ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 6988 394393 300346 2026-07-28T20:41:44Z Isksks 59544 394393 wikitext text/x-wiki {{European year A.D. disambiguation head|0680|'''680 እ.ኤ.አ.'''}} {{European year A.D. disambiguation text |1|[[January]]|680|31|[[August]]|680|672|= |1|[[September]]|680|31|[[December]]|680|673}} gpfx5y73c4zc6k49webcm834cvto8js 6 50231 394385 355033 2026-07-28T17:44:28Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion with rationale "No licensing information". ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394385 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=No licensing information}} rjnuqp12ncowwsp0pvj1cvn2u5pfrrg 10 50352 394396 377419 2026-07-29T04:46:09Z Dessaewberihun 59826 /* መ/ር ደሳለው በሪሁን */ 394396 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ። * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣ * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[በችላር ዲግሪ]](''12+4'') * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘኸራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''5''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው። {{ወራት}} # [[ብሉይ ኪዳን]] # [[አዲስ ኪዳን]] {{ዘመናት}} {| width=100% cellspacing=0 cellpadding=0 style="background:transparent; float:right; margin-top:3px;" |- | colspan=3 align=left style="background:#e2e2e2; padding:30px;" | <div style="background:#000; float:center; height:.05em; padding:..0em .0em;" class="help-intro-next">[[በር:ሳይንስ/ቅርንጫፎች|<span class="mw-ui-button mw-ui- mw-ui-small">ቅርንጫፎች</span>]]</div> <div style="width:33%; float:left; background:#000;padding:10px;"> <br /> <div style="border: 0 solid #1986cf;padding-right: 4%;"> '''[[:መደብ:ሳይንስ| <span style="color:#fff;">የሳይንስ መደብ ክፍሎች</span>]]''' <categorytree mode=category style=“float:left; color: white; clear:left; margin-left:1ex; padding:0.0ex; background-color:transparent; font-size:90%">ሳይንስ</categorytree> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> ----- <center> {{በር:ሳይንስ/ለመሳተፍ}} </center> </div> </div> <div style="width:63%; float:right; background:transparent;"> {{በር:ሳይንስ/የሳይንስ ቅርንጫፎች}} </div> |} =መረጃ= {{መዋቅር}} 3fbjt23su912adr3iccorjqwzchz3tk 394397 394396 2026-07-29T04:51:28Z Dessaewberihun 59826 394397 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ። * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣ * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[በችላር ዲግሪ]](''12+4'') * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘኸራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''5''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው። {{ወራት}} # [[ብሉይ ኪዳን]] # [[አዲስ ኪዳን]] {{ዘመናት}} {| width=100% cellspacing=0 cellpadding=0 style="background:transparent; float:right; margin-top:3px;" |- | colspan=3 align=left style="background:#e2e2e2; padding:30px;" | <div style="background:#000; float:center; height:.05em; padding:..0em .0em;" class="help-intro-next">[[በር:ሳይንስ/ቅርንጫፎች|<span class="mw-ui-button mw-ui- mw-ui-small">ቅርንጫፎች</span>]]</div> <div style="width:33%; float:left; background:#000;padding:10px;"> <br /> <div style="border: 0 solid #1986cf;padding-right: 4%;"> '''[[:መደብ:ሳይንስ| <span style="color:#fff;">የሳይንስ መደብ ክፍሎች</span>]]''' <categorytree mode=category style=“float:left; color: white; clear:left; margin-left:1ex; padding:0.0ex; background-color:transparent; font-size:90%">ሳይንስ</categorytree> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> ----- <center> {{በር:ሳይንስ/ለመሳተፍ}} </center> </div> </div> <div style="width:63%; float:right; background:transparent;"> {{በር:ሳይንስ/የሳይንስ ቅርንጫፎች}} </div> |} lma3pwa0vp3ueg0byoqiedneamo2jfj 394398 394397 2026-07-29T04:56:46Z Dessaewberihun 59826 394398 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ። * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣ * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[በችላር ዲግሪ]](''12+4'') * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘኸራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''5''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው። {{ወራት}} # [[ብሉይ ኪዳን]] # [[አዲስ ኪዳን]] {{ዘመናት}} {| width=100% cellspacing=0 cellpadding=0 style="background:transparent; float:right; margin-top:3px;" |- | colspan=3 align=left style="background:#e2e2e2; padding:30px;" | <div style="background:#000; float:center; height:.05em; padding:..0em .0em;" class="help-intro-next">[[በር:ሳይንስ/ቅርንጫፎች|<span class="mw-ui-button mw-ui- mw-ui-small">ቅርንጫፎች</span>]]</div> <div style="width:33%; float:left; background:#000;padding:10px;"> <br /> <div style="border: 0 solid #1986cf;padding-right: 4%;"> '''[[:መደብ:ሳይንስ| <span style="color:#fff;">የሳይንስ መደብ ክፍሎች</span>]]''' <categorytree mode=category style=“float:left; color: white; clear:left; margin-left:1ex; padding:0.0ex; background-color:transparent; font-size:90%">ሳይንስ</categorytree> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> ----- <center> {{በር:ሳይንስ/ለመሳተፍ}} </center> </div> </div> <div style="width:63%; float:right; background:transparent;"> {{በር:ሳይንስ/የሳይንስ ቅርንጫፎች}} </div> |} መረጃ {{መዋቅር}} 4oaxsz469nzattg46wjwpjaktr1mmey 0 50669 394395 387597 2026-07-29T04:31:44Z Dessaewberihun 59826 394395 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ። * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣ * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[በችላር ዲግሪ]](''12+4'') * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘኸራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''5''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] # [[ተገኜ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው። {{ወራት}} # [[ብሉይ ኪዳን]] # [[አዲስ ኪዳን]] {{ዘመናት}} {| width=100% cellspacing=0 cellpadding=0 style="background:transparent; float:right; margin-top:3px;" |- | colspan=3 align=left style="background:#e2e2e2; padding:30px;" | <div style="background:#000; float:center; height:.05em; padding:..0em .0em;" class="help-intro-next">[[በር:ሳይንስ/ቅርንጫፎች|<span class="mw-ui-button mw-ui- mw-ui-small">ቅርንጫፎች</span>]]</div> <div style="width:33%; float:left; background:#000;padding:10px;"> <br /> <div style="border: 0 solid #1986cf;padding-right: 4%;"> '''[[:መደብ:ሳይንስ| <span style="color:#fff;">የሳይንስ መደብ ክፍሎች</span>]]''' <categorytree mode=category style=“float:left; color: white; clear:left; margin-left:1ex; padding:0.0ex; background-color:transparent; font-size:90%">ሳይንስ</categorytree> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> ----- <center> {{በር:ሳይንስ/ለመሳተፍ}} </center> </div> </div> <div style="width:63%; float:right; background:transparent;"> {{በር:ሳይንስ/የሳይንስ ቅርንጫፎች}} </div> |} =መረጃ= {{መዋቅር}} 3fbjt23su912adr3iccorjqwzchz3tk 0 50670 394382 387179 2026-07-28T16:42:43Z Dessaewberihun 59826 /* ቤተሰብ */ 394382 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ።<ref>የቤተሰብ አፈ ታሪክ የተወሰደ</ref> * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣<ref>በመፅሃፍ ቅዱስ እምነት</ref> * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[ባችላር ዲግሪ]](''12+4'')<ref>በደማርቆስ ዩኒቨርስቲ</ref> * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘሃራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''3''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] ሲሆኑ * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] ስትሆ =ቤተሰብ= * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው:: =''መጣቀሻ''= <references/> {{መዋቅር}} jprffuwy3vieszvclbwwfn1bi3bkzho 394406 394382 2026-07-29T07:01:50Z Dessaewberihun 59826 394406 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ።<ref>የቤተሰብ አፈ ታሪክ የተወሰደ</ref> * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣<ref>በመፅሃፍ ቅዱስ እምነት</ref> * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[ባችላር ዲግሪ]](''12+4'')<ref>በደማርቆስ ዩኒቨርስቲ</ref> * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘሃራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''3''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] ሲሆኑ * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] ስትሆ =''ቤተሰብ''= * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው:: =''የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ''= =''መጣቀሻ''= <references/> {{መዋቅር}} e7104q22oosw0psrmmz7ehrq4jdn1rm 394407 394406 2026-07-29T07:10:19Z Dessaewberihun 59826 /* የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ */ 394407 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ።<ref>የቤተሰብ አፈ ታሪክ የተወሰደ</ref> * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣<ref>በመፅሃፍ ቅዱስ እምነት</ref> * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[ባችላር ዲግሪ]](''12+4'')<ref>በደማርቆስ ዩኒቨርስቲ</ref> * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘሃራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''3''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] ሲሆኑ * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] ስትሆ =''ቤተሰብ''= * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው:: =''የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ''= የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ ከዚህ በታች እንደሚታዩት ናቸው። {{ማውጫ}} ==ለ== {{ማውጫ}} {{flag|ሊቢያ|size=100px}} {{flag|ላይቤሪያ|size=100px}} {{flag|ሌሶቶ |size=100px}} ==መ== {{ማውጫ}} {{flag|መዕከለዊ አፍሪካ|size=100px}} {{flag|ማሊ|size=100px}} {{flag|ማላዊ|size=100px}} {{flag|ማዳጋስካር|size=100px}} {{flag|ምዕራብ ሳሃራ|size=100px}} {{flag|ሞሪሽየስ|size=100px}} {{flag|ሞሪታንያ|size=100px}} {{flag|ሞሮኮ|size=100px}} {{flag|ሞዛምቢክ|size=100px}} ==ረ== {{ማውጫ}} {{flag|ሩዋንዳ|size=100px}} ==ሰ== {{ማውጫ}} {{flag|ሱዳን|size=100px}} {{flag|ሴኔጋል|size=100px}} {{flag|ስዊዘርላንድ|size=100px}} {{flag|ሶማሊያ|size=100px}} ==በ== {{ማውጫ}} {{flag|ቡሩንዲ|size=100px}} {{flag|ቡርኪ ንፋሶ|size=100px}} {{flag|ቤኒን|size=100px}} {{flag|ቦትስዋና|size=100px}} ==ተ== {{ማውጫ}} {{flag|ቱኒዚያ|size=100px}} {{flag|ቶጎ|size=100px}} ==ቸ== {{ማውጫ}} {{flag|ቻድ|size=100px}} ==ነ== {{ማውጫ}} {{flag|ኒጄር|size=100px}} {{flag|ናይጄሪያ|size=100px}} ==አ== {{ማውጫ}} {{flag|አንጎላ|size=100px}} {{flag|ኡጋንዳ|size=100px}} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} {{flag|ኤርትራ|size=100px}} ==ከ== {{ማውጫ}} {{flag|ካሜሩን|size=100px}} {{flag|ኬንያ|size=100px}} {{flag|ኮት ዲቯር|size=100px}} {{flag|ኮንጎ|size=100px}} {{flag|ኮንጎ ዲ.ሪ|size=100px}} ==ዘ== {{ማውጫ}} {{flag|ዚምባብዌ|size=100px}} {{flag|ዛምቢያ|size=100px}} ==የ== {{ማውጫ}} {{flag|የኢትዮጵያ መንግሥት|size=100px}} {{flag|የደቡብ አፍሪካ ሕብረት|size=100px}} {{flag|ዩጋንዳ|size=100px}} ==ደ== {{ማውጫ}} {{flag|ደቡብ አፍሪካ|size=100px}} {{flag|ደቡብ ሱዳን|size=100px}} ==ጀ== {{ማውጫ}} {{flag|ጅቡቲ|size=100px}} ==ገ== {{ማውጫ}} {{flag|ጊኔ|size=100px}} {{flag|ጊኔ-ቢሳው|size=100px}} {{flag|ጋምቢያ|size=100px}} {{flag|ጋና|size=100px}} {{flag|ግብፅ|size=100px}} {{መዋቅር-ባንዲራዎች}} [[መደብ:ሰንደቅዓላማ]] [[መደብ:አገራት]] =''መጣቀሻ''= <references/> {{መዋቅር}} lfqey7luf8ptpzmn47io7z8v476n654 394409 394407 2026-07-29T08:12:01Z Dessaewberihun 59826 /* መ/ር ደሳለው በሪሁን */ 394409 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} * '''ስም''': '''[[መ/ር ደሳለኝ በሪሁን]]''' ታምር * '''የትውልድ ቦታ''': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ '''ዋሪ''' ጎጥ በ[[ኢትዮጵያ]] በ[[አፍሪካ"]] * '''የትውልድ ዘመን''': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዚአብሔር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ።<ref>የቤተሰብ አፈ ታሪክ የተወሰደ</ref> * '''ሃይማኖት''': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) [[ኢት ቋንቋ]] በተፃፈው መሰረት፣<ref>በመፅሃፍ ቅዱስ እምነት</ref> * '''ስራ''': [[መምህርነት]] * '''የትም/ት ደረጃ''': በ[[ባችላር ዲግሪ]](''12+4'')<ref>በደማርቆስ ዩኒቨርስቲ</ref> * '''የቅጥር ዘመን''': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * '''የስራ ቦታ''': [[ገዘኸራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * '''የሚያስተምረው የት/ት አይነት''': '''[[Geography]]''' * '''የመኖርያ ቦታ''': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * '''የትዳር ሁኔታ''': ያገባ/ባለትዳር እና '''3''' የወንድ ልጆች '''አባት''' * '''የልጆች ስም''': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] ሲሆኑ * '''የሚስት ስም''': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] ስትሆ =''ቤተሰብ''= * '''የቤተሰብ ሁኔታ''' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው:: =''የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ''= የአፍሪቃ ሀገራት ሰንደቅ አለማ ከዚህ በታች እንደሚታዩት ናቸው። {{ማውጫ}} ==ለ== {{ማውጫ}} {{flag|ሊቢያ|size=100px}} {{flag|ላይቤሪያ|size=100px}} {{flag|ሌሶቶ |size=100px}} ==መ== {{ማውጫ}} {{flag|መዕከለዊ አፍሪካ|size=100px}} {{flag|ማሊ|size=100px}} {{flag|ማላዊ|size=100px}} {{flag|ማዳጋስካር|size=100px}} {{flag|ምዕራብ ሳሃራ|size=100px}} {{flag|ሞሪሽየስ|size=100px}} {{flag|ሞሪታንያ|size=100px}} {{flag|ሞሮኮ|size=100px}} {{flag|ሞዛምቢክ|size=100px}} ==ረ== {{ማውጫ}} {{flag|ሩዋንዳ|size=100px}} ==ሰ== {{ማውጫ}} {{flag|ሱዳን|size=100px}} {{flag|ሴኔጋል|size=100px}} {{flag|ስዊዘርላንድ|size=100px}} {{flag|ሶማሊያ|size=100px}} ==በ== {{ማውጫ}} {{flag|ቡሩንዲ|size=100px}} {{flag|ቡርኪ ንፋሶ|size=100px}} {{flag|ቤኒን|size=100px}} {{flag|ቦትስዋና|size=100px}} ==ተ== {{ማውጫ}} {{flag|ቱኒዚያ|size=100px}} {{flag|ቶጎ|size=100px}} ==ቸ== {{ማውጫ}} {{flag|ቻድ|size=100px}} ==ነ== {{ማውጫ}} {{flag|ኒጄር|size=100px}} {{flag|ናይጄሪያ|size=100px}} ==አ== {{ማውጫ}} {{flag|አንጎላ|size=100px}} {{flag|ኡጋንዳ|size=100px}} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} {{flag|ኤርትራ|size=100px}} ==ከ== {{ማውጫ}} {{flag|ካሜሩን|size=100px}} {{flag|ኬንያ|size=100px}} {{flag|ኮት ዲቯር|size=100px}} {{flag|ኮንጎ|size=100px}} {{flag|ኮንጎ ዲ.ሪ|size=100px}} ==ዘ== {{ማውጫ}} {{flag|ዚምባብዌ|size=100px}} {{flag|ዛምቢያ|size=100px}} ==የ== {{ማውጫ}} {{flag|የኢትዮጵያ መንግሥት|size=100px}} {{flag|የደቡብ አፍሪካ ሕብረት|size=100px}} {{flag|ዩጋንዳ|size=100px}} ==ደ== {{ማውጫ}} {{flag|ደቡብ አፍሪካ|size=100px}} {{flag|ደቡብ ሱዳን|size=100px}} ==ጀ== {{ማውጫ}} {{flag|ጅቡቲ|size=100px}} ==ገ== {{ማውጫ}} {{flag|ጊኔ|size=100px}} {{flag|ጊኔ-ቢሳው|size=100px}} {{flag|ጋምቢያ|size=100px}} {{flag|ጋና|size=100px}} {{flag|ግብፅ|size=100px}} {{መዋቅር-ባንዲራዎች}} [[መደብ:ሰንደቅዓላማ]] [[መደብ:አገራት]] =''መጣቀሻ''= <references/> {{መዋቅር}} jhakrvwvv7f57spz33dunbzfj7e87q2 0 50671 394375 376381 2026-07-28T15:57:42Z Dessaewberihun 59826 /* ደሳለው በሪሁን */ 394375 wikitext text/x-wiki = ደሳለው በሪሁን= መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] 23 ቀን [[1977]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986-1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000-2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005-2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007-አሁን]] ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000-2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] == ይዩ == * [[ፕላኔቶች]] * [[ጨረቃ]] * [[መሬት]] * [[ፀሐይ]] * [[ኮዋክብት]] ===የተወሠኑ መዋቅሮች=== በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} rbzm24f7uhwhua556jg1nl40rzq5f11 394380 394375 2026-07-28T16:22:28Z Dessaewberihun 59826 /* ደሳለው በሪሁን */ 394380 wikitext text/x-wiki ===ደሳለው በሪሁን=== መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] 23 ቀን [[1977]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986-1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000-2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005-2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007-አሁን]] ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000-2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። ===+=== [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] ===ይዩ=== * [[ፕላኔቶች]] * [[ጨረቃ]] * [[መሬት]] * [[ፀሐይ]] * [[ኮዋክብት]] ===የተወሠኑ መዋቅሮች=== በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} 9c8ml19vv2spb8ukayn5btjjre4e2rh 394381 394380 2026-07-28T16:34:29Z Dessaewberihun 59826 /* መ/ር ደሳለው በሪሁን */ 394381 wikitext text/x-wiki ===ደሳለው በሪሁን=== መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] 23 ቀን [[1977]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986-1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000-2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005-2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007-አሁን]] ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000-2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። ===መ/ር ደሳለው በሪሁን=== [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] ===ይዩ=== * [[ፕላኔቶች]] * [[ጨረቃ]] * [[መሬት]] * [[ፀሐይ]] * [[ኮዋክብት]] ===የተወሠኑ መዋቅሮች=== በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} mr7pj1j63wrk7w6w9uueubxwznsofd0 394392 394381 2026-07-28T17:57:46Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394392 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} ===ደሳለው በሪሁን=== መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] 23 ቀን [[1977]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986-1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000-2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005-2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007-አሁን]] ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000-2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። ===መ/ር ደሳለው በሪሁን=== [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] ===ይዩ=== * [[ፕላኔቶች]] * [[ጨረቃ]] * [[መሬት]] * [[ፀሐይ]] * [[ኮዋክብት]] ===የተወሠኑ መዋቅሮች=== በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} p9o69ewy1agsszkujeanhvi14ky1o7i 394394 394392 2026-07-29T04:20:30Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394394 wikitext text/x-wiki ደሳለው ===ደሳለው በሪሁን=== መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር፤በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] 23 ቀን [[1977]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኮሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986-1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000-2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005-2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007-አሁን]] ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000-2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። ===መ/ር ደሳለው በሪሁን=== [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] ===ይዩ=== * [[ፕላኔቶች]] * [[ጨረቃ]] * [[መሬት]] * [[ፀሐይ]] * [[ኮዋክብት]] ===የተወሠኑ መዋቅሮች=== በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} bl4wnf5e6k2uxvbr3uq8wi6mqiyavon 0 50673 394388 386125 2026-07-28T17:47:22Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394388 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} ='''በሪሁን ታምር'''= አባቴ ''መድሃኔአለም [[እየሱስ ክርስቶስ]]'' ይጠብቅህ!! አባቴ። [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] አቶ ''[[በሪሁን ታምር]]'' በድሮው [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤ በ[[አንካሻ ወረዳ]] በአሁኑ ባንጃ ወረዳ ([[እንጅባራ]] ክፍለ ከተማ) ልዩ ስሙ ''ጊሳ'' [[ማርያም]] ከአባታቸው አባሆይ [[ታምር ተሰማ]] እና ከእናታቸው እማሆይ [[ጠመች አደል]] ህዳር [[12]] ቀን [[1952]] ዓ.ም ተወለዱ። አቶ [[በሪሁን ታምር]] ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደጉ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መምጣት ስለፈለገ አባታቸው ከሚኖሩበት አከባቢ በፊቱ አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ፤ በ[[ባንጃ ወረዳ]]፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ ወረዳ]] አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። አቶ [[በሪሁን ታምር]] ከ[[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ትዳርንና ኑሮውን መስርተው ከወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] ጋር ሲኖሩ ''ሁለት;' ወንድና ሴት ልጆችን አፍተዋል።እነኚህ ልጆችም # [[ደሳለው በሪሁን]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] ናቸው። =አ= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} {{flag|የኢትዮጵያ መንግሥት|size=100px}} =B= [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] [[ስዕል:እመብርሃን.png|68px]] [[ስዕል:እየሱስ መስዋት.jpeg|142px]] =D= =E= {{መዋቅር}} a1q71ngsivwoocrnfxe30uwqd4b3865 394405 394388 2026-07-29T06:47:05Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394405 wikitext text/x-wiki ='''በሪሁን ታምር'''= አባቴ ''መድሃኔአለም [[እየሱስ ክርስቶስ]]'' ይጠብቅህ!! አባቴ። [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] አቶ ''[[በሪሁን ታምር]]'' በድሮው [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤ በ[[አንካሻ ወረዳ]] በአሁኑ ባንጃ ወረዳ ([[እንጅባራ]] ክፍለ ከተማ) ልዩ ስሙ ''ጊሳ'' [[ማርያም]] ከአባታቸው አባሆይ [[ታምር ተሰማ]] እና ከእናታቸው እማሆይ [[ጠመች አደል]] ህዳር [[12]] ቀን [[1952]] ዓ.ም ተወለዱ። አቶ [[በሪሁን ታምር]] ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደጉ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መምጣት ስለፈለገ አባታቸው ከሚኖሩበት አከባቢ በፊቱ አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ፤ በ[[ባንጃ ወረዳ]]፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ ወረዳ]] አስተዳደር ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። አቶ [[በሪሁን ታምር]] ከ[[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ትዳርንና ኑሮውን መስርተው ከወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] ጋር ሲኖሩ ''ሁለት;' ወንድና ሴት ልጆችን አፍተዋል።እነኚህ ልጆችም # [[ደሳለው በሪሁን]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] ናቸው። =አ= {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} {{flag|የኢትዮጵያ መንግሥት|size=100px}} =B= [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] [[ስዕል:እመብርሃን.png|68px]] [[ስዕል:እየሱስ መስዋት.jpeg|142px]] =D= =E= {{መዋቅር}} 1nz9pp29n4or2pamiplrbprfqnt57vw 0 50675 394384 386336 2026-07-28T17:42:38Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394384 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =ሀይለማርያም ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሀይለማርያም ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[የለም]] | ተከታይ = [[አማኑኤል ደሳለው]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[የለውም]] | ተከታይ2 = [[ትንሹ ወንድም]] | ሌላ_ስም = [[ፈላው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = መጋቢት 4 ቀን 2003 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሀይለማርያም ደሳለው በሪሁን'' [[ኢትዮጵያዊ]] የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በትም/ት ቤቶች መረጃ</ref> =ሀይለማርያም ደሳለው= አቶ [[ሀይለማርያም ደሳለው]] በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[ገዘሃራ ማርያም]] ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[መጋቢት]] [[4/2003]] ዓ.ም ተወለደ። ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። == የንጥረ ነገሮች በ[[እንግሊዝኛ]] ሙሉውን == <onlyinclude> {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="1" style="width:100%; background:#f0dc82; {{{1|}}} border:1px solid #a9a9a9; margin-left: auto; margin-right: auto;" |- bgcolor=#e9e955 |- | [[ሀይድሮጅን|H]] | colspan="16" | <br /> | [[ሂሊየም|He]] |- | [[ሊትየም|Li]] | [[ቤሪሊየም|Be]] | colspan="10" | <br /> | [[ቦሮን|B]] | [[ካርቦን|C]] | [[ናይትሮጅን|N]] | [[ኦክስጅን|O]] | [[ፍሎሪን|F]] | [[ኒዮን|Ne]] |- | [[ሶዲየም|Na]] | [[ማግኒዥየም|Mg]] | colspan="10" | <br /> | [[አልሙኒየም|Al]] | [[ሲልከን|Si]] | [[ፎስፈረስ|P]] | [[ድኝ|S]] | [[ክሎሪን|Cl]] | [[አርገን|Ar]] |- | [[ፖታሺየም|K]] | [[ካልሲየም|Ca]] | [[ስካንዲየም|Sc]] | [[ቲታኒየም|Ti]] | [[ቫናዲየም|V]] | [[ክሮሚየም|Cr]] | [[ማንጋኒዝ|Mn]] | [[ብረት|Fe]] | [[ኮባልት|Co]] | [[ኒኬል|Ni]] | [[መዳብ|Cu]] | [[ዚንክ|Zn]] | [[ጋሊየም|Ga]] | [[ጀርማኒየም|Ge]] | [[አርሰኒክ|As]] | [[ሴሊኒየም|Se]] | [[ብሮሚን|Br]] | [[ክሪፕተን|Kr]] |- | [[ሩቢዲየም|Rb]] | [[ስትሮንቲየም|Sr]] | [[ይትሪየም|Y]] | [[ዚርኮኒየም|Zr]] | [[ኒዮቢየም|Nb]] | [[ሞሊብዴነም|Mo]] | [[ቴክኔቲየም|Tc]] | [[ሩቴኒየም|Ru]] | [[ሮዲየም|Rh]] | [[ፓላዲየም|Pd]] | [[ብር (ብረታብረት)|Ag]] | [[ካድሚየም|Cd]] | [[ኢዲየም|In]] | [[ቆርቆሮ|Sn]] | [[ኩል|Sb]] | [[ቴሉሪየም|Te]] | [[አዮዲን|I]] | [[ዜኖን|Xe]] |- | [[ሴሲየም|Cs]] | [[ባሪየም|Ba]] | * | [[ሀፍኒየም|Hf]] | [[ታንታለም|Ta]] | [[ተንግስተን|W]] | [[ሬኒየም|Re]] | [[ኦስሚየም|Os]] | [[ኢሪዲየም|Ir]] | [[ፕላቲነም|Pt]] | [[ወርቅ|Au]] | [[ባዜቃ|Hg]] | [[ታሊየም|Tl]] | [[እርሳስ|Pb]] | [[ቢስመዝ|Bi]] | [[ፖሎኒየም|Po]] | [[አስታታይን|At]] | [[ራዶን|Rn]] |- | [[ፍራንሺየም|Fr]] | [[ራዲየም|Ra]] | ** | [[ሩተርፎርዲየም|Rf]] | [[ዱብኒየም|Db]] | [[ሲቦርጂየም|Sg]] | [[ቦህሪየም|Bh]] | [[ሀሲየም|Hs]] | [[ሜይትኔሪየም|Mt]] | [[ዳርምስታድቲየም|Ds]] | [[ሮየንቴኒየም|Rg]] | [[ኮፐርኒኪየም|Cn]] | [[ዩነንትሪየም|Uut]] | [[ዩነንኳዲየም|Fl]] | [[ዩነንፔንቲየም|[Uup]]] | [[ዩነንሄክሲየም|Lv]] | [[ዩነንሴፕቲየም|[Uus]]] | [[ዩነኖክቲየም|[Uuo]]] |- | colspan="19" | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>* [[ላንታኖይድ|ላንታኖይዶች]]</small></small> | [[ላንታኒየም|La]] | [[ሴሪየም|Ce]] | [[ፕራሲዮዲሚየም|Pr]] | [[ኒዮዲሚየም|Nd]] | [[ፕሮሜቲየም|Pm]] | [[ሳማሪየም|Sm]] | [[ኢዩሮፒየም|Eu]] | [[ጋዶሊኒየም|Gd]] | [[ተርቢየም|Tb]] | [[ዲስፕሮሲየም|Dy]] | [[ሆልሚየም|Ho]] | [[ኢርቢየም|Er]] | [[ቱሊየም|Tm]] | [[ይተርቢየም|Yb]] | [[ሉቴቲየም|Lu]] | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>** [[አክቲኖይድ|አክቲኖይዶች]]</small></small> | [[አክቲኒየም|Ac]] | [[ቶሪየም|Th]] | [[ፕሮታክቲኒየም|Pa]] | [[ዩራኒየም|U]] | [[ኔፕቲዩኒየም|Np]] | [[ፕሉቶኒየም|Pu]] | [[አሜሪኪየም|Am]] | [[ኩሪየም|Cm]] | [[በርከሊየም|Bk]] | [[ካሊፎርኒየም|Cf]] | [[ኤይንስቴኒየም|Es]] | [[ፌርሚየም|Fm]] | [[ሜንደሊቭየም|Md]] | [[ኖብሊየም|No]] | [[ላውረንሲየም|Lr]] | <br /> |} ==የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ በአማርኛ ስማቸው እስከነ ውክላቸው 118ቱን== {{የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ}} [[ስዕል:Periodic Table Armtuk3.svg|የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ]] * [[የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)]] {{መዋቅር-ሳይንስ}} [[መደብ:ንጥረ ነገሮች|*]] =E= {{መዋቅር}} by68gu1kqndhf1wmc6igl5yzbyrkgpv 0 50676 394386 386509 2026-07-28T17:46:05Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394386 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =አማኑኤል ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''አማኑኤል ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት መማር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ሀይለማርያም ደሳለው]] | ተከታይ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[ትንሹ ወንድም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ጥር 1 ቀን 2008 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] {{flag/ኢትዮጲያ/ size=100px}} | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} ዜግነት: {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''አማኑኤል ደሳለው በሪሁን'' [[ኢትዮጵያዊ]] የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው። =አማኑኤል ደሳለው= አቶ [[አማኑኤል ደሳለው]] በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[ገዘሃራ ማርያም]] ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ጥር]] [[1/2008]] ዓ.ም ተወለደ። ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። '''የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ''' ወይም '''የ[[ዲሜትሪ ሜንደሊቭ|ሜንደሊቭ]] ሠንጠረዥ''' (periodic table of the chemical elements) የሚባለው ሠንጠረዥ ሲሆን [[ንጥረ ነገር|ንጥረ ነገሮችን]] በሙሉ ከተለያዩ መረጃዎች ጋር ጠቅልሎ የያዘ ዘመናዊ ሠንጠረዥ ነው። የተለያዩ ማሻሻያዎች ቢደረጉበትም በዋናነት የ[[ሩሲያ]]ዊው ሳይንቲስት [[ዲሜትሪ ሜንደሊቭ]] (1869) ግኝት ነው። የሠንጠረዡ ይዘት እና ቅርፅ በየጊዜው ሲቀያየር ኑሯል። ለዚህም ምክንያቱ አዳዲስ ንጥረ ነገሮች እና የ[[ኬሚስትሪ]] ሀሳቦች መፍለቃቸው ነው። == የንጥረ ነገሮች በ[[እንግሊዝኛ]] ሙሉውን == <onlyinclude> {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="1" style="width:100%; background:#f0dc82; {{{1|}}} border:1px solid #a9a9a9; margin-left: auto; margin-right: auto;" |- bgcolor=#e9e955 |- | [[ሀይድሮጅን|H]] | colspan="16" | <br /> | [[ሂሊየም|He]] |- | [[ሊትየም|Li]] | [[ቤሪሊየም|Be]] | colspan="10" | <br /> | [[ቦሮን|B]] | [[ካርቦን|C]] | [[ናይትሮጅን|N]] | [[ኦክስጅን|O]] | [[ፍሎሪን|F]] | [[ኒዮን|Ne]] |- | [[ሶዲየም|Na]] | [[ማግኒዥየም|Mg]] | colspan="10" | <br /> | [[አልሙኒየም|Al]] | [[ሲልከን|Si]] | [[ፎስፈረስ|P]] | [[ድኝ|S]] | [[ክሎሪን|Cl]] | [[አርገን|Ar]] |- | [[ፖታሺየም|K]] | [[ካልሲየም|Ca]] | [[ስካንዲየም|Sc]] | [[ቲታኒየም|Ti]] | [[ቫናዲየም|V]] | [[ክሮሚየም|Cr]] | [[ማንጋኒዝ|Mn]] | [[ብረት|Fe]] | [[ኮባልት|Co]] | [[ኒኬል|Ni]] | [[መዳብ|Cu]] | [[ዚንክ|Zn]] | [[ጋሊየም|Ga]] | [[ጀርማኒየም|Ge]] | [[አርሰኒክ|As]] | [[ሴሊኒየም|Se]] | [[ብሮሚን|Br]] | [[ክሪፕተን|Kr]] |- | [[ሩቢዲየም|Rb]] | [[ስትሮንቲየም|Sr]] | [[ይትሪየም|Y]] | [[ዚርኮኒየም|Zr]] | [[ኒዮቢየም|Nb]] | [[ሞሊብዴነም|Mo]] | [[ቴክኔቲየም|Tc]] | [[ሩቴኒየም|Ru]] | [[ሮዲየም|Rh]] | [[ፓላዲየም|Pd]] | [[ብር (ብረታብረት)|Ag]] | [[ካድሚየም|Cd]] | [[ኢዲየም|In]] | [[ቆርቆሮ|Sn]] | [[ኩል|Sb]] | [[ቴሉሪየም|Te]] | [[አዮዲን|I]] | [[ዜኖን|Xe]] |- | [[ሴሲየም|Cs]] | [[ባሪየም|Ba]] | * | [[ሀፍኒየም|Hf]] | [[ታንታለም|Ta]] | [[ተንግስተን|W]] | [[ሬኒየም|Re]] | [[ኦስሚየም|Os]] | [[ኢሪዲየም|Ir]] | [[ፕላቲነም|Pt]] | [[ወርቅ|Au]] | [[ባዜቃ|Hg]] | [[ታሊየም|Tl]] | [[እርሳስ|Pb]] | [[ቢስመዝ|Bi]] | [[ፖሎኒየም|Po]] | [[አስታታይን|At]] | [[ራዶን|Rn]] |- | [[ፍራንሺየም|Fr]] | [[ራዲየም|Ra]] | ** | [[ሩተርፎርዲየም|Rf]] | [[ዱብኒየም|Db]] | [[ሲቦርጂየም|Sg]] | [[ቦህሪየም|Bh]] | [[ሀሲየም|Hs]] | [[ሜይትኔሪየም|Mt]] | [[ዳርምስታድቲየም|Ds]] | [[ሮየንቴኒየም|Rg]] | [[ኮፐርኒኪየም|Cn]] | [[ዩነንትሪየም|Uut]] | [[ዩነንኳዲየም|Fl]] | [[ዩነንፔንቲየም|[Uup]]] | [[ዩነንሄክሲየም|Lv]] | [[ዩነንሴፕቲየም|[Uus]]] | [[ዩነኖክቲየም|[Uuo]]] |- | colspan="19" | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>* [[ላንታኖይድ|ላንታኖይዶች]]</small></small> | [[ላንታኒየም|La]] | [[ሴሪየም|Ce]] | [[ፕራሲዮዲሚየም|Pr]] | [[ኒዮዲሚየም|Nd]] | [[ፕሮሜቲየም|Pm]] | [[ሳማሪየም|Sm]] | [[ኢዩሮፒየም|Eu]] | [[ጋዶሊኒየም|Gd]] | [[ተርቢየም|Tb]] | [[ዲስፕሮሲየም|Dy]] | [[ሆልሚየም|Ho]] | [[ኢርቢየም|Er]] | [[ቱሊየም|Tm]] | [[ይተርቢየም|Yb]] | [[ሉቴቲየም|Lu]] | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>** [[አክቲኖይድ|አክቲኖይዶች]]</small></small> | [[አክቲኒየም|Ac]] | [[ቶሪየም|Th]] | [[ፕሮታክቲኒየም|Pa]] | [[ዩራኒየም|U]] | [[ኔፕቲዩኒየም|Np]] | [[ፕሉቶኒየም|Pu]] | [[አሜሪኪየም|Am]] | [[ኩሪየም|Cm]] | [[በርከሊየም|Bk]] | [[ካሊፎርኒየም|Cf]] | [[ኤይንስቴኒየም|Es]] | [[ፌርሚየም|Fm]] | [[ሜንደሊቭየም|Md]] | [[ኖብሊየም|No]] | [[ላውረንሲየም|Lr]] | <br /> |} == የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ በአማርኛ ስማቸው እስከነ ውክላቸው 118ቱን == {{የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ}} [[ስዕል:Periodic Table Armtuk3.svg|የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ]] * [[የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)]] {{መዋቅር-ሳይንስ}} [[መደብ:ንጥረ ነገሮች|*]] =የስራ ቦታ= {{መዋቅር}} 2gkd5skkxhpupv1cwyo8453hq8wnndx 0 50677 394373 376382 2026-07-28T15:40:16Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394373 wikitext text/x-wiki =ደሳለው በሪሁን= =ደሳለው በሪሁን= መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] ፤ በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936]]-[[1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ በ[[ኢትዮጲያ"]] በ[[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] [[23]] ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጲያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኳሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986]]-[[1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993]]-[[1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000]]-[[2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005]]-[[2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007]]-አሁን ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000]]-[[2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። =መ/ር ደሳለው በሪሁን= [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ በ[[ኢትዮጵያ]] [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ዳዊት ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረ ሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። [[መደብ:በር| ]] [[መደብ:ፍልስፍና|π]] {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} {{መዋቅር}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] =A= =የተወሠኑ መዋቅሮች= በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} {{በር:ፍልስፍና/እራስ}} <!-- PHILOSOPHY INTRO --> <!-- WHAT IS PHILOSOPY --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="PhilosophyPortalBG" style="width:100%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#001;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#ddebff; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #e0ddff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">'''ፍልስፍና'''</h2> |- | colspan="2" style="vertical-align:top;background:#FFF1DD; border: solid thin #FFE5BE; text-align:left" | {{በር:ፍልስፍና/መግቢያ}} |- |} |} <!-- የተመረጡ ጽሑፎች --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" {{#if:{{{Philosophy portal banner|yes}}}|<tr id="mp-banner"><td colspan="3" style="text-align:center; font-size:100%; background-color:#F2E6CE; padding:0.2em; border:1px solid #BFB1A3; color:#000; font-weight:bold;"></td></tr> }} | class="PhilosophyPortalBG" style="width:55%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|R}}>150||ለዕለቱ የተመረጠ ጽሑፍ&ensp;<small></small>}}</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px">{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|R}}>150|{{:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|{{:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}}}</div> |- ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-dyk-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">ይሕን ያውቁ ኖሯል፧...</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px 5px" | <div id="mp-dyk">{{በር:ፍልስፍና/ይህን ያውቁ ኖሯል}}</div> |} | style="border:1px solid transparent;" | <!-- የፍልስፍና ጥናት ዘርፎች --> | class="PhilosophyPortalBG" style="width:45%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">የፍልስፍና የጥናት ዘርፎች</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/የጥናት ዘርፎች}}</div> |- |} |} <!-- የተመረጠ ፈላስፋ --> {| style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;" | class="PhilosophyPortalBG" style="width:100%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;"| {| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD; color:#000; width:100%" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em">{{#ifexist:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}|የተመረጠ ፈላስፋ|የተመረጠ ፈላስፋ&ensp;<small></small>}}</h2> |- | style="color:#000;padding: 2px" | <div id="mp-tfp">{{#ifexist:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}|{{በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}}}|{{በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}}}}}</div> |} |} <!-- <!-- ስለ የፍልስፍና ቅርንጫፎች --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" {{#if:{{{Philosophy portal banner|yes}}}|<tr id="mp-banner"><td colspan="3" style="text-align:center; font-size:100%; background-color:#F2E6CE; padding:0.2em; border:1px solid #BFB1A3; color:#000; font-weight:bold;"></td></tr> }} | class="PhilosophyPortalBG" style="width:55%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">ከፍልስፍና ቅርንጫፎች ጋር አጫጭር ትውውቅ</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/ቅርንጫፍ መግቢያዎች}}</div> |} <!-- የምዕራቡ ዓለም ፈላስፎች --> | class="PhilosophyPortalBG" style="width:45%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">የምዕራቡ አለም ፈላስፎች</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/ምዕራባዊ ፈላስፎች}}</div> |} |} [[መደብ:በር| ]] [[መደብ:ፍልስፍና|π]] __NOTOC____NOEDITSECTION__ 8keo7skyz0tr9a319bt4wgcp5tn8wgw 394374 394373 2026-07-28T15:45:06Z Dessaewberihun 59826 394374 wikitext text/x-wiki =ደሳለው በሪሁን= =ደሳለው በሪሁን= መ/ር [[ደሳለኝ በሪሁን]] በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት [[አገው ምድር]] ፤ በባንጃ አውራጃ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ [[1936]]-[[1987]] ዓ.ም የቆየች ስትሆን ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ በ[[ኢትዮጲያ"]] በ[[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] ስር በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር ኮሪጎሃና ልዩ ስሙ [[ቸዋሲ ኪዳነ ምህረት]] ከአባታቸው አቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] [[መስከረም]] [[23]] ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለዱ። [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] እድሜው ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻው ጋር በጥሩ ሁኔታ እንክብካቤ አደጉ።ከዚያም በሆላ አባቱ ለትምህርት ከፍተኛ ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበረው እድሜው ለትምህርት ሲደርስ ወደ ት/ቤት ገብተው በአፍ መፍቻ [[ቋንቋ አይነት]]/[[የኢትዮጲያ ቋንቋዎች]] እንዲማሩ ተደረገ። * [[1ኛ-6ኛ]] ክፍል ኳሪ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1986]]-[[1990]] ዓ.ም፤ * [[7ኛ]] ክፍል አሮጊው እንጅባራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1991]] ዓ.ም * [[8ኛ]] ክፍል ኮሶበር አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት [[1992]] ዓ.ም * [[9ኛ-12ኛ]] ክፍል [[እንጅባራ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1993]]-[[1996]] ዓ.ም ተከታትለዋል።ከዚያም ከ[[12ኛ]] ክፍል የዩኒቨርስቲ መግቢያ ነጥብ ስለልመጣለት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በ [[ጎንደር]] መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በማ/ሳይንስ ት/ት ክፍል በ[[ዲፕሎማ]] [[10+3]] ደረጀ ተመርቀዋል። በተመረቁት በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል * [[1999]] ዓ.ም ተቀጥሮ [[አይጀስታ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ተመደቡ። * ከ[[2000]]-[[2004]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2005]]-[[2007]] ዓ.ም [[ችጎሊ ት/ቤት]] አስተማሩ። * ከ[[2007]]-አሁን ድረስ [[ገዘኸራ ት/ቤት]] እየስተማራ ይገኛል። በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሱን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ[[12+4]] ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2000]]-[[2004]] ዓ.ም ተከታትለው ተመርቀዋል። =መ/ር ደሳለው በሪሁን= [[መ/ር ደሳለው በሪሁን]] ትዳር ይዘውና ልጅ አፍርተው በድሮው አጣራር [[ጎጃም]] አጠቃላይ ግዛት [[አገው]] ምድር አውራጃ፤በ [[ባንጃ ወረዳ]]፣በባንጃ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም ከዚያ ወዲ በ[[ኢትዮጵያ]] [[አዊ ብሄረሰብ ዞን]] በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] አስተዳደር [[አ/ቅዳም]] ከተማ [[01]] [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ- ክርስቲያን]] አጠገብ የመኖርያ ቤት ሰርተው ኮርተው ኑሮውን ከትዳር ጎዳኛቸው ጋር መስርተው አራት ''ወንድ'' ልጆች ''አባት'' # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] አፍርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረ ሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። [[መደብ:በር| ]] [[መደብ:ፍልስፍና|π]] {{የኢትዮጵያ_መረጃ}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ክልሎች]] [[መደብ:አማራ ክልል|*]] =A= =የተወሠኑ መዋቅሮች= በአንድ ክፍል የሚያተኩሩ መለጠፊያዎችም አሉ። {| class="wikitable" |- ! የተወሰነበት ክፍል ! ፅሁፍ ! የሚገኘው መለጠፊያ |- | ሃይማኖት | <nowiki>{{መዋቅር-ሃይማኖት}}</nowiki> | {{መዋቅር-ሃይማኖት}} |- | መልክዐምድር | <nowiki>{{መዋቅር-መልክዐምድር}}</nowiki> | {{መዋቅር-መልክዐምድር}} |- |ሰዎች |<nowiki>{{መዋቅር-ሰዎች}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሰዎች}} |- |ሳይንስ |<nowiki>{{መዋቅር-ሳይንስ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ሳይንስ}} |- |ስፖርት |<nowiki>{{መዋቅር-ስፖርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ስፖርት}} |- |ቋንቋ |<nowiki>{{መዋቅር-ቋንቋ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ቋንቋ}} |- |ባሕል |<nowiki>{{መዋቅር-ባሕል}}</nowiki> |{{መዋቅር-ባሕል}} |- |ብሔር |<nowiki>{{መዋቅር-ብሔር}}</nowiki> |{{መዋቅር-ብሔር}} |- |ታሪክ |<nowiki>{{መዋቅር-ታሪክ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ታሪክ}} |- |ትምህርት |<nowiki>{{መዋቅር-ትምህርት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ትምህርት}} |- |ድርጅት |<nowiki>{{መዋቅር-ድርጅት}}</nowiki> |{{መዋቅር-ድርጅት}} |- |ፖለቲካ |<nowiki>{{መዋቅር-ፖለቲካ}}</nowiki> |{{መዋቅር-ፖለቲካ}} |} {{በር:ፍልስፍና/እራስ}} <!-- PHILOSOPHY INTRO --> <!-- WHAT IS PHILOSOPY --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="PhilosophyPortalBG" style="width:100%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#001;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#ddebff; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #e0ddff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">'''ፍልስፍና'''</h2> |- | colspan="2" style="vertical-align:top;background:#FFF1DD; border: solid thin #FFE5BE; text-align:left" | {{በር:ፍልስፍና/መግቢያ}} |- |} |} <!-- የተመረጡ ጽሑፎች --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" {{#if:{{{Philosophy portal banner|yes}}}|<tr id="mp-banner"><td colspan="3" style="text-align:center; font-size:100%; background-color:#F2E6CE; padding:0.2em; border:1px solid #BFB1A3; color:#000; font-weight:bold;"></td></tr> }} | class="PhilosophyPortalBG" style="width:55%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|R}}>150||ለዕለቱ የተመረጠ ጽሑፍ&ensp;<small></small>}}</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px">{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|R}}>150|{{:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}|{{:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ጽሑፍ/{{CURRENTWEEK}}}}}}</div> |- ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-dyk-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">ይሕን ያውቁ ኖሯል፧...</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px 5px" | <div id="mp-dyk">{{በር:ፍልስፍና/ይህን ያውቁ ኖሯል}}</div> |} | style="border:1px solid transparent;" | <!-- የፍልስፍና ጥናት ዘርፎች --> | class="PhilosophyPortalBG" style="width:45%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">የፍልስፍና የጥናት ዘርፎች</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/የጥናት ዘርፎች}}</div> |- |} |} <!-- የተመረጠ ፈላስፋ --> {| style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;" | class="PhilosophyPortalBG" style="width:100%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;"| {| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:#FFF1DD; color:#000; width:100%" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em">{{#ifexist:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}|የተመረጠ ፈላስፋ|የተመረጠ ፈላስፋ&ensp;<small></small>}}</h2> |- | style="color:#000;padding: 2px" | <div id="mp-tfp">{{#ifexist:በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}|{{በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}}}|{{በር:ፍልስፍና/የተመረጠ ፈላስፋ/{{CURRENTWEEK}}}}}}</div> |} |} <!-- <!-- ስለ የፍልስፍና ቅርንጫፎች --> {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:6px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" {{#if:{{{Philosophy portal banner|yes}}}|<tr id="mp-banner"><td colspan="3" style="text-align:center; font-size:100%; background-color:#F2E6CE; padding:0.2em; border:1px solid #BFB1A3; color:#000; font-weight:bold;"></td></tr> }} | class="PhilosophyPortalBG" style="width:55%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">ከፍልስፍና ቅርንጫፎች ጋር አጫጭር ትውውቅ</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/ቅርንጫፍ መግቢያዎች}}</div> |} <!-- የምዕራቡ ዓለም ፈላስፎች --> | class="PhilosophyPortalBG" style="width:45%; border:1px solid #FFD699; background:#FFF1DD; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:#FFF1DD;" ! style="padding:2px" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#FFD699; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #FFD699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em;">የምዕራቡ አለም ፈላስፎች</h2> |- | style="color:#000;padding:2px 5px" | <div id="mp-itn">{{በር:ፍልስፍና/ምዕራባዊ ፈላስፎች}}</div> |} |} [[መደብ:በር| ]] [[መደብ:ፍልስፍና|π]] __NOTOC____NOEDITSECTION__ oi2l7jvf32bkneaatc2ejz2hazdr28n 0 50680 394389 386117 2026-07-28T17:51:35Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394389 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =ዮናስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ዮናስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[አማኑኤል ደሳለው]] | ተከታይ = [[ሚኪያስ ደሳለው]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[ትንሹ ወንድም]] | ሌላ_ስም = [[ፍቅሩ የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ጥቅምት 6 ቀን 2012 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ዮናስ ደሳለው በሪሁን'' [[ኢትዮጵያዊ]] የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው። =ዮናስ ደሳለው= አቶ [[ዮናስ ደሳለው]] በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ጥቅምት]] [[06]]/[[2012]] ዓ.ም ተወለደ። ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] =A= =B= cfjg8rnb96apw1p0gq3l8cacjdd7dhv 0 50746 394359 383275 2026-07-28T14:19:26Z Dessaewberihun 59826 /* ጥሩእመቤት ዳኛው */ 394359 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 03 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተማራለች። ከ[[2003]]-አሁን ዓ.ም ድረስ [[ገዘሃራ ት/ቤት]] እየአስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M= =D= {{መዋቅር}} 165tb4ovesam4j9uo9m2az6qjw3m7bz 394360 394359 2026-07-28T14:50:29Z Dessaewberihun 59826 /* ጥሩእመቤት ዳኛው */ 394360 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M= =D= {{መዋቅር}} sgrmkbuafzdduncnpyv3f1pr68wmxid 394361 394360 2026-07-28T14:52:24Z Dessaewberihun 59826 /* ጥሩእመቤት ዳኛው */ 394361 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M= =D= {{መዋቅር}} srt8u6pxf1ql0i5huqme07tsbhjd29w 394362 394361 2026-07-28T14:55:33Z Dessaewberihun 59826 /* M */ 394362 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M = ወ/ሮ [ጥሩእመቤት ዳኛው] ወንድ ልጆቾን አፍርታ በደስታ እያኖረች ትገኛለች። =D= {{መዋቅር}} pmpypxfjlghx608c73v9e315p5co1d6 394363 394362 2026-07-28T14:57:32Z Dessaewberihun 59826 /* M */ 394363 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M = ወ/ሮ [[ጥሩእመቤት ዳኛው]]ጥሩእመቤት ዳኛው] ወንድ ልጆቾን አፍርታ በደስታ እያኖረች ትገኛለች። =D= {{መዋቅር}} o1hgfng7q2h74ukyaeotfxrfn2mmjdm 394364 394363 2026-07-28T15:00:19Z Dessaewberihun 59826 /* M */ 394364 wikitext text/x-wiki =ጥሩእመቤት ዳኛው = [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። =M = ወ/ሮ [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] ወንድ ልጆቾን አፍርታ በደስታ በሰላም እያኖረች ትገኛለች። =D= {{መዋቅር}} jo5p0thdcg1bl1mr8nalx7deg3qwcsr 0 50748 394399 387049 2026-07-29T05:05:07Z Dessaewberihun 59826 394399 wikitext text/x-wiki =መ/ር ደሳለው በሪሁን== * ''ስም'':[[''መ/ር ደሳለኝ በሪሁን'']] ታምር * ''የትውልድ ቦታ'': ኮሪ ጎሃና ቀበሌ [[ቸዋሲ ኪ/ምህረት]] ልዩ ስሙ ''ዋሪ'' ጎጥ * ''የትውልድ ዘመን'': [[መስከረም]] [[23/1978]] ዓ.ም ከአባታቸው አ/ቶ [[በሪሁን ታምር]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ደስታየሁ አድማስ]] በዜያን [[ዘመን]] በ[[ዘመነ ማርቆስ]] በ[[እግዜብሄር]] በ[[እየሱስ ክርስቶስ]] ፍቃድ ተወለዱ። * ''ሃይማኖት'': [[ክርስትና]] [[ኦርቶዶክስ]] እምነት ተከታይ፣በ[[መፅሃፍ ቅዱስ]] በ[[አማርኛ]]([[አማረኛ]]) በተፃፈው መሰረት፣ * ''ስራ'': [[መምህርነት]] * ''የትም/ት ደረጃ'':በ[[ባችላር ዲግሪ]](''12+4'') * ''የቅጥር ዘመን'': 2000 ዓ.ም በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ ፅ/ቤት በኩል ተቀጠረ * ''የስራ ቦታ'': [[ገዘሃራ]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት * ''የሚያስተምረው የት/ት አይነት'': [[''Geography'']] * ''የመኖርያ ቦታ'': [[አ/ቅዳም]] [[ከተማ]] 01 [[ቀበሌ]] [[ቅዱስ ገብርኤል]] [[ቤተ ክርስቲያን]] አጠገብ * ''የትዳር ሁኔታ'': ያገባ/ባለትዳር እና ''3'' የወንድ ልጆች ''አባት'' * ''የልጆች ስም'': # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] * ''የሚስት ስም'': # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] * ''የቤተሰብ ሁኔታ'' # [[በሪሁን ታምር]] # [[ደስታየሁ አድማስ]] # [[ብርቱካን በሪሁን]] # [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] # [[ሀይለማርያም ደሳለው]] # [[አማኑኤል ደሳለው]] # [[ዮናስ ደሳለው]] # [[ሚኪያስ ደሳለው]] * በአሁኑ ሰአት በስራ መስክ በመምህርነት እየሰራ የለ ለስራ በጣም ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው። {{ዘመናት}} # [[ብሉይ ኪዳን]] # [[አዲስ ኪዳን]] {{ወራት}} {{መዋቅር}} 41ok21rvns0zsbai5sldvgy3fes05df 0 52339 394387 386395 2026-07-28T17:46:53Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394387 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =ዮናስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ዮናስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[አማኑኤል ደሳለው]] | ተከታይ = [[ሚኪያስ ደሳለው]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[ትንሹ ወንድም]] | ሌላ_ስም = [[ፍቅሩ የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ጥቅምት 6 ቀን 2012 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ዮናስ ደሳለው በሪሁን'' [[Dessalew Berihun Tamir]] [[ኢትዮጵያዊ]] የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው። <ref>Citiznship</ref> =ዮናስ ደሳለው= አቶ [[ዮናስ ደሳለው]] በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ጥቅምት]] [[06]]/[[2012]] ዓ.ም ተወለደ። <ref>የቤተሰብ ታሪክ</ref> ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። <ref>የሰው ልጅ እድገት</ref> == የንጥረ ነገሮች በ[[እንግሊዝኛ]] ሙሉውን == <onlyinclude> {| border="0" cellpadding="0" cellspacing="1" style="width:100%; background:#f0dc82; {{{1|}}} border:1px solid #a9a9a9; margin-left: auto; margin-right: auto;" |- bgcolor=#e9e955 |- | [[ሀይድሮጅን|H]] | colspan="16" | <br /> | [[ሂሊየም|He]] |- | [[ሊትየም|Li]] | [[ቤሪሊየም|Be]] | colspan="10" | <br /> | [[ቦሮን|B]] | [[ካርቦን|C]] | [[ናይትሮጅን|N]] | [[ኦክስጅን|O]] | [[ፍሎሪን|F]] | [[ኒዮን|Ne]] |- | [[ሶዲየም|Na]] | [[ማግኒዥየም|Mg]] | colspan="10" | <br /> | [[አልሙኒየም|Al]] | [[ሲልከን|Si]] | [[ፎስፈረስ|P]] | [[ድኝ|S]] | [[ክሎሪን|Cl]] | [[አርገን|Ar]] |- | [[ፖታሺየም|K]] | [[ካልሲየም|Ca]] | [[ስካንዲየም|Sc]] | [[ቲታኒየም|Ti]] | [[ቫናዲየም|V]] | [[ክሮሚየም|Cr]] | [[ማንጋኒዝ|Mn]] | [[ብረት|Fe]] | [[ኮባልት|Co]] | [[ኒኬል|Ni]] | [[መዳብ|Cu]] | [[ዚንክ|Zn]] | [[ጋሊየም|Ga]] | [[ጀርማኒየም|Ge]] | [[አርሰኒክ|As]] | [[ሴሊኒየም|Se]] | [[ብሮሚን|Br]] | [[ክሪፕተን|Kr]] |- | [[ሩቢዲየም|Rb]] | [[ስትሮንቲየም|Sr]] | [[ይትሪየም|Y]] | [[ዚርኮኒየም|Zr]] | [[ኒዮቢየም|Nb]] | [[ሞሊብዴነም|Mo]] | [[ቴክኔቲየም|Tc]] | [[ሩቴኒየም|Ru]] | [[ሮዲየም|Rh]] | [[ፓላዲየም|Pd]] | [[ብር (ብረታብረት)|Ag]] | [[ካድሚየም|Cd]] | [[ኢዲየም|In]] | [[ቆርቆሮ|Sn]] | [[ኩል|Sb]] | [[ቴሉሪየም|Te]] | [[አዮዲን|I]] | [[ዜኖን|Xe]] |- | [[ሴሲየም|Cs]] | [[ባሪየም|Ba]] | * | [[ሀፍኒየም|Hf]] | [[ታንታለም|Ta]] | [[ተንግስተን|W]] | [[ሬኒየም|Re]] | [[ኦስሚየም|Os]] | [[ኢሪዲየም|Ir]] | [[ፕላቲነም|Pt]] | [[ወርቅ|Au]] | [[ባዜቃ|Hg]] | [[ታሊየም|Tl]] | [[እርሳስ|Pb]] | [[ቢስመዝ|Bi]] | [[ፖሎኒየም|Po]] | [[አስታታይን|At]] | [[ራዶን|Rn]] |- | [[ፍራንሺየም|Fr]] | [[ራዲየም|Ra]] | ** | [[ሩተርፎርዲየም|Rf]] | [[ዱብኒየም|Db]] | [[ሲቦርጂየም|Sg]] | [[ቦህሪየም|Bh]] | [[ሀሲየም|Hs]] | [[ሜይትኔሪየም|Mt]] | [[ዳርምስታድቲየም|Ds]] | [[ሮየንቴኒየም|Rg]] | [[ኮፐርኒኪየም|Cn]] | [[ዩነንትሪየም|Uut]] | [[ዩነንኳዲየም|Fl]] | [[ዩነንፔንቲየም|[Uup]]] | [[ዩነንሄክሲየም|Lv]] | [[ዩነንሴፕቲየም|[Uus]]] | [[ዩነኖክቲየም|[Uuo]]] |- | colspan="19" | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>* [[ላንታኖይድ|ላንታኖይዶች]]</small></small> | [[ላንታኒየም|La]] | [[ሴሪየም|Ce]] | [[ፕራሲዮዲሚየም|Pr]] | [[ኒዮዲሚየም|Nd]] | [[ፕሮሜቲየም|Pm]] | [[ሳማሪየም|Sm]] | [[ኢዩሮፒየም|Eu]] | [[ጋዶሊኒየም|Gd]] | [[ተርቢየም|Tb]] | [[ዲስፕሮሲየም|Dy]] | [[ሆልሚየም|Ho]] | [[ኢርቢየም|Er]] | [[ቱሊየም|Tm]] | [[ይተርቢየም|Yb]] | [[ሉቴቲየም|Lu]] | <br /> |- ! scope="row" colspan="3" style="text-align: right; padding-right: 1em;" | <small><small>** [[አክቲኖይድ|አክቲኖይዶች]]</small></small> | [[አክቲኒየም|Ac]] | [[ቶሪየም|Th]] | [[ፕሮታክቲኒየም|Pa]] | [[ዩራኒየም|U]] | [[ኔፕቲዩኒየም|Np]] | [[ፕሉቶኒየም|Pu]] | [[አሜሪኪየም|Am]] | [[ኩሪየም|Cm]] | [[በርከሊየም|Bk]] | [[ካሊፎርኒየም|Cf]] | [[ኤይንስቴኒየም|Es]] | [[ፌርሚየም|Fm]] | [[ሜንደሊቭየም|Md]] | [[ኖብሊየም|No]] | [[ላውረንሲየም|Lr]] | <br /> |} =የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ በአማርኛ ስማቸው እስከነ ውክላቸው 118ቱን= {{የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ}} [[ስዕል:Periodic Table Armtuk3.svg|የንጥረ ነገሮች ሠንጠረዥ]] * [[የጥንተ፡ንጥር ጥናት (ኬሚስትሪ)]] {{መዋቅር-ሳይንስ}} [[መደብ:ንጥረ ነገሮች|*]] =ማጣቀሻ= <references/> {{መዋቅር}} ti1dnenu959c00xwqrbymhfsca3wyrt 0 53364 394390 386289 2026-07-28T17:51:52Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394390 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> =ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን= አቶ [[ሚኪያስ ደሳለው]] ''በሪሁን'' በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ግንቦት]] [[12]]/[[2015]] ዓ.ም ተወለደ።<ref>ቤተሰብን ጠይቆ በመረዳት</ref> ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። =ማጣቀሻ= <references/> {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] f044voi0peys4r39tzowqkk4zdwu3b2 0 53365 394412 376420 2026-07-29T08:49:36Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394412 wikitext text/x-wiki =የአለም አህጉራት= [[ስዕል:Continental models.gif|300px|frameless|right]] {{አህጉሮች}} [[መደብ:አህጉር]] =ሰሜን አሜሪካ= የሕዝብ ብዛት በ[[ዲሴምበር]] [[2007 እ.ኤ.አ.]] ይሠጣል። {| class="wikitable" style="text-align:right" !ቁ.ር !! ሀገር !! የሕዝብ ቁጥር |- | align="left" | - | align="left" | '''[[ስሜን አሜሪካ]]''' || '''514,600,000''' |- | align="left" | 1 | align="left" |[[አሜሪካ]] || 303,606,020 |- | align="left" | 2 | align="left" |[[ሜክሲኮ]] || 106,535,000 |- | align="left" | 3 | align="left" |[[ካናዳ]] || 33,163,000 |- | align="left" | 4 | align="left" |[[ጓተማላ]] || 13,354,000 |- | align="left" | 5 | align="left" |[[ኩባ]] || 11,268,000 |- | align="left" | 6 | align="left" |[[ዶሚኒካን ሬፑብሊክ]] || 9,760,000 |- | align="left" | 7 | align="left" |[[ሃይቲ]] || 9,598,000 |- | align="left" | 8 | align="left" |[[ሆንዱራስ]] || 7,106,000 |- | align="left" | 9 | align="left" |[[ኤል ሳልቫዶር]] || 6,857,000 |- | align="left" | 10 | align="left" |[[ኒካራጓ]] || 5,603,000 |- | align="left" | 11 | align="left" |[[ኮስታ ሪካ]] || 4,468,000 |- | align="left" | 12 | align="left" |[[ፕዌርቶ ሪኮ]] (የ[[አሜሪካ]]) || 3,991,000 |- | align="left" | 13 | align="left" |[[ፓናማ]] || 3,343,000 |- | align="left" | 14 | align="left" |[[ጃማይካ]] || 2,714,000 |- | align="left" | 15 | align="left" |[[ትሪኒዳድ]] || 1,333,000 |- | align="left" | 16 | align="left" | [[ጓዶሎፕ]] (የ[[ፈረንሳይ]]) || 405,000 |- | align="left" | 17 | align="left" |[[File:Snake Flag of Martinique.svg|22px|Martinique]] [[ማርቲኒክ]] (የፈረንሳይ) || 399,000 |- | align="left" | 18 | align="left" |[[ባሃማስ]] || 331,000 |- | align="left" | 19 | align="left" |[[ባርቤዶስ]] || 294,000 |- | align="left" | 20 | align="left" |[[ቤሊዝ]] || 288,000 |- | align="left" | 21 | align="left" |[[የነዘርላንድ አንቲሌስ]] (የ[[ነዘርላንድ]]) || 192,000 |- | align="left" | 22 | align="left" |[[ሴይንት ሉሽያ]] || 165,000 |- | align="left" | 23 | align="left" |[[ሴይንት ቭንሰንትና ግሬናዲንስ ደሰቶች]] || 120,000 |- | align="left" | 24 | align="left" |[[የአሜሪካ ቭርጅን ደሴቶች]] (የአሜሪካ) || 111,000 |- | align="left" | 25 | align="left" |[[ግሬናዳ]] || 106,000 |- | align="left" | 26 | align="left" |[[አሩባ]] (የነዘርላንድ) || 104,000 |- | align="left" | 27 | align="left" |[[አንቲጋና ባርቡዳ]] || 85,000 |- | align="left" | 28 | align="left" |[[ዶሚኒካ]] || 67,000 |- | align="left" | 29 | align="left" |[[ቤርሙዳ]] (የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|እንግሊዝ]]) || 65,000 |- | align="left" | 30 | align="left" |[[ግሪንላንድ]] (የ[[ዴንማርክ]] || 58,000 |- | align="left" | 31 | align="left" |[[ሴይንት ኪትስና ኔቪስ]] || 50,000 |- | align="left" | 32 | align="left" |[[ከይማን ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 47,000 |- | align="left" | 32 | align="left" |[[ትርክስና ኬይከስ ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 26,000 |- | align="left" | 34 | align="left" |[[የ እንግሊዝ ቭርጅን ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 23,000 |- | align="left" | 35 | align="left" |[[አንግዊላ]] (የእንግሊዝ) || 13,000 |- | align="left" | 36 | align="left" |[[File:Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg|22px|Saint-Pierre and Miquelon]] [[ሳን-ፒዬና ሚከሎን]] (የፈረንሳይ) || 6,125 |- | align="left" | 37 | align="left" |[[ሞንትሠራት]] (የእንግሊዝ) || 5,900 |} [[መደብ:ስሜን አሜሪካ]] {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] ==ሉዐላዊ ነጻ አገሮች== {| class="wikitable sortable" |- ! የአገር ስም ! ሰንደቅ ዓላማ ! ዋና ከተማ ! ገንዘብ ! ብሔራዊ ቋንቋ ! የቆዳ ስፋት በ ካሬ ኪ/ሜትር ! የሕዝብ ብዛት ! የሰው ወከፍ ጂ.ዲ.ፒ በዶላር !ካርታ |-1 | የ[[ሊቢያ|ሊቢያ ሰብአዊ አረባዊ ጃማሂሪያ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሊቢያ|ስፋት=100}} || [[ትሪፖሊ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 1,759,540 || 6,036,914 || $12,700 || <span style="display:none">4</span>[[Image:LocationLibya.svg|150px]] |-2 | የ[[ላይቤሪያ|ላይቤሪያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ላይቤሪያ|ስፋት=100}} || [[ሞንሮቪያ]] || የ[[ላይቤሪያ ዶላር]] || [[እንግሊዝኛ]] || 111,369 || 3,283,000 || $1,003 || <span style="display:none">19</span>[[Image:LocationLiberia.svg|150px]] |-3 | የ[[ሌሶቶ|ሌሶቶ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሌሶቶ|ስፋት=100}} || [[መሴሩ]] || [[ሎቲ]] || [[ሴሶጾ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 30,355 || 1,795,000 || $2,113 || <span style="display:none">49</span>[[Image:LocationLesotho.svg|150px]] |-4 | የ[[ማሊ|ማሊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማሊ|ስፋት=100}} || [[ባማኮ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 1,240,192 || 13,518,000 || $1,154 || <span style="display:none">9</span> [[Image:LocationMali.svg|150px]] |-5 | የ[[ማላዊ|ማላዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማላዊ|ስፋት=100}} || [[ሊሎንግዌ]] || [[ክዋቻ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ቺቼዋ]] || 118,484 || 12,884,000 || $596 || <span style="display:none">42</span>[[Image:LocationMalawi.svg|150px]] |-6 | የ[[ማዳጋስካር|ማዳጋስካር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማዳጋስካር|ስፋት=100}} || [[አንታናናሪቮ]] || [[አሪያሪ]] || [[ማላጋሲ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 587,041 || 18,606,000 || $905 ||<span style="display:none">44</span> [[Image:LocationMadagascar.svg|150px]] |-7 | የ[[ምዕራብ ሳሃራ|ምዕራብ ሳሃራ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ምዕራብ ሳሃራ|ስፋት=100}} || [[ፖርት ሉዊስ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 2,040 || 1,219,220 || $13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[Image:LocationMauritius.png|150px]] |-8 | የ[[ሞሪሸስ|ሞሪሸስ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሪሸስ|ስፋት=100}} || [[ፖርት ሉዊስ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 2,040 || 1,219,220 || $13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[Image:LocationMauritius.png|150px]] |-9 | የ[[ሞሪታንያ|ሞሪታንያ እስላማዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሪታንያ|ስፋት=100}} || [[ኑዋክሾት]] || [[ኡጉይያ]] || [[አረብኛ]] || 1,030,700 || 3,069,000 || $2,402 || <span style="display:none">8</span>[[Image:LocationMauritania.svg|150px]] |-10 | የ[[ሞሮኮ|ሞሮኮ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሮኮ|ስፋት=100}} || [[ራባት]] || [[ዲራም]] || [[አረብኛ]] || 446,550 || 33,757,175 || $4,600 || <span style="display:none">2</span>[[Image:LocationMorocco3.svg|150px]] |-11 | የ[[ሞዛምቢክ|ሞዛምቢክ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞዛምቢክ|ስፋት=100}} || [[ማፑቶ]] || [[ሜቲካል]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 801,590 || 20,366,795 || $1,389 || <span style="display:none">43</span>[[Image:LocationMozambique.svg|150px]] |-12 | የ[[ሬንዩን|ሬንዩን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሬንዩን|ስፋት=100}} || [[ሬንዩን]] || የ[[ሬንዩን ፓውንድ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 505,813 || 992,490 || $2,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationRenyun.svg|150px]] |-13 | የ[[ርዋንዳ |ርዋንዳ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ርዋንዳ|ስፋት=100}} || [[ኪጋሊ]] || [[ፍራንክ]] || [[ኪንያርዋንዳ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 26,798 || 7,600,000 || $1,300 || <span style="display:none">37</span>[[Image:LocationRwanda.svg|150px]] |-14 | የ[[ሱዳን|ሱዳን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሱዳን|ስፋት=100}} || [[ካርቱም]] || የ[[ሱዳን ፓውንድ]] || [[አረብኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 2,505,813 || 36,992,490 || $2,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationSudan.svg|150px]] |-15 | የ[[ሲሸልስ|ሴይሼልስ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሲሸልስ|ስፋት=100}} || [[ቪክቶሪያ፥ ሲሸልስ|ቪክቶሪያ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]፣ [[ክሪዮል]] || 451 || 80,654 || $11,818 ||<span style="display:none">39a</span> [[Image:LocationSeychelles.png|150px]] |-16 | የ[[ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ|ሳኦ ቶሜ እና ፕሪንሲፔ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ|ስፋት=100}} || [[ሳን ቶሜ|ሳኦ ቶሜ]] || [[ዶብራ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 964 || 157,000 || $1,266 || <span style="display:none">31a</span>[[Image:LocationSaoTomeAndPrincipe.png|150px]] |-17 | የ[[ሴኔጋል|ሴኔጋል ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሴኔጋል|ስፋት=100}} || [[ዳካር]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 196,723 || 11,658,000 || $1,759 ||<span style="display:none">14</span> [[Image:LocationSenegal.svg|150px]] |-18 | የ[[ሴራሊዮን|ሲየራሊዮን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሴራሊዮን|ስፋት=100}} || [[ፍሪታውን]] || [[ሊዮኔ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 71,740 || 6,144,562 || $903 || <span style="display:none">18</span>[[Image:LocationSierraLeone.svg|150px]] |-19 | የ[[ስዋዚላንድ|ስዋዚላንድ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ስዋዚላንድ|ስፋት=100}} || [[ምባባኔ]] || [[ሊላንጌኒ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ስዋቲ]] || 17,364 || 1,032,000 || $5,245 || <span style="display:none">50</span>[[Image:LocationSwaziland.svg|150px]] |-20 | የ[[ሶማሊያ|ሶማሌ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሶማሌ|ስፋት=100}} || [[መቋዲሾ|ሞቃዲሹ]] || [[ሽልንግ]] || [[ሶማልኛ]] || 637,657 || 9,832,017 || $600 || <span style="display:none">30</span>[[Image:LocationSomalia.svg|150px]] |-21 | የ[[ቡሩንዲ|ቡሩንዲ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቡሩንዲ|ስፋት=100}} || [[ቡጁምቡራ]] || [[ፍራንክ]] || [[ቂሩንዲ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ስዋሂሊ]] || 27,830 || 7,548,000 || $739 || <span style="display:none">38</span>[[Image:LocationBurundi.svg|150px]] |-22 | [[ቡርኪና ፋሶ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቡርኪና ፋሶ|ስፋት=100}} || [[ዋጋዱጉ|ኡጋዱጉ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 274,000 || 13,228,000 || $1,284 || <span style="display:none">21</span>[[Image:LocationBurkinaFaso.svg|150px]] |-23 | የ[[ቤኒን|ቤኒን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቤኒን|ስፋት=100}} || [[ፖርቶ ኖቮ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 112,622 || 8,439,000 || $1,176 || <span style="display:none">24</span>[[Image:LocationBenin.svg|150px]] |-24 | የ[[ቦትስዋና|ቦትስዋና ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቦትስዋና|ስፋት=100}} || [[ጋበሮኔ|ሃባሮን]] || [[ፑላ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ሴትስዋና]] || 581,726 || 1,839,833 || $11,400 || <span style="display:none">46</span>[[Image:LocationBotswana.svg|150px]] |-25 | የ[[ቱኒዚያ|ቱኒዚያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቱኒዚያ|ስፋት=100}} || [[ቱኒስ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 163,610 || 10,102,000 || $8,800 || <span style="display:none">3</span>[[Image:LocationTunisia.svg|150px]] |-26 | የ[[ታንዛኒያ|ታንዛኒያ ሕብረት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ታንዛኒያ|ስፋት=100}} || [[ዶዶማ]] || [[ሽልንግ]] || [[ስዋሂሊ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 945,087 || 37,849,133 || $723 || <span style="display:none">39</span>[[Image:LocationTanzania.svg|150px]] |-27 | የ[[ቶጎ|ቶጎ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቶጎ|ስፋት=100}} || [[ሎሜ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 56,785 || 6,100,000 || $1,700 || <span style="display:none">23</span>[[Image:LocationTogo.svg|150px]] |-28 | የ[[ቻድ|ቻድ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቻድ|ስፋት=100}} || [[ንጃሜና]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[አረብኛ]] || 1,284,000 || 10,146,000 || $1,519 || <span style="display:none">11</span>[[Image:LocationChad.svg|150px]] |-29 | የ[[ኒጄር|ኒጀር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኒጄር|ስፋት=100}} || [[ኒያሜ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ሐውሳ]] || 1,267,000 || 13,957,000 || $872 || <span style="display:none">10</span>[[Image:LocationNiger.svg|150px]] |-30 | የ[[ናሚቢያ|ናሚቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ናሚቢያ|ስፋት=100}} || [[ዊንድሁክ]] || የ[[ናሚቢያ ዶላር]] || [[እንግሊዝኛ]] || 825,418 || 2,031,000 || $7,478 || <span style="display:none">45</span>[[Image:LocationNamibia.svg|150px]] |-31 | የ[[ናይጄሪያ|ናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ናይጄሪያ|ስፋት=100}} || [[አቡጃ]] || [[ኒያራ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 923,768 || 140,003,542 || $1,188 || <span style="display:none">25</span>[[Image:LocationNigeria.svg|150px]] |-32 | የ[[አልጄሪያ|አልጄሪያ ደሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=አልጄሪያ|ስፋት=100}} || [[አልጄርስ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 2,381,740 || 33,333,216 || $7,700 ||<span style="display:none">3</span>[[Image:LocationAlgeria.svg|150px]] |-33 | የ[[አንጎላ|አንጎላ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=አንጎላ|ስፋት=100}} || [[ሉዋንዳ]] || [[ክዋንዛ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 1,246,700 || 15,941,000 || $2,813 || <span style="display:none">40</span>[[Image:LocationAngola.svg|150px]] |-34 | የ[[ኢትዮጵያ|ኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኢትዮጵያ|ስፋት=100}} || [[አዲስ አበባ]] || [[የኢትዮጵያ ብር|ብር]] || [[አማርኛ]] || 1,104,300 || 75,067,000 || $823 || <span style="display:none">28</span>[[Image:LocationEthiopia.svg|150px]] |-35 | የ[[ኢኳቶሪያል ጊኔ|ኢኳቶሪያል ጊኔ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኢኳቶሪያል ጊኔ|ስፋት=100}} || [[ማላቦ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[እስፓኝኛ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ፖርቱጋልኛ]] || 28,051 || 504,000 || $16,312 || <span style="display:none">31</span>[[Image:LocationEquatorialGuinea.svg|150px]] |-36 | [[ኤርትራ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኤርትራ|ስፋት=100}} || [[አስመራ]] || [[ናቅፋ]] || [[ትግሪኛ]]ና [[አረብኛ]] || 117,600 || 4,401,000 || $1,000 || <span style="display:none">13</span>[[Image:LocationEritrea.svg|150px]] |-37 | የ[[ካሜሩን|ካሜሩን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ካሜሩን|ስፋት=100}} || [[ያዉንዴ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 475,442 || 17,795,000 || $2,421 || <span style="display:none">26</span>[[Image:LocationCameroon.svg|150px]] |-38 | የ[[ኬንያ|ኬንያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኬንያ|ስፋት=100}} || [[ናይሮቢ]] || የ[[ኬንያ ሽልንግ]] || [[ስዋሂሊ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 580,367 || 34,707,817 || $1,445 || <span style="display:none">36</span>[[Image:LocationKenya.svg|150px]] |-39 | የ[[ኬፕ ቨርድ|ካፔ ቬርዴ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኬፕ ቨርድ|ስፋት=100}} || [[ፕራያ]] || [[ኤሽኩዶ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 4,033 || 420,979 || $6,418 || <span style="display:none">14a</span>[[Image:LocationCapeVerde.svg|150px]] |-40 | የ[[ኮሞሮስ|ቆሞሮስ ደሴቶች ሕብረት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮሞሮስ|ስፋት=100}} || [[ሞሮኒ]] || [[ፍራንክ]] || [[አረብኛ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 2,235 || 798,000 || $1,660 || <span style="display:none">43a</span>[[Image:LocationComoros.svg|150px]] |-41 | የ[[ኮት ዲቯር|ኮት ዲቯር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮት ዲቯር|ስፋት=100}} || [[ያሙሱክሮ]] <br /> || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 322,460 || 17,654,843 || $1,600 || <span style="display:none">20</span>[[Image:LocationCotedIvoire.svg|150px]] |-42 | የ[[ኮንጎ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮንጎ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ብራዛቪል]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 342,000 || 3,999,000 || $1,369 || <span style="display:none">33</span>[[Image:LocationRCongo.svg|150px]] |-43 | የ[[ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፑብሊክ|ኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ኪንሻሳ]] || [[ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 2,344,858 || 63,655,000 || $774 || <span style="display:none">34</span>[[Image:LocationDRCongo.svg|150px]] |-44 | የ[[ዚምባብዌ|ዚምባብዌ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዚምባብዌ|ስፋት=100}} || [[ሀራሬ]] || የ[[ዚምባብዌ ዶላር]] || [[ሾና]]፣ [[ንዴቤሌ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 390,757 || 13,010,000 || $2,607 || <span style="display:none">47</span>[[Image:LocationZimbabwe.svg|150px]] |-45 | የ[[ዛምቢያ|ዛምቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዛምቢያ|ስፋት=100}} || [[ሉሳካ]] || [[ክዋቻ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 752,614 || 11,668,000 || $931 || <span style="display:none">41</span>[[Image:LocationZambia.svg|150px]] |-46 | [[የመካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ|የመካከለኛው አፍሪቃ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=መካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ባንጊ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ሳንጎ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 622,984 || 4,216,666 || $1,198 || <span style="display:none">27</span>[[Image:LocationCentralAfricanRepublic.svg|150px]] |-47 | የ[[ዩጋንዳ|ዩጋንዳ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዩጋንዳ|ስፋት=100}} || [[ካምፓላ]] || [[ሽልንግ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ስዋሂሊ]] || 236,040 || 27,616,000 || $1,700 || <span style="display:none">35</span>[[Image:LocationUganda.svg|150px]] |-48 | የ[[ደቡብ ሱዳን|ደቡብ ሱዳን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ደቡብ ሱዳን|ስፋት=100}} || [[ካርቱም]] || የ[[ሱዳን ፓውንድ]] || [[አረብኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 1,505,813 || 26,992,490 || $1,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationSouthSudan.svg|150px]] |-49 | የ[[ደቡብ አፍሪቃ |ደቡብ አፍሪቃ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ደቡብ አፍሪቃ|ስፋት=100}} || [[ፕሪቶሪያ]] || [[ራንድ]] ||[[አፍሪካንስ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 1,221,037 || 47,432,000 || $12,161 || <span style="display:none">48</span>[[Image:LocationSouthAfrica.svg|150px]] |-50 | የ[[ጅቡቲ|ጂቡቲ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጅቡቲ|ስፋት=100}} || [[ጅቡቲ]] || [[ፍራንክ]] || [[አረብኛ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 23,200 || 496,374 || $2,070 || <span style="display:none">29</span>[[Image:LocationDjibouti.svg|150px]] |-51 | የ[[ጊኒ|ጊኒ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጊኒ|ስፋት=100}} || [[ኮናክሪ]] || [[ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 245,857 || 9,402,000 || $2,035 ||<span style="display:none">17</span> [[Image:LocationGuinea.svg|150px]] |-52 | የ[[ጊኒ-ቢሳው|ጊኒ ቢሳው ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጊኒ ቢሳው|ስፋት=100}} || [[ቢሳው]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 36,125 || 1,586,000 || $736 || <span style="display:none">16</span>[[Image:LocationGuineaBissau.svg|150px]] |-53 | የ[[ጋምቢያ|ጋምቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋምቢያ|ስፋት=100}} || [[ባንጁል|ባንጁይ]] || [[ዳላሲ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 10,380 || 1,517,000 || $2002 || <span style="display:none">15</span>[[Image:LocationGambia.svg|150px]] |-54 | የ[[ጋቦን|ጋቦን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋቦን|ስፋት=100}} || [[ሊብረቪል]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 267,668 || 1,384,000 || $7,055 || <span style="display:none">32</span>[[Image:LocationGabon.svg|150px]] |-55 | የ[[ጋና|ጋና ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋና|ስፋት=100}} || [[አክራ]] || [[ሴዲ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 238,534 || 23,000,000 || $2,700 || <span style="display:none">22</span>[[Image:LocationGhana.svg|150px]] |-56 | የ[[ግብጽ|ግብጽ አረባዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ግብጽ|ስፋት=100}} || [[ካይሮ]] || የ[[ግብጽ ፓውንድ]] || [[አረብኛ]] || 1,001,449 || 80,335,036 || $4,836 || <span style="display:none">5</span>[[Image:LocationEgypt.svg|150px]] |} [[መደብ:አፍሪካ]] {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] l7sjrf50lz5e7q27o50igoi5rc1bd7u 394414 394412 2026-07-29T11:56:13Z Dessaewberihun 59826 /* ሉዐላዊ ነጻ አገሮች */ 394414 wikitext text/x-wiki =የአለም አህጉራት= [[ስዕል:Continental models.gif|300px|frameless|right]] {{አህጉሮች}} [[መደብ:አህጉር]] =ሰሜን አሜሪካ= የሕዝብ ብዛት በ[[ዲሴምበር]] [[2007 እ.ኤ.አ.]] ይሠጣል። {| class="wikitable" style="text-align:right" !ቁ.ር !! ሀገር !! የሕዝብ ቁጥር |- | align="left" | - | align="left" | '''[[ስሜን አሜሪካ]]''' || '''514,600,000''' |- | align="left" | 1 | align="left" |[[አሜሪካ]] || 303,606,020 |- | align="left" | 2 | align="left" |[[ሜክሲኮ]] || 106,535,000 |- | align="left" | 3 | align="left" |[[ካናዳ]] || 33,163,000 |- | align="left" | 4 | align="left" |[[ጓተማላ]] || 13,354,000 |- | align="left" | 5 | align="left" |[[ኩባ]] || 11,268,000 |- | align="left" | 6 | align="left" |[[ዶሚኒካን ሬፑብሊክ]] || 9,760,000 |- | align="left" | 7 | align="left" |[[ሃይቲ]] || 9,598,000 |- | align="left" | 8 | align="left" |[[ሆንዱራስ]] || 7,106,000 |- | align="left" | 9 | align="left" |[[ኤል ሳልቫዶር]] || 6,857,000 |- | align="left" | 10 | align="left" |[[ኒካራጓ]] || 5,603,000 |- | align="left" | 11 | align="left" |[[ኮስታ ሪካ]] || 4,468,000 |- | align="left" | 12 | align="left" |[[ፕዌርቶ ሪኮ]] (የ[[አሜሪካ]]) || 3,991,000 |- | align="left" | 13 | align="left" |[[ፓናማ]] || 3,343,000 |- | align="left" | 14 | align="left" |[[ጃማይካ]] || 2,714,000 |- | align="left" | 15 | align="left" |[[ትሪኒዳድ]] || 1,333,000 |- | align="left" | 16 | align="left" | [[ጓዶሎፕ]] (የ[[ፈረንሳይ]]) || 405,000 |- | align="left" | 17 | align="left" |[[File:Snake Flag of Martinique.svg|22px|Martinique]] [[ማርቲኒክ]] (የፈረንሳይ) || 399,000 |- | align="left" | 18 | align="left" |[[ባሃማስ]] || 331,000 |- | align="left" | 19 | align="left" |[[ባርቤዶስ]] || 294,000 |- | align="left" | 20 | align="left" |[[ቤሊዝ]] || 288,000 |- | align="left" | 21 | align="left" |[[የነዘርላንድ አንቲሌስ]] (የ[[ነዘርላንድ]]) || 192,000 |- | align="left" | 22 | align="left" |[[ሴይንት ሉሽያ]] || 165,000 |- | align="left" | 23 | align="left" |[[ሴይንት ቭንሰንትና ግሬናዲንስ ደሰቶች]] || 120,000 |- | align="left" | 24 | align="left" |[[የአሜሪካ ቭርጅን ደሴቶች]] (የአሜሪካ) || 111,000 |- | align="left" | 25 | align="left" |[[ግሬናዳ]] || 106,000 |- | align="left" | 26 | align="left" |[[አሩባ]] (የነዘርላንድ) || 104,000 |- | align="left" | 27 | align="left" |[[አንቲጋና ባርቡዳ]] || 85,000 |- | align="left" | 28 | align="left" |[[ዶሚኒካ]] || 67,000 |- | align="left" | 29 | align="left" |[[ቤርሙዳ]] (የ[[ዩናይትድ ኪንግደም|እንግሊዝ]]) || 65,000 |- | align="left" | 30 | align="left" |[[ግሪንላንድ]] (የ[[ዴንማርክ]] || 58,000 |- | align="left" | 31 | align="left" |[[ሴይንት ኪትስና ኔቪስ]] || 50,000 |- | align="left" | 32 | align="left" |[[ከይማን ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 47,000 |- | align="left" | 32 | align="left" |[[ትርክስና ኬይከስ ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 26,000 |- | align="left" | 34 | align="left" |[[የ እንግሊዝ ቭርጅን ደሴቶች]] (የእንግሊዝ) || 23,000 |- | align="left" | 35 | align="left" |[[አንግዊላ]] (የእንግሊዝ) || 13,000 |- | align="left" | 36 | align="left" |[[File:Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg|22px|Saint-Pierre and Miquelon]] [[ሳን-ፒዬና ሚከሎን]] (የፈረንሳይ) || 6,125 |- | align="left" | 37 | align="left" |[[ሞንትሠራት]] (የእንግሊዝ) || 5,900 |} [[መደብ:ስሜን አሜሪካ]] {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] ==ሉዐላዊ ነጻ አገሮች== {| class="wikitable sortable" |- ! ተ.ቁ ! የአገር ስም ! ሰንደቅ ዓላማ ! ዋና ከተማ ! ገንዘብ ! ብሔራዊ ቋንቋ ! የቆዳ ስፋት በ ካሬ ኪ/ሜትር ! የሕዝብ ብዛት ! የሰው ወከፍ ጂ.ዲ.ፒ በዶላር ! ካርታ |- |1 | የ[[ሊቢያ|ሊቢያ ሰብአዊ አረባዊ ጃማሂሪያ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሊቢያ|ስፋት=100}} || [[ትሪፖሊ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 1,759,540 || 6,036,914 || $12,700 || <span style="display:none">4</span>[[Image:LocationLibya.svg|150px]] |- |2 | የ[[ላይቤሪያ|ላይቤሪያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ላይቤሪያ|ስፋት=100}} || [[ሞንሮቪያ]] || የ[[ላይቤሪያ ዶላር]] || [[እንግሊዝኛ]] || 111,369 || 3,283,000 || $1,003 || <span style="display:none">19</span>[[Image:LocationLiberia.svg|150px]] |- |3 | የ[[ሌሶቶ|ሌሶቶ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሌሶቶ|ስፋት=100}} || [[መሴሩ]] || [[ሎቲ]] || [[ሴሶጾ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 30,355 || 1,795,000 || $2,113 || <span style="display:none">49</span>[[Image:LocationLesotho.svg|150px]] |- |4 | የ[[ማሊ|ማሊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማሊ|ስፋት=100}} || [[ባማኮ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 1,240,192 || 13,518,000 || $1,154 || <span style="display:none">9</span> [[Image:LocationMali.svg|150px]] |- |5 | የ[[ማላዊ|ማላዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማላዊ|ስፋት=100}} || [[ሊሎንግዌ]] || [[ክዋቻ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ቺቼዋ]] || 118,484 || 12,884,000 || $596 || <span style="display:none">42</span>[[Image:LocationMalawi.svg|150px]] |- |6 | የ[[ማዳጋስካር|ማዳጋስካር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ማዳጋስካር|ስፋት=100}} || [[አንታናናሪቮ]] || [[አሪያሪ]] || [[ማላጋሲ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 587,041 || 18,606,000 || $905 ||<span style="display:none">44</span> [[Image:LocationMadagascar.svg|150px]] |- |7 | የ[[ምዕራብ ሳሃራ|ምዕራብ ሳሃራ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ምዕራብ ሳሃራ|ስፋት=100}} || [[ፖርት ሉዊስ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 2,040 || 1,219,220 || $13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[Image:LocationMauritius.png|150px]] |- |8 | የ[[ሞሪሸስ|ሞሪሸስ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሪሸስ|ስፋት=100}} || [[ፖርት ሉዊስ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 2,040 || 1,219,220 || $13,703 || <span style="display:none">44a</span>[[Image:LocationMauritius.png|150px]] |- |9 | የ[[ሞሪታንያ|ሞሪታንያ እስላማዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሪታንያ|ስፋት=100}} || [[ኑዋክሾት]] || [[ኡጉይያ]] || [[አረብኛ]] || 1,030,700 || 3,069,000 || $2,402 || <span style="display:none">8</span>[[Image:LocationMauritania.svg|150px]] |- |10 | የ[[ሞሮኮ|ሞሮኮ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞሮኮ|ስፋት=100}} || [[ራባት]] || [[ዲራም]] || [[አረብኛ]] || 446,550 || 33,757,175 || $4,600 || <span style="display:none">2</span>[[Image:LocationMorocco3.svg|150px]] |- |11 | የ[[ሞዛምቢክ|ሞዛምቢክ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሞዛምቢክ|ስፋት=100}} || [[ማፑቶ]] || [[ሜቲካል]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 801,590 || 20,366,795 || $1,389 || <span style="display:none">43</span>[[Image:LocationMozambique.svg|150px]] |- |12 | የ[[ሬንዩን|ሬንዩን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሬንዩን|ስፋት=100}} || [[ሬንዩን]] || የ[[ሬንዩን ፓውንድ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 505,813 || 992,490 || $2,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationRenyun.svg|150px]] |- |13 | የ[[ርዋንዳ |ርዋንዳ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ርዋንዳ|ስፋት=100}} || [[ኪጋሊ]] || [[ፍራንክ]] || [[ኪንያርዋንዳ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 26,798 || 7,600,000 || $1,300 || <span style="display:none">37</span>[[Image:LocationRwanda.svg|150px]] |- |14 | የ[[ሱዳን|ሱዳን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሱዳን|ስፋት=100}} || [[ካርቱም]] || የ[[ሱዳን ፓውንድ]] || [[አረብኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 2,505,813 || 36,992,490 || $2,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationSudan.svg|150px]] |- |15 | የ[[ሲሸልስ|ሴይሼልስ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሲሸልስ|ስፋት=100}} || [[ቪክቶሪያ፥ ሲሸልስ|ቪክቶሪያ]] || [[ሩፒ]] || [[እንግሊዝኛ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]፣ [[ክሪዮል]] || 451 || 80,654 || $11,818 ||<span style="display:none">39a</span> [[Image:LocationSeychelles.png|150px]] |- |16 | የ[[ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ|ሳኦ ቶሜ እና ፕሪንሲፔ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ|ስፋት=100}} || [[ሳን ቶሜ|ሳኦ ቶሜ]] || [[ዶብራ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 964 || 157,000 || $1,266 || <span style="display:none">31a</span>[[Image:LocationSaoTomeAndPrincipe.png|150px]] |- |17 | የ[[ሴኔጋል|ሴኔጋል ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሴኔጋል|ስፋት=100}} || [[ዳካር]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 196,723 || 11,658,000 || $1,759 ||<span style="display:none">14</span> [[Image:LocationSenegal.svg|150px]] |- |18 | የ[[ሴራሊዮን|ሲየራሊዮን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሴራሊዮን|ስፋት=100}} || [[ፍሪታውን]] || [[ሊዮኔ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 71,740 || 6,144,562 || $903 || <span style="display:none">18</span>[[Image:LocationSierraLeone.svg|150px]] |- |19 | የ[[ስዋዚላንድ|ስዋዚላንድ ንጉዛት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ስዋዚላንድ|ስፋት=100}} || [[ምባባኔ]] || [[ሊላንጌኒ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ስዋቲ]] || 17,364 || 1,032,000 || $5,245 || <span style="display:none">50</span>[[Image:LocationSwaziland.svg|150px]] |- |20 | የ[[ሶማሊያ|ሶማሌ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ሶማሌ|ስፋት=100}} || [[መቋዲሾ|ሞቃዲሹ]] || [[ሽልንግ]] || [[ሶማልኛ]] || 637,657 || 9,832,017 || $600 || <span style="display:none">30</span>[[Image:LocationSomalia.svg|150px]] |- |21 | የ[[ቡሩንዲ|ቡሩንዲ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቡሩንዲ|ስፋት=100}} || [[ቡጁምቡራ]] || [[ፍራንክ]] || [[ቂሩንዲ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ስዋሂሊ]] || 27,830 || 7,548,000 || $739 || <span style="display:none">38</span>[[Image:LocationBurundi.svg|150px]] |- |22 | [[ቡርኪና ፋሶ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቡርኪና ፋሶ|ስፋት=100}} || [[ዋጋዱጉ|ኡጋዱጉ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 274,000 || 13,228,000 || $1,284 || <span style="display:none">21</span>[[Image:LocationBurkinaFaso.svg|150px]] |- |23 | የ[[ቤኒን|ቤኒን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቤኒን|ስፋት=100}} || [[ፖርቶ ኖቮ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 112,622 || 8,439,000 || $1,176 || <span style="display:none">24</span>[[Image:LocationBenin.svg|150px]] |- |24 | የ[[ቦትስዋና|ቦትስዋና ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቦትስዋና|ስፋት=100}} || [[ጋበሮኔ|ሃባሮን]] || [[ፑላ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ሴትስዋና]] || 581,726 || 1,839,833 || $11,400 || <span style="display:none">46</span>[[Image:LocationBotswana.svg|150px]] |- |25 | የ[[ቱኒዚያ|ቱኒዚያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቱኒዚያ|ስፋት=100}} || [[ቱኒስ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 163,610 || 10,102,000 || $8,800 || <span style="display:none">3</span>[[Image:LocationTunisia.svg|150px]] |- |26 | የ[[ታንዛኒያ|ታንዛኒያ ሕብረት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ታንዛኒያ|ስፋት=100}} || [[ዶዶማ]] || [[ሽልንግ]] || [[ስዋሂሊ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 945,087 || 37,849,133 || $723 || <span style="display:none">39</span>[[Image:LocationTanzania.svg|150px]] |- |27 | የ[[ቶጎ|ቶጎ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቶጎ|ስፋት=100}} || [[ሎሜ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 56,785 || 6,100,000 || $1,700 || <span style="display:none">23</span>[[Image:LocationTogo.svg|150px]] |- |28 | የ[[ቻድ|ቻድ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ቻድ|ስፋት=100}} || [[ንጃሜና]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[አረብኛ]] || 1,284,000 || 10,146,000 || $1,519 || <span style="display:none">11</span>[[Image:LocationChad.svg|150px]] |- |29 | የ[[ኒጄር|ኒጀር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኒጄር|ስፋት=100}} || [[ኒያሜ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ሐውሳ]] || 1,267,000 || 13,957,000 || $872 || <span style="display:none">10</span>[[Image:LocationNiger.svg|150px]] |- |30 | የ[[ናሚቢያ|ናሚቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ናሚቢያ|ስፋት=100}} || [[ዊንድሁክ]] || የ[[ናሚቢያ ዶላር]] || [[እንግሊዝኛ]] || 825,418 || 2,031,000 || $7,478 || <span style="display:none">45</span>[[Image:LocationNamibia.svg|150px]] |- |31 | የ[[ናይጄሪያ|ናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ናይጄሪያ|ስፋት=100}} || [[አቡጃ]] || [[ኒያራ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 923,768 || 140,003,542 || $1,188 || <span style="display:none">25</span>[[Image:LocationNigeria.svg|150px]] |- |32 | የ[[አልጄሪያ|አልጄሪያ ደሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=አልጄሪያ|ስፋት=100}} || [[አልጄርስ]] || [[ዲናር]] || [[አረብኛ]] || 2,381,740 || 33,333,216 || $7,700 ||<span style="display:none">3</span>[[Image:LocationAlgeria.svg|150px]] |- |33 | የ[[አንጎላ|አንጎላ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=አንጎላ|ስፋት=100}} || [[ሉዋንዳ]] || [[ክዋንዛ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 1,246,700 || 15,941,000 || $2,813 || <span style="display:none">40</span>[[Image:LocationAngola.svg|150px]] |- |34 | የ[[ኢትዮጵያ|ኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኢትዮጵያ|ስፋት=100}} || [[አዲስ አበባ]] || [[የኢትዮጵያ ብር|ብር]] || [[አማርኛ]] || 1,104,300 || 75,067,000 || $823 || <span style="display:none">28</span>[[Image:LocationEthiopia.svg|150px]] |- |35 | የ[[ኢኳቶሪያል ጊኔ|ኢኳቶሪያል ጊኔ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኢኳቶሪያል ጊኔ|ስፋት=100}} || [[ማላቦ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[እስፓኝኛ]]፣ [[ፈረንሳይኛ]]ና [[ፖርቱጋልኛ]] || 28,051 || 504,000 || $16,312 || <span style="display:none">31</span>[[Image:LocationEquatorialGuinea.svg|150px]] |- |36 | [[ኤርትራ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኤርትራ|ስፋት=100}} || [[አስመራ]] || [[ናቅፋ]] || [[ትግሪኛ]]ና [[አረብኛ]] || 117,600 || 4,401,000 || $1,000 || <span style="display:none">13</span>[[Image:LocationEritrea.svg|150px]] |- |37 | የ[[ካሜሩን|ካሜሩን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ካሜሩን|ስፋት=100}} || [[ያዉንዴ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 475,442 || 17,795,000 || $2,421 || <span style="display:none">26</span>[[Image:LocationCameroon.svg|150px]] |- |38 | የ[[ኬንያ|ኬንያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኬንያ|ስፋት=100}} || [[ናይሮቢ]] || የ[[ኬንያ ሽልንግ]] || [[ስዋሂሊ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 580,367 || 34,707,817 || $1,445 || <span style="display:none">36</span>[[Image:LocationKenya.svg|150px]] |- |39 | የ[[ኬፕ ቨርድ|ካፔ ቬርዴ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኬፕ ቨርድ|ስፋት=100}} || [[ፕራያ]] || [[ኤሽኩዶ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 4,033 || 420,979 || $6,418 || <span style="display:none">14a</span>[[Image:LocationCapeVerde.svg|150px]] |- |40 | የ[[ኮሞሮስ|ቆሞሮስ ደሴቶች ሕብረት]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮሞሮስ|ስፋት=100}} || [[ሞሮኒ]] || [[ፍራንክ]] || [[አረብኛ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 2,235 || 798,000 || $1,660 || <span style="display:none">43a</span>[[Image:LocationComoros.svg|150px]] |- |41 | የ[[ኮት ዲቯር|ኮት ዲቯር ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮት ዲቯር|ስፋት=100}} || [[ያሙሱክሮ]] <br /> || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 322,460 || 17,654,843 || $1,600 || <span style="display:none">20</span>[[Image:LocationCotedIvoire.svg|150px]] |- |42 | የ[[ኮንጎ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮንጎ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ብራዛቪል]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 342,000 || 3,999,000 || $1,369 || <span style="display:none">33</span>[[Image:LocationRCongo.svg|150px]] |- |43 | የ[[ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፑብሊክ|ኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ኪንሻሳ]] || [[ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 2,344,858 || 63,655,000 || $774 || <span style="display:none">34</span>[[Image:LocationDRCongo.svg|150px]] |- |44 | የ[[ዚምባብዌ|ዚምባብዌ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዚምባብዌ|ስፋት=100}} || [[ሀራሬ]] || የ[[ዚምባብዌ ዶላር]] || [[ሾና]]፣ [[ንዴቤሌ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 390,757 || 13,010,000 || $2,607 || <span style="display:none">47</span>[[Image:LocationZimbabwe.svg|150px]] |- |45 | የ[[ዛምቢያ|ዛምቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዛምቢያ|ስፋት=100}} || [[ሉሳካ]] || [[ክዋቻ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 752,614 || 11,668,000 || $931 || <span style="display:none">41</span>[[Image:LocationZambia.svg|150px]] |- |46 | [[የመካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ|የመካከለኛው አፍሪቃ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=መካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ|ስፋት=100}} || [[ባንጊ]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ሳንጎ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 622,984 || 4,216,666 || $1,198 || <span style="display:none">27</span>[[Image:LocationCentralAfricanRepublic.svg|150px]] |- |47 | የ[[ዩጋንዳ|ዩጋንዳ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ዩጋንዳ|ስፋት=100}} || [[ካምፓላ]] || [[ሽልንግ]] || [[እንግሊዝኛ]]ና [[ስዋሂሊ]] || 236,040 || 27,616,000 || $1,700 || <span style="display:none">35</span>[[Image:LocationUganda.svg|150px]] |- |48 | የ[[ደቡብ ሱዳን|ደቡብ ሱዳን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ደቡብ ሱዳን|ስፋት=100}} || [[ካርቱም]] || የ[[ሱዳን ፓውንድ]] || [[አረብኛ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 1,505,813 || 26,992,490 || $1,522 || <span style="display:none">12</span>[[Image:LocationSouthSudan.svg|150px]] |- |49 | የ[[ደቡብ አፍሪቃ |ደቡብ አፍሪቃ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ደቡብ አፍሪቃ|ስፋት=100}} || [[ፕሪቶሪያ]] || [[ራንድ]] ||[[አፍሪካንስ]]ና [[እንግሊዝኛ]] || 1,221,037 || 47,432,000 || $12,161 || <span style="display:none">48</span>[[Image:LocationSouthAfrica.svg|150px]] |- |50 | የ[[ጅቡቲ|ጂቡቲ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጅቡቲ|ስፋት=100}} || [[ጅቡቲ]] || [[ፍራንክ]] || [[አረብኛ]]ና [[ፈረንሳይኛ]] || 23,200 || 496,374 || $2,070 || <span style="display:none">29</span>[[Image:LocationDjibouti.svg|150px]] |- |51 | የ[[ጊኒ|ጊኒ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጊኒ|ስፋት=100}} || [[ኮናክሪ]] || [[ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 245,857 || 9,402,000 || $2,035 ||<span style="display:none">17</span> [[Image:LocationGuinea.svg|150px]] |- |52 | የ[[ጊኒ-ቢሳው|ጊኒ ቢሳው ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጊኒ ቢሳው|ስፋት=100}} || [[ቢሳው]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፖርቱጋልኛ]] || 36,125 || 1,586,000 || $736 || <span style="display:none">16</span>[[Image:LocationGuineaBissau.svg|150px]] |- |53 | የ[[ጋምቢያ|ጋምቢያ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋምቢያ|ስፋት=100}} || [[ባንጁል|ባንጁይ]] || [[ዳላሲ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 10,380 || 1,517,000 || $2002 || <span style="display:none">15</span>[[Image:LocationGambia.svg|150px]] |- |54 | የ[[ጋቦን|ጋቦን ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋቦን|ስፋት=100}} || [[ሊብረቪል]] || [[ሲ. ኤፍ. ኤ. ፍራንክ]] || [[ፈረንሳይኛ]] || 267,668 || 1,384,000 || $7,055 || <span style="display:none">32</span>[[Image:LocationGabon.svg|150px]] |- |55 | የ[[ጋና|ጋና ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ጋና|ስፋት=100}} || [[አክራ]] || [[ሴዲ]] || [[እንግሊዝኛ]] || 238,534 || 23,000,000 || $2,700 || <span style="display:none">22</span>[[Image:LocationGhana.svg|150px]] |- |56 | የ[[ግብጽ|ግብጽ አረባዊ ሪፑብሊክ]] || {{ባንዲራ|ሀገር=ግብጽ|ስፋት=100}} || [[ካይሮ]] || የ[[ግብጽ ፓውንድ]] || [[አረብኛ]] || 1,001,449 || 80,335,036 || $4,836 || <span style="display:none">5</span>[[Image:LocationEgypt.svg|150px]] |} [[መደብ:አፍሪካ]] {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] 2lkc8mcwmh2uj5plh2f1zho8x7xm9ds 0 54803 394350 383758 2026-07-28T13:10:45Z Dessalew Berihun Tamer 59825 /* የፋሽስት ጣልያን ወራራ */ 394350 wikitext text/x-wiki =የየፋሽስት ጣልያን ወራራሽስት ጣልያን ወራራ= ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 *ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም =A= =A= {{መዋቅር}} 7ghfk21i1f9f8i6wn50aif9i2h4og71 394351 394350 2026-07-28T13:12:02Z Dessalew Berihun Tamer 59825 /* የየፋሽስት ጣልያን ወራራሽስት ጣልያን ወራራ */ 394351 wikitext text/x-wiki =<nowiki>[[የፋሽስት ጣልያን ወራራ]]</nowiki>= ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 *ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም =A= =A= {{መዋቅር}} c0g2a2xe30is4uaepy8vxi820zzltwy 394352 394351 2026-07-28T13:12:46Z Dessalew Berihun Tamer 59825 /* [[የፋሽስት ጣልያን ወራራ]] */ 394352 wikitext text/x-wiki =የፋሽስት ጣልያን ወራራ= ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 *ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም =A= =A= {{መዋቅር}} 6d6b99gf2rp42uwk8mrnx4qrm8e2njq 2 55755 394353 2026-07-28T13:21:06Z Dessalew Berihun Tamer 59825 /* */ 394353 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ <nowiki>=+=</nowiki> <nowiki>=+=</nowiki> ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም t70gfuzrp7a3tbckea1zvzv0evp7ed8 394354 394353 2026-07-28T13:25:13Z Dessalew Berihun Tamer 59825 /* የፋሽስት ጣልያን ወራራ */ 394354 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ <nowiki>==+==</nowiki> <nowiki>==+==</nowiki> ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም pmyqcdgo63sl9rumpqmt2vjkghzyk34 2 55756 394355 2026-07-28T13:49:33Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394355 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ==+== ===== ===== == ===== ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም 0ha48ewscumo54dfdw9ps1scbud0fjk 394356 394355 2026-07-28T13:52:39Z Dessaewberihun 59826 /* == */ 394356 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ==+== ===== ===== ==+== ===== ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም mpo59wg21krdy15ac20zp1604ckxz9g 394357 394356 2026-07-28T13:53:40Z Dessaewberihun 59826 /* ==+== */ 394357 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ==+== ===== ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም ah0bs7tpoyd2ma57kfo7vytnxegsb3u 394358 394357 2026-07-28T13:54:44Z Dessaewberihun 59826 /* ==+== */ 394358 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== + + + + ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም ornriyndaxdg5n87ymfxnugrjpzis1f 394391 394358 2026-07-28T17:55:01Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion ([[w:en:WP:NOTWEBHOST|WP:NOTWEBHOST]]). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394391 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=[[w:en:WP:NOTWEBHOST|WP:NOTWEBHOST]]}} = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== + + + + ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም npg9mrvpypvz1x8269oj8r2viemnuo2 394400 394391 2026-07-29T05:11:47Z Dessaewberihun 59826 394400 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=[[w:en:WP:NOTWEBHOST|WP:NOTWEBHOST]]}} = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23 /1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም 5h2zn8xq52h7d1ssgevxndoagszqwa2 394401 394400 2026-07-29T05:12:55Z Dessaewberihun 59826 394401 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23/1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም ltuk244kfw04d1fixq6t7hpmq2im364 394404 394401 2026-07-29T05:30:59Z ~2026-42044-12 59840 394404 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23/1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት [[ንጉስ ሃይለስላሴ]] የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም 0sys2anbunu1hxa74l510qd8dy3b4o3 0 55757 394365 2026-07-28T15:12:45Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394365 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] 3ab1yur08lx8g2ybmuzf6s1dg9rz80w 394366 394365 2026-07-28T15:19:31Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394366 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው|መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ <nowiki>''</nowiki>ሻፊ<nowiki>''</nowiki> ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ሚንዚያ 3 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተምራለች። ከ2003- 2014 ዓ.ም በገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ዓ.ም አስተምራለች። ከ2014 ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በአዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።]] g04cwq859nrnog2hufss8iiz65v1t2t 394367 394366 2026-07-28T15:22:49Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394367 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው|መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ <nowiki>''</nowiki>ሻፊ<nowiki>''</nowiki> ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ሚንዚያ 3 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተምራለች። ከ2003- 2014 ዓ.ም በገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ዓ.ም አስተምራለች። ከ2014 ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በአዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።]] === + === === + === 37lmbyabu9cusrigvfg6tdwe50zwmew 394368 394367 2026-07-28T15:30:35Z Dessaewberihun 59826 /* + */ 394368 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው|መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ <nowiki>''</nowiki>ሻፊ<nowiki>''</nowiki> ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ሚንዚያ 3 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተምራለች። ከ2003- 2014 ዓ.ም በገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ዓ.ም አስተምራለች። ከ2014 ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በአዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።]] === + === ጥሩ ስራ ነው === + === a2jl4iwtumm0fj7n2wk3l7udmmzggh9 394369 394368 2026-07-28T15:32:06Z Dessaewberihun 59826 394369 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው|መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ <nowiki>''</nowiki>ሻፊ<nowiki>''</nowiki> ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ሚንዚያ 3 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተምራለች። ከ2003- 2014 ዓ.ም በገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ዓ.ም አስተምራለች። ከ2014 ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በአዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።]] === + === ጥሩ ስራ ነው [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። === + === drf5pb5891slpsz9ic3nq4g3lu3xo08 394370 394369 2026-07-28T15:33:53Z Dessaewberihun 59826 /* መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው */ 394370 wikitext text/x-wiki [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው|መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች ሉሊስታ ቀበሌ ሉሊስታ ማርያም ልዩ ጎጥ ስሙ <nowiki>''</nowiki>ሻፊ<nowiki>''</nowiki> ከአባታቸው አቶ ዳኛው መንግስት እና ከእናታቸው ወ/ሮ ገነቴ ወርቁ ሚንዚያ 3 ቀን 1978 ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች 9 አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። 1ኛ-8ኛ ክፍል አ/ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ1987-1994 ዓ.ም፤ 9ኛ-10ኛ ክፍል ዳንግላ አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ1995-1996 ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ10ኛ ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በመምህርነት ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በፋ/ለ ወረዳ ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። ከ2000-2002 ዓ.ም አይጀስታ ት/ቤት አስተምራለች። ከ2003- 2014 ዓ.ም በገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት ዓ.ም አስተምራለች። ከ2014 ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በአዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ በ12+4 ወይም በዲግሪ ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ2002-2005 ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ1936-1987 ዓ.ም የቆየች ከ1987 ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር ገዘሃራ አዊዲ ቀበሌ ገዘሃራ ማርያም ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር አ/ቅዳም ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው።]] === መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው === [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። === + === sbdj3ey8ech18u979rannpkav49f2hv 394371 394370 2026-07-28T15:34:47Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394371 wikitext text/x-wiki === መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው === [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። === + === kghhd2a4h78xaybs7ia4k4qdg95rjj0 394372 394371 2026-07-28T15:35:59Z Dessaewberihun 59826 /* */ 394372 wikitext text/x-wiki === መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው === [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። === መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው === [[መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው]] መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በድሮው ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረዳነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከዚያም ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊብሄረሰብ ዞን አስተዳደር አሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ አስተዳደር አዝማች [[ሉሊስታ]] ቀበሌ [[ሉሊስታ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ስሙ [[''ሻፊ'']] ከአባታቸው አቶ [[ዳኛው መንግስት]] እና ከእናታቸው ወ/ሮ [[ገነቴ ወርቁ]] [[የካቲት ፫|ሚንዚያ]] 3 ቀን [[1978]] ዓ.ም ተወለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው ተወልዳ እድሜዋ ለትምህርትና ለአቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በጥሩ ሁኔታ አደገች።ከዚያህ በሆላ በቤተሰብ ፍላጎትና እምነት በተነሳ በግፉት በአፍላ ወጣትነቷ ማለትም በተወለደች ''9'' አመቷ ባል እንድታገባ ተገደደች ወይም ትዳር መሰረተች። ትዳር መያዝ የህፃንነት ጊዜ ስለነበረ ትዳሩ ተቆረጠ። ከትዳር መልስ የትምህርት ፍላጎትና ተነሳሽነት ስለነበራት ትምህርቷን ለመከታተል ወደ ት/ቤት ገባች። * [[1ኛ-8ኛ]] ክፍል [[አ/ቅዳም]] አጠ/1ኛ/ደ/ት/ ቤት ከ[[1987-1994]] ዓ.ም፤ * [[9ኛ-10ኛ]] ክፍል [[ዳንግላ]] አጠ/2ኛ/ደ/ት/ቤት ከ[[1995-1996]] ዓ.ም ተከታትለዋለች። ከዚያም ከ[[10ኛ]] ክፍል የመሳናዶ(ወደ 11ኛ ክፍል) መግቢያ ነጥብ ስለልመጣላት በ[[መምህርነት]] ሙያ ስልጣና መርሃ ግብር በጎንደር መ/ራን ትም/ት ኮሌጅ 3 ሜጀር በሚባለው በቋንቋ ት/ት ክፍል በዲፕሎማ 10+3 ደረጀ ተመርቃለች። በተመረቀችው በመ/ራነት ሙያ በ[[ፋ/ለ ወረዳ]] ትም/ፅ/ቤት በኩል 1999 ዓ.ም ተቀጥራ አይጀስታ አጠ/1ኛ/ደ/ ት/ቤት ተመደበች። * ከ[[2000-2002]] ዓ.ም [[አይጀስታ ት/ቤት]] አስተምራለች። * ከ[[2003]]- [[2003|2014]] ዓ.ም በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|ገዘኸራ አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] ዓ.ም አስተምራለች። * ከ[[2003|2014]] ዓ.ም እስከ አሁን ድረስ በ[[ገዘሃራ ት/ቤት|አዲስ ቅዳም አጠ/1ኛ/ደ/ት/ቤት]] እየስተማረች ትገኛለች። መ/ርት ጥሩእመቤት ዳኛው በሌላ መልኩ ጎን ለጎን የራሷን የት/ምት ደረጀ ለማሻሸልም በ[[ደ/ማርቆስ ዩኒቨርስቲ]] በ''12+4'' ወይም በ[[ዲግሪ]] ደረጀ በክረምት መረሃ ግብር ከ[[2002-2005]] ዓ.ም ድረስ በ Ethiopian Language(s) Literature -Amharic ተከታትላ ተመርቃለች። [[መ/ርት ጥሩእመቤ ዳኛው]] ትዳሯን የመሰረተችው በፊቱ አጣራር ጎጃም አጠቃላይ ግዛት አገው ምድር አውራጃ ፤ በባንጃ ወረዳ፤ በባንጃ ለኮማ ምክትል ወረደነት ከ[[1936-1987]] ዓ.ም የቆየች ከ[[1987]] ዓ.ም ወዲህ አዊ ብሄረሰብ ዞን ስር በአሁኑ [[ፋግታ ለኮማ]] ወረዳ አስተዳደር [[ገዘሃራ]] አዊዲ [[ቀበሌ]] [[ገዘሃራ ማርያም]] ልዩ ጎጥ ከተማ ሲሆን ከትዳር በለቤታቸው ጋር [[አ/ቅዳም]] ከተማ ኑሯዋን መስርታ የምትኖር ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የምታከብር ታላቅ እናት ናቸው። === + === 073bkanoyvtdqqsoalzyw3knkjowlaz 0 55758 394376 2026-07-28T16:04:03Z Dessaewberihun 59826 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «=ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ |...» 394376 wikitext text/x-wiki =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> tmxxo8689czlw8za9q3dxjpdfqqou14 394377 394376 2026-07-28T16:05:28Z Dessaewberihun 59826 /* ሚኪያስ ደሳለው */ 394377 wikitext text/x-wiki =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> =+= =+= 8usghy1zh3eyktjnoaksug02e1ql8ku 394378 394377 2026-07-28T16:13:37Z Dessaewberihun 59826 /* ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን */ 394378 wikitext text/x-wiki =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> =ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን= አቶ [[ሚኪያስ ደሳለው]] ''በሪሁን'' በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ግንቦት]] [[12]]/[[2015]] ዓ.ም ተወለደ።<ref>ቤተሰብን ጠይቆ በመረዳት</ref> ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። =+= 6zdqobaapeawk9wyyzs1l2qgv28km5t 394379 394378 2026-07-28T16:16:58Z Dessaewberihun 59826 /* ማጣቀሻ */ 394379 wikitext text/x-wiki =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> =ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን= አቶ [[ሚኪያስ ደሳለው]] ''በሪሁን'' በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ግንቦት]] [[12]]/[[2015]] ዓ.ም ተወለደ።<ref>ቤተሰብን ጠይቆ በመረዳት</ref> ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። =ማጣቀሻ= <references/> {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] 3kto5pml14fmnu9die4eto8faytjdrm 394383 394379 2026-07-28T17:39:55Z NguoiDungKhongDinhDanh 36527 Requesting speedy deletion (Not notable). ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]]) 394383 wikitext text/x-wiki {{ለማጥፋት|1=Not notable}} =ሚኪያስ ደሳለው= ''መድሃኔአለም'' [[እየሱስ ክርስቶስ]] ይጠብቅህ!! [[ስዕል:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|259px|center]] {{የፖለቲካ ሰው መረጃ | ስም = ''ሚኪያስ ደሳለው'' | ባንዲራ_ስዕል = Flag of Ethiopia.svg | የስዕል_መግለጫ = | ቢሮ = ትምህርት ቤት ት/ት ማመር | ቀናት = ከመስከረም 20/፳ ቀን 2010/፳፻፭ ዓ.ም. ጀምሮ | የትውልድ_ልጅ = | ቀዳሚ = [[ዮናስ ደሳለው]] | ተከታይ = [[የለም]] | ቢሮ2 = የ[[ክፍል ተማሪ]] | ቀናት2 = መጋቢት 1/፩ ቀን 2010/፲፱፻፺፰ እስከ ሰኔ 27/፳፯ ቀን 2015/፳፻፭ ዓ.ም. | ቀዳሚ2 = [[ትልቁ ወንድም]] | ተከታይ2 = [[የለውም]] | ሌላ_ስም = [[ባርያው የሰፈር ስም]] | የተወለዱት = ግንቦት 12 ቀን 2015 አ.ም | የሞቱት = | የተቀበሩት = | ዜግነት = [[ኢትዮጲያዊ]] | ስራ = [[ተማሪ]]፣ [[የቆሎ ተማሪ]] | ባለቤት = | ልጆች = | እናት = [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] | አባት = [[ደሳለው በሪሁን]] | ትምህርት = [[ፈንደቃ ት/ቤት]] | ሙያ = [[ተማሪ]] | ሀይማኖት = [[ኦርቶዶክስ ተዋህዶ]] | ፊርማ = }} {{flag|ኢትዮጵያ|size=100px}} ''ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን'' ኢትዮጵያዊ የታዳጊ ሰው ሲሆኑ በአሁኑ ጊዜ ትምህርት የተማሩ ናቸው።<ref>በፍቅሩ መፅሃፍ</ref> =ሚኪያስ ደሳለው በሪሁን= አቶ [[ሚኪያስ ደሳለው]] ''በሪሁን'' በድሮው [[ጎጃም]] ጠቅላይ ግዛት [[አገው ምድር]] አውራጃ በአሁኑ [[ፈግታ ለኮማ]] [[ወረዳ]] ልዩ ስሙ [[አዲስ ቅዳም]] [[ከተማ]] [[01]] [[ቀበሌ]]ከአባታቸው መ/ር [[ደሳለው በሪሁን]] እና ከእናታቸው መ/ርት [[ጥሩእመቤት ዳኛው]] [[ግንቦት]] [[12]]/[[2015]] ዓ.ም ተወለደ።<ref>ቤተሰብን ጠይቆ በመረዳት</ref> ተወለዶ አቅማ ሄዋን እስኪደረስ ድረስ ከአያቱ ጋር አደገ።ከዚያህ በሆላ ወደ አባቱ ዘንድ መኖር ስለፈለገ በፊቱ አጣራር ኮክራ አውራጃ በአሁኑ ፋግታ ለኮማ ወረዳ ኮሪጎሃና ቀበሌ ቸዋሲ ኪ/ምህረት ኑሮውን መስርተው የሚኖሩ ታዋቂ እና ዝናኛ አከበባውን ህብረተሰብ ወይም ማህበረሰብ የሚያከብሩ ታላቅ ሰው ናቸው። =ማጣቀሻ= <references/> {{መዋቅር}} [[መደብ:ዋና ከተሞች|*]] s60tqokq7j2jd2xekcn00e38fsiorhe 3 55759 394402 2026-07-29T05:14:37Z ~2026-42044-12 59840 /* */ 394402 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23/1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም ltuk244kfw04d1fixq6t7hpmq2im364 394403 394402 2026-07-29T05:18:35Z ~2026-42044-12 59840 /* ፋሺስት */ አዲስ ክፍል 394403 wikitext text/x-wiki = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23/1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም == ፋሺስት == = የፋሽስት ጣልያን ወራራ = ወራሪው የፋሽስት ጣልያን ሰራዊት በኢትዮጵያውያን ጀግኖች የካቲት 23/1888 ዓ.ም ተደመሰሰ የካቲት ሃያ ሦስት (23) ቀን ሺህ ስምንት መቶ ሰማኒያ ስምንት (1888) ዓመተምህረት መላ የኢትዮጵያ ህዝብና ጀግኖች አርበኞች በአንድነት የኢጣሊያንን ቅኝ ገዢ ወራሪ ጦር ዓድዋ ላይ ድል ያደረጉበት ዕለት ነበር‼ ዝክረ_ታሪክ ከአንድ መቶ ሃያ ዘጠኝ (129) ዓመታት በፊት ልክ በዛሬዋ ዕለት ታሪክን የኋሊት!! በጦርነቱ መጀመሪያ ላይ ዳግማዊ አጼ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አገሩን በሙሉ እስከ ሶሎዳ በደንብ በሚያሳያው በጥንታዊው የአባ ገሪማ ገዳም ከፍታ ላይ ሰፍረው ነበር፡፡ ጦርነቱ እንደተጀመረ የመሳሪያው ድምጽ በገደል ማሚቱ እየተቀባበለ እስከ አሥራ ሰባት (17) ማይል ዘልቆ ይሰማል። እስከ ጥዋቱ አራት (4) እና አምሥት (5) ስዓት ድረስም ሁሉም የኢትዮጵያ ጦር ስራ ላይ ነበር፡፡ ንጋት አስራ ሁለት (12) ሰዓት አካባቢ የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ከመሸገበት የሰማዕታ ኮረብታ ማጥቃት ጀመረ፡፡ ጦርነቱ ሲጀመር የጄኔራል አሪሞንዲ ጦር በተመደቡበት ቦታ ባለመገኘቱ ጄኔራል አልበርቶኒ ወዲያው ተጨማሪ ጦር እንዲላክለት ወደ ጣሊያን ሠራዊት ዋና አዛዥ ጄኔራል ባራቴሪ መልእክተኛ ላከ፡፡ መጀመሪያ ላይ ጦርነቱ የመድፍ ፍልሚያ ነበር የሚመስለው፡፡ የጄኔራል አልበረቶኒ ጦር የኢትዮጵያ ሠራዊት የውጊያ ትእዛዝ በመቀበል ቦታ ቦታውን እስኪይዝ በተራራው ላይ መድፎችን እያከታተለ ይተኩስ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ፈጣኖቹ የኢትዮጵያ ተኳሾች ወደ ስራ እንደገቡ በፍጥነት የመድፎቹን አፍ አዘጉት፡፡ በግራ በኩል የንጉሥ ተክለ ኃይማኖት ጦርና በመሀል የንጉሥ ምኒልክ ጦር እንዲሁም በቀኝ በኩል የራስ ሚካዔልና የራስ መንገሻ ጦር የጄኔራል አልበርቶኒን ጦር ይዞታ እየተቀባበሉ መፈናፈኛ አሳጥተው ቀጠቀጡት፡፡ ኢትዮጵያውያን የገሪማ ተራራን ዝቅተኛ ክፍሎች በመያዝ በጣሊያኖች ላይ ጥይታቸውን ያዘንቡት አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ጀመር የጄኔራል አል አልበርቶኒን ጦር ከበባ ውስጥ ከተቱት፡፡ በመቀጠልም ወደ ጥሻው በመግባት ወደ ሸለቆው የሚወስደውን መተላለፊያ መንገድ ሰብረው ያዙት፡፡ ከዚህ በመቀጠል አልሞ ተኳሽ ኢትዮጵያውያን ዋናው የተራራው አናት ላይ በመውጣት የጄኔራል አልበርቶኒ ጦር ላይ ጥይታቸውን ቁልቁል ማዝነብ ጀመሩ፡፡ ለአምሥት (5) ሰዓታት ያህል እስከ ቀኑ አምሥት (5) ሰዓት የተዋጋው የኢጣሊያ ሰራዊት ግራ ክንፍ ይህንን ምት በጭራሽ መቋቋም ባለመቻሉ የተረፉት እጃቸውን ለመስጠት ተገደዱ፡፡ በዚህ ግንባር የነበረው የኢትዮጵያ ሰራዊት ግንባሩን ካጸዳ በኋላ በራዮ ተራራ ላይ ከብርጋዲየር አሪሞንዲና ኤሌና ጋር እየተዋደቀ ላለው የወገን ጦር ድጋፍ ለመስጠት ወደዛው አመራ፡፡ የራስ መኮንን፣ የራስ መንገሻ፣ የራስ ወሌና የዋግ ሹም ጓንጉል ጦር ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ የኢጣሊያን ጦር የመሃል ግንባር በራዮ በኩል ይቀጠቅጡት ጀመረ፡፡ ከጄኔራል ዲቦርሚዳ ጋር በሌላ ግንባር እየተዋደቀ ያለውን የራስ አሉላ ጦር ለማገዝ ወደዛው የገሰገሰው የራስ ሚካዔል የኦሮሞ ፈረሰኞች ሰራዊትም በቦታው ደርሶ የዲቦርሚዳን ብርጌድ ወደ ፊት እንዳይገፋ በማገድ ያጠቃው ጀመር፡፡ የኢትዮጵያ ሰራዊት በራዮና በኪዳነምህረት የሰፈረውን የኢጣሊያ ጦር በሁሉም አቅጣጫ ከበባ ውስጥ በመክተት ማጥቃት ጀመረ፡፡ የኢትዮጵያ ወታደሮች እንደ አምበጣ መንጋ በብዛት ወደ ተራራው ጫፍ በመውጣት ወደ ኢንቲቾ፣ አካለ ጉዛይና አዲግራት የሚወስድውን የመምሳን መተላለፊያ መንገድ ዘጉት፡፡ ጄኔራል አሪሞንዲም ከምርጥ ብርጌዶቹ ጋር በመሆን የሚችለውን ሁሉ ካደረገ በኋላ በመጨረሻ በተረፉት የብርጌዱ አባላት ፊት ወደቀ፡፡ የዳግማዊ ምኒልክ ጦር የጣሊያንን ሰራዊት በአስተማማኝ ሁኔታ ከማሸነፉም በተጨማሪ ወደ አራት ሺህ (4) የሚጠጉትን ማርኳል፡፡ ከምርኮኞቹ መካከልም አንድ ጄኔራልና በርካታ የጦር መኮንኖች ይገኙበታል፡፡ ወደ ስልሳ አምሥት (65) የሚጠጉት የኢጣሊያ መድፎች ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያውያን አርበኞች ተማርከዋል፡፡ ከሞት የተረፈው አብዛኛው የኢጣሊያ ሰራዊት መሳሪያውን እየጣለ በመፈርጠጡ ወደ አስራ አንድ ሺህ (11) የሚጠጋ ጠመንጃም በኢትዮጵያውያኑ አርበኞች እጅ ገብተዋል፡፡ በጦርነቱ ከአምሥት እስከ ስድስት ሺህ (5-6) የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን አርበኞች በጀግንነት የተሰዉ ሲሆን ወደ ስምንት ሺህ (8) የሚጠጉ ደግሞ ቆስለዋል፡፡ አብዛኞቹ ቁስለኞች አድዋን፣ አክሱምን፣ መቀሌን፣ አቢ አዲንና አጎራባች አካባቢዎችን ሞልተዋቸው ነበር፡፡ የኋላው_ከሌለ_የለም_ የፊቱ‼ ይህ_የኛ_ የኢትዮጵያውያን_ታሪክ_ ነው‼ ===== ሌላ መረጃ ===== ===== ሌላ መረጄ ===== {{መዋቅር}} ምንጭ፦ British War Correspondent Augustus Wylde, Modern Abyssinia, PP 205-210, 212, Published in London in 1901 * ቪቫ_ምኒሊክ‼ *ምኒሊክ_ዛሬም_ንጉስ_ ነው‼ 23/06/2017 ዓ.ም [[ልዩ:Contributions/&#126;2026-42044-12|&#126;2026-42044-12]] ([[አባል ውይይት:&#126;2026-42044-12|talk]]) 05:18, 29 ጁላይ 2026 (UTC) rmilfv8mqlc92sf9vel27wvl8eezf3d