ውክፔዲያ
amwiki
https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
ፋይል
ልዩ
ውይይት
አባል
አባል ውይይት
ውክፔዲያ
ውክፔዲያ ውይይት
ስዕል
ስዕል ውይይት
መልዕክት
መልዕክት ውይይት
መለጠፊያ
መለጠፊያ ውይይት
እርዳታ
እርዳታ ውይይት
መደብ
መደብ ውይይት
በር
በር ውይይት
TimedText
TimedText talk
ሞጁል
ሞጁል ውይይት
Event
Event talk
አማርኛ
0
2753
395118
392120
2026-09-25T00:28:33Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395118
wikitext
text/x-wiki
'''አማርኛ'''<ref name="አንበሴ" /> ፡ የ[[ኢትዮጵያ]] ፡ መደበኛ ፡ ቋንቋ ፡ ነው ። [[ሴማዊ ቋንቋዎች|ሴማዊ ፡ ቋንቋዎች]] ፡ ውስጥ ፡ የሚመደብ ፡ ሲሆን ፡ ካረቢኛ ፡ ቀጥሎ ፡ ሁለተኛ ፡ ብዙ ፡ ተናጋሪዎች ፡<ref>https://dictionary.abyssinica.com/amharic.aspx</ref> ያሉት ፡ ቋንቋ ፡ ነው ። በአፍሪካ ፡ ከ[[ስዋሂሊ]] ፡ ቀጥሎ ፡ 3<sup>ኛውን</sup> ፡ ቦታ ፡ የያዘ ፡ ነው(በተናጋሪ ፡ ቁጥር) ።<ref name="አንበሴ">ዶ/ር ፡ አንበሴ ፡ ተፈራ «[http://cms.education.gov.il/NR/rdonlyres/9D9F5A60-082D-4DDD-9853-A669B5B9C9E5/132239/Safa.PDF የኢትዮጵያ ፡ ብሔረሰቦችና ፡ ቋንቋዎቻቸው ፡ አጭር ፡ ቅኝት] {{Wayback|url=http://cms.education.gov.il/NR/rdonlyres/9D9F5A60-082D-4DDD-9853-A669B5B9C9E5/132239/Safa.PDF |date=20120617090119 }}»</ref> እንዲያውም ፡ 85.6 ፡ ሚሊዮን ፡ ያህል ፡ ተናጋሪዎች ፡ እያሉት ፣ አማርኛ ፡ ከአረብኛ ፡ ቀጥሎ ፡ ትልቁ ፡ ሴማዊ ፡ ቋንቋ ፡ ነው ። የሚጻፈውም ፡ በአማርኛ ፡ ፊደል ፡ ነው ። አማርኛ ፡ ከዓረብኛና ፡ ከዕብራይስጥ ፡ ያለው ፡ መሰረታዊ ፡ ልዩነት ፡ እንደ ፡ [[ላቲን]] ፡ ከግራ ፡ ወደ ፡ ቀኝ ፡ መጻፉ ፡ ነው ።
የዐምሐራ * ግዛት ፡ ተብሎ ፡ የሚታወቀው ፡ ቦታ ፡ በአሁኑ ፡ መካከለኛና ፡ ደቡብ ፡ ወሎ ፡ እና ፡ ሰሜን ፡ ሸዋ ፡ ይገኝ ፡ እንደነበር ፡ በታሪክ ፡ ይጠቀሳል<ref>[[የኢትዮጵያ ካርታ 1459 በዝርዝር]] </ref> ። ከክርስቶስ ፡ ልደት ፡ በፊት ፡ ከ200 - 130 ዓ.ዓ. ፡ የነበረው ፡ [[አጋታርከስ]] ፡ ስለ ፡ [[ቀይ ባህር|ቀይ ፡ ባህር]] ፡ እና ፡ አካባቢው ፡ ሲጽፍ ፣ [[ትሮጎዶላይት]] ፡ ያላቸው ፡ ሕዝቦች – τής Kαμάρ λέξιςα (የካማራ ''Camàra'' ቋንቋ) ወይንም ፡ Kαμάρα λέξιςα (ካማራ ''Camàra'' ቋንቋ) ይናገሩ ፡ እንደነበር ፡ ዘግቧል<ref>James Cowles Prichard, ''Researches into the physical history of mankind: Researches into the physical ethnography of the African races, Volume 2'', Sherwood, Gilbert, and Piper, London, 1837 (page 145) {{en}}</ref> ። ከዚህ ተነስተው ፡ የተለያዩ ፡ ታሪክ ፡ አጥኝዎች ፡ የአጋታርከስ ፡ ካማራ ፡ ቋንቋ ፡ የአሁኑ ፡ አማርኛ በወር የቋንቋ አባሪና ፡ ወላጅ ፡ እንደሆነ ፡ ያስረዳሉ<ref>Amharic Language, ''The national encyclopædia: a dictionary of universal knowledge'', London, 1879 {{en}}</ref><ref>''The Encyclopædia Britannica, or, Dictionary of arts, sciences, and general literature, Volume 13 '', (1855), Page 219 {{en}}</ref><ref>Louis J. Morié, '' Les civilisations africaines: L'Abyssinie (Éthiopie moderne) avec un appendice diplomatique'', (1904) Page 25 {{fr}}</ref> ።
ትክክለኛው ፡ አማርኛ ፡ አንዳንዴ ፡ «የንጉሥ ፡ ቋንቋ» ፡ ወይም ፡ ደግሞ ፡ «ልሳነ-ንጉሥ» በመሰየም ፡ ታወቋል ። አማርኛ ፡ ልሳነ-ንጉሥ ፡ የሆነው ፡ በ1272 ዓ.ም. ከ[[ዛጔ ሥርወ መንግሥት]] ፡ በኋላ ፡ አጼ ፡ ይኩኖ ፡ አምላክ ፡ [[ሰለሞናዊው ሥርወ መንግሥት|ሰሎሞናዊውን ፡ ሥርወ-መንግሥት]] ፡ መልሶ ፡ ሲያቋቁም ፡ ነበር ።<ref name="አንበሴ" /> አማርኛ ፡ ልሳነ-ጽሑፍ ፡ መሆን ፡ የጀመረው ፡ በ14<sup>ኛው</sup> ፡ ክፍለ ፡ ዘመን ፡ ላይ ፡ ሲሆን ፡ ይህንንም ፡ ያደረገው ፡ ሁሉንም ፡ የግዕዝ ፡ ፈደላትን ፡ በመውሰድና ፡ 6 ፡ አዳዲስ ፡ የላንቃ ፡ ፊደላትን ፡ (ማለትም ''ሸ ፣ ቸ ፣ ኘ ፣ ዠ ፣ ጀ ፣ ጨ'') እና ፡ ''ኸ''ን ፡ በመጨመር ፡ ነበር ።<ref name="አንበሴ" /> ነገር ፡ ግን ፡ በጽሑፍ ፡ ይበልጥ ፡ መስፋፋት ፡ የጀመረው ፡ ከ[[አጼ ቴዎድሮስ|አጼ ፡ ቴዎድሮስ]] ፡ ጀምሮ ፡ ሲሆን ፡ ለእዚህም ፡ በተለይ ፡ አስተዋጽኦ ፡ ያደረገው ፡ ጸሐፊያቸው ፡ ደብተራ ፡ ዘነብ ፡ ነበር ።<ref name="አንበሴ" /> አማርኛ ፡ በተለይ ፡ የተስፋፋው ፡ የ[[ዳግማዊ አጼ ምኒሊክ|ዳግማዊ ፡ አጼ ፡ ምኒሊክ]]ን ፡ የግዛት ፡ ማስፋፋት ፡ ዘመቻ ፡ ተከትሎና ፡ እንዲሁም ፡ ዘመናዊ ፡ ትምህርት ፡ ኢትዮጵያ ፡ ውስጥ ፡ ከተጀመረ ፡ በኋላ ፡ ነበር ።<ref name="አንበሴ" />
አማርኛ ፡ ለብዙ ፡ ዘመናት ፡ በእጅ ፡ ሲጻፍ ፡ ቆይቶ በ፲፱፻ ዓ.ም. ገደማ ፡ በማተሚያ ፡ መሣሪያ ፡ ሊከተብ ፡ ችሏል ። የግዕዝን ፡ ፊደል ፡ በዶ/ር ፡ [[ኣበራ ሞላ|ኣበራ ፡ ሞላ]] ፡ ፈጠራ ፡ ወደ ፡ ኮምፕዩተር ፡ ገብቶ ከ፲፱፻፹ ዓ. ም. ወዲህ ፡ በኮምፕዩተር ፡ መጠቀም ፡ ከመቻሉም ፡ ሌላ ፡ በዩኒኮድ ፡ ዕውቅና ፡ ኣግኝቷል ። ይህ ፡ የተስፋፋ ፡ ገጽም ፡ የቀረበው ፡ በእዚሁ ፡ ሥርዓት ፡ ሲሆን ፡ በቋንቋው ፡ የተጻፉ ፡ መረጃዎች ፡ ቊጥሮች ፡ እያደጉ ፡ ነው ። የዓማርኛ ፡ ፊደልና ፡ ቋንቋም ፡ ዕውቅና ፡ እያደገ ፡ ስለመጣ ፡ በእጅ ፡ ስልኮችም ፡ በሚገባ ፡ ሥራ ፡ ላይ ፡ እየዋለ ፡ ነው ። [[አፕል ኮርፖሬሽን|ኣፕል]] ፡ የቋንቋ ፡ ገበታዎቹን ፡ ሌሎችም ፡ እንዲጠቀሙበት በ፳፻፯ ዓ. ም. ስለከፈተ ፡ ዓማርኛን ፡ እንደሌሎች ፡ የዓለም ፡ ባለፊደል ፡ ቋንቋዎች ፡ መርጦ ፡ መጠቀም ፡ ተችሏል ። በ፳፻፰ ዓ. ም. ግዕዝ ፡ የመጀመሪያን ፡ የኣሜሪካ ፡ የባለቤትነት ፡ መታወቂያ (ፓተንት) ኣግኝቷል ። [http://www.google.com/patents/US9000957]
ይህም ፡ የሆነው በ[[የካቲት 10]] ቀን [[2008]] ዓ.ም. አማርኛ ፡ ወደ ፡ ማናቸውም ፡ ሌላ ፡ ቋንቋ ፡ በ[[ኮምፒውተር]] ፡ በቀላሉ ፡ ወደሚተረጎሙት ፡ ቋንቋዎች ፡ ገብታለች ። ሆኖም ፡ የትርጉሙ ፡ ጥራት ፡ ከፍ ፡ ያለ ፡ ሳይሆን ፡ ስኅተቶች ፡ የተሞላበት ፡ ሆኖ ፡ ቀርቷል ።
'''ዘዬ'''
አማርኛ ፡ ቋንቋ ፡ ወስጥ ፡ አራት ፡ ዋና ፡ ዘዬዎች ፡ አሉ ፡ እነሱም ፡ የጎንደር ፣ የጎጃም ፣ የወሎ ፣ የሸዋ ፡ እና ፡ ዘመናዊ ፡ አማርኛ ፡ ናቸው ። ዘየወቹ ፡ ብዙም ፡ ልዩነት ፡ የላቸውም ፡ ይህም ፡ ማለት ፡ ሁለት ፡ የተለያየ ፡ አማርኛ ፡ የሚያወሩ ፡ ሰዎች ፡ ይግባባሉ ፡ ማለት ፡ ነው ። በመላ ፡ ኢትዮጵያ ፡ ውስጥ ፡ በስፋት ፡ የሚነገረው ፡ ዘመናዊ ፡ አማርኛ ፡ ነው ። ዘመናዊ ፡ አማርኛ ፡ በብዛት ፡ በሸዋ ፡ አማርኛ ፡ ላይ ፡ የተመሰረተ ፡ ሲሆን ፡ የሚለይበት ፡ ብዙ ፡ ገጸ ፡ ባህሪያትም ፡ አሉ ። ከነዚህ ፡ በሃሪያት ፡ ውስጥ ፡ የሚከተሉት ፡ የተወሰኑት ፡ ናቸው ።
''ሸዋ ፡ አማርኛ ዘመናዊ ፡ አማርኛ''
'ቀ' እንደ 'ኧ' ሲባል 'ቀ' እንደ 'ቀ' ነው ፡ የሚባለው
'ከ' በ'ተ' እና በ'ኸ' ሲባል 'ከ' እንደ 'ከ' ይባላል
ከላይ ፡ ከተጠቀሱት ፡ ምሳሌያት ፡ ማየት ፡ እንደሚቻለው ፡ ከሸዋ ፡ አማርኛ ፡ በተቃራኒ ፡ ዘመናዊ ፡አማርኛ ፡ እንደሚጻፈው ፡ ነው ፡ የሚባለው፡ ። ፡ በተጨማሪም ፡ ዘመናዊ ፡ አማርኛ ፡ ውስጥ ፡ ብዙ ፡ የተውሶ ፡ ቃላት ፡ ይገኛሉ ።
===ትንተና===
በ[[ሷዴሽ ዝርዝር|ሷዴሽ ፡ ዝርዝር]] 207 ተራ ፡ ቃላት ፡ ውስጥ
* 28 ቃላት፡ ወይም 13.5% ከግዕዙ ፡ በምንም ፡ አይለዩም (አንተ ፣ እንስሳ ፣ ዓሣ ፣ ፍሬ ፣ ሥጋ ፣ ደም ፣ ዐይን ፣ አፍ ፣ እግር ፣ ክንፍ ፣ ልብ ፣ ነከሰ ፣ ሞተ ፣ ቆመ ፣ ዞረ ፣ አሠረ ፣ ፀሐይ ፣ ኮከብ ፣ ባሕር ፣ ደመና ፣ ሰማይ ፣ ነፋስ ፣ ጢስ ፣ እሳት ፣ ሌሊት ፣ ዓመት ፣ ክብ ፣ ስም ። )
* 77 ወይም 37% ከግዕዙ ፡ ቃላት ፡ በቀጥታ ፡ የተደረጁ ፡ ናቸው (እኔ ፣ እኛ ፣ እናንተ ፣ ማን ፣ ምን ፣ የት ፣ መቼ ፣ ሁሉ ፣ ብዙ ፣ አንድ ፣ ሁለት ፣ ሦስት ፣ አራት ፣ አምስት ፣ ረጅም ፣ ከባድ ፣ ትንሽ ፣ አጭር ፣ ጠባብ ፣ ቀጭን ፣ ሴት ፣ ሰው ፣ ልጅ ፣ ሚስት ፣ አባት ፣ ወፍ ፣ ቅማል ፣ ዘር ፣ ቅጠል ፣ ሥር ፣ ልጥ ፣ ሣር ፣ አጥንት ፣ ስብ ፣ እንቁላል ፣ ቀንድ ፣ ጸጉር ፣ ራስ ፣ ጥፍር ፣ እጅ ፣ ጉበት ፣ ጠጣ ፣ በላ ፣ ጠባ ፣ ነፋ ፣ ተነፈሰ ፣ ሳቀ ፣ አየ ፣ ሰማ ፣ አሠበ ፣ ፈራ ፣ ገደለ ፣ ቈረጠ ፣ መጣ ፣ ወደቀ ፣ ያዘ ፣ ጨመቀ ፣ አጠበ ፣ ሳበ ፣ ገፋ ፣ ጣለ ፣ ሰፋ ፣ አለ ፣ አበጠ ፣ ዝናብ ፣ ጨው ፣ ጉም ፣ አመዳይ ፣ አመድ ፣ ቀይ ፣ ሙቅ ፣ ሙሉ ፣ አዲስ ፣ አሮጌ ፣ እርጥብ ፣ ቅርብ ፣ ሩቅ ።)
በዝርዝሩ ፡ ከተረፉት ፡ ግማሽ ፡ ቃላት ፣ ብዙዎች ፡ ከሌሎች ፡ የግዕዝ ፡ ሥሮች ፡ በሌላ ፡ መንገድ ፡ መጡ ፣ ለምሳሌ ፡ «እርሱ» በግዕዝ «ውእቱ» ፈንታ ፣ ከ«ርዕሱ» (ራሱ) ይመስላል ።
ከ[[ግዕዝ]] ፡ ጭምር ፡ከሰው ልጆች ልሳናት የተበደሩ ሌሎች ቃላት እንደ ዘመኑ ይለያያሉ፦ ከ[[ግሪክኛ]]፣ ከ[[አረብኛ]]፣ ከ[[ፖርቱጊዝኛ]]፣ ከ[[ቱርክኛ]]፣ ከ[[ፈረንሳይኛ]]፣ ከ[[ጣልኛ]]ና ከ[[እንግሊዝኛ]] ቃላት የተቀበሉባቸው ዘመኖች ኑረዋል ። ከ16ተኛው ፡ ክፍለ ፡ ዘመን ፡ በኋላ ፡ አማርኛ ፡ ውስጥ ፡ ኦሮምኛ ፡ ቃላት ፡ መግባት ፡ ጀምረዋል ፡ ባሁኑ ፡ ሰዓትም ፡ እየገቡ ፡ ይገኛሉ ።
ምሳሌዎች፦
* ከግሪክኛ፦ ጠረጴዛ
* ከአረብኛ፦ ባሩድ ፣ ሻይ ፣ ብርቱካን
* ከቱርክኛ፦ ሰንደቅ
* ከፈረንሳይኛ፦ ባቡር
* ከጣልኛ፦ ቡሎን ፣ መኪና
* ከእንግሊዝኛ፦ ኢንተርናሽናል ፣ ሬዲዮ
* ከኦሮሚኛ፦ ጨጨብሳ ፣ ጉዲፈቻ
===IPA===
{| style="text-align:center"
|+
|- style="font-size:2em"
! style="font-size:0.5em" |
|{{lang|am|ሀ}}||{{lang|am|ሁ}}w||{{lang|am|ሂ}}||ሃ||{{lang|am|ሄ}}||{{lang|am|ህ}}||{{lang|am|ሆ}}|| colspan="5" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
! style="font-size:0.5em" |{{transl|sem|l}}
|'''{{lang|am|ለ}}'''||{{lang|am|ሉ}}||ሊ||ላ||{{lang|am|ሌ}}||{{lang|am|ል}}||{{lang|am|ሎ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" | ||{{lang|am|ሏ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
! style="font-size:0.5em" |{{transl|sem|ħ}}
|{{lang|am|ሐ}}||{{lang|am|ሑ}}||ሒ||ሓ||{{lang|am|ሔ}}||{{lang|am|ሕ}}||{{lang|am|ሖ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" | ||{{lang|am|ሗ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
! style="font-size:0.5em" |{{transl|sem|m}}
|{{lang|am|መ}}||{{lang|am|ሙ}}||ሚ||ማ||{{lang|am|ሜ}}||{{lang|am|ም}}||{{lang|am|ሞ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" | ||{{lang|am|ሟ}}|| colspan="2" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ɬ}}
|{{lang|am|ሠ}}||{{lang|am|ሡ}}||{{lang|am|ሢ}}||{{lang|am|ሣ}}||{{lang|am|ሤ}}||{{lang|am|ሥ}}||{{lang|am|ሦ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ሧ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|r}}
|{{lang|am|ረ}}||{{lang|am|ሩ}}||{{lang|am|ሪ}}||{{lang|am|ራ}}||{{lang|am|ሬ}}||{{lang|am|ር}}||{{lang|am|ሮ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ሯ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|s}}
|{{lang|am|ሰ}}||{{lang|am|ሱ}}||{{lang|am|ሲ}}||{{lang|am|ሳ}}||{{lang|am|ሴ}}||{{lang|am|ስ}}||{{lang|am|ሶ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ሷ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʃ}}
|{{lang|am|ሸ}}||{{lang|am|ሹ}}||{{lang|am|ሺ}}||{{lang|am|ሻ}}||{{lang|am|ሼ}}||{{lang|am|ሽ}}||{{lang|am|ሾ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ሿ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|qʼ}}
|{{lang|am|ቀ}}||{{lang|am|ቁ}}||{{lang|am|ቂ}}||{{lang|am|ቃ}}||{{lang|am|ቄ}}||{{lang|am|ቅ}}||{{lang|am|ቆ}}||{{lang|am|ቈ}}||{{lang|am|ቊ}}||{{lang|am|ቋ}}||{{lang|am|ቌ}}||{{lang|am|ቍ}}
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|b}}
|{{lang|am|በ}}||{{lang|am|ቡ}}||{{lang|am|ቢ}}||{{lang|am|ባ}}||{{lang|am|ቤ}}||{{lang|am|ብ}}||{{lang|am|ቦ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ቧ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|β}}
|{{lang|am|ቨ}}||{{lang|am|ቩ}}||{{lang|am|ቪ}}||{{lang|am|ቫ}}||{{lang|am|ቬ}}||{{lang|am|ቭ}}||{{lang|am|ቮ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ቯ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|t}}
|{{lang|am|ተ}}||{{lang|am|ቱ}}||{{lang|am|ቲ}}||{{lang|am|ታ}}||{{lang|am|ቴ}}||{{lang|am|ት}}||{{lang|am|ቶ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ቷ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʧ}}
|{{lang|am|ቸ}}||{{lang|am|ቹ}}||{{lang|am|ቺ}}||{{lang|am|ቻ}}||{{lang|am|ቼ}}||{{lang|am|ች}}||{{lang|am|ቾ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ቿ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|χ}}
|{{lang|am|ኀ}}||{{lang|am|ኁ}}||{{lang|am|ኂ}}||{{lang|am|ኃ}}||{{lang|am|ኄ}}||{{lang|am|ኅ}}||{{lang|am|ኆ}}||{{lang|am|ኈ}}||{{lang|am|ኊ}}||{{lang|am|ኋ}}||{{lang|am|ኌ}}||{{lang|am|ኍ}}
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|n}}
|{{lang|am|ነ}}||{{lang|am|ኑ}}||{{lang|am|ኒ}}||{{lang|am|ና}}||{{lang|am|ኔ}}||{{lang|am|ን}}||{{lang|am|ኖ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ኗ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ɲ}}
|{{lang|am|ኘ}}||{{lang|am|ኙ}}||{{lang|am|ኚ}}||{{lang|am|ኛ}}||{{lang|am|ኜ}}||{{lang|am|ኝ}}||{{lang|am|ኞ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ኟ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʔ}}
|{{lang|am|አ}}||{{lang|am|ኡ}}||{{lang|am|ኢ}}||{{lang|am|ኣ}}||{{lang|am|ኤ}}||{{lang|am|እ}}||{{lang|am|ኦ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ኧ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|k}}
|{{lang|am|ከ}}||{{lang|am|ኩ}}||{{lang|am|ኪ}}||{{lang|am|ካ}}||{{lang|am|ኬ}}||{{lang|am|ክ}}||{{lang|am|ኮ}}||{{lang|am|ኰ}}||{{lang|am|ኲ}}||{{lang|am|ኳ}}||{{lang|am|ኴ}}||{{lang|am|ኵ}}
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|x}}
|{{lang|am|ኸ}}||{{lang|am|ኹ}}||{{lang|am|ኺ}}||{{lang|am|ኻ}}||{{lang|am|ኼ}}||{{lang|am|ኽ}}||{{lang|am|ኾ}}|||{{lang|am|ዀ}}||{{lang|am|ዂ}}||{{lang|am|ዃ}}||{{lang|am|ዄ}}||{{lang|am|ዅ}}
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|w}}
|{{lang|am|ወ}}||{{lang|am|ዉ}}||{{lang|am|ዊ}}||{{lang|am|ዋ}}||{{lang|am|ዌ}}||{{lang|am|ው}}||{{lang|am|ዎ}}|| colspan="5" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʢ}}
|{{lang|am|ዐ}}||{{lang|am|ዑ}}||{{lang|am|ዒ}}||'''{{lang|am|ዓ}}'''||{{lang|am|ዔ}}||{{lang|am|ዕ}}||{{lang|am|ዖ}}|| colspan="5" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|z}}
|{{lang|am|ዘ}}||{{lang|am|ዙ}}||{{lang|am|ዚ}}||'''{{lang|am|ዛ}}'''||{{lang|am|ዜ}}||{{lang|am|ዝ}}||{{lang|am|ዞ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ዟ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʒ}}
|{{lang|am|ዠ}}||{{lang|am|ዡ}}||{{lang|am|ዢ}}||{{lang|am|ዣ}}||{{lang|am|ዤ}}||{{lang|am|ዥ}}||{{lang|am|ዦ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ዧ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|j}}
|{{lang|am|የ}}||{{lang|am|ዩ}}||{{lang|am|ዪ}}||{{lang|am|ያ}}||{{lang|am|ዬ}}||{{lang|am|ይ}}||{{lang|am|ዮ}}|| colspan="5" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|d}}
|{{lang|am|ደ}}||{{lang|am|ዱ}}||{{lang|am|ዲ}}||{{lang|am|ዳ}}||{{lang|am|ዴ}}||{{lang|am|ድ}}||{{lang|am|ዶ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ዷ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʤ}}
|{{lang|am|ጀ}}||{{lang|am|ጁ}}||{{lang|am|ጂ}}||{{lang|am|ጃ}}||{{lang|am|ጄ}}||{{lang|am|ጅ}}||{{lang|am|ጆ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ጇ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|g}}
|{{lang|am|ገ}}||{{lang|am|ጉ}}||{{lang|am|ጊ}}||{{lang|am|ጋ}}||{{lang|am|ጌ}}||{{lang|am|ግ}}||{{lang|am|ጎ}}||{{lang|am|ጐ}}||{{lang|am|ጒ}}||{{lang|am|ጓ}}||{{lang|am|ጔ}}||{{lang|am|ጕ}}
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|tʼ}}
|{{lang|am|ጠ}}||{{lang|am|ጡ}}||{{lang|am|ጢ}}||{{lang|am|ጣ}}||{{lang|am|ጤ}}||{{lang|am|ጥ}}||{{lang|am|ጦ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ጧ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʧʼ}}
|{{lang|am|ጨ}}||{{lang|am|ጩ}}||{{lang|am|ጪ}}||{{lang|am|ጫ}}||{{lang|am|ጬ}}||{{lang|am|ጭ}}||{{lang|am|ጮ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ጯ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|pʼ}}
|{{lang|am|ጰ}}||{{lang|am|ጱ}}||{{lang|am|ጲ}}||{{lang|am|ጳ}}||{{lang|am|ጴ}}||{{lang|am|ጵ}}||{{lang|am|ጶ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ጷ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʦʼ}}
|{{lang|am|ጸ}}||{{lang|am|ጹ}}||{{lang|am|ጺ}}||{{lang|am|ጻ}}||{{lang|am|ጼ}}||{{lang|am|ጽ}}||{{lang|am|ጾ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ጿ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ƛʼ}}
|{{lang|am|ፀ}}||{{lang|am|ፁ}}||{{lang|am|ፂ}}||{{lang|am|ፃ}}||{{lang|am|ፄ}}||{{lang|am|ፅ}}||{{lang|am|ፆ}}|| colspan="5" style="background:#ccc;" |
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ɸ}}
|{{lang|am|ፈ}}||{{lang|am|ፉ}}||{{lang|am|ፊ}}||{{lang|am|ፋ}}||{{lang|am|ፌ}}||{{lang|am|ፍ}}||{{lang|am|ፎ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ፏ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|p}}
|{{lang|am|ፐ}}||{{lang|am|ፑ}}||{{lang|am|ፒ}}||{{lang|am|ፓ}}||{{lang|am|ፔ}}||{{lang|am|ፕ}}||{{lang|am|ፖ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"| ||{{lang|am|ፗ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
|}
==ደግሞ ፡ ይዩ==
* [[መዝገበ ቃላት|መዝገበ ፡ ቃላት]]
* [[ቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት|ቅድመ-ሴማዊ ፡ ጽሕፈት]]
== የውጭ ፡ መያያዣዎች ==
* [http://amharicdictionary.com አማርኛ-እንግሊዝኛ ፡ መዝገበ ፡ ቃላት]
* [http://www.ethiopic.com ኢትዮፒክ.ኮም በኣበራ ፡ ሞላ] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/ |date=20070801044110 }}
* [http://www.addisscience.net አዲስ ፡ ሳይንስ]
* [http://www.cyberethiopia.com/warka4/index.php ዋርካ - ውይይት ፡ በአማርኛ]
* [http://www.facebook.com/group.php?gid=29213608820 ፌስቡክ ፡ በአማርኛ]
* [http://freetyping.geezedit.com ግዕዝኤዲት ፡ ነፃ ፡ የአማርኛ ፡ መክተቢያ ለዊንዶውስና ማክ] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }}
* [http://www.ethiopic.com/How_to_Google_Amharic-AMHARIC.htm ጉግል ፡ በአማርኛ] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/How_to_Google_Amharic-AMHARIC.htm |date=20110710203435 }}
* [http://www.rbardalzo.narod.ru/4/efiop.html የኢትዮጵያ ፡ ፊደል]
* [http://www.amharicpocketguide.com የiPhone አማርኛ ፡ ቋንቋ ፡ መማሪያ]
* [http://www.itypeamharic.com ታይፕ፥ ኢሜል፥ እና ቴክስት በአማርኛ - iPhone]
* itunes.com/apps/amharic [http://itunes.com/apps/amharic]
* itunes.com/apps/ahaz [http://itunes.com/apps/ahaz]
* [https://web.archive.org/web/20160305114203/https://itunes.apple.com/app/id935624754] ግዕዝኤዲት ቴክስት በአማርኛ ለመጻፍ፣ ለመላክ፣ ለመፈለግ፣ በኣይፎን 6 እና ኣይፓድ GeezEdit Amharic Typing for [[iPhone 6]] and [[iPad]]
* [http://www.geezedit.com] ግዕዝኤዲት ለዊንዶውስ
* [http://www.youtube.com/watch?v=CMQYuhaAKH4 ስለ ፡ ነፃው ፡ ግዕዝኤዲት GeezEdit ቪድዮ ፡ በዶ/ር ፡ ኣበራ ፡ ሞላ ፡ እና ፡ የኣዲስ ፡ ኣበባ ፡ ዩኒቨርሲቲ ፡ ተማሪዎች]
* [https://patents.google.com/patent/US9000957B2/en] ኣበራ ፡ ሞላ Aberra Molla, "Ethiopic character entry", published 2015-04-07, issued 2015-04-07
* [https://www.google.com/patents/US9733724] ኣበራ ፡ ሞላ Aberra Molla, "Phonetic Keyboards", published 2017-08-15, issued 2017-08-15
== ማጣቀሻ ==
{{Reflist|30e}}
{{የኢትዮጵያ_መረጃ}}
{{መዋቅር|ነሐሴ ፳ ፻ ፮}}
[[መደብ:አማርኛ|*]]
nbsp;
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|d}}
|{{lang|am|ደ}}||{{lang|am|ዱ}}||{{lang|am|ዲ}}||{{lang|am|ዳ}}||{{lang|am|ዴ}}||{{lang|am|ድ}}||{{lang|am|ዶ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
nbsp;
|- style="font-size:2em"
!style="font-size:0.5em"|{{transl|sem|ʧ}}
|{{lang|am|ቸ}}||{{lang|am|ቹ}}||{{lang|am|ቺ}}||{{lang|am|ቻ}}||{{lang|am|ቼ}}||{{lang|am|ች}}||{{lang|am|ቾ}}||colspan="2" style="background:#ccc;"|
[[መደብ:ዘዬ]]
lwpvp6jadubj7klnf862uujv93zodc8
ዋርካ (ድረገጽ)
0
4206
395120
384394
2026-09-25T00:54:20Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395120
wikitext
text/x-wiki
'''ዋርካ''' [[ሳይበር ኢትዮጵያ]] በመባል የሚታወቀው ድረገጽ የ[[አማርኛ]] ቋንቋ የውይይት መድረክ [[ድረ ገጽ]] ነው። ይህ ድረገጽ [[ኢትዮጵያ]]ውያን በራሳቸው ፊደል መወያየት ይችሉ ዘንድ በሁለት ወንድማማች ኢትዮጵያዊያን በሰኔ [[1992]]ተፈጥሮ ዛሬ ሁሉንም ኢትዮጵያዊያን በስፋት እያገለገለ ያለ ዌብሳይት ሆኖአል።
ይሁን እንጂ ድረገጹ እንደሚለው ከግንቦት [[1998]] ጀምሮ [http://cyberethiopia.com/home/content/view/18/1/] {{Wayback|url=http://cyberethiopia.com/home/content/view/18/1/ |date=20070621145259 }}፥ የ[[ኢትዮጵያ]] [[መንግሥት]] ድረገጽን ስለአገደው በአገር ውስጥ እንዳይሰራ ወይም እንዳይታይ አግዷል። ሆኖም የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር [[አቶ ብርሃኑ ሃይሉ]] ስዋርካ/ሳይበር ኢትዮጵያና ስለሌሎቹም ስለታገዱ ፖለቲካ ነክ ድረገጾች ጉዳይ ተጠይቀው ምንም የተከለከለ ድረገጽ የለም የማይታዩበት ምክንያትም አይታወቅም በማለት በተደጋጋሚ አስተባብለዋል። ዋርካ ወይም ሳይበር ኢትዮጵያ በምዕራቡና በዓለም ዙሪያ ለሚኖረው ኢትዮጵያዊያን ሕብረተሰብ በማህበራዊ፣ በኢኮኖሚያዊ ወይም የዕለት ከዕለት ኑሮ ስለ ፖለቲካ ወይም ስለ ባሕል እና ስነ-ጽሑፍ፣ ስነ-ጥበብ፣ ኪነ-ጥበብ፣ ፍቅር፣ ሃይማኖት እንዲሁም ወቅታዊ ጉዳዮችን ሊያወያዩ የሚችሉ በጣም ጠቃሚ መድረኮች ስላሉት መፍትሔ ያጡለትን ጉዳዮች በውይይት መፍትሔ እንደዳስገኘለት ከተጠቃሚዎች የተገኘ መረጃ ያረጋግጣል።
==የውጭ መያያዣ==
*[http://www.cyberethiopia.com/warka4/ ዋርካ መድረክ] {{Wayback|url=http://www.cyberethiopia.com/warka4/ |date=20061130034811 }}
*[http://www.cyberethiopia.com/net/docs/internet_repression_in_ethiopia.html ዌብሳይቶች በመንግሥት ስለመከልከላቸው (በሳይበር ኢትዮጵያ)]
*[http://www.irinnews.org/report.asp?ReportID=53526&SelectRegion=Horn_of_Africa&SelectCountry=ETHIOPIA ዌብሳይቶች ስለመከልከላቸው (በሌላ ምንጭ)]
*[https://web.archive.org/web/20060613005812/http://www.rsf.org/article.php3?id_article=17783 ስለመከልከላቸው (በሌላ ምንጭ)]
*[https://web.archive.org/web/20080914212602/http://voanews.com/english/archive/2006-05/2006-05-24-voa39.cfm ስለ መከልከላቸው (በሌላ ምንጭ)]
{{መዋቅር}}
[[መደብ:ኢንተርኔት]]
[[መደብ:አማርኛ]]
i03rj3y6pwg3a5df5uqv2ebe6rddza8
ኣበራ ሞላ
0
9827
395119
395103
2026-09-25T00:47:35Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 13 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395119
wikitext
text/x-wiki
[[ስዕል:Dr_Aberra_Molla.jpg|thumb|ዶ/ር አበራ ሞላ Dr. Aberra Molla]]
'''ዶ/ር አበራ ሞላ''' ([[መጋቢት ፳፬]] ቀን [[1940|፲፱፻፵]] ዓ.ም.) [[ሸዋ]] ጠቅላይ ግዛት፣ መናገሻ ኣውራጃ፣ ሰንዳፋ ከተማ የተወለዱ ኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች በግዕዝ ፊደል እንዲጽፉ የፈጠሩ [[ኢትዮጵያ]]ዊ ሳይንቲስት ናቸው።
ዶክተር ኣበራ ሞላ የታወቁባቸው ዋናዎቹ ጉዳዮች የሚከተሉት ናቸው። የመድንን ማነስ በማስወገድ ከዓለም የ[[እንስሳት]] ሓኪሞች ኣንዱ ታዋቂ ምሁር፣ የ[[ግዕዝ]] ፊደልንና ሥነ ጽሑፍ በኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ውስጥ በኣለውም መጠቀም እንዲቻል የኣደረጉ ሰባት የዩናይትድ እስቴትስና ኢትዮጵያ ፓተንቶች ብቻቸውን የኣሏቸው የግኝት ሊቅና የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለስ ጣልያንን በማስገደድ ወሳኙን እርምጃ የወሰዱ ኣርበኛ ናቸው። [https://web.archive.org/web/20160517002951/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla/] [https://web.archive.org/web/20191215153324/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=671:december-30-2013&tmpl=component&print=1&page=] [http://ehsna.org/dr-aberra-molla2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america-press-release/] {{Wayback|url=http://ehsna.org/dr-aberra-molla2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america-press-release/ |date=20180902153249 }} [https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/] {{Wayback|url=https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/ |date=20180606083840 }} [http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] [https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf |date=20190412085948 }} [https://www.sbs.com.au/yourlanguage/amharic/en/audiotrack/life-and-legacy-dr-aberra-molla-pt-2] [https://www.dw.com/am/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5%E1%8A%93-%E1%88%A5%E1%88%8D%E1%8C%A3%E1%8A%94/a-19199680] [https://www.youtube.com/watch?v=3IlHQfmr2H0&feature=youtu.be] [https://www.facebook.com/watch/?v=386895698538690] [https://mereja.com/amharic/v2/109994] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] [https://www.congress.gov/crec/2018/08/24/modified/CREC-2018-08-24-pt1-PgE1177-3.htm] [https://web.archive.org/web/20060516083455/http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic%20Computerization.htm] [https://www.facebook.com/notes/403555123037729/] [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] [https://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] [http://www.wikidoc.org/index.php?title=List_of_veterinarians&type=revision&diff=232108&oldid=232107] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php?title=List_of_veterinarians&type=revision&diff=232108&oldid=232107 |date=20241008085809 }} [https://br.pinterest.com/pin/17873729744129468/?fbclid=IwAR0RQSHNwFxPzhCdmNqN3U9iw9kWyCPhEsTLp-IPJOtQ6a7RLQ-sH-dapnY] ዶክተሩ የ[[ግዕዝ ኣልቦ]] ኣኃዝ ቀለሞችና የግዕዝ ኣሥር ቤት ኣኃዛዊ ቍጥሮች ፈጣሪም ናቸው። [https://web.archive.org/web/20080305031147/http://www.ethiopic.com/ethiopic/numerals.htm] [https://www.facebook.com/notes/geezedit/ethiopic-numeral-names/408836065842968] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] የግዕዝ ፊደል ሳይቆራረጥ፣ ሳይቀነስና ሳይበላለጥ ዩኒኮድ እንዲገባ የሰጡና ለመብቱ የተሟገቱለት ኣሸናፊ ናቸው። [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm]፣ [https://web.archive.org/web/20130904025738/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከታዋቂ የዓለም ሳይንቲስቶች ኣንዱ ናቸው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] ኢትዮጵያውያን ኢንተርኔት ላይ በዓማርኛ በነፃ ፒሲና ማክ ኮምፕዩተሮች ውስጥ እንዲከትቡ በድረገጽ ለግሰዋል። [http://freetyping.geezedit.com/] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }}
===ግዕዝ በኮምፕዩተር===
ዶ/ር አበራ በ[[ኮምፕዩተር]] [[ግዕዝ]] ፊደልን መጠቀም እንዲቻል ያደረጉ ምሁር ናቸው። ይሀንንም ያደረጉት የዓማርኛውን የጽሕፈት መሣሪያ (ታይፕራይተር) ለሚያውቁት ቀላል እንዲሆን በ“a”፣ “b”፣ “c”፣ “d” ምትክ “ሀ”፣ “ጠ”፣ “ሸ”፣ “ዘ” እና [[እንግሊዝኛ]] ለሚያውቁ በ“A”፣ “B”፣ “C”፣ “D” ምትክ “አ”፣ “በ”፣ “ቸ”፣ “ደ” ቀለሞችን በመመደብ ዓይነት ሠላሳ ሰባቱን የግዕዝ ቤት ኆኄያት ለ፴፯ የኮምፕዩተር መርገጫዎች ስሞችም በማድረግ ነበር። ስምንቱን የፊደል ቤቶች ወይም እንዚራን ስምንት ፎንቶች ላይ በተኗቸው። በእዚህ ዘዴ በእጅ ጽሑፍና ማተሚያ ቤቶች ብቻ ይታተሙ የነበሩት የግዕዝ (Ethiopic) ፊደላት ለመጀመሪያ ጊዜ በኮምፕዩተር ተከተቡ። እ.ኤ.ኣ. በ1982 ከባለቤታቸው ወንድሞች ኣንዱ የሆነው ግሩም ከተማ ድህረ-ምረቃ ከሚማርበት ዴንቨር ዩኒቨርሲቲ መጥቶ ፊደል መሥሪያ ስለተለቀቀ ከኣንድ ዓረብ ጓደኛዬ ጋር ፊደሉን ለመሥራት ስንታገል ዋልን ብሎ ለዶ/ር ኣበራ ቢነግር ለዓማርኛ ፊደል ያላቸውን የልጅነት ፍቅር ቀስቅሶባቸው ፊደል መሥራት ከቻልክ ለምን የዓማርኛውን ኣትሞክርም ኣሉት። ሃያ ሰባት 27 የዓረብ ቀለሞችን በሚያስሠራው መሥራትን በመቶዎች የሚቆጠሩትን ፊደሎቻችንን መሥራት ኣንድ ኣይደለም ከተባባሉ በኋላ ወደፊት በዓማርኛ የሚሠራ ኮምፕዩተር እስኪሠራ ሺዎች ለእንግሊዝኛ የተሠሩን ፕሮግራሞችን ኢትዮጵያውያን እንድንጠቀምባቸው ቃላት ማተሚያዎችን በኣማራጭነት ማቅረብ እንዲቻል ዶክተሩ ኣብሻ የሚባለውን ኩባንያ ኣቋቋሙ። ፊደል መሥራት በመጀመር እ.ኤ.ኣ. ፍላጎታቸውን ኣሟሉ። መጀመሪያ መሥራት የሚቻለውም የኣማርኛ ታይፕራይተር ዓይነቱን ቅጥልጥል ፊደል እንደኣማርኛው ታይፕራይተር በኣንድ የላቲን
ፊደል ምትክ መተካት ስለነበረ ያንን ስለኣልፈለጉ እንጂ ቅጥልጥሉንም ከማንም በፊትም ሊሠሩበት ይችሉ ነበር። ተሠርቶበታልም። እየኣንዳንዱ ቀለም ኣንድ-ወጥ የሆነውን የማተሚያ ቤቶች ዓይነት ትክክለኛ የግዕዝ ፊደላችንን ለመጀመሪያ ጊዜ በማቅረብና
እየኣንዳንዱም በሁለት መርገጫዎች እንዲከተብ በመፍጠር ግዕዝ ከማተሚያ ቤቶች ወደ ኮምፕዩተር እንዲገባ ኣደረጉ። [[ሞዴት]] (ModEth) በመባል የታወቀውን የቃላት ማተሚያ የ[[ማይክሮሶፍት]]ን ዶስ በመጠቀም በ፲፱፻፹ ዓ.ም. [[ኣሜሪካ]] ውስጥ ለገበያ ኣቀረቡ። ጊዜውም ኮምፕዩተሮችና ማተሚያዎች በቂ ኃይል ማግኘት የጀመሩበት ነበር። ግዕዝ በኮምፕዩተር እንዲከተብ የፈጠሩበትን ዘዴ በ[[ዩናይትድ እስቴትስ]] ፓተንት መጠበቅ እንዲችሉ ቢያመለክቱም በእዚያን ጊዜ ኢትዮጵያ የፓተንት ሕግ ስለኣልነበራት [[የሳይንስና ቴክኖሎጂ መረጃ ማዕከል (ኢትዮጵያ)]] ሕጉ ሲወጣ ጉዳዩ ይታያል በማለት ስለወሰነ [https://web.archive.org/web/20130416132450/http://www.ethiopic.com/typwritr.htm] ፓተንት ኣልወጣለትም ነበር።
ግዕዝ ድምጻዊ ፊደል ስለሆነ እያንዳድንዱን “ሀሁሂ” ቀለም በ“ABC” ምትክ [http://en.wikipedia.org/wiki/Printing_press] እየደረደሩ ማተም ከ፲፱፻ ዓ.ም. ገደማ ጀምሮ ኢትዮጵያ ውስጥ የኣሉ ማተሚያ ቤቶች ሊጠቀሙበት ችለዋል። [https://www.facebook.com/Tenthandfourth?fref=nf] [http://ethiopianthisweek.com/the-eucalyptus-tree-and-ethiopias-first-modern-schools-and-hospitals/] {{Wayback|url=http://ethiopianthisweek.com/the-eucalyptus-tree-and-ethiopias-first-modern-schools-and-hospitals/ |date=20160214095205 }} በቀለሞቹ ብዛት የተነሳ ግን የእንግሊዝኛውን የጽሕፈት መሣሪያ ለዓማርኛ እንኳን መጠቀም ኣልተቻለም። ከ[[ዳግማዊ ምኒልክ]] ጀምሮ [http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/why-cant-we-have-an-amharic-typewriter-menelik/] ብዙ ኢትዮጵያውያን ሊቆች፣ ሚኒስትሮችና ደራስያን የእንግሊዝኛውን የታይፕ መጻፊያ ለዓማርኛ መክተቢያ እንዲያገለግል ወደ ሰማንያ ዓመታት ግድም ሲመራመሩ ቆይተው ባይሳካላቸውም [http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf] {{Wayback|url=http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf |date=20130906100817 }} ዶ/ር ኣበራ ጥረቶቻቸውን በኮምፕዩተር ኣሳክተዋል። ስለ ዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ምርምሩም የዋቢው ዝርዝር ውስጥ ከተካተቱት ኣባ [[ተክለ ማርያም ሰምሃራይ]]፣ ክቡር ዶ/ር [[ሀዲስ ዓለማየሁ|ሃዲስ ኣለማየሁ]]፣ ኣቶ [[ዓለሙ ኃብተ ሚካኤል]]፣ ኢንጂነር [[ኣያና ብሩ]]፣ ዶ/ር ዓለመ ወርቅ፣ ኣለቃ [[ኪዳነ ወልድ ክፍሌ]]፣ ክቡር ኣቶ [[ኣበበ ኣረጋይ]]፣ ክቡር ራስ [[ዕምሩ ኃይለ ሥላሴ]]፣ ዶ/ር ሉባክ፣ ኣቶ [[ዘውዴ ገብረ መድኅን]]፣ ብላታ [[መርስዔ ሃዘን ወልደ ቂርቆስ]]፣ ፀሓፊ ትዕዛዝ [[ወልደ ጊዮርጊስ ወልደ ዮሐንስ]]፣ ክቡር ኣቶ [[ሚሊዮን ነቅንቅ]]፣ ኣቶ [[ስይፉ ፈለቀ]]፣ ክቡር ዶ/ር [[ከበደ ሚካኤል]]፣ ኣቶ [[ሳሙኤል ተረፈ]]፣ ሌላ እነ ኮሎኔል [[ታምራት ይገዙ]]፣ [[መንግሥቱ ለማ|መንግስቱ ለማ]]፣ ኣቶ [[ብርሃኑ ድንቄ]]፣ [[ብላታ ዘውዴ በላይነህ]]፣ የኔታ [[ኣስረስ የኔሰው]]፣ [[ተክለማርያም ኃይሌ]]፣ ሼክ [[በክሪ ሳጳሎ]] እና ዶ/ር [[ፍቅሬ ዮሴፍ]]ንም [http://www.dejeselam.org/2009/02/sole-african-alphabet.html] {{Wayback|url=http://www.dejeselam.org/2009/02/sole-african-alphabet.html |date=20181005161125 }} ያጠቃልላል። [https://web.archive.org/web/20130502215942/http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf] ይህ ድካማቸው በመጨረሻ ሊሳካ የቻለው ግን ዶክተሩ ምንም ቀለም ሳይቀንሱ ወይም መልካቸውን ሳይቀይሩ የጥንቱንና ትክክለኛ የግዕዝ ቀለሞች [http://www.bbc.co.uk/nature/humanplanetexplorer/africa/ethiopia] በኮምፕዩተር ለመጀመሪያ ጊዜ እንዲቀርቡ ስለኣደረጉ ነው። [http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/printing-developments-in-the-1920s-and-increased-study-abroad/] [http://www.worldscriptures.org/pages/ethiopic.html] {{Wayback|url=http://www.worldscriptures.org/pages/ethiopic.html |date=20151027010417 }} የእነዚህ ምሁራን በታይፕ መሣሪያ ሙከራዎች የመጠቀም ዓላማዎች ባይሳኩላቸውም ዶክተሩ በእዚያው የፊደል ገበታ ምኞታቸውን ኣሳክተውላቸዋል። [https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] በተጨማሪም የ[[ቢለን]]፣ [[ጉራጌ]] እና [[ሳሆ]] ምሁራን የቋንቋ ፊደሎቻቸውን እንዲጨምሩላቸው ናሙና ጽሑፎችን ልከውላቸዋል። ከእዚሁ ጋር በማያያዝ እያንዳንዱ ቀለም በሁለት መርገጫዎች እንዲከተብ ኣዲስ የኣከታተብ ዘዴ ፈጥረው ኣዳዲስ የፊደል ገበታዎችን ኣቅርበዋል። ለእያንዳንዱ የግዕዝ ቤት ቀለምም እንደ እንግሊዝኛው ቍልፎች የእየእራሱ ቍልፍና የቍልፍ ስም መድበዋል። በእነዚህ የተነሳ የግዕዝን ፊደል የእንግሊዝኛው ወይም የኣማርኛ የታይፕ መጻፊያ መጻፍ ስለኣልቻለና ሳይጽፈው [[ኮምፕዩተር]] ለመጀመሪያ ጊዜ ደርሶለታል። [https://web.archive.org/web/20071006131509/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] [http://abyssinia2me.wordpress.com/pictoral/] ዶ/ር ኣበራ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት የግዕዝ ፊደል ኢትዮጵያውያን ለብዙ ሺህ ዓመታት በእጃቸው ሲጽፉትና [http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf] {{Wayback|url=http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf |date=20170107100939 }} ከ፲፱፻፬ ዓ.ም. ገደማ ጀምሮ በማተሚያ መሣሪያዎች ኢትዮጵያ ውስጥ ሲጠቀሙብት የነበረውን ፊደል ነው። [http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla |date=20150610231423 }} [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_African_scientists,_inventors,_and_scholars#Ethiopian] [http://www.ethiocircle.com/pageitem/Aberra_Molla] [https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] [http://web.archive.org/web/20160304210011/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] [http://research.omicsgroup.org/index.php/History_of_writing#References] {{Wayback|url=http://research.omicsgroup.org/index.php/History_of_writing#References |date=20181012010730 }} [https://web.archive.org/web/20130904181903/http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.htm] ግዕዝ በማተሚያ መሣሪያዎች ከኢትዮጵያ ውጪም ታትሟል። የግዕዝ ፊደል በብራናና የመሳሰሉት ላይ ሲጻፍ ቆይቶ በጉተንበርግ (Gutenberg) የፊደል መልቀሚያ ማተሚያ መሣሪያ ፈጠራ ከ፲፭፻፮ ዓ.ም. ጀምሮ በማተሚያ መሣሪያ ሲጠቀም ቆይቶ [https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/] {{Wayback|url=https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/ |date=20191006184131 }} ከ፲፱፻፹ ጀምሮ በዶክተሩ ግኝት በኮምፕዩተርና በኋላም በእጅ ስልክ መጠቀም ስለተቻለ ሕዝቡ በዓማርኛና ሌሎች ቋንቋዎች የእራሱ ኣታሚ ሆኗል።
የግዕዝን [[ቀለም]] (Glyph) በኮምፕዩተር በቀላሉና በቀልጣፋ ዘዴ ማቅረብ ስለቻሉ ሕዝቡ ከማተሚያ ቤቶች በተሻለ ሁኔታ በፊደሉ መሥራት ችሏል። በእዚህም የተነሳ ሕዝቡ መጻሕፍትንና የመሳሰሉትን ለማሳተም በየማተሚያ ቤቶች ወረፋ ከመጠበቅና ከመንግሥት እገዳ ተርፎ የእራሱ ኣታሚ ሆኗል። [http://www.fettan.com] [https://www.facebook.com/Tenthandfourth?fref=nf] ዘዴውም በዓማርኛ ሳይወሰን ለሁሉም የግዕዝ ቀለሞች መክተቢያና ማተሚያ ከሌሎች የዓለም ፊደላት እኩልና ጎን በሚገባ ሥራ ላይ እየዋለ ነው። [http://www.slideshare.net/nebiyu1/ethiopia-historic-highlights-july-21-2013] ይህ የዓማርኛ ውክፔዲያ ገጽ እንደ ሌሎች ትክክለኛ የዓለም ባለ ፊደል ቋንቋዎች ገጾች የቀረበውም በእዚሁ በግዕዝ የ[[ዩኒኮድ]] መደብ ቀለሞች ነው። [https://meta.wikimedia.org/wiki/There_is_also_a_Wikipedia_in_your_language] ሌላው የ[[ትግርኛ]] ውክፔዲያ ገጽ ነው። የዶ/ር ኣበራ ግኝቶች [http://www.google.com/patents/US20090179778] (Ethiopic Character Entry - July 16, 2009 ሕትመት) በግዕዝ ሳይወሰኑ ለኣያንዳንድ የዓለም ፊደሎች ኣዳዲስ ኣጠቃቀሞችና ግኝቶች ስለጠቀመ ስምንት የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንቶች ውስጥና ሦስት የፓተንት ማመልከቻዎች ውስጥ (Citing Patents) ተጠቅሷል። [http://scholar.google.com/scholar?rlz=1T4GUEA_enUS611US611&um=1&ie=UTF-8&lr=&cites=16591930435158160807] [http://www.google.com/patents/US20090179778#forward-citations] [https://www.quora.com/What-are-some-arguments-against-claims-that-sub-Saharan-Africans-are-intellectually-inferior] ቊጥሮቻቸውም [https://www.google.com/patents/US8381119]፣ 8645825፣ 8700653፣ 8706750፣ 8762356፣ 8812733፣ 9715111፣ 9723061፣ 9733724፣ 20110173558፣ 20160042059 እና 2963525A1 ናቸው። [https://www.google.com/patents/US20090179778#backward-citations] እነዚህ ኢትዮጵያን የሚያኮሩ ሥራዎችም ናቸው።
ዶ/ር ኣበራ ሞላ [[ዩናይትድ እስቴትስ]] በሚገኘው የ[[ኢትዮጵያ ኤምባሲ]] [http://ethiopianembassy.org/] በኩል ስለ ኢትዮጵያ ፊደል ግኝታቸው ጉዳይ ፓተንት ማመልከቻ እ.ኤ.ኣ. ፌብሩዋሪ 15 1990 ለ[[ሳይንስና ቴክኖሎጂ ኮሚሽን]] የኣቀረቡት በኮምፕዩተር [https://wayback.archive-it.org/all/20100721013502/http://inventors.about.com/library/blcoindex.htm] የተጻፈ የዓማርኛ ደብዳቤ ለኢትዮጵያ የመጀመሪያው ባይሆንም ታሪካዊ ነበር። ኮሚሽነር ኣበበ ሙሉነህ በዶ/ር ኣበራ በኮምፕዩተር ለተጻፈው ደብዳቤ መልሱን የጻፉት በአማርኛ የጽሕፈት መሣሪያ በተጻፈ ደብዳቤ ነበር። [https://web.archive.org/web/20130416132450/http://www.ethiopic.com/typwritr.htm] ዶክተሩ ታህሳስ ፲፩ ቀን ፲፱፻፹፩ ዓ.ም. (December 19, 1988 ለኮሚሽነሩ የጻፉት ደብዳቤም ኣለ። በኣሁኑ ጊዜ በኮምፕዩተር፣ [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} የእጅ ስልኮችና [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] በመሳሰሉት በግዕዝ ፊደል እየቀረቡ የኣሉት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ስለሆኑ የዶክተሩ ሕልምና ምኞት ከተሳኩ ቆይቷል። [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm][http://ethsat.com/video/2015/02/09/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] [https://web.archive.org/web/20050309020537/http://www.haileselassiefund.org/Amharic_Language/amharic_language.html] [http://mobilemags.360fashion.net/em/prev/story.jsp?s=4&id=13669&mwidth=320] [http://www.entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76] {{Wayback|url=http://www.entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76 |date=20200815160630 }} መጋቢት ፳፱ ቀን ፳፻፯ ዓ.ም. የዩናይትድ እስቴትስ መንግሥት ቊጥሩ 9,000,957 የሆነ የመጀመሪያውን የግዕዝ ፓተንት ወይም የግኝቱ ባለቤትነት መብት ማመልከቻውን ከኣስገቡበት ከሰባት ዓመታት በኋላ ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ሰጥቷል። [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=9000957.PN.&OS=PN/9000957&RS=PN/9000957] ዕውቅናው እንዲታወቅ U.S. Patent No. 9,000,957 የእሚል ማሳወቂያ ግኝቱን ከሚጠቀሙት ዘዴዎች ጋር መቅረብ እንደእሚገባው ሕጉ ይደነግጋል። የፓተንቱም መገኘት የግዕዝ ፊደል በትክክለኛ ሳይንስና ቴክኖሎጂ እየተደገፈ የማደጉ ምስክርነት ነው። [http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla |date=20150210042235 }} [http://www.google.com/patents/US9000957] ይኸው የኢትዮጵያም ፓተንት ለዶክተሩ በሦስት ወራት ውስጥ እንደሚሰጥ የኢትዮጵያ ኣእምሯዊ ንብረት ጽሕፈት ቤት ጥቅምት ፳፱ ቀን ፳፻፰ ዓ.ም. ደብዳቤ ጽፏል። በቅርቡም ቍጥሩ 9,733,724 [https://patents.google.com/patent/US9733724?oq=9733724] የሆነ ሁለተኛው ፓተንት ግዕዝን በእጅ ስልክ መጠቀም እንዲቻል በመፍጠራቸው በዩናይትድ እስቴትስ መንግሥት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ተሰጥቷል። የእነዚህ ፓተንቶች የኢትዮጵያዊ ሳይንቲስት መሆኑ ጥቅሞች ለብዙዎቹ የኣልገባቸው ይመስላል። ዶ/ር ኣበራ ሞላ የፓተንትን ጥቅም ቀደም ብለው በኣሏቸው ፓተንቶች ምክንያት በማወቃቸው ግዕዝን ዲጂታይዝ በማድረግ ሌሎች ኢትዮጵያውያንን በቴክኖሎጂው እንዳይቀደሙ በማድረግ በፊደሉና እንደ ዓማርኛ በኣሉ ቋንቋዎቻቸው ላይ መብታቸው እንዳይወሰድ የኣደረጉ የኢትዮጵያ ሕዝብ ባለውለታ ሳይንቲስት ናቸው። እስከ ፳፻፲፩ ዓ.ም. ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ብቻቸውን የተሰጧቸው የግዕዝ ፓተንቶች ሰባት ደርሰዋል። ይኸንንም USPTO Patent Search ሄዶ Aberra Molla በመፈለግ ማጣራት በሳይንስ ዓለም የተለመደ ነው። ግዕዝን በኮምፕዩተር መክተብ ኣስቸጋሪ በመሆኑ በብቸኛው ምርምራቸው ገፍተውበት ተሳክቶላቸዋል። ሕዝቡ ስለእነዚህ እንዳያውቅም እዚህ ገጽ እየመጡ የሚሰርዙም ስለኣሉ የሚያዋጣ በሌሎች በኩል መፈለግ ነው። ምሳሌ [https://patents.justia.com/inventor/aberra-molla]
===የግዕዝ ቀለሞች===
ከልጃቸው ብሩክ ጋር የመጀመሪያውን የግዕዝ የእስክሪንና የማተሚያ ቀለሞች ለመሥራት ኣንድ ዓመት ግድም ነበር የወሰደው። [https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] የፊደሉም ችሎታ በማደግ መጀመሪያ ፖስትእስክሪፕት ከእዚያም በ፲፱፻፹፩ ዓ.ም. ትሩታይፕ [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} በኋላም ተንቀሳቃሽ (Embedable) ሆኗል። ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ የስምንት እንግሊዝኛ ሥፍራዎችን በማስለቀቅ ዓይነት ኣንዱኑ ቦታ በየተራ በመጋራት ነበር። በዩኒኮድ መፈጠር የተነሳ ዶ/ር ኣበራ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት እእያንዳንዱ ቀለም የእራሱን ስፍራ ኣግኝቷል። Aberra Molla ከዓለም ፊደል ሠሪዎች ኣንዱ ናቸው። [https://graviranje.rs/Engraving_PORTAL/fonts/Font_Designers.htm] ብዙዎቹ የግዕዝ ቀለሞች በዓለም የፊደላት መደብ ዕውቅና ከኣገኙበት ከ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. ግድም ወዲህ ግን የዕውቀት ክምችት እንዲስፋፋ በቀለሞቹ እንደመጠቀም ዛሬም ኋላቀር በሆነው የኣማርኛ የታይፕ መጻፊያው ዓይነት ቅጥልጥል የኣማርኛ ፊደላት እየጻፉ ኢትዮጵያንና እራሳቸውን ወደኋላ እየጎተቱ ያሉትን እየተቃወሙ ነው። [http://sirius-c.ncat.edu/asn/country/ethiopia/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/asn/country/ethiopia/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184957 }} ትክክለኛዎቹና ሁሉም የግዕዝ ቀለሞች የዩኒኮድ መደብ ውስጥ እንዲገቡ ዶክተሩ ትልቅ ትግልና ኣስተዋጽዖም ኣድርገዋል። ለምሳሌ ያህል በመጀመሪያ ዙር ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት እንጂ የታይፕራይተሩ ፊደል ግዕዝ እንዳልሆነ ተገልጿል። [https://web.archive.org/web/20060516083455/http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic%20Computerization.htm] ይኸን [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] ግዕዝ የኣልሆነ ቊርጥራጭ የኣማርኛ ታይፕራተር ዓይነት ፊደል የግዕዝ ፊደል ስለኣልሆነ በሁለተኛ ዙር ተቃውመው ኣስጥለዋል። [https://web.archive.org/web/20121031103452/http://www.ethiopic.com/advances.htm] የዶክተሩ ሦስተኛ ዙር ተቃውሞ የዓማርኛውን የማተሚያ ቤት ፊደላት ለዩኒኮድ እ.ኤ.ኣ. በ1992 የቀነጠሱትን [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] እና የኣናሳ ተጠቃሚዎች ፊደላት በቍርጥራጭ ፊደላት እንዲተኩ እ.ኤ.ኣ. በ1993 የፈለጉትንና የኣማርኛ ፊደላት ቅነሳ ውስጥ የገቡትንም ያጠቃላል። [http://www.ethiopians.com/abass7.html] ዶክተሩ ዲጂታይዝ የኣደረጉት የግዕዝ ፊደል የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ሲጠቀሙባቸው በነበሩት ፊደላት ሲታተሙ ስለነበሩና ስለሆኑ ዛሬ ወደ ፒ.ዲ.ኤፍ (P.D.F.) የተቀየሩትን ጭምር ያለ ችግር ማንበብ ተችሏል።
ፊደሉንም ለማሟላትና ከሌሎች ፊደላት እኩል እንዲራመዱ በየጊዜው ጽፈዋል። ለምሳሌ ያህል እነ “ሀ”፣ “ሐ”፣ “ኀ”፣ “አ”፣ እና “ዐ” የተሳሳቱ ድምፆች ተሰጣቸው እንጂ በዶ/ር ኣበራ ገለጻ የእየራዕቦቻቸው ሞክሼዎች ስለኣልሆኑ ለማጥፋት ማዘጋጀት ቀርቶ ድምፆቻቸውን ተረክበው መብታቸው መከበር ኣለበት ነው። ዕውቀቱም ከዩኒቨርሲቲ ወደ ሕዝቡ መድረስ ኣለበት። [http://www.fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf] {{Wayback|url=http://www.fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf |date=20160214184816 }} ይህ ትግርኛውንም ይመለከታል። ዓማርኛ፣ [[ቤንች]]ና [[ጉሙዝ]] የቋንቋ ዋና ክፍሎች የ“ጨ” ቀለሞች፣ እንዚራንና ዘመዶች ቀለበቶች ሦስት ሳይሆኑ ሁለት ናቸው። የ“ሀ” ትክክለኛ ድምጽ ወደ “ኸ” የቀረበ ቢሆንም “ኸ”ም የዓማርኛ ሞክሼ የሚባለው ዓይነት ቀለም ስለኣልሆነ ነው ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝ ሲደረግ የምልክት መርገጫዎች ላይ የመርገጫ ስም የተሰጠው። የ“አ” ድምጽ በስሕተት “ኧረ” የሚለው ቃል ምሳሌ ውስጥ ስንጠቀምበት የነበረ ድምጽ ስለሆነ ለ“ኧ” ስምንተኛው የ“አ” ቤት ፊደል ድምፁን ዶክተሩ መልሰው ኣስረክበውታል። [“ኧረ”] መከተብ ያለበት በ“አረ” ነው። ምክንያቱም የስምንተኛው ድምጽ ቀለም የሚሠ'ራው ግዕዙ ወይም ራብዑ ላይ መስመር በመጨመር ስለሆነና የ“አ” ቤት ስምንተኛ ቀለም የማይኖርበት ምክንያት ስለሌለ ነው። ይህ የዓይኑ “ዐ” ባለመስመር “ዓ”ንም ሊመለከት ይችላል። “ኧ” ("Schwan e") የስምንተኛው የ“አ” ቤት ቀለም ስለሆነ ስምንተኛውን የ“አ” ቤት ድምጽ (ወደ “እዋ” የቀረበውን) ለ“ኧ” ፊደል መስጠቱ ተገቢ ይመስላል። [http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf |date=20060614013044 }} የ“የ”ም ስምንተኛ ድምጽ ቀለም ኣለ። የ“ሀ”ም አንዲሁ። ግዕዝ ድምፃዊ ፊደል (Syllabic) ስለሆነ “ሀ” እና “ሃ” ወይም “አ” እና “ኣ” ድምጽ ስለማይጋሩ ነው ዶክተሩ ስማቸውን “ኣበራ” እንጂ “አበራ” በማለት የማይጽፉት። [http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html] [https://web.archive.org/web/20130109102454/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] ከምክንያቶቹ ኣንዱ የግዕዝ ቤቶቹ ቅርሶች ሲጠሩ እንደራብዖቹ ኣፍ በሰፊው ስለማያስከፍቱ ነው።
“ሰረቀ” እና “ሠረቀ” የሚባሉት ቃላት ከግዕዝ የተወረሱ ስለሆኑ ትርጕሞቻቸው ኣንድ ኣይደለም የሚሉ ኣሉ። ዓማርኛ የሚጠብቁና የሚላሉ ቃላት ኣሉት። “ምሥር” (“እህሉ”) እና “ምስር”ም (“ግብጽ”) ኣንድ ኣይደሉም። ንጉሡ “ሠ” የጠበቀ ስለሆነ ዓማርኛውን በእንደእዚህ ዓይነት መለየት ሳይጠቅም ኣይቀርም የሚሉ ኣሉ። ሞክሼ የተባሉትን ልዩነቶች ለስርወ ቃላት ስለሚጠቅሙ ኣለማወቅ ዕውቀቱን ኣያጠፋውም። “ጪ”፣ “ጬ” እና “ጯ” የተሠሩት ሦስተኛ ቀለበት በሌለው “ጨ” ላይ በሚቀጠሉ ቅርጾች ነው። እነዚህ “ጠ” ላይ እንደሚቀጠሉት “ጢ”፣ “ጤ” እና “ጧ” መሆኑ ነው። ስለዚህ እንደ “ጤ” ሦስተኛው እግር ላይ ኣንድ ቀለበት የኣለው “ጬ” እንጂ ሦስተኛው እግር ላይ ሁለት ቀለበቶች የኣሉት “ጬ” የተሳሳተ ነው።
ለግዕዝ የሚያስፈልጉትን በመጨማመር ከፈጠሯቸው የግዕዝ ምልክቶች መካከል “[[መብት]]”፣ “[[ንግድ]]”፣ “[[ተመዝግቧል]]”፣ “[[የኢትዮጵያ ብር|ብር]]”፣ “[[ሣንቲም]]”፣ “[[ማጥበቂያ]]”፣ “[[ማላልያ]]” እና “[[ኣልቦ]]” ኣኃዝ ይገኙበታል። የማጥበቂያ ምልክትን ዓማርኛ ለጥቂት ምዕት ዓመታት የተጠቀመ ስለሆነ ዶክተሩ የኣቀረቡት ከኮምፕዩተሩ ቴክኖሎጂ ጋር እንዲሄድ ኣዲስ ቅርጽና ስፍራ በመስጠት ነው። ዕውቅናም እንዲያገኙ ደራሲዎች እንዲጠቀሙባቸው ለዓመታት ከማቅረብ ሌላ ፓተንቶቻቸው ውስጥ ጽፈዋቸዋል። [https://patents.google.com/patent/US9000957B2/en] የኮምፕዩተር 42 እንግሊዝኛ ቁጥሮችና ምልክቶች ከግዕዙ ጋር ያቀረቡት ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ለግዕዝ ሥራ እንዲያገለግሉ ወስነው ከግዕዙ ቀለሞች ጋር በተመጣጠነ መልክ መሥራት ስለጀመሩ ኮምፕዩተር ገበታ ላይ ያሉት ኣጠቃቀም ለግዕዝም እንዲያገለግል ነው። ለምሳሌ ያህል “+”፣ “-”፣ “*” እና “/” የ[[መደመር]]፣ [[መቀነስ]]፣ [[ማባዛት]]ና [[ማካፈል]] የግዕዝ የሢሳብ ምልክቶችና ማስሊያዎችም ናቸው። በእጅ ጽሑፍና ማተሚያ ቤቶች ብቻ ይቀርብ የነበረው የግዕዝ ፊደል [http://www.danielkibret.com/2014/05/2006_2419.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2014/05/2006_2419.html |date=20190302200056 }} ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆነ ኣጠቃቀሙ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ፲፱፻፹ ዓ.ም. ገደማ ለሕዝብ ቀርቧል። ከእዚያም ወዲህ ፊደሉ የዩኒኮድ የዓለም ፊደላት መደብ ውስጥ ስለገባ እእያንዳንዱ ቀለም የእራሱ ስፍራና ቍጥር (ኮድ) ኣለው። [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] በእዚህም የተነሳ የግዕዝ ፊደል እንደሌሎች የዓለም ፊደላት የዩኒኮድ መደብ ውስጥ ገብቷል። [http://entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76]
ግዕዝ በዩኒኮድ ዕውቅና ስለ ኣገኘና ወደ ፲፫ የተለያዩ የቋንቋ ቀለሞች ስለኣሉት የሁሉም የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ብሔሮች መብቶች በእኩልነት መጠ'በቅ እንደኣለባቸው ዶክተሩ ያምናሉ። [http://pdfpiw.uspto.gov/.piw?PageNum=0&docid=09000957&IDKey=176E418E3B90] ስለዚህ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች የማያስተናግድ ወይንም ለማስተናገድ ችሎታ የሌለው ዘዴ መቅረብ ስለሌለበት ተጠያቂው ኣቅራቢው ብቻ ሳይሆን ተጠቃሚው ምሁርም ነው። በግዕዝ ቀለሞች ብዛት የተነሳ በግዕዝ መሥራት ቢያስቸግርም ከ[[ቴክኖሎጂ]]ው ጋር መጓዝ ስለቀጠለ ለእንግሊዝኛው የተሠሩትን ለግዕዝ መጠቀም እንዲቻልና ግዕዝ የሚፈልገውንም ለመሥራት መትጋት ይጠበቅብናል። የተሳሳቱ ነገሮችን ማስተካከልና በትክክል መጠቀም ጠቃሚ ናቸው። ዶክተሩ የተጠቀሙበት የሁለተኛው ፊደል መነሻ ተወዳጁና ለረዥም ዘመናት ጥቅም ላይ ሲውል የነበረው የ[[ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት]] ኣንደኛው የ[[ሞኖታይፕ]] የፊደል መልቀሚያ መሥሪያ ፊደልና የ[[ተስፋ ገብረሥላሴ ማተሚያ ቤት]] ፲፱፻፲፯ ዓ.ም. [[ቁምፊ]] (Typeface) ናቸው። የቀለማቱም መልኮች ከዩኒኮዱ ጋር ኣንድ ዓይነትና መደበኛ የኢትዮጵያ [http://wiki.eanswers.com/am/%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB] ፊደላት ናቸው። [http://unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] ውብ ቀለሞቻችንን በወጉና በማዕረጉ መጠቀም ተችሏል። ዶክተሩ ይኸን በመደበኛነት ከ፲፱፻፹፩ ዓ.ም. ጀምሮ እየተጠቀሙበት ነው። በማያምር፣ የተሳሳተና የከሳ ፊደል የተጻፈ ጽሑፍ ማንበብ ኣያጓጓም።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እነ ማይክሮሶፍት (Microsoft)፣ ጉግል (Google)ና ኣፕል (Apple) የተለያዩ የግዕዝ ፊደላት ማቅረብ ጀምረዋል። ምንም እንኳን የተለያዩ ቁምፊዎች መኖር ተፈላጊ ቢሆኑም ኣስቀያሚውንና የተሳሳቱትን በዝምታ ማሳለፍ ሕዝቡ ተስማምቶበታል ማለት ነው። በኣሁኑ ጊዜ ብዙ ደራስያን መጻሕፍትን በተሳሳቱ ፊደላት እያሳተሙ ስሕተቶችን እያስፋፉ ስለሆነ ሊነገራቸው ይገባል። ወደፊት በትክክለኛ የግዕዝ ፊደሎቻችን የተከተቡትን ጥንታዊ ቀለሞቻችንን ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ ወደኣደረጉት ትክክለኛ የዘመናዊው ማተሚያ ቤቶች ቀለሞች መቀየር ቢቻልም ዛሬ በኣለማወቅ በተሳሳቱ ቀለሞች ኣዳዲስ ስሕተቶችን ማስተዋወቅ ኣስፈላጊ ኣይደለም።
የግዕዝ ፊደል ውስጥ ለሌሉ ድምጾች ኣዳዲስ ቀለሞች መፍጠር ሊያስፈልጉ ይችላሉ። ይህ ፊደላችን ለሌሎች ቋንቋዎችም እንዲጠቅሙ ያስችላል።
በ[[የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን]] ትምህርቶች ዘንድ ግዕዝ የ[[ኣዳም]] እና የ[[ሔዋን]] ቋንቋ ነበር፤ ፊደሉን የፈጠረው ከ[[ማየ ኣይኅ]] ኣስቀድሞ የ[[ሴት (የኣዳም ልጅ)|ሴት]] ልጅ [[ሄኖስ]] ነበረ፤ [http://holyfathersundayschool.blogspot.se/2011/10/8.html] [https://www.youtube.com/watch?v=7sz8WBErBio] በሌላ በኩልም ኢትዮጵያዊው የግዕዝ ፊደል የዓለም ፊደላት ምንጭ ነው ይባላል። [http://www.bing.com/knows/search?q=history%20of%20writing&mkt=zh-cn] [https://tseday.wordpress.com/tag/ethiopic/] [https://kassahunalemu.wordpress.com/2012/11/22/%E1%8B%A8%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8B%A8%E1%89%B5-%E1%88%98%E1%8C%A3%E1%8A%90%E1%89%B5/] {{Wayback|url=https://kassahunalemu.wordpress.com/2012/11/22/%E1%8B%A8%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8B%A8%E1%89%B5-%E1%88%98%E1%8C%A3%E1%8A%90%E1%89%B5/ |date=20160305071431 }} [https://www.zetobia.com/blog/%e1%8b%a8%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8d-%e1%8b%a8%e1%89%b5-%e1%88%98%e1%8c%a3%e1%8a%90%e1%89%b5/] {{Wayback|url=https://www.zetobia.com/blog/%e1%8b%a8%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8d-%e1%8b%a8%e1%89%b5-%e1%88%98%e1%8c%a3%e1%8a%90%e1%89%b5/ |date=20230404064828 }} የኢትዮጵያ ነገሥታት ዝርዝሮችና የግዛት ዓመታት እዚህ ኣሉ። [http://rastaites.com/HIM/lineage.htm] {{Wayback|url=http://rastaites.com/HIM/lineage.htm |date=20150109144409 }} [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1493709244261830&id=1451412358491519] ሌሎችም መረጃዎች ኣሉ። [https://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-astronomy/] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%89%A1%E1%8C%8A%E1%8B%B3] [https://tseday.wordpress.com/page/21/] በግዕዝ ቋንቋ ብዙ እልፍ ድርሳናትና ምስጢራት ተከትበዋል። [http://www.ethioreference.com/archives/15696] የግዕዙ ፊደል እድሜ ከላቲኑ የበለጠ ነው። [http://www.thisisgabes.com/images/docs/gscelta_geez.pdf] [https://www.scribd.com/document/111676481/Qewwil] (ጥንታዊቷ ግብጽ ከ5100 ዓመታት በፊት በኢትዮጵያውያን የተቈረቈረች ናት ይባላል።) የግብፆችን ጽሑፍ ከኢትዮጵያ የተወሰደ መኾኑንና የሮማና የሌሎች ፈላስፎችም የተጠቀሙባቸው መጻሕፍት ከግብጽ መጽሓፎች የተወሰዱ እንደኾኑ ማረጋገጥ ተችሏል። በጽሑፍ ሰፍረው ከሚገኙ አንዳንድ መረጃዎችም በመመሥረት የጽሑፍ ፊደል በኢትዮጵያውያን የተጀመረ መኾኑን መገመት ይቻላል። የሥነ ፈለክ (Astronomy) ጥናትን የጀመሩት ኢትዮጵያውያን ስለመኾናቸው ማስረጃዎች ይናገራሉ። ሌሎች ሃገራት የሓውልትንና የግንባታ ሥነ ጥበብን የተማሩት በጥንት ኢትዮጵያውያን ነው። [https://www.zetobia.com/blog/%e1%89%a0%e1%8a%a2%e1%89%b5%e1%8b%ae%e1%8c%b5%e1%8b%ab-%e1%8b%a8%e1%89%b0%e1%8c%80%e1%88%98%e1%88%a9-%e1%8b%8b%e1%8a%93-%e1%8b%8b%e1%8a%93-%e1%88%a5%e1%88%8d%e1%8c%a3%e1%8a%94%e1%8b%8e%e1%89%bd/] {{Wayback|url=https://www.zetobia.com/blog/%e1%89%a0%e1%8a%a2%e1%89%b5%e1%8b%ae%e1%8c%b5%e1%8b%ab-%e1%8b%a8%e1%89%b0%e1%8c%80%e1%88%98%e1%88%a9-%e1%8b%8b%e1%8a%93-%e1%8b%8b%e1%8a%93-%e1%88%a5%e1%88%8d%e1%8c%a3%e1%8a%94%e1%8b%8e%e1%89%bd/ |date=20230404064827 }} ኢትዮጵያ የሥልጣኔ ምንጭ ነች የሚሉም ኣሉ። [https://www.zetobia.com/blog/%e1%8b%a8%e1%8a%a2%e1%89%b5%e1%8b%ae%e1%8c%b5%e1%8b%ab-%e1%8b%a8%e1%88%a5%e1%88%8d%e1%8c%a3%e1%8a%94-%e1%88%9d%e1%8a%95%e1%8c%ad%e1%8a%90%e1%89%b5%e1%8d%a1-%e1%8a%a5%e1%8b%8d%e1%8a%90%e1%89%b5-4/] {{Wayback|url=https://www.zetobia.com/blog/%e1%8b%a8%e1%8a%a2%e1%89%b5%e1%8b%ae%e1%8c%b5%e1%8b%ab-%e1%8b%a8%e1%88%a5%e1%88%8d%e1%8c%a3%e1%8a%94-%e1%88%9d%e1%8a%95%e1%8c%ad%e1%8a%90%e1%89%b5%e1%8d%a1-%e1%8a%a5%e1%8b%8d%e1%8a%90%e1%89%b5-4/ |date=20230404064828 }}
የላቲን ኤቢሲዲ ካፒታል ፊደላት የግዕዙን ፩፪፫፬ የመሰሉት እኛ ከግሪኮቹ ወስደን ኣይደለም። [https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/sites/default/files/The%20Ethiopic%20Calendar%20-%20Dr.%20Aberra%20Molla%20.pdf] {{Wayback|url=https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/sites/default/files/The%20Ethiopic%20Calendar%20-%20Dr.%20Aberra%20Molla%20.pdf |date=20170217053204 }} በኢትዮጵያ ታሪክ ጽሑፍ በግሃ ድንጋይ ተጠቅሞ በድጋይ ላይ ከመጻፍ ቅጠልን ቀጥቅጦ በመጭመቅ በብራና ላይ ወደ መጻፍ ሽግግር የተደረገው በንጉሥ ሰብታህ (2545-2515 ዓ.ዓ.?) ዘመነ መንግሥት መሆኑ ተጽፏል። [http://ethiopiazare.com/amharic/history/history/2653-fidel-keyet-meta-by-kassahun-alemu] ይህ ከ5000 ዓመታት ግድም በፊት መሆኑ ነው። ኢትዮጵያ ከዛሬ ሰባት ሺህ አመታት በፊት በዳዕማት የፅሁፍ ትምህርት መስጠት መጀመሯን ለሚያውቅ ሰው በወቅቱ ኣገራችን ደርሳበት የነበረውን የሥልጣኔ ደረጃ መገመት ኣያዳግተውም፡፡ [https://qumneger.wordpress.com/2017/10/09/ethiopian-letters/]
===የግዕዝ ቍልፎች===
ምንም እንኳን ከ“A” እስከ “Z” የኣሉት የኮምፕዩተሩ መርገጫዎች (Keys) ለእንግሊዝኛው ፊደላት ስምና መርገጫ እንዲሆኑ ቢሠሩም [http://www.google.com/patents/US207559] ፴፯ቱን መርገጫዎች ለ፴፯ቱ የግዕዝ ቤት ቀለሞች ማለትም ለ“ሀ”፣ “ለ”፣ “ሐ”፣ “መ”፣ “ሠ”፣ “ረ”፣ “ሰ”፣ “ሸ”፣ “ቀ”፣ “ቐ”፣ “በ”፣ “ቨ”፣ “ተ”፣ “ቸ”፣ “ኀ”፣ “ነ”፣ “ኘ”፣ “አ”፣ “ከ’፣ “ኸ”፣ “ወ”፣ “ዐ”፣ “ዘ”፣ “ዠ”፣ “የ”፣ “ደ”፣ “ዸ”፣ “ጀ”፣ “ገ”፣ “ጘ”፣ “ጠ”፣ “ጨ”፣ “ጰ”፣ “ጸ”፣ “ፀ”፣ “ፈ” እና “ፐ” ስምና ቍልፎች እንዲሆኑ ኣድርገዋል። ግዕዝ በኮምፕዩተር እንዲጠቀም ሲፈጥሩ እያንዳንዱ ቀለም የሚከተበው በሁለት መርገጫዎች ነበር። ለሚፈልጉትም የቍልፍ መለጠፊያዎች ነበሩት። እያንዳንዱ የግዕዝ ቀለም ስም የሚከተበው እንደ እንግሊዝኛው ዝቅ (Shift) መርገጫን በመጠቀም ነው። በኣሁኑ ጊዜ እያንዳንዱን ቀለም በኣንድና ሁለት መርገጫዎች መክተብ የሚያስችል ኣብሻ (ABSHA) የሚባል ዘዴ ስለፈጠሩ ዓማርኛውን በእንግሊዝኛ ፎነቲክ እስፔሊንግ እንጽፋለን በማለትና ያም ስለኣልተሳካ እስከ ኣራት መርገጫዎች መጠቀም እንደማያስፈልግ ተደርሶበታል። [https://www.google.com/patents/US20090179778?dq=aberra+molla&hl=en&sa=X&ei=4bieUruVFaThyQHQ4YDwDg&sqi=2&pjf=1&ved=0CDcQ6AEwAA] ምክንያቱም ዓማርኛው በኣራት ቢከተብም የኣናሳ ተጠቃሚዎች ቋንቋዎችን በእዚሁ እስፔሊንግ ዘዴ ለመክተብ እስከ ስምንት መርገጫዎችን መጠቀም ስለሚያስፈልግ ነው። [http://www.youtube.com/watch?v=06JhqTexYsM] [http://www.debate.org/debates/The-English-Alphabet-Should-be-Re-Written/1/] {{Wayback|url=http://www.debate.org/debates/The-English-Alphabet-Should-be-Re-Written/1/ |date=20140704024303 }} [[እንግሊዝኛ]] የእራሱ ችግሮች የኣሉት ፊደል ነው። [https://en.wikipedia.org/wiki/English-language_spelling_reform] [http://www.smart-jokes.org/english-spelling-reform.html]
ላቲን (Latin) “ቸ” ቀለምን የሚከትበው በ“CH” ሲሆን “ቸ” ቀለም ቢኖረው ኖሮ ትክክለኛ ኣጠቃቀም ስለሆነ ኣንድ መርገጫ ይሰ'ጠው ነበር። የላቲን ቊልፎች ለሃያ ስድስቱ ቀለሞች የተመደቡት ለእያንዳንዳቸው እንጂ በዋየልነትና ኮንሰናንትነት የሥራ ክፍፍል ኣይደለም። በሌላ ኣነጋገር የ“E” መርገጫ ለ“E” የእንግሊዝኛ ፊደል የተመደበው “E” ቀለም ስለሆነ እንጂ [[ዋየል]] ስለሆነ ኣይደለም። የዶክተር ኣበራ ግኝት ይኸን መሠረታዊ ኣጠቃቀም በማገናዘብ የላቲኑንና የግዕዙን ኣቀራረብ በማዋሃድ የዋየል መርገጫዎችን የፊደልነትና የዋየልነት ኣሠራር ለግዕዝ ተጠቅሞበታል። [http://www.ethiopic.com/acharmap.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/acharmap.htm |date=20121227062731 }} [http://abyssiniagateway.net/fidel/unicode/new/references.html] ምክንያቱም ግዕዝ ድምፃዊ ፊደል ስለሆነ እንዚራኖቹን በዋየል መዘርዘር ሃያ ስድስቱን የላቲን ቀለሞች በዋየል ከመዘርዘር ጋር የተቀራረበ ስለሆነ ነው። በእዚሁ መሰረት 37ቱ የግዕዝ ቤቶች እንደ 26ቱ የላቲን ቤቶች የእየእራሳቸው መርገጫዎች ከተሰጣቸው በኋላ በዋየልነት እንዲያገለግሉ ለሁለተኛ ሥራ የተመደቡት የዋየል መርገጫዎችና ተጨማሪ መርገጫዎች የእንዚራን መቀየሪያዎች ሆነዋል። ግኝቱ ከእነዚህም ኣልፎ ለዋየል መርገጫዎች ሦስተኛ ኣዲስ ኣጠቃቀም ሥራ ላይ ኣውሏል።
ለእንግሊዝኛው የኮምፕዩተር መርገጫና ኣከታተብ ዘዴ እንዲመች የግዕዝ ፊደላት ከ“A” እስከ “Z” ያሉት ፳፮ ቁልፎችን እንዲጋሩ ማድረግን ዶክተሩ ይቃወማሉ። ምክንያቱም ከ“ኤ” (“A”) እስከ “ዚ” (“Z”) የኣሉት የላቲን ቍልፎችን ፊደሉ በኣንዳኣንድ መርገጫዎች በመጠቀም እንግሊዝኛውን እንዲከትብ የተሠራ እንጂ ከእዚያ በላይ ብዛት ከኣለው የግዕዝ ፊደል ኣጠቃቀም ጋር ግንኙነት ስለሌለው የግዕዙ ኣጠቃቀም ውስጥ ጣልቃ በመግባት ወሳኝ መሆን ስለማይገ'ባው ነው። ላቲን 26 ሳድሳን ሆህያቱን የሚከትበው ለእእያንዳንዱ ኣንድ መርገጫ በመጠቀም ሲሆን ለካፒታል (Capital) ቀለሞቹ ሁለት መርገጫዎችን ይጠቀማል። የዶክተሩን ትክክለኛ ግኝትና ኣመዳደብ እናሻሽላለን ብለው የ"ዝቅ" (Shift) መርገጫዎችን ከሳድሳኑ ጋር ግንኙነት ለሌላቸው የግዕዝ ኆኄያት (ምሳሌ፦ “ጥ” በ“ዝቅ” “ት” ) የመደቡ ግዕዙን ለእስፔሊንግ ጣጣ ለመዳረግ የሚፈልጉትንና ቀለማቱን በብዙ መርገጫዎች የሚከትቡትን ይቃወማሉ። ምክንያቱም ዶክተሩ በፈጠሩት ዘዴ ሁሉንም ቀለሞች ከኣንድ ገበታ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ብቻ በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች መክተብ ስለተቻለና እየተሻሻለም ስለሆነ ነው። [http://patents.justia.com/patent/20150212592]
እነ “ዠ” እና “ጰ” ቀለሞች ራቅ የኣሉ መርገጫዎች ላይ የተመደቡት ብዙ ቃላትና ተጠቃሚዎች ስለሌሏቸው ነው። [https://en.wikipedia.org/wiki/Touch_typing] ግዕዙን በ26 የላቲን ፊደላት መጻፍ መሞከር ግዕዙ በላቲን መርገጫዎች እንዲጠቀም ማስገደድ ነው። የኢትዮጵያ ሳይንቲስቶች ለግዕዝ የሚበጀውን መሥራትና መፍጠር እንጂ ሌላ ፊደል ላይ ማተኰር ኣስፈላጊ ኣይደለም። ምክንያቱም በዘዴው ዓማርኛውን እስከ ኣምስት መርገጫዎች በመጠቀም መክተብ ቢቻልም የሌሎች ቋንቋዎች ሲጨመሩ ከእዚያ በላይ መርገጫዎችን መጠቀም ስለሚያስከትሉ ነው። ዶክተሩ ለፊደላቱ መደበኛ ስፍራዎች ሲመድቡ ወደ ቀኝ ዳር የተመደቡት ብዙ ተጠቃሚዎች የሌላቸው ናቸው። እንዲህም ሆኖ በጥናት ላይ የተመረኰዘ ማሻሻል ማቅረብ ይቻላል። ለምሳሌ ያህል ኣንድ የኢትዮጵያ ባለሥልጣን መሥሪያ ቤት የግዕዝ መርገጫዎች መደብ ኣቅርቧል። መደብ የሚያወጡት ግን ሥራውን የፈጠሩት ናቸው። ግዕዝን በላቲን ፊደል ገበታ መክተብ ኣስቸጋሪነት የቀረበ ጽሑፍ ኣለ።
===ዩኒኮድ===
ግዕዝ (Ge'ez) ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ የስምንት እንግሊዝኛ ሥፍራዎችን በማስለቀቅ ዓይነት ኣንድውኑ ቦታ በየተራ በመጋራት ነበር። በ[[ዩኒኮድ]] (Unicode) መፈጠር የተነሳ ግዕዝ ኣሥራ ሁለተኛው ገበታ ላይ ተመድቦ እእያንዳንዱ ቀለም የእራሱን ስፍራ ኣግኝቷል። ጥንትም ቢሆን እያንዳንዱ ቀለም የግሉ የሆነ ከ1 እስከ 5600 ቍጥር ነበረው። [http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html] [https://web.archive.org/web/20130109102454/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] [https://web.archive.org/web/20130928213711/http://www.chatham.edu/pti/curriculum/units/2004/Renne.pdf] በተጨማሪም ትክክለኛዎቹና ሁሉም የግዕዝ ቀለሞች ዩኒኮድ የዓለም ፊደላት መደብ እንዲገቡ በማቅረብና በመጻፍ ዶክተሩ ትልቅ ኣስተዋጽዖ ኣድርገዋል። ይህ ሊሆን የቻለውም የዓለም ፊደላትን ዩኒኮድ የተባለ የፊደላት መደብ ውስጥ ሁሉም የዓለም ቀለሞች ዕውቅና እንዲያገኙ በ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. ለተቋቋመ ድርጅት ሁለተኛውን የግዕዝ ፊደል ከሠሩበት የኮሎራዶ ኩባንያ በኩል ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ ያደረጉትንና ያቀረቡትን ብዙ መቶዎች ትክክለኛ ቀለሞች [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] [http://www.thisisgabes.com/documents/paper_gabriella.pdf] [http://www.amharicmovies.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html] በማስጣል [https://www.merriam-webster.com/dictionary/Ethiopic] ሌሎች ዓማርኛ ፊደል የኣልሆነውንና ዓማርኛን የማያስጽፈውን ኢንጂነር [[ኣያና ብሩ]] የሠሩትን ዓይነት የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ቅጥልጥል ፊደል ተሳስተው ዓማርኛና ግዕዝ ነው ብለው ስለኣቀረቡ ነበር። እነዚህ [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] መቶ ሃያ ስምንት ስፍራዎች ይበቃሉ በማለት ለዩኒኮድ ኣቅርበው የነበረውን በመቃወምና ጽፈው በ፲፱፻፹፬ ዓ.ም. ኣስጥለዋል። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} በኋላም 106 ፊደላትና 97 ቍርጥራጮችን የኣልሆኑትን ኢትዮፒክ እየኣሉ 256 የፊደል ስፍራዎች እንደማይበቋቸው እንኳን የኣልዓወቁትን ተቃውመዋል። ይኽንንም በማድረጋቸውና ኢትዮጵያውያን በፊደላቸውና ቋንቋዎቿቸው በኮምፕዩተር እንዲጠቀሙ ስለፈጠሩ ለግዕዝና ኢትዮጵያ ባለውለታ መሆናቸው ከመጻፉ ሌላ “የግዕዝ ኣባት” የሚል የቅጽል ስም ተሰጥቷቸዋል። [https://web.archive.org/web/20071006131509/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] [https://web.archive.org/web/20120107200214/http://www.ethiopic.com/Aberra_Molla_Rose_3_Meskerem_2002.pdf] [https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] [http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877] [http://www.bionity.com/en/encyclopedia/List_of_veterinarians.html] [http://www.wikidoc.org/index.php/Category:Veterinarians] [http://www.amharicmovies.com/people/scientists/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/people/scientists/3749-aberra-molla.html |date=20220128085636 }} [http://www.amharicmovies.com/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/biography/3749-aberra-molla.html |date=20140720082425 }} [http://listings.dallasnews.com/plano_tx/events/show/209005365-10th-annual-ethiopian-day-festival]
[http://www.insideethiopia.net/heroes/index.html] {{Wayback|url=http://www.insideethiopia.net/heroes/index.html |date=20210729123418 }} [http://www.e-engraving.com/fonts/Font_Designers.htm] {{Wayback|url=http://www.e-engraving.com/fonts/Font_Designers.htm |date=20190309221057 }} [https://www.facebook.com/video/video.php?v=433568700036371] [http://www.youtube.com/watch?v=aj0OcUZVh8E&] [https://web.archive.org/web/20150213030802/http://www.ethiopic.com/Ayana_Birru.htm] በሁለተኛ ዙር ይህ የፊደል መቀጠል ጥፋት እንደገና ተደግሞ [http://www.ethiopians.com/abass7.html] 364 ብቻ [[ግዕዝ]]፣ [[ዓማርኛ]]፣ [[ትግርኛ]]ና [[ኦሮምኛ]] ቀለሞችን ያጠቃለለ ለዩኒኮድ በሌሎች ስለቀረቡ ዶክተሩ በድጋሚ ተቃውመዋል። ይኸንንም ተቃውመው የጻፉት ፊደል ስለበዛና የግዕዝ በቶቹ ወደ ፴፯ ስለደረሱ የኣናሳ ተጠቃሚዎች ቋንቋዎች ቀለሞች በቅጥልጥሎች እንዲጻፉ ሌሎች ስለወሰኑ ነበር። [http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm |date=20130904025738 }} በሦስተኛ ዙር ማሻሻያዎችም ከ55 በላይ የ[[ጉራጌ]]፣ [[ኣገው]]/[[ቢለን]]ና የመሳሰሉት የኣናሳ ተጠቃሚዎች [[ቋንቋ]]ዎች የግዕዝ ቀለሞች ዕውቅና እንዲያገኙ ቢጽፉምና [http://abyssiniacybergateway.net/fidel/unicode/new/uncoded-2.html] በትብብር ቢሳካም ሌሎች በጀመሩት ጠንቅ ግዕዝ ኣራት ስፍራዎች ተበትኖ ለዩኒኮድ ቀርቧል። [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAB00.pdf] [http://std.dkuug.dk/JTC1/sc2/wg2/docs/n1846.pdf] {{Wayback|url=http://std.dkuug.dk/JTC1/sc2/wg2/docs/n1846.pdf |date=20131113192300 }} [http://www.abyssiniagateway.net/fidel/unicode/old/references.html] [https://web.archive.org/web/20071006131509/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} [https://web.archive.org/web/20130904025738/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] [http://unicode.org/charts/] ዶ/ር ኣበራ ለግዕዝ መብት ባይቆሙለት ኖሮ [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] [http://www.ethiopic.com/acharmap.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/acharmap.htm |date=20121227062731 }} [http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] [https://web.archive.org/web/20071006131802/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] የኣማርኛ መጻፊያው መኪና ኣስቸጋሪ ኣከታተብና የኣልተሟላ ቁርጥራጭ ፊደል ተሻሽሎም ቢሆን ስሕተቱ እንደሚቀጥል ጽፈውም የዩኒኮድ ፊደል ሆኖ ኢትዮጵያ ከማትወጣበት ዘላቂ ችግር ውስጥ ከመውደቅ ኣትድንም ነበር። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} [http://mobilemags.360fashion.net/em/prev/story.jsp?s=4&id=13669&mwidth=320] ምንም እንኳን ዶክተሩ [[ሞዴት]] ውስጥ ጭምር ያቀረቧቸው ኣናሳ ቊጥር የኣላቸው ብሔሮች ቀለሞች ዩኒኮድ መደብ ውስጥ በመጨረሻው ቢገቡም [http://abyssiniagateway.net/fidel/unicode/new/references.html] [http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n1846.pdf] {{Wayback|url=http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n1846.pdf |date=20150104040737 }} [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} ዶክተሩ ለግዕዝ ፊደል እንዲያገለግሉ የፈጠሯቸውና ብዙዎች ከ፳ ዓመታት በላይ የተጠቀሙባቸው የ[[ግዕዝ ኣልቦ]]፣ ቊጥራዊ ኣኃዞችና ኣዳዲስ ምልክቶች ገና ኣልገቡም። ለምሳሌ ያህል የሚፈልጉት የ[[ማጥበቂያ]] ምልክትና ሌሎችም ከፊደሉ በኋላ እንጂ ከላይ ብቻ እንዲገቡ ዶክተሩ ኣይፈልጉም። ያም ሆነ ይህ ዛሬ በኮምፕዩተር፣ [[የእጅ ስልክ]]ና የመሳሰሉት መሣሪያዎች ውስጥ የምንጠቀምበት የዩኒኮድ ፊደል ዶክተር ኣበራ ሞላ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉትም የግዕዝ ፊደላቸውና ፊደላችን ነው። ይህ ፊደል ኢትዮጵያውያን ለብዙ ዘመናት በብራናና በወረቀት ሲከትቡ የነበረውና ደራስያን በየማተሚያ ቤቶች ኣያሌ መጽሓፍትን የጻፉበት ነው። [http://www.ethioreaders.com/index.php] {{Wayback|url=http://www.ethioreaders.com/index.php |date=20160305095559 }}
የኣማርኛ የታይፕርይተር ኣማርኛ እንዳልሆነ ዩኒኮድንና ሌሎች ኢትዮጵያውያንን ኣሳምነው ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ የኣደርጉት የግዕዝ ፊደላቸው የዩኒኮድ ፊደል ሆኗል። እንዲህም ሆኖ የቅጥልጥል ፊደላቸው ውድቅ ከሆነባቸውና መጻፊያ ሠርተው ከተካሰሩት መካከል ኣንዱ ተቀይሞ ዛሬም የታይፕራይተሩን ፊደል ኮምፕዩተራይዝ ከኣደረጉት ኣንዱ ነው ተብሎ ዕውቅና ቢሰጠውም እንኳን በሓሰት ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣደረግሁ የሚል ኣለ። በሳይንስ ዓለም ውሸት ትልቅ ነውር ነው። የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና በሚል ርዕስ ከእዚህ በታች የቀረቡትን ከ፴፭ በላይ እንከኖች ማንበብ ይቻላል።
በኣሁኑ ጊዜ ግዕዝ በዩኒኮድ ዕውቅና ያገኙትን የ[[ቢለን]]፣ [[ባስኬቶ]]፣ [[ቤንች]]፣ [[ምኢን]]፣ [[ሙርሲ]]፣ [[ሱሪ]]፣ [[ትግረ]]፣ [[ትግርኛ]]፣ [[ኣገው]]፣ [[ኣውንጂ]]፣ [[ኦሮምኛ]]፣ [[ዓማርኛ]]፣ [[ዲዚ]]፣ [[ዳውሮ]]፣ [[ጉሙዝ]]፣ [[ጉራጌ]]፣ [[ጋሞ ጎፋ]] እና [[ግዕዝ]] ቋንቋዎች የሚጋሯቸውን ቀለሞችና ሌሎች ያጠቃልላል። ከእነዚህ መካከል የቢለን፣ ባስኬቶ፣ ምኢን፣ ትግረ፣ ትግርኛ፣ ኣገው፣ ኦሮምኛ፣ ዓማርኛ፣ ዳውሮ፣ ጉሙዝ፣ ጉራጌ፣ ጋሞ ጎፋ እና ግዕዝ በዩኒኮድ የቋንቋዎች ፊደላት ስሞች አንዲሆኑ በዶክተሩ ተለይተዋል። በፊደሉ ከሚጠቀሙ ቋንቋዎች መካከል [[ሓረሪ]] ኣንዱ ነው። መጽሓፍ ቅዱስ ሙሉዉን ወይም በከፊል ከ፲፭፻፮ ዓ.ም. ጀምሮ በግዕዝ ቀለሞች በማተሚያ ቤቶች [https://henokspad.wordpress.com/2012/09/30/%e1%88%9e%e1%8a%ad%e1%88%bc-%e1%8b%a8%e1%8a%a0%e1%88%9b%e1%88%ad%e1%8a%9b-%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5-%e1%8a%a5%e1%8a%93-%e1%8b%a8%e1%89%a3%e1%88%88%e1%88%99%e1%8b%ab%e1%8b%8e%e1%89%bd/] ከታተሙባቸው ቋንቋዎች መካከል [[ሃዲያ]]፣ [[ሲዳሞ]]፣ [[ከንባታ]]፣ [[ኦሮሞ]]፣ [[ወላይታ]] እና [[ጌዴኦ]] ይገኙበታል። [http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877] [http://www.worldscriptures.org/maps/languages-by-country/Ethiopia.html] {{Wayback|url=http://www.worldscriptures.org/maps/languages-by-country/Ethiopia.html |date=20111214045013 }} የግዕዝ ፊደል ኢትዮጵያዊው ሊቅ [[ኦነሲሞስ ነሲብ]] የኦሮምኛውን መጫፈ ቁልቁሉ ሲጽፉ የፈጠሩትን "ዸ" ቀለምና እንዚራኖቹን ይጨምራል። [http://en.wikipedia.org/wiki/Onesimos_Nesib] ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ ያደረጉት ትክክለኛውና በሳይንሳዊ ግኝትና ኣርበኝነት ከኣጥፊዎች ያቆዩልንና የግዕዝ ቀለሞቻችን የተለያዩ መልኮች እዚህ ኣጓዳኝ [[መዝገበ ቃላት]] ማየት ይቻላል። እንደ ኤውሮጳ ኣቆጣጠር በ1991 Ethiopian Research Council የሚባል በ1934 ኣሜሪካ ውስጥ (በእነ ዶ/ር [[መላኩ በያን]]) የተቋቋመ ድርጅት ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ በማድረግና ለጀመሩት የግዕዝ ፊደል ሕዳሴ የዕውቅና [[ሽልማት]] ሰጥቷቸዋል። [http://zethio.blogspot.com/2014/03/leo-hansberry-founder-of-ethiopian.html] [http://www.africa.upenn.edu/Org_Institutes/Eth_res.html] ሽልማቱም “...for computerizing Ethiopic and revolutionizing the Geez script” ይላል።
ምንም እንኳን ለኣማርኛው የጽሕፈት መኪና ሲባል ቀለሞቹ እንዲቀነሱ የተለያዩ ሓሳቦች ቀደም ብለው ቢቀርቡም [http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf] {{Wayback|url=http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf |date=20130906100817 }} ትክክለኛዎቹ ፊደላት ወደ ኮምፕዩተርና ወደ ዩኒኮድ የዓለም መደብ በዶክተሩ ሲገቡ ሞክሼዎች እንዲቀሩ ስለኣልተባለ ትክክለኛ ሥራ ተሠርቷል። [http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877] ምክንያቱም የዶክተሩ ዓላማ የግዕዝን ፊደል ወደ ኮምፕዩተር ማስገባት እንጂ የዓማርኛውን የታይፕራይተር ፊደል ወደ ኮምፕዩተር ማስገባት ስለኣልሆነና ሥራቸው የታይፕራይተሩን ችግር ከመፍታት ሌላ የማተሚያ ቤቶች ሠራተኞችንም ድካም የሚቀንስ መሆኑን ስለዓወቁ ነው። በኋላም ይህ ውጤት ሊገኝ የቻለው ግን በግማሽ የዓማርኛ ፊደል እንዲጻፍ መደብ ኣውጥተናል የኣሉትንና ፊደል ስለበዛ የኣናሳ ተጠቃሚዎች ቋንቋዎች ቀለሞች ቅርጾቻቸውን እንደጠበቁ ማስገባት ቀርቶ በቅጥልጥል ነገሮች ይሥሩ የኣሉትን ጥቂት ኢትዮጵያውያን ዶክተሩ ከተቃወሙና ሁሉም ቀለሞች ቅርጾቻቸውን ጠብቀው እንዲቆዩ ከኣሳመኑ በኋላ ነበር። [https://web.archive.org/web/20130904025738/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] እንዲህም ሆኖ ለድረገጽ መሥሪያ 225 ፊደሎችን ኣንድ የተራዘመ ለእንግሊዝኛ የተሠራ መደብ (Extended ASCII) ስለሚችል በእዚያ ልክ የዓማርኛውን ቀለሞች መርጠው በቂ ናቸው በማለት ለኣንዱ ዕውቅና ስለሰጡ [http://ethiopians.com/news1.html] ዶክተሩ ለሦስተኛ ጊዜ ተቃውመው በማስጣል ኣሸንፈዋል። የሚያሳዝነው ግን እነዚሁ ሰዎች ግዕዝና ዩኒኮድ ምን እንደሆነ ዋቢ ኣድርገው እ.ኤ.ኣ. 1995 ሲጠቀሙበት የነበሩትን የዶክተሩን ቀለሞች እንኳን ያስገቡት ግዕዝን ኤክስቴንድድ (Ethiopic Extended) ብለው ለኣራተኛ ጊዜ ከስሕተቶቻቸው ሲነቁ ነበር። እንዲህም ሆኖ ደራስያን በሚፈልጉት ቀለሞች ዓማርኛውን የመክተብ መብት ቢኖራቸውም ቀለማቱ በዩኒኮድ ዕውቅና ስለኣገኙ ፊደል መቀነስና መቀንጠስ ያስፈልጋል የሚባለው ክርክር በዶክተሩ ኣሸናፊነት ኣክትሟል። ቴክኖሎጂው በሁሉም የግዕዝ ቀለሞች እንድንጠቀም ችሎታ ስለሰጠን በተቀነሱ ወይም ሞክሼዎች በሌሏቸው መሥራትን ዶክተሩ ኣይደግፉም። ምክንያቱም ወደፊትም ኮምፕዩተሩ ትክክለኛዎቹን ኆኄያት መርጦ ስለሚያቀርብ ለመሳሳት ዕድሉ ስለማይኖር መቀነስ ደካማ ጊዜያዊ ኣማራጭ እንጂ ግዴታ መሆን ስለሌለበት ነው። በተጨማሪም ፊደል መቀነስ ከታይፕራይተር ጋር በተያያዘ የመጣ ደካማ አስተሳሰብ በዶክተሩ ግኝቶች የተነሳ ቀርተዋል። በግዕዝ ፊደል የሚጠቀሙ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ብዛት ወደ 45 ይደርሳል ይባላል። በቅርቡ መጠቀም ከጀመሩት መካከል ማሌ እና ዲሜ ቋንቋዎቻችን ይገኙበታል።
ግዕዝ ወደ ዩኒኮድ ሲገባ ኣስተዋጽዖ ከኣደረጉት መካከል ዶ/ር ፒ. ማክክሉር፣ ኢ/ር ጆ. ቤከር፣ ኢ/ር ሎይድ ኣንድርሰን፣ ኢ/ር ግሌን ኣዳምስ፣ ዶ/ር በቀለ ሞላ፣ ጌታቸው ሞላ፣ ኢ/ር ፍሰሓ ኣጥላው፣ ኢ/ር ታከለ ኣድነው፣ ኢ/ር ፀሓይ ደመቀ፣ ዶ/ር ይጥና ፍርድይወቅ፣ ኢ/ር ግሩም ከተማ፣ ኢ/ር ቴዎድሮስ ኪዳኔ፣ ዶ/ር ሳሙኤል ክንዴ፣ ኢ/ር [[ተረፈ ራስወርቅ]]፣ ኢ/ር ተሻገር ተስፋዬ፣ ኢ/ር ታደሰ ፀጋዬ፡ ኢ/ር ማቲዎስ ወርቁ፣ ኢ/ር ኣባስ ዓለምነህ፣ ኢ/ር ዳንኤል ያዕቆብ፣ ኢ/ር [[ዮናስ ፍሰሓ]]፣ ዶ/ር ኣርዓያ ኣምሳሉ፣ ማይክል ኤቨርሰን፣ ኢ/ር ዳዊት ብርሃኑ፣ ኢ/ር ኤፍሬም ተክሌ፣ ኢ/ር እስክንድር ሳህሌ፣ ኢ/ር ዮናኤል ተክሉ እና የኢትዮጵያ የደረጃዎች ኤጀንሲ ይገኙበታል። እነዚህ ውጭ ኣገር የኣሉ ኢትዮጵያውያን ኣገራቸው ችሎታውን በኣልነበራት ጊዜ ኃላፊነታችውን በትብብር የተወጡና ታሪክ የሠሩ ባለውለታ ጀግናዎች ናቸው። ይህ ዝርዝር ያላካተታቸውን ማሟላት ይቻላል።
ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው ለዩኒኮድ ከኣቀረቡ በኋላ ችግር የፈጠሩባቸው የተለያዩ ዓይነቶች ሰዎች ነበሩ። ይህ የሚቀርበው ከረዥም ስሕቶቻችው መማር ኣቅቷቸው ዛሬም ሰውን ከማውናበድ በኣለመቆጠባቸው ሲሆን እንደኣስፈላጊነቱ ወደፊት ስማቸው ይዘረዘራል። ምሳሌ፦ [https://www.facebook.com/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB-%E1%8A%AE%E1%88%9D%E1%8D%95%E1%8B%A9%E1%89%B0%E1%88%AE%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%88%B6%E1%8D%8D%E1%89%B5%E1%8B%8C%E1%88%AD-293150774072981/] [http://luc.devroye.org/fonts-33347.html]
የዩኒኮድ የዓለም ቀለሞች መደብ ውስጥ [https://symbl.cc/en/unicode/blocks/ethiopic/] የግዕዝ ፊደላችን ፲፪ኛው (1200) መደብ ላይ ይጀምራል። [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] የዩኒኮድ መደብ ውስጥ “ፘ” “ፙ”ን ስለቀደመ ማስተካከል ይኖርብናል። የኣሽሙር (ስላቅ፣ ቀልድ፣ ፌዝና መፀት) ምልክትም ተረስቶ የዩኒኮድ መደብ ውስጥ ኣልገባም።
በዶክተሩ ሳይንሳዊ ሥራ ተሸንፈው ፊደል መቀነስና መቀንጠስ ትተው በኋላ ተቆርቋሪ የሆኑ ኣሉ። ቀንና ደራሲ የሌሏቸው በተለይ በእንግሊዝኛ የቀረቡ ጽሑፎች ኣቀራረባቸው ግዕዙን ለማዳከም ስለሆነ ኣንባቢው መገንዘብ ይኖርበታል። ፊደሉ ለሌሎች ቋንቋዎች እንዲተርፍ መጨመር ያስፈልገው ይሆናል። ወደፊት ዩኒኮድ ውስጥ መግባት የኣለባቸው ወንበር የሌላቸውን ኣሥሩን የዶክተሩን ኣኃዞች፣ ሥዕላቸው እዚህ የቀረቡ የፈጠሯቸውን ስምንት ምልክቶችና ነቍጥን ይጨምራል።
ዶ/ር ኣበራ ሞላ የግዕዝ ፊደል፣ ገበታና ኣከታተብ ፈጣሪ ከመሆናቸው ሌላ ፊደሉንም ወደ ትሩታይፕ በመቀየር የመጀመሪያው ናቸው። የሠሩትንም የግዕዝ ፊደል ለዩኒኮድም ሰጥተዋል። የፈጠሯቸው የተለያዩ የግዕዝ ፊደላት ሆኑ ኣከታተቦችና ገበታዎች ለተለያዩ ቍርጥራጮች፣ የግዕዝ ቀለሞችና የዩኒኮድ ፊደላት ጭምር ነው።
===ግዕዝ ኣረጋገጥ===
ዶ/ር ኣበራ ለመጀመሪያ ጊዜ ግዕዝ በኮምፕዩተር እንዲከተብ በ[[ሞዴት]] ሲፈጥሩ እያንዳንዱ ቀለም የትኛው ቍልፍ ላይ መመደብ እንዳለበትም ወስነዋል። [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] [http://www.youtube.com/watch?v=aj0OcUZVh8E&] ከእዚያም ወዲህ ኣመዳደቦቹ እንዳስፈላጊነታቸው በ[[ኢትዮወርድ]] (EthioWord) [http://www.ethiopic.com/EthioWord_1997.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/EthioWord_1997.htm |date=20121031103441 }} [http://h-net.msu.edu/cgi-bin/logbrowse.pl?trx=vx&list=h-africa&month=9710&week=c&msg=VigErqFCLyUPvfsoCwFZkw&user=&pw=] እና [[ግዕዝኤዲት]] (GeezEdit) ተሻሽለው ቀርበዋል።
ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ለመጀመሪያ ጊዜ ሲገባ ወይንም ግዕዝ በኮምፕዩተር እንዲሠራ ሲፈጥሩ ኣዳዲስ ነገሮችን ፈጥረዋል። እነዚህም ኣንደኛ ፊደላቱ ኮምፕዩተር ላይ እንዲታዩና ሲታተሙም ወረቀት ላይ እንዲታዩ እያንዳንዱን ቀለም ለኮምፕዩተሩ እስክሪንና ለተለያዩ የማተሚያ መሣሪያዎች መሥራት። እያንዳንዱ የግዕዝ ቤት በፈንክሽን (Function key) መርገጫ በኣንደኝነት እንዲቀርብ ሆኖ ቀለማቱ እንዚራን በሁለተኛው መርገጫ ኣማካኝነት ቀረቡ። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} ሁለተኛው ለፊደላቱ ገበታዎችና ገጽታ (Layout) በመፍጠር የትኛው ቀለም የትኛው ቍልፍ ላይ እንደሚመደብ መወሰን። ሦስተኛው እያንዳንዱ ቀለም ከሁለት መርገጫዎች በላይ ሳያስፈገልገው እንዲከተብ የመክተቢያ ዘዴ መፍጠር። ለምሳሌ ያህል በሁለት መርገጫዎች የሚከተብ ቀለም የሚታየው ሁለተኛው መርገጫ ከተረገጠ በኋላ ሊሆን ይችላል። ኣራተኛው የግዕዝ ፊደል ለዘመናት ሲጠቀምበት እንደቆየው የፊደሉ ተጠቃሚ ቋንቋዎች የሚከተቡት በግዕዝ ፊደል ነው። (በሌላ ኣነጋገር ኣብዛኛው ፈረንጅ እንደሚመስለው ፊደሉ በላቲን ፊደል ተጽፎ ወደ ግዕዝ ኣይቀየርም ማለት ነው። የፊደሉ ዋና ጥቅሞች ለመጻፍና ኣንድን የግዕዝ ጽሑፍ ለማየት ነው።) ኣምስተኛው ግዕዝ መሣሪያውን በሚገባ እንዲጠቀም ኣስፈላጊ የሆኑትን ኣዳዲስ ነገሮች መጨመር፣ መፍጠር፣ ማስተዋወቅና መጠበቅ ነበሩ።
[https://groups.yahoo.com/neo/groups/rastareasonings/conversations/messages/890]
[https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla][http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html] [https://web.archive.org/web/20120202012912/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm]
[https://web.archive.org/web/20120202043306/http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.htm] [https://web.archive.org/web/20130104175325/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] ለምሳሌ ያህል ፊደላቱ ከተበተኑበት ስምንት ፎንቶች ሌላ ድርብርብ ሆነው ከቀረቡት ሌሎች ፊደላት ኣንዱ የሞዴት መጻፊያ ፎንት መነሻ ዓማርኛ በብዛት የሚጠቀምበት ሳድሳኑ በቀዳሚነትና በብዛት ሁለተኛ የሆኑት የግዕዝ ቤት ቀለሞች በዝቅ መርገጫዎች እንዲከተቡ ቀርበዋል። ለስድስተኛ ምሳሌ ያህል የኮምፕዩተር የእንግሊዝኛ ምልክቶች ኣጠቃቀም ለግዕዙም እንዲያገለግል በተመጣጣኝ ቀለሞች ቀርበዋል። የእንግሊዝኛው ኣመዳደብ የተመረጠው የቍልፎች መለጠፊያዎች በሰባተኛነት ቢሠ’ሩም ግዴታ በመሆን እንዳያስፈልጉና [https://web.archive.org/web/20121225024954/http://www.ethiopic.com/overlay.htm] ኣከታተቡን ወደ እንግሊዝኛው QWERTY (ቅውኽርትይ) ገበታ ለማቀራረብ ነበር። በኮምፕዩተር ዘመን ግዕዝን ብቻውን ማቅረብ በቂ ስለኣልሆነ ግዕዙ የቀረበው በዘጠኝነት ከእንግሊዝኛ ፊደሎች ጋር ነው። ስለዚህ እንደ [[ግዕዝኤዲት]] ዩኒኮድ የኣሉት የ[[ሞዴት]]፣ [[ኢትዮወርድ]] እና ግዕዝኤዲት ፊደሎቻችን የእየእራሳቸው የእንግሊዝኛና የግዕዝ ፊደሎች ኣሏቸው። በዘጠኝነት ሕዝቡ እራሱን ኣከታተቦች እንዲያስተምር ጠቅሟል። በኣሥረኝነት የተጠቃሚዎች ቋንቋዎች ብዛት ተመጣጥነዋል፣ ስሕተቶችና ግድፈቶች እንዲታረሙና ወደ ዘመናዊ ኣሠራር እንዲሻሻሉ ሓሳቦች ቀርበዋል። በኣሥራ ኣንደኝነት ኣንድን ጽሑፍ በኣልተቀጠሉት የታይፕራይተር ገበታና በእንግሊዝኛ ዓይነት ኣቀማመጥ በሁለቱም ኣከታተብ መጻፍና ማሻሻል ቀርቶ በእንግሊዝኛው ዓይነት ብቻ እንዲሠራ ኣድርገዋል። በኣሥራ ሁለተኝነት ኣሠራሩም ለዘመናት የተለመዱትን የእንግሊዝኛ ዘዴዎችና ኣጠቃቀሞች ለግዕዙም በማድረግ ከኮምፕዩተር ወደ እጅ ስልኮች እንዲዘልቅ ሆኗል። የዶክተሩ ግኝት ለግዕዝ ብቻ ስለኣልሆነ እንግሊዝኛውንም ይመለከታል። በኣሥራ ሦስተኝነት ኣንድን ጽሑፍ ታይፕራይተርና በእንግሊዝኛው ኣጻጻፋቸው የተለያዩ ሰዎች እንዲከትቡና አንዲያሻሽሏቸው ኣስችለዋል። በመጨረሻም ዶክተሩ በፊደል ቅነሳ ባይስማሙም ለሚፈልጉት የተቀነሱትን የፊደል ገበታ ኣቅርበዋል። በኣሥራ ኣራተኛነት የዜሮ ኣኃዝ በሕንዶች ከሺህ ዓመታት ግድም ተገኝቶ ቀስ በቀስ ዓለም ሲጠቀምበት ኢትዮጵያውያን ምንም ሳያደርጉ ቆይተው በመጨረሻው የኣረቡን መጠቀም ስለጀመሩ ዶክተሩ ለመጀመሪያ ጊዜ የግዕዝን ኣልቦዎች ፈጥረው ፊደሉ ከኮምፕዩተር ቴክኖሎጂ ጋር የሚሄድ ኣኃዛዊ ኣድርገውታል።
እንዲህም ሆኖ ግዕዝን በኮምፕዩተር መጠቀም ፊደሉን ማቅረብ የሚመስሏቸው ኣሉ። የላቲንም ሆነ የግዕዙ ፊደል መሣሪያው ላይ ከሌለ ሳጥን የመሰሉ ነገሮች ይታያሉ። ፓተንት የሚሰጠውም ለፊደሉ ወይም ፊደሉን ለሠራው ኣይደለም። የዶክተሩን ፊደላት መርገጫዎች ስፍራ ቀይሮ ማቅረብ ሕዝቡን ለማወናበድ እንጂ ኣዲስ ግኝት ወይም ገበታ ኣይደለም። የዶክተሩን ፈር ቀዳጅ ሥራ በተለያዩ ደካማ ገልባጮች መተካት ቢሞከርም ብቸኛውና ትክክለኛ በመሆን ከ፴፪ ዓመታት በላይ ማገልገሉን ቀጥሏል። ዶክተሩ መክተቢያዎቹን ወደ ኣንድ ሲያሻሽሉት ገልባጮች ከሁለት በላይ መርገጫዎችን በመጠቀም ያልተሟሉና ያልተከተቡ ጽሑፎችን በማቀረብ ሕዝቡን በማጃጃል ገፍተውበታል።
በኮምፕዩተር የግዕዝ ፊደል የመጀመሪያውን መብት ያገኘበት የዩናይትድ እስቴትስ ኮፒራይት ወይም መብት ምሳሌ ሞዴት (የኢትዮጵያ ቃላት ማተሚያ) በዶ/ር ኣበራ ሞላ፣ የመብት ቍጥር TX0003337637 ፲፱፻፹፪ ዓ.ም. እዚህ ኣለ። [http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=ModEth&Search_Code=TALL&PID=AINu5ZM4-JH4SXMyLcIsjLWVME_wD&SEQ=20100123185924&CNT=25&HIST=1]
ዶ/ር ኣበራ ሞላ እያንዳንዱ የግዕዝ ቀለም በሁለት መርገጫዎች እንዲከተብ የፈጠሩትን ዘዴ በኢትዮጵያ ኋላ ቀርነት የተነሳ መብታቸውን ማስጠበቅ ስለኣልቻሉ የተለያዩ ኣከታተቦች መቅረብ ቢቀጥሉም ለ[[ዊንዶውስ]] [http://www.geezedit.com] እና [[ማክ]] [http://freetyping.geezedit.com] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} ያቀረቡትንም በቅርቡ ወደ [[ኣይፎን]] እና [[ዓይፓድ]] ወስደውታል። [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] የእንግሊዝኛው ኣመዳደብ የተመረጠው መለጠፊያ እንዳያስፈልግና ኣከታተቡን በፓተንት በተጠበቀው ወደ እንግሊዝኛው QWERTY (ቅውኽርትይ) ገበታ ለማቀራረብ ነው። ሁለቱም ቋንቋዎች የሚጠቀሙበትን መርገጫዎች በመጋራት ሕዝቡ በሁለቱም ፊደላት በኣንድና ሁለት መርገጫዎች የተጠቀመው ለብዙ ዓመታት ሥራ ላይ ውሏል። በዶክተሩ ግኝት ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች ከኣንድ [[ገበታ]] በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ብቻ መክተብ ተችሏል። ለላቲን ቀለሞች የተሠሩት መርገጫዎች ከኣሥር እጅ በላይ ብዛት ለኣላቸው የግዕዝ ቀለሞች ሥራ ላይ ውለዋል። [http://www.uspto.gov/web/patents/patog/week14/OG/html/1413-1/US09000957-20150407.html] {{Wayback|url=http://www.uspto.gov/web/patents/patog/week14/OG/html/1413-1/US09000957-20150407.html |date=20160304083014 }} በዶክተሩ ዲጂታይዝድ (Digitized) የሆነው የጥንቱ የግዕዝ ፊደል የውጭ ኣገሮችና የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ከመቶ ዓመታት በላይ የተጠቀሙበትም ፊደል ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%A5%E1%88%AD%E1%88%83%E1%8A%95%E1%8A%93_%E1%88%B0%E1%88%8B%E1%88%9D_%E1%88%9B%E1%89%B0%E1%88%9A%E1%8B%AB_%E1%89%A4%E1%89%B5]
መርገጫዎችን በጣቶች በመንካት መጻፍ ያስቻለውን የላቲን ቀለሞች የእጅ ጽሑፍ መሣሪያ ኣከታተብ ወደ ኮምፕዩተርና ጮሌ የእጅ ስልኮች በተሻሻለው ዓይነት ለግዕዝ ቀለምም ይኸው ትክክለኛና ሳይንሳዊ ኣጠቃቀም ለግዕዝ ሥን ጽሑፍ ሥራ ላይ ውሏል። የእዚህ ገጽ ኣንዱ ዓላማ ሕዝቡ ስለ ቴክኖሎጂው እንዲያውቅና እንዳይታለል ሲሆን ጥቂቱ በወሬ እየተፈታ ጊዜውን እንዳያባክን መረጃ መጠየቅም እንዲጀምር ነው። በሳይንስ ኣሠራር ኣንድ ነገር ተሻሻለ የሚባለው በሂሳብ ተመዝኖ (Statistical Analysis) [http://www.sas.com/en_us/insights/analytics/statistical-analysis.html] ብልጫ ወይም ልዩነት ሲያሳይ (Significance) እንጂ ኣንዳንዶቹ እንደሚፈልጉት በተራቀቀ መሣሪያ በመጠቀም ወደኋላ ለመመለስ ኣይደለም። በዶክተሩ ኣከታተብ "ህ" እንዲሁ በኣንድ መርገጫ ብቻ ይከተባል። "ሀ" በዝቅ "h" ወይም "h መዝለያ" ሲጻፍ "ሁ" በ"hu"፣ "ሂ" በ"hi"፣ "ሃ" በ"ha"፣ "ሄ" በ"he" እና "ሆ" በ"ho" ይከተባሉ። የስምንተኛ ቤት ቀለሞች በ"\"፣ "." ወይም "8" ይከተባሉ። በኮምፕዩተር ኣከታተብ ወግ የመጀመሪያዎቹ የላቲን ቀለሞች ወይም ካፒታሎቹ (Capitals) የቁልፉም ስም ስለሆኑ የሚከተቡት በዝቅ መርገጫ ነው። በእንግሊዝኛው ኣያያዝ "H" ("ኤች") የመርገጫው ስም የሆነው በዝቅ "h" ("ኤች") እንደተከተበው የግዕዙም "ሀ" የመርገጫ ስም በዝቅ "ህ" ወይም "ሀ" እንዲከተብ ተደርጓል። ስለዚህ የ"ሀ" መርገጫ የ"ሀ" ቍልፍ ስምም ነው። በእዚሁ ኣያያዝ እንግሊዝኛ ለ94 ቀለሞቹ የሚጠቀምበትን ኣከታተብ የግዕዝ ፊደል ሁሉንም ቀለሞቹን እንዲጠቀምበት ሆኗል። [http://freetyping.geezedit.com/] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] [http://www.uspto.gov/web/patents/patog/week14/OG/html/1413-1/US09000957-20150407.html] {{Wayback|url=http://www.uspto.gov/web/patents/patog/week14/OG/html/1413-1/US09000957-20150407.html |date=20160304083014 }} [http://www.patentsencyclopedia.com/app/20150212592] ሠላሳ ሰባቱ የግዕዝ ቤት ቀለሞች እንደላቲኑ 26 የእራሳቸው ቁልፎች ስለኣሏቸው ለትምህትና ገለጻም ጠቀሜታ ኣላቸው። ስለዚህ ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በማዳበል በሦስት መርገጫዎች መክተብ ጊዜና ጉልበት ማባከን ነው። ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በማዳበል በሦስት መርገጫዎች መክተብም ግዕዝ የእራሱ ገበታ እንዳይኖረው ነው። ማንኛውንም የዓማርኛ ቀለም በስድስት መርገጫዎች መክተብ ጊዜና ጉልበት ማባከን ነው። ምሳሌ "ፄ"። ዓማርኛውን በብዙ መርገጫዎች መክተብ ሌሎችን ከእዚያ በላይ መጠቀም ያስከትላል። ኣንዳንዶቹ በዘዴዎቻቸው የእራሳቸውን ቋንቋዎች በሦስት መርገጫዎች መክተብ እንጂ ፊደሉን ለሚጠቀሙ 80 የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ዘዴዎቻቸው እንደማይጠቅሙ የተገነዘቡ ኣይመስልም።
ኣመልካች ጣቶችን የ“ፈ” እና “ጀ” መርገጫዎች ላይ በማድረግ “ፋ” በትንሿ ጣትና “ፌ” በግራ ቀለበት ጣት ይከተባሉ። “ጁ” በቀኝ ኣመልካች፣ “ጂ” በመካከለው፣ “ጆ” በቀኝ ቀለበት እና “ጇ” በትንሿ ጣት ይከተባሉ። ይኸም በየተራ እንደ “fa”፣ “fe”፣ “ju”፣ “ji” ፣ “jo” እና “j\” እንደሚከተቡት መሆኑ ነው። [http://www.learntyping.org/beginnertypinglesson1.htm] {{Wayback|url=http://www.learntyping.org/beginnertypinglesson1.htm |date=20180224221628 }} ይህ በእንዲህ እንዳለ የግዕዝ ፊደል የእራሱ ገበታ ቢኖረው ስለማይጠቅመው በእንግሊዝኛ፣ ፈረንሳይኛ ወይም ኣረብኛ የፊደል ገበታ ቢጠቀም ይሻለዋል በማለት ግዕዝ በእንግሊዝኛ እስፔሊንግ እንዲከተብ የሚፈልጉ ኣሉ። ላቲን ፊደሉን የሚከትበው በፊደሉ ነው። ግዕዝ ፊደሉን በላቲን ፊደል እስፔሊንግ ከ"A" እስከ "Z" በኣሉት ይከተብ ማለት ለፊደሉና ኢትዮጵያውያን ስድብ ነው። ምክንያቱም ለእያንዳንዱ የእንግሊዝኛ ቀለሙ የተሠሩት 26 መርገጫዎች ለ37 የግዕዝ ቀለሞች የተሠሩ ስለኣልሆኑ 26 መርገጫዎች ለላቲን መክተቢያዎች እንጂ ለግዕዙ ኣልተሠሩም። ግዕዝን በእንግሊዝኛ እስፔሊንግ መክተብ እንግሊዝኛ ቋንቋዎችንንና ፊደሎቹን ለማዳበር ስለሚጠቅም ኣንዳንድ የውጭ ኣገር ሰዎችና ኢትዮጵያውያን ኣጎብጓቢዎች ይወዷቸዋል። በእንግሊዝኛ እስፔሊንግ ዓማርኛና ግዕዝን መክተብ እንዳስቸገረ ቢጻፍም የማይቀየሩ ኣሉ። ግዕዝን በ26 መርገጫዎች መክተብ መሞከር ከእስፔሊንግ ጣጣ ኣልፎ ላቲን ውስጥ የሌለውን ፊደልን በእስፔሊንግ የመጻፍ ኣዲስ ችግር ግዕዝ ላይ ይፈጥራል። የላቲን ፊደል ተጠቃሚዎችን ለእስፔሊንግ ፊደል ችግር ውስጥ ከጣላቸው ኣንዱ ምክንያት የፊደላቱ ቍጥር ማነስ ነው። ግዕዝ ድምጻዊና የተስፋፋ ፊደል ስለሆነ የላቲንን ችግር ለግዕዝ ማካፈል ኣያስፈልግም። ለምሳሌ ያህል ትግርኛውን "ቜ" በስድስት መርገጫዎች የሚያስከትቡ ኣሉ። ከእዚህም ሌላ ያልተሟሉና ስለሆነ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች የማያስከትቡ ኣሉ። ወደ ኦሮምኛው የላቲን ቁቤ ኣከታተብ በቀረበ ኣንድን ድምጽ በብዙ መርገጫዎች የሚያስከትቡ ኣሉ።
ግዕዝ ብዙ የድምጽ ቤቶች በኣሉት ቀለሞች ሲጠቀም እንግሊዝኛ ኣንድ ዓይነት ድምጽ ብቻ በኣለው ፊደል ነው የሚጠቀመው። የእንግሊዝኛው ፊደል ድምጽ በግዕዝ የሳድሱ ድምጽ ዓይነት ነው። በእንግሊዝኛ የኮምፕዩተር ገበታ ሳድሳኑ ድምጾች በኣንድ መርገጫ እንደሚከተቡት ሁሉ የግዕዙም ሳድሳን በኣንድ ይከተባሉ። በእንግሊዝኛ ካፒታል ፊደሎቹ የቁልፎቹ ስምም (ምሳሌ፦ Capital “M”) ስለሆኑ በዝቅ መርገጫዎች እንደሚከተቡት በግዕዝም የመርገጫዎቹን ስሞች የግዕዝ ቤት ፊደላት (ምሳሌ፦ የግዕዝ ቤቱ “መ”) የቁልፎቹ ስምም በዝቅ መርገጫዎች እንዲከተቡ ዶክተሩ ወስነዋል። በተጨማሪም በዓማርኛ 40 በመቶ የሚሆኑት ቃላት ሳድሳኑ ስለሆኑና ይህ በብዛት ኣንደኛ ስለሚያደርጋቸው እነሱን አንደላቲኑ እያንዳቸውን በኣንድ መርገጫ መክተብ ተገቢ ነው። ሌሎቹ ሰባት እንዚራን ወደ 60 በመቶ ናቸው። በእንግሊዝኛው እንደሚደረገው የኮምፕዩተሩ ኣከታተብ ወደ እጅ ስልክ እንደዞረው ለግዕዙም ሆኗል። ይህ በእንዲህ እንዳለ ወጉንና ሥርዓቱን ሳይጠብቁ የፊደሎቹን ቦታዎች እየቀያየሩ ለኮምፕዩተርና ለእጅ ስልክ የተለያዩ፣ የኣልተሟላና የማይጽፉ ኣከታተቦች በብዙ መርገጫዎች የሚያቀርቡ ኣሉ። ለምሳሌ ያህል ይህ የዊኪፔዲያ ገጽ “ቊ” እና “ቌ” የዓማርኛ ቀለሞችን ኣያስመርጥም። የዶክተሩን ሥራ መገልበጥ እንጂ ኣስተሳሰብ የኣልገባቸው ሳድሳኑን በሁለት መርገጫዎች የሚያስከትቡና የሚከትቡ እንዲሁም ኣንብበው ከመረዳት ይልቅ በወሬ የሚነዱ ተወናባጆች ኣሉ። በብዛት ኣንደኛ የሆኑትን የግዕዝ ሳድሳን ቀለሞች በዶክተሩ ፈጠራ በኣንድ መርገጫዎች ከመክተብ ይልቅ በሁለት መክተብ ጅልነት ነው። (ምሳሌ፦ "ጥ"ን በዝቅ "T" ።) የእንደዚህ ዓይነቶቹ ችግሮች መነሻዎች ስለጉዳዩ የሚያውቁት የዶክተሩን በፓተንቶች የተጠበትን ዘዴዎች ከመደገፍና እዚህ እንደሚደረገው ከማስተማር ይልቅ መገልበጥ፣ መስረቅ ወይም ዝምታን የመረጡ በብዛት ስለኣሉ ነው። እነዚህ እራሳቸውንና ግዕዝን መበደላቸውንም የማይገባቸውም ኣሉ። የዶክተሩ ግዕዝ ኣጠቃቀም ፊደላቱን ከኣንድ እስከ ስምንት በላይ ፎንቶች በመበታተንና እንዳሉ ከመጠቀም ሌላ በዋየሎች፣ ፈንክሽን፣ ኣኃዞችና ምልክቶች ቍልፎች ማቅለምንና መለዋወጥንም ይመለከታል። እንደታይፕራይተሩ ዘዴ ኣንድ የፊደል ገበታ ለግዕዝ ስለማይበቃ ከኣንድ በላይ ገበታዎች ላይ የተበተኑትን በኣንድ የተጻፈውን በሌላ መርገጫ ቀይሮ ማቅረብን ይጨምራል። ዶክተሩ የተጠቀሙበት ፕሮግራም ዓይነት ለገበያ የቀረበ ሲሆን (እ.ኤ.ኣ. በ1983) ዘዴዎቻቸው ከኢትዮጵያውያን ይልቅ የገልባጮችና የእውሸት የግዕዝ ሌጀንዶች (Legends) ሲሳይ ሆኗል። ኢትዮጵያ የፓተንት ሕግ እንደሌላት ሳያውቁና ከዓወቁ በኋላ የዶክተሩን ዘዴዎች ገልብጠው የተለያዩ ፕሮግራሞች ውስጥ ሲሸጡና ሲበትኑ የነበሩ ከተጠቀሙባቸው ፕሮግራሞች መካከል ወርድእስታር፣ ወርድና ወርድፐርፌክት ይገኙበታል። የኢትዮወርድን ኢትዮፒክ ዶት ስም ቀይሮ ሲሸጥ ከነበረ ኣንስቶ ዘዴውን እንደኣዲስ ነገር ለኮምፕዩተር፣ ለእጅ ስልክና ፓተንት ማመልከቻ የኣቀረቡ ኣሉ። የዶክተሩ ፓተንት ግዕዝን በኣንድና ሁለት መርገጫዎች መክተብን ያጠቃልላል።
===የመድኅን ማነስ===
ከእዚህ ሌላ በእንስሳት ሕክምና ሙያቸውም [https://en.wikipedia.org/wiki/Veterinary_physician] በተለይ በኢምዩን ደፊሸንሲ ፓተንቶችና በኣበረከቱት Immune Deficiency Patent 4,501,816 [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=5&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=4,501,816&OS=4,501,816&RS=4,501,816] [https://www.google.ch/patents/US4501816] 2,127,963 [https://www.ipo.gov.uk/p-ipsum/Case/PublicationNumber/GB2127963] ፈውስ [http://veterinaryrecord.bvapublications.com/cgi/content/abstract/103/17/377] ይታወቃሉ። [http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/957772] [http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/429877] [http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] በኣደረጉት ምርምርና ውጤት ኢምዩን ደፊሸንሲን በማስወገድ [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=Molla%20A%5BAuthor%5D&cauthor=true&cauthor_uid=741593] በየዓመቱ ሲጠፉ የነበሩትን በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሕይወትን [http://books.google.com/books/about/Colostral_Immunoglobulin_Absorption_in_I.html?id=ic5dYgEACAAJ] እ.ኤ.ኣ. ከ፲፱፻፸፰ ወዲህ ማትረፍ ተችሏል። [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/741593] [http://dairycalfcare.blogspot.com/2014/10/how-long-does-it-take-for-colostrum-to.html] ከሰው ልጅ እናቶችና ከኣንዳንድ የጦጣና ውሻ ዝርያዎች በስተቀር የሌሎች እንስሳት ማህጸኖች ኢምዩኖግሎቡሊን (Immunoglobulin) የሚባለውን የበሽታ መከላከያ [[ፕሮቲን]] ለጽንሶቻቸው በእርግዝና ጊዜ ኣያስተላልፉም። ኣጥቢ እንስሳት በእርግዝና ጊዜ በኣካባቢው ለሚገኙት በሽታዎች መከላከያዎች በ[[እንገር]]ነት ያከማቹላቸውና ኣራሶቻቸው እንደተወለዱ [[ጡት]] ሲጠቡ የበሽታ መከላከያዎቹ ፕሮቲኖች ሳይለወጡ ከኣንጀት ወደ [[ደም]] በመግባት ለጥቂት ሳምንታት ከበሽታዎች ይከላከሉሏቸዋል። ኣራሶቹ እንገሩን ሳያገኙ ከቆዩ ግን ወደ ደም መግባታቸውና መከላከያነታቸው ቀርቶ እንደ ተራ ፕሮቲን ምግብ ብቻ ይሆናል። [http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021] {{Wayback|url=http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021 |date=20160713124150 }} ስለዚህ እንደ ጥጆች የኣሉት ሲወለዱ የ[[ኤድስ]] ቫይረስ የበሽታ መከላከያቸውን እንደጨረሰ ሰው ምንም መከላከያ ስለሌላቸውና ኣካባቢው ያሉትን የበሽታ ጀርሞች እየቀማመሱ በተለያዩ በሽታዎች የእራሳቸውን መከላከያ መሥራት እስከሚጀምሩ ድረስ እየተጠቁ ኣብዛኛዎቹ ይታመማሉ፣ ወደ ኣሥር ከመቶም [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] ይሞታሉ። ታክመው የሚድኑትም ኣይጠረቁም። [http://cals.arizona.edu/extension/dairy/conference/proceedings/2007/duff.pdf] {{Wayback|url=http://cals.arizona.edu/extension/dairy/conference/proceedings/2007/duff.pdf |date=20160309034850 }} [http://pas.fass.org/content/21/5/420.abstract] [http://www.extension.umn.edu/agriculture/dairy/calves-and-heifers/colostrum-management.pdf] {{Wayback|url=http://www.extension.umn.edu/agriculture/dairy/calves-and-heifers/colostrum-management.pdf |date=20160327235630 }} በኮሎራዶ እሰቴት ዩኒቨርሲቲ (Colorado State University) የዶ/ር ኣበራ የድህረ ዶክትራል ምርምር ይኸን ችግር ለመቋቋም መፍትሔ ፍለጋ ጋር የተያያዘ ነበር። [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2128332/pdf/181.pdf] [http://ag.udel.edu/anfs/faculty/kung/articles/importance_of_colostrum_for_calv.htm] {{Wayback|url=http://ag.udel.edu/anfs/faculty/kung/articles/importance_of_colostrum_for_calv.htm |date=20140303000934 }} [http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021] {{Wayback|url=http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021 |date=20160713124150 }} [http://dairycalfcare.blogspot.com/2014/10/how-long-does-it-take-for-colostrum-to.html] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/112759]
ከላይ እንደተገለጸው በዶ/ር ኣበራ ሞላ ግኝት እስከ 50 ከመቶ [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} ለዘመናት ጠንቅ ሆኖ የቆየውን መድኃኒት የሌለውን የእንስሳትን ኤድስ ዓይነት ሁኔታ (Failure of Passive Transfer / FTP) መቆጣጠርና ማስወገድ ተቻለ። [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01652176.1983.9693874] [http://calfology.com/sites/default/files/file-attachments/esophagealfeeder_elizondo_pas.pdf] {{Wayback|url=http://calfology.com/sites/default/files/file-attachments/esophagealfeeder_elizondo_pas.pdf |date=20160615183451 }} [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} [https://www.agriland.ie/farming-news/comparison-bottle-feeding-vs-stomach-tubing-colostrum/] ጥጆች የእናቶቻቸውን ጡት በመጥባት ወይም በጡጦ ከሚሰጣቸው እንገር በቂ የበሽታ መከላከያ ማግኘታቸው ኣስተማማኝ ኣይደለም። [http://heifermax.com.au/!trash/blog/tube-feeding-calves/] ኣንዱም ምክንያት የጥጃ ወተት ኣንጀት ይዘት ሁለት ሊትሮች ብቻ ስለሆነ ነው። በእዚህ የተነሳ እንደኣካባቢው ቆሻሻነት ለተቅማጥ፣ የሳንባ ምችና ሌሎች በሽታዎች እየተጋለጡ ገበሬውን የሚያካስሩት እንደተወለዱ በቂ መድኅን የኣላገኙት ዋናዎቹ ናቸው። እንገር ውስጥ የኣለውን የበሽታ መከላከያ ፕሮቲን ጥጃው እንደተወለደ ከተሰጠው እንገሩ ጨጓራ ሳይገባ ከወተት ኣንጀት ወደ እንጀት በመሄድ ሳይለወጥ ደም ውስጥ ይገባል። የእንቦሳ ጨጓራ እንደሚሠራና እንገር ውስጥ የኣሉት የበሽታ መከላከያዎች ወደ ደም እንደሚገቡ በምርምር በማረጋገጥ የመድኅን ማነስን (Passive Immune Deficiency) ለመጀመሪያ ጊዜ ዶክተሩ ማስወገድ ቻሉ። ምርምራቸውን ጨርሰው ያቀረቡትን መፍትሔ ሁሉም ዓውቀውት ቢጠቀሙበት የመድኅን ማነስ ወደ ኣልቦ (ዜሮ) ከመቶ ግድም ሊወርድ ይችላል። [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/103/17/377.abstract] [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.abstract] {{Wayback|url=http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.abstract |date=20191112034826 }} [http://www.milkproduction.com/Library/Scientific-articles/Calf-Management/Testing-calves-for-passive-transfer/] {{Wayback|url=http://www.milkproduction.com/Library/Scientific-articles/Calf-Management/Testing-calves-for-passive-transfer/ |date=20140707194956 }} [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/25/585.3.citation] [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/20/465.2] {{Wayback|url=http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/20/465.2 |date=20180602180827 }}
[http://www.abbey-vetgroup.co.uk/cattle.html#COLISEPTICAEMIA] {{Wayback|url=http://www.abbey-vetgroup.co.uk/cattle.html#COLISEPTICAEMIA |date=20131207012422 }} [http://www.veterinaria.org/revistas/redvet/n020213/021302.pdf] {{Wayback|url=http://www.veterinaria.org/revistas/redvet/n020213/021302.pdf |date=20140822203754 }} [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/103/17/377.abstract] [http://www.omafra.gov.on.ca/english/livestock/veal/facts/08-001.htm] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15787987] [http://agris.fao.org/agris-search/search.do?recordID=GB19810599838] {{Wayback|url=http://agris.fao.org/agris-search/search.do?recordID=GB19810599838 |date=20210727084918 }} [http://www.atticacows.com/resources/newsletter-calf-management.php] [https://www.researchgate.net/profile/Jill_Hagey2/publication/227855870_Comparison_of_colostrum_feeding_by_nipple_bottle_versus_oroesophageal_tubing_in_Holstein_dairy_bull_calves/links/552565550cf295bf160e7a31.pdf] [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1939-1676.2000.tb02278.x/pdf] ምክንያቱም ጥጃው እንደተወለደ እንገሩን ማግኘቱ የበሽታ መከላከያው ወደ ደም በብዛት የሚገባበት ጊዜ ከመሆኑም ሌላ የበሽታ መከላከሉን ሥራ ስለሚጀምርና ብዙ ደቂቃዎች ሳይወስድ እንገሩን በብዛት መስጠት ስለተቻለ ነው። እነዚህን ማሳካትና እንገሩ በቂ መከላከያ ፕሮቲን እንዳለው ማረጋገጥ ተጨማሪ ጥቅሞች ናቸው። ጥጆች እንደተውለዱ ወደ ጋለን የሚጠጋ ጥሩና ንፁህ እንገር እንደመጋት ባይጠቅምም ገበሬውም የእንገሩን ጥሩነት የሚያጣራበት የእንገር መመርመሪያ ለመጀመሪያ ጊዜ ወይም ተወልዶ የተገኘ ጥጃ በቂ መድኅን እንዳገኘ የሚያጣራበት የደም መመርመሪያ ኣስፈላጊ ሆኖ ስለኣገኙት ኣዲስ የምርመራ ዘዴዎች ለመጀመሪያ ጊዜ ፈጠሩለት። ኢምዩኖግሎቡሊን የሚባል ኣካል እራሱን የሚከላከልበት ፕሮቲን በብቃት መኖር ኣስፈላጊ ስለሆነ መ’መ’ርመር ኣለበት በማለት ኣዲስ ኣስተሳሰብ ከማስተዋውቅ ሌላ ለእንገርና ደም ቀላል መመዘኛዎች ፈጠሩ። በቂ የመከላከያ ፕሮቲን የኣለውን እንገር መጋት ፈውስ እንደሆነ በሳይንስ መጽሔቶችም ኣቀረቡ። [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/741593] የኣጋጋት ቪድዮዎች እዚህ ኣሉ። [http://www.youtube.com/watch?v=ndj8O7_j6j8] [http://www.youtube.com/watch?v=Uky1aifTkf4] [http://www.youtube.com/watch?v=GLHOe6xInJg] [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/25/585.3.citation] [http://www.youtube.com/watch?v=i7LF6sx2eTk] [https://www.researchgate.net/publication/7947831_Colostrum_management_in_calves_Effects_of_drenching_vs_bottle_feeding] በዘዴው እየተጠቀሙ የኣሉት ቀስ በቀስ እየጨመሩ ስለሆነ በእየዓመቱ ብዙ ሚሊዮን ሕይወት ማዳን ቀጥሏል። [http://extension.psu.edu/animals/dairy/news/2011/tube-feeding-did] {{Wayback|url=http://extension.psu.edu/animals/dairy/news/2011/tube-feeding-did |date=20151001174516 }} [http://www.calfnotes.com/pdffiles/CN143.pdf] [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} በኣሁኑ ጊዜ የዶክተሩን ግኝት በመከተል በተለይ የዩናይትድ እስቴትስ ትላልቅ እርሻዎች ውስጥ ለእያንዳንዱ ጥጃ እንደተወለደ በቱቦው እንገር ይሰጣል። [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01652176.1983.9693874] [http://www.calfnotes.com/pdffiles/CN083.pdf]
[http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf] {{Wayback|url=http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf |date=20160801162653 }} [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] [http://www.irishexaminer.com/farming/analysis/veterinary-advice-columnthe-full-story-on-colostrum-management-for-calf-health-387899.html] [http://dairystar.com/m/Articles.aspx?ArticleID=11901] የእንገር ጥቅም በምርምር ከተረጋገጠበት እ.ኤ.ኣ. 1922 ወዲህ [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2128332/pdf/181.pdf] በመስኩ ትልቅ ኣስተዋጽዖ የዶክተሩ የ1977 ምርምራዊ ሥራ [https://books.google.com/books/about/Colostral_Immunoglobulin_Absorption_in_I.html?id=ic5dYgEACAAJ] [http://www.worldcat.org/title/colostral-immunoglobulin-absorption-in-intubated-and-bottle-fed-calves/oclc/4148821] [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/741593] ሳይሆን ኣይቀርም። ምክንያቱም የእንገር ጥቅሙ ቢታወቅም ሁሉም ጥጃዎች እንዲያገኙት ስለኣልተቻለ ችግሩ ቀጥሎ ነበር። [http://pvj.com.pk/pdf-files/29_3/97-101.pdf]
[http://www.sprayfo.com/en/Learn-more/Health-/Calf-mortality-still-way-too-far-above-target-level--/] [http://www.omafra.gov.on.ca/english/livestock/dairy/facts/optbirth.htm] [https://app.fwd.us/stories/905] {{Wayback|url=https://app.fwd.us/stories/905 |date=20170303150725 }} [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1439-0396.2005.00535.x] ከዶክተሩ ምርምር በፊት ጥጆች ሳር መቀንጠስ እስኪጀምሩ ድረስ ጨጓራ ስለማይሠራ በስሕተት እንኳን እንገር እዚያ ቢገባ ይጎዳቸዋል የሚባል ኣጉል እምነት በዓለም ላይ ነበር። ኣሜሪካ 65,000 የእንስሳት ሓኪሞችና 92 ሚሊዮን የቀንድ ከብቶች ኣሏት። [http://www.mapsofworld.com/world-top-ten/countries-with-most-cattles.html] የዶክተሩ ዘዴ ለተለያዩ ለማዳና የዱር እንስሳት ጥቅም ላይ መዋሉ ለኣርባ ዓመታት እያደገ ቀጥሏል። ዩናይትድ እስቴትስ ውስጥ በእየዓመቱ ከሚወለዱት 40 ሚሊዮን ጥጃዎች 4 ሚሊዮን የሚሆኑት በመድኅን ማነስ ሊሞቱ ይችሉ የነበሩት በዶክተሩ ግኝት በኣለፉት ኣርባ ዓመታት ሊተርፉ ችለዋል። በተጨማሪም ፵ በመቶ ጥጃዎች ሕክምና እንዳያስፈልጋቸው ሆኗል። በዓለም ላይ የኣሉ የቀንድ ከብቶች ኣንድ ቢሊዮን ስለሆኑ ቢያንስ ኣሥር በመቶ በዘዴያቸው ቢተርፍ ግምቱን ማስላት ይቻላል። [http://beef2live.com/story-world-cattle-inventory-year-0-111523]
ሌላው በረከታቸው ኣዲስ የሕክምና ዘዴ ሓኪሞችና ገበሬዎች እንዲጠቀሙባቸው የቱቦዎቹን ቀላልና ቀልጣፋ የሕክምና መንገድ ወይም ኣሰጣጥ (ጨጓራ ስለሚሠራ) (New medical route) ማግኘታቸው ነው። ከዶክተሩ ግኝት በፊት ጥጆች ሲታመሙ ሓኪም ቤት ተወስደው መድኃኒት የሚሰጣችው በመርፌ ነበር። በዶክተሩ ግኝት የተነሳ ገበሬው በቱቦው መድኃኒትና ፈሳሽ መስጠት ስለሚችል ወጪና ጊዜ ተቆጥበዋል። [http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf] {{Wayback|url=http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf |date=20160801162653 }}
ዶክተሩ የመድኅንን ማነስ በማስወገድ ከዓለም የእንስሳት ሓኪሞች ኣንዱ ታዋቂ ምሁር ናቸው። የግዕዝ ፊደል በኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ውስጥ በኣለውም መጠቀም እንዲቻል የፈጠሩ ሊቅና የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለስ ጣልያንን በማስፈራራት ወሳኙን እርምጃ የወሰዱ ኣርበኛ ናቸው። ከእዚሁ ጋር የተያያዘ በኮምፕዩተር ኣዳዲስ ኣከታተቦችን፣ የፊደል ኣመዳደቦችና ገበታዎች ፈጥረዋል። ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት ፊደላቸውም የዩኒኮድ ፊደል ሆኗል። በተጨማሪም በሳይንቲስትነት፣ ተመራማሪነትና ሥራ ፈጣሪነት ለኣበረከቱት ዕውቅና የምንሰጠው በታላቅ ኩራት ነው። የኣበረከትነውም ዕውቅና በማሕበረሰቡ የዲሬክተሮች ቦርድና በሁሉም ኢትዮጵያውያን ስም ወሰን ከሌለው ምስጋና፣ ፍቅርና ኣድናቆት ጋር ነው። የኢትዮጵያ ቅርስና ውርስ ማሕበረሰብ በሰሜን ኣሜሪካ ዶክተሩን የበዓሉም የክብር እንግዳ ኣድርጓል።" ከእዚህ በላይ የቀረበውን የተናገሩት የኢትዮጵያ ቅርስና ውርስ ማሕበረሰብ በሰሜን ኣሜሪካ ፕሬዚደንት ኣቶ የሺጥላ ኣርኣያ ድርጅቱ ሰባተኛውን ዓመታዊ በዓል ኅዳር ፲ ቀን ፳፻፲ ዓ.ም. ሲልቨር እስፕሪንግ፣ ሜሪላንድ ሲያከብር ስለዶክተሩ የተናገሩት ነበር። [http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/] {{Wayback|url=http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/ |date=20180902153359 }} [http://www.ethiomedia.com/1000bits/honoree-aberra-molla.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/honoree-aberra-molla.pdf |date=20220118224722 }}
===እንገር===
ጥጆች ወተት ሲጠቡ ወተቱ ትንሽ ይዘት የኣለው [[ወተት ኣንጀት]] ውስጥ በቀጥታ ስለሚገባ ወደ ሦስት ሳምንታት እድሜ ሞልቷቸው ሳር መቀንጠስ እስከሚጀምሩ ድረስ [[ጨጓራ]] (Rumen)፣ [[ኣይነበጎ]] (Reticulum) እና [[ሽንፍላ]] (Omasum) ሥራቸውን ኣይሠሩም የሚል እምነት በዓለም ስለነበረ ኣልጠባ ያሉትን እስቶማክ ቲዩብ በሚባል ቱቦ መጋትም ኣይጠቅምም የሚባል እምነት ነበር። ምክንያቱም እንቦሳዎች ወተት ሲጠቡ በተፈጥሮ ኢሶፋጂያል ግሩቭ የሚባል የጉሮሮ እጥፋት በኩል ወተቱ በኣቋራጭ ከጉሮሮ ወደ ወተት ኣንጀት (Abomasum) ስለሚገባ ነው። [http://calfcare.ca/calf-feeding/the-calf%E2%80%99s-digestive-system/] {{Wayback|url=http://calfcare.ca/calf-feeding/the-calf%E2%80%99s-digestive-system/ |date=20150302125031 }} [http://library.ndsu.edu/tools/dspace/load/?file=/repository/bitstream/handle/10365/5930/farm_42_02_04.pdf?sequence=1] በኣፍ በሚገባ የጨጓራ ቱቦ ውስጥ በደቂቃ ጨጓራ ውስጥ የተንቆረቆረ ኣንድ ጋለን ያህል እንገር ወደ ኣንጀት ሄዶ ደም እንደሚገባ በምርምር በማረጋገጥ በመድኅን ማነስ (ፓሲቭ ኢምዩን ደፊሸንሲ / Passive Immune Deficiency) መነሻነት ሲከሰቱ የነበሩ ችግሮች (እ.ኤ.ኣ. በ፲፱፻፳፪ ቢደረስበትም) [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2128332/] በዶ/ር ኣበራ ሞላ ለመጀመሪያ ጊዜ እ.ኤ.ኣ. በ፲፱፻፸፯ ተወግደዋል። መረጃውም 182 ገጾች በኣለው መጽሓፋቸው በእንግሊዝኛ ቀርቧል። [http://books.google.com/books/about/Colostral_Immunoglobulin_Absorption_in_I.html?id=ic5dYgEACAAJ] [http://www.livestocktrail.illinois.edu/dairynet/paperDisplay.cfm?ContentID=166] {{Wayback|url=http://www.livestocktrail.illinois.edu/dairynet/paperDisplay.cfm?ContentID=166 |date=20160305163416 }} [http://www.calfnotes.com/pdffiles/CN093.pdf] [http://pas.fass.org/content/27/6/561.full.pdf] {{Wayback|url=http://pas.fass.org/content/27/6/561.full.pdf |date=20160304140919 }} [http://nzcalfrearing.com/uploads/library/Muir/2.1%20Calf%20health%20-colostrum%20and%20immunity%20Final.pdf] {{Wayback|url=http://nzcalfrearing.com/uploads/library/Muir/2.1%20Calf%20health%20-colostrum%20and%20immunity%20Final.pdf |date=20160304203653 }} [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/741593] ከእዚያም ወዲህ ምርምራቸው በሌሎች ምርምሮች ተረጋግጠዋል። [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01652176.1983.9693874] [http://library.ndsu.edu/tools/dspace/load/?file=/repository/bitstream/handle/10365/5930/farm_42_02_04.pdf?sequence=1] [http://europepmc.org/abstract/MED/18764687/reload=0;jsessionid=fWNvjeDDaB4VSTdy4hqd.2] [http://www.revmedvet.com/2009/RMV160_436_440.pdf] [http://avmajournals.avma.org/doi/abs/10.2460/ajvr.69.9.1158] [http://www.researchgate.net/publication/233826781_Evaluation_of_the_Brix_refractometer_to_estimate_immunoglobulin_G_concentration_in_bovine_colostrum] [http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021] {{Wayback|url=http://www1.agric.gov.ab.ca/$department/deptdocs.nsf/all/faq8021 |date=20160713124150 }} [http://www.extension.umn.edu/agriculture/dairy/calves-and-heifers/colostrum-management.pdf] {{Wayback|url=http://www.extension.umn.edu/agriculture/dairy/calves-and-heifers/colostrum-management.pdf |date=20160327235630 }} [http://www.atticacows.com/documentView.asp?docID=2064] {{Wayback|url=http://www.atticacows.com/documentView.asp?docID=2064 |date=20111009032349 }} [http://www.irishexaminer.com/farming/news/technologynew-zealand-award-for-improved-stomach-tube-408980.html] [http://wholisticbeginnings.com/blog/2014/7/2/colostrum] በእዚህ የተነሳ እንገር ([[Colostrum]]) ባለማግኘት ሊሞቱና ሊታመሙ የሚችሉትን እስቶማክ ቲዩብ ወይም ኤሶፋጊያል ቲዩብ በሚባሉ ቱቦዎች በመጠቀም እንገሩን ጥጃው እንደተወለደ በመስጠት ሕይወቱን ማዳን ተችሏል። [https://archive.is/20131220183111/www.personal.psu.edu/users/j/a/jae226/Esopheal%20feeder-Hoards.jpg] እንቦሳውም እንገሩን ቶሎ ከኣላገኘ ጀርሞችም ከሆድ እቃ በቀጥታ ወደ ደም ስለሚገቡ ኣደጋው ስለሚጨምር እንገሩን ጥጃው እንደተወለደ ከኣላገኘ ወደ ደም መግባቱም ቀስ በቀስ ስለሚቀር ጊዜና የእንገሩ መጠን ወሳኞች ናቸው። የእንቦሳ ጨጓራ እንደሚሠራ ለመጀመሪያ ጊዜ በማረጋገጥ የጥጃውን ትብብር ሳይጠይቅ በምርምራቸው የእንገር መጠንንና ጊዜውን ሰው እንዲወስን ሆነ። ስለዚህ ኣልጠባ ያለን ጥጃ ዝም ብሎ መመልከትና መበሳጨት ቀርቶ ወተት ኣንጀት የማይችለውን እንገር ጨጓራ ውስጥ በማስቀመጥ ጥጃው እራሱን እንዲረዳ ኣደረጉ። ከብዙ ላሞች ተሰብስቦ ተደባልቆ የተፈረዘ እንገር በክብደት መጠን እየተለካ በቱቦ በኣንድ ደቂቃ ለጥጆች እንደተወልዱ የተሰጠው ኣንድ ጋለን ያህል እንገር በ፳፬ ሰዓታት ውስጥ በቂ መድኅን ደሙ ውስጥ እንዳስገኘና እንገሩን በፈቃዳቸው እያረፉ ብዙ ሰዓታት ሳይፈጁ ከጠቡት ጋር እኩል መሆኑን ኣረጋገጡ። የዶ/ር ኣበራ የምርምርው ውጤት ትልቅ ፈውስ ሊሆን የቻለው ጊዜ፣ ይዘትና መጠንን በኣንዴ በማካተት ስለገላገለ ነው። [https://u.osu.edu/beef/2016/03/23/tube-feeding-colostrum-an-essential-skill-for-all-producers/] የጊዜ ጥቅም ጥጃው እንደተወለደ የተሰጠውን ወደ ደሙ ስለሚያስገባ ሲሆን በእዚህ ጊዜም ወደ ደም እንደመድኅኑ የሚገቡትን ጀርሞች ለመቅደምም ነው። እንገሩም ከኣንጀት ወደ ደም የሚገባው ጥጆች እንደተወለዱ ሲሆን ቀስ በቀስ እየቀነሰ በ24 ሰዓታት ውስጥ መተላለፉ ይዘጋበታል። በቱቦው ወደ ጋለን እንገር መስጠት ስለሚቻል በቂ መድኅን እንደተወለዱ መስጠቱ የበሽታ መከላከዎች በብዛት ወደ ደም ስለሚገቡ ነው። [http://afsdairy.ca.uky.edu/files/extension/nutrition/Raising_Healthy_Dairy_Calves.pdf] {{Wayback|url=http://afsdairy.ca.uky.edu/files/extension/nutrition/Raising_Healthy_Dairy_Calves.pdf |date=20160304131423 }} ስለዚህ ጥጃው እንደተወለደ መስጠቱ እንጂ መቆየቱ እንገር ማባከን ነው። ጥጃው ቢጠባም ወተት ኣንጀት በቂ ይዘት ስለሌለው የሚፈለገውን ያህል ሊጠባም ስለማይችል ጨጓራ እንደሚሠራ ስለኣረጋገጡ ኣንድ ጋለን እንደተወለደ በቱቦው መስጠት ስለቻሉ እንገሩ ውስጥ በቂ የመድኅን መጠን እንዳለ የሚጣራበት ኣስፈላጊ ነው በማለት ቀላል የምርመራ ዘዴ ለመጀመሪያ ጊዜ ፈጠሩ። ምክንያቱም የሁሉም ላሞች እንገር የበሽታ መከላከያ ፕሮቲኖች መጠን እኩል ስለኣልሆነ ነው። በተጨማሪም ሬፍራክቶሜትር የሚባል መሣሪያ የእንገርን መድኅን መጠን ለመገመት እንደሚጠቅም የምርመራ ጽሑፍ ጻፉ። [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.short] {{Wayback|url=http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.short |date=20191122225939 }} [https://books.google.com/books?id=KC3Vig7YVFoC&pg=PA155&lpg=PA155&dq=Rumen+colostrum%22&source=bl&ots=iJkdTRsGdx&sig=w0PnQAvHZyCgtDeSwZYtQO9ggMk&hl=en&sa=X&ei=pcXwVPmFI4aWyASslIKgBA&ved=0CCYQ6AEwAjgK#v=onepage&q=Rumen%20colostrum%22&f=false] [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/25/585.3.citation] [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} ግን ኣንድ ጥጃ በቂ መድኅን የሚኖረው እንደተወለደ ኣንድ ጋለን እንገር ስለኣገኘ ብቻ ሳይሆን በቂ ኢምዩኖግሎቡሊን ስለኣገኘ ስለሆነ እንገሩ ውስጥ በቂ እንዳለ ገበሬው ከላሟ ሳይለይ በኣንድ ደቂቃ እንገሩን መርምሮ የሚያጣራበት የምርመራ ዘዴ ፈጥረውና ኣስፈላጊነት ኣስተዋወቁ። የሥጋ ላሞች ግን ስለማይታለቡ ያንኑ የምርመራ ዘዴ የጥጆችን ደም በመውሰድ ገበሬው ሜዳ እንዳለ በኣንድ ደቂቃ ጥጃው በቂ መድኅን እንዳገኘ እንዲያጣራና ከኣላገኘ ቱቦውን በመጠቀም ማረም እንደሚቻል ኣቀረቡ። እንገሩን በሚገባ ለመጠቀም በኣካባቢው ለኣሉት በሽታዎች ላሞቹን በመክተብ ጥጆቹ ትክክለኛ መከላከያውን ከእንገሩ ያገኛሉ። (ዶክተሩ በተለይ የቫይረስ በሽታዎች ኣዳዲስና የተለመዱ መክተቢያዎችን የመሥራት የብዙ ዓመታት ልምድ ኣላቸው።) [http://ethioobserver.net/an_apology.htm] የምርምር ውጤቶቻቸውም ጥቅም በሌሎች ሲረጋገጡ ኣርባ ዓመታት ኣልፈዋል። [http://dairycalfcare.blogspot.com/2014/10/how-long-does-it-take-for-colostrum-to.html] [https://www.procalf.com/technical/stomach-tubing-calf] [http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf] {{Wayback|url=http://www.wcds.ca/proc/2014/Manuscripts/p%20137%20-%20152%20Doepel.pdf |date=20170811144436 }} [https://stud.epsilon.slu.se/9018/7/laestander_c_160513.pdf] [https://www.drovers.com/article/colostrum-foundation-healthy-life-calves] [https://www.drovers.com/article/colostrum-foundation-healthy-life-calves] [https://www.independent.ie/business/farming/colostrum-giving-the-calf-a-good-start-in-life-26507213.html] [https://www.agriland.ie/farming-news/comparison-bottle-feeding-vs-stomach-tubing-colostrum/] [https://www.agridirect.ie/blog/vetinerary-corner-know-vital-colostrum/] {{Wayback|url=https://www.agridirect.ie/blog/vetinerary-corner-know-vital-colostrum/ |date=20211020231945 }} [https://www.agriland.ie/farming-news/comparison-bottle-feeding-vs-stomach-tubing-colostrum/] በቂ መከለከያ ኣለማግኘት Failure of Passive Transfer (FTP) ይባላል።
እዚህ ላይ ሊታወቅ የሚገባው ግን መድኅን ስለሌለ የግዴታ ይሞ'ታል ማለት ኣለመሆኑንና (ኤድስ ያለበት ሁሉ እንደማይሞት ዓይነት) ሲጠባ የታየ ጥጃ ሁሉ በቂ መድኅን ኣገኘ ማለት ኣለመሆኑን ነው። የእንገሩ ጥቅም በኣካባቢው ቆሻሻነት፣ ጥጆቹ ጀርሞቹን ስለሚበሉና የበሽታዎች መኖር ናቸው። ሲጠባ የታየም ይሁን ያልታየ ጥጃ ጊዜ እንዳያልፍበት ደሙን በመመርመር የመድኅኑ መጠን እንዲጣራበት የእንገር መድኅን መመርመሪያ ኣዲሱን ዘዴያቸው ለጥጃውም ደም መመርመሪያ እንዲያገለግል ኣደረጉ። [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1939-1676.2000.tb02278.x/pdf] ምርመራዎቹም ኣስፈላጊ ሆነው ስለኣገኙዋቸው መፍትሔውን ፈጥረው ኣቀረቡ። ስለ ምርምር፣ ግኝቶቻቸውና ኣስተዋጽዖ ከታዋቂ የዓለም የእንስሳት ሓኪሞች ኣንዱ ከመሆናቸውም ሌላ [http://www.wikidoc.org/index.php/Category:Veterinarians] [http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877] [http://www.bionity.com/en/encyclopedia/List_of_veterinarians.html] [http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/429877] በሽታን መከላከል ሲቻል በማከም ብቻ ስለማያምኑም የኣሜሪካና እንግሊዝ ፓተንቶች (የባለቤትነት መታወቂያ) ኣግኝተዋል። የግኝቶቻቸው ጥቅሞች [http://www.google.com/patents/US5645834] እዚህ በተጠቃቀሱት የተወሰኑ ኣይደሉም፦ ምሳሌ 4,501,816 ፓተንታቸው ሌሎች ፓተንቶችን ጠቅሟል። [https://www.google.com/patents/US4837166] [https://patents.google.com/patent/JPS5442796B2/ja] በዶ/ር ኣበራ የምርምር ውጤት ዘዴ የተነሳ በኣሁኑ ጊዜ እያንዳንዱ ጥጃ እንደተወለደ እንገር በቱቦው የሚሰጠው ትላላቅ እርሻዎች ውስጥ ብቻ ኣይደለም። [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/01652176.1983.9693874]
[http://www.calfnotes.com/pdffiles/CN083.pdf] [http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf] {{Wayback|url=http://agriculture.vic.gov.au/agriculture/dairy/handling-and-management/how-to-stomach-tube-a-calf |date=20160801162653 }}
[http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] [http://vcs.vetmed.wsu.edu/FDIU/information-topics/producers/calf-diarrhea] [http://www.irishexaminer.com/farming/analysis/veterinary-advice-columnthe-full-story-on-colostrum-management-for-calf-health-387899.html] [http://www.dairystar.com/main.asp?SectionID=31&SubSectionID=172&ArticleID=11901] ብዙ ትላልቅ እርሻዎች ውስጥ ጥጆች በተወለዱ በሁለት ሰዓታት ውስጥ የሆድ ቱቦን በመጠቀም እንገር ይሰጣቸዋል።
[http://www.irishexaminer.com/farming/analysis/veterinary-advice-columnthe-full-story-on-colostrum-management-for-calf-health-387899.html] [https://www.publish.csiro.au/ebook/chapter/9780643107427_Chapter5] የእንገር ብዛት ብቻ ሳይሆን ጥራቱንም ማወቅ ኣስፈላጊ ሆኖ ስለኣገኙት መመርመሪያ ዘዴ ፈጥረውለት ዘዴውም ወደ መሣሪያ ተቀይሮ የእንገርን ኢምዩኖግሎቡሊን መጠን መገመት የገበሬዎች የዘወትር ሥራ ሆኗል። እንገር ሌሎች ጥቅሞችም ኣሉት። ለምሳሌ ያህል እንደተወለዱ በቂ መድኅን የኣገኙ ጥጆች ሲያድጉ ብዙ ወተት ይሰጣሉ። [http://cals.arizona.edu/extension/dairy/conference/proceedings/2007/duff.pdf] {{Wayback|url=http://cals.arizona.edu/extension/dairy/conference/proceedings/2007/duff.pdf |date=20160309034850 }} ኣሜሪካ ውስጥ ብቻ በእየዓመቱ ወደ 39 ሚሊዮን ጥጆች ስለሚወለዱ [http://www.beefusa.org/beefindustrystatistics.aspx] የተለያዩ እንስሳት ሳይቆጠሩ [https://www.greenscountrystore.co.uk/article/stomach-tube-colostrum-feeders/16938] [https://books.google.com/books?id=yeiLQvLVyO0C&pg=PA153&lpg=PA153&dq=world+stomach+tube+calves&source=bl&ots=yTjSmTgjU9&sig=g20Vt_4hPli-cPuwt8a9cSWDozk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwitnqzi6-zOAhUQ9WMKHY85B5QQ6AEIXzAN#v=onepage&q=world%20stomach%20tube%20calves&f=false] ምን ያህል ሕይወት እንደተረፈ ግምቱን ለኣንባቢ መተው ይሻላል። የዶክተሩን ዘዴ ዓለም እየተጠቀመበት [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] [http://www.irishexaminer.com/farming/analysis/veterinary-advice-columnthe-full-story-on-colostrum-management-for-calf-health-387899.html] ኣሜሪካ ውስጥ ብቻ ብዙ ቢሊየን ዶላሮች ሲይስተርፉ ኣርባ ዓመታት ሊሞሉ ነው። [http://www.publish.csiro.au/?act=view_file&file_id=9780643107427_Chapter5.pdf] የኣንድ ጥጃ ዋጋ 70 ፓውንድ ቢሆንና በየዓመቱ በዓለም ላይ የሚያልቁትን ጥጃዎች ብቻ መቶ ሚሊዮን በማትረፍ የዶ/ሩ ምርምር ሥራ ዋጋ በኣለፉት 40 ዓመታት ብዙ ቢሊዮን ነው። [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0150452] ሌላ ምሳሌ ለመጥቀስም ያህል የእንገር መድኅን መጠን ሬፍራክቶሜትር (Refractometer) በሚባል መሣሪያ መገመት እንደሚቻል የጻፉትም [http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.short] {{Wayback|url=http://veterinaryrecord.bmj.com/content/107/2/35.short |date=20191122225939 }} ከ፴፮ ዓመታት በኋላ ዋቢ እየሆነና መጥቀሙ ነው። [http://www.journalofdairyscience.org/article/S0022-0302(12)00376-1/references] [http://www.journalofdairyscience.org/article/S0022-0302(12)00869-7/fulltext] [http://www.arssales.com/epfo-refractometer.html] [http://lib.dr.iastate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1121&context=etd] [https://mospace.umsystem.edu/xmlui/bitstream/handle/10355/5602/research.pdf?sequence=3] [http://www.vetfood.theclinics.com/article/S0749-0720(10)00005-8/references] [http://bmcvetres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12917-014-0178-7] [https://aqha.com/daily/breeding/2016/august/horse-breeding-colostrum-for-foals/] {{Wayback|url=https://aqha.com/daily/breeding/2016/august/horse-breeding-colostrum-for-foals/ |date=20160819064449 }} [http://csu-cvmbs.colostate.edu/Documents/erl-colostrum-elixir-life-2014.pdf] [https://www.researchgate.net/publication/223716215_The_effect_of_nonspecific_immunostimulation_of_pregnant_mares_with_1316_glucan_and_levamisole_on_the_immunoglobulins_levels_in_colostrum_selected_indices_of_nonspecific_cellular_and_humoral_immunity] ዘዴዎቻቸውም እንደኣስፈላጊነታቸው ለተለያዩ ለማዳና የዱር እንስሳት ጥቅም ሥራ ላይ እየዋሉ ናቸው። ዶክተሩ በተማሩበት የሕክምና መስክ ብዙ ሚሊዮኖች ሕይወቶች ማትረፍ ስለቻሉ ፈጣሪናን የረዷቸውን ያልረሱ ደስተኛ ናቸው። የላም እንገር ለሰው ሕክምናም እየጠቀመ ነው። [http://www.progressivedairy.com/topics/calves-heifers/bovine-colostrum-not-just-for-calves-any-more] [https://www.futuremarketinsights.com/reports/colostrum-market]
===ሕክምና===
የምርምር ግኝታቸውም ጥጆች ሲታመሙም ኣዲስ የመድኃኒት፣ ምግብና [[ፈሳሽ]] መስጫ ዘዴ ሆኖ ተገኝቷል። [https://archive.is/20131220183111/www.personal.psu.edu/users/j/a/jae226/Esopheal%20feeder-Hoards.jpg] ለምሳሌ ያህል የ[[እንቦሳ]] [[ተቅማጥ]] እንደ ስው ኮለራ (Cholera) ብዙ ጥቃት የሚያደርሰው ከኣካል ውስጥ ውሃ እየተመጠጠ ስለሚያልቅ ስለሆነ [[ውሃ]]ውን ለመተካት ጥጆቹን ሓኪም ቤት መውሰድና ማሳከም ገበሬውን ብዙ ወጪ ያስወጣ ነበር። ከዶክተሩ ግኝት በኋላ ግን ትክክለኛውን የ[[ጨው]]ና [[ስኳር]] መጠን ያለውን ንፁህ ውሃውን በቱቦው ማጠጣት ስለሚቻል ወጪ ቀንሷል። [http://beefcattle.ans.oregonstate.edu/html/publications/documents/15-Appendix-Fluidandelectrolytetherapyincalves.pdf] {{Wayback|url=http://beefcattle.ans.oregonstate.edu/html/publications/documents/15-Appendix-Fluidandelectrolytetherapyincalves.pdf |date=20100621074859 }} [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1939-1676.2006.tb02906.x/abstract] [http://www.bovinevetonline.com/bv-magazine/the-ins-and-outs-of-tube-feeding-113983524.html] {{Wayback|url=http://www.bovinevetonline.com/bv-magazine/the-ins-and-outs-of-tube-feeding-113983524.html |date=20121204155813 }} ዶክተሩ ለሕክምና ሞያቸው [https://en.wikipedia.org/wiki/Veterinary_medicine] ካበረከቷቸው ኣንዱ ይኸን ኣዲስ የሕክምና [[ዘዴ]] ማቅረባቸው ነው። ከእዚያም ወዲህ ጥቅሙ ቢጋነንም [http://www.youtube.com/watch?v=49V40niQ6lE] የእንገር ንግድ ኣዳዲስ የዓለም ገበሬዎችና ኣምራቾቹ የገቢ ምንጭና የመድኅን የሕክምና ዘዴ ከመሆኑ ሌላ የሰው [[እናት]] እንገርና ወተትም ኣጠቃቀምም ተሻሽሏል። [http://www.who.int/nutrition/topics/world_breastfeeding_week/en/] [http://www.youtube.com/watch?v=8nJpzFTaUIg] [http://vimeo.com/72048334] የምርምር ውጤታቸውም ጤናማ እንስሳትን ለማሳደግ መራዳትና [http://www.youtube.com/watch?v=xaZkmT16NXY] ሓኪሞችንም ከመጥቀም ሌላ [http://www.bovinevetonline.com/news/Fixing-passive-transfer-failure-201087501.html] {{Wayback|url=http://www.bovinevetonline.com/news/Fixing-passive-transfer-failure-201087501.html |date=20160304102324 }} [http://www.google.com/patents/US5645834] ለሌሎች እንስሳትም ሥራ ላይ ውሏል። ምሳሌ - [http://www.blackbellysheep.org/about-the-sheep/articles/tube-feeding-lambs-kids/] [http://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-94-009-6604-8_1] [http://www.sheepandgoat.com/articles/colostrum.html] [http://www.pawsandclaws.net/colostrum.html] [https://www.extension.iastate.edu/NR/rdonlyres/EFA70D84-81F7-4DB9-91A6-CCBF266798AF/157985/DairyGoatColostrumManagementFactsheet.pdf] [http://www.saskatooncolostrum.com/english/Article/Details/5695_THE-COLOSTRUM-COUNSEL--Colostrum-Liquid-gold-for-kids-and-lambs.html] {{Wayback|url=http://www.saskatooncolostrum.com/english/Article/Details/5695_THE-COLOSTRUM-COUNSEL--Colostrum-Liquid-gold-for-kids-and-lambs.html |date=20140503051844 }} [http://www.mobimotherhood.org/MM/article-feed_baby.aspx] {{Wayback|url=http://www.mobimotherhood.org/MM/article-feed_baby.aspx |date=20131224064828 }} [https://www.semanticscholar.org/paper/Quantitation-of-bovine-immunoglobulins-by-radial-i-Molla/b5ebcaf00cca1b37008bf2f1509ab7f87f585e02]
እንግሊዝን የ፲፮ ቢሊዮን ዶላር ያካሰረውን የላም [[ጉንፋን]] [[ወረርሽኝ]] (Foot-and-mouth-disease) ከኣስቆሙትና ከኣጠፉት ኣንዱ በመሆናቸው ዶክተሩ [https://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] ሁለት የጀግንነት ሽልማት ከዩናይትድ እስቴትስ መንግሥት ተሰጥቷቸዋል። [http://en.wikipedia.org/wiki/2001_United_Kingdom_foot-and-mouth_outbreak] በሽታው ኢትዮጵያ ውስጥ ኣለ። [http://nazret.com/blog/index.php/an_apology_to_the_ethiopian_scientist?blog=15] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/an_apology_to_the_ethiopian_scientist?blog=15 |date=20210730170003 }} ኢትዮጵያውያን ሥጋ ለውጭ ኣገሮች በመሸጥ ብቻ ብዙ ቢሊዮን ብር ገቢ ሊያገኙ ስለሚችሉ መጀመሪያ ኣደገኛ የእንስሳት በሽታዎችን ማጥፋት ይጠበቅባቸዋል። [http://alumnius.net/colorado_state_unive-7996-101] እንደ በሽታውም ዓይነት ክትባት ትልቅ መሣሪያ ነው። የሰው ልጅ በመተባበር የሰውን [[ፈንጣጣ]] (Smallpox) እና የቀንድ ከብትን [[ደስታ]] (Rinderpest) በሽታዎች ክትባትን በዋናነት በመጠቀም ከዓለም ኣጥፍቷል። ዶ/ር ኣበራ ኣዳዲስና የተለመዱ ክትባቶችን ኣምርተዋል፦ Equine Encephalitis [https://aaep.org/guidelines/vaccination-guidelines/core-vaccination-guidelines/easternwestern-equine-encephalomyelitis], Equine Influenza [https://news.sky.com/story/equine-influenza-what-is-it-and-does-it-affect-humans-11630441], IBR [https://www.farmhealthonline.com/US/disease-management/cattle-diseases/infectious-bovine-rhinotracheitis/] {{Wayback|url=https://www.farmhealthonline.com/US/disease-management/cattle-diseases/infectious-bovine-rhinotracheitis/ |date=20250508060002 }} Vesicular Stomatitis [https://www.aphis.usda.gov/publications/animal_health/fs-vesicular-stomatitis.pdf], BVD [https://cattletoday.info/bvd.htm] {{Wayback|url=https://cattletoday.info/bvd.htm |date=20200203160803 }} Orf [https://www.cdc.gov/poxvirus/orf-virus/index.html] ጥቂት ምሳሌዎች ናቸው። የወፍ ኢንፍሉኤንዛና የመሳሰሉ በሽታዎች ሕዝቡ በሚገባ ማወቅና መዘጋጀት ይኖርበታል። [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} [https://www.msn.com/en-us/news/politics/coronavirus-outbreak-a-cascade-of-warnings-heard-but-unheeded/ar-BB11pYY1?ocid=spartandhp&fbclid=IwAR3pF-ElR0K_XctW6K06xDTexNJnTO56105QgNbquyMblruzYp9QsxvxVqo]
===ኤድስ===
[[ኤድስ]] (Acquired Immune Deficiency Syndrome / AIDS / ''ኣኳየርድ ኢምዩን ደፊሸንሲ ሲይንድሮም'') በዓለም ላይ መሰራጨት እንደጀመረ [[ኤችኣይቪ]] (Human Immunodeficiency Virus)ን [[ክትባት]] እንደማይከላከለው በጊዜው ከሚያውቁት ሳይንቲስቶችና የበሽታ መከላከያ ክትባት ሠሪዎች ኣንዱ በመሆናቸው በሽታው ኢትዮጵያ ውስጥ ሊያስከትል ከሚችለው ጉዳት ለመከላከል ሕዝቡን ለማስተማር ባለ ኣራት ገጾች የመጀመሪያው የሆነውን ገለጻ በዓማርኛ ስለ ኤድስ በ፲፱፻፹፩ ዓ.ም. ተርጕመው [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1580336/] እና ጽፈው [http://www.ethiopic.com/AIDS.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/AIDS.pdf |date=20130904025019 }} [https://web.archive.org/web/20060508175328/http://www.ethiopic.com/unicode/aids_in_amharic_geezedit_unicode.htm] በገዛ ገንዘባቸው እያባዙና እየኣደሉ ቆይተው በኋላም በኢትዮጵያ ''[[ሪቪው መጽሔት]]'' ኣትመዋል። በእዚያን ጊዜ ስለ ግብረሥጋ ግንኙነትና ኮንዶም የሚጠቅሰውና እንዲሁም የታመሙትን መርዳት ይገባል የሚለው ጽሑፋቸው ከጊዜው ደካማ ኣስተሳሰብ የቀደመ ስለሆነ ተገቢውን ተቀባይነት ሳያገኝ ቸል ተብሎ የታለፈበት ጊዜ ስለነበረ በሽታውን በምርምር በተረጋገጡ ዕውቀትና ትምህርት መከላከል [http://www.youtube.com/watch?v=toXxLSfm2Ac] ስለኣልተቻለ ከፍተኛ ጉዳት ኣድርሷል። ይኸንኑ ጽሑፍ ሕዝቡ እንዲያነብበት GeezEdit Amharic P [http://www.fonts2u.com/amharq.font] የሚባል የኮምፕዩተር ፊደላቸውን በ፲፱፻፹፯ ዓ.ም. በነፃ የሰጡት ስጦታ ኣሁንም ኢንተርኔት ላይ ስለኣለ ኣንዳንዶቹ ኣልደረሱበትም እንጂ ደርሰውላቸው ነበር። ጽሑፉ ሲጻፍ ኤች ኣይ ቪ ቫይረስ የተገኘባቸው የዓለም ሕዝቦች ኣንድ ሚሊዮን ሆኖ ሳለ እስካሁን በበሽታው ሳቢያ የሞቱ ሰዎች ቍጥር ፴፮ ሚሊዮን ደርሷል። [http://www.unaids.org/en/resources/fact-sheet] በ፳፻፰ ዓ.ም. 36 ሚሊዮን ያህል ሕዝቦች ቫይረሱ ኣለባቸው።
ሰሞኑን ኃምሳ ሁለት ከመቶ ዩናይትድ እስቴትስ ውስጥ የኣሉ ኢትዮጵያውያን ኤድስ ኣለባቸው የሚባል ወሬ እየተናፈሰ ነበር። ለምሳሌ ያህል መቶ ሰዎች ተመርምረው ኃምሳ ሁለቱ ኢትዮጵያውያን ውስጥ ኤድስ ቢኖርባቸው ዩናይትድ እስቴትስ ከኣለው ወደ ሚሊዮን ከሚጠጋ ሕዝብ ኣምስት መቶ ሃያ ሺህው ኤድስ ኣለው ማለት ኣይደለም። እነዚህ ሁለቱ ኣነጋገሮች የተለያዩ ናቸው። የወሬው ትክክል ኣለመሆንና መረጃው ከዶ/ር ገበየሁ ተፈሪ ጋር በምናላቸው ስማቸው ቃለምልልስ እዚህ ቀርቧል። [https://www.youtube.com/watchv=pkUpzPGAH_8&feature=youtu.be] ኣንድ ሌላ ትንሽ ጥናትም እንደሚያሳየው ኢትዮጵያ ውስጥ ቫይረሱ ከተገኘባቸው መካከል ከመቶው 28 እንዳለባቸው ኣያውቁም። [http://addisstandard.com/analysis-hivaids-is-surging-in-ethiopia-again/] ይህ ከመቶ 28 ኢትዮጵያውያን ውስጥ ቫይረሱ ኣለባቸው ማለት ኣይደለም።
===ነፃ መክተቢያ===
ከቅርብ በረከትም በ[[ግዕዝኤዲት]] ኦንላይን (Free Typing GeezEdit Amharic Online) http://freetyping.geezedit.com {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }}
GeezEdit,<ref>{{cite web |url=http://freetyping.geezedit.com/ |title=GeezEdit |publisher=Geezedit.com |date= |accessdate=2016-01-05 |archivedate=2020-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204081045/http://freetyping.geezedit.com/ }}</ref> ዓማርኛ [https://www.yumpu.com/en/document/view/19533116/online-geezedit-for-typing-in-amharic-ethiopian-observer/2] ሕዝቡ በነፃ በዓማርኛ ዊንዶውስ እና ማክ ኮምፕዩተሮች ውስጥ መጻፍና የዓለም ድረገጾችንና የመሳሰሉትን (ኢንተርኔት) በዓማርኛ መፈለግ እንዲችል ኣበርክተዋል። (Amharic) [http://freetyping.geezedit.com] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }}፣ ጉግል በዓማርኛና እንግሊዝኛ፣ [http://www.free-press-release.com/news-google-search-in-amharic-with-the-free-online-geezedit-1277218948.html] {{Wayback|url=http://www.free-press-release.com/news-google-search-in-amharic-with-the-free-online-geezedit-1277218948.html |date=20110521215851 }} [http://www./yahoo_and_bing_in_amharic_Amharic.htm] ያሁ እና ቢንግ በዓማርኛ መፈለጊያም ይገኙብታል። [https://archive.is/86ts8] ቪድዮም እዚህ ኣለ። [http://www.youtube.com/watch?v=CMQYuhaAKH4] እነዚህ የኣንድ ሰው ብቻ ሥራዎች ስለኣልሆኑ ለሚመለከታቸው ሁሉ ምስጋና ይድረስልን።
የድረገጹ ፩ኛ ጥቅም ሌላ መክተቢያና እንደ ማይክሮሶፍት ወርድ [http://www.microsoftstore.com/store/msusa/en_US/list/categoryID.62686200/sort.displayName+descending?siteID=SRi0yYDlqd0-8ggYrag5eXxv00gYc2zcYQ] ወይም ፔጅስ [http://www.apple.com/mac/pages/] የመሳሰሉ ፕሮግራሞችን (ተጠቃሚው ተመዝግቦ እያንዳንዱን
በብዙ ሺህ ብር መግዛት ስለማይችል በእራሱ ፊደል መጠቀም እንዳይቸግረው) ኣማራጭ በማበርከት በ[[ዊንዶውስ]] እና [[ማክ]] ኮምፕዩተሮች በዓማርኛ ለመጻፍ ነው። ከእዚያ ጽሑፉ ኮፒ ተደርጎ ሌላ ሥፍራ ይለጠፋል። [http://freetyping.geezedit.com/aTyping.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/aTyping.htm |date=20150616233319 }} የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች ጽሑፎቻችንንና የመሳሰሉትን ወደ ኢንተርኔት ማስገባትና እነዚህኑ ፈልገን ማግኘት ካልቻልን የሚከተለው ኋላ ቀርነት ቀላል ላይሆን ይችላል። ፪ኛው ኢንተርኔትን በዓማርኛና እንግሊዝኛ ወይም ቀላቅሎ ለመፈለግ በኮምፕዩተር ያገኘነውን ኣዲስ ኣጠቃቀም በሚገባ እንድንጠቀምበት ነው። ይህ ቃላትን ጽሑፍ ውስጥ ለመፈለግና ለመተካትም ይጠቅማል። ሕዝቡ በቀላሉ መጻፍ ስለሚችል በሰለጠነበት የጽሑፍ ኣሠራር እንዲቀጥሉ ሲሆን ፫ኛው ጥቅም ኣንድ የዓማርኛ ጽሑፍ በቀለሙ የተጻፈ መሆኑን ለማረጋገጥና እንደኣስፈላጊነቱ ለማረም ነው። በግዕዝ ቀለም ያልተጻፈ ጽሑፍ ኮፒ ተደርጎ ገጹ ላይ ሲለጠፍ ዝብርቅርቅ እንግሊዝኛ ሆኖ ይታያል። ፬ተኛ ጥቅም ኣንዳንድ ምሁራን እንደ “ዝሆን”፣ “ኣኣ”፣ “ክኅሎት”፣ “ድድ የመሳሰሉትን የዓማርኛ ቃላት የማያስጽፉ ድረገጾችንና የመሳሰሉትን ለመጻፊያ ከማቅረብ እንዲቆጠቡ ነው። ኣንዳንዶቹ “ኵ”ን ኣጥፍተው በ“ክው” እንደ እንግሊዝኛ እስፔሊንግ መክተብና ወጪ መጨመር ቢፈልጉም “ኵ”ን መጻፍ የማይችሉ ኣሉ። "ሥዕል"ን በ"ሥእል" መተካትም ችግር ኣለው። ከእነዚሁ መካከል የእነ “ሐ” እና “ኀ” ቤቶች ቀለሞችን የ“ሀ” ሞክሼዎች ስለሆኑ መቀነስ እየፈለጉ ኣንዳንዶቹ “ትህትና”፣ “ትስስር”፣ “ግግር” እና “ትዝታ” የመሳሰሉትን ቃላት መክተብ ስለማይችሉ ዓማርኛውን በእንግሊዝኛ ለመክተብ ሲባል ቃላቱን ማጥፋት ይፈልጋሉ። እነዚህ ምሳሌዎች ያለተቃውሞ ለብዙ ዓመታት ኣሉ። ይህ ገጹን እየተጠቀሙ የኣሉ ኢትዮጵያውያን ምሁራን ለዓማርኛ ፊደልና ቋንቋ መጥፋት ደንታ እንደሌላቸው የሚያሳይ ኣሳፋሪ መረጃ ነው። ኣንዳንዶቹ ግዕዝኤዲት በሁለት መርገጫዎች የሚያስከትበውን “ስስ” ቃል የሚከትቡት በሰባት መርገጫዎች ሲሆን “ፄ” ቀለምን ለመክተብ እስፔሊንጉን ማስታወስና ስድስት መርገጫዎች መጠቀም ቢያስፈልግም ሁሉንም የዓማርኛ ፊደላት ባዶ ስፍራ እየጨመሩ እንኳን ኣያስከትቡም። ዓማርኛውን መክተብ ሳይችሉ ሌሎች ቋንቋዎችን የጨመሩ ኣሉ። ምክንያቱም ከግዕዝ ቋንቋ ቀለሞች በሰተቀር ሌሎቹ ከዓማርኛው ቀለሞች በላይ ብዛት ስለኣላቸው ነው። ግዕዝ በዩኒኮድ ዕውቅና እንዳገኘ እያወቁ ዛሬም በእየዓይነቱ የፊደል ቁርጥራጭ የሚያቀርቡም ኣሉ።
፭ተኛው ጥቅም ሞክሼዎችን የማይወዱ ደራስያን ከሚወዷቸው ጋር እያምታቱ በተገኘው እንዳይጠቀሙ ይራዳል። “ሀ” የ“ሃ” እንዲሁም “አ” የ“ኣ” ሞክሼዎች የሚመስሏቸው ኣሉ። “ኳ” እራሱን የቻለ ሞክሼ የሌለው ቀለም ነውና ጊዜና ስፍራ ማባከን ስለሆነ በ“ኩዋ” ወይም “ክዋ” መዘርዘርም ፊደል ለመቀነስ በታይፕ መጻፊያ ዘመን በኣማራጭነት የቀረበና ያኔም ቢሆን ተቀባይነት የኣላገኘ ኣሁንም ቢሆን ጊዜው ያለፈበት ኋላ ቀር ኣስተሳሰብና የማያስፈልግ ግድፈት ነው። የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና “ኳ”ን ሲከትብ የነበረው “ካ” ቀኝ እግር ስር መሥመር በመጨመር በኣሌለና የተሳሳተ ቀለም በመጠቀም ነበር። የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና “ቋ”ን ሲከትብ የነበረው “ቀ” እግር ስር መሥመር በመጨመር በኣሌለና የተሳሳተ ቀለም በመጠቀም ነበር። ፮. በነፃ እየታደሉ በኣሉ የማያዛልቁ ኣከታተቦች ሕዝብ መታለሉ እንዳይቀጥልና እየተነገረውም እነዚያን ለምዶ በኋላ በትክክለኛ ሳይንሳዊ ኣከታተብ መጠቀም ተቸገርኩ እንዳይል ግዕዝኤዲት ይራዳል። ምክንያቱም በተገኘው መክተቢያ ተምሮ በኋላ በግዕዝኤዲት ለመሥራት ሲሞከር ሌላውን ኣጠቃቀም ለመተው ኣስቸጋሪ ስለሚሆንና ምንም ዓይነት ኣከታተብ ለማያውቅ ግዕዝኤዲትን መማር ቀላል ስለሆነ ነው። በተጨማሪም ዓማርኛውን በቍልፎቹ ብቻ መክተብ ስለኣልቻሉ ቀለሞቹን ከ“ሀ” እስከ “ፖ” ደርድረው በማውስ ቀስት በመጠቆም እንዲከተቡ ማድረግ ኣያስፈልግም። ፯. ዓማርኛውን በላቲን ቀለሞች መክተብ ኣስፈላጊ ሳይሆን በተገኘው የእንግሊዝኛ እስፔሊንግ እየጻፉ ያሉትን ኣንዳንድ ጉራማይሌ ምሁራን በሚገባ በሚያውቁት ዓማርኛ ፊደልና ቋንቋቸው እንዲጽፉና እንዲያነቡ ያገለግላል። እንግሊዝኛ እስፔሊንግ ከባድ ነገር በመሆኑ ዓማርኛ እንግሊዝኛውን ሊጠቅም ስለሚችል በእንግሊዝኛ ማድበስበስ የለብንም። [http://www.youtube.com/watch?v=06JhqTexYsM] ግዕዝ ድምፃዊ ፊደል ስለሆነ ለመነበብም ሆነ ለመከተብ እስፔሊንግ ስለማያስፈልገው ሕዝቡ ዓማርኛውን በላቲን እስፔሊንግ እንዲከትብ በብዙ መርገጫዎች ማስቀጥቀጥም ሳይስፋፋ ዓማርኛውን በዓማርኛ ፊደል ለመክተብ ግዕዝኤዲት ይጠቅማል። ለምሳሌ ይህል “ያመት” የሚለውን ቃል በ“yamet” እየጻፉ እንግለዝኛ ቃሉ በማወስ ቀስት እንዲመረጥ ወይም የባዶ ስፍራ ቍልፍ ሲነካ እንግሊዝኛውን ወደ ኣማርኛ በመቀየር “ያመት”ን እንድንጽፍ የሚገልጉ ፈረንጆች ኣሉ። እነሱ እንግሊዝኛውን የሚጽፉት ከኣንዱ ፊደል ወደ ሌላ በመቀየር ወይም ቃላትን በማውስ ቀስት በመልቀም ስለኣልሆነ ለዓማርኛ ተጠቃሚው እንዳልተጨነቁ ያሳያል። የ“ጰ” የዓማርኛ Latin (ቁቤ) ኣነባበብና ኣከታተብ ካፒታል “ፒ” ("P") ነው ሲባል ተከርሞ [https://www.facebook.com/permalink.php?id=380157832031351&story_fbid=564754706904995] [http://ethiozeima.com/2010/02/] [https://www.facebook.com/tasteoflove/posts/464517913609102] በቅርቡ ወደ “ፒ” (“p”) እና ነቍጥ (“.”) ተቀይሯል ይባላል። ቴክኖሎጂውን ለዓማርኛ መፍጠር እንጂ ዓማርኛውን ለቴክኖሎጂው ኣያስፈልግም። ለላቲን ከተሠራ ቴክኖሎጂ ጋር እንዲሄድና በዓማርኛው ኪሳራ ላቲኑን ለማዳበር ሲሞከር የላቲን ተናጋሪዎች ባይናገሩ ባይገርምም የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች በዝምታ እንደማይቀበሉት ዶክተሩ ኣሳይተዋል። ፰. ግዕዝኤዲት የዓማርኛና እንግሊዝኛ መክተቢያ ነው። [http://www.danielkibret.com/2010/09/blog-post.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2010/09/blog-post.html |date=20140710003717 }} ፈረንጆች ቋንቋዎቻቸውን በግዕዝ ፊደል እንዲከትቡ ኢትዮጵያውያን ኣልጠየቁም። ኢትዮጵያውያን ቋንቋዎቻቸውን በላቲን ፊደል እንዲከትቡ የሚፈልጉ ጥቂት ፈረንጆችና ኢትዮጵያውያን ግን ኣሉ። ኣንዳንድ ኢትዮጵያውያንም ነገር ስለተማታባቸው ቋንቋዎቹን መቀላቀልም ስለጀመሩ ዓማርኛውንም ሆነ እንግሊዝኛውን በሚገባ የማይናገርና የማይጽፍ ትውልድ እንዳይፈጥሩ ግዕዝኤዲት ይራዳል። [http://nazret.com/blog/index.php/2007/03/05/ethiopia_mobiles_to_go_abesha] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2007/03/05/ethiopia_mobiles_to_go_abesha |date=20180507062510 }}
፱. ኢትዮጵያ ለብዙ ሺህ ዘመናት ከነፃነትዋ ጋር ጠብቃ ያቆየቻቸው ቋንቋዎችዋና የተሟሉት ቀለምዎችዋ ዛሬም በእኩልነት እያንዳንዱ ቀለምዋ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ብቻ እንዲከተብ ተደርጎ ተከባብሮና ተጋብቶ የኖረው ሕዝብ ፍላጎትና እኩልነት በኣብሻ ሥርዓት ቴክኖሎጂ ምሳሌ በግዕዝኤዲት ቀርቧል። [https://www.webwiki.com/geezedit.com] {{Wayback|url=https://www.webwiki.com/geezedit.com |date=20230404064829 }} የኣንዳንዶቹን ኣንድ ቋንቋ ቀለሞች በኣራት መርገጫዎች የሌላውን በስድስት መክተብ ወይም እንደሌሉ መርሳት የለም። ፲. የምሁራንና ቴክኖሎጂ ፈጣሪዎች ሥራና ጥቅም ለኣለ ችግር መፍትሔ መፍጠር ነውና ዶ/ር ኣበራ ለእነዚያ የሚጠቅሙ ሠርተዋል። ኣንዳንድ የግዕዝ ተመራማሪዎች ግን በተሳሳተ ዓላማቸው ፊደሉ ለላቲን ፊደልና ገበታ እንዲስማማ መክተቢያ ሴራ መፍጠር ስለሆነ ግዕዝኤዲት ሳይንሳዊ ዓላማን በመሳት እንዳይቀጥሉ ትክክለኛውን ኣስተሳሰብ ያስገነዝባል። በቅርቡ ኣንድ የግኝታቸው ትክክለኛ ኣከታተብ የገባቸው ኢትዮጵያዊ “ዶ/ር አበራ ምሥጋና ይግባውና የአማርኛ ጽሑፍ ትየባ ፍጥነቴ ከእንግሊዝኛው አያንስም” በማለት ጽፈዋል። ፲፩. ግዕዝኤዲት በዓማርኛና እንግሊዝኛ ኣከታተብ ለመማር ይጠቅማል። በዓማርኛ በብዛት የምንጠቀምባቸው ቀለሞች ሳድሳን ስለሆኑ በኣንድ መርገጫ ይከተባሉ። ሳድሳን ዓማርኛ ጽሑፍ ውስጥ በብዛት ኣንደኛ ስለሆኑ ሳድሳንን በሁለት መርገጫዎች መክተብ በማያስፈልግ ድካም እራስን መበደል ነው። በብዛት ኣጠቃቀም ሁለተኛ የሆኑት ለሁለቱ ዝቅ መርገጫዎች ተመድበዋል። ለግዕዝ ተጠቃሚዎች ኢንተርኔት ላይ በነፃ ለመማርያ የቀረቡ እንግሊዝኛ ኣከታተብ መለማመጃዎችን በመጠቀም ያለኣስተማሪ በፍጥነት መክተብ መማር ይቻላል። [http://www.bing.com/videos/search?q=how+to+type&FORM=VIRE1#view=detail&mid=3564E19FDA76177897C33564E19FDA76177897C3] “አ”፣ “ሰ”፣ “ደ” እና “ፈ” በግራ እጅ ጣቶች “ጀ”፣ “ከ”፣ “ለ” እና “ጠ” በቀኝ እጅ ጣቶች ይከተባሉ። ምሳሌ [http://www.youtube.com/watch?v=vXsutlz0GIQ] [http://www.powertyping.com/qwerty/lessonsq.html] [http://www.speedtypingonline.com/typing-tutor] ፲፪. ዶ/ር ኣበራ ኮምፕዩተራይዝ ያደረጉትና የታገሉለት ግዕዝ በዩኒኮድ ዕውቅና ስለኣገኘ የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ቅጥልጥል ፊደል እንዲቀር ቢጻፍም ዓማርኛ ነው ብለው ሲያቀርቡ የነበሩና ዛሬም የሚያቀርቡ ኣሉ። [https://web.archive.org/web/20130416132450/http://www.ethiopic.com/typwritr.htm] ግዕዝኤዲት የሚሠራው በትክክለኛ የግዕዝ ፊደላት ስለሆነ ልዩነቱን የማያውቁ እንዳይታለሉ ይጠቅማል። በትክክለኛ የግዕዝ ቀለሞች የተጻፉ ብዙ መጽሓፍት ምሳሌዎች እዚህ ኣሉ። [http://www.ethioreaders.com/index.php] {{Wayback|url=http://www.ethioreaders.com/index.php |date=20160305095559 }}
፲፫. የግዕዝና ላቲን ኣከታተብ ግንኙነት የላቸውም። በጥቂት የላቲን ቀለሞች እስፔሊንግ ብዙ የሆኑትን የግዕዝ ቀለሞች መክተብ መሞከር ላቲኑን ለመጥቀም ወይም ግዕዝን ለማዳከም ካልሆነ ጥቅም የለውም። ግዕዙን በላቲን እስፔሊንግ መክተብ ኣለባችሁ ብሎ ኢትዮጵያውያንን ያስገደደ የለም። በላቲን “b” እና “o” ሲረገጡ “bo” ይታያሉ። በግዕዝ “bo” ሲረገጡ “ቦ” ቀለምን ሊያስከትቡ ይችላሉ። “bo” ማለት “ቦ” ኣይደለም። እንዲሁም “ቦ” “bo” ኣይደለም። በ”ቦ” ምትክ “bo” እየጻፉ የዓማርኛውን ቀለም ትተው ዓማርኛውን በላቲን ፊደል የሚጽፉ ተጠቃሚዎች ቍጥር እየጨመረ ነው። [http://www.aklweb.com/forum/index.php?PHPSESSID=e21d4c881616b165bac97be3ddf04389&action=printpage;topic=206.0] {{Wayback|url=http://www.aklweb.com/forum/index.php?PHPSESSID=e21d4c881616b165bac97be3ddf04389&action=printpage;topic=206.0 |date=20210803093652 }} [http://mahiberekidusan.org/Default.aspx?tabid=88&ctl=Details&mid=371&ItemID=553] ይህ የዓማርኛ ቁቤ (Qubee) ስለሆነ ፊደሉንና ቋንቋውን ሊያዳክማቸው ይችላል። [https://www.facebook.com/permalink.php?id=380157832031351&story_fbid=564754706904995] [http://ethiozeima.com/2010/02/] [https://www.facebook.com/tasteoflove/posts/464517913609102] በዓማርኛ “ቾ”ን በሁለት መርገጫዎች ከመክተብ በ“cho” በሦስት መክተብ ኣያፈጥንም። ተጨማሪ ምሳሌ ከኣስፈለገ ኣንድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ዓማርኛ በላቲን ፊደል እንዲጻፍና በኣጻጻፉም በግዕዝ ፊደል ምትክ በላቲን ፊደል ጽፎ ያቀረበው ጽሑፍ በዓማርኛው በዓማርኛና ዓማርኛው በእንግሊዝኛ እዚህ [http://mahiberekidusan.org/Default.aspx?tabid=88&ctl=Details&mid=371&ItemID=553] ኣለ። ዓማርኛን በላቲን ፊደል መጻፍና ማንበብ በኣንድ በኩል ዓማርኛንና ፊደሉን ማዳከም ሲሆን በሌላ በኩል ደካማና ኣክሳሪ የላቲንን ፊደል በዓማርኛው ፊደል መተካትን ለማስፋፋት ይመስላል። ይኸን ኣጠቃቀም ዶክተሩ ከሚቃወሙባቸው ምክንያቶች መካከል ዓማርኛን በላቲን ቀለሞች መክተብ ከዓማርኛው ቀለሞች የበዙ ቀለሞችን መጠቀምን ስለሚያስከትል ነው። የላቲን እስፔሊንግ ለቃላት እንጂ የግዕዝን ፊደላት ለመክተብ ኣይደለም። “የኢትዮጵያ ዘመን ኣቆጣጠር” የሚለውን ርዕስ በ15 የግዕዝ ቀለሞች ማስፈር ሲቻል “yeityoPya yezemen aqoTaTer” በሚለው 28 መርገጫዎችን በመጠቀም በ24 የላቲን ቀለሞች መተካት ድርብርብ መካሰር ነው። (ይህ ዘዴ ባዶ ስፍራ ቃላት መካከል እያስገቡ በዓማርኛም ሆነ እንግሊዝኛ የሌለ ኣከታተብን ማስተዋወቅን ቢያስከትልም ይኸንን ኣከታተብ የሚደግፉና እያስፋፉ ያሉ ጥቂት ኣይደሉም።) ግዕዝኤዲት የሚከትበውም ከእዚያ በኣነሱ መርገጫዎች ነው። ሙሉ ጽሑፉን በላቲን ፊደል ከመጻፍ ይልቅ በዓማርኛ ፊደል ማስፈር ብዛቱን ወደ 64.7 በመቶ ዝቅ ያደርገዋል። ይህ ውጤት በደካማ ኣከታተብ ዓማርኛና እንግሊዝኛውን ፊደላት ስናወዳድር ነው። በግዕዝኤዲት ኣከታተብ ይኸው ጽሑፍ በዓማርኛ የሚከተበው በኣነሱ መርገጫዎች ስለሆነ ከኣብሻ ኣከታተብ የተሻለ ኣከታተብ በኣሁኑ ጊዜ የለም። ይህ ለዓማርኛው ሲሆን ሌሎች የግዕዝ ፊደላት ሲጨመሩ ለእስፔሊንጉ ተጨማሪ መርገጫዎች ለሌላው ዘዴ ስለሚያስፈልጉ ግዕዝኤዲት ተወዳዳሪ የለውም። ለምሳሌ ያህል በሌላ ዘዴው እስፔሊንግ የዓማርኛው “ፄ” የሚከተበው በስድስት መርገጫዎች ስለሆነ ለጉሙዙ “ጼ” መክተቢያ ስምንት መርገጫዎችን መጠቀም ያስፈልጋል። ስለዚህ ትርፉ እጅ ማሳመም ነው። [http://h-net.msu.edu/cgi-bin/logbrowse.pl?trx=vx&list=h-africa&month=9710&week=c&msg=VigErqFCLyUPvfsoCwFZkw&user=&pw=] ግዕዝኤዲት የዓማርኛውን ሆነ የጉሙዙን የሚከትበው በሁለት መርገጫዎች ነው። በሁለት መርገጫዎች መከተብ የሚችልን ኣንድ የግዕዝ ቀለም ከሦስት እንከ ስምንት መርገጫዎች በመጠቀም መክተብ የዓለም መሳቂያና መሳለቂያ እንዳንሆን ያሰጋል። በትክክለኛ ኣከታተብ ላይ ያልተመረኰዙ ኣዳዲስ ቴክኖሎጂዎች ኣገሪቷን ወደኋላ ሊጎትቱ ይችላል። [http://www.balancingact-africa.com/news/en/issue-no-815/internet/google-translate-add/en] {{Wayback|url=http://www.balancingact-africa.com/news/en/issue-no-815/internet/google-translate-add/en |date=20210730095451 }} ፲፬. የተቆራረጡ የኣማርኛ የጽሕፈት መሣሪያ ዓይነት ቀለሞችንና ያልተቆራረጡ ኣንድ የላቲን ፊደል የሚችለውን ቀለሞች እየመረጡና በሌሎች ዘዴዎች ሕዝቡን ሲያጉላሉ ከነበሩት ይገላግላል። ፲፭. ላቲን ለቀለሞቹ መክተቢያ የማይጠቀምበትን ከግዕዝ መጠየቅ ኣያስፈልግም፦ ምሳሌ በማውስ መክተብ። ምክንያቱም ግዕዝኤዲት ባይኖር ኖሮ ግዕዝ ሌሎች ችግሮች ውስጥ ሊወድቅ ይችል እንደነበረ ከእዚህ በላይ የተዘረዘሩት ሊቀሰቅሱን ይገባል። በእዚህ በተራቀቀው የኮምፕዩተር ዘመን የግዕዝ ፊደል በሳይንስና ቴክኖሎጂ [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] ተደግፎ ማደግ ያለበት ጊዜ ነው። ለምሳሌ ያህል ነፃው የግዕዝኤዲት መክተቢያው ገጽ እንደሚሸጡት የዊንዶውስና የኣይፎን ኣከታተብ ዘዴዎች ቀላል ኣይደለም። ፲፮. ቴክኖሎጂውና ሳይንሱ ስለቀረበለት በተለይ ኣንዳኣዳንዱ ስለጉዳዩ በሚገባ ዓውቆ ኣልገባኝም ከእሚል የፊደሉን መብት እንዲያከብርና እንዲያስከብር ነው።
፲፯. የእንግሊዝኛው የቅውኽርትይ (QWERTY) የኮምፕዩተር የፊደል ገበታ ወደ እጅ ስልክ ዞሯል። የግዕዙም እንደዚያው በግዕዝኤዲት ቀርበዋል። [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] ኣዲስ ኣሠራር በእጅ ስልክ ማስተዋወቅ ስለተጀመር ሕዝቡ ሁለተኛ ዙር መታለል ውስጥ እንዳይገባ ግዕዝኤዲት ይራዳል። ፓተንት እየተጠበቀ ወይም Patent Pending የሚለው ማሳሰቢያ ነፃው ግዕዝኤዲት ላይ ያለውና እዚህም ስለሚሸጠው ዓይነት ገለጻም ውስጥ የተጠቀሰው ሌላ ሰው በተሰጠው ወይንም በተሸጠለት እንዲጠቀም እንጂ ዘዴውን መገልበጥ ትክክል እንዳልሆነና በሕጉ መሠረት እንደሚያስቀጣም ለማስጠንቀቅ ነው። የግኝታቸውን እንግሊዝኛ ገለጻ በቍጥሩ US20090179778 [http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla |date=20150210042235 }} ወይም በሚከተለው ማያያዣ [http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla |date=20150210042235 }} ማግኘት ይቻላል። ግኝቱ መጀመሪያ የቀረበውና የኣተመው የዩናይት እስቴትስ መንግሥት ስለሆነ ከኢትዮጵያው ቅድሚያ ኣለው። ፲፰. የነፃ መክተቢያውን ፊደል ወደ እንግሊዝኛ ቀይሮ ለእንግሊዝኛ ቃላት ማቀነባበሪያም መጠቀም ይቻላል። ፲፱. ኢትዮጵያ የእራሳቸው የጥንት ፊደላት ከኣላቸው ጥቂት ኣገሮች ኣንዷ በመሆንዋ ይህ ለሕዝብዋ ትልቅ ኩራት ነው። ዋጋው ውድ ነው ተብሎ ሶፍትዌር በሕገወጥ የኮፕ ቅጂ መጠቀም ኢትዮጵያ ውስጥ ተስፋፍቷል ይባላል። ኣብዛኛው ኢትዮጵያዊ ልክ እንደእንግሊዝኛው ኮምፕዩተሩን የሚጠቀመብት ለተራ ጽሑፍ ነው። ሕዝቡ ኢንተርኔት እስከኣለው በነፃው ግዕዝኤዲት [http://freetyping.geezedit.com] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} መጠቀም ስለሚችል መኃይምነት ሊኖር ኣይገባም። ግዕዝኤዲት በነፃ በዶክተሩ ስለተሰጠ ሕዝቡ ስፍትዌርም ከኣልፈለገ መግዛት ስለሌለበት እንደኣንዳንዶቹ የኣልከፈለበትን ሶፍትዌር ማባዛት የለባቸውም። ምክንያቱም በዓማርኛ ለመጻፍ የሚያስፈልጉት ኮምፕዩተርና ኢንተርኔት ብቻ ስለሆኑ ነው። [http://videodw.combe.videodw.com/view/-HDYS8217Og/] {{Wayback|url=http://videodw.combe.videodw.com/view/-HDYS8217Og/ |date=20250124221223 }} ፳. በኣለፉት ጥቂት ዓመታት ኢትዮጵያን እየጎዱ የኣሉ ከመንደር ኣስተሳሰብ መላቀቅ ኣቅቷቸው የዶክተሩን ሥራዎች ማስተዋወቅ ሲገባቸው ሲደብቁ የነበሩ ኢትዮጵያውያን ዋናዎቹ ናቸው። ምሳሌ በተሰረቀ ሶፍትዌር ስማቸውን በየዲስኩ የሚጽፉ የሚያተኩሩት ስለተሰረቁባው ዘፈኖች እንጂ ስሞቻቸውን ስለጻፉባቸው የተሰረቁ የዓማርኛ ሶፍርትዌር ማሰብ የማይችሉ በመሆናቸው ነው።
===የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር===
ስለ ኢትዮጵያ የዘመን ኣቈጣጠር ኢንተርኔት ላይ የተጻፈ ከጥቂት ዓረፍተ ነገሮች በስተቀር ስለኣልነበሩ ዶክተሩ በ፲፱፻፺፬ ያቀረቡት በተወዳጅነቱም ብዙ ድረገጾች ላይ ቀርቧል። [https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm]
[http://www.un.org/press/en/2008/Reference_Paper_No_47.doc.htm] [https://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-calendar/] [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=381:the-ethiopic-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=381:the-ethiopic-calendar |date=20210731045239 }} [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar |date=20160125050915 }} [http://timeemits.com/HoH_Articles/364-Day_Calendar_Year.htm] [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium |date=20071129211022 }} [http://ethiopundit.blogspot.com/2004/08/ethiopic-calendar.html] [http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html |date=20140704035152 }} [https://uk.answers.yahoo.com/question/index?qid=20111009043144AAsRLHg] [http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1] {{Wayback|url=http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1 |date=20130511160046 }} [http://www.docstoc.com/docs/165958807/the-ethiopic-calender] [http://yebbo.com/ethio2000sd/ethiopian_calender.htm] [http://nazret.com/blog/index.php/2007/09/06/why_ethiopia_s_millennium_is_seven_years] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2007/09/06/why_ethiopia_s_millennium_is_seven_years |date=20170309032747 }} [https://twitter.com/Tseday/status/507901562417848322] [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=490] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=490 |date=20210731043648 }} [http://www.sustainabilitank.info/2007/05/the-un-general-assembly-will-declare-the-year-starting-september-12-2007-ending-september-11-2008-as-the-commemoration-of-the-ethiopian-millennium-an-african-occasion/] [http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm] {{Wayback|url=http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm |date=20071219002113 }} [http://www.danielkibret.com/2014/09/blog-post_5.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2014/09/blog-post_5.html |date=20141220194035 }} [https://thinktanktheology.files.wordpress.com/2013/10/encyclopedia-of-timesciencephilosophytheologyculture2009bbs.pdf] [http://us1.my-proxy.com/index.php?q=09ja2tytk5WZpGauodbN1s_N3MWUp6mfZq_Uz8-ZjriVi3B4XXhqkKmXj6GsiahtXH1oXaOmi6uumKmXXW97XHqgiaubjqumi3l5l1x9nImeq460lIt9aF1vcZCcnI-upImee1x5al2wlYuirJilll18aVxwo4mnrg] ከእዚያም ወዲህ [[የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር]] ተገቢውን ዕውቅና ቢያገኝም ዛሬም በስሕተት የ[[ጁልያን]] (Julian) ካለንደር ነው የእሚሉ ኣሉ።
ኢትዮጵያውያን ስለ [[ሄኖክ]] ዘመን ኣቈጣጠርም ያውቃሉ። [http://www.timeemits.com/FAQs_11-1-8.htm] የሄኖክ ዓመት 364 ቀናት ነበሩት። [http://www.timeemits.com/FAQs_11-1-8.htm] የኢትዮጵያ [[መጽሓፍ ቅዱስ]] ውስጥ መጽሓፈ ሄኖክ ምዕራፍ ፲፰ ቍጥር ፲፩ ስለ 364 የዓመት ቀናት ይናገራል።
ኢትዮጵያውያን ሲወርድ ሲወራረድ የመጣውን የነገሥታት የስም ዝርዝር ለብዙ ሺህ ዓመታት ከ[[ክርስቶስ ልደት በፊት]] 4,400 ዓመት በመጀመር ኣቆይተውልናል። ይህ ከ1,000 ዓመተ ዓለም ግድም ጀምሮ መሆኑ ነው። ይህ ኢትዮጵያውያን የእራሳቸው የዘመን መቍጠሪያ እንደነበራቸው የሚያመለክት ኣንድ ማስረጃ ነው። [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1493709244261830&id=1451412358491519] [http://rastaites.com/HIM/lineage.htm] {{Wayback|url=http://rastaites.com/HIM/lineage.htm |date=20150109144409 }} የግብጽና የሌሎችም እዚህ ኣለ። የጥንት ኢትዮጵያውያን የከዋክብትን ሳይንስ ፈጥረውና ስም ሰጥተዋቸው ለግብጻውያን ኣስተላለፉ ይባላል። [https://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-astronomy/] የግሪክ ፊደል ከግብጹ ዴሞቲክ የተወሰደ ነው ይባላል።
የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር (Ethiopian calendar) የጁልያን ዘመን ኣቈጣጠር ኣይደለም። [[ጁልየስ ሲዘር]] ባለ 10 ወራትና 300 ቀናት የነበረውን የሮማውያን ካላንደር ትቶ 365.25 ቀናት የኣለውን ካለንደር ወስዷል። በኣሁኑ ጊዜ በጁልያንና በጎርጎርዮስ ካለንደሮች መካከል ያለው የ13 ቀናት ልዩነት ሲሆን የዓመታቱ ቍጥሮች ግን (2017) ልዩ ኣይደሉም። በ525 ዓ.ም. [[ዲኖስዮስ ኤክሲጅዮስ]] (Dionysius Exiguus) የሚባል የሩስያ መነኩሴ የሮማው ጳጳስ መልዕክተኛም በመሆን የፋሲካን በዓል ኣወሳሰን ከግብጻውያን እንዲማር ተልኮ ነበር። እንደሚመስለኝና ኣንዳንድ ፀሓፊዎችም እንደሚሉት ኤክሲጅዮስ በ525 ዓ.ም. 532 ዓመትን ሳይጠቀም ኣልቀረም። ዲኖስየስ ኣኖ ዶሚኒ (Anno Domini ወይም ኤ.ዲ.) የሚባለውን ካለንደር በጃንዋሪ 1፣ 1 ኤ.ዲ. እንዲጀምር በ525 ቢወስንም በኋላም ፀሓፊዎች ጁልያን (ዩልዮስ) ካለንደር የኣሉት የግብጾችንና የኢትዮጵያን ዘመን መቊጠርያዎች ስለማይመለከት እራሱን የቻለ ካለንደር ሆኖ ቆይቷል። ኤክሲጅዮስ ወደኋላ በመቍጠር ሲጀምር ይመስለኛል ኣዲሱ ካለንደር ላይ ሰባት ዓመታት ግድም የጨመረበት ይላሉ ዶክተር ኣበራ ሞላ። የዓመታቱም ቍጥር ከግብጽ ይልቅ ወደ ኢትዮጵያ የቀረበ ነው። ምክንያቱም የግብጻውያን ዓመተ ሰማዕታት ኣንድ ብሎ በ፪፻፸፮ ዓ.ም. የጀመረ ስለሆነ ነው። [https://ethiopiancalendar.wordpress.com/history/] ጨረቃ መሬትን ስትዞርና መሬት ፀሓይን ስትዞር የሚወስዱት 532 ዓመታት (19 X 28) ተደጋጋሚነታቸው የታወቁ ናቸው በማለት ዶክተሩ ጽፈዋል። [https://web.archive.org/web/20100105030957/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm] [https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm#selection-2983.2-2987.164] [http://www.danielkibret.com/2014/09/blog-post_5.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2014/09/blog-post_5.html |date=20141220194035 }} [http://am.sciencegraph.net/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8B%98%E1%88%98%E1%8A%95_%E1%8A%A0%E1%89%86%E1%8C%A3%E1%8C%A0%E1%88%AD] ኣሁን ያለነው ፲፭ኛው የ፭፻፴፪ ዓመታት ዙር ውስጥ ነው። የዲኖስዮስ ጁልያን ካላንደር ስሕተት እንደነበረው የቫቲካኑ ጳጳስ በቅርቡ በመጽሓፋቸው ስለኣሰፈሩ ዶክተሩም ኣመስግነዋቸዋል። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar |date=20160125050915 }} [http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html |date=20140704035152 }} [https://web.archive.org/web/20160125050915/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar] ምክንያቱም የዩልዮስ ቀለንጦስ ተጠቃሚዎች የኢትዮጵያው ላይ ሰባት ዓመታት ግድም ቢጨመሩም የእኛው ወደ ትክክለኛው የቀረበ ሳይሆን ኣልቀረም።
ከግዕዙ ሲነጻጸር የጎርጎርዮስ ቀለንጦስ ተጠቃሚዎች የሦስተኛውን ሺህ መጀመሪያ የኣከበሩት ሰባት ዓመታት ግድም ቀድመው ነው። ኢትዮጵያውያን በዓላትንና ኣጽዋማትን ሲያከብሩ የቆዩት 532 ዓመታትን የሚሸፍነውን ኣንድ ትልቅ ጠንጠረዥ ደጋግሞ በመጠቀም ነው። ኢትዮጵያውያን ሚሌንየሙን ዋሽንግተን ዲ.ሲ. ሲያከብሩ ዶክተሩ ተጋብዘው ይኽንኑ የቀለንጦስዎቹን ታሪክ ኣቅርበዋል። [https://web.archive.org/web/20100105030957/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm] [http://www.ethiomedia.com/ace/dc_symposium_program.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/ace/dc_symposium_program.pdf |date=20140704034937 }} [http://zethiopia-outandabout.blogspot.com/2007/10/ethiopian-millennium-celebration-in.html]
ከኣንድ ዓመተ ዓለም ጀምሮ መስከረም ኣንድ ቀን ምን ዕለት እንደዋለ ወይም እንደሚውል ማስላት ስለሚቻል የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር ለሌሎች ቀለንጦሶዎችም ማነጻጸሪያ ሊያገለግል ይችላል። ለምሳሌ ያህል በ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. መስከረም ፩ ቀን ምን ዕለት እንደዋለ ለማወቅ 7494 ዓመተ ዓለም ላይ 1873 ደምሮ በሰባት ማካፈል ነው። ቀሪው ኣንድ ከሆነ ዕለቱ ማክሰኞ ነው። (1873 የተገኘው 5500 ዘመነ ብሉይንና 1994 ዓመተ ምሕረትን ደምሮ በኣራት በማካፈል ነው።) [https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm#selection-2983.2-2987.164]
የኢትዮጵያና የጎርጎርዮስ ዘመን የዕለት ልዩነቶች በጥቂት ቀናት መለያየት እየጨመረ ይቀጥላል። ይህ በጎርጎርዮስ የሠግር ዓመታት ኣወሳሰን የተፈጠረ ልዩነት ነው። የጎርጎርሳውያን ሠግር በ፬፻ ዓመታት ፺፯ ብቻ እንዲሆን እ.ኤ.ኣ. በ፲፭፻፹፪ ስለወሰኑ የቀናቱ ኣመዳደብ በእየ ፬፻ ዓመታት ሦስት ሦስት ቀናት እየቀነሰ መለያየቱ ይቀጥላል። የጁልያን ካለንደር ላይ ዲኖስዮስ ሰባት ዓመታት ግድም ሲጨምር ጎርጎርዮስ ፲ ቀናት ቀንሷል። በእነዚህ የሮማውያን ለውጦችም ሳትስማማ ኢትዮጵያ ካለንደሯን እንደጠበቀች ቆይታለች። በኣሁኑ ጊዜ ኣንድ ዕለትን ከኢትዮጵያ ወደ ጎርጎርሳውያን ወይም ከጎርጎርሳውያን ወደ ኢትዮጵያ ኣቈጣጠር የሚመነዝሩ ድረገጾች ኣሉ። [https://melaku.ml/] {{Wayback|url=https://melaku.ml/ |date=20201128113926 }} [http://www.mtesfaye.net/date.html] {{Wayback|url=http://www.mtesfaye.net/date.html |date=20160219024721 }} የቀለንጦስዎቹም ዕውቅና ጨምሯል። [https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA289&lpg=PA289&dq=Ethiopic+aberra&source=bl&ots=orFoy6pCjn&sig=Q5Bv5pyZ0TyOTefDGhxOr0O7F1M&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiCl9v7mojNAhUOOlIKHVWzAAM4RhDoAQhKMAk#v=onepage&q=Ethiopic%20aberra&f=false] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%A3%E1%88%85%E1%88%A8_%E1%88%80%E1%88%B3%E1%89%A5] [http://calendar.zoznam.sk/ethiopian_calendar-en.php?ly=2016&x=12&y=11] [https://web.archive.org/web/20131025153549/http://www.ethiopic.com/calendar/Calndr93.htm] ዓለማችን ከኣንድ ስፍራ ጀምራ ፀሓይን እየዞረች ተመልሳ እዚያ ገደማ የምትደርሰው በተለያዩ ዕለታት ስለሆነ ካለንደሮች ትክክል ኣይደሉም። የኢትዮጵያ ዕለት የሚጀምረው ጠዋት ነው። ስለ ጵጉሜን 7 የሚጽፉም ኣሉ። [http://www.ethioreference.com/archives/8189] ይህ በየስድስት መቶ ዓመታት የሚከሰተው በየዓመቱ የተጨመሩትን ደቂቃዎች ለመቀነስ ስለሚመስል ትክክል ሳይሆን ኣይቀርም ይላሉ ዶክተሩ።
በዶክተሩ የጽሑፍ ገለጻና ምክንያት [[የተባበሩት መንግሥታት ማሕበር]] እና [[የኣፍሪቃ ሕብረት]] ከመስከረም ፩፣ ፳፻ ዓ.ም. እስከ መስከረም ፩፣ ፳፻፩ ዓ.ም. የኣለውን የኢትዮጵያ ዓመት ሚሌንየሙን በማክበር ዕውቅና (Commemoration) ሰጥተዋል። [http://www.un.org/press/en/2008/Reference_Paper_No_47.doc.htm]
[http://www.sustainabilitank.info/2007/05/the-un-general-assembly-will-declare-the-year-starting-september-12-2007-ending-september-11-2008-as-the-commemoration-of-the-ethiopian-millennium-an-african-occasion/] ሦስተኛው የኢትዮጵያ ሺህ ዘመን የጀመረው መስከረም ፩ ቀን ፳፻፩ ዓ.ም. (September 11, 2008) ሲሆን መስከረም ፩ ቀን ፳፻ ዓ.ም. የሁለተኛው ሺህ የመጨረሻው የ2,000 ዓመት እንቁጣጣሽ እንጂ የሚሌንየሙ መጀመሪያ ኣልነበረም። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium |date=20071129211022 }} [https://web.archive.org/web/20100105030957/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm]
ኢትዮጵያውያን [https://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-astronomy/#comment-2184] ካለንደራቸውን እንዲተዉ የተሞከሩት ስለኣልሠሩ ጽሑፎቹ ደራሲና ቀናት ወደሌላቸው እየተቀየሩ ነው። [http://www.geez.org/Calendars/]
የኢትዮጵያ ዕለት የሚጀምረው ጠዋት ሲሆን የዩሊዮሱ እኩለ ሌሊት ላይ ነው። ስለዚህ ልዩነቶቹን ለማስላት ስድስት ሰዓታት መጨመር ወይም መቀነስ ያስፈልጋል።
===የኢትዮጵያ ቋንቋዎች===
የኢትዮጵያ ቋንቋዎች በ፲፱፻፺፪ ወይም Languages of Ethiopia, 1999 የሚል ድረገጽ SIL ያቀረበውን በመተርጐም ከእነካርታው በዶ/ር ኣበራ ቀርቦ ነበር። [https://web.archive.org/web/20130118082131/http://www.ethiopic.com/alangugs.htm]እነዚህም፦ 1. [[ኣሪ]] 2. [[ኣፋር]] 3. [[ኣላባ]] 4. [[ዐማርኛ]] 5. [[ኣንፊሎ]] 6. [[ኣኝዋክ]] 7. [[ኣርቦሬ]] 8. [[ኣርጎባ]] 9. [[ኣውንጅ]] 10. [[ባይሶ]] 11. [[ባምቤሺ]] 12. [[ባስኬቶ]] 14. [[ቤንች]] 15. [[በርታ]] 17. [[ቢራሌ]] 18. [[ኦሮምኛ]] (ቦረና-ኣርሲ-ጉጂ) 19. [[ቦሮ]] 20. [[ቡርጂ]] 21. [[ቡሳ]] 22. [[ጫራ]] 23. [[ደሳነች]] 24. [[ዲሜ]] 25. [[ደራሻ]] 26. [[ዲዚ]] 27. [[ዶርዜ]] 28. [[ጉራጌ]] 29. [[ጋሞ-ጎፋ]]-[[ዳውሮ]] 30. [[ጋንዛ]] 31. [[ጋዋዳ]] 32. [[ጌዴኦ]] 34. [[ጉሙዝ]] 35. [[ሃዲያ]] 36. [[ሃመር ባና]] 37. [[ሆዞ]] 38. [[ካቻማ-ጋርጁሌ]] 39. [[ካሲፖ-ባለሲ]] 40. [[ካፊቾ]] 41. [[ከንባታ]] 42. [[ካሮ]] 43. [[ኮሞ]] 44. [[ኮንሶ]] 45. [[ኩረት]] 47. [[ኩንፈል]] 48. [[ክዋማ]] 49. [[ክዌጉ]] 50. [[ሊቢዶ]] 51. [[ማጃንግ]] 52. [[ማሌ]] 53. [[ምኢን]] 54. [[ሜሎ]] 55. [[መስመስ]] 56. [[ሙርሌ]] 57. [[ሙርሲ]] 59. [[ናዪ]] 60. [[ጉራጌ]] (ሶዶ) 61. [[ኑአር]] 62. [[ንያንጋቶም]] 63. [[ኦፑኦ]] 64. [[ኦይዳ]] 65. ቆቱ ([[ኦሮምኛ]]) 66. [[ሳሆ]] 67. [[ሰዘ]] 68. [[ሻቦ]] 69. [[ሻካቾ]] 70. [[ሼኮ]] 71. [[ሲዳሞ]] 72. [[ሱማሌ]] 73. [[ሱሪ]] 75. [[ትግርኛ]] 76. [[ፃማይ]] 77. [[ኡዱክ]] 78. [[ጉራጌ]] (ምዕራብ) 79. [[ኦሮምኛ]] (ምዕራብ-መካከለኛ) 80. [[ኣገው]] (ምዕራብ) 81. [[ወላይታ]] 82. [[ጫምታንግ]] 83. [[የምሳ]] 84. [[ዛይ]] 85. [[ዛይሴ-ዘርጉላ]] ናቸው።
[http://self.gutenberg.org/articles/Languages_of_Ethiopia] {{Wayback|url=http://self.gutenberg.org/articles/Languages_of_Ethiopia |date=20150920191420 }} በኣጭሩ ኢትዮጵያ ሰማንያ ቋንቋዎች ኣሏት ማለት ይቻላል።
ሌሎች ዝርዝሮችም እዚህ [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%89%8B%E1%8A%95%E1%89%8B%E1%8B%8E%E1%89%BD] [https://www.ethnologue.com/country/ET/languages] ኣሉ።
እዚህ ዝርዝር ውስጥ የ[[ግዕዝ ቋንቋ]] ኣልተካተተም። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D] የግዕዝ ቋንቋና [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez] ግዕዝ ፊደል [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_script] እንዳይምታቱ መጠንቀቅ ያስፈልጋል። እስከኣሁን በኣብዛኛዎቹ የግዕዝ ፊደል ቀለሞቻችን ተጠቃሚ ቋንቋዎች ብዙ ጽሑፎች ስለኣልተጻፉ ብዙ የቃላት ክምችቶችም የሉም።
በኣሁኑ ጊዜ ውጪ ኣገር የኣሉ ኢትዮጵያውያንን በዓማርኛ ማስተናገድ ተጀምሯል። [https://www.auroragov.org/departments/public_safety_communications/] በዓማርኛ ለማንበብ “Amharic” የሚለውን መምረጥ ያስፈልጋል። ወደፊት በሌሎቹም የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ቋንቋዎች መስተናገድ እንዲጀመር በየቋንቋዎቹ መጻፍ መስፋፋት ጠቃሚ ሳይሆን ኣይቀርም። በሁሉም ቋንቋዎቻችን በግዕዝ ፊደል መክተብ እንዲቻል ቀለሞቹ ዩኒኮድ ውስጥ ገብተው መክተቢያዎቹ በዶክተሩ ስለተዘጋጁ ባለመጠቀም ለሚዳከሙ ቋንቋዎች ተጠያቂዎቹ የየቋንቋዎቹ ተጠቃሚዎች ናቸው። ዕውቀት እየበዛና እየገዘፈ ወደ ኢንተርኔት ስለገባ የሚፈለገውን በቀላሉ ማግኘት ተችሏል። ይህ በተለያዩ ቋንቋዎቻችንም እንዲኖር መጻፍ ያስፈልጋል። ቃላትና ጽሑፎች በብዛት ሲኖሩ ወደ መተርጐም ይኬዳል። በኢትዮጵያ ከ80 በላይ የአፍ መፍቻ ቋንቋዎች እንዳሉ፣ ከእነዚህም መካከል ወደ 51 የሚጠጉት ቋንቋዎች በመጀመርያ ደረጃና በቅድመ መደበኛ ትምህርት ቤቶች ለሚሰጡ ትምህርቶች በመማርያነት እንደሚያገለግሉ ናቸው፡፡ [https://www.ethiopianreporter.com/article/14937]
ከተለያዩ የፊደል ዓይነቶች ዶክተሩ ስሙን ለጥቂቶቹ የሰጡት ሥራ ለማቅለል ነው። ለምሳሌ ያህል የቤንች ገበታ ሲመረጥ የሚጠቀሙበት ቋንቋዎች ብዙ ናቸው። ምሳሌ ኣዊንጊ። የ“ዸ” ፊደል እርባታዎች ለኦሮሞ የተሰጡት ዶክተሩ ፊደሉን ቀድመው ስለዓወቁና መረጃዎቹ ስለቀደሙ እንጂ ይኸው ፊደል የሳሆ ቋንቋን ድምጽ ስለሚወክልና የሳሆም ምሁራን ፊደሉን እንዲጨምሩላቸው ስለላኩላቸው ፊደሉ የሳሆም ነው።
የኣንዳንድ የቦታዎች ስሞችም እየተለዋወጡ ስለሆነ ጥንቃቄ ያስፈልጋል። ምሳሌ በረራ [https://ethiopianege.com/archives/4463] {{Wayback|url=https://ethiopianege.com/archives/4463 |date=20220209131008 }}
===የቋንቋዎች ፊደላት===
ከግዕዝ በፊት የደኣማቱ ቅድመ-ግዕዝ (Proto-Ethiopic) ፊደል ነበር። [https://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] ግዕዝ (Ethiopic) የሚለው ቃል ሁለት ትርጕሞች ኣሉት። ኣንደኛው የግዕዝ ቋንቋ ስም ሲሆን ሌላው የፊደሉ (Script) [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_script] ነው። የግዕዝን ፊደል የሚጠቀሙት የተለያዩ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች የእየራሳቸው የሆኑ ቀለሞች ኣሏቸው። የግዕዝ ቋንቋ ፊደሉን ብቻውን ሲጠቀም ቆይቶ ሌሎች ቋንቋዎች የእየራሳቸው የሆኑ ቀለማትን ጨምረውበት ተስፋፍቷል ይባላል። [https://www.merriam-webster.com/dictionary/Ethiopic] ዓማርኛ፣ ትግርኛና ኦሮምኛ ብዙ ቀለሞች ከመቶ ዓመታት በላይ ቢጋሩም ሁሉም የእየራሳቸው ብቻ የሆኑ ቀለማት ኣሏቸው። ቢሆንም ግዕዝ የሁሉም ተጠቃሚ ቋንቋዎች የፊደል ስምም ነው። ከእነዚህም መካከል ብዙ ተጠቃሚዎች የኣሉት የዓማርኛ [http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A3%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D] ፊደል ነው። የዓማርኛው ፊደልም በቅርቡ የተጨመረለትን የ“ቨ” ቤት ጨምሮ ከ፸ በላይ የግዕዝ ቋንቋ የሌለውን እነ “ሸ”፣ “ቸ”፣ “ኘ”፣ “ጀ”፣ “ጨ”፣ “ኸ”፣ “ዠ” እና ሌሎችንም ቀለማት ያካትታል። (ይህ ገለጻ ዓማርኛ የኣልሆነውን የታይፕራይተር ፊደል ስለማይመለከት ቅጥልጥል ፊደሉም ግዕዝ ኣይደለም።) ስለዚህ ዓማርኛ የሚጠቀመው በእራሱ ፊደል ነው። ይህ ኣገላለጽ የሌሎች ቋንቋዎች ፊደላትንም ይመለከታል። ለምሳሌ ያህል ሁሉም የዓማርኛ ቀለሞች የትግርኛው ውስጥ እንደሌሉት ሁሉም የትግርኛ ቀለሞች (ለምሳሌ “ቐ”) ዓማርኛው ውስጥ የሉም። ኣንዳንድ ሰዎች በስሕተት ዓማርኛ የእራሱ ፊደል የለውም ይላሉ። ዓማርኛ የእራሱ ፊደል (Amharic Alphabet) የኣለው ቋንቋ [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_script] ነው። የግዕዝም ቋንቋ የእራሱ ፊደል ኣለው። የግዕዝ ቋንቋ ፊደላት የዓማርኛው ውስጥ ሲኖሩ ሁሉም የዓማርኛ ፊደላት የግዕዙ ቋንቋ ፊደላት ውስጥ የሉም። የግዕዝ ወይም Ethiopic የተለያዩ ቋንቋዎች የሚጠቀሙበት የፊደሉም ስም ሲሆን ለተለያዩ ቋንቋዎች ተጨማሪ ቀለሞች ተጨምረዋል። ኦሮሞም የእራሱ የግዕዝ ፊደል ኣለው። እንዲሁም ሁሉም የኦሮሞ ፊደላት (ምሳሌ “ዸ”) የዓማርኛው ውስጥ የሉም። የኤርትራው ቢለንና የጎጃሙ ኣገው ቋንቋዎች ፊደላት ቀለሞች ኣንድ ዓይነት ናቸው። ጉራጌኛ ሰባቱንም ቤቶች ያጠቃልላል። [https://am.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:%E1%8C%89%E1%88%AB%E1%8C%8D%E1%8A%9B_%E1%88%B7%E1%8B%B4%E1%88%BD]
የኣብዛኛዎቹ ኣዳዲስ ተጠቃሚ ቋንቋዎች ፊደሎች ዓማርኛው ላይ የተጨመሩ ናቸው። በእዚህም የተነሳ የቀለሞቹ መልኮች እየጨመሩ ቢሆንም ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆኑ ማወቁ እየቀለለ ነው። ተጠቃሚው የሚፈልገውን ቋንቋ በመምረጥ በቋንቋው ቀለሞች ብቻ መጠቀም ተችሏል። በላቲን (Latin) ፊደል እንደሚጠቀሙት እንደእነ እንግሊዝኛ፣ ጀርመንኛና እስፓንኛ ፊደላት [https://en.wikipedia.org/wiki/English_alphabet] [https://en.wikipedia.org/wiki/German_orthography#Alphabet] [http://www.donquijote.org/spanishlanguage/alphabet/] በመባል እንደሚታወቁት ሁሉ በግዕዝ ፊደል የሚጠቀሙትም የትግርኛ፣ [https://ti.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D] ዓማርኛ፣ [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A3%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D] ግዕዝ፣ [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D] ኦሮምኛ [http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/] {{Wayback|url=http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/ |date=20161228202503 }} ሌሎችም ፊደላት በመባል በፊደል ስማቸው ተከፋፍለዋል። ኣንዳንድ ምሁራን በስሕተት ዓማርኛና ትግርኛ የእራሳቸው ፊደላት የላቸውም ይላሉ። ይህ እንግሊዝኛና እስፓንኛ የእራሳቸው ፊደላት የላቸውም እንደማለት የተሳሳተ ነው። ከእዚህ ጎን የኣለው ሥዕል እንደሚያሳየው ፊደላቱን በቋንቋ ቀለሞች (Character sets) የመከፋፈሉ ጥቅም ኣጻጻፍ ለማቅለልም ሲሆን በሁሉም የግዕዝ ቀለሞች ለመጠቀም “Ethiopic ግዕዝ” የሚለውን መምረጥ እንደሚቻል ለማሳየት ነው። Ethiopic (ኢትዮፒክ) በእንግሊዝኛ ግዕዝ ነው። በግዕዝ ቋንቋ ፊደላት ለመጠቀም "ግዕዝ ቋንቋ" የሚለውን መምረጥ ያስፈልጋል። በኣንድ ምሳሌ ቋንቋ የተሰየሙትንም ብዙ ቋንቋዎች ሊጠቀሙባቸውም ይችላሉ። ምሳሌ፦ ኣዊንጂ፣ ዲዚ። ወደፊትም ገበታውን በእያንዳንዱ ቋንቋ ለየብቻ ማቅረብ ያስፈልጋል። ምክንያቱም ወደፊት እያንዳንዱ ቋንቋ በእራሱ ሰዋሰው፣ መዝገበ ቃላት፣ ማረሚያና የመሳሰሉት መጠቀም ስለኣለብን ሳይንሱንና ቴክኖሎጅውን በጀመርንበት በኣሁኑ ጊዜ ለየብቻቸው ማዳበር ስለሚያስፈልገን ነው። ይህ እንግሊዝኛና ፈረንሳይኛ ተቀላቅለው በላቲን ፊደላት እንደማይቀርቡት ዓይነት መሆኑ ነው። ለጥቂቶቹም መደበኛ ቅርጽ የተሰጣቸው ፊደላቱ በቋንቋ ስሞቻቸው ወደ ዩኒኮድ ሲገቡ ነበር። (በግዕዝኤዲት ኣጠቃቀም እንግሊዝኛ ለመቀላቀል የ“ቍጥጥር” (“Ctrl”) እና “ኣማራጭ” (“Alt”) ቁልፎች መጫን ያስፈልጋል።) በዶክተሩ ፓተንቶች የተጠቀሱት የግዕዝ ቀለሞች ብዛት [https://patents.google.com/patent/US9000957B2/en] ዊኪፔዲያ ውስጥ [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_script] ከተጠቀሱት የበለጡ ናቸው።
ዶክተሩ ግን በግላቸው በዓማርኛ ፊደል መቀነስ ከማይስማሙባቸው ምክንያቶች ኣንዱን ለመጥቀስ ያህል ኣንዳንድ የኣናሳ የግዕዝ ቀለሞች ተጠቃሚ ቋንቋዎች ቀለማት የተሠሩት ይቀነሱ የተባሉትን በመጠቀም ስለሆነ ነው። [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAB00.pdf] ሞክሼዎች ይቀነሱ የተባለው የኣናሳ ተጠቃሚዎች ቋንቋዎች ፊደሉ በዛ ብለው ቅር እንዳይላቸው ነው የሚባልም ወሬ ኣለ። በእዚህ የተነሳ ጸሎቱ “ጸ” የፀሓዩ “ፀ” ሞክሼ ከሆነ የጉሙዙ “ꬨ” “ጸ” ሞክሼውን መመርኰዝ ኣልነበረበትም። “ጿ” ቀለም ያለውን ጸሎቱ “ጸ” ሞክሼ ነው ተብሎ ተዘልሎ የምኢኑ ዘጠነኛ እንዚር ፀሓዩ ላይ ስለቀረበ ዶክተሩ ለፀሓዩ ስምንተኛ ቀለም ኣቅርበዋል። ምክንያቱም በዶክተሩ ኣስተሳስብ ፊደል መቀነስ የሚፈልጉ ፊደል እንዳይቀነስ የሚፈልጉትን መብት መንካት የለባቸውም። “ኳ”ን ኣጥፍቶ “ክዋ” ወይም “ኩዋ” እንደ “ኳ” ይነበቡ ማለት ብቻ በቂ ኣይደለም። ምክንያቱም ግዕዝ ድምፃዊ ፊደል ስለሆነ ነው። “ሀ” እና “አ” የእየራዕቦቻቸው ሞክሼዎች መስለዋቸው ከኣናሳ ቋንቋዎች ቀለሞች ውስጥ ሊያጠፏቸው የሚፈልጉም ኣሉ። ይኸን ልዩነት በኣለማወቅ የዩኒኮድ ፊደላችንም ላይ ችግር የፈጠሩ ኣሉ። [https://en.wikipedia.org/wiki/Tigrinya_language] ስለዚህ የሚሻሻሉ ነገሮች ጥናት ላይ ቢመረኰዙ ኣይከፉም። ሞክሼ የተባሉት ቀለሞች የእየእራሳቸው ጥቅሞች ኣሏቸው። ምሳሌ፦ መሳሳትና መሣሣትን በማጥበቂያ ወይም በማላልያ ምልክት ከመለየት የቃላቱን ኣመጣጦች ማወቅ ለዕውቀቱም ሆነ ለኮምፕዩተሩ ሳይበጅ ኣይቀርም።
“መሣሣት” (“messassat”) (“ትክክል ኣለመሆን”) እና “መሳሳት” (“mesasat”) (“ስስ መሆን”) ሁለት ቃላት በዓማርኛ ለመክተብ የሚወስዱት ሥፍራዎች ስምንት ሲሆኑ የሚከተቡት በ14 መርገጫዎች ነው። ላቲኖቹ የሚወስዱት እጥፍ ሥፍራዎችና 16 መርገጫዎች ስለሆኑ ሞክሼዎችን ማስወገድ ሥፍራዎችንና መርገጫዎችን ስለሚያስጨምር ለዓማርኛውም ጠቃሚ ኣይደለም። ምሳሌ፦ “መሳ'ሳ'ት”። ምክንያቱም የ“መሳሳት”ን ሁለት ኣጠቃቀሞች ከዓረፍተ ነገሩ መለየትም ይቻላል። እነዚህም እንደልብስ ያልጠነከረ “ስስ” መሆንና እንደሰው ርኅሩህ የሆነ “ስስ” መሆን ናቸው።
በጊዜውም የኮምፕዩተር ክፍል ባይኖርም ፲፪ የሞዴት ፕሮግራሞች የኢትዮጵያ ኮምፕዩተሮችና ሶፍትዌር ለኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ (በፕሮፌሰር ዓለማየሁ በኩል) በ፲፱፻፺፪ ዓ.ም. በነፃ ኣበርክቶ ነበር። ኦሮምኛን በግዕዝ ፊደሉ መክተብ ያስቸግራል በተባለበት ጊዜ ለቀረቡት ኣንዳንድ ምክንያቶች ዶክተሩ መፍትሔ ነበራቸው። [http://www.ethiopians.com/bayeyima.html] ኦሮምኛን ከግዕዝ ይልቅ በላቲን ፊደል መጻፍ ይሻላል ተብሎ የቀረቡት ዘጠኝ ምክንያቶች ደካማዎች ነበሩ። ለምሳሌ ያህል በኣንደኝነት የቀረበው ምክንያት ላቲን 26 ቀለሞች ሲኖሩት የግዕዙ 189 ናቸው ይላል። የላቲን “ኤ” ፊደል ዓይነቶች 27 ሲሆኑ ከእነዚህ ስምንቱ “aàáâãäåæ” ናቸው። “ብላ” በግዕዝ ፊደል “ኛዹ” ተብሎ በኦሮምኛ ሲጻፍ የሚወስደው ስፍራ ሁለት ብቻ ሲሆን እያንዳንዱን ቀለም ለመክተብ ኣንድ ስከንድ ቢወስድ በላቲን ፊደል በእንግሊዝኛ “nyaadhuu”፣ በፈረንሳይ “gnaadhuu”፣ እና በእስፓኝም ፊደል ኣያታርፉም። በሌላ በኩል ኣንዳንድ ኦሮሞዎች ወደ ላቲን የዞሩት በግዕዝ ፊደል እንዳይጠቀሙ ስለተከለከሉም ነው ይባላል።
የግዕዝ ፊደልና ተጠቃሚ ቋንቋዎቹ ጥቃት እየደረሰባቸው ነው። [http://www.ethiopians.com/bayeyima.html] [http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html |date=20160306203955 }} [http://www.goolgule.com/wp-content/uploads/2013/09/Geez-Amharic-Letters.pdf] ለምሳሌ ያህል ውክፔዲያ ስለ እንግሊዝኛ ፊደል [http://en.wikipedia.org/wiki/English_alphabet] ገጽ ሲኖረው ስለ ዓማርኛ ቋንቋ እንጂ [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] በእንግሊዝኛ ስለ ዓማርኛ ፊደል ወይም የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ገጽ የለውም። በጽሑፍ የሌለ ነገር እንደሌለ ይቆጠራል ነው የሚባለው። በዓማርኛ ፊደል [http://www.ethiomedia.com/1000bits/facts-about-geez.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/facts-about-geez.pdf |date=20171030223250 }} በነፃ መጻፊያ እዚህ [http://freetyping.geezedit.com/] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} ኣለ። የተሟሉ የዓማርኛ መክተቢያዎች ኣሉ። [http://www.geezedit.com] [https://itunes.apple.com/us/app/geezedit-amharic/id935624754?mt=8] ስለዚህ ኣሁን በግዕዝ ፊደላችን በትክክለኛው ኣጠቃቀም በተለያዩ ቋንቋዎቻችን በሕጋዊ ሁኔታ በተገዙ ሶፍትዌር በመጻፍ ጽሑፎች ወደ ኮምፕዩተርና ኢንተርኔት የሚገቡበት ጊዜ ነው። በቅርቡም ሕዝብ ለብዙ ዘመናት የተጠቀመበት ዓማርኛ ብሔራዊነቱ ቀርቶ የሥራ ቋንቋ በመሆን በእንግሊዝኛ እንዲተካ ተደርጓል ይባላል። ኢትዮጵያ የእንግሊዝ ቅኝ ኣገር ስለኣልሆነች ባይሆን ዓማርኛው ላይ እንግሊዝኛን መጨመር (Grandfathering) እንጂ መተካቱን ዶክተሩ ይቃወማሉ። ተማረ የሚባለው ኣንድአንድ ኢትዮጵያዊ እያተኮር የኣለው ከጻፈልኝ ምን ኣለበት እየኣለ በተገኘው ሶፍትዌር ይጽፋል እንጂ ሁሉንም የዓማርኛ ቀለሞች እንኳን ከትቦ የሚጠቀምበት የመክተብ ችሎታ እንዳለው ማጣራቱ ኣጠራጣሪ ነው። “ባለፈው አንድ ዩኒቨርሲቲ ሄጄ አንድ ጓደኛዬ የነገረኝ አሳዛኝ ነገር ነበር። የአማርኛ መምህር ለመቅጠር የተሰጠው ፈተና ዩ፣ ዪ፣ ዬ እና ዮን መጻፍ ነበር። በጣም የሚገርመው ግን ከተፈተኑት ኣምስት የሁለተኛ ዲግሪ ያላቸው መምህራን ኣንዱ ብቻ አሟልቶ ጽፏቸዋል። ወደፊት አማርኛን ማንበብና መጻፍ የሚችል ሰው ለማግኘት ሥዕለት ሳያስፈልግ አይቀርም።” ይላል እዚህ [http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html |date=20160306203955 }} የኣለ ኣንድ ጽሑፍ። ለእዚህ ችግር የአማርኛ የጽሕፈት መኪናም ኣስተዋጽዖ ሳይኖረው እንዳልቀረ የኮሚሽነር ኣበበ ሙሉነህን የ፲፱፻፹፪ ዓ.ም. ደብዳቤ ውስጥ የኣሉት የ“የ” እንዚራን መቀጠያዎች ያሳያሉ። [https://web.archive.org/web/20130416132450/http://www.ethiopic.com/typwritr.htm] (“ኢትዮጵያ”፣ “ዩናይትድ” እና “ኮምፒዩተር” የሚሉት ቃላት የተጻፉባቸው የ“የ” መቀጠያዎች መለየት ኣስቸጋሪ ነው። የአማርኛ የእጅ ጽሑፍ መጻፊያ “ዮ”ን መጻፍ የኣልቻለ ቢመስልም ስሕተቱ የፀሐፊው ሳይሆን ኣይቀርም። [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic])
የትግርኛ ቀለሞቻችንን ለኣለመጠቀምና ቀስ በቀስ ለማጥፋት ያቀለሟቸውንም ዶክተሩ ተቃውመዋል። [https://ti.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D] [https://en.wikipedia.org/wiki/Tigrinya_language] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B] ለምሳሌም ያህል በአማርኛ የ“ሀ” ድምጽ ወደ “ኸ” የቀረበ ነው አንጂ “ሀ” የ“ሃ” ሞክሼ ኣይደለም። የ“ሀ” እና “ኸ” ድምፆች ኣንድ ባይሆኑም “ሀ” እና “ሃ” ኣንድ መሆን የለባቸውም። “ሐ”፣ “ኀ”፣ እና “ዀ”ም ኣሉ። የተለያዩ ቋንቋዎች ብቻ የሚጠቀሙባቸው ቀለሞችና ድምፆች ኣሉ። ምሳሌ የጉራግኛው “ⷐ”። ይኸ ለምሳሌ ያህል የቀረበ የጉራጌ ፊደል እንደ ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ዓይነት የተሟላ የግዕዝ ፊደል ለሌላቸው ኣይታይም።
የሁሉም የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ቋንቋዎች ተለይተው መታወቅ እንደየፍላጎቱ ለማዳበር ይጠቅማል። [https://www.scribd.com/document/488601217/Amharic-Silte-Lexicon-pdf] [http://wiki.eanswers.com/am/%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB] ለምሳሌ ያህል ኦሮምኛ ከቴክኖሎጅው ጋር እንዲጓዝ እነኢትዮስዊትን ማዳበር ያስፈልጋል። ግዕዝ ትክክለኛ ፊደል ስለሆነ ወደፊት ሌሎች ዓለማት ስንሄድ ይዘናቸው የምንሄድ ስለሆኑና ከዋክብትን ስለሚጎበኙ በኣቋራጭ ኣንሸወድ። በግዕዝ በሚገባ ለመጠቀም ወጪ ማውጣትና ለመክፈል መዘጋጀት እንጂ [https://broom01.revolvy.com/topic/Substratum%20(linguistics)&item_type=topic] ለላቲን የተሠሩ ፕሮግራሞችና መሣሪያዎች ሲባል ፊደል መቀነስ [https://www.nazret.com/2017/05/01/ethiopia-the-case-for-the-reform-of-the-ethiopic-script/] {{Wayback|url=https://www.nazret.com/2017/05/01/ethiopia-the-case-for-the-reform-of-the-ethiopic-script/ |date=20210805230755 }} ላይ ማተኮርን ዶክተሩ ይቃወማሉ።
የግዕዝ ፊደል መክተቢያዎች ሁሉንም ቀለሞች የማስተናገድ ችሎታ ሊኖራቸው ይገባል። በዓማርኛ ብቻ የሚያስጽፈውን ግዕዝ ማለትም ተገቢ ኣይደለም። የዓማርኛ ከታቢም በሌሎች ፊደላት መኖር እንዳይዘናጋ ዓማርኛው ብቻ ተመርጦ እንዲከተብበት ኣማራጭ ሊኖር ይገባል። ፊደላትን በተለያዩ ቋንቋዎች ማቅረብ ለትርጕምና የተለያዩ ሥራዎች ማዳበር ይጠቅማል። ለምሳሌ ያህል ኦነሲሞስ ነሲብ በሁሉም የግዕዝ ቀለሞች ኣልተጠቀሙም።
===ጽሑፎች===
ኢትዮጵያንና ጠቅላላ ዕውቀት የሚመለከቱ ጉዳዮች [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} በተለይ Ethiopic.com በእየጊዜው የቀረቡ ኣሉ። ለምሳሌ ያህል፣ ስመ እጸዋት፣ [https://web.archive.org/web/20080224151756/http://www.ethiopic.com/aplants.htm] [http://www.savormusic.com/img/index/plants_and_animal_life_of_ethiopia.html] {{Wayback|url=http://www.savormusic.com/img/index/plants_and_animal_life_of_ethiopia.html |date=20160305182917 }} [http://www.zehabesha.com/amharic/wp-content/uploads/2013/10/YesidetegnaMastawesha.pdf] {{Wayback|url=http://www.zehabesha.com/amharic/wp-content/uploads/2013/10/YesidetegnaMastawesha.pdf |date=20131101124118 }} [https://ro.wikipedia.org/wiki/Eragrostis_tef] የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር፣ [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=381:the-ethiopic-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=381:the-ethiopic-calendar |date=20210731045239 }}፣ [http://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-calendar/] [http://www.sustainabilitank.info/2007/05/the-un-general-assembly-will-declare-the-year-starting-september-12-2007-ending-september-11-2008-as-the-commemoration-of-the-ethiopian-millennium-an-african-occasion/] [http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm] {{Wayback|url=http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm |date=20071219002113 }} [http://hf-xc.com/ethiopian-calendar/] [https://web.archive.org/web/20130118081943/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm] [https://web.archive.org/web/20081006131305/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm] [https://simenehterefe.blogspot.com/] ስመ በሽታ፣ [https://web.archive.org/web/20080303172207/http://www.ethiopic.com/adisease.htm] የግዕዝ ፊደል፣ [https://web.archive.org/web/20120111013212/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] [http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html#!] [http://ru.cyclopaedia.net/wiki/History_of_writing_systems] {{Wayback|url=http://ru.cyclopaedia.net/wiki/History_of_writing_systems |date=20160307104822 }} ስመ ኣኃዝ፣ [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/ethiopic.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/ethiopic.html |date=20130521132527 }} [http://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Ethiopic+Aberra&source=bl&ots=bmkyrmsPR1&sig=L-WyoEFOhv_X3m1r5mvGIfxkQik&hl=en&sa=X&ei=8FteVN__GIeHyQTn1YCgCg&ved=0CE4Q6AEwCjgK#v=onepage&q=Ethiopic%20Aberra&f=false] [https://web.archive.org/web/20080305031147/http://www.ethiopic.com/ethiopic/numerals.htm] [[የኢትዮጵያ እንስሳት]] ስመ አንሰሳት፣ [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%88%B5%E1%88%B3%E1%89%B5] [https://web.archive.org/web/20120107215558/http://www.ethiopic.com/AMHARIC/animals.htm] የግዕዝ ስምና ኣኃዝ [http://www./Ethiopic_Names_and_Numbers.htm] [https://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Ethiopic+Aberra&source=bl&ots=bmpBvfuRQ5&sig=_bDD7zu7dIZDiTX7VNNF4UL5hyI&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjO_cvm4vvNAhUKKiYKHQ9PB8A4ChDoAQg-MAU#v=onepage&q=Ethiopic%20Aberra&f=false]
ስመ ምልክቶች፣ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች፣[https://web.archive.org/web/20121030095936/http://www.ethiopic.com/alangugs.htm] ኣንዳንድ የፊደል ስሕተቶች፣ [http://www.ethiopic.com/AMHARIC/errors.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/AMHARIC/errors.pdf |date=20060614013044 }} [https://archive.today/20141103180031/http://www.befeqe.com/2011/02/blog-post.html] [https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/637802172946355] ግልጽ ደብዳቤ ለቫቲካን ጳጳስ ቤነዲክት ፲፮ተኛ [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar |date=20160125050915 }} [http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html |date=20140704035152 }} [http://www.slideshare.net/nebiyu1/ethiopia-historic-highlights-july-21-2013] እና Amharic Glossary ምሳሌዎች ናቸው። [http://newikis.com/am/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B.html] ሌላ ምሳሌ ለመጥቀስ ያህል የኢትዮጵያ ሚሌንየም መከበር ያለበት መስከረም ፩ ቀን ፳፻፩ ዓ.ም. እንጂ መስከረም ፩ ቀን ፳፻ ዓ.ም. መሆን እንደኣሌለበት ኣንድ ድረገጽ ላይ ዶክተሩ ጽፈውና ኣሳምነው የኢትዮጵያ ምክር ቤት ከሰኔ ፩ ቀን ፲፱፻፺፱ ዓ.ም. እስከ መስከረም ፩ ቀን ፳፻ ዓ.ም. እንዲከበር የተደነገገው ስሕተት ተደርሶበት ሚሌንየሙ ዓመቱን ሙሉ እንዲከበር ተደርጓል። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=425] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=425 |date=20210731061934 }} [http://www.ethiomedia.com/ace/dc_symposium_program.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/ace/dc_symposium_program.pdf |date=20140704034937 }} [http://www.sustainabilitank.info/2007/05/the-un-general-assembly-will-declare-the-year-starting-september-12-2007-ending-september-11-2008-as-the-commemoration-of-the-ethiopian-millennium-an-african-occasion/] የኢትዮጵያ ስመ እጽዋት ምንጭ የዶ/ር ኣበራ ሞላ ሥራ ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A5%E1%8C%BD%E1%8B%8B%E1%89%B5] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A5%E1%8C%BD%E1%8B%8B%E1%89%B5]
በተጨማሪም ዶክተሩ በየጊዜው የ[[ሞዴት]]፣ [[ኢትዮወርድ]]ና [[ግዕዝኤዲት]] ኣማርኛና እንግሊዝኛ መመሪያዎችን ለመክተብና ማቀነባበሪያ ከተጠቀሙባቸውና የሌሎችም ሥራዎች ሌላ ብዙ መጽሓፍት ከ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. ጀምሮ ከጻፉባቸው ታዋቂ ደራስያን መካከል ዶ/ር ዓለሙ ቢፍቱ እና ዶ/ር ለይኩን ብርሃኑ ይገኙበታል። እነዚህ በዓማርኛው ፊደል መጽሓፎቻቸውን ኣሜሪካ የጻፉና ያሳተሙ ደራስያን ዶክተሩን በመጥቀስ ኣመስግነዋል። ዶ/ር [[በቀለ ሞላ]] እና [[ጌታቸው ሞላ]] ዋሽንግተን ዲ.ሲ. ውስጥ ፈጣን ማተሚያ ቤት [http://www.fettan.com/] የመጀመሪያው የሆነውን ግዕዝ ማተሚያ በ፲፱፻፹፱ ዓ.ም. ኣቋቁመው ብዙ መጽሓፍትና ጽሑፍ-ነክ ሥራዎች በሶፍትዌር ታትመዋል። ዶ/ር በቀለም ተመስግነዋል። ዶክተር ኣበራም የግዕዝ ፊደል የረዥም ጊዜ ተጠቃሚ ናቸው። [https://www.google.com/search?q=Aberra+Molla&rlz=1T4GUEA_enUS611US611&biw=1536&bih=710&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0CAYQ_AUoAWoVChMI4Nzf8ZvcyAIVzComCh1LbgbS]
[http://www.angelfire.com/ak/sellassie/politics/tigrey.html] [http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=ModEth&Search_Code=TALL&PID=AINu5ZM4-JH4SXMyLcIsjLWVME_wD&SEQ=20100123185924&CNT=25&HIST=1] [http://www.scribd.com/doc/40401972/አማርኛ-ኣማርኛ-ዐማርኛ-ወይስ-ዓማርኛ#scribd] [https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/637802172946355] [http://entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76] ለኣሥር ዓመታት ያህልም የ“Ethiopian Review” [https://books.google.com/books?id=nRVBAQAAIAAJ&q=Aberra+Molla&dq=Aberra+Molla&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj2teCOme7RAhUS84MKHRGmCdY4ChDoAQgfMAE] (ኤልያስ ክፍሌ) “[[ላንዳፍታ]]” [http://geezedit.com/Testimonials] (መኮንን ገሠሠ) መጽሔቶች ተባባሪ ኣዘጋጅ ነበሩ። ዶክተሩ ዲጂታይዝ በኣደረጉት ግዕዝ በተለያዩ ርዕሶች ኢንተርኔት ላይ የተለያዩ ጽሑፎችን ኣቅርበዋል። [https://www.facebook.com/GeezEdit/] [http://us.alhea.com/ego5/search/web?q=dr%20aberra%20molla&alhea=89032&dev=c&gclid=CPf4xJXu5NICFcW6wAodk6wP3Q] {{Wayback|url=http://us.alhea.com/ego5/search/web?q=dr%20aberra%20molla&alhea=89032&dev=c&gclid=CPf4xJXu5NICFcW6wAodk6wP3Q |date=20230404064832 }}
የዶክተሩ ሥራዎች የተለያዩ መጽሓፍትና መጽሔቶች ውስጥም ተጠቅሰዋል። ምሳሌ፦ History of Mathematics in Africa, AMUCHMA 25 Years (ገጽ 526)
[https://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Ethiopic+Aberra&source=bl&ots=bmpBvfuRQ5&sig=_bDD7zu7dIZDiTX7VNNF4UL5hyI&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjO_cvm4vvNAhUKKiYKHQ9PB8A4ChDoAQg-MAU#v=onepage&q=Ethiopic%20Aberra&f=false] [https://thinktanktheology.files.wordpress.com/2013/10/encyclopedia-of-timesciencephilosophytheologyculture2009bbs.pdf] Encyclopedia of Time, (ገጽ 128) [https://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT2&lpg=PT2&dq=ISBN+978-1-62914-528-0&source=bl&ots=--Ay1fOIY8&sig=QiEnbnh4onJiwBrpgZDyx5iJG-c&hl=en&sa=X&ei=DdHRVJXiOcOxggTcoICoCA&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=ISBN%20978-1-62914-528-0&f=false] [http://www.timeemits.com/Holy_of_Holies.htm#Seth_to_Enoch_Analogy] [http://www.readbag.com/afrikrafts-zambia-books-africanscientificlegacy] {{Wayback|url=http://www.readbag.com/afrikrafts-zambia-books-africanscientificlegacy |date=20140926215742 }} [https://books.google.com/books?id=b3ddWSxmi9cC&pg=PA128&lpg=PA128&dq=aberra+molla&source=bl&ots=fJDaDuQmza&sig=jSMu83ccHBx9dKdr8DMGcvJ55r0&hl=en&sa=X&ei=_ILUU5fGBoO0yAS37oK4Cw&ved=0CDgQ6AEwBTgo#v=onepage&q=aberra%20molla&f=false] [https://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT765&lpg=PT765&dq=dr.+aberra+molla+prevail+Pearce&source=bl&ots=--EE2jJLY6&sig=sEErpaW9xnlJUJdc8iSjPUbWCUk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjPvNKRxIbOAhWH5IMKHQM2AO4Q6AEIJTAC#v=onepage&q=dr.%20aberra%20molla%20prevail%20Pearce&f=false]
[https://books.google.com/books?id=hVJYj3RGXjwC&pg=PA707&lpg=PA707&dq=Aberra+Molla&source=bl&ots=qfiIyT8thk&sig=8bZ1KkDshKRe41wkDYCid3IYrwM&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjA4Mzhlu7RAhXF0FQKHbvWDsM4HhDoAQgmMAM#v=onepage&q=Aberra%20Molla&f=false] [https://revista.ecaminos.org/article/historia-y-religion-etiopes-en-el-tercer-milenio/] ዶክተሩንም ስለ ሥራዎቻቸው የኣመስገኑ ብዙዎች ናቸው። [https://www.facebook.com/Ethiopian.DJ/photos/a.185958364845284.41252.182037128570741/722268424547606/?type=1&theater] [https://www.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/395818347259832/?type=3&theater][https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/1140254446034456] [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=408846802623653&id=118697174971952] ቪድዮዎችና ሌሎችም ኣሉ። [https://metavideos.com/video/3540776/dr-aberra-molla-interview-on-ectv-1992-part-2] {{Wayback|url=https://metavideos.com/video/3540776/dr-aberra-molla-interview-on-ectv-1992-part-2 |date=20241008085836 }} [http://www.planetethiopia.com/videos/interview-with-inventor-patent-holder-of-ethiopic-character-entry-dr-aberra-molla-%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%88%88%E1%88%98%E1%8C%80%E1%88%98%E1%88%AD%E1%8B%AB-%E1%8C%8A%E1%8B%9C-%E1%89%A0_0143cb0e1.html] {{Wayback|url=http://www.planetethiopia.com/videos/interview-with-inventor-patent-holder-of-ethiopic-character-entry-dr-aberra-molla-%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%88%88%E1%88%98%E1%8C%80%E1%88%98%E1%88%AD%E1%8B%AB-%E1%8C%8A%E1%8B%9C-%E1%89%A0_0143cb0e1.html |date=20191118185240 }} [http://ethioonutube.com/video.php?v=806] {{Wayback|url=http://ethioonutube.com/video.php?v=806 |date=20160605080804 }} [http://meyxanalar.com/video/CMQYuhaAKH4] {{Wayback|url=http://meyxanalar.com/video/CMQYuhaAKH4 |date=20210802082823 }} [http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/] {{Wayback|url=http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/ |date=20161228202503 }} [https://archive.org/details/January112015p] [http://clipvideo.ga/video/-gjjqTQCymc/the-new-geezedit-2.html] [http://www.ethiotube.net/video/33099/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015] {{Wayback|url=http://www.ethiotube.net/video/33099/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015 |date=20150622061809 }} [https://www.youtube.com/watch?v=YQZzwWuQS5Y] [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=772371019571455&id=669552783186613] [http://archive.is/wy8Bh/image] [https://web.archive.org/web/20191112163605/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=671:december-30-2013] ይህ “ኣበራ ሞላ” የውክፔዲያ (Wikipedia) ገጽም በብዛት ከሚነበቡት ኣንዱ ነው። [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/pagecounts/reports/2012-12/most-requested-pages-2012-12-wikipedia-AM.html] {{Wayback|url=https://stats.wikimedia.org/wikimedia/pagecounts/reports/2012-12/most-requested-pages-2012-12-wikipedia-AM.html |date=20210724121310 }} የዓማርኛና እንግሊዝኛ ቅልቅል ጽሑፎች ምሳሌ እዚህ ኣለ። [https://ethiopiancalendar.wordpress.com/history/] ዶክተሩ ይኸን የዓማርኛ ዊኪፔዲያ ገጽ ከኣቀረቡት ፀሓፊዎች ኣራተኛ ናቸው። [https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAM.htm] {{Wayback|url=https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAM.htm |date=20190421135930 }}
ገጹም በትልቅነት ኣንደኛ ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%8D%E1%8B%A9:%E1%88%A8%E1%8C%83%E1%8C%85%E1%88%9D_%E1%8C%88%E1%8C%BE%E1%89%BD] ሌላ ምሳሌ ለመጥቀስ ያህል የአማርኛ ዊክፔዲያ ስመ እጽዋትና [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A5%E1%8C%BD%E1%8B%8B%E1%89%B5] ስም አንስሳት [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A0%E1%8C%A5%E1%89%A2_%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%88%B5%E1%88%B3%E1%89%B5] መነሻዎች የዶክተሩ ጽሑፎች ናቸው።
ዶክተሩ ከታዋቂ [[ሰዎች]] ኣንዱ ናቸው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%88%B0%E1%8B%8E%E1%89%BD] በኣከናወኗቸው የተለያዩ ሥራዎች ጥቅሞቻቸው የተነኩ ጥቂት ሰዎች ስለእሳቸው የተጻፉ የእንግሊዝኛ ጽሑፍችን የሚሠርዙ ቢኖሩም ኣልተሳካላቸውም። [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=772371019571455&id=669552783186613] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B] [https://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877] [http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla |date=20150610231423 }} [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD]
===ግዕዝ አከታተብ===
ዶክተሩ (Dr. Aberra Molla) ከ564 በላይ የሆኑትን የግዕዝ ዩኒኮድ ቀለሞች ማንኛቸውንም በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ብቻ እንዲከተቡ ለፈጠሩት ቀልጣፋና ግሩም ኣዲስ ዘዴ መረጃ Ethiopic Character Entry ፔንዲንግ ፓተንት (Pending Patent) እዚህ [http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=/netahtml/PTO/search-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=/netahtml/PTO/search-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla |date=20150210042235 }} ወይም እዚህ [https://www.google.com/patents/US20090179778?dq=US20090179778&hl=en&sa=X&ei=KC9kUqHSE-ifyQG54IHwAQ&ved=0CDcQ6AEwAA] [http://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_language] ማንበብ ይቻላል። ኣብሻ (ABSHA) በመባል በታወቀው በእዚህ ኣዲስ የመክተቢያ ዘዴ ወይም ሥርዓት ሕዝቡ በነፃ በአማርኛ መጻፍና የዓለም ድረገጾችንና የመሳሰሉትን (ኢንተርኔት) በአማርኛ መፈለግ እንዲችል http://freetyping.geezedit.com {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} (ፍሪታይፒንግ.ግዕዝኤዲት.ኮም) የሚባል ድረገጽ በ፳፻፪ ዓ.ም. ኣበርክተዋል። ከእዚያም ወዲህ ብዙ መቶ ሺህ ሰዎች ተጠቅመውበታል። በኣብሻ ሥርዓት ብዛቱ ከ፭፻ በላይ ከሆነው የግዕዝ ፊደል፣ ምልክት፣ ኣኃዝና ማዜሚያ ሌላ ኮምፕዩተሩ የሚጠቀምባቸውን የእንግሊዝኛ ቊጥሮችና ምልክቶችን ግዕዝ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ተጠቅሞባቸው መክተቢያዎቹ ተርፈዋል። በኣንድና ሁለት መርገጫዎች የእንግሊዝኛውን ቀለሞች እንዲከትብ የተሠራው የኮምፕዩተር የፊደል ገበታ ግዕዝን ወደ እንግሊዝኛው ዓይነት ኣከታተብ በቀረበ ዘዴ እንዲከትብ ሠርተዋል። በእዚህ ዘዴ ግዕዝ የእንግሊዝኛ እስፔሊንግ ጣጣ ውስጥ ሳይገባ የእንግሊዝኛውን የኮምፕዩተር ገበታ በመጋራት፣ በማዋሃድና ለብቻውም እንዲጠቀም ሆኗል። ይኸንንም ያደረጉት በፓተንት ማመልከቻቸው እንደጠቀሱት ግዕዝን በቀላሉና በቀለጠፈ ዘዴ መክተብ የሚያስችል ዘዴ ስለኣልነበረ ነው። [http://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_language]
ነፃውና የሚሸጠው ግዕዝኤዲት ሶፍትዌር የተሸፈኑት በኣንድ የባለቤትነት መታወቂያ ስለሆነ ማስጠንቀቂያው ለሁለቱም ነው። ፓተንቱ ቢኖርም ባይኖርም ከፈጠሩት ዘዴ የተሻለ በኣሁኑ ጊዜ ስለሌለ ማንኛውምን ቀለም በሁለት መርገጫዎች መክተብም ያስችላል። ለምሳሌ ያህል በፈጠሩት ኣዲስ ዘዴ ኮምፕዩተሩ በኣለው 47 መርገጫዎች የግዕዝ ሳድሳንና ኣኃዞች በኣንድ ኣንድ መርገጫዎች ሲከተቡ ሌሎች ከ400 በላይ የሆኑት የግዕዝ ቀለሞች እያንዳንዳቸው በሁለት መርገጫዎች ይከተባሉ። [http://www.youtube.com/watch?v=CMQYuhaAKH4] ስለዚህ በእዚህ ዘዴ መፈጠር የተነሳ ቀለሞችን በሁለትና ከእዚያ በላይ መርገጫዎች በመጠቀም ወይንም የግዕዝን ቀለም ላቲን በማይጠቀምበት ኣዲስና ኋላ ቀር ዘዴ እንደላቲን ቃላት በእስፔሊንግ መክተብ ኣያስፈልግም። ይህ በእንዲህ እንዳለ ዓማርኛውን [http://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] በኣራት መርገጫዎች የሚያስከትቡ ዘዴዎችንና የኮምፕዩተር ፕሮግራሞች በነፃ በማደል እያዘናጉ በማለማመድ ላይ የኣሉም ኣሉ። ይህ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች በኣራት መርገጫዎች ስለማያስከትብና ሊያዛልቅ ስለማይችል ዓማርኛውንም ሆነ እንግሊዝኛውን ሳይጠቅም ሁለቱንም ከሌሎች የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች እንዳያጣላና እንዳያስተዛዝብ ዶክተሩ የፈጠሩት ይራዳል። ቸልተኝነት ከቀጠለ ግን የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች ኣናሳ እንዳይሆኑ ሳያስተውሉ በተገኘው በመጠቀም ይሀን ወሳኝ ጊዜ ከማባከን መጠንቀቅ ያስፈልጋል። ግዕዝኤዲት የሚከትበው እንደ እንግሊዝኛው ኣከታተብ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ቢመስልም ከእንግሊዝኛው በተሻለ፣ በረቀቀ፣ ኃይለኛና ኣዲስ ዘዴ ስለሆነ ፊደላችንን በዓለም ላይ ለማስፋፋትና በድምፃዊነቱ ጥቅም ላይ ለማዋል በሚገባ ተዘጋጅቷል። ሥራውም ሳይንስን የተመረኰዘ ነው። የግዕዝ ፊደል የረዥም ጊዜ ተናጋሪዎችና ጸሓፊዎች የኣሉት ሲሆን ድምጽን እንዲወክል የተሠራውን የእንግሊዝኛውን ዓለም-ኣቀፍ ድምፃዊ ፊደል (International Phonetic Alphabet) ሊረዳ ይችላል። [http://en.wikipedia.org/wiki/Typing] በኣሁኑ ጊዜ ግዕዝ በዩኒኮድ ዕውቅና ያገኙትን የቢለን፣ ቤንች፣ ምኢን፣ ሙርሲ፣ ሱሪ፣ ትግረ፣ ትግርኛ፣ ኣገው፣ ኣውንጂ፣ ኦሮምኛ፣ ዓማርኛ፣ ዲዚ፣ ዳውሮ፣ ጉሙዝ፣ ጉራጌ፣ ጋሞ ጎፋ እና ግዕዝ ቋንቋዎች የሚጋሯቸውን ቀለሞችና ሌሎችንም ያስከትባል። ይህ የውክፔዲያ ገጽም የተጻፈውና የቀረበው በግዕዝ ፊደል ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D]
ግዕዝኤዲት.ኮም [http://www.geezedit.com] (Geezedit.com) [http://www.youtube.com/watch?v=YQZzwWuQS5Y] የኮሎራዶው ኣብሻ/የኢትዮጵያ ኮምፕዩተሮችና ሶፍትዌር ኩባንያ ሌላ የእሳቸውና ባለቤታቸው ወ/ሮ [[ሠናይት ከተማ]] ድረገጽ ነው። የሁሉም ስም ግዕዝኤዲት ቢሆንም የነፃው ኃይልና ኣጠቃቀም የተወሰነ ነው። ዶክተሩም እንዴት የግዕዝ ፊደል ለኮምፕዩተሮች፣ የእጅ ስልኮችና ለመሳሰሉት መቅረብ እንደሚቻል በሳይንሳዊ ምርምር የደረሱበትን ለገበያና በነፃ ከማድረስ ኣልፈው ለፊደሉ መብት ታግለው ስለተሳካላቸው በምርምሩ በመቀጠል ትክክለኛ መደብ ፈጥረዋል።
[http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PG01&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.html&r=1&f=G&l=50&s1=%2220150212592%22.PGNR.&OS=DN/20150212592&RS=DN/20150212592] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PG01&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.html&r=1&f=G&l=50&s1=%2220150212592%22.PGNR.&OS=DN/20150212592&RS=DN/20150212592 |date=20201111212907 }} እየተሻሻለም ነው። ስለዚህ እያንዳንዱን ቀለም በሁለት መርገጫዎች መክተብን ጨምሮ ከኣሁን ወዲያ መጠቀም ኣስፈላጊ ኣይደለም። ሕዝቡም ይሀን ተገንዝቦ ሳይንስ በፈጠረው የተራቀቀ መሣሪያ በሳይንሳዊ ወጉና በማዕረጉ መጠቀም እንጂ ለተለያዩ ዓላማዎችና በነፃ የሚቀርቡት ኋላቀር ኣከታተቦች ኣንዳንዱን እያበላሹት እንደሆነ መገንዘብ ይገባል።
ግዕዝ በኮምፕዩተር እንዲሠራ ኣዲስ ግኝት ሲቀርብ በኮምፕዩተር ዘመን ብቻውን ማሠራት በቂ ስለኣልሆነ ሞዴት የግዕዝና የእንግሊዝኛ ማተሚያ ነበር። የኮምፕዩተር ኣጠቃቀም ከዶስ ወደ ዊንዶውስ ሲዞር ዶክተሩ ኢትዮወርድን በማቅረብ ለመጀመሪያ ጊዜ ግዕዝ ዊንዶውስን እንዲጠቀም ኃይል ኣገኘ። የኢትዮወርድ ኢትዮኤዲትም ሌሎች ጥቂት የዊንዶውስ ፕሮግራሞችም ውስጥ ይሠራ ነበር፦ ምሳሌ ወርድፐርፌክትና ኳርክኤክስፕሬስ። በግዕዝኤዲት ኮምፕዩተር በግዕዝ እንዲጠቀም ሆነ። ግዕዝ ወደ እጅ ስልክ ሲገባም የግሉ የማቀነባበሪያ (የግዕዝኤዲት) ገበታ ኖሮት ስልኩን በፊደሉና ከላቲን ጋር በመጋራት እንዲሠራ ኣደረጉ።
የግዕዝኤዲት ኣከታተብ ትክክለኛና ሳይንሳዊ ከመሆኑም ሌላ ሁሉም የግዕዝ ቀለሞች በእኩልነት ተስተናግደዋል። የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች ቀለሞቻቸውን በወጉና በቀላሉ እንዲጠቀሙ ኣስችሏል። ባለፉት ጥቂት ዓመታት የዶክተሩ ፓተንት ማመልከቻ 20090179778 [http://www.google.com/patents/US20090179778] በሚከተሉት የኣሜሪካ ፓተንቶች ተጠቅሷል፦ [http://www.google.com/patents/US20090179778#forward-citations] 8,381,119 [http://www.google.com/patents/US8381119]፣ 8,645,825 [http://www.google.com/patents/US8645825]፣ 8,706,750 [http://www.google.com/patents/US8706750]፣ 8,700,653 [http://www.google.com/patents/US8700653]፣ 8,762,356 [http://www.google.com/patents/US8762356]፣ 8,812,733 [http://www.google.com/patents/US8812733] ከጠቃሾቹም የፓተንቶች ባለመብት ዋነኛው ጉግል [https://www.google.com/] ነው። ይህ ለኢትዮጵያም ክብር ነው።
ስለ ዶክተሩ ሥራ የኣስተዋወቁና የኣመሰገኑ ከኢትዮጵያውያን ማሕበሮች እስከ ዩኒቨርሲቲ ዩኒየን የኣሉ ቢኖሩም [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=113203992345474&id=109106766088530] [https://www.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/395818347259832/?type=3] [https://www.facebook.com/Ethiopian.DJ/photos/a.185958364845284.41252.182037128570741/722268424547606/?type=3&theater]
ስለ ሥራዎቻቸው የኣልሰሙም ኣሉ። [http://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/uu19ie/uu19ie0b.htm] [http://www.ethioreference.com/archives/6586]
በቅርቡ ከኣንድ ኣንባቢ ስለ ዓማርኛና እንግሊዝኛ ኣጻጻፎች ጥያቄ ለግዕዝኤዲት ፌስቡክ (GeezEdit Facebook) (https://www.facebook.com/GeezEdit/) ቀርቦ ነበር። [23] ጽሑፍን በግዕዝ ፊደል መጻፍ ያታርፋል። ኣንድን ገጽ በዓማርኛ ወይም እንግሊዝኛ ጽሑፎች ለመሙላት ዓማርኛውን የበለጠ ጊዜ ይወስድበታል። ምክንያቱም ዓማርኛ ቃላቱን ሲጽፍ ከእንግሊዝኛው በኣንድ ሦስተኛ ግድም በኣነሰ ስፍራ ስለሚያሰፍረው ነው። በእንግሊዝኛ ሦስት ገጾች ለሚያስፈልጉት በዓማርኛው ሁለት ገጾች ገደማ ይበቁታል። ይኸም የሆነበት ግዕዝ ድምፃዊ ፊደል ሲሆን ላቲን ፊደላዊ በመሆኑ ነው። እንግሊዝኛው የሚጻፈው በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ሲሆን ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ በሁለት መርገጫዎች ስለተከተበ እንግሊዝኛው ብልጫ የኣለው ይመስል ነበር። በቅርቡ ግን በዶ/ር ኣበራ ሞላ ግኝት ግዕዝን በኣንድና ሁለት መርገጫዎች መክተብ ስለተቻለ ኣከታተቡ ከእንግሊዝኛው ጋር እኩል ቢመስልም በላጭ ሆኗል። እንግሊዝኛ 47 መርገጫዎች የኣሉትን ኮምፕዩተር ከዝቅ (Shift) መርገጫዎች ጋር በመጠቀም 94 ቀለሞችን ያስከትባል። ግዕዝኤዲት (GeezEdit) የዝቅ መርገጫዎችን ሳይጠቀም ወደ 500 የግዕዝ ቀለሞችን ያስከትባል። ከላይ በቀረቡት ምክንያቶች ስፍራዎች ስለሚያስቀንስ ኣንድን ጽሑፍ ወረቀት ላይና በኮምፕዩተሮች ለማቅረብ ዓማርኛው ያታርፋል ማለት ይቻላል። ለምሳሌ ያህል “ዘ ኲክ ብራውን ፎክስ ጀምፕስ ኦቨር ዘ ሌይዚ ዶግ።” በዓማርኛ በ36 መርገጫዎች ተጽፎ 24 ስፍራዎች ይወስዳል። [http://www.ethiomedia.com/1011issues/5275.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/5275.html |date=20171011142705 }} “The quick brown fox jumps over the lazy dog.” በእንግሊዝኛ በ37 መርገጫዎች ተጽፎ 36 ስፍራዎች ይወስዳል። [http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf |date=20160418095022 }} [24] ይህ የእጅ ስልኮችንም (Smartphones) ኣጠቃቀም ይመለከታል። ስለዚህ ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በሦስት መርገጫዎች መክተብ ጊዜና ስፍራ ያስባክናል። [https://www.youtube.com/watch?v=06JhqTexYsM] ከላይ የኣሉት ሦስት ምሳሌዎች እንደሚያሳዩት በኣነሰ የኆኄያት ግድፈቶች (Spelling / አስፔሊንግ) እና ስፍራዎች (Space) ማስከተብ ብልጫዎች የነበረው የግዕዝ ፊደል በዶ/ር ኣበራ ግኝት የተነሳ የግዕዝ ፊደል ሓሳብን በኣነሰ ጊዜ (Time)፣ መርገጫዎች (Keystrokes) እና ገበታ (Keyboard) በማስከተብ ብልጫዎቹ ወደ ኣምስት ዓይነቶች ከፍ ብለዋል። ግዕዝ በእራሱ ፊደል እራሱን በዶክተሩ ግኝት ሲከትብ ከእንግሊዝኛው እስፔሊንግ ኣከታተብ የተሻለ ስለሆነ ግዕዝን በእንግሊዝኛ ፊደል እስፔሊንግ የሚያቀርቡትን ኣለመቃወም ሕዝቡን በማጃጃል ቀጥሎበታል።
ግዕዝን ወደ ኮምፕዩተርና ጮሌ ስልክ ሲያስገቡ ፊደሉ የኣገኘውን ኣዲስ ሳይንስና ቴክኖሎጂ በሚገባ እንዲጠቀም ዶክተሩ አቅርበዋል፣ አስተምረዋልም። ይህ መሻሻል ስለኣለበት በየጊዜው መከታተል ያስፈልጋል።
===የአክሱም ሐውልት===
ስለ ዶ/ር አበራ ሞላ
[http://eabogida.com/Document/Detail?DocumentId=1416] {{Wayback|url=http://eabogida.com/Document/Detail?DocumentId=1416 |date=20220815161009 }} [http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B] እና የ[[አክሱም]] [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Obelisk_of_Axum&oldid=870736637&fbclid=IwAR1NOb54PLKIz51OUsJc47BuZpF5s4kTJKFmS319y_gnEwxLqJzsP0HNYL4]
[http://whc.unesco.org/en/list/15]
[http://poc-creators.tumblr.com/post/40372812349/searchingforknowledge-sarraounia-the-obelisk] [[ሐውልት]] ከጣልያን ማስመለስ ጉዳይ ያውቁ ኖሯል?
[http://www.ethiopic.com/heritage/ambassador.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/ambassador.htm |date=20120403024936 }}
[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited |date=20120315072443 }}
[http://www.ethiopic.com/heritage/money.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/money.htm |date=20120403030538 }}Aksum
[http://whc.unesco.org/en/news/502/] Obelisk of Axum
[http://www.teaching-africa.com/axum.html] [https://am.m.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%8A%AD%E1%88%B1%E1%88%9D_%E1%88%90%E1%8B%8D%E1%88%8D%E1%89%B5] ጣልያኖች በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ከ[[ኣክሱም]] የዘረፉትን [https://www.facebook.com/emnet.tadesse/posts/10155088373141814] [[የኣክሱም ሓውልት]] [http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf] {{Wayback|url=http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf |date=20170107100939 }} እንዲመልሱ በ፲፱፻፵ ዓ.ም. የተባበሩት መንግሥታት ወስኖ [[ኢትዮጵያ]] እና ጣልያንም በጉዳዩ ተስማምተው ነበር። የተስማሙትም ጣልያን በኣሥራ ስምንት ወራት በወጪዋ ሓውልቱን ኢትዮጵያ መልሳ ኣክሱም እንድትተክል ነበር። ይህ ስለኣልተፈጸመ በፍርዱ መሠረትሓውልቱ [https://sacredsites.com/africa/ethiopia/sacred_sites_ethiopia.html] እንዲመለስ [[ቀዳማዊ ዓፄ ኃይለ ሥላሴ]]፣ ኮሎኔል [[መንግሥቱ ኃይለ ማርያም]] እና ኣቶ [[መለስ ዜናዊ]] ጠይቀው ጣልያን ለመመለስ ፈቃደኛ ኣልነበረችም። [http://ethiopiaonline.net/obelisk/newyorktimes/17-01-02.html] የሰውንም ልመና ስለኣልሰሙ ብስጭቱ ቀጠለ። [http://ethiopiaonline.net/obelisk/nationalcommittee/191200.html] [http://ethiopiaonline.net/obelisk/newyorktimes/17-01-02.html] [http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini] {{Wayback|url=http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini |date=20160304221639 }} [http://lists.peacelink.it/africa/msg02263.html] {{Wayback|url=http://lists.peacelink.it/africa/msg02263.html |date=20160304195540 }}
በኋላም የተተከለበት ሮም ከተማ እንዳለ መብረቅ እንደመታው እንዲመለስ ኣቶ መለስ ዜናዊ ቢጠይቁም ሊያናግሯቸው እንኳን ፈቃደኞች ስለኣልሆኑና [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2119400.stm]
[http://www.museum-security.org/02/074.html] {{Wayback|url=http://www.museum-security.org/02/074.html |date=20160304214558 }}
[http://www.irinnews.org/report/32241/ethiopia-pressure-mounts-return-axum-obelisk] ጣልያኖች ስለኣልመለሱት
[http://www.news24.com/Africa/News/Ethiopia-despairs-about-obelisk-20020613] የኢትዮጵያ ወዳጆች ሓውልቱ እንዲመለስ የተቻላቸውን ሁሉ እንዲያደርጉ ግንቦት ፳፭ ቀን ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. በ[[ሮም]] ንግግራቸው መጠየቃቸው ይታወሳል። [http://www.ethiopiaemb.org.cn/bulletin/diplomacy.html] [http://en.people.cn/200206/13/eng20020613_97804.shtml] የሮም ኢትዮጵያውያን ተቃውሞም ነበር። ቀደም ብሎም የኣንዳንድ ታዋቂ የዓለም ሰዎች፣ ኢትዮጵያውያንና የኣክሱም ሕዝብ
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-question-of-the-looted-and-still-not-returned-aksum-obelisk/]
[http://ethiopiaonline.net/obelisk/tribune/11-07-97.html]
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-4-the-stadium-demonstration-and-the-petitioning-of-international-scholars/]
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-5-the-ethiopian-parliament-and-the-people-speak-out/]
[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1448531.stm]
[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1402354.stm] [http://www.tourismethiopia.gov.et/English/Attractions/Pages/AxumObelisks.aspx] {{Wayback|url=http://www.tourismethiopia.gov.et/English/Attractions/Pages/AxumObelisks.aspx |date=20140120133835 }} [http://ethiopiaonline.net/obelisk/] የጥያቄ ፊርማ ጣልያኖችን ከኣለማስጨነቁም ሌላ [http://web.peacelink.it/afrinews/71_issue/p3.html] ሓውልቱ ከተመለሰ ሥልጣኔን እለቃለሁ የኣሉም የጣልያን ባለሥልጣንም ነበሩ።
[http://ethiopiaonline.net/obelisk/newyorktimes/17-01-02.html] ለኣለመመለስ ከቀረቡት ሰበቦች ሓውልቱ ጣልያን ኣገር ስለቆየ ጣልያናዊ ሆኗል፣
[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1448531.stm]
[https://archive.today/20150309142631/http://www.crosswalk.com/archive/italy-claims-ethiopian-obelisk-of-axum-687892.html] ቀደም ብሎ ፈቅዶት የነበረውን ገንዘብ የለንም በማለት፣ [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Obelisk_of_Axum] ሓውልቱ ስለኣረጀ ኢትዮጵያ ሲደርስ ይሰባበራል፣ በኣካባቢው ጦርነት ኣለ፣ በገንዘቡ ኣክሱም ያለውን ትልቁን የኣክሱም ሓውልት እንትከልበት፣
[http://ethiopiaonline.net/obelisk/newyorktimes/17-01-02.html] መመለስ የሚችለው ኣይሮፕላን ጦርነት ላይ ነው፣ ዓፄ ኃይለሥላሴ ሓውልቱን በስጦታ ለሮም ከተማ ሰጥተዋል
[http://www.elginism.com/similar-cases/looted-axum-obelisk-to-return-home-to-ethiopia/20031024/4418/] ነበሩበት።
[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Obelisk_of_Axum] [http://web.peacelink.it/afrinews/75_issue/p11.html]
[http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini] {{Wayback|url=http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini |date=20160304221639 }} [https://www.toncremers.nl/threat-to-african-cultural-heritage/] ኢትዮጵያም ሓውልቱን ከፈለገች ለጣልያን መክፈል ኣለባት የኣሉም የጣልያን ኣክራሪ እንደነበሩ በኋላም ተደርሶበታል።
[http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1] {{Wayback|url=http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1 |date=20181211071922 }}
ሓውልቱን መብረቅ ከመታው በኋላ ዶ/ር ኣበራም በግላቸው ለ[[ዩናይትድ እስቴትስ]] [[ፕሬዚደንት]]፣ ጥቂት ሴነተሮችና የኮንግረስ ወኪሎች እንዲረዱ የጻፉት ደብዳቤ መልስ ሳያገኝ ቀረ። በመጨረሻም ርዝመቱ 79 ጫማዎችና ክብደቱ 160 ቶን የሆነው ከ፲፯፻ ዓመታት በላይ ዕድሜ ያለው የኣክሱም ሓውልት ሦስት ቁርጥራጮች ተደርጎ መጋዘን የተቀመጠው
[http://www.africanidea.org/magnificent_aksum.html] የትም ኣይሄድም ተብሎ በማዘናጋት ኣጀንዳ ቆየ። [http://www.thefreelibrary.com/Ethiopia%3A+no+plane+to+carry+obelisk+home%3F+After+50+years+of+broken...-a0119650209] ወደ ኢትዮጵያ እንዳይመለስ ኣሜሪካ ኣውሮፕላንና [[ጣልያን]] ገንዝብ ከለከሉ የሚለውን የጦቢያ የካቲት ፳፭ ቀን ፲፱፻፺፮ ዓ.ም. (March 4, 2004) ጽሑፍ {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/money.htm |date=20120403030538 }} የዓዩትና የፕሮፌሰር [[ሪቻርድ ፓንክኸርስት]] በዩናይትድ እስቴትስ መማረር [http://www.ethiopic.com/heritage/ambassador.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/ambassador.htm |date=20120403024936 }} ያላስደሰታቸው ዶ/ር ኣበራ ሞላ ቅር ኣላቸው። በእዚህም የተነሳ ሓውልቱን በትናንሹ ኣስቆርጦ ገንዘብ ከዓለም ሕዝቦች ላይ በኢንተርኔት ማሰባሰብ እንደሚችሉ ኣዲስ ኣበባ ለሚገኘው የጣልያን ኤምባሲ በኢሜይል የካቲት ፳፰ ቀን ፲፱፻፺፮ ዓ.ም. ከዓሳወቁ በኋላ
[http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm |date=20150725213113 }} ኣጣብቂኝ ውስጥ የገባው የጣልያን መንግሥት ወጪውን ከፍሎ ሓውልቱን እቦታው እንደሚተክለው ገለጸላቸው። በተጨማሪም ሌላ የጣልያን ኤምባሲ ባለሥልጣን የሆኑ ዶክተር ሰርቦ ሓውልቱን ለማስጫን ተስማሚ ኣውሮፕላን እያፈላለግን ነው ብለው መጋቢት ፫ ቀን ፲፱፻፺፮ ዓ.ም. (March 12, 2004) ለዶ/ር ኣበራ ኢሜይል ላኩ። ይኸንንም ለሓውልቱ መመለስ ለኣያሌ ዓመታት ሲታገሉ ለነበሩት ፕሮፌሰር ገልጸው ሓውልቱን መብረቅ ከመታው በኋላ ሊረዱዋቸው ስለጀመሩ በኢሜይል ይጻጻፉ ስለነበረ ላኩላቸው። ፕሮፌሰር ፓንክኸርስትም የዶክተሩን ሓሳብ ከሰሙ በኋላ የታችኛውን ሁለት ማስቆረጥም እንደሚያስፈልግና ገንዘብ ሊዋጣ እንደሚችል ጣልያኖችን ማሳወቅ እንዲከፍሉ ሊያስገድዳቸው ሳይችል እንደማይቀር ደግፈው ኣስታውቀዋቸው ነበር። ግንኙነት ስለኣልነበራቸው ለኢትዮጵያ ባለሥልጣኖች ግን ሳያሳውቁ [http://rome.wantedworldwide.net/news/372/axum-obelisk.html] [http://www.unesco.org/new/en/unesco/partners-donors/the-actions/culture/resettlement-of-aksum-obelisk/]
[http://www.theepochtimes.com/news/4-11-18/24447.html] ኣንዳንዶቹን ጽሑፎች ኢትዮፒክ.ኮም ድረገጻቸው ላይ ቢያስቀምጡም ብዙዎቹ ስለኣላነበቡት ጣልያን ወጪውን ለምን ለመክፈል እንደተስማማች ቢጻፍም በጊዜውና እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ሳይታወቅ የቆየ ይመስላል።
[http://www.news24.com/Africa/News/Ethiopia-unveils-Axum-Obelisk-20080904] [http://www.theepochtimes.com/news/4-11-18/24447.html]
[http://forums.rasta-man.co.uk/smf/index.php?topic=855.0] {{Wayback|url=http://forums.rasta-man.co.uk/smf/index.php?topic=855.0 |date=20190819093844 }}
[http://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT765&lpg=PT765&dq=Dr.+Aberra+Molla&source=bl&ots=--zz8kODT4&sig=MG0ZrM5LLBxEW_wYdK-iYl6rZmM&hl=en&sa=X&ei=VOxTVLSiJoilyQTvt4CoCg&ved=0CC4Q6AEwAzge#v=onepage&q=Dr.%20Aberra%20Molla&f=false]
[http://everything.explained.at/Obelisk_of_Axum/] ለኢትዮጵያ መንግሥት ግን ጣልያኖች ገንዘቡን እንደሚከፍሉ [http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews] እስከ ሓምሌ ፺፮ ዓ.ም. ድረስ ያላሳወቁ [http://www.thefreelibrary.com/Ethiopia%3A+no+plane+to+carry+obelisk+home%3F+After+50+years+of+broken...-a0119650209]
[http://rome.wantedworldwide.net/news/372/axum-obelisk.html] [http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews]
[https://web.archive.org/web/20110519072734/http://www.unesco.org/new/en/unesco/partners-donors/the-actions/culture/resettlement-of-aksum-obelisk/] ይመስላል። [http://www.theepochtimes.com/news/4-11-18/24447.html] ጣልያኖች ቃላቸውን ደጋግመው ስለኣጠፉ እንደሚመልሱ የተስማሙበትንና የዶክተሩን ጉዳይ በሚገባ የሚያውቁት ፕሮፌሰር ፓንክኸርስትም ታግሰዋል።
[http://www.voanews.com/a/a-13-2005-04-12-voa28/391443.html] ስለ ገንዘብና ኣይሮፕላን መጥፋት ጣልያኖች ሲያወሩ መቆየታቸውን ''ዘ ጋርድያን'' ጋዜጣ (The Guardian, July 16, 2004) የኣተመው ኣንድ ምሳሌ ነው። [http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews] በእዚህም ጊዜ (ሰኔ፣ ፺፮) ለሓውልቱ የብረት ማቀፊያ ተሠራለት።
በመጨረሻም ሓውልቱ በ፺፰ ሲመለስ እንኳን ደስ ያለዎት የሚል የምስጋና ኢ.ሜይል ዶክተሩ ስለጉዳዩ ለዓመታት ለታገሉት ፕሮፌሰር ላኩ። ኤምባሲውም ዶ/ር ኣበራን ድንጋይ ከምታመላልስ ለረሃብተኛው ሕዝብ በገንዘቡ እህል ግዛበት ያለበትን ኢሜይል ኣስታውሰዋቸው ሓውልቱ ኢትዮጵያ ሲደርስ ፕሮፌሰሩ ደረሰኝ ብለው ከኣቀረቡት የእንግሊዝኛ ኢ.ሜይሎች መካከል የዶክተሩ ኣንዱ ነበር። [http://www.ethiopic.com/heritage/obelisk_email.htm] [https://web.archive.org/web/20120403033747/http://www.ethiopic.com/heritage/obelisk_email.htm] ኣሜሪካኖችም የሓውልቱን ቁርጥራጮች ትክክለኛ መጠን ለማወቅ ተጠይቀው ያወጡትን ወጪና የኣክሱም ኣይሮፕላን ማረፊያ ችሎታ ያጠኑበትን ገንዘብ ጣልያኖች ኣልከፈሉንም ብለዋል። [http://www.thefreelibrary.com/Ethiopia%3A+no+plane+to+carry+obelisk+home%3F+After+50+years+of+broken...-a0119650209] በእዚህ ኣኳኋን ወደ ስምንት ሚሊዮን ዶላር የጣልያን መንግሥት ወጪ [http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews] ሓውልቱ በሩስያ ኣንቶኖቭ ኣይሮፕላን ከጣልያን ወደ ኢትዮጵያ ተመልሶ
[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4458105.stm#graphic] በ[[የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት የሳይንስና የባህል ድርጅት]] መኃንዲሶች እርዳታና ሥራ (ኢንጂነር ክሮቺ)
[http://whc.unesco.org/en/news/116/] ኣክሱም ተተክሎ ነሓሴ ፳፱ ቀን ፳፻ ዓ.ም. ተመርቋል። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited |date=20120315072443 }}
[http://whc.unesco.org/en/news/504] ቪድዮዎችም እዚህ
[http://www.youtube.com/watch?v=dr_-1B1u-f4]
[http://www.youtube.com/watch?v=iYbk1MxMHmM]
[http://www.youtube.com/watch?v=vsc2RihjI0k] ኣሉ።
ዓፄ ኃይለሥላሴ ሓውልቱን ጣልያኖች ከኣክሱም ሲወስዱትም ከመቃወማቸውም ሌላ ለብዙ ኣሥርት ዓመታት ሓውልቱ እንዲመለስ በሮም የኢትዮጵያ ኣምባሳደሮችና በየተባበሩት መንግሥታት የኢትዮጵያ ወኪሎች ጠይቀዋል።
[http://articles.latimes.com/2003/nov/30/world/fg-obelisk30] የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኣክሱም እንዲመለስ በዓፄ ኃይለሥላሴ ዘመን መንግሥት የኢትዮጵያ ምክር ቤት ጠይቆ ነበር።
ፕ/ር ፓንክኸርስት የኣክሱም ሓውልት ለኢትዮጵያ እንዳልተመለስ ለኣንድ የጣልያን ጋዜጣ በ፲፱፻፹፬ ዓ.ም. የጻፉትን የኣነበቡ ብሩኖ ኢምፔሪያሊ ለኣንድ ጋዜጣ የድጋፍ ደብዳቤ ጻፉ። የተጻፈውን የኣነበቡ ቪንሴንዞ ፍራንካቪግሊያ፣ ጁይሴፔ ኢንፍራንካ እና ኣልበርቶ ሮሲ የተባሉ ምሁራን ሓውልቱ እንዲመለስ ለጣልያን መንግሥት ደብዳቤ ከጻፉ በኋላ ፕሮፌሰሩም ይኸን ድጋፍ እንደሰሙ ኢትዮጵያውያን ፊርማ እንዲያሰባስቡ ጠየቁ። በእዚህም በመተባበር ከ500 ፊርማዎች በላይ በማሰባሰብ ከተሳተፉት መካከል [[ኣሰፋ ገብረማርያም]]፣ ልጅ [[ሚካኤል ዕምሩ]]፣ [[ሺፈራው በቀለ]]፣ ክሎውድ ሰምነር፣ ደኒስ ጀራርድ፣ ፕሮፌሰር [[መስፍን ወልደማርያም]]፣ ክቡር ደጃዝማች [[ዘውዴ ገብረሥላሴ]]፣ [[ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድኅን]]፣ [[ተክለጻዲቅ መኩሪያ]]፣ [[ተፈራ ደግፌ]]፣ ፕ/ር [[ፍቅሬ ቶሎሳ]]፣ ፕ/ር [[ኣቻምየለህ ደበላ]]፣ ፕ/ር [[ኣሸናፊ ከበደ]]፣ [[ካሳሁን ቸኮል]]፣ ሃሪ ችሃብራና [[ራስተፈሪያን]] ነበሩበት። በዓመቱም ፕሮፌሰሩን የጨመረ ፲ ሰዎች የኣሉት የኣስመላሽ ኮሚቴ ተቋቋመ። ፕ/ር ፓንክኸርስት ስለ ጉዳዩ ካነሱበትና ሌሎችም በእየጊዜው ሲጽፉ ሓውልቱን ለማስመለስ ከ፲፱፻፹፭ ዓ.ም. ጀምሮ የኣምስት ዓመታት የኣስተዋጽዖ ዝርዝር ውስጥ የሚከተሉት ኣሉበት።
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-question-of-the-looted-and-still-not-returned-aksum-obelisk/]
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-4-the-stadium-demonstration-and-the-petitioning-of-international-scholars/] {{Wayback|url=http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-4-the-stadium-demonstration-and-the-petitioning-of-international-scholars/ |date=20131228023930 }} የ[[ኣዲስ ኣበባ ምክር ቤት]]፣
[http://www.unesco.org/culture/laws/pdf/abstract_hailemariam.pdf] የ[[ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ]] ተማሪዎች የጥያቄ ፊርማ፣ ፕ/ር [[እስቲቨን ሩበንሰን]]፣ ፕ/ር ደኒስ ማክ እስሚዝ፣ ኣቡነ [[ጳውሎስ ፭ተኛ]]፣ ዶ/ር [[ሳሊም ኣህመድ]] ሳሊም፣ ፕ/ር ፓስካል ጄ. ኢምፐራቶ፣ ፕ/ር ፍረደሪክ ጋምስት፣ ፕ/ር ኖርማ ኮምራዳ፣ ራጌሽዋር ሲንግ፣ ባማን ኣሊፍ፣ ዶ/ር ነቪል እስሚዝ፣ ሲይልቭያ ኤይሊንግ፣ [[ግለንዳ ጃክሰን]]፣ ኣቶ [[ገብሩ ኣሥራት]]፣ ፊታውራሪ [[ኣመዴ ለማ]]፣ ፊታውራሪ [[ኣበባየሁ ኣድማስ]]፣ ቀኛዝማች [[ቢያዝን ወንድወሰን]]፣ ሻምበል [[ምሩጽ ይፍጠር]]፣ ሻለቃ [[ዻራርቱ ቱሉ]]፣ ዶ/ር [[ፈቃዱ ገዳሙ]]፣ [[ልዑልሥላሌ ተማሙ]]፣ ኢንጂነር [[ታደለ ብጡል]]፣ [[ተስፋዬ ዘለለው]]፣ ሚስስ ዊንዞፕ ቦዝወል፣ [[ኣንጀሎ ደል ቦካ]]፣ ዶናልድ ክረሜይ፣ [[ጆን እስፔንሰር]]፣ ዴቪድ በክስተን፣ ኣልበርቶ እስባክቺ፣ [[ሰይድ ሳማታር]]፣ ቪራጅ ጉፕታ፣ ፕ/ር [[ሃጋይ አርሊች]]፣ [[ሪቻርድ ግሪንፊልድ]]፣ ፒተር ጋረትሰን፣ ዩሪ ኮቢስቻኖቭ፣ ማርያ ራይት፣ ካትሱዮሺ ፋኩይ፣ ጃክ ጎትሌ፣ ፕ/ር ኢማኑኤል ሴሚ፣ ሮጀር ሽናይደር፣ ፕ/ር ክሪስቶፈር ክላፋም፣ ፕ/ር ፍረድሪክ ሃሊደይ፣ ፖውል ብሪትዝኪ፣ [[ኣሊ ማዝሩይ]]፣ ቶማስ ፓከንሃም፣ ኮህን ለጉም፣ ኬረን ዳልተን፣ ሆዜ ጃፊ፣ ፕ/ር ዊሊያም ዲያኪን፣ ዶ/ር ኪርስተን ፒደርሰን፣ ካትርይን ባርድ፣ ዶ/ር ረይደልፍ ሞልቬር፣ ኣይቫን ኣድለር፣ [[ዊልፍረድ ተሲገር]]፣ [[ግራሃም ሃንኮክ]]፣ ሰር በርናርድ ብሬይን፣ ሉትዝ ቤከር፣ ሮደሪክ ግሪየርሰን፣ [[ሪታ ማርሌይ]]፣ ጀርሜን ግሪር፣ ሲሮ ታደኦ፣ [[ኒኮላ ደማርኮ]]፣ ፕ/ር [[ኤፍሬም ይስሃቅ]]፣ ፕ/ር [[ሥዩም ገብረእግዚኣብሔር]]፣ ዶ/ር [[ጌታቸው ኃይሌ]]፣ ፕ/ር [[ኣሸናፊ ከበደ]]፣ ዶ/ር [[ካሳሁን ቸኮል]]፣ ዶ/ር [[ኣስፋወሰን ኣስራቴ]]፣ ልጅ [[ዘውዴ ኃይለማርያም]]፣ [[ሳሙኤል ፈረንጅ]]፣ ሪቻርድ ባልፍ፣ ሃሪ ካህን፣ ዶ/ር [[ካሳይ በጋሻው]]፣ [[ሪታ ፓንክኸርስት]]፣ ክቡር [[ደጃዝማች ዘውዴ ገብረሥላሴ]]፣ ኣርቲስት [[ኣፈወርቅ ተክሌ]]፣ ሴጉን ኦሉሶላ እና [[የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌደሬሽን]] ይገኙበታል።
[https://richardpankhurst.wordpress.com/]
ሰለ ሓውልቱ ጉዳይ በየጊዜው በመጻፍ ከተራዱትም ውስጥ “[[ኢትዮፒያን ሪቪው]]” ([[ኤልያስ ክፍሌ]])፣ “[[ኢትዮፕያን ሬጂስተር]]” ([[ግርማ በቀለ]])፣ “[[ኢትዮፕያን ኮመንቴተር]]”፣ “[[ኣዲስ ትሪብዩን]]” እና “[[ቤዛ]]” ተጠቅሰዋል። ሓውልቱ እንዲመለስ እስከ ፲፱፻፺ ዓ.ም. እንቅስቃሴውን በመቀጠል ከተዘረዘሩት መካከል የሚከተሉት ኣሉበት።
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-5-the-ethiopian-parliament-and-the-people-speak-out/] {{Wayback|url=http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/the-unfinished-history-of-the-aksum-obelisk-return-struggle-5-the-ethiopian-parliament-and-the-people-speak-out/ |date=20131227174403 }} [[የኣክሱም ሓውልት ኣስመላሽ ኮሚቴ]]፣ የኢትዮጵያ መንግሥትና [[ሕዝብ]]፣ ኣቶ [[ኃብተኣብ ባይሩ]]፣ ፕ/ር [[ሳሙኤል ኣሰፋ]]፣ ኣቶ [[ዳዊት ዮሓንስ]]፣ [[የኢትዮጵያ ፓርላማ]]፣ ፕ/ር [[ባሕሩ ዘውዴ]]፣ ማርኮ ቪጎኒ፣ የትግራይ ክልል ፓርላማ፣ ቶኒ ሂኬይ፣ [[ናፍታለም ኪሮስ]]፣ እስቲፈን ቤል፣ [[ኣልበርቶ ኢምፔሪያሊ]]፣ የሮም ኢትዮጵያውን፣ [[ጃራ ኃይለማርያም]]፣ ክቡር ኣቶ [[ወልደሚካኤል ጫሙ]]፣ ክቡር ኣቶ [[ሥዩም መስፍን]]፣ ፕ/ር ፍራንካቪግሊያ፣ [[በላይ ግደይ]]፣ ዶ/ር [[ተቀዳ ዓለሙ]]፣ ፕ/ር [[እንድርያስ እሸቴ]] [http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/obeliskpetition.html] {{Wayback|url=http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/obeliskpetition.html |date=20100629232640 }} [http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/obelisca.html] {{Wayback|url=http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/obelisca.html |date=20100629232758 }}፣ ፕ/ር [[ኣበበ ከበደ]] [http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/] [https://www.facebook.com/abkebede/videos/vb.1575923807/10210965986177057/?type=2&theater] ፣ ክቡር ኣቶ [[ተሾመ ቶጋ]]፣ ጆርጅዮ ክሮቺ፣ የታዋቂ ኢትዮጵያውያን ፊርማ፣ ፲፬ሺህ ፊርማ የፈረሙ የኣክሱም ሕዝብና ብዙ ሺህ ፊርማ ያለው በዓለም ላይ ያሉ ኢትዮጵያውያና ሌሎች የጥያቄ ፊርማ (ፔቲሽን)፣ የጥቂት ኣፍሪቃ ኣገሮች ኣምባሳደሮች ደብዳቤዎችና ሌሎችንም ጠቅሷል። ስለ ፊርማውም በማሰማት የ[[ቢቢሲ]] ሬድዮና ቴሌቪዥን፣ የ[[ካናዳ]] ሬድዮ፣ የ[[እንንግሊዝ]]፣ የጣልያንና ኣንዳንድ የዓለም ጋዜጣዎች ትኩረት በመስጠት ረድተዋል። ኣንድ ቪድዮም ተሠርቶ ነበር። ለእዚህ ጉዳይ ከተረባረቡት መካከልም [[ብርሃኑ ተሰማ]]፣ [[ልዑልስገድ ተማሞ]]፣ [[ቢያዝን ወንድወሰን]]፣ [[ኣበባየሁ ኣዳማ]]፣ [[ኣፍሮሜት]] (AFROMET)፣ [[ኣሉላ ፓንክኸርስት]]፣ ታጋስ ኪንግ፣ ቶኒ ሂኪ፣ ሬናቶ ኢምፔሪያሊ፣ ጌይል ዋርደን እና [[ኣንድሩ ሎውረንስ]] ነበሩ። እዚህ የቀረበው በስም የተጠቀሱትን ብቻ ስለሆነ ወደፊት ማሟላትና ስለ እያንዳቸውም በስማቸው መጻፍ ይቻላል። ከእዚህ ሁሉ ድካም በኋላ ጣልያኖች ሓውልቱን እንደሚመልሱ ቃል ገብተው በ፲፱፻፺ ዓ.ም. ይመለሳል ተብሎ (ኢትዮጵያም ፕሮፌሰር ፓንክኸርስት የኣሉበት [[የኣክሱም ሓውልት ኣስመላሽ ኮሚቴ]] በ፲፱፻፹፭ ዓ.ም. ተቋቁሞም ስለነበረ (በ1988 ዓ.ም. ከጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት በተጻፈ ደብዳቤ ለማስታወቂያና ባህል ሚኒስቴር ሐውልቱን ለማስመለስ የሚረዳ ብሔራዊ ኣስተባባሪ ኣካል እንዲቋቋም በተጠየቀው መሠረት፣ ሓውልት ኣስመላሽ ብሔራዊ ኮሚቴም ተቋቁሞ ነበር።)
[http://www.elginism.com/similar-cases/axum-obelisk-re-erection-discussed-with-unesco/20050728/178/] ) የጣልያን [[ፕሬዚደንት]] ኢትዮጵያን ሲጎበኙ ይቅርታ ከጠየቁም በኋላ የመመለሱ ጉዳዩ በወሬ ቀረ። [http://ethiopiaonline.net/obelisk/tribune/11-07-97.html]
[http://ethiopiaonline.net/obelisk/] [http://ethiopiaonline.net/obelisk/nationalcommittee/191200.html] [http://lubbockonline.com/stories/122698/LA0527.shtml]
[http://zoomata.com/archive/italians-protest-return-of-axum-obelisk/#comments] [http://lists.peacelink.it/africa/msg02263.htm] ይህ የኢትዮጵያና የጣልያን ጠቅላይ ሚኒስትሮች ስለ ሓውልቱ መመለስ ከተፈራረሙና [[ቴምብር]] ሁሉ ከተሠራ በኋላ ነበር። በመጨረሻም በዶ/ር [[ኣበበ ከበደ]] የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ የቀድሞ ተማሪዎች ኔትወርክ [http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/obelisk/]
[http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/] {{Wayback|url=http://hoth.ncat.edu/~michael/AAU-Network/ |date=20110910062033 }} በኩል ለጣልያን ጠቅላይ ሚኒስቴር በእንግሊዝኛና ጣልያንኛ የተጻፈው የልመና ደብዳቤ (14 June 2001) መልስ ሳያገኝ ቆይቶ በዓመቱ ግድም ሓውልቱን መብረቅ መታው። ሓውልቱን መብረቅ ሳይመታው ከስድስት ወራት ቀደም ብሎ የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስርት ለጣልያኑ ኣቻቸው በነበሩት ውለታዎች መሠረት ሓውልቱ እንዲመለስ ደብዳቤ ጽፈው መልስ እንኳን ተነፈጋቸው።
[http://articles.chicagotribune.com/2002-03-10/news/0203100403_1_obelisk-ethiopian-people-ethiopian-embassy] {{Wayback|url=http://articles.chicagotribune.com/2002-03-10/news/0203100403_1_obelisk-ethiopian-people-ethiopian-embassy |date=20150402152748 }}
እንዲህም ሆኖ ሓውልቱ እንዲመለስ የደገፉ ጣልያኖች ነበሩ። የጣልያን መንግሥት ግን ለመመለስ ፈቃደኛ ስለኣልነበረ ተስፋ ተቆርጦ ነበር። [http://ethiopiaonline.net/obelisk/tribune/04-07-97-brit.html] የሓውልቱ መመለስ ጉዳይ እንደገና ያንሰራራው ጣልያኖች ሓውልቱን ሮም ሲተክሉት ብረት ኣስገቡበት እንጂ ከመብረቅ ስለኣልተከላከሉት ግንቦት ፲፯ ቀን ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. (May 28, 2002) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2012770.stm] መብረቅ ከመታውና ከላይ በኩል ተሰብሮና ከተጎዳ በኋላ ነበር። [http://www.unspecial.org/UNS641/t91.html]
[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2016098.stm] [http://web.peacelink.it/afrinews/75_issue/p11.html] ምክንያቱም ሌላ መብረቅ ቢመታው ሓውልት መሆኑ ቀርቶ የድንጋይ ክምር ሊሆን ስለሚችል ከልመና ያለፈ ኣስቸኳይ እርምጃ በኣንዳችን መወሰድ ስለነበረበት ነው ዶክተሩ በግላቸውና በብቸኝነት በጉዳዩ የገቡበት። የሚያሳዝነው ግን ሓውልቱን መብረቅ ከመታውም በኋላ እንኳን ለኢትዮጵያ እንዳይመለስ ተቋውሞ መቀጠል ነበር። [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2119400.stm]
[http://zoomata.com/archive/italians-protest-return-of-axum-obelisk/#comments] [http://www.elginism.com/similar-cases/looted-axum-obelisk-to-return-home-to-ethiopia/20031024/4418/]
ከእዚህ በላይ ለተዘረዘሩትና ሌሎችም ለኢትዮጵያ ስለ ኣደረጉት ኣስተዋጽዖ በተለይ ለፕሮፌሰር ፓንክኸርስት እግዜር ውለታቸውን ይመልስልን። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited |date=20120315072443 }}
[http://danielgizawbooks.com/professor-richard-pankhurst-2/] {{Wayback|url=http://danielgizawbooks.com/professor-richard-pankhurst-2/ |date=20211019105617 }} ጣልያኖች የ[[ኣድዋ]]ን ድል ለመበቀልና [https://www.youtube.com/watch?v=2Itp4xvDNgc&feature=player_embedded] ኢትዮጵያ በ[[ሁለተኛው የዓለም ጦርነት]] ጣልያንን ለሁለተኛ ጊዜ ስለ ኣሸነፈች ተበሳጭተው ሓውልቱ ላይ ቢንጠላጠሉም [http://web.peacelink.it/afrinews/75_issue/p11.html] [http://monolithicmales.tumblr.com/post/111505866872/sarraounia-the-obelisk-of-axum-is-a] ከኣክሱም የወሰዱትን ሓውልት ሌላ ትውልድ ኣስመልሷል።
[http://ethiopiaonline.net/obelisk/]
[http://www.linkethiopia.org/guide-to-ethiopia/the-pankhurst-history-library/dr-vincenzo-francaviglia-and-the-re-erection-of-the-great-aksum-obelisk/] [http://www.tadias.com/08/02/2008/pankhursts-memories-of-the-aksum-obelisk-issue/] [http://nazret.com/blog/index.php/2008/09/07/ethiopia_axum_town_residents_award_meles] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2008/09/07/ethiopia_axum_town_residents_award_meles |date=20141019014311 }} [https://web.archive.org/web/20191215153324/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=671:december-30-2013&tmpl=component&print=1&page=]
[http://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT765&lpg=PT765&dq=Dr.+Aberra+Molla&source=bl&ots=--zz8kODT4&sig=MG0ZrM5LLBxEW_wYdK-iYl6rZmM&hl=en&sa=X&ei=VOxTVLSiJoilyQTvt4CoCg&ved=0CC4Q6AEwAzge#v=onepage&q=Dr.%20Aberra%20Molla&f=false] ታሪኩ እንዳይጠፋ ኣንድ ቦታ መጻፍ ተገቢ ነው። [https://m.facebook.com/diretube/photos/a.59924089586.66770.48789244586/10154463000894587/?type=3&p=20&av=1026390644] ሓውልቱም ግዙፍ፣ ታዋቂና ተደናቂ በተባበሩት መንግሥታት የተመዘገበ የዓለም [[ቅርስ]] [http://whc.unesco.org/en/list/15] እንጂ ጉራም ኣይደለም።
[http://en.advisor.travel/poi/Obelisk-of-Axum-18986] ይህ ሲደረግም በየተባበሩት መንግሥታት ስምምነት መሠረት ይኸን ትልቅ ቅርሷን
[http://www.africaniea.org/magnificent_aksum.html] ለማስመለስ ለዓመታት ስትታገል ኢትዮጵያን የረዳት መንግሥት ኣልነበረም።
[http://www.ethioscoop.com/ethiopian-articles/3818-obelisk-of-axum.html] [http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1] {{Wayback|url=http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1 |date=20181211071922 }} [[የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት የሳይንስና የባህል ድርጅት]] እንኳን ሓውልቱን [[መብረቅ]] ከመታው በኋላ ለኢትዮጵያ ይመለስ ኣላለም። [http://web.peacelink.it/afrinews/75_issue/p11.html] [http://lists.peacelink.it/africa/msg02263.html] {{Wayback|url=http://lists.peacelink.it/africa/msg02263.html |date=20160304195540 }} ማንም ኣያስገድደንም ብለው የዓለም ሕዝቦች ላይ ሲቀልዱ የነበሩትን ጣልያኖች
[http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini] {{Wayback|url=http://articles.baltimoresun.com/2001-08-05/news/0108040051_1_obelisk-ethiopians-mussolini |date=20160304221639 }} ኣንድ ሰው ሊያስመልሰውና እንደሚዋረዱ ኣስጠንቅቆ ሓውልቱን በማስገደድ ከማስመለስ በስተጀርባ ትምህርትነትም ኣሉት። [http://www.wikiwand.com/en/Obelisk_of_Axum] ጣልያኖች የኣክሱምን ሓውልት ዘርፈው ከ፷፱ ዓመታት በኋላ በ፲፱፻፺፰ ዓ.ም. የመለሱት በዶክተሩ እንዳይዋረዱ ተገድደው እንጂ ወደ'ው ኣይደለም።
[http://am.advisor.travel/poi/yaakesume-hhawelete-18986] ጣልያኖች በዶክተሩ ያለጉራ የተሰጣቸውን በጎ ፈቃድ [http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm |date=20150725213113 }} ተጠቅመው ሓውልቱን ቢመልሱም በፈቃዳችን መለስን ብለው ሸንግለዋል። [http://www.thefreelibrary.com/Ethiopia%3A+no+plane+to+carry+obelisk+home%3F+After+50+years+of+broken...-a0119650209]
[http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews] [http://www.theguardian.com/world/2004/jul/16/italy.artsnews] [http://www.unesco.org/new/en/unesco/partners-donors/the-actions/culture/resettlement-of-aksum-obelisk/]
[http://rome.wantedworldwide.net/news/372/axum-obelisk.html] [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4458105.stm#graphic] ምክንያቱም በፈቃድ ለመመለስ ብዙ ኣሥርት ዓመታት መፍጀት ባላስፈለገ ነበር። በፈቃድ ለመመለስ ቆራርጠው ድንጋያችሁን ውሰዱ በኣላሉ ነበር። [http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1] {{Wayback|url=http://www.abovetopsecret.com/forum/thread377718/pg1 |date=20181211071922 }} በፈቃድ ለመመለስ ቆራርጠው ከኣስቀመጡበት ሮም ከተማ ለዘለዓለሙ የትም ኣይሄድም በኣላሉ ነበር። ከእዚያም ወዲህ ከዘረፏቸው መካከል እንኳን በፈቃዳቸው ተለምነውም ለኢትዮጵያ የመለሱት ሌላ ቅርስ የለም። [http://www.thefreelibrary.com/Ethiopia%3A+no+plane+to+carry+obelisk+home%3F+After+50+years+of+broken...-a0119650209]
የኢትዮጵያ መሪዎች
[https://zethiopians.blogspot.com/2016/08/bewketu-seyoum.html] ሥልጣን ላይ ሲያተኵሩ ግፍ የሠሩባት ለፍርድ ሳይቀርቡና በቢሊዮን ዶላሮች ሊቈጠር የሚችል [[ካሳ]] ጣልያንን ኣልኣስከፈሉም።
[https://www.economist.com/news/books-and-arts/21725277-italians-it-was-garden-variety-colonial-atrocity-ethiopians-it-was-modern] (ሆኖም ሓውልቱ ሮም ሲነቀልና ኢትዮጵያም ሲተከል ጣልያኖች ከኢትዮጵያውያን ጋር ተባብረዋል።)
[http://whc.unesco.org/en/news/502] ግን፤ ይባስ ብለው ጣልያኖች በ፳፻፬ ዓ.ም. ለግፈኛው [[ግራዚያኒ]] ሓውልት ስለሠሩ ከታሪክ መማር ሳይጠቅመን ኣይቀርም።
[http://www.goolgule.com/open-letter-to-italian-minister-of-foreign-affairs/] [http://www.africanidea.org/Repoublic_prato.html]
[http://www.bbc.com/news/world-europe-19267099] [http://www.unesco.org/culture/laws/pdf/abstract_scovazzi.pdf] [http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf |date=20150404095446 }}
[http://www.goolgule.com/pope-pius-xi-bribe-for-haile-selassie-abdication/] [http://www.smithsonianmag.com/science-nature/the-top-ten-human-evolution-discoveries-from-ethiopia-67871931/?no-ist]
[http://www.zehabesha.com/amharic/?p=61404] የ[[ቫቲካን]] [[ካቶሊክ]] ጳጳሶችም ከፋሺስት ጋር በመተባበር ወረራውን ቄሶቻቸው ስለባረኩና ስለሌሎች ጥፋቶችም ይቅርታ መጠየቅ እንኳን ከብዷቸዋል። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited |date=20120315072443 }} በእዚህ ጉዳይ ለሃገር በመቈርቈር ኢትዮጵያ ፍትሕ እንድታገኝ የሚታገሉ ኣሉ፦ [[ኪዳኔ ዓለማየሁ]]። [http://www.globalallianceforethiopia.org/] {{Wayback|url=http://www.globalallianceforethiopia.org/ |date=20170911171652 }} የኣሁኖቹም መሪዎች ስልጣን ላይ እየኣሉ ጣልያን ለግራዚያኒን የሠራችውን ሓውልት እስክታፈርስ
[http://www.awrambatimes.com/?p=6788]
[https://www.youtube.com/watch?v=isG8mrvr2To] (እንደእነ ዶ/ር [[ያዕቆብ ኃይለማርያም]] የኣሉትን ሰላማዊ ተቃዋሚዎችን ከማሰር ይልቅ
[http://ethioforum.org/amharic/%E1%8B%B6%E1%88%AD-%E1%8A%83%E1%8B%AD%E1%88%88%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8B%AB%E1%88%9D-%E1%8A%A5%E1%8A%93-%E1%88%8C%E1%88%8E%E1%89%BD-%E1%89%B3%E1%8B%8B%E1%89%82-%E1%88%B0%E1%8B%8E%E1%89%BD-%E1%8B%9B/] {{Wayback|url=http://ethioforum.org/amharic/%E1%8B%B6%E1%88%AD-%E1%8A%83%E1%8B%AD%E1%88%88%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8B%AB%E1%88%9D-%E1%8A%A5%E1%8A%93-%E1%88%8C%E1%88%8E%E1%89%BD-%E1%89%B3%E1%8B%8B%E1%89%82-%E1%88%B0%E1%8B%8E%E1%89%BD-%E1%8B%9B/ |date=20171112164155 }}) ዲፕሎማቲክ ግንኙነት ማቋረጥ ያንስባቸዋል።
በ፳፻፮ ዓ.ም. [[ጄፍ ፒይርስ]] (Jeff Pearce) የሚባሉ ታዋቂ ካናዲያዊ ደራሲ ስለ ኢትዮጵያውያን ጀግንነትና ጣልያንን በድጋሚ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት በማሸነፍ ዓለምን እንደቀየሯት በጻፉት "Prevail" (ISBN: 978-1-62914-528-0 አና ISBN: 978-1-63220-096-9) መጽሓፋቸው የኢትዮጵያን በደል የማይረሱ ዛሬም እንዳሉ በማሳሰብ ስለ ኣክሱም ሓውልት ወደ ኢትዮጵያ መመለስ ሲያሰፍሩ ዶክተሩን (Dr. Aberra Molla) ገጽ 552 ላይ ጠቅሰዋል። “Besides Richard Pankhurst, who spearheaded the fight, there was Ethiopian-American scientist, Dr. Aberra Molla. There was...” በማለት ጽፈዋል። የፒይርስን መጽሓፍ መግቢያ የጻፉት ፓንክኸርስት ናቸው።
[https://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT2&lpg=PT2&dq=ISBN+978-1-62914-528-0&source=bl&ots=--Ay1fOIY8&sig=QiEnbnh4onJiwBrpgZDyx5iJG-c&hl=en&sa=X&ei=DdHRVJXiOcOxggTcoICoCA&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=ISBN%20978-1-62914-528-0&f=false] [https://www.facebook.com/ethiopianwar/photos/pb.258347827654138.-2207520000.1423036901./268727979949456/?type=3&theater]
[https://www.facebook.com/ethiopianwar]
[https://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT765&lpg=PT765&dq=Prevail+Pierce+Aberra+Molla&source=bl&ots=--Az3cJCT6&sig=v7MzpEfs61qkFwHBXCKGD9meR7A&hl=en&sa=X&ei=SpXjVKCyBpSoyASI7YDYAQ&ved=0CDcQ6AEwBA#v=onepage&q=Prevail%20Pierce%20Aberra%20Molla&f=false]
[https://www.facebook.com/GeezEdit]
[http://www.ethiopia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=149:prevail-by-jeff-pearce&catid=14&lang=en] {{Wayback|url=http://www.ethiopia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=149:prevail-by-jeff-pearce&catid=14&lang=en |date=20191123020331 }}
[http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] {{Wayback|url=http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/ |date=20150211074741 }} [http://www.prweb.com/releases/2013/2/prweb10436175.htm] {{Wayback|url=http://www.prweb.com/releases/2013/2/prweb10436175.htm |date=20160307081533 }}
[http://am.advisor.travel/poi/yaakesume-hhawelete-18986] [http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf |date=20150404095446 }}
[https://www.youtube.com/watch?v=iN3wCyfDbwY] ስለ ዶክተሩ ኣስተዋጽዖ የኣሰሙም ጥቂቶች ኣሉ። [https://web.archive.org/web/20191215153324/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=671:december-30-2013&tmpl=component&print=1&page=]
[http://www.dailymotion.com/video/x2gszfo]
[https://ethsat.com/2015/02/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] {{Wayback|url=https://ethsat.com/2015/02/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/ |date=20190718155442 }} [https://tourismobserver.blogspot.com/2017/12/ethiopia-axum-is-holiest-city-in.html] [[ኢትዮጵያን-ኣሜሪካን ፎረም]] ዶክተሩን የ2013 የዓመቱ ሰው በማለት ዕውቅና ሲሰጣቸው ከኣቀረባቸው ሥራዎቻቸው ኣንዱ ጣልያን የኣክሱምን ሓውልት በወጪዋ ስለኣልመለሰች እሳቸው ገንዘቡን ከዓለም ሕዝቦች በማሰባሰብ ሓውልቱን በትናንሹ ኣስቆርጠው ወደ ኢትዮጵያ ሊያስወስዱ እንደሚችሉ ከኣስፈራሩ በኋላ መሳካቱን ጠቅሷል።
[https://web.archive.org/web/20191215153324/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=671:december-30-2013&tmpl=component&print=1&page=] በሓምሌ ፳፻፰ ዓ.ም. ዶክተር ኣበራ ንግግር እንዲያደርጉ የተጋበዙበት የዝነኛው ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ተቋም የግብዣ ደብዳቤ ትርጕም እንደሚከተለው ነበር። “ዓማርኛን ዲጂታይዝ በማድረግዎ ተወዳዳሪ የሌለው ዘመናዊ እድገት ኢትዮጵያ ውስጥ እንዲኖር ኣድርገዋል፣ እንዲሁም ተጽንእዎ ባህላዊ ቅርሶችን ወደ ማስጠበቅ ዘልቆ የኣክሱምን ሓውልት ወደ [[ትግራይ]] ሲያስመልሱ በጉዳዩ ባይገቡበት ኖሮ ይህ የኢትዮጵያ ቅርስ ላይመለስ ይችል ነበር” ይላል።
[http://ethiomedia.com/1000codes/aberra-molla-on-geez-software-as-fikre-tolossa-signs-book.html] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/1000codes/aberra-molla-on-geez-software-as-fikre-tolossa-signs-book.html |date=20170215055612 }} የኢትዮጵያን ቅርሶች በማስከበርና በጥሩ ዓርዓያነት እ.ኤ.ኣ. በ2016 ሽልማት ተሰጥቷቸዋል። በቅርቡም በፕሮፌሰር ፓንክኸርስት ከእዚህ ዓለም በሞት መለየት የተነሳ ሓውልቱን ኣስመልክቶ ከሰይፉ ብሻው ጋር የተደረገ ቃለምልልስ እዚህ ኣለ።
[http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-on-the-campaign-for-return-of-axum-obelisk.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-on-the-campaign-for-return-of-axum-obelisk.html |date=20170518222319 }} ቀደም ብሎም (፳፻፯) ከ[[ኢሳት]] ሲሳይ ኣጌና ጋር በተደረገው ቃለ ምልልስ ስለ ኣክሱም ሓውልት ኣስተዋፅዖዋቸው እዚህ [https://www.ethiotube.net/video/33099/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015] {{Wayback|url=https://www.ethiotube.net/video/33099/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015 |date=20150622061809 }} [https://www.youtube.com/watch?v=pC78_WILo0g] ነበር። ዶክተሩ ከብዙ ዓመታት ቆይታ በኋላ ኢትዮጵያ ሄደው ሳለ የኣክሱምን ሓውልት ጎብኝተዋል። በኅዳር ፳፻፲ የኢትዮጵያ ቅርስና ውርስ ማሕበረሰብ በሰሜን ኣሜሪካ የዕውቅና ሽልማት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ሲሰጥ
ከጠቀሳቸው ኣንዱ የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለስ ጣልያንን በማስፈራራት ወሳኙን እርምጃ የወሰዱ ኣርበኛ መሆናቸውን ነበር። [http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/] {{Wayback|url=http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/ |date=20180902153359 }}
በግንቦት 2008 ዓ.ም. በኣገራዊ የዕውቅናና የሽልማት ፕሮግራም ኣዲስ ኣበባ ሲደረግ ሟቹን ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊን ጨምሮ ሌሎች 250 ሰዎችና ለሓውልቱ መመለስ ጥረት ያደረጉ የኣስመላሽ ብሔራዊ ኮሚቴ አባላትና ባለሃብቶችን የኣካበተ ነበር። [https://www.facebook.com/getu26/posts/1198986156808290] ለጥረቱ ሽልማት መሰጠት ያስፈለገው ኣንዳቸው ኣሜሪካ መጥተው ሓውልቱን ኣስመለስኩ ሲሉ ማን እንዳስመለሰ ከተነገራቸው በኋላ ነበር።
===የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና===
ስለ ዓማርኛ የጽሕፈት መኪና በዓማርኛም ሆነ በእንግሊዝኛ የተጻፉ ኢንተርኔት ላይ ብዙ የሉም። በእንግሊዝኛው እንደሚደረገው ኢትዮጵያውያን ፊደላቸውን በመጻፊያ መኪና መሣሪያ (Amharic typewriter / አማርኛ ታይፕራይተር) [http://inventors.about.com/od/tstartinventions/a/Typewriters.htm] ለመጠቀም ተመራምረው ከደረሱበት ዘዴ ፊደላቱን ቆራርጦ መቀጠል (Ligature) የኢ/ር [[ኣያና ብሩ]] የ፲፱፻፳፭ ዓ.ም. (እ..ኤ.ኣ. 1932) ገደማ ግኝት ሥራ ላይ ውሏል። [https://www.youtube.com/watch?v=RsyYs333M64&feature=youtu.be] በእዚህ የተነሳ ኢንጂነሩ ለኢትዮጵያ ባለውለታ ሊቅ ናቸው። ከመቶ በታች መርገጫዎች የኣሉት የእንግሊዝኛ የመጻፊያ መሣሪያ ከሁለት መቶ በላይ ለሆኑት የዓማርኛ ቀለሞች እንዲብቃቃ ፊደላቱን ቆራርጦ መቀጠል ኣስፈለገ። “ሀ”፣ “ለ”፣ “ሐ”፣ “መ” እና “ሠ” ኣሉ እንጂ “ሁ”፣ “ሉ”፣ “ሑ”፣ “ሙ” እና “ሡ” ስለሌሉ የመቀነስ ምልክትን የመሰለ “-” ከሌላ መርገጫ በመክተብ “ሀ”፣ “ለ”፣ “ሐ”፣ “መ” እና “ሠ” ጎን በማስቀመጥ ቅጥሎቹ ካዕቦቹን ስለሚመስሉ ተመልካቹ እንዲቀበላቸው ሆነ። ኣንዱን መቀጠያ ብዙ ቀለሞች ሊጋሩት ስለሚችሉ የሁሉም ቀለሞች በኣለመኖር የተነሳ መርገጫዎች መቆጠብ ተቻለ። “ሃ” እና “ማ’ እንጂ “ሂ”፣ “ሚ”፣ “ሄ” እና “ሜ” ስለሌሉ “ሃ” እና “ማ” እግሮች ጎን መስመር ወይም ቀለበት በማስቀመጥ እነዚያን በሚመስሉ ቅጥሎች እንድንጠቀም ሆነ። እነ “ቻ”ን የመሰሉ ቀለሞች ከታችና ከላይ ከሁለት መርገጫዎች “ተ” ላይ በሚቀጠሉ ነገሮች ስፍራው ወደኋላ እየተመለሰ ሦስት ነገሮች ኣንድ ፊደል እንዲመስል ተሠሩ። ስፍራ ስለኣነሰ እንደነ “ኳ” ያሉ ቀለሞች “ካ” ስር በተቀመጠ መስመር በሚሠሩ ኣዳዲስ ቀለሞች ተተኩ። የ“ላ”ን ግራ እግር ማሳጠር ስለኣልተቻለ “ለ” ቀኝ እግር ላይ ከመስመር በታች በወረደ መቀጠያ የ“ለ” ቀኝ እግር ረዝሞ ያልተለመደ መልክ ይዞ ቀረበ። በመቀጠል ሊሠሩ ለማይችሉ ቀለሞች የእራሳቸው ስፍራ ሲሰጣቸው ቦታ ስለኣልበቃ ካልገቡት መካከል የዓማርኛ ኣራት ነጥብ ኣሉበት። [http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf] {{Wayback|url=http://www.quatero.net/pdf/amharic_fidelat2.pdf |date=20130906100817 }} ስለዚህ የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና የተመረኮዘውና ኣከታተቡ የተንፏቀቀ ፊደል በኣንድ የእንግሊዝኛ ገበታ ምትክ መቀጠል ላይ ነው። የዓማርኛ ቀለም ግን እያንዳንዱ እራሱን የቻለ ስለሆነና ኣንድ የእንግሊዝኛ የፊደል ገበታ ስለማይበቃው የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ፊደል ዓማርኛ ኣይደለም። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} ፊደላት ለኮምፕዩተር ሲሠሩ ተለያይተው እንዲቀርቡ ሲደረግ የታይፕራይተሮቹ ግን እንዲነካኩ ተንፏቅቀው የተሠሩ ስለሆኑ ቦታዎቻቸውን የኣልጠበቁም ናቸው። ይህ ሁሉ ሲደረግ እንደእነ ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት የመሳሰሉት ሲጠቀሙ የነበሩት በትክክለኛዎቹ የግዕዝ ቀለሞች ነበር። የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና [https://zarayakob.blogspot.com/2012/10/blog-post_9.html] በዓፄ ኃይለሥላሴ ዘመን ተጀምሮ በደርግ ዘመን የኣበቃ የ፶ ዓመታት ግድም ዕድሜ የነበረው ቴክኖሎጂ ነው። የኣማርኛ ታይፕራይተር የሠሩ ሌሎችም ኣሉ። የኣማርኛ ታይፕራይተር ቴክኖሎጂ ያበቃለትም ዶክተር ኣበራ ሞላ የግዕዝን ፊደል ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው እ.ኤ.ኣ. በ1987 ሞዴትን ለገበያ ኣሜሪካ ውስጥ ስለኣቀረቡ ነበር። ስለዚሁ እውነታ ማቲው ሊንዳ በቅርቡ እንደጻፉት ዶ/ር ኣበራ ሞላ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ በማድረግ የዓማርኛውን ታይፕራይተር ሥራ ኣጥ ኣድርገውታል ይላል። Lindia, Matthew S. "Following Orders: A History of Amharic Typing." Book History, vol. 25 no. 2, 2022, p. 425-442. Project MUSE, doi:10.1353/bh.2022.0015. (https://muse.jhu.edu/article/872061 )
የዓማርኛ ፊደል የመክተቢያ ገበታና ዘዴ ስለ ኣልነበሩት ዶክተሩ ፊደሉን ወደ ኮምፕዩተር ሲያስገቡ ዘዴዎቹን ለመጀሪያ ጊዜ ከመፍጠር ሌላ [http://mezmur.altervista.org/%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B/] የዓማርኛ የመጻፊያ መኪና ቅጥልጥል ፊደልና ኣከታተቡ ወደ ኮምፕዩተር እንዳይገባ ጽፈዋል። [https://www.facebook.com/notes/403555123037729/] ኣንዳንዶቹም የቆዩና ኣዳዲስ ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው።
፩ኛ. የዓማርኛ ፊደላት ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆኑ ዓማርኛ ያልሆኑ ፊደላት መኖር ዋጋ የለውም። በእንግሊዝኛው የጽሕፈት መኪና በዓማርኛ ለመጠቀም የተሠራው ዘዴ ጊዜው ያለፈበት ቴክኖሎጂ ነው። እንኳን ዓማርኛውን የማይጽፍ የጽሕፈት መኪና በሚገባ እንግሊዝኛውን የሚጽፈው የእንግሊኛ የጽሕፈት መኪና ዋጋ ኣጥቶ ሙዚየም ገብቷል። ስለዚህ የኮምፕዩተር ኣከታተብ ማሰልጠኛዎች የኣማርኛ ታይፕራይተር ኣከታተብ ማስተማር መተው ይጠበቅባቸዋል። ፪ኛ. የእንግሊዝኛው የመጻፊያ መኪና የተሠራው ለእያንዳንዱ የላቲን ፊደል መክተቢያና የመርገጫ ስም በመመደብ ሲሆን የዓማርኛው የመጻፊያ መኪና እነዚያን የሉትም። ዶክተሩ ለግዕዙ መክተቢያና የመርገጫ ስም ለመጀመሪያ ጊዜ ለኮምፕዩተር ፈጥረውለታል። ፫ኛ. የዓማርኛ የመኪና ፊደላት የሚሠሩት ለተወሰነ መጠን ተስተካክለው ወረቀት ላይ እንዲሰፍሩ ነው። በኮምፕዩተር ግን ኣንዱን መጠን መጨመርና መቀነስ ይቻላል። የመኪና ፊደላት ቁርጥራጮች መጠን ሲለወጥ ቅጥሎቹ ይደበቃሉ ወይም ክፍተታቸው ይጨምራል። የገጹ ስፋት ሲጠ'ብ ወይም ሲሰፋ ቅጥሎቹ ብቻቸውን ወደ ኣዲስ መስመር ሊዞሩ ይችላሉ። ቅጥሎቹ ስለሚበጣጠሱ ማሕተምን የመሳሰሉ ነገሮች ኣያሠሩም። ስለዚህ ቅጥልጥል የመኪና ቀለሞች የትክክለኛው ፊደል ተጠጊ እንጂ እራሳቸውን ችለው ሁሉንም ሥራዎች ስለማያሠሩ ኣስፈላጊ ኣይደሉም ብለው ዶክተሩ ጽፈዋል። በቅጥሎች ተንቀሳቃሽ የሚገላበጡ የሲኒማ፣ ቴሌቪዥና ቪድዮ ፊደላት ሊሠሩባቸው ኣይችልም። ፬ኛ. የላቲኑ የመጻፊያ መኪና እያንዳንዱን ቀለም የሚከትበው በኣንድና ሁለት መርገጫዎች ሲሆን የዓማርኛው መኪና ከእዚያ በላይ መርጫዎችን ይጠይቃል። ስለዚህ ዓማርኛ ሳያስጽፍ ብዙ መርገጫዎችን መነካካት በሚያስፈልግ ዘዴ ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ ከቀረበ ከ፴ ዓመታት በኋላ ዛሬም በ፳፻፱ ዓ.ም. መቀጣጠል ጥቅም የለውም። [http://www.youtube.com/watch?v=CMQYuhaAKH4] በ[[ኣብሻ]] ሥርዓት የተከተበውን ትክክለኛ ቀለም ለመሰረዝም ኣንድ መርገጫ በቂ ነው። ለኣስቀጣይና ተቀጣይ ግን ኣንድ መሰረዣ በቂ ኣይደለም።
፭ኛ. ወረቀት ላይ ሲሰፍሩም ሆነ የኮምፕዩተር እስክሪን ወይም መዝገብ ኣብዛኛዎቹ የዓማርኛ መኪና ፊደላት ከኣንድ በላይ ስፍራና ኮድ ይጠይቃሉ። [http://luc.devroye.org/fonts-32322.html] ይህ ወጪ ያስጨምራል። የግዕዝና የላቲን የኮምፕዩተር ፊደላት እያንዳንዳቸው የሚያስፈልጓቸው ኣንድ ስፍራ ብቻ ነው። ፮ኛ. የፊደል ዋና ዓይነቶች ሁለት ናቸው። ኣንደኛው የሁሉም ቀለሞች ስፋት እኩል (Fixed) ሲሆን ሌላው የተለያዩ (Proportional) ስፋቶች ያለው ነው። በቅጥልጥል የዓማርኛ የመጻፊያ መኪና ቁርጥራጮች ስፋታቸው እኩል የሆኑ ቀለሞች መሥራት ኣይቻልም። በእንግሊዝኛና ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ በኣደረጉት ግዕዝ ቀለሞች ሁለቱንም ዓይነቶች መሥራት ይቻላል። ፯ኛ. ስፍራ ስለኣነሰ የግዕዝ ኣኃዞች ቀርተው የእንግሊዝኛው ቍጥሮች ብቻ የዓማርኛው ኣኃዛት ሆነው በዓማርኛው የጽሕፈት መኪና ቀርበዋል። ይህ ለግዕዙ ኣኃዞች መዳከም ኣንዱ ምክንያት ሆኗል። ግዕዝን ዲጂታይዝ ከማድረግ ሌላ ኣኃዞቹን ለማሟላት ዶክተሩ የግዕዝ ኣልቦ ሠርተው በማሰተዋወቅ ቊጥሮቹን ኣሟልተዋል። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/ethiopic.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/ethiopic.html |date=20130521132527 }} [http://www.pdfdrive.net/ethiopic-numeral-names-e12134052.html] [http://www.scribd.com/doc/7100344/Ethiopian-Numbers#scribd] ስለዚህ በኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ድክመትና በግዕዝ ኣልቦ ኣለመኖር የተዳከሙት ኣኃዞቻችንን ኣሁን መጠቀም ይጠበቅብናል። በዶክተሩ ግኝት የተነሳ የግዕዝ ኣኃዞች ሠላሳ ናቸው።
፰ኛ. ለዓማርኛ የጽሕፈት መሣሪያ እንዲስማማ ተብሎ ፊደል መቀነስና መቀንጠስ ተለምዶ ዶክተሩ ሁሉንም ቀለሞች ኮምፕዩተራይዝ ከኣደረጉ በኋላም መቀነስና መቀንጠስ እንደማያስፈልግ ግንዛቤ ማስጨበጥ ማስቸገሩ ቀጥሏል። [https://web.archive.org/web/20120107191057/http://www.ethiopic.com/Rabies_in_Amharic.pdf] ለምሳሌ ያህል “ኳ”ን በ“ኩዋ” ማንበብ የሚፈልጉ ሲኖሩ ፊደሉን ኣጥፍተው በ“ካ” እና መቀጠያው ሲጠቀሙ የከረሙ ስለኣላዋጣቸው የቆራረጡትን እንደመተው መልሰው በመቀጠል የኣሌለ መልከ-ጥፉ ኣዳዲስ ቀለሞች በመጨመር እያስለመዱ ናቸው። "ኳ" እራሱን የቻለ መስመር ላይ የሚያርፍ ቀለም ነው። "ካ" ላይ በተቀጠለ መስመር ተሠርቶ በኣዲስ ቅርጽነት የተሠራው የተሳሳተ ፊደል ነው። ለምሳሌ ያህል የ"ጡ"ን መቀጠያ ለ"ኩ" የሰጠ ኣለ። የማተሚያ ቤቶች መደበኛው ፊደል ተቆራርጦ ሲቀርብ ቅጥልጥል ዓማርኛ ያልሆነ ፊደል ይኸን [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] ይመስላል።
ለኣንዳንቹም ይኸን ፊደል ከኣልተቀጠሉት የማተሚያ ቤቶች ቀለሞች መለየት ስለተሳናቸው ኣሁንም እየተወናበዱ ነው። ምክንያቱም የዓማርኛ የጽሕፈት መሣሪያ እንደ "ቋ" የኣሉትን ቀለሞች ስለሌሉት ከ"ቀ" እና መስመር በመቀጠል ሲያቀርቡ የነበሩትን እንደ ኣዲስ ፊደል የዩኒኮድ ፊደል መደብ እያቀረቡ ግዕዝ ያልሆኑ ነገሮችን በማሰራጨት ሰውን እያስቸገሩ ናቸው። የ"የ"ን እንዚራን ለማይለዩ ኣንዳኣንድ ምሁራን ሁለት ዓይነት "ቋ"፣ "ኋ"፣ "ኳ" እና "ጓ" ዓይነት ቀለሞች ማቅረብ የሚጎዳ እንጂ የሚጠቅም ኣይደለም። ትክክለኛዎቹ የግዕዝ "ቋ"፣ "ኋ"፣ "ኳ" እና "ጓ" የእየእራሳቸው መልኮች ያሏቸው መስመር ላይ የሚያርፉ ቀለሞች ናቸው። በተጨማሪም ትክክለኛዎቹን ቀለሞች የሚያዩት የዶክተሩን ፊደል ወይም ትክክለኛዎቹን ያሏቸው እንጂ በተሳሳቱ ቀለሞች የሚያዩት የተሳሳቱትን ስለሆነ መወናበዳቸውን ላይረዱ ይችላሉ።
፱ኛ. ከሚያስገርሙት ነገሮች መካከል ኣንዱን ለመጥቀስ ያህል 128 ስፍራዎች ይበቃሉ ብለው ሌሎች ለዩኒኮድ ሲያቀርቡ (ገልባጮች እንጂ) ከዶክተሩ በስተቀር ለዓማርኛ እንኳን እንደማይበቃ የሚያስተውሉና የሚጽፉ ምሁራን መጥፋት ነበር። በኋላም ቢሆን ቅጥልጥሎቹ እንደማያዋጡ ገባቸው እንጂ ሞዴት ፕሮግራም ውስጥ ጭምር የኣሉት የኣናሳ ተጠቃሚዎች የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ቀለሞች በቅጥልጥል እንዲሠሩ ስለፈለጉ የዩኒኮድ መደብ ውስጥ እንዳይገቡ በ፲፱፻፹፱ ዓ.ም. ሌሎች ኣስወግደዋቸው ነበር። [https://web.archive.org/web/20140413034305/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] ፲ኛ. የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና መሣሪያዎች ቁርጥራጮች፣ ኣከታተቦቻቸውና ኣመዳደቦች የተለያዩ ስለሆኑ ኣይናበቡም። ፲፩ኛ. የጽሕፈት መጻፊያ መሣሪያ ዓላማ በዓማርኛም ሆነ እንግሊዝኛ ፊደል ለመክተብ ነበር። ዓማርኛ የሚያስጽፍ የጽሕፈት መሣሪያ ግን ስለሌለ የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ዓላማ ቁርጥራጮችን ለመቀጣጠል ነው። [http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] {{Wayback|url=http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/ |date=20150211074741 }} ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆነ መቀጣጠል ኣስፈላጊ ኣይደለም። ምክንያቱም እያንዳንዱ የግዕዝ ኆኄ እራሱን የቻለ ቀለም እንጂ ቅጥልጥል ፊደል ኣይደለም። ፲፪ኛ. ቁርጥራጮቹ የተመደቡባቸው ስፍራዎች መደበኛ ስለኣልሆኑ ፕሮግራም በተቀየረ ቍጥር ለደራሲው እንኳን ላይነበቡ ይችላሉ።
፲፫ኛ. ጽሑፉ የተጻፈበት ቁርጥራጮች ከሌሉ ጽሑፉ ኣይነበብም። [http://cpansearch.perl.org/src/DYACOB/Zobel-0.20-100701/lib/LiveGeez/Directives.pm] {{Wayback|url=http://cpansearch.perl.org/src/DYACOB/Zobel-0.20-100701/lib/LiveGeez/Directives.pm |date=20180524040314 }} በግዕዝ ዩኒኮድ የተጻፈ ጽሑፍ ኮምፕዩተሩ ወይም የእጅ ስልክ ላይ በኣለው ኣንዱ የዩኒኮድ ፊደል ይነበባል። ጽሑፉን ኣቅልሞ ወደ ሌላ የግዕዝ ፊደል መልክ መቀየር ይቻላል። የታይፕ ቈርጥራጮች ዓማርኛ እንኳን ስለኣልሆኑ ወደ ዩኒኮድ ፊደል ሲቀየሩ ዝብርቅርቅ የላቲን ፊደል ይሆናሉ። ፲፬ኛ. ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ፴፪ የላቲን ምልክቶችንና ሌሎችንም ለግዕዝ ኣውርሰዋል። የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና መሣሪያዎች እንኳን ሌሎች የላቲን ምልክቶች መጨመር ሁሉንም ቀለሞች በመቀጣጠል በኣማርኛ እንኳን ኣያሠሩም። ፲፭ኛ. ኣንድን ጽሑፍ ለማረም ወይም ለማሻሻል የተጻፈበትን ኣከታተብ ዘዴ ዕውቅናና የመጻፊያው ኮምፕዩተሩ ላይ መኖርን ይጠይቃል። በነፃውና በሚሸጠው ግዕዝኤዲት ሲጻፍ የፊደል ገበታው እየታየ በመልቀም እንኳን መክተብ ይቻላል። በዩኒኮድ ፊደል የተጻፉትን በነፃው ግዕዝኤዲት ድረገጽ ላይ በመለጠፍ ማረምና ማሻሻል ይቻላል። በታይፕራይተር የተጻፉ ጽሑፎች ነፃው ግዕዝኤዲት ድረገጽ ላይ ሲለጠፉ ዝብርቅርቅ የእንግሊዝኛ ፊደል ሆነው ስለሚታዩ ማረምና ማሻሻል ኣይቻልም። ፲፮ኛ. የግዕዝ "ሀሁሂ" ቀለሞች እንደ እንግሊዝኛው "ABC" ስለሆኑ ትክክለኛና የተወስኑ መልኮች ስለኣሏቸው ፊደል የቈጠረ ሁሉ ያውቃቸዋል። ከኣስቀያሚ ቆብ፣ ሠረዞችና ቀለበቶች ሲሠሩ የነበሩት የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ቀለሞች ቀርተው ትክክለኛውን የማተሚያ ቤት ቀለሞች ወይንም ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ ያደገረጉትን ቀለሞች መቆራረጥ ስለተጀመረ መለየት እያስቸገረ ነው።
፲፯. የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ኣፍቃርያን በጀመሩት ሳይንሳዊ ያልሆነ ግትርነት ኣንድ ስፍራ የዩኒኮድ መደብ ውስጥ ሊቀርብ ይችል የነበረው የግዕዝ ቀለም ኣራት የተለያዩ ስፍራዎች ተበትኗል። ፲፰. የዓማርኛ ሞክሼዎች ይቀነሱ የሚለው ኃሳብ የመጣው ለኣማርኛው የጽሕፈት መሣሪያ ሲባልም ስለነበረ ያልተቀነሱትን ቀለማት ብቻ ማስተማር የቆዩ ጽሑፎችን ማንበብ የማይችል ትውልድ ሊያስከትል ይችላል። የግዕዝ ኣኃዛት የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ውስጥ ስለኣልነበሩ በኣሁኑ ጊዜ የዓማርኛ ኣኃዞችን የማይለዩ ምሁራን ኣሉ። ፲፱. የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ኣጻጻፍ ኣንዳንዱን ቀለም ለመክተብ እስከ ኣራት መርገጫዎችን መጠቀም ስለሚያስከትል ትርፉ እጅ ማሳመም ነው ተብሎ ወደ ፲፱፻፺ ዓ.ም. ግድም ተጽፏል። [http://h-net.msu.edu/cgi-bin/logbrowse.pl?trx=vx&list=h-africa&month=9710&week=c&msg=VigErqFCLyUPvfsoCwFZkw&user=&pw=] ፳. የዓማርኛ የጽሕፈት መኪና በኣንድ የእንግሊዝኛ የፊደል ገበታ ምትክ እንዲያገለግል የተሠራው ጊዜው ያለፈበት ቴክኖሎጂና ያልተሟላ ከመሆኑም ሌላ ሊሻሻልም የማይችል ስለሆነ ቀርቷል። ዩኒኮድ የተፈጠረው ብዙ መርገጫዎች ላይ የተበተኑትን ዶክተሩ ኮምፕዩተራዝ ያደረጉት የግዕዝ ቀለሞች የእየራሳቸው ኮዶች እንዲኖራቸው እንጂ ለቅጥልጥሎች ኣይደለም። ቅጥልጥልና ግማሽ ፊደሎችን ዩኒኮድ ኣያውቅም። የእንግሊዝኛ የመጻፊያ መሣሪያ እንግሊዝኛ ቀለሞችን ስለሚያጽፍ የእንግሊዝኛ የኮምፕዩተር ገበታ ሆኗል። የኣማርኛ የጽሕፈት መኪና ዓማርኛ ስለኣልጻፈና ስለማያጽፍ የዓማርኛ የኮምፕዩተር ገበታ መሆን የለበትም። ኣልሆነምም። ይህ የተዘረዘሩትንም ለማክ (Macintosh) ኮምፕዩተሮች የቀረቡትንም ያጠቃልላል። [http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} [http://www.physics.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://www.physics.ncat.edu/~michael/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html |date=20100722185848 }}
፳፩. የአማርኛ ታይፕራይተር ኮምፕዩተራይዝ ከተደረገ በኋላ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣደረግን ከኣሉት ኣንዳንዶቹ ጥፋታቸውን ማረም ስለተቸገሩ እንዳይዋረዱ ዝም ስለተባሉ ኤክስቴንድድ ኣስኪ የሚችለው ስፍራ ላይ ቁርጥራጮችን ኣቅርበው ተጠቃሚውን ከሃያ ዓመታት በኋላም ማታለል መቀጠላቸው በየቃለምልልሶቹ ቀርበዋል። [http://ashamaddis.com/v/esat-yesamintu-engida-dr-aberra-molla-february-2015] [https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/856340471092523] ትክክለኛ የግዕዝ ፊደል መስለዋቸው በተቀጣጠሉ ፊደላት የተለያዩ ጽሑፎችና መጽሓፍት ሲጽፉ የከረሙ መታለላቸው ሲገባቸው የተበሳጩና እርዱን የኣሉን ኣሉ። [http://ethsat.com/video/2015/02/09/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] [https://www.youtube.com/watch?v=pC78_WILo0g] በትክክለኛ ፊደላችን የተጻፉትን ወደፊት በተለያዩ ዓይነቶች ማቅረብ ስለሚቻል መጽሓፎችንም በኢንተርኔት መሸጥና ማንበብ ይቻላል፦ ምሳሌ ፒ.ዲ.ኤፍ.(PDF)። ፳፫. በኣማርኛ የጽሕፈት መሣሪያ ዓማርኛ ብሬል መጻፍ ኣስቸጋሪ ነው። [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic_Braille] ፳፬. ኢንጂነር [[ተረፈ ራስወርቅ]] በቅጥልቅል የዓማርኛ ፊደል የሚሠራ የመጀመሪያውን ቴሌክስ መሣሪያ የፈጠሩ ኢትዮጵያዊ ሊቅ ናቸው። [https://www.youtube.com/watch?v=ttxVfjqpUdg] ዓማርኛ ያልሆነውን የቅጥልጥቅል ፊደልና የኢትዮጵያን ፊደላት የማይለዩ ኢንጂነሩ የኣልኣሠሩትን በፊደሉ ኣሠሩ የእሚል ጽሑፍ እዚህ ኣለ። [https://henokspad.wordpress.com/2012/09/30/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5-%E1%8A%A5%E1%8A%93-%E1%8B%A8%E1%89%A3%E1%88%88%E1%88%99%E1%8B%AB%E1%8B%8E%E1%89%BD/] ኣንዳንድ ደራስያን ስለ ሳይንስ ከመጻፋቸው በፊት መረጃዎችን መመልከት ቢጀምሩና ቢያቀርቡ ሳይጠቅም ኣይቀርም። ምክንያቱም ኮምፕዩተር የኢትዮጵያን ፊደላትና ኣኃዞች የተረከበው በኮምፕዩተር ዘመን ከማተሚያ ቤቶች እንጂ ችሎታውን ከኣልነበረው የቴሌክስ መሣሪያና ዘመን ኣልነበረም። አንዲሁም ኮምፕዩተር የኢትዮጵያን ፊደላትና ኣኃዞች የተረከበው በኮምፕዩተር ዘመን ከማተሚያ ቤቶች እንጂ ችሎታውን ከኣልነበረው የኣማርኛ የጽሕፈት መሣሪያና ዘመን ኣልነበረም።
፳፭. የኣማርኛ ታይፕራይተርና ለኮምፕዩተር የተሠራው ፊደሉ እንኳን ግዕዝን ኣማርኛ ቀለሞች ኣላስከተበም። በኣንድ የእንግሊዝኛ መደብ (Character set) ምትክ የተሠራውን የኣማርኛ የጽሕፈት መኪናና የኮምፕዩተር ቅጥልጥል ፊደል በሓሰት ግዕዝ (Ethiopic) ነው በማለት ሰውን የሚያወናብዱ ኣሉ። ኣንድ የእንግሊዝኛ ፊደል ሥፍራ ለኣማርኛ ስለማይበቃ ሳይንስን ኣለመደገፍና እነዚህን ኣለመቃወም ግዕዙን እያበላሸው ነው። ፳፮. ግዕዝን ዲጂታይዝ ወይም ኮምፕዩተራይዝ ማድረግ ሳይንስ እንጂ ልብወለድ ኣይደለም። የኣማርኛውን ታይፕራይተር ፊደል ዲጂታይዝ ኣድርጎ ግዕዝን (Ethiopic) ዲጂታይዝ ኣደረግሁ [http://www.ethiomedia.com/ace/engineer_fesseha_atlaw.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/ace/engineer_fesseha_atlaw.html |date=20070902233153 }} (http://abyssiniagateway.net/fidel/legends/FessehaAtlaw/) የሚለውን በዝምታ ማሳለፍ ቦዘኔ ምሁራን ሳይንስን ወደ ልብወለድ እንዲቀይሩ እያበረታታ ነው። የታይፕራይተር ቁርጥራጮችን ኣቅርቦ ከማተሚያ ቤት ኣዲስ ዘመን ጋዜጣ ፊደላት ዓይነቶች ጋር ተመሳሳይ ናቸው የሚለውን ወሬኛ ወይም "ሶ"ን ፊደል ለመጻፍ የ"ሰ" ግራ እግር ላይ መሰመር ጨምሮ የ"ሰ"ን ቀኝ እግር ኣሳጠርኩ የሚለውን ወይም የግዕዝ ፓተንት ሳይኖርው ኣለኝ የሚለውን የኣለመረጃ የሚያሳልፍ ጋዜጠኛ መተቸት ካልቻልን ፊደላችን ከኩራታችን ምንጭች ኣንዱ መሆኑ ቀርቶ የዓለም መሳቂያና መሳለቂያ ሊያደርገን ይችላል። ይህ ለኢትዮጵያ የሚጠቅሙ ሥራዎች የሠሩ ኢትዮጵያውያን እንዳይታወቁ የሚሰርዙትን እያበተረታታ ነው። [http://www.tatariw.net/maindr/sites/default/files/my_audio_files/VOA%20interview---%201979%20EC.mp3] {{Wayback|url=http://www.tatariw.net/maindr/sites/default/files/my_audio_files/VOA%20interview---%201979%20EC.mp3 |date=20141226065524 }} ሶፍትዌር የሚሠሩ ሠራተኞች እንደማንኛውም ሥራ ለጊዜዎቻቸውና ውጤቶቻቸው መከፈል ስለኣለባቸው ዶክተሩ በነፃ ማደል ኣልቻሉም። ገልባጮች ቀን፣ ፀሓፊና መረጃ በሌላቸው ልብ ወለዶች Legends እና Pioneers ተብለውበታል። ፳፯. የአማርኛ የታይፕራይተር ፊደል የግዕዝ ፊደል ኣይደለም። የማተሚያ ቤቶቻችን ፊደልም ኣይደለም። የእውሸት የዓማርኛ (Fake Amharic) ፊደል እንጂ የዓማርኛም ፊደል ኣይደለም። መጽሓፍትም ሲታተሙ የነበሩት በግዕዝ ፊደል በማተሚያ ቤቶች ነበር። ኣሁንም ቢሆን በድሮው የማተሚያዎቹ ዓይነት ወይም ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ በኣደረጉት የዩኒኮድ የዓማርኛ ፊደል ነው። የታይፕራይተርንና በቅርቡም ተቈራርጠው ሲቀጣጠሉ የነበሩትን የማተሚያውን ፊደላት የማይለዩና ሁለቱ ኣንድ የሚመስሏቸው ኣሉ። የግዕዝ ዩኒኮድ ፊደል ከአማርኛው የታይፕራይተር ነገሮች ጋርም ግንኙነት የለውም። [http://sirius-c.ncat.edu/eas/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/eas/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} የአማርኛውን ታይፕራይተር ፊደል ግዕዝ እያሉ ስለጉዳዩ ያልሰሙትን ማታለልና ኣዳዲስ የታይፕራይተር ቁርጥራጮች ፊደላትን በመሥራት ጊዜዎቻቸው እየተባከነባቸው የኣሉ ኣሉ። [http://www.dejeselam.org/2009/02/sole-african-alphabet.html] {{Wayback|url=http://www.dejeselam.org/2009/02/sole-african-alphabet.html |date=20181005161125 }} ኦሮምኛም የእራሱ የግዕዝ ፊደል ስለኣለው ችግር ቢኖር እንኳን መፍትሔ ይፈጠርለታል እንጂ መቀጣጠል ኣስፈላጊ ኣይደለም። ፳፰. የኣማርኛ ታይፕራይተር እንደ ማተሚያ ቤቶች ፊደሎቻችን የግዕዝን ዜሮ ሳያውቁ የኣረብኛውን ኣልቦ በመውረስ እንዘልቅ ነበር።
፳፱. ከአማርኛ የጽሕፈት መኪና ኣጠቃቀምና ኣስተሳሰብ መላቀቅ ተቸግረው የግዕዝን ኣራት ነጥብ (ዓቢይ ነጥብ) በሁለት የላቲን ሁለት ነጥብ እየከተቡ የዓማርኛውን የዩኒኮድ ጽሑፍ እያበላሹ የኣሉት ደራስያን ቍጥር ብዙ ነው። የእዚህ ስሕተት ምንጭ የግዕዝን ኣራት ነጥብ የሌለው የአማርኛ የጽሕፍት መሣሪያ የአማርኛ ቁቤ ኣጠቃቀም ነው። በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች ኣጠቃቀም ሁለት ባለ ሁለት ነጥቦች ጎን ለጎን ስለተቀመጡ የዓረፍተ ነገሮች መዝጊያ የሆነው የኣራት ነጥብ ምልክት ኣይደሉም። ለምሳሌ ያህል በግዕዝኤዲት ኣራት ነጥብ የሚከተበው በ“ዝቅ” (“Shift”) እና “፫” (“3”) ቊልፎች መርገጫዎች ነው። ፴. ለተለያዩ የፊደል መጠኖች ለእየብቻቸው የሚገጣጠሙ ቀለሞችን መሥራት ኣድካሚና የማያዛልቅ ሥራ ነው። ለኣሥራ ሁለት ፖይንት የተሠራው ፊደል መጠን ሲለወጥ ፊደላቱ ይበላሻሉ። የአማርኛው ታይፕራይተር የእራሱ ፊደል ስለሌለው እንደግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ዓይነት የኣለውን ፊደል እየቆራረጡ በመቀጠል ሰዉን ሲያወንናብዱ ቆይተዋል። ምክንያቱም ገልባጮች ኣስቀያሚ መቀጣጠያዎቻቸውን መቀጣጠል (Ligation) ትተው ይኸን የማተሚያ ቤቱም ትክክለኛ ፊደል ቈራርጠው መቀጠል ስለጀመሩ ነው። የሚያቀርቡትም ጥቂት ዓይነቶች የፊደል መጠኖች ብቻ በመሆኑ ፊደላቱን ለማሳደግ ወይም ለማሳነስ ሲፈለግ ይዛነፋሉ። (ምሳሌ- ፊደል ሶፍትዌር) ፴፩. ለመቀጠል ሲባል ኣስቀጣዮች በወጉ ስለማይሠ'ሩ ስፍራዎቻቸውን የለቀቁ ቀለሞች ናቸው። በእዚህ የተነሳ የታይፕ ፊደላት የተዛነፉና ክፍተቶች የበዙባቸው ናቸው። ፴፪. እ.ኤ.ኣ. በ1987 በአማርኛ የእጅ ጽሑፍ ፊደል በኮምፕዩተር የተጻፉ ገጾች ምሳሌ እዚህ ሰምና ወርቅ መጽሔት የገጾቹ ሥዕሎች አሉ።
፴፫. የአማርኛን ታይፕራይተር የፈጠራ ቀለሞች Ethiopic ወይም ግዕዝ እያሉ የሚያወናብዱና የሚተባበሩዋቸው ጋዜጠኞች ኣሉ። ዶክተሩን የታይፕራይተር ኣፍቃርያን ኣሸንፈው ቢሆን ኖሮ ግዕዝን ኣንድ የፊደል ገበታ ላይ በኣሉት ሥፍራዎች መጠቀም ስለማይቻል ትርፉ ውርደት ይሆን ነበር። ፴፬. የአማርኛን ታይፕራይተር የፈጠራ ቀለሞች እንደ ዓማርኛው የኦሮሞውንም የግዕዝ ፊደል ስለኣልጻፉ ኣንዳንድ ኦሮሞዎች በላቲን ፊደል እንዲጠቀሙ ኣንዱ ምክንያት ሆኗል። ፴፭. በፊደል ቆራጮች ለዩኒኮድ እዚህ [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] የቀረበው ሥራ ላይ ያልዋለው የማተሚያ ቤቱ ፊደል ኣቀራረብ ለይስሙላ ብቻ ነበር። ምክንያቱም ስምንት በኣሥራ ስድስት ማለትም 128 ሥፍራዎች በቂ ኣይደሉም። የኣማርኛ ታይፕራይተር ወደ ኮምፕዩተር የገባው በኣስቀያሚ ቀጫጭን ቁርጥራጮች እንጂ በእነዚህ የተቆራረጡ ትክክለኛ የግዕዝ ቀለሞች ቍርጥራጮች ኣልነበረም። የትክክለኛ የግዕዝ ቀለሞችን ቍርጥራጮችንም ግዕዝ ነው ማለትም ቅጥፈት እንጂ ሳይንስ ኣይደለም። በኣስቀያሚ ቀጫጭን ቁርጥራጮች አማርኛ የጽሕፈት መኪና ፊደሎች ምን አንደሚመስሉ አዚህ [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] የኣለውን የኢትዮጵያ መዝሙር ገጽ ማየት ይቻላል። ሌላ ምሳሌ አዚህ ጎን የኣለው የ፲፱፻፹፪ ዓ. ም. የኣቶ ኣበበ ሙሉነህ ደብዳቤ ሥዕል ነው። ፴፮. ፊደል ቀናሾችና ቀንጣሾች ኣስቀያሚዎቹን የታይፕራይተር ፊደል ትተው የዶክተሩን ዓይነት ትክክለኛ ቀለሞች መቀንጠስ ጀምረው ሁሉንም የግዕዝ ፊደላትና መጻፊያ ስለሌላቸው ያልቀነጠሷቸውን ከሌላ በመውሰድ ኣንባቢውን በማታለል ቀጥለውበታል። ለምሳሌ ያህል የኣቶ ዘውዴ ረታ “የኤርትራ ጉዳይ” መጽሓፍ ርዕስ የውጭውና የውስጡ “ጉ” ቀለም መልኮች የተለያዩ ናቸው። ኣንዳንዶቹም ሲቀጥሉ የነበሩትን “ኳ”ን የመሰለ “ካ” እና መስመር ወይም “ቋ”ን የመሰለ “ቀ” እና መስመር መልሶ በቅርቡ በመቀጠል የዩኒኮድ ሥፍራ ላይ ጭምር በማቅረብ የተሳሳቱ ቀለሞችን በማስተዋወቅ ፊደሉን የማያስተውለውን ምሁር የሌለ ፊደልን ግዕዝ (Ethiopic) ነው እያሉት በማወናበዱ ገፍተውበታል። እንኳን 128 ቀርቶ 256 የኣንድ የእንግሊዝኛ ፊደል ተራዝሞም (Extended ASCII) ስፍራዎቹ ስለማይበቁ በቅጥልጥል የግዕዝ ፊደላችንን መጻፍ ስለማይቻል ዶክተር ኣበራ ሞላ ባይኖሩ ኖሮ ኣንዳንድ ውሸታሞች የግዕዝ ፊደልን በተለመደው ሓሰታቸውና ዩኒኮድንም በመጠቀም ገድለውት ነበር።
፴፯. የኣማርኛ የታይፕራይተር ፊደል የተሠራውና በኮምፕዩተር የተሠራለትም ዓይነት በኣንድ የእንግሊዝኛ ASCII ፊደል ምትክ የቀረቡ የእውሸት ነገሮች ነው። ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት ለመጀመሪያ ጊዜ የግዕዝ ፊደላቱን በስምንት የእንግሊዝኛ ASCII ፊደላት ምትክ በመጠቀምና በመበተን ነው። ፴፰. የኣማርኛ ታይፕራይተር ትክክለኛዎቹን ፊደላት ስለሌሏቸው የሚቀጣጠለው ፊደል ትክክለኛ ላይሆን ይችል ነበር። ለምሳሌ ያህል የግዕዝ “ጯ” ፊደል ኣንድ ወጥ የግዕዝ ቤቱ ሦስተኛው እግር ላይ የተቀረጸ መስመር ያለው ሲሆን ፊደሉን በሚገባ የማያስተውሉ፣ ታይፕራይተር ተጠቃሚዎችና ተማሪዎቻቸው ፊደሉ የሚሠራው “ጫ” ስር መስመር በመጨመር የሚመስሏቸው ኣሉ። ፴፱. ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ እንደኣደረጉ የማያውቁ ዓዋቂዎችም ኣሉ። [https://web.archive.org/web/20120428054820/http://www.ethiopians.com/keynote.html] ፵. ኣንዳንዶቹም የታይፕራይተር ቅርጾች ወይም ሌሎችንም የሚከተቡት ከሁለት በላይ መርገጫዎችን በመጠቀም ነው። [http://unicode.org/iuc/iuc25/b041.html]
፵፩. ኣንዳንድ ሰዎች ዶክተሩ የሠሯቸውን የተሟላውን የዓማርኛ የታይፕራይተር ፊደል መልክ ስላላሳዩ የሚገርማቸው ኣሉ። ዶክተሩ ፊደሉን የሠሩት ፊደል የሌላቸው ሰዎች ስለ ኤድስ የጻፉትን ዓይነት ጽሑፍ በነፃ እንዲያነቡበት የለቀቁት ሲሆን GeezEdit Amharic P የሚል ስም የሰጡትን ያልተሟላ ወደ AmharicQ በመቀየር የሚያድሉ ሌባዎችም ስለበዙ ነው። [https://fonts2u.com/amharq.font] [http://www.eaglefonts.com/amharq-ttf-128893.htm] {{Wayback|url=http://www.eaglefonts.com/amharq-ttf-128893.htm |date=20250506044242 }}
===ጥሬ ሥጋ===
ዶ/ር ኣበራ ሞላ ዕድል በኣገኙ ቍጥር ችሎታቸውን ለሌሎች ከማስተማርና ስለሚያውቁት ከማስረዳት ኣይቆጠቡም። ለምሳሌ ያህል በ፳፻፭ ዓ.ም. ከኣንድ የዋሽንግተን ዲ.ሲ. የዓማርኛ [[ሬድዮ]] ጣቢያ ጋር ስለ [[ጥሬ]] ሥጋ (Raw meat) ገለጻ ኣድርገው ነበር። ኢትዮጵያውያን ጥሬ ሥጋ ከሚበሉ ሕዝቦች መካከል ስለሆኑ [https://ethiopianfood.files.wordpress.com/2014/12/christmas-dinner-1902-with-menelik1.pdf] [https://munchies.vice.com/en_us/article/ethiopians-are-risking-salmonella-to-eat-raw-meat-delicacies] {{Wayback|url=https://munchies.vice.com/en_us/article/ethiopians-are-risking-salmonella-to-eat-raw-meat-delicacies |date=20170626122335 }} ኣትብሉ ማለት ብቻ ትክክል ስለኣልሆነ የሚያዋጣው በምርምር የተደገፉ መረጃዎችን ማቅረብ ነው። [http://www.kingcounty.gov/depts/health/environmental-health/food-safety/facts/raw-labeling.aspx] [http://www.voanews.com/a/health-risks-fail-to-deter-ethiopians-from-eating-raw-meat/1753640.html] [http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs399/en/] [http://www.bbc.com/news/magazine-35581830] በኣሁኑ ጊዜ ኢትዮጵያ ውስጥ እንደሚደረገው [[ከብት]] በየቦታው እየታረደ ይበላ ስለነበረ [[ዩናይትድ እስቴትስ]] (ኣሜሪካ) ውስጥ እንዲቀር ተወስኖ በ፲፰፻፺፱ ዓ.ም. ፌዴራል ድንጋጌ የኣልተመረመረና ንጹህ ያልሆነ ሥጋ ለሕዝብ ማቅረብ ክልክል ነው። [http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/rulemaking/federal-meat-inspection-act] {{Wayback|url=http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/rulemaking/federal-meat-inspection-act |date=20180914172742 }} ሕጉን ኣለማወቅ መከላከያ ኣይደለም። ሥጋው የተመረመረ ለመሆኑ ማሕተሙን ማየት ያስፈልጋል። እንዲህም ሆኖ ኣንድ ሰው የእራሱን [[እንሰሳ]] ኣሳድጎና ኣርዶ ሳያስመረምር ቤተሰቡን ብቻ የማብላት መብት ኣለው።
ጥሬ ሥጋ ጀርሞች ኣሉት። ስለዚህ የሚከተሉትንም ማወቅ ጠቃሚ ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%A0%E1%88%AC#.E1.8B.A8.E1.89.A0.E1.88.AC_.E1.8C.A8.E1.8C.93.E1.88.AB] ፩. ኣንድ እንሰሳ ሲታረድና ቆዳው ሲገፈፍ ጀርሞች በተለያዩ ሁኔታዎች ሥጋው ውጭ ላይ ስለሚቀሩ ያንን ማስወገድ ኣይቻልም። ቆዳ ሲገፈፍ ቢላው እንዲጸዳ ሙቅ [[ውሃ]] ውስጥ እየተነከረ ነው። ፪. እንደ [[ባክቴሪያ]] የኣሉ ጀርሞች በእየ20 ደቂቃዎች ሁለት በመሆን ይራባሉ። ይኸን እርባታ [[ቅዝቃዜ]] ያዘገየዋል። ስለዚህ እንሰሳው እንደታረደ ሥጋው ጥቅም ላይ ከኣልዋለ ሁልጊዜ መቀዝቀዝ ወይም መፈረጅ (ፍሪጅ ውስጥ መቀመጥ) ኣለበት። ለብዙ ጊዜ መቀመጥ ከኣለበት ሥጋው ከውሃ በረዶ ቅዝቃዜ በኣነሰ ወይም መፈረዝ (ፍሪዘር መግባት) ኣለበት። ፫. ኣንድ እንሰሳ ከመታረዱ በፊትና ከታረደ በኋላ በእንስሳት ሓኪም መታየት ኣለበት። ሓኪም ከሌለ ረዳት ሓኪሞች ወይም በሥጋ ምርመራ የሰለጠኑ ኣይተው ኣጠራጣሪውን ለእንስሳት [[ሓኪም]] የሚያቆዩበት መዘጋጀት ኣለበት። ምክንያቱም ሓኪሞች ብቻ የሚያውቋቸው ከእንስሳት ወደ ሰዎች የሚተላለፉ ብዙ በሽታዎች ስለኣሉ ነው። [https://pubs.ext.vt.edu/400/400-460/400-460.html] [http://www.doh.wa.gov/YouandYourFamily/IllnessandDisease/AnimalTransmittedDiseases] [http://www.who.int/zoonoses/neglected_zoonotic_diseases/en/] [http://en.wikipedia.org/wiki/Tapeworm_infection] [http://www.ethiomedia.com/17file/2564.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/17file/2564.html |date=20141224193028 }}
፬. [[በሬ|ሥጋ]] ውስጡ ንጹህ ነው።
፭. እንጨት ልሙጥ ስለኣልሆነ ለጀርሞች መደበቂያ ስለሚያገለግል ለብዙ ሰዎች የሚቀርብ ሥጋ ሲዘጋጅ መክተፊያ፣ የቢላው እጀታና ማቅረቢያው እንጨት ባይሆን ይመረጣል። ፮. [[የኮሶ በሽታ]] ሰውን የሚይዘው ያልተመረመረ ጥሬ ሥጋ በመብላት ነው። የ[[ኮሶ በሽታ]] ያለበት ሰው በየሜዳው ሰገራ ሲወጣ ከብቶች የኮሶውን እንቁላል ከሳር ጋር በመብላት ይበከላሉ። [http://animaldiversity.org/accounts/Taenia_saginata/] የኮሶ ትላምነት የኋላ-ቀር ሕዝብ የሰው በሽታ እንጂ የከብት በሽታ ኣይደለም። ፯. ሥጋ ጀርሞች ስለኣሉት ሲዘጋጅ ሳይበስሉ ከእሚበሉ እንደሰላጣ የኣሉ ምግቦች ጋር መነ'ካካት የለበትም። ፍሪጅ ውስጥም ሥጋን ከታች ማስቀመጥ ጠቃሚ ነው። ፰. ሥጋ የኣለው የበሰለ ለብዙ ሰዎች የሚቀርብ ምግብ ጀርሞች እንዳያድጉበት እንደሞቀ እንዲቆይ ከኣልተደረገ በሁለት ሰዓታት ውስጥ ከኣልተበላ ወደ ማቀዝቀዣ ማግባት ጠቃሚ ነው። ማቀዝቀዣ ያልሞቀ ምግብ ማቀዝቀዣ ነው።
፱. የበሰሉ ሥጋ-ነክ ምግቦችን [[ማቀዝቀዣ]] (ፍሪጅ) ውስጥም በንጽሕና ማስቀመጥ ጠቃሚ ነው። ምክንያቱም እንደ [[ሊስቴሪያ]] ([[Listeria]]) የኣሉ ባክቴሪያዎች ማቀዝቀዣም ውስጥ ስለሚያድጉ ነው። [http://www.cdc.gov/listeria/] ፲. ሥጋን ማብሰል የኮሶውን እንቁላል ይገድላል። የኮሶ ትል (Taenia saginata) እንቁላል ያለበትን ጥሬ የከብት ሥጋ ለሁለት ሳምንታት ፍሪዝ ማድረግም ይገድላቸዋል። ፲፩. ኣልፎ ኣልፎ ሥጋ እየበሉ ስለታመሙ ሰዎች ይሰማል።[https://www.facebook.com/Sebiawi/posts/199476203547727] [http://www.centraldistrictnews.com/2013/04/lawsuit-alleges-multiple-people-got-e-coli-at-ambassel-ethiopian-cuisine/] {{Wayback|url=http://www.centraldistrictnews.com/2013/04/lawsuit-alleges-multiple-people-got-e-coli-at-ambassel-ethiopian-cuisine/ |date=20170311183840 }} [http://www.ethiomedia.com/17file/2564.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/17file/2564.html |date=20141224193028 }} [https://vimeo.com/39005282] ፲፪. ኣንድ ሰው በኮሶ በሽታ ከተያዘ በኣንድ ጊዜ የሚኖረው ኣንድ የኮሶ ትል ብቻ ነው።
፲፫. ጥሬ ሥጋ ውስጥ የኣሉ ጀርሞች ኣደገኝነት ሕጻናትና በቂ መድኅን የሌላቸው እንደኤድስ በሽተኞችና ኣዛውንት ላይ የበረቱ ናቸው። ፲፬. ለትላልቅ ድግሶች በስለው ፍሪዝ የተደረጉ ሥጋ-ነክ ምግቦችን ለማብሰል ከበረዶነታቸው እንዲሟሙ እንደ እቃው ትልቅነት እስከ ሦስት ዕለታት (፸፪ ሰዓታት) ሊያስፈልጉ ይችላሉ። ፲፭. ጥሬ ሥጋን የተመለከተው ሕግ ሌሎች እንስሳትንም ይመለከታል። ፲፮. ኣንድ ከብት ለምግብነት እንዲያልፍ ወይም እንዲወድቅ የመወስን ሥልጣን የኣላቸው የእንስሳት ሓኪሞች ብቻ ናቸው።
፲፯. የሚሰራጭ [[ካንሰር]] የኣለበት እንሰሳ ለምግብነት ኣያልፍም። የኣልተሰራጨ ካንሰር በማየት የሚያውቁና የሚጠረጥሩ ሓኪሞች ናቸው። ፲፰. ጥሬ የኣሳማ ሥጋ ከመብላት ሰው የሚኖረው የኮሶ በሽታ ኣደገኝነት የከፋ ነው። [http://www.merckmanuals.com/professional/infectious-diseases/cestodes-tapeworms/taenia-solium-pork-tapeworm-infection-and-cysticercosis] [https://www.youtube.com/watch?v=aHs5y73qRK8&feature=youtu.be]
፲፱. ጥሬ ሥጋ መብላትና ጥሬ ኣሳ (ሱሺ) መብላት ኣንድ ኣይደለም። ፳. ኣንድ ጀርም ሰውና የተለያዩ እንስሳት ውስጥ የተለያዩ በሽታዎች ሊያመጣ ይችላል። ለምሳሌ ያህል ኣባሰንጋ (Anthrax) ኣእዋፍን ኣይተናኰልም።
፳፩. [[ኮሮናቫይረስ]] (Coronavirus) [https://www.clorox.com/how-to/disinfecting-sanitizing/cold-flu-other-diseases/help-prevent-the-spread-of-the-human-novel-coronavirus-2019-ncov/?fbclid=IwAR2T_REOe3thwQFLWUUPepiJ7bDXf0bGqCKHedoutZ9VMbZAqmZLz5uoZQI] {{Wayback|url=https://www.clorox.com/how-to/disinfecting-sanitizing/cold-flu-other-diseases/help-prevent-the-spread-of-the-human-novel-coronavirus-2019-ncov/?fbclid=IwAR2T_REOe3thwQFLWUUPepiJ7bDXf0bGqCKHedoutZ9VMbZAqmZLz5uoZQI |date=20210724193633 }} ከጥሬ ሥጋ እንደሚተላለፍ ወይም እንደማይተላለፍ መረጃው ስለሌለ ሥጋን በጥንቃቄ መያዝና ኣብስሎ መብላት ይመከራል። [https://www.nbcnews.com/news/latino/latinos-coronavirus-deaths-meat-processing-plant-raise-alarms-about-worker-n1183916] [https://www.npr.org/sections/coronavirus-live-updates/2020/04/07/828873225/meat-processing-plants-suspend-operations-after-workers-fall-ill] [https://www.india.com/news/india/can-coronavirus-spread-through-meat-egg-or-fish-heres-what-you-should-know-3961976/] [https://www.foxnews.com/health/can-coronavirus-spread-through-food-or-packaging] [https://www.livescience.com/coronavirus-food-risk.html] በነገራችን ላይ ኮሮናቫይረስ እንጂ ኮሮና ወይም ኮሮና ቫይረስ የሚባል ቫይረስ የለም። በእንግሊዝኛም ስሙ coronavirus ነው። [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123846846000689]
===ግዕዝኤዲት ለኣይፎን 4 እና በላይ እና ኣይፓድ===
የእጅ ወይም ተንቀሳቃሽ ስልክ ለእንግሊዝኛ ኣጠቃቀም ከተሠራ ፵ ዓመታት ቢያልፉም [https://www.google.com/patents/US3906166] <nowiki/> [https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Cooper_(inventor)] ለዓማርኛ ሥራ ላይ ማዋል ይቻላል። [http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s |date=20210731043527 }} [[ግዕዝኤዲት]] ለ[[ኣፕል]] ኣይፎን 6 (iPhone 6 GeezEdit app) [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] ከኣፕሮባቲክስ (Approbatics) ቀርቦላችኋል። [http://appddl.org/ios-apps/geezedit-approbatics/] [http://appshopper.com/utilities/geezedit]
[http://www.iosapps8.com/apps/935624754/GeezEdit]
[http://geezedit.com/page/privacy] በኣፕል ኣይፓድም (iPad) ያስከትባል። ከኣይፎን 4ኤስ (iPhone 4s) ወዲህ ለተሠሩትም ኣዲሱን የኣይኦኤስ 8 (iOS 8) ሥርዓት በማስገባት ማሻሻል (Upgrade) በዓማርኛው መጠቀም ያስችላል። GeezEdit (Amharic Typing) ከኣፕ ሱቅ (App Store) ወይም ኣይቲዩንስ (iTunes) ወደ ኣይፎን 6 የእጅ ስልካችን ስናስገባ "Allow Full Access" የሚለው ከፊደል ገበታዎች ኃይል ጋር ያሉትን ልዩ ጥቅሞች ለመጠቀም የሚያስፈልግ ስለሆነ ለጊዜው መዝለል ይቻላል። እንዲህም ሆኖ ኣፕል እንጂ የኢትዮጵያ ኮምፕዩተሮችና ሶፍትዌር የገዥዎችን ክሬዲት ካርድና ኣድራሻ ኣያውቅም። ይህ ለኣዲሱ የኣፕል የእጅ ስልክ የተለያዩ ቍሳቍሶች ውስጥ እንዲሠራ የቀረበው ቁስ ኣከታተብ የባለቤትነት መብቱ ለዶክተሩ ሊሰጥ እየተጠበቀ ባለው ኣብሻ ዘዴ ለዊዶውስና ማክ ኮምፕሩዩተሮች መክተቢያ በነፃ ከተሰጠውና ከሚሸጠው ግዕዝኤዲት ጋር ኣንድ ዓይነት ነው። ለተወስነ ጊዜ ዋጋው ዶላር ፩.፱፱ (1.99) ነው። ቁሱ ተወዳጁን የግዕዝኤዲት ዩኒኮድ (GeezEdit Unicode) የዓማርኛውን ፊደል ይጨምራል። የግዕዝ ፊደል ያላቸው የኣንድሮይድ ስልኮችም ከኣይፎን የተላከላቸውን ማስነበብ ይችላሉ። የፊደል ገበታው ለጊዜው ለዓማርኛ ብቻ ቢሆንም ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች ማለትም [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf]፣ [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1380.pdf]፣ [http://www.unicode.org/charts/PDF/U2D80.pdf] እና [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAB00.pdf] ከኣንድ ገበታ እንዲያስከትብ የተሠራ ነው። እየተሻሻለ ስለሆነም የሌሎች ቋንቋዎቻችን መክተቢያዎች እንደኣስፈላጊነታቸው ወደፊት ይከፈታሉ።
ከኣፕል ሱቅ GeezEdit App ቁስ ከተገዛ በኋላ ኣዶው ስር Amharic Typing የሚል ስሙ ይታያል። ከእዚያ Settings፣ General፣ Keyboard፣ Keyboards በኩል Amharic Typing ገበታውን መጫንና
ወደ Settings ከእዚያ General ተመልሶ በProfile በኩል GeezEdit Font ፊደሉን በInstall ማስገባት ያስፈልጋል። GeezEdit ሲከፈት የሚታየው እንግሊዝኛ ስለሆነ ለዓማርኛው የዓለም ካርታ ያለበትን ኣዶ መጫን ነው። ተጭኖ መቆየትም “Amharic Typing” “ኣማርኛ” የሚለው የፊደል ገበታ እንዲመረጥ ያቀርባል። ለኣጻጻፉ “Help” የሚለውን በኣማርኛ ወይም እንግሊዝኛ/English ማንበብ ይጠቅማል። ግዕዝኤዲት ኣንዴ ከተጫነ ጽሑፍ የሚያስፈልጉበት ቦታዎች ሁሉ ከእንግሊዝኛው ገበታ ስር በዓማርኛ ለመጻፍ ዝግጁ ስለሆነ የሚያስፈልገው ገበታውን መክፈት ብቻ ነው። የግዕዝኤዲት ገጽ ላይ ከትቦና ኮፒ ኣድርጎ ሌሎች ስፍራዎች መለጠፍ ሌላ ዘዴ ነው። በግዕዝኤዲት የተጻፈን የዓማርኛ ጽሑፍ በፋይል መልክ ለማስቀመጥ ወደ “ኖትስ” (“Notes”) መገልበጥ ወይንም ኖትስ ውስጥ መክተብ ጠቃሚ ናቸው።
ቀደም ብሎም ለእጅ ስልክ ዓማርኛውን ለመጀመሪያ ጊዜ ማቅረባቸው ቢታወስም ዓማርኛ ከዓለም ቋንቋዎች መደብ እንዲገባ ኣፕል (Apple) ገበታችንን እንድናስገባ ስለወሰነና የመጀመሪያው ኩባንያ በመሆኑ ምስጋና ይገባዋል። የግዕዝኤዲት ቁስ የተለያዩ የኣይፎን 6 የእጅ ስልክ ፕሮግራሞች ውስጥ እንድንሠራ ኣዲስ ችሎታ ኣስገኝቷል። ቴክስት (Text)፣ ኢ-ሜይል (Email)፣ ትዊተር (Tweeter) እና በመሳሰሉት ተደሰቱ። በኣሁኑ ጊዜ ኣንዳንድ ድረገጾችና ጽሑፎች ግን ላይነበቡ የሚችሉት በሌሎች ምክንያቶች ሲሆን ችግር የሌላቸው ድረገጾች ምሳሌ እዚህ [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} ኣለ። ለምሳሌ ያህል እንደነፃው የግዕዝኤዲት ገጻችን [http://freetyping.geezedit.com] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} የመሳሰሉት በኮምፕዩተር የሚነበቡት በኣዶቢ ፍላሽ ስለሆነና ኣፕል ፍላሽን ስለማያስገባ ድረገጹ ባይነበብ ችግሩ የግዕዝኤዲት ኣይደለም። ወጪና ጊዜ ያስጨምራል እንጂ ለኣንዳንዳቹም ተግዳሮት መፍቻ ዘዴዎች ኣሉ። ኣንዳንድ ፕሮግራሞችም በእንግሊዝኛ እንጂ በዩኒኮድ ፊደላት የመጠቀም ኃይል ገና የላቸውም። ምሳሌ ለመጥቀስ ያህል ፌስቡክን በድረገጽነት ማንበብ የዓማርኛውን ቀለሞች በኣለማቅረብ ሳጥን ስለሚያደርጋቸው በፌስቡክ ቁስ (Facebook App) መጠቀም ያስፈልጋል። ኣይኦኤስ ፰.፫ እነዚህን ችግሮች ስለኣስወገደ ግዕዝ ብዙ ፕሮግራሞች ውስጥ ይሠራል። ከጉግል፣ ቢንግ፣ ያሁ፣ ሳፋሪ የመሳሰሉት ሌላ ይኸን የዓማርኛ ውክፔድያ ገጽ ያስነብባል፣ ያስከትባልም። ለተጨማሪ መረጃ የግዕዝኤዲት ፌስብክ ገጽ መከታተል ይጠቅማል። የፌስቡክ ኣጓዳኙም እዚህ [https://www.facebook.com/GeezEdit] ኣለ።
በኣይፓድና ኣይፎን ግዕዝኤዲትን ለመጠቀም ለጊዜው እንግሊዝኛውን በቋንቋነት በLanguage & Region በኩል ትቶ ኣማርኛን ኣንደኛ ማድረግ ይሻላል። ኣንዳንድ ፕሮግራሞች የተሠሩት ለእንግሊዝኛው ብቻ ስለሆነ በሚገባ ከኣልሠሩ ወደ እንግሊኛ መመለስ ያስፈልጋል። ኣይፎንና ኣይፓድ ለኣለው ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ፊደል ጨምሮ የሚከፈለው $1.99 ለሦስቱም ነው። የኮምፕዩተሩና የስልኩ ግዕዝኤዲት ኣከታተብና ፋይሎች ኣንድ ከመሆናቸው ሌላ ይናበባሉ።
ከእዚህ በፊት መጻፊያ ጠፍቶ በእንግሊዝኛ ፊደል ዓማርኛውን ፓልቶክ (Paltalk) በመሳሰሉ ድረገጾች ውስጥ ሲጽፉ የነበሩትን ነፃው የግዕዝኤዲት ድረገጽ መገላገሉ ይታወሳል። ከእዚህ በፊት መጻፊያ ጠፍቶ በእንግሊዝኛ ፊደል ዓማርኛውን ሲጽፉ ወይም ለጄልብሬክ ሲከፍሉ የነበሩትን ግዕዝኤዲት ገላግሏል። ከእንግዲህ ወዲያ ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በሦስት መርገጫዎች መክተብና ቴክኖሎጂን በሚ'ገባና ሳይንሳዊ ባልሆነ ዘዴ መጠቀም ኣስፈላጊ ኣይደለም። ይኸን በፔንዲንግ ፓተንት የተጠበቀ ትክክለኛ ቴክኖሎጂ ላልሰሙት እንድታሰሙና እንድታሳዩ እናበረታታለን። ስለ ቁሱ እዚህ የተጻፈው ጥቂት ሰዎች ግዕዝኤዲትን ከገዙ በኋላ ገበታውንና ፊደሉን ሳያስገቡ መጻፍ እየሞከሩ ስለተቸገሩም ነው። [http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] {{Wayback|url=http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/ |date=20150211074741 }} [http://ashamaddis.com/v/esat-yesamintu-engida-dr-aberra-molla-february-2015] “Amharic Typing” የሚለው ባለ ሰንደቅ ዓላማ ካርታችን ያለበት ኣዶ ከታየ በኋላ ያንን መንካት እንደተራ ቁስ ግዕዝኤዲትን ኣይከፍትም። በቁሱ ለመጠቀም የፊደል ገበታውና ፊደሉ በሴቲንግስ (Settings) በኩል መግባት ኣለባቸው። [http://geezedit.com/epages/4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47.sf/en_US/?ObjectPath=%2FShops%2F4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47%2FCategories%2FGeezEdit_App] የእንግሊዝኛው የፊደል ገበታ ከታየ በኋላ የዓለም ካርታው ያለበትን ኣዶ መንካት ወይም ተጭኖ መቆየት የዓማርኛውን የፊደል ገበታ ያቀርባል። በቅርቡ ወደ ኣይኦኤስ 10 ሲሻሻል የቁሱን ክፍል 1.3 በማድረግ ስሙም GeezEdit Amharic ተብሏል። ማሻሺያውም (Upgrade) ነፃ ነው።
===የእጅ ስልክ ኣከታተብ===
የእንግሊዝኛው የኮምፕዩተር ኣከታተብ የእጅ ስልክ ኣጠቃቀምም ሆኗል። ግዕዝም ለኮምፕዩተር ሲጠቀምበት የነበረው ኣከታተብ ዓይነት ወደ እጅ ስልክ በዶ/ር ኣበራ ግኝት ገብቷል። [https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] የተለመደው የእንግሊዝኛና የግዕዙ ገበታ መርገጫዎች እየታዩ ለሁለቱም ፊደላት እንዲያገለግሉ የፈጠሩት ጥቅም ቀጥሏል። [http://sense-lang.org/typing/] ኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ የሚጠቀሙት የግዕዝ ዩኒኮዱን ፊደል ስለሆነ ውበቱን እንደጠበቀ ሁሉም መሣሪያዎች ይናበቡበታል። በእጅ ስልክ በኣንድ ጣት ከመክተብ ስልኩን ወደጎን ኣዙሮ በኣውራ ጣቶች መክተብ ያፈጥናል። በእዚህ የተነሳ ላቲን ለቀለሞቹ መክተቢያ የማይጠቀምበትን ከግዕዝ መጠየቅ ለእስማርት (ጮሌ) ስልኮችም ኣያስፈልግም። የግዕዝ ኣከታተብ ፈጣሪ ፓተንት (የግኝት ባለቤት) ከዶ/ር ኣበራ ሞላ ጋር ቃለ ምልልስ (ኢቢኤስ / EBS Tube) ቪድዮ እዚህ [http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=9cd1c0888] {{Wayback|url=http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=9cd1c0888 |date=20150923164204 }} ኣለ። ለኮምፕዩተር የቀረቡት የላቲን ምልክቶችም ለግዕዝ ፊደል እንዲጠቅሙ በእጅ ስልክም ሥራ ላይ ውለዋል።
የእጅ ስልኩ ገበታና ፊደል ከተበተነ በኋላ መክተብ ሲያስፈልግ የመጻፊያው ስፍራ ሲነካ የመክተቢያ ገበታ (GeezEdit Amharic) ይቀርባል። በዓማርኛ ለመክተብ የሚያስፈልገው የዓለም ካርታ ያለበትን በመንካት ገበታውን ወደ ዓማርኛ መለወጥ ነው። ለላቲን ኮምፕዩተር ኣከታተብ የተፈጠረው "QWERTY" ገበታ ለላቲን የእጅ ስልክ እንደሆነው ሁሉ የግዕዙም "ቀወኸረተየ" የኮምፕዩተር መደበኛ ገበታ የእጅ ስልክም የግዕዝ ገበታ ሆኗል። [https://appadvice.com/app/geezedit-amharic/935624754] ለስልክ የተገዛው ለኣይፓድም ጭምር ነው። ጽሑፍን ለማስቀመጥ "Notes" ውስጥ መጻፍ ያስፈጋል። ዊንዶውስና ኣፕል የሚጠቀሙት በግዕዝኤዲት ዩኒኮድ (GeezEdit Unicode) ፊደል ነው።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ለኮምፕዩተር ለዓመታት ሲቀርቡ የነበሩት ዓይነት የማያዛልቁ ኣከታተቦች ለእጅ ስልኮች መቅረብ ስለጀመሩ ሕዝቡ በኣዲስ ዙር መታለል እንዳይቀጥል መጠንቀቅ ያስፈልጋል። ለእዚህም የሚከተሉትን እንድንዘረዝር ተገድደናል። ፩. ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ እያንዳንዱ የግዕዝ ቀለም የተከተበው በሁለት መርገጫዎች ነበር። ይህ ተሻሽሎ በኣንድና በሁለት መርገጫዎች እንዲከተብ ሆኗል። እንደእንግሊዝኛው የኮምፕዩተሩ ኣጠቃቀም ለእጅ ስልኩም ቀርቧል። ኣጠቃቀሞቹም ይቀጥላሉ። ፪. ይህ በሳይንስ የተደገፈ ኣጠቃቀም ይቀጥላል እንጂ ጥልቅ እየተባለ ለእጅ ስልክ ኣዲስ ኣጠቃቀም ኣይሠ'ራም ወይም ችግር ኣለበት ተብሎ ወደቀረው ኋላቀር ኣከታተብ መመለስ ኣስፈላጊ ኣይደለም። ፫. የኣማርኛ ታይፕ መቀጣጠያው ኣሠራር የትክክለኛ ኣማርኛ ፊደል መጻፊያ ኣልነበረም። የታይፕራይተሩ ኣጠቃቀም ሁለት ነጥብ ምልክት ለባዶ ስፍራነትና ሁለቱ፣ ሁለት ነጥቦችን በኣራት ነጥብ ምልክት ምትክነት መጠቀም ከመሣሪያው ኣጠቃቀም ችግሮች ጋር በተያያዙ የቁጠባ ኣሠራሮች የመጡ ነበሩ። ወረቀት ላይ ብቻ ሰፍረው የምናያቸው የጽሕፈት መሣሪያ ኣጠቃቀም ውጤቶች ከኮምዩተሩና የእጅ ስልክ ኣጠቃቀሞች ጋር ኣንድ ዓይነት ኣይደሉም። ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት የግዕዝ ፊደል ኣንዱን ምልክት ለሁለቱም ኣይጠቀምም፤ ኣልተጠቀመምም። ፬. የላቲንን የኮለን (Colon) ሁለት ነጥብ ምልክት ዶክተሩ እንደሌሎቹ ለግዕዝ ኣጠቃቀም ቢያወርሱም ኣጠቃቀሞቻቸውን ማወቅ የተጠቃሚው ኃላፊነት ነው። ኮለን የግዕዝ ሁለት ነጥብ የባዶ ስፍራ ምልክት እንዳልሆነው ሁሉ የግዕዝ ሁለት ነጥብ ምልክትም ኮለን ኣይደለም። ሁለት፣ ሁለት ነጥቦችም ሆኑ ሁለት ኮለኖች የግዕዝ ኣራት ነጥብ ምልክት ኣይደሉም። የእዚህ ገጽ ኣንዱ ዓላማ ኣዳዲስ ጥፋቶች በቴክኖሎጂ እየተደገፉ እንዳይስፋፉ ነው።
፭. የዓማርኛን ጽሑፍ ለማስቀመጥ ኖትስ (Notes) ቁስ ውስጥ መጻፍ ያስፈልጋል። ፮. የግዕዝ ፊደል የእጅ ስልክ ትክክለኛ ሳይንሳዊ ቴክኖሎጂ ኣጠቃቀሞች ዘዴዎቹን ለፈጠሩት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ቍጥራቸው 9000957፣ 9733724፣ 10067574 እና 10133362 በሆኑ የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንቶች ተሰጥተዋል። ፯. ኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች የሚጠቀሙት ግዕዝኤዲት የኢትዮጵያ ኮምፕዩተሮችና ሶፍትዌር ፕሮግራሞች ኣንድ ዓይነት በሆነው የግዕዝ ፊደሉ ነው። ስለዚህ የቴክኖሎጅው ተጠቃሚዎች የተላኩላቸውን ኢሜይል የመሳሰሉ ጽሑፎች በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች የሚመለከቱት በግዕዝኤዲት ፊደል ነው። ፊደሉን ለሌላቸው ግን መሣሪያዎቹ ላይ በኣሉ ፊደላት ይቀርባሉ። ፰. ኣንዳንድ የግዕዝኤዲት ተጠቃሚዎች ፊደሉ በኣስቀያሚና የተሳሳተ የግዕዝ ፊደል ተቀየረብን የኣሉ ኣሉ። ይህ በቅርቡ ኣፕል መጠቀም በጀመረው ፊደሉ ኣጠቃቀም የመጣ ችግር ነው።
===የዓማርኛ ስሕተቶች===
በእዚህ ርዕስ (Errors) ዶክተሩ ከዓመታት በፊት ያቀረቡትን ብዙ ኣንባቢዎች ስለኣላዩት ኣልታረሙም። [http://www.ethiopic.com/AMHARIC/errors.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/AMHARIC/errors.pdf |date=20060614013044 }} [https://web.archive.org/web/20030315142841/http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf] እዚህ ውክፔዲያ ገጽ ላይ የቀረቡት ውጤት ማምጣት ስለጀመሩ ተሻሽለው ቀርበዋል። ወደፊት ኮምፕዩተሩ በግዕዝ ፊደል የቀረቡትን ያነባ'ል፣ ያሰማናል፣ ያርማል፣ ይተረጕማል፣ ወዘተርፈ። ስለዚህ ዶክተሩ ኣርቆ በማሰብ ስሕተቶችና ግድፈቶች ወደ ኮምፕዩተር ሳይገቡ እንዲታረሙ ከመጻፍ ኣልተቆጠቡም።
፩. እንደ ኤውሮጳ ኣቆጣጠር ማጠር ያለበት በ“እ.ኤ.ኣ.” እንጂ “እ.ኤ.ኣ” ማድረግ ከሚገባው በታች ማሳጠር ነው። ኣንድ ሰው በስሕተት የተጠቀመበትን ኣሠራር ሌሎቻችን በሚገባ ሳናስተውል መከተል የለብንም። “ኣ” ጎን ነጥብ ከኣሌለ “ኣ” ብቻውን እንዳለ ቃል መቆጠሩ ስለሆነና ኣጠቃቀሙም ትክክል ስለኣልሆነ ቋንቋ ሲበላሽ ዝም ብሎ መመልከት ተገቢ ነው? ፪. “ዓመተ ምሕረት” ማጠር ያለበት በ“ዓ.ም.” እንጂ “ዓ/ም” ያሳስታል። የእዝባር ጥቅም እንደ “ወይዘሮ” የሚጻፉትን ቃላት በ“ወ/ሮ" ለማሳጠር እንጂ ሁለት ቃላትን ለማሳጠር ኣይመስልም። ፫. የ“ሊቅ” ብዙ “ሊቆች” ወይም “ሊቃውንት” እንጂ “ሊቃውንቶች” የሉንም። እዚህ ላይ በተለይ ከግዕዝ የመጡ ቃላት ላይ መጠንቀቅ ሳይጠቅም ኣይቀርም። ኣባላት፣ መምህራን፣ መኳንንት የመሳሰሉ ቃላት የብዙ ቍጥሮች ናቸው። ስለዚህ ኣባላቶች፣ መምህራኖች፣ መኳንንቶች፣ ቃላቶች የሚባሉ የብዙ ብዙ ስለሆኑ እንዲህ የኣሉ የዓማርኛ ቃላት የሉም። ፬. ሞክሼ ቀለሞች የተለያዩ ጥቅሞች የኣሏቸው ለግዕዝ ቋንቋ እንጂ ለዓማርኛ ኣይደለም የሚባለው ትክክል ኣይደለም።
፭. ዌብ (Web) ድር፣ ዌብፔጅ (Webpage) ድረገጽ ወይም ገጸድር ነው። ድህረገጽ ከገጽ በኋላ ስለሆነ ትክክል ኣይደለም። ይህ ስሕተት ምን ያህል እንደተስፋፋ ለማስተዋል ድህረገጽ፣ ድኅረገጽ እና ድሕረገጽ ቃላትን ኢንተርኔት ላይ በመፈለግ ስህተቶቹን መመልከት ይቻላል። ድሕር ማለት ኋላ ነው። Website ድረገጽ ነው። ስለዚህ ድሕረገጽ ወይም ድኅረገጽ Website ኣይደለም። ፮. የ“ው” ድምጽ ሳድስ እንጂ ካዕቡ “ዉ” ስለኣልሆነ “ነው” መከተብ ያለበት በሳድሱ “ው” ነው። ዓማርኛ “ዉ” ቀለምን የሚጠቀምባቸው ብዙ ቃላት ስለሌሉት መጠንቀቅ ጠቃሚ ነው። በ“ዉ” ቀለም ከመጠቀም ልዩነቱ ላልገባቸው “ዉ”ን ኣለመጠቀም ያዋጣል። ፯. “[[ጊዜ]]” እንጂ “ግዜ” ዓማርኛ ኣይደለም። ፰. ኣንዳንድ ደራስያን “እ” ቀለምን መቀነስ ይወዳሉ። “ተእኛ” እና “ተኛ” እንዲሁም “የእርሷ” እና “የርሷ” የተለያዩ ናቸው።
፱. ኣራት ነጥብ (“።”) እራሱን የቻለ ኣንድ የግዕዝ የምልክት ቀለም ነው። ኣንዳንድ ደራስያን ምልክቱን ከሁለት ባለሁለት ነጥቦች (ነቊጦች) ወይንም በእንግሊዝኛ ኮለን (“Colon”) መክተብ ስለጀመሩ ይህ ትክክል ከኣለመሆኑም ሌላ ኣስፈላጊ ያልሆኑ ሁለት መርገጫዎች በማስጨመር ጊዜና ስፍራ የሚያስባክን ግድፈት ነው። ከሁለት ቀለሞች የተሠሩትን ለመሠረዝም ሁለት መሠረዣዎች ያስፈልጋሉ። ኣራት ነጥቦች የሌሉት ጽሑፍም ችግር ውስጥ ሊወድቅ ይችላል። ፲. ዶክተሩ የእንግሊዝኛው ኮለን ለግዕዝ እንዲጠቅም ያደረጉት በኮለንነት ስለሆነ የግሉ የዩኒኮድ ቊጥር ከኣለው ባለሁለት ነጥብ (ወይም ነቊጥ) የባዶ ስፍራ የግዕዝ ምልክታችን ጋርም ኣንድ ኣይደለም። ኣራት ነጥብን ከሁለት ባለ ሁለት ነጥቦች (“፡”) በኮምፕዩተር መክተብም ግድፈት ነው። ምክንያቱም ይህ ኣሠራር ኣራት ነጥቦች ከሌሉት የኣማርኛ የታይፕ መጻፊያ የመጣ የኣሠራር ችግር ስለሆነ [https://web.archive.org/web/20120107191057/http://www.ethiopic.com/Rabies_in_Amharic.pdf] እንጂ ሁለት ባለ ሁለት ነጥቦች ኣራት ነጥቦች የሚሆኑበት ኣከታተብ ወደ ኮምፕዩተር እንዳይገባ ዶክተሩ ከተከላከሉት ኣንዱ የጎደለ ኣጠቃቀም ነው። [http://sirius-c.ncat.edu/eas/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/eas/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} በሞዴት፣ ኢትዮወርድ፣ ግዕዝኤዲት በኮምፕዩተርና ግዕዝኤዲት በእጅ ስልክ የግዕዝ ኣራት ነጥብ ምልክት የተከተበውና እየተከተበ የኣለው በሁለት መርገጫዎች (“ዝቅ 3”) ነው። በግዕዝ ዩኒኮድ መደብ ውስጥ እንደሚታየው [http://unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] እና እዚህ ጎን ላይ የኣለው ሥዕል እንደሚያሳየው ሁለት ነጥብና ኣራት ነጥብ የተለያዩ ናቸው። ሁለት ሁለት ነጥብና ኣራት ነጥብ የተለያዩ ናቸው። ኢትዮጵያውያንም ኣራት ነጥብን በማያስከትብ ፕሮግራም መጠቀም የለባቸውም። ፲፩. የመጽሓፎች ይዘት (Contents) እና ማውጫ (Index) የተለያዩ ናቸው። ፲፪. የኣንዳንዶች ስሕተቶች ምንጮች የተሳሳቱ ፊደላት ወይም መክተቢያዎች ናቸው፦ ምሳሌ “ቍጥር”ን በ“ቁጥር” መጻፍ።
፲፫. “ው”ን አንጂ “ዉ”ን የሚጠቀሙ ብዙ የዓማርኛ ቃላት የሉም። በቅርቡ ግን በኣለማወቅ በ“ው” ቀለም ምትክ “ዉ”ን በግድፈት የሚጠቀሙ ፀሓፊዎች እየበዙ ነውና ቢታሰብበት ኣይከፋም። [[መዝገበ ቃላት]]ም ጠቃሚዎች ናቸው። ([[እንግሊዝኛ አማርኛ መዝገበ ቃላት 1972]])። “ው”ን በትክክል ከ40 በላይ ቃላት ውስጥ የተጠቀመ ጽሑፍ ምሳሌ እዚህ ኣለ። [http://www.dejeselam.org/2014/03/blog-post_29.html] {{Wayback|url=http://www.dejeselam.org/2014/03/blog-post_29.html |date=20201204012549 }} “ው”ን በስሕተት ከ400 በላይ ቃላት ውስጥ የተጠቀመ ጽሑፍ ምሳሌ እዚህ ኣለ። [https://hornaffairs.com/am/2017/01/24/committed-leadership-corruption/] ፲፬. የግዕዙ “ሀ” ድምጽ ወደ “ኸ” የቀረበ ነው። “አ” እና “ኣ” ድምጽ ኣይጋሩም። [http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf |date=20060614013044 }} [http://web.archive.org/web/20030315142841/] [https://web.archive.org/web/20120111013212/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] [http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html] ፲፭. ኣንዳንድ ፀሓፊዎች በነጠላ ሰረዝ (“፣”) ምትክ ኮማ (“,”) (Comma) በኣራት ነጥብ (“።”) ምትክ ፔርየድ (“.”) (Period) መጠቀም ስለጀመሩ ፊደሉንና ቋንቋውን እያበላሿቸው ናቸው። ኣንዳንድ ምሁራን ስለማያስተውሉ ሁሉንም የዓማርኛ ቃላት መክተብ በማይችሉ እየተጠቀሙ የሚያወሩትን መጻፍ ኣይችሉም። የግዕዝ ፊደል ታዋቂነት የኣለ እስፔሊንግ ስሕተት ድምጽን በማስፈር ትክክክለኛ ድምፃዊ ፊደል መሆኑ ነው። ፲፮. ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በሦስት መርገጫዎች መክተብ ጊዜና ጉልበት ማባከን ነው። (Typing any Ethiopic glyph with three keystrokes is a waste of time and effort.) ምክንያቱም የዶክተሩ ኣሠራር እንግሊዝኛውን ከኣጋጠመው ችግር ጭምር ለማላቀቅ እንጂ ለግዕዙ የእንግሊዝኛውን ችግር ለማካፈል ስለኣልሆነ ነው። ፲፯. ኣንዳንድ ፀሓፊዎች የተሳሳቱ ቅርጾች ያሏቸውን ቀለሞች እየተጠቀሙ ስሕተቶችን እያስፋፉ ናቸው። ለምሳሌ ያህል የ“ኩ” እና የ“ቡ” መቀጠያዎች ኣንድ ዓይነት ኣይደሉም። ኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ላይ የኣሉ ፊደላት የተሳሳቱ ከሆኑ መሳሳቱ ስለማይታወቅ የተሳሳቱ ቀለሞች ተለምደው መቸገርና ማስቸገር ኣይቀርም። እነ “ቋ”፣ “ኋ”፣ “ኳ” እና “ጓ” እራሳቸውን የቻሉ መስመር ላይ የሚያርፉ ቀለሞች እንጂ እነ “ቀ”፣ “ኃ”፣ “ካ” እና “ጋ” ስር በተጋደሙ መስመሮች የሚቀርቡ ኣዳዲስ የታይፕራይተር የእውሸት ፈጠራዎች ተቀጣጥለው እንደ ኣዳዲስ ቀለሞች ማቅረብ ተገቢ ኣይደለም። የ"የ”ን እንዚራን መለየት ለኣቃታቸው ኣንዳንድ ምሁራን የኣሌሉ ቀለሞችን መልኮች ማስተዋወቅ ኣይበጅም። [http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html |date=20160306203955 }} ስለዚህ የግዕዝን ፊደል ከመለገስ መለየቱ ቢቀድም ሳይሻል ኣይቀርም። ፲፰. መስከረምና ሰፕቴምበር ብዙ ቀናት ይጋራሉ እንጂ ኣንድ ኣይደሉም። መስከረም 1 ሰፕቴምበር 1 ወይም September 1 ኣይደለም። ፲፱. ሁለት ዓመታት ወይም ዓመቶች እንጂ ሁለት ዓመት በማለት መጻፍ ስሕተት ነው። ፳. በግዕዝ ጽሑፍ ውስጥ ኣራት ነጥብና የመሳሰሉት (በቀለማት እንጂ) በባዶ ስፍራ መቀደም የለባቸውም። ምክንያቱም ግዕዝ ከእጅ ጽሑፍና የማተሚያ ቤቶች [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/am/e/e3/Tsehai_mesfin.pdf] ኣጠቃቀም ወደ ኮምፕዩተር ሲሻሻል መለ'የት የሚገባቸውን ዶክተሩ ስለኣቀረቡ ነው።
፳፩. የግዕዝ ፊደል የኦሮምኛው ፊደል ውስጥ ያለውን የግዕዙን “ዸ” እና ሰባት እንዚራን ቀለሞቹን ያጠቃልላል። ስለዚህ እንደ “በዻዻ” የኣሉትን ቃላት በ“በዳዳ” ወይም “ዻራርቱ"ን በ“ደራርቱ” መክተብ ግድፈት ነው። የኦሮምኛው ፊደል የዶክተሩ ሞዴት፣ ኢትዮወርድ፣ ግዕዝኤዲትና ሌሎች ፕሮግራሞች ውስጥ ቀርበው የሚፈልጓቸው ተጠቅመውባቸዋል። ፳፪. ሁሉንም ቀለማት የሌሉት ወይም የማይከትቡ ዓማርኛ እየተባሉ ሲቀርቡ ኣለተቃውሞ መቀበል ነውር ነው። ምክንያቱም ይህ ለፊደሉና ለሰዋሰው የኣለመጨነቅን ስለሚያሳይና የፀሓፊዎችን ችሎታ ጥያቄ ውስጥ ስለሚያስገባ ነው። ፳፫. ዓማርኛ “መጠጥ” እና “መጠጥ ኣደረገ” የሚለውን በማጥበቅ መለየት ኣይችልም የሚሉ ኣሉ። [http://www.ethiomedia.com/1012pieces/oromiffa_in_geez_part_two.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1012pieces/oromiffa_in_geez_part_two.pdf |date=20220118222249 }} [https://www.youtube.com/watch?v=spzKJUn-KWY] “መጠጥ” እና “መጠጥ ኣደረገ” ሁለት ትርጕሞች ያሏቸው ቃላት እንጂ በማጥበቅ የሚለዩ ኣይደሉም። ፳፬. በኮምፕዩተር ሁለት ነጥብ “፡” የግዕዝ የባዶ ስፍራን ምልክት ነጥብ በሌለው የባዶ ስፍራ የእንግሊዝኛው ኣጠቃቀም ጋር ደርበው ዓማርኛውን የሚያቀርቡ ኣሉ። ከሁለቱ ዘዴዎች ኣንዱን መምረጥ እንጂ ሁለቱንም መውደድ ኣያዋጣም።
፳፭. ኣንዳንድ ሰዎች ዓማርኛ የእራሱ ፊደል የለውም ይላሉ። ዓማርኛ የእራሱ ፊደል (Amharic Alphabet) የኣለው ቋንቋ ነው። [https://en.wikipedia.org/wiki/Ge%27ez_script] የግዕዝም ቋንቋ የእራሱ ፊደል ኣለው። የግዕዝ ቋንቋ ፊደላት የዓማርኛው ውስጥ ሲኖሩ ሁሉም የዓማርኛ ፊደላት የግዕዙ ቋንቋ ፊደላት ውስጥ የሉም። ግዕዝ ወይም Ethiopic የተለያዩ ቋንቋዎች የሚጠቀሙበት የፊደሉም ስም ሲሆን ለተለያዩ ቋንቋዎች ተጨማሪ ቀለሞች ተጨምረዋል። ፳፮. የኣማርኛ የታይፕራይተር ፊደል የግዕዝ ፊደል ኣይደለም። የእውሸት (Fake) ወይም የፈጠራ የዓማርኛ ፊደል እንጂ የዓማርኛም ፊደል ኣይደለም። መጽሓፍትም ሲታተሙ የነበሩት በግዕዝ ፊደል በማተሚያ ቤቶች ትክክለኛ ቀለሞች ነበር። ኣሁንም ቢሆን በድሮው ዓይነት ወይም ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ በኣደረጉት መነሻው ይህ ፊደል በሆነው የዩኒኮድ የግዕዝ ፊደል ዓይነት ነው። [http://unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] የታይፕራይተርንና የማተሚያውን ፊደላት የማይለዩና ሁለቱ ኣንድ የሚመስሏቸው ኣሉ። ፳፰. በወልጋዳ፣ የተሳሳቱና ከሲታ ቀለማት ተጽፈው የሚቀርቡ ጽሑፎችና መጻሕፍት እየበዙ ነው። የፊደል መልክ ከኣላማረ ለማንበብም ኣያጓጓም። ጥሩ የግዕዝ ፊደል ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት “ነጋሪት ጋዜጣ”ን ሲያትምበት የነበረው ፊደል ነው። ብዙ መጻሕፍትም ታትመውበታል። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8C%B8%E1%88%93%E1%8D%8A%E1%8B%8E%E1%89%BD]
፳፱. ግዕዝ ኮምፕዩተራይድ ስለሆነ በኮምፕዩተር የሚቀርቡት በዓለም ዙሪያ ሊታዩ ስለሚችሉ ጥንቃቄ ያስፈልጋል። ዓማርኛውን በላቲን ፊደል የሚጽፉ ኣሉ። ግዕዝ ድምጻዊ ስለሆነ የተለያዩ ቋንቋዎችን ያስከትባል። እንግሊዝኛ ውስጥ የኣሉ ኣንዳንድ ችግሮችም የሉትም። [https://www.youtube.com/watch?v=06JhqTexYsM] ፴. ግዕዝን በኣንድና ሁለት መርገጫዎች መክተብ ስለተቻለ ኣከታተቡ ከእንግሊዝኛው ጋር እኩል ሆኗል። ስለዚህ ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በሦስት መርገጫዎች መክተብ ያካስራል። ይህ የእጅ ስልኮችንም (Smartphones) ኣጠቃቀም ይመለከታል። ፴፩. ከላይ የተጠቀሱት ስሕተቶች ጥቂቶቹ ትግርኛንም ያጠቃልላሉ። ፴፪. ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ ለኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች ቀርቧል። ወጉንና ሕጉን ጠብቆ መጠቀም የእራስንና የፈጣሪዎችን መብት መጠበቅ ነው። በተሰረቁ፣ በማይጽፉና የኣልተሟሉ ሶፍትዌሮች መጠቀም ለእራስና ለሌላው መብት ኣለመጨነቅን ያሳያል። ለጽሑፍ ጥቅም የሚያስፈልጉ ነፃ ሶፍትዌሮች ስለኣሉ ከእንደግዕዝኤዲት ዓይነት በስተቀር መግዛት ግዴታ ኣይደለም።
፴፫. ትክክለኛ ሰዋስው፣ የተሟሉ ቀለሞች፣ ትክክለኛ ቅርጾች እና የመሳሰሉትን በኣሌሏቸው መጠቀም ለቋንቋው መዳከም ምክንያቶች እንዳይሆኑ መጠንቀቅ ኣስፈላጊዎች ናቸው። ስሕተቶች ሲደጋገሙ ሊለመዱ ይችላል። [https://www.facebook.com/getatchew.haile?hc_ref=ARRFkxIO467tAUBLSXTt7knkXxVL2anC-a6g_DTbwgxos8h3IbXzLdfI1m-Pb68lCJ8&fref=nf] ዶክተሩ ከሰዋስው ተሳሳቶች ኣንዱ ናቸው። ፴፬. ስለ ግዕዝና ዓማርኛ ፊደላት ሲጻፍ ስለ ግዕዝ ቋንቋ የሚመስሏቸው ኣሉና ይታሰብበት። ፴፭. ፊደላችን ለኣፍሪቃውያንና ሌሎችም እንዲተርፍ በወጉ መጠቀምና መንከባከብ ይጠቅማል። [https://ethiopianreporter.com/content/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%89%81%E1%8C%AD%E1%89%B5/] {{Wayback|url=https://ethiopianreporter.com/content/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%89%81%E1%8C%AD%E1%89%B5/ |date=20170525110409 }} ፴፮. "ዓማርኛ" በግዕዙ "ዐ" የማይጻ'ፈው ቀለሙ ድምጹን ስለማይወክል ነው።
፴፯. ብዙ ስሕተቶችና ግድፈቶች የኣሉትን ጽሑፍ በዋቢነት ለመጠቀም ኣያስተማምንም። ምክንያቱም ደራሲው ኣስፈላጊዎቹን ጥንቃቄዎች ኣለማድረጉን ስለሚያሳይ ኣለመግዛት ወይም መተቸት ሳይሻል ኣይቀርም። ለምሳሌ ያህል "ነው" እና "ነህ" የመሳሰሉትን ቃላት "ነዉ" [https://welkait.com/?p=16546&fbclid=IwAR3U4bgJOYyaxyC3LmEZRhMRvVocGHt3_y9xe65Gunl7_ADgkt9pH8aQYQA] {{Wayback|url=https://welkait.com/?p=16546&fbclid=IwAR3U4bgJOYyaxyC3LmEZRhMRvVocGHt3_y9xe65Gunl7_ADgkt9pH8aQYQA |date=20200606174426 }} እና "ነክ" የሚሉ ኣሉ። "ኢትዮጵያ"ን በትክክል መጻፍ የማይችሉ ፊደል በሚገባ ኣልቈጠሩም ወይም ረስተዋል ማለት ኣይደለምን? ፴፰. የኣንዳንዶቹ ስሕተቶች ምንጮች ማተሚያ ቤቶች ናቸው። ለምሳሌ ያህል ቀደም የኣሉ ጽሑፎች ውስጥ የ"ፏ" ፊደል መስመሩ የኣለው ከላይ ሆኖ ሳለ የኣዳዲሶቹ ከታች ነው። ቀደም የኣለውን ምልክት ዶክተሩ ሲጠቀሙ የተሳሳቱ የሚመስሏቸው ኣሉ። ይኸንኑ መቀጠያ ከግዕዝ ወግ ውጪ "ፍ" ላይ ተደርጎ በቅርቡ የቀረበ ፊደልም ኣለ። ማተሚያ ቤቶች በትክክለኛዎቹ ቀለሞች ከመቶ ዓመታት በላይ የተጠቀሙ ስለሆኑ መሪዎች እንጂ ተከታይ መሆን የለባቸውም። ፴፰. ዓማርኛ ማጥበቂያ ኣይጠቀምም የሚሉ ፈረንጆችም ኣሉ። በዓማርኛ ፊደል ሲደረብ እንደእንግሊዝኛው ኣይጠብቅም። [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] ፴፱. ኣንዳንድ የዓማርኛ ተጠቃሚዎች ዓማርኛ ሞክሼዎ ድምጾች የሉትም የሚሉ ኣሉ። "ኣባይ"ና "ዓባይ" ኣንድ ኣለመሆናቸው በቅርቡ ከወንድሜ ጋር ስከራከር የዓባይ ጉዳይ የ"ባ" መጥበቅና ኣለመጥበቅ ነው በማለት ስላሳመነኝ ምርምሮች ኣስፈላጊ ናቸው። ፵. ዶክተሩ ለመንግሥት የኣቀረቡት የፓተንት ማመልከቻ በወጉ ጥበቃ ሳይደረግለት መንግሥትና ኣብዛኛው ሕዝብ ከዶክተሩ በተሰረቁ የግዕዝ ቴክኖሎጂ ሲጠቀም ቆይቷል። ኣሁን ለውጥ መጥቷል ስለተባለ ሁሉም ሌቦች መስረቅ ማቆም ይገባቸዋል። ሌብነት ተለምዶ የዶክተሩን ሥራዎች የሚደብቁም ኣሉ። ፵፩. ይህ ጽሑፍ ብዙ ዓይነት ግድፈቶች ኣሉት፦ ለምሳሌ ያህል ኣራት ነጥብ የለውም፣ በሳድሱ “ው” ምትክ ካዕቡን “ዉ” ተጠቅሟል፣ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያ፣ ኢትዪጵያ እና ኢትዩጵያ በማለት ኣቅርቧል። [http://aigaforum.com/articles/qatar-and-ethiopia-on-somalia.pdf] ፵፪. ኣንድ ሰው ነዋሪነቱን (Citizen ወይም Residence) እንጂ ዜግነቱን (Nationality) መቀየር ኣይችልም።
===ሞክሼ ኆኄያት===
የዓማርኛ ሞክሼ በተለያዩ ቀለሞች የተወከሉ ኣንድ ዓይነት ድምጽ ኣሏቸው የሚባሉ ኆኄያት ናቸው ይባላል። ሞክሼዎች ቢያንሱ ሁለት ሰዎች ስለሆኑ ስሞች ተጋሩ እንጂ ኣንድ ስለኣልሆኑ ኣንዱ ሞክሼ ሌላውን ሊሆን ኣይችልም። ስለዚህ የዓማርኛ ቀለሞች ሞክሼዎች ስለሆኑ ኣንዱን በሌላው መተካት ይቻላል የሚባለው ኣስተሳሰብ ትክክል ኣይደለም። የኣማርኛ ሞክሼዎች ናቸው የሚባሉት የእየእራሳቸው ቅርጾች፣ ድምፆችና ስሞች ስለኣሏቸው ሞክሼዎች ኣይደሉም። [http://hohitebirhan.org/index.php/temehert-15/2009-05-16-00-53-47/85-2010-10-13-00-27-03] {{Wayback|url=http://hohitebirhan.org/index.php/temehert-15/2009-05-16-00-53-47/85-2010-10-13-00-27-03 |date=20170604105433 }} ምሳሌ “ዓይን” የሚጻፈው በዓይኑ “ዐ” ነው።
[https://web.archive.org/web/20030315142841/http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf]
የዓማርኛ ሞክሼዎችን ማስወገድ በሚከተሉት ምክንያቶች ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዝናል። ፩. ሞክሼዎች ኣንድ ስለኣልሆኑ ኣንድ ናቸው ብሎ ኣንዱን ማንሳትና ሌላውን መጣል ከመነሻውም የተሳሳተ ኣስተሳሰብ ነው። ፪. የእነዚህ ሞክሼዎች ፊደላት ድምጾች እስከ ፲፭፻፴ ዓ.ም. ድረስ ማለትም እስከ ዓፄ ልብነ ድንግል ዘመነ መንግሥት ድረስ ተለይቶ ሲነገር ነበር። [https://eotcmk.org/a/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5/] ሞክሼ ቀለሞች ይቀነሱ የተባለው ኃሳብ የመጣው በታይፕ መኪና ዘመን መርገጫዎቹ ስለኣነሱ ነበር። የኣማርኛ የጽሑፍ መሣሪያ ዓማርኛ ስለኣልጻፈና ግዕዝ በዶክተር ኣበራ ዲጂታይዝድ ስለሆነ የታይፕ መሣሪያውና ቅጥልጥል ቅርጾቹ ቀርተዋል። ኣሁን ሁሉም ቀለሞች ዲጂታይዝድ ስለሆኑ የዱሮ ችግሮችም መፍትሔ ኣግኝተዋል። መፍትሔ የፈጠሩትን ማመስገንና ሥራዎቻቸውን ማስተዋወቅ የጥቂቱ ብቻ መሆን የለበትም። ፫. የኣማርኛ ታይፕራይተር ፊደል የዩኒኮድ ፊደል እንዲሆን የሞከሩት በሳይንሳዊ መረጃ ተሸንፈው ቀርተው ትክክለኛዎቹ የግዕዝ ቀለሞች የዩኒኮድ መደብ ውስጥ ገብተዋል። ይህ ከሆነ በኋላ ስዉ የሚያውቃቸው ቀለሞች ይቀነሱ ማለት የተማረውን ማስቸገር ስለሆነ ተገቢ ኣይደለም። ምክንያቱም የእያንዳንዱ ቀለም የሚከተበው በሁለት መርገጫዎች ስለሆነ በኋላም ከኣንድ መርገጫ የተረፉት ኣብላጫዎቹ የግዕዝ ቀለሞች የሚከተቡት በሁለት መርገጫዎች ስለሆነ የሞክሼዎች መኖር የፈጠረው ችግር የለም። ኣንዳንዶቹ ሞክሼዎችን የሚከትቡት ከኣንድ የመርገጫ ቍልፍ ስለሆነ እያንዳንዱን ሞክሼዎች የሚከትቡት ብዙ መርገጫዎችን በመጠቀም ነው። ሞክሼዎችን የሚጠሉት የማያዋጣው መክተቢያዎቻቸውን ለመጥቀም ሊሆን ይችላል። ይህ በተለይ የዓማርኛውን ቀለሞች በእንግሊዝኛ እስፔሊንግ መክተብ የሚፈልጉትን ይመለከታል። ፬. በስመ ሞክሼና መሻሻል ሞክሼዎች የኣልሆኑትን መቀነስ የፈለጉ ኣሉ። ምሳሌ፦ “ጐ”ን በ“ግወ” መተካት። ይህ ድምፃዊ ፊደላችንን ወደ ኣክሳሪው ፊደላዊ ፊደል በመቀየር ያዳክመዋል። የፊደል ጥቅም ቋንቋን ለመግለጽ እንጂ ለፊደል ኣጠቃቀም ሲባል ቋንቋን መቀየር ወይም መቀነስ ኣይደለም።
፭. የሞክሼዎቹ ማንነት በጥናት ላይ የተመረኰዘ ኣይደለም። ለምሳሌ ያህል መንትያ እንጂ ሞክሼዎች ኣይደሉም የሚሉ ኣሉ። [http://ethpress.gov.et/addiszemen/index.php/news/national-news/item/7054-2016-05-16-17-30-13] ፮. ሞክሼዎችን መቀነስ ጥቅም ቢኖረው ኖሮ የ“ከ" ቤት ድምጽን የሚጋሩትን “C” (“ሲ”)፣ “K” (“ኬ”) እና “Q” (“ኪው”) (ምሳሌ “Cake” እና “Queen” ወይም “ኬክ” እና “ኲን”) የላቲን ቀለሞች ተጠቃሚዎቻቸው ሊቀንሷቸውና ሦስቱንም በ“C” ብቻ መጠቀም በመረጡ ነበር። ይህ ኣስቸጋሪነቱን ለማመልከት የቀረበ ምሳሌ ነው። ፈረንጆች ለእነዚህ ቀለሞቻቸው የተለያዩ መርገጫዎች ቢመድቡም ለእነ “ሐ”፣ “ኀ”፣ “ኸ”፣ የግሎቻቸው መርገጫዎች መመደብ ኣይገባም የሚሉ ኣሉ። ዶክተሩ ይገ‘ባል በማለት ይኸን ኣይደግፉም። ፯. ሞክሼዎች እንዲጠፉ ከመቸኰል ልዩነታቸውንና ጥቅሞቻቸውን ማስተማር ከምሁራን ይጠበቃል። ምሳሌ፦ [http://www.senamirmir.org/downloads/Homonyms-List02.pdf] [http://www.zoneniners.com/2012/10/AmharicSpelling.html] {{Wayback|url=http://www.zoneniners.com/2012/10/AmharicSpelling.html |date=20200807042050 }} [http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5/] {{Wayback|url=http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5/ |date=20180505084352 }} [http://senamirmir.org/downloads/Homonyms-Note01.pdf] [http://www.fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf] {{Wayback|url=http://www.fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf |date=20160214184816 }} ኣለ። ፰. ሞክሼዎች የሌሉት ጽሑፍ ተለምዶ ሞክሼዎቹ ሊረሱ ይችላሉ። ሞክሼዎችን የማያውቋቸው ምሁራን የቆዩ ጽሑፎችን በሚገባ ላያውቁና ትርጕሞቻቸውን ላይረዱ ይችላሉ። ዶክተሩ የሠሩት የማጥበቂያና የማላልያ ቀለሞችም ላይጠቅሙ ይችላሉ። በቍጥሮቹ በኣለመጠቀም የተነሳ የግዕዝን ኣኃዞች የማይለዩ ምሁራን ኣሉ ይባላል።
፱. ምክሼዎችን የማይወዱ ጥቅሞቻቸውን መማር የማይፈልጉ ሊሆኑ ይችላሉ። የማይጽፉና ያልተሟሉ መክተቢያዎች የሚያቀርቡ ስለኣሉ ዘላቂ ችግሮችን ሲፈጥሩ ዛሬ መታገስ ኣስፈላጊ ኣይደለም። (የሞክሼዎች ኣለመኖር የፊደላቱን ቊጥሮች በማስቀነስ ኣከታተብ ቢያቀል'ም ኣማራጭ እንጂ ግዴታ መሆን የለበትም ባይ ናቸው ዶክተሩ። ምክንያቱም ኣማራጭነቱ አንደማያዋጣ ኣቅርቦ ማሳመን ስለሚቻል ነው።) ፲. ወደፊት በኮምፕዩተር እንድንራቀቅ ትክክለኛዎቹንና ሳይንሳዊ መሠረቶችን ስለፈጠርን ከሞክሼዎች መኖር ይልቅ ኣለመኖር ሊጎዳ ይችላል። ወደፊት ኮምፕዩተር ስለሚያስተካክለው የሞክሼዎች ኣጠቃቀም ችግር ስለማይሆን የሚያስቸግሩት ቀለሞቹን የማያውቁት ሊሆኑ ይችላሉ። ጥቂት የኣናሳ ተናጋሪዎች ቋንቋዎች ቀለሞች የተሠሩት ሞክሼዎች የተባሉትን በመጠቀም ስለሆነ ሌሎች ኢትዮጵያውያን የሚያውቋቸውን የዓማርኛ ቀለሞች የማያውቁ ዓማርኛ ተናጋሪዎች መኖር ዓማርኛ ቋንቋንና ፊደሉን ይጎዷቸዋል እንጂ ኣይጠቅሙም። ስለዚህ በስመ ሞክሼ ዓማርኛውን ማዳከም ለዓለም ሕዝቦች ጭምር ጉዳት ነው። ፲፩. ኣንድ ጽሑፍ ሞክሼዎች በተባሉትም ይሁን በሌሎቹ ቢጻፍ ልዩነቶቻቸውን ለማያውቁ የሚፈጥሯቸው ችግሮች የሉም። ፲፪. ዓማርኛ የግዕዝ ቋንቋ ፊደል ላይ የሚያስፈልጉትን ኣዳዲስ ቀለሞች ጨመረ እንጂ የግዕዝን ፊደል ኣልቀነሰም። የግዕዝ ፊደል መክተቢያ ሁሉንም ቀለሞቹን ማስተናገድ የቴክኖሎጂው መጀመሪያ ነው። የኮምፕዩተር ቴክኖሎጂው የገላገለው የግዕዝን ቀለም ለዘመናት ሲለቅሙ የነበሩትን የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ሠራተኞች ጭምር ነው። ይህ ጉዳይ የአማርኛ የታይፕ መጻፊያውን ኣይመለከትም።
፲፫. የትግርኛ ቀለሞች በዓማርኛው ላይ ተጨማሪ ኣሏቸው እንጂ የተቀራረቡ ናቸው። የትግርኛ ፊደል ውስጥ የሌሉ ጥቂት የዓማርኛ ቀለሞች ኣሉ። ኣንዳንድ ፀሓፊዎች ግን ከ[[ትግርኛ]] ቀለሞች ውስጥ እነ “ሀ”፣ “ሐ”፣ “ኀ”፣ “አ” እና “ዐ” የራብኦቻቸው ሞክሼዎች መስለዋቸው ተሳስተው ሊቀንሷቸው ኣጥቊረዋቸዋል። [https://ti.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Tigrinya_language] እንደ ዶ/ር ኣበራ ሞላ ገለጻ ግን ኆኄያቱ ሞክሼዎች ስለኣልሆኑ መብታቸው መከበር ኣለበት ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B] ይኸንንምና የ“ሠ"ንና የ“ፀ" እንዚራን የኣጠቃለለውን ሞክሼነት በዓማርኛና በእንግሊዝኛ ተቃውመዋል። [https://en.wikipedia.org/wiki/Tigrinya_language] ፲፬. ሞክሼነት ልብወለድ እንጂ ሳይንስ ኣይደለም። ዶክተሩ ዲጂታይዝ ያደረጉትና የእያንዳንዱ ግዕዝ ቀለም መብት ተጠብቆ ዩኒኮድ ውስጥ እንዲገባ የታገሉት ሳይንስንና ታሪክን በመመርኰዝ ነው። [http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla |date=20150610231423 }} ፲፭. የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች በፊደላቸው ሲጠቀሙ ብዛቱ ኣላስቸገራቸውም። ብዛት ችግር የሆነው መርገጫዎች ስለኣነሱ ስለሆነ የምሁራን ዓላማ ለችግሮቹ መፍትሔ መፍጠር እንጂ ለጊዜያዊ ችግርና መርገጫዎች ሲባል ፊደል መቀነስ መፍትሔ ኣይደለም። የታይፕራይተር ፊደል ቀናሾችና ቀንጣሾች ቢሳካላቸው ኖሮ ሞክሼዎቹ ስለማይኖሩ ዶክተሩ መፍትሔ ለመፍጠር ይቸገሩ ነበር። እንዲህም ሆኖ የታይፕራይተሩን ቍርጥራጮች ኣንዱ ግዕዝ ነው ብሎ ሲያወናብድ ዶክተሩን በመደገፍ የተማሩበት የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲም ይሁን የፊደሉ መብት ተከራካሪ [[የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን]] በኣለፉት ፴ ዓመታት ስለ ዶክተሩ ሥራዎችም ይሁን ሁሉም የግዕዝ ቀለሞች ዩኒኮድ እንዲገቡ ስለታገሉት ትንፍሽ ኣላሉም። ፲፮. ስር የሰደደን ነገር መቀየር ኣስቸጋሪ ነው። [https://www.youtube.com/watch?v=I9GJzn_0U9U] [https://arayakt.wordpress.com/category/%E1%88%B5%E1%88%AD%E1%8B%93%E1%89%B0-%E1%8C%BD%E1%88%95%E1%8D%88%E1%89%B5/]
፲፯. በስመ ሞክሼ ቋንቋው እየተበላሸ ነው። ለምሳሌ ያህል “ቍጥር”፣ “ሽኵቻ”፣ “ጫጕላ”፣ “ጓጕቷል”ን የመሳሰሉ ትክክለኛ ቃላት እንዳይኖሩ ሊሆን ነው። ያም ካልሆነ እንደላቲኑ ኣስተሳሰብ ሁለት ቀለሞች በኣንድነት ኣንዲነበብ የማድረግን ባዕድ ኣጠቃቀም ያስከትላል። ፲፰. “ጸ” እና እንዚራኖቹ የ“ፀ” እና እንዚራኖቹ ሞክሼዎች ናቸው ተብለው ቀርተው ዩኒኮድ የሚያውቀው “ጿ” በሞክሼ ስም እንዲወገድ ተፈልጓል። ስምንተኛው የ“ፀ” ድምጽ በስሕተት ስለሌለና ዩኒኮድ ስለማያውቀው ዩኒኮድ ውስጥ እንደማስገባት ዝም ማለት በስመ ሞክሼ ፊደሉን ለማበላሸት እንጂ ለመቀነስ ብቻ እንዳልሆነ ያመለክታል። ምክንያቱም ለኣንዳንዶቹ ሁለቱም “ጿ"ዎች ሞክሼዎች ስለሆኑ ነው። “ጸሎት” እና “ፀሓይ” ውስጥ “ጸ” እና “ፀ” ሲነገሩ ኣፋችን ውስጥ ምላስ የሚያርፈው በተለያዩ ስፍራዎች ነው። ፲፱. ትግርኛ እንደ ዓማርኛው የግዕዝ ቋንቋ ፊደል ላይ የሚያስፈልጉትን ኣዳዲስ ቀለሞች ጨምሯል። ግዕዝና ትግርኛ የሞክሼ ችግር የለባቸውም ይባላል። የሞክሼዎችን ችግር ዓማርኛ ላይ ማጥበቅ ለምን ኣስፈለገ? ፳. ኣንዳንድ ሰዎች ሞክሼዎች የግዕዙን ድምጽ በዓማርኛ ኣጥተዋል ይላሉ። [https://www.satenaw.com/amharic/archives/64568] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/archives/64568 |date=20191112032455 }} የሞክሼዎች ጉዳይ ግን የቃላት ኣመጣጥንና በቀለም የትርጕማንን መለያየት ጭምር ያመለክታል። [http://senamirmir.org/downloads/Homonyms-Note01.pdf] ምሳሌ፦ ዓይኑ “ዐ” የጠበቀ ነው [http://hohitebirhan.org/index.php/temehert/2009-05-16-00-53-47/85-2010-10-13-00-27-03] ። <ref>[[እንግሊዝኛ አማርኛ መዝገበ ቃላት 1972]]</ref> ትክክለኛ ኣጠቃቀሞችንም ለመከተል [[መዝገበ ቃላት]] ኣሉ። “ፀ”ም የጠበቀ ነው። [http://fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf] {{Wayback|url=http://fhlethiopia.com/uploads/2/8/0/2/2802756/____.pdf |date=20160214184816 }} ትክክለኛዎቹን የኣማርኛ ኆኄያት የተከተለው ኣፄ ኃይለ ሥላሴ በ፲፱፻፷፪ ዓ.ም. የኣሳተሙት መጽሓፍ ቅዱስ ኣስተማማኝ ነው ይባላል። [https://bible.org/foreign/amharic/]
፳፩. ቅዱስ [[ኦነሲሞስ ነሲብ]] “መጫፈ ቁልቁሉ”ን በግዕዝ ፊደል በ፲፰፻፺፪ በኦሮምኛ ጽፈው ሲያሳትሙ በኋላ ሞክሼዎች ከተባሉት ኣንዳንዶቹን ኣስወግደዋል። “ፍቅር እስከ መቃብር” <ref>[[ፍቅር እስከ መቃብር]]</ref> 67 ሞክሼዎች ቀለሞች በሌሉት አማርኛ በክቡር ዶ/ር [[ሓዲስ ዓለማየሁ]] በ፲፱፻፶፪ ታትሟል። (ይህ የሆነው የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ሞክሼ የተባሉትን ቀለሞች እየኣሉት ነው።) የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ጥናትና ምርምር ማእከል [http://www.ethioreaders.com/bookreviewid.php?bkid=1000&bkt=%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B%20%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0%20%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5&bkau=%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB%20%E1%89%8B%E1%8A%95%E1%89%8B%E1%8B%8E%E1%89%BD%20%E1%8C%A5%E1%8A%93%E1%89%B5%20%E1%8A%93%20%E1%88%9D%E1%88%AD%E1%88%9D%E1%88%AD%20%E1%88%9B%E1%8A%A5%E1%8A%A8%E1%88%8D&bkauid=418] {{Wayback|url=http://www.ethioreaders.com/bookreviewid.php?bkid=1000&bkt=%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B%20%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0%20%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5&bkau=%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB%20%E1%89%8B%E1%8A%95%E1%89%8B%E1%8B%8E%E1%89%BD%20%E1%8C%A5%E1%8A%93%E1%89%B5%20%E1%8A%93%20%E1%88%9D%E1%88%AD%E1%88%9D%E1%88%AD%20%E1%88%9B%E1%8A%A5%E1%8A%A8%E1%88%8D&bkauid=418 |date=20160817102816 }} ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ከሆነ በኋላ በታይፕራይተር ዓይነት ቅጥልጥል ፊደል “ኣማርኛ መዝገበ ቃላት” ሞክሼዎች የተባሉትን በሌሉት ቀለሞች በ፲፱፻፺፫ ኣትሟል። ስለ ሞክሼዎች በምሳሌ ቀረቡ እንጂ ደራሲዎቹ በሥራዎቻቸው ታላላቅ የኣገር ባለውለታዎች ናቸው። ፳፪. ዶ/ር ኣበራ ሞላ “ኧ” ስምንተኛው የ“አ” ቤት ፊደል መሆኑን በ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. ጽሑፋቸው እስከኣመለከቱበት [https://web.archive.org/web/20030315142841/http://www.ethiopic.com/amharic/errors.pdf] ጊዜ ድረስ ብዙዎቹ የኣላወቁት ይመስላል። ሓዲስ ዓለማየሁ “ኧ” የእራሱ እንዚራን እንዳለው ቈጥረው በስሕተት ስድስት እንዚራኑን ጭምር ቀንሼዋለሁ ብለዋል። [https://www.scribd.com/doc/313547523/%E1%8D%8D%E1%89%85%E1%88%AD-%E1%8A%A5%E1%88%B5%E1%8A%A8-%E1%88%98%E1%89%83%E1%89%A5%E1%88%AD-pdf] የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲም "ኧ”ን ጥቅም ላይ ኣላዋልኩም ቢልም “ኧ”ን በስምንተኝነት ሳይጠቀምበት ጥሎታል። “አ” እና “ኧ” ሞክሼዎች ስለኣልሆኑ መጽሓፎቻቸው ውስጥ የማይመለከታቸው የሞክሼዎች ኣጠቃቀምና ውይይት ውስጥ ሁለቱም በስሕተት ጣልቃ ኣስገብተዋቸዋል። እነዚህ የኣለ በቂ ምርምር በስመ ሞክሼ የቀረቡ ጉዳዮች የኣለፉትን ችግሮች እያስወገዱ የኣሉትን የዶክተሩን ሥራዎች ኣክብደዋቸዋል። ሓዲስ የ“ኧ”ን ግዕዞች ብቻ ይዤ እርባታቸውን ጥያለሁ ቢሉም “ኧ” የግዕዝ ቤት ቀለም ኣይደለም። የ“ኸ”ን ግዕዝ ብቻ ይዤ እርባታቸውን ጥያለሁ ቢሉም “ኸ”ን ከእንዚራኖቹ ጋር ጥለዋል ማለት ይቻላል። ምክንያቱም ሓዲስ “ኹ”ን የጣሉት የ“ሁ” ሞክሼያቸው በመሆኑ "ኸ"ም የ"ሀ" ሞክሼያቸው ስለሆነ እንደሌሎቹ መጣ'ል ነበረበት። ዩኒቨርሲቲውም ነባር የፊደል ገበታው ውስጥ “ኧ”ን እንደ ግዕዝ ቤት ወስዶ እርባታዎቹን በጥያቄ ምልክቶች ኣቅርቧቸዋል። ፳፫. “ሀ” እና “ሃ” እንዲሁም “አ” እና “ኣ” ሞክሼዎች ኣይደሉም። እነዚህን ቀለሞች በስመ ሞክሼ ተሳስቶ በማስወገድ ማግደፍና ኣንዱን ቀለም ጥሎ ሌላውን ማንሳት ትክክል ኣይደለም። ይህ በስመ ሞክሼ ፊደል መቀነሰ ሳይሆን ፊደል ማስወገድ ነው። ለምሳሌ ያህል የሓዲስ መጽሓፍ ውስጥ ራብዖቹ “ሃ” እና “ኣ” የሉም። ሓዲስ መጽሓፋቸው ውስጥ በ“ሃ” ምትክ “ሀ”ን እና በ“ኣ” ቀለም ምትክ “አ”ን በስሕተት ተጠቅመዋል። እነዚህን ስሕተቶች ለማስወገድ በኣሁኑ ጊዜም አንደኣስፈላጊነቱ በ“ሀ” ምትክ “ሃ” እና በ“አ” ምትክ “ኣ”ን መጻፍ ትክክል መሆኑን ለኣንዳንዶቹ ማስገንዘብ ኣስቸግሯል። ምክንያቱም መመራመር በማይችሉባቸው ጊዜያት የተማሯቸውን ስሕተቶች ከኣደጉም በኋላ በምርምር ለማሳመንና ለማስተካከል ሲሞከር የሚያስቸግሩ ስለኣሉ ነው። ምሳሌ፦ “ኣበራ” አንጂ “አበራ” ትክክል ኣይደለም። በተጨማሪም ፊደል ቀናሾችና ቀንጣሾች ወደዱም ኣልወደዱም ዶክተሩ ኣሸንፈው ሁሉም የግዕዝ ቀለሞች የዩኒኮድ መደብ ውስጥ ስለገቡ በእነዚህ ስሕተቶችና ግድፈቶች መቀጠል ኣስፈላጊ ኣይደሉም። ወደፊት ኮምፕዩተር ትክክለኛዎቹን ስለሚያቀረብ ዛሬ ሥራ ከማበላሸት ይልቅ መማር ሳይጠቅም ኣይቀርም። ፳፬. ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ የምልክት መርገጫ ላይ ወደዳር ከመደቧቸው መካከል “ኸ” ኣንዱ ነበር። ሓዲስ የ“ኸ” እና “ኧ” ግዕዞቻቸውን ብቻ ይዤ እርባታዎቹን ጥያለሁ ሲሉ “ኸ” ወደ ግዕዙ “ሀ” ድምጽ የቀረበና “ኧ” (እንደ “Earth” “አርዝ”) የግዕዙ “አ” ድምጽ መሆኑን የተገነዘቡ ኣይመስልም። በሌላ በኩል ስማቸውን “ሀዲስ” እንጂ “ሃዲስ” ኣለማለታቸውና “ኸ” ኣራተኛ የ“ሀ” ሞክሼያቸው መሆኑን ስለኣልጠቀሱም የተቸገሩበት ይመስላል። ስለዚህ በሓዲስ ኣስተሳሰብ “ኸ” እና “ኧ” ለየት የኣሉ ቀለሞች ብቻ ተደርገው በስሕተት የተወሰዱ ናቸው ማለትም ይቻላል። የ“ኸ” ጉዳይ ኣንዳንድ ፈረንጆችንም ግራ ያጋባ ይመስላል። ለምሳሌ ያህል የ“ኧ” ድምጽ ወደ “እዋ” የቀረበ ስምንተኛ የ“አ” ቤት ቀለም በመሆኑ በተለምዶ “ኧረ” የሚለው ቃል ኣጻጻፍና ኣነባብ የተሳሳቱ ስለሆኑ ትክክለኛው “አረ” ነው። ስሕተቱ የ“አ”ን ድምጽ እንጂ የፊደሉን መልክ ኣይመለከትም። ምሳሌም እዚህ ኣለ። [https://www.youtube.com/watch?v=DYxfD0176K4] የስሕተቱ ምንጭ “አ” እና “ኣ” እንደሞክሼ ተወስደው የግዕዙ “አ” ሥራ ስለጐደለ ለ“ኧ” የተሰጠው ሳይሆን ኣይቀርም ይላሉ ዶክተሩ። ቢሳካላቸው ሓዲስ “ኣ”ን የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ “አ”ን እያጠፉ ፊደላቱ ላይኖሩን ሲደረግ የሚቈረቈር እየጠፋ ነውና ትውልዱን ምን እንደነካው ማወቅ ኣስቸግሯል።
፳፭. ሊቁ ኣለቃ [[ኪዳነወልድ ክፍሌ]] ኣንዳንድ ፀሓፊዎች ሲጠነቀቁ ብዙዎቹ አዐ፣ ሀሐኀ፣ ሰሠ፣ እና ጸፀ ፪ እና ፫ የሆኑበት ምክንያት ምን እንደሆነ ኣያስቡም ብለው የጥንቱ “አበገደ” ፊደል ኣኃዛዊ ስለሆነ “ጐ” ሰባ ቍጥርን ይወክላል ይላሉ። ፳፮. ሞክሼዎችን ለማስወገድ በተጀመረው ዘመቻ ሳቢያ የማያስፈልጉ ቀለሞች ዓማርኛ ቃላት ውስጥ ብቅ እያሉ የቋንቋውን የኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች ጽሑፎች ማበላሸት ቀጥሏል። ፳፯. የዓማርኛ ፊደልን መጻፍ የኣልቻለው የጽሕፈት መሣሪያ ሳይጽፈው ተዘልሎ ኮምፕዩተር ደርሶለታል። ትክክለኛዎቹን ኆኄያት ከመማር ይልቅ መቀነስ የሚፈልጉትን ቴክኖሎጂ ስለሚደርስላቸው የሞክሼዎች ተግዳሮት ዘላቂ ኣይደሉም። በፊደሉ ብዛት የተነሳ መጻፍ ያስቸግራል ሲሉ የነበሩት መፍትሔ ከተፈጠረለት ፴ ዓመታት እንደኣለፉ የኣልሰሙ ይመስላል። [http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr._Aberra_Molla_in_Amharic.htm |date=20150616233306 }} “The quick brown fox jumps over the lazy dog.” የሚለውን የእንግሊዝኛ ዓረፍተ ነገር “ዘ ኲክ ብራውን ፎክስ ጀምፕስ ኦቨር ዘ ሌይዚ ዶግ።” ብሎ ሞክሼውን ሳይቀንሱ ጭምር በዓማርኛ መጻፍ ያታርፋል። ለምሳሌ ያህልም [[የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ]]ው ማዕከል ሞክሼዎች እንዲቀነሱ ስለወሰነና “ኲ” በ“ኩ” አንዲተካ ስለፈለገ ቀለሙ ስለማይኖር “ኲክ” (quick) የሚለው ቃል በዓማርኛ እንዲጻፍ የሚፈልገው “ኩክ” በማለት ነው። ከላይ የቀረበውን 36 ሥፍራዎች የወሰደውን የእንግሊዝኛ ዓረፍተ ነገር በግዕዝ 24 ሥፍራዎች መጻፍ ስለሚቻል ሞክሼዎችን የማስቀረት ጉዳት አንጂ ጥቅም ኣያሳይም። ጽሑፍን በፊደላዊ (Alphabetic) ፊደል ከመጻፍ ይልቅ በግዕዙ ድምጻዊ (Phonetic) ፊደል መጻፍ የወረቀትንና የኮምፕዩተር ጽሑፎች ማስቀመጫ ስፍራዎችን ስለሚቆጥብ ጽሑፎችን በላቲን ፊደል ለሚጽፉ ኢትዮጵያውያንም ትምህርት ነው። ምክንያቱም ዓረፍተ ነገሩን በኦሮምኛ ቁቤም ሆነ በአማርኛ ቁቤ መክተብም ኣያታርፍም። ፳፰. ዕውቀትን መቀነስ ሞክሼዎችን እንደመቀነስ ስንፍና እንጂ ጉብዝና ኣይደለም። ኢትዮጵያውያን ሞክሼ የተባሉትን ሳይቀንሱ ለረዥም ዘመናት በእጃቸውና ማተሚያ ቤቶች ሲጠቀሙ ቆይተው ታይፕራይተርን የኣዩ ለመቀነስ ታግለው ኣልተሳካላቸውም። ነገር በቀለለበት በእዚህ ዘመን እያንዳንዱ ፀሓፊ በቀላሉ ኣታሚ በሆነበት ጊዜ ስለ ፊደል ማስተማር እንጂ መቀነስ ምሁራዊ ተግባር ኣይደለም። “መሳሳት” (“ርህሩህ ወይም ስስ መሆን”) እና “መሣሣት” (“ትክክል ኣለመሆን”) ኣንድ የኣልሆኑት [http://www.senamirmir.org/downloads/Homonyms-List02.pdf] በዓማርኛ ድምጽ መጥፋት ኣይደለም። ኣንዳንዶቹ ፊደል መቀነስ የሚፈልጉት ለዓማርኛው ከኣላቸው ጥላቻ ወይም ኣጎብጋቢነት ሊሆን ይችላል። የፊደላቱን መልኮች ከመቀየር ኣንስቶ ግዕዙን በላቲን ፊደል መተካት የሚፈልጉ ኣሉ። “ተደጋግሞ የሚነሳውም የቱርክ (ኣረብኛ) ፊደሏን ትታ የላቲን ፊደልን መቀበሏና የጃፓን ፊደሏን ሳትቀይር በሥልጣኔ የመገስገሷ ታሪካዊ ተሞክሮ ነው። የእኛ ኣገር የብሔር ፖለቲከኞችና ኣመራራቸው የቱርኩ ልምድ ይሻለናል ብሎ ከወሰነ፣ ይኼው ሁለት አሥርት ዓመታት ገደማ ተቆጠሩ” ይላል ይህ [https://henokspad.wordpress.com/2012/09/30/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5-%E1%8A%A5%E1%8A%93-%E1%8B%A8%E1%89%A3%E1%88%88%E1%88%99%E1%8B%AB%E1%8B%8E%E1%89%BD/] ጽሑፍ። የዓማርኛውን ፊደል ትተው ቋንቋውን በላቲን ፊደል የሚጽፉ ባይጠፉም፤ ግኝቶቻቸው ከግዕዝ ኣልፈው ለላቲኑ ስለጠቀሙ ዶክተሩ በሥራና ተቃውሞ ቀድመዋቸዋል።
፳፱. ግዕዝ በማተሚያ፣ የኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ቴክኖሎጂዎች በሚገባ እየተጠቀመ ነው። እንደሰዉ ብዛት ግን ብዙ ጽሑፎች በኮምፕዩተርና የእጅ ስልኮች ተጽፈው ኣልተቀመጡም። በኣንድ የፊደል ዓይነት መጻፍ የኣልቻለን ሕዝብ ሞክሼዎች በኣሉትና በሌሉት ጻፍ ማለት ተገቢ ኣይመስልም። ምክንያቱም ኣዲስ ነገር ከጥንቱ ጋር ይቀርባል እንጂ ስለማይተካው ነው። ፴. የግዕዝ ቋንቋ ቀለሞች የዓማርኛ ቋንቋ ፊደል መነሻ ቢሆኑም የተለያዩ ሰዎች የተለያዩ ቀለሞችን ሞክሼዎች ናቸው በማለት ከዓማርኛ ሲቀንሷቸው ተስተውሏል። እነሱ የኣሰቡት ቢሳካላቸው እነ “Quick”፣ “Which”፣ “Qwench”፣ “Guie”፣ “Kwikset”ን የመሳሰሉት ቃላት በእንግሊዝኛ እንጂ በዓማርኛ መጻፍ ላይቻል ነው። እንደእነዚህ ዓይነት ምሁራን ለማያውቋቸው የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ቋንቋዎች ቀርቶ ለሚያውቁት ዓማርኛ ደንታ የሌላቸው ሳይሆኑ ኣይቀሩም። ፴፩. በስመ ሞክሼ ፊደሉን መቀነስ የጀመሩት ጥቂት ዓማርኛ ተጠቃሚዎች ናቸው። የግዕዝ ፊደል ኣንዱ ትልቅ ችሎታ ለኣዳዲስ ድምጾች ኣዳዲስ ቀለሞች መፍጠር መቻሉ ነው። ፴፪. ዓማርኛ ፊደላቱን ከግዕዝ ቢወስድም ለቋንቋው የማያስፈልጉትን ሞክሼዎች መጣል ነበረበት የሚሉ ኣሉ። ዓማርኛ የሚጥላቸው ሞክሼዎች የሉም። እንግሊዞች ፊደላቸውን ለማሻሻል ሞክረው ኣልተሳካላቸውም እየተባለ ዓማርኛው መሻሻል ኣለበት ማለት ምንድን ነው? [http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=2fbfe5287] {{Wayback|url=http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=2fbfe5287 |date=20170829075607 }}
፴፫. የግዕዝ ፊደል ውስጥ ለሌሉ ድምጾች ኣዳዲስ ቀለሞች መፍጠር ሊያስፈልጉ ይችላሉ። ይህ ፊደላችን ለሌሎች ቋንቋዎችና ፊደላትም እንዲጠቅም ያስችላል። ዓማርኛ ከግዕዝ የወረሳቸውን ቃላት እየተጠቀመ እየኣደገ ነው። ፊደላቱ እንዳይቀነሱ ከሚፈልጉት ኣንዱ ዶ/ር [[ኣምሳሉ ኣክሊሉ]] ናቸው። [http://ethiopiaforums.com/ethioforum/viewtopic.php?t=2031] {{Wayback|url=http://ethiopiaforums.com/ethioforum/viewtopic.php?t=2031 |date=20230404164944 }} ይህ በእንዲህ እንዳለ ግዕዝ ውስጥ የኣሉት በተናጠል እየቀጠሉ ሞክሼዎች የሚሆኑት ዓማርኛ ስለሆኑ የሚመስላቸው ኣሉ። ይህ እውነት ኣይደለም። ፴፬. ኢትዮጵያውያን ቀለሞቻቸውን ሳይቀንሱ በብራናና ማተሚያ ቤቶች ብዙ ደክመው በሚገባ ተጠቅመውባቸው ኣቆይተውናል። ይኸንኑ ፍላጎት ዶክተሩ በኮምፕዩተር ከማሳካት ሌላ ለዩኒኮድ ኣቅርበው የፊደሉ ፍላጎት ተሟልቷል። የግዕዝን ፊደል ሳይጽፍ የእንግሊዝኛውን የታይፕ መሣሪያ ዓማርኛን እንደጻፈ መቍጠርና ይኸንኑ በኮምፕዩተር መጠቀም እራስን ማታለል ነው። ፊደል መቀነስና መቀንጠስ ከታይራይተር ጋር ጊዜው የኣለፈበት ኣስተሳሰብ ነው። ፴፭. በኣንድ በኩል ፊደል በዛ እያሉ በሌላ በኩል የሚጠብቅና የሚላሉ ቃላት ችግር ፈጥረዋል የሚሉ ኣሉ። [http://www.cyberethiopia.com/warka14/viewtopic.php?f=1&t=50680] የፊደል ቀናሾች ስንፍና [http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2013/11/blog-post_29.html |date=20160306203955 }} ወደ ኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ስለገባና ኣንዳንዱን ሰው ከሚገባው በላይ ቸልተኝነት ስለተጠናወተው መቀስቀስ ኣስቸግራል። ስለ ቴክኖሎጂ ኣንብቦ ከመረዳት ይልቅ በወሬ የተገኘውን ሶፍትዌር እየተጠቀመ ፊደል ሲጎድልበት መጠየቅ የማይችል ሆኗል። ፴፮. በተቀነሱ ቀለሞች የሚጠቀሙ ደራስያን ጽሑፎች ኢንተርኔት ላይ ተፈልገው ላይገኙ ስለሚችሉ እራሳቸውና ሥራዎቻቸውን ከጥቅም ውጪ እያደረጉ ናቸው።
፴፯. ሁለተኛው የሞክሼዎች ጥቅም ዓማርኛ ከሌሎች ሴማዊ ቋንቋዎች ጋር ያለውን ዝምድና ስለሚያመላክቱ ነው። [http://senamirmir.org/downloads/Homonyms-Note01.pdf] የዓማርኛ ሞክሼዎችን ለመለየት ከቃላቱ ብቻ ፍንጭ ማግኘት ስለሚቻል ምሳሌዎችን ከመሸምደድ ይልቅ መረዳት ሳይጠቅም ኣይቀርም ይላሉ ዶክተሩ። ለምሳሌ ያህል “ፀሓይ" የሚለ ቃል ውስጥ “ፀ" የጠበቀ ስለሆነ ፀሓዩን “ፀ" መጠቀም ይጠቅማል። “ንሥር"ና “ንስር"ን ለመለየት የቋንቋው ተናጋሪ በድምጽ ስለሚለያቸው “ንስር"ን ከእሳቱ “ሰ" ጋር በማያያዝ ኣገባቡን መለየት ይቻላል። ሌላ ምሳሌ “ምሥር" እና “ምስር" ሲሆን የጠበቀው እንደንጉሡ “ሠ” ባለ ንጉሡ “ሠ” “ምሥር" መሆኑ ነው። “ምሥር”ን ኣጥፍቶ እንደ “ምስ'ር” መጻፍ ሥፍራና መርገጫዎች በማስጨመር ያካስራል። “ምስር” እንዲሁ ወይም (Default) ያልጠበቀ ሲሆን “ምሥር” እንደ ዓይኑ “ዐ” የጠበቀ ስለሆነ ኣነጋገሩን ከፊደሉ ማገናኘት ሳይጠቅም ኣይቀርም። የሞክሼዎች ኣጠቃቀም ኃይማኖታዊ ነው የሚሉም ኣሉ። [http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/%e1%88%9e%e1%8a%ad%e1%88%bc-%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5/] {{Wayback|url=http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/%e1%88%9e%e1%8a%ad%e1%88%bc-%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5/ |date=20210914041445 }} "ዓይን"ና "ዓመት" የጠበቁ ናቸው ቢባል የወንዙን ስም በ"ኣባይ" የሚጽፉ ኣሉ። [http://senamirmir.org/downloads/Homonyms-List02.pdf] ስለዚህ እነዚህ ነገሮች ጥናት ያስፈልጋቸዋል። ለምሳሌ ያህል "ኣባይ" እና "ዓባይ"ን በድምጽ መለየት ይቻላል እንዳይባል የሚጠብቀውና የሚላላው "ባ" ቀለም ስለሆነ ነው። ፴፰. የሞክሼ ተብዬዎቹ መኖር ዓማርኛውን ኣዳበረው እንጂ ኣልጎዳውም። ይህ ፊደሉን የሚጠቀሙ ሌሎች ቋንቋዎችንም ሊመለከት ይችላል። የላቲን ፊደል ስለኣስቸገረ ፈረንጆች ኣዳዲስ ፊደላት እየፈጠሩ እያሻሻሉት ነው። ፴፱. የሞክሼ ፊደል ጉዳይ ጊዜው የኣለፈበት ክርክር ነው። በኮምፕዩተር ዘመን ቴክኖሎጅው ችግሮቻችንን ስለሚፈታ ፊደል ለመቀነስ መከራከር ግዕዛዊ ኣይደለም። ትክክለኛዎች ቀለሞች ከሌሉ ወደፊት ኮምፕዩተሩን ማናገር ቀላል ኣይሆንም። ሞክሼዎችን በሚፈልጉና በማይፈልጉ መካከል የሚፈጠሩት ችግሮች ሰዉ ላይ ሥራ ያበዛሉ። ፵. ኆኄያትን መጠበቅ ቅኔ ላይ ትንሽ ችግር ሊፈጥር ይችላል። [http://senamirmir.org/downloads/Homonyms-Note01.pdf]
፵፩. በቅርቡ በግዕዝ ፊደል መብዛት የተነሳ መዝገበ ቃላትን መጠቀም ኣስቸገረ በማለት ፊደል እንዲቀነስ የሚል መጽሓፍ ተጽፏል። [http://www.tigraionline.com/articles/language-reform-ethiopia.html] ይህ ጊዜው ያለፈበት ኣስተያየት ነው። ወደፊት ኣንድ የሚፈለግን ቃል ጽፎ ኮምፕዩተር ካለበት ያወጣዋል እንጂ መጽሓፍ ማገላበጥ ኣያስፈልግም። ፵፪. መጥበቅና ኣለመጥበቅ ከሞክሼዎች ጋር እንዳይምታቱ መጠንቀቅ ያስፈልጋል።
በሌላ በኩል የዓማርኛን ሞክሼዎች መወገድ የሚፈልጉ ምክንያቶች ቢኖሯቸውም [https://dawitworku.wordpress.com/2013/09/25/%E1%8C%89%E1%8A%95%E1%8C%AD-%E1%8A%A0%E1%88%8D%E1%8D%8B%E1%8B%8D-%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%88%98%E1%89%80%E1%8A%90%E1%88%B5-%E1%8A%A0%E1%88%88/] ኣንዳንዶቹ ከላይ ተጠቃቅሰዋል። ፩. ስድስት ዓይነቶች “ሀ”ዎች ቢኖሩም በሃሌታው “ሀ” እና እንዚራኖቹ ብንጠቀም የእነ “ሐ”፣ “ኀ”፣ “ኈ”፣ “ኸ” እና “ዀ” እንዚራኖች ጭምር ድምፆች ኣንድ ዓይነት በመሆናቸውና ዓማርኛ ውስጥ ስለጠፉም ስለማያስፈልጉ የቀለሞች ቍጥር ይቀንሳል ነው። ፪. ሞክሼዎች ቢቀነሱ ግዕዝን ለመክተብ በሁሉም ቍልፎች መጠቀም ኣያስፈልግም የሚሉ ኣይጠፉም። ፫. የኣለነው ዓለም እየሰለጠነና ነገሮች እየቀለሉ በኣሉበት ዘመን ስለሆነ መቀነስ የምንችላቸው ስለኣሉ መጓተት ኣያስፈልግም የሚሉ ኣሉ። ፬. በግዕዝ ፊደል የሚጠቀሙ የተለያዩ ቋንቋዎች ድምፆችን የሚወክሉት ኣዳዲስ ቀለሞች ተሠርተው ሥራ ላይ ስለዋሉ የማያስፈልጓቸውን ሞክሼዎች ማስወገጃ ጊዜው ኣሁን ነው የሚሉ ኣይጠፉም።
===ፓተንት===
ፓተንት (Patent) ኣንድ ሰው ጥቅም ያለው ኣዲስ ነገር ወይም ግኝት ሲያቀርብ ከመንግሥት ለተወሰነ ጊዜ የሚሰጥ የባለቤትነት መታወቂያ ነው። በፓተንት የተጠበቀን ግኝት ያለባለቤቱ ፈቃድ መሥራት፣ መጠቀምና መሸጥ ክልክል ነው። ምሳሌ፦ እ.ኤ.ኣ. በ1878 የ“ቅውኽርትይ”ን (QWERTY) የእንግሊዝኛ የታይፕ መሣሪያ ለፈጠረው ክሪስቶፈር ሾልስ ቍጥሩ 207,559 የሆነ የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንት ሲሰጠው የእጅ ስልክ በ1973 ለፈጠረው ማርቲን ኩፐር ቍጥሩ 3,906,166 የሆነ የኣሜሪካ ፓተንት ተሰጥቷል። በ2015 ግዕዝ በኮምፕዩተር ለተከተበበት ግኝት ቍጥሩ 9,000,957 [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=9000957.PN.&OS=PN/9000957&RS=PN/9000957] የሆነ ለዶክተር ኣበራ ሞላ በዩናይትድ እስቴትስ መንግሥት የባለቤትነት መታወቂያ መጋቢት ፳፱ ቀን ፳፻፯ ዓ.ም. ተሰጥቷል። የፓተንቱ ስም፣ ቍጥር፣ ፈጣሪና የተሰጠበት ቀን ይታተማል። [https://www.highbeam.com/doc/1P3-3646985551.html] (የኢትዮጵያም ፓተንት ለዶክተሩ በሦስት ወራት ውስጥ እንደሚሰጥ ጥቅምት ፳፱ ቀን ፳፻፰ ዓ.ም. ተጽፏል።) [http://medrek35.rssing.com/browser.php?indx=52631990&item=474] ይህ ኣብሻ በሚል ስም የታወቀው ግኝት ግዕዝ በኮምፕዩተርና ከመሳሰሉት ከኣንድ ገበታ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች እንዲከተብ የኣስቻለ መደብ ነው። ለግዕዝ ፊደልም የመጀመሪያው ፓተንት ነው። [http://www.ethiomedia.com/1011iss…/first_ethiopic_patent.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011iss%E2%80%A6/first_ethiopic_patent.pdf |date=20220118223527 }} [http://www.ethiomedia.com/1011issues/5275.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/5275.html |date=20171011142705 }} ፓተንት ለፈጣሪው የሚሰጠው ዕውቀቱን ለሕዝብ ስለኣሳወቀ ሌሎች ያለፈጣሪው ፈቃድ እንዳይጠቀሙበት መከላከያ ሲሆን የመለያ ቊጥር ይሰጠዋል። ኣንድ ሰው ፓተንት ኣለኝ ሲል በስሙ ወይንም በፓተንቱ ቍጥር በመፈለግ ማረጋገጥ ይቻላል። ምሳሌ እዚህ፦ [http://patft.uspto.gov/netahtml/PTO/search-bool.html] {{Wayback|url=http://patft.uspto.gov/netahtml/PTO/search-bool.html |date=20190428221946 }} የግዕዝ ፓተንት ተሰጠ ማለትም ኣሜሪካ ግኝቱን ኣጣርቶ ለዓለም በማሳወቅ ስለግኝቱ ኣተመ እንጂ ፊደሉ ለኣሜሪካ ተሰጠ ማለት ኣይደለም። የግዕዝ ፊደል ቴክኖሎጂ በፓተንት የተጠበቀ ስለሆነ የግኝቱን ፈጣሪ መብት ማክበርና ማስከበር ከሕዝቡና መንግሥት ይጠበቃል።
የግዕዝ ፊደል ሁለተኛ የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት ማሳወቂያ በቅርቡ ኣግኝቷል። [https://www.satenaw.com/amharic/archives/60429] ዶክተር ኣበራ ሞላ ቍጥሩ ዘጠኝ ሚሊዮን ሰባት መቶ ሰላሳ ሦስት ሺህ ሰባት መቶ ሰላሳ ሁለት የሆነ ኣዲስ የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት ማሳወቂያ (ፓተንት) ሚያዝያ ፯ ቀን ፳፻፱ ዓ.ም. ተሰጣቸው። ይህ ኮምፕዩተሮች፣ የእጅ ስልኮችና ተመሳሳይ መሣሪያዎች ውስጥ የእንግሊዝኛ ፊደላት ከሚከትቡበት ኣንዳንድ ዘዴዎች ጋር የተቀራረበ ነው።
በቅርቡ ኣንድ የኤውሮጳ ኩባንያ ከጤፍ ኣጠቃቀም ጋር የተያያዘ ፓተንት ስለኣገኘ ኢትዮጵያውያን ኣልተደሰቱም። [https://www.dutchnews.nl/best-of-the-web/whose-injera-is-it-anyway-a-dutchman-patented-it-in-2003/] [https://mg.co.za/article/2018-06-29-00-whose-injera-is-it-anyway] ዶ/ር ኣበራ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው በፓተንቶች ባይጠብቋቸው ኖሮ ኢትዮጵያ ከማትወጣበት ጣጣ ትገባ እንደነበረ በሚገባ የተረዱ ምሁራን ኣሉ። የዶክተሩን ግዙፍ ውለታዎች ከግማሽ ደርዘን በላይ የሆኑ ድርጅቶች በሽልማት ሲያበረታቷቸው [http://ethiopianege.com/archives/4547] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/4547 |date=20171225132856 }} የኢትዮጵያን ቅርስ፣ ፊደልና ቋንቋዎች በኣዳዲስ ቴክኖሎጂ እንደጠበቁ ዛሬም ያልተገነዘቡ ኣሉ። የዶክተሩ ድካም ኣንዱ ምክንያት የኢትዮጵያውያን በፊደላቸው የመጠቀም መብት እንዳይወሰድባቸው ነው።
ኣንድ ፓተንት የኣለው ፈጣሪ በፈጠራው ላይጠቀም ወይም ውጤቱን ላይሸጥ ይችላል። ቴክኖሎጂ ዓለምን ስለኣቀራረበና በፍጥንት እያደገ ስለሆነ ፓተንት ማግኘት ቀላል ነገር ኣይደለም። በፓተንት የሚጠበቅ ግኝት መጀመሪያ ለመንግሥት እንጂ ለሕዝብ መቅረብ የለበትም። በግዕዝ ፊደል ለብዙ ሺህ ዓመታት ስንጠቀም ስለነበረ ኣጠቃቀሙም ሆነ ፊደሉ ኣዲስ ነገር ኣይደለም። ዶክተሩ የፓተንትን ጥቅም ቀደም ብለው ያውቁ ስለነበረ ቴክኖሎጂው እንደጀመረ በመረዳትና በማበልጸግ የሠሩት በሌሎች እንዳንቀደም ነበር። ቴክኖሎጂውንም የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር እንደሚጋሩም በኢትዮጵያ ኤምባሲ በኩል ለመንግሥት በጽሑፍ ቢገለጽም ስላልተባበሩ መብታቸውን ለማስጠብቅ ወደ ኣሜሪካ መንግሥት ስለተመለሱ ኣሜሪካም የኢትዮጵያ ባለውለታ ናት። ዶ/ር ኣበራ የግዕዝ ፓተንት ኣገኙ ማለት ሰዉ በፊደሉ እንዳይጠቀም ተደረገ ማለት ኣይደለም።
ሌላ የፓተንት ጥቅም ሌሎች ዓዋቂዎች ቀደም የኣሉትን እየጠቃቀሱ በማሻሻል ኣዳዲስ ፈጠራዎችን እንዲፈጥሩ ነው። የፓተንቶች በሌሎች መጠቀስ ለግኝቱ ፈጣሪ፣ ኩባንያና ኣገርም ክብር ነው። ለምሳሌ ያህል የዶ/ር ኣበራ ፈጠራዎች ከደርዘን በላይ የዓለም ፓተንቶችና ማመልከቻዎች ውስጥ ተጠቅሰዋል። የፓተንት መረጃዎችም ውስጥ ከግኝቱ ጋር የተያያዙ ጠቃሚ ሥራዎች በፈጣሪዎቹና መርማሪዎች ይጠቀሳሉ። በዶ/ር ኣበራ ሞላ ስምና በብቸኝነት እስከኣሁን (እ.ኤ.ኣ. 2018) የተሰጡዋቸው ፓተንቶች ቍጥር 9 ደርሰዋል። በኣሜሪካ ፓተንት የሚሰጠው ሰው ነዋሪነት (Citizen) እንጂ ዜግነት (Nationality) ኣይመዘገብም። ቍጥሩ 10,067,574 የሆነ ሦስተኛ የዩናይትድ እስቴትስ የግዕዝ ፓተንት በቅርቡ ለዶክተሩ ተሰጥቷል። [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=10067574.PN.&OS=PN/10067574&RS=PN/10067574] በቅርቡም ኣራተኛ የዩናይትድ እስቴትስና ሦስት የኢትዮጵያ ፓተንቶች ለዶክተሩ ተስጥተዋል።
ዶክተር ኣበራ ሌሎች ፓተንቶች እንዳሏቸው ቀደም ብሎ ተጠቅሷል። [https://archive.li/r1Est] [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] እንዶድ ትላትልን እንደሚገድል በደረሱበት ትልቅ ኣስተዋጽዖዋቸው የኣሜሪካ ፓተንት በማግኘት የታወቁት ሌላው ኢትዮጵያዊ ዶ/ር [[ኣክሊሉ ለማ]] ናቸው። የኣሜሪካ ፓተንቶች ያሏቸው ኢትዮጵያውያንም እነዚህ ብቻ ኣይደሉም። የመጀመሪያው የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንት ከተሰጠበት 1790 ኤ.ዲ. ጀምሮ የኣሉት [https://en.wikipedia.org/wiki/Samuel_Hopkins_(inventor)] ኢንተርኔት ላይ ይገኛሉ። ፓተንቶቹ ለቀለሞቹ ስለሆኑ ዶክተሩ መብቱን ያስከበሩት ለኢትዮጵያና ኤርትራ ፊደላት ነው። የዶ/ር ኣበራ ሞላ ፓተንቶች የኣማርኛ ታይፕራይተርን ስለማይመለከቱ ከእነሱ ጋር ግንኙነት የላቸውም።
የፓተንትና ኮፒራይት መብቶች የተለያዩ ናቸው። ለምሳሌ ያህል የዶክተሩ የሞዴት የዩናይትድ እስቴትስ ኮፒራይት መብት እዚህ ኣለ። [https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=ModEth&Search_Code=TALL&PID=AINu5ZM4-JH4SXMyLcIsjLWVME_wD&SEQ=20100123185924&CNT=25&HIST=1] የግዕዝ ፊደል ከተለያዩ መብቶች ጋር በተያያዙ ተጠቃሚዎቹ እንዲጠቀሙ የመብት (Copyright)፣ ንግድ ምልክት (Trademark)፣ ተመዝግቧል ምልክት (Registered)፣ የመሳሰሉትን ፈጥረው በፓተንታቸውም ስለኣስተዋወቁ በዓማርኛ መጠቀም ተጀምሯል። የግዕዝ ፊደል የእጅ ስልክ ትክክለኛ ሳይንሳዊ ቴክኖሎጂ ኣጠቃቀሞች ዘዴዎቹን ለፈጠሩት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ቍጥራቸው 9000957፣ 9733724፣ 10067574 እና 10133362 በሆኑ የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንቶች ተሰጥተዋል። ይቀጥላል...።
===የግዕዝ ኣልቦ ኣኃዝ ምልክት===
ግዕዝን ዲጂታይዝ ሲያደርጉ ዶ/ር ኣበራ ሞላ ለዓለም ከኣበረከቷቸው ግኝቶች መካከል የ[[ግዕዝ ኣልቦ]] ወይም ዜሮ ቍጥር ምልክት (Ethiopic Zero Symbol) መፍጠር ኣንዱ ነበር። [http://archive.li/CLc7A] [https://web.archive.org/web/20080305031147/http://www.ethiopic.com/ethiopic/numerals.htm] [https://archive.is/FhYHf] በእዚህ ግኝት የተነሳ አንደጥቂት ባለ ኣኃዝ የዓለም ፊደላት ግዕዝ ኣዲስ ባለ ኣሥር ቤት (Base Ten) የኣኃዝ ቀለሞች ኣሉት። [https://www.facebook.com/notes/geezedit/ethiopic-numeral-names/408836065842968] [http://www.livescience.com/27853-who-invented-zero.html] [http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/HistTopics/Zero.html] {{Wayback|url=http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/HistTopics/Zero.html |date=20160807064840 }} [https://web.archive.org/web/20100105030957/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm] እነዚህም ኣዲሱ የኣልቦ ኣኃዝ ምልክትና የሚከተሉት ከኣንድ እስከ ዘጠኝ የኣሉት የግዕዝ ቍጥራዊ ኣኃዞች ናቸው። የዘጠኙ ቍጥሮች መልኮች ከፊደላውያኑ ጋር ኣንድ ዓይነቶች ቢሆኑም የኣሥሮቹ ቍጥራዊ ኣኃዞች ዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጓቸውን ሃያ የግዕዝ ቍጥሮችና በኋላም በዩኒኮድ ዕውቅና ያገኙትን የእነዚህኑ ሃያ ፊደላዊ ቍጥሮቻችን መብቶችና ኣጠቃቀሞች ኣይመለከትም። ኣዲሶቹ ኣሥር ቍጥራዊ ኣኃዞች የዱሮዎቹ ሃያ ቍጥሮች ላይ የተጨመሩ ሆነው በኣጠቃቀማቸው የተለያዩ ናቸው። ግዕዝ ወደ ዩኒኮድ ከመግባቱ በፊት ዘጠኞቹና ኣልቦ በቊጥራዊ ኣኃዝነት ከኣራተኛው ፊደል በዶክተሩ የግዕዝ መክተቢያዎች ሥራ ላይ ውለዋል። የግዕዝ ኣልቦ ኣኃዝ ከሞዴት 480 ቀለሞች ኣንዱ መሆኑና መርገጫው እዚህ ኣሉ። [http://archive.li/CLc7A]
የኣልቦ ኣኃዝ ዋና ጥቅሞች ሁለት ናቸው። ኣንደኛው በቍጥርነት (Numeric) ሲሆን ሌላው ስፍራ በመያዝ (Positional) ነው። የግዕዝ ኣልቦና ቍጥሮች ኣስፈላጊ ናቸው። ፩. ኣልቦ የታወቀ ቍጥር ስለሆነ የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች በፊደላቸው የማያውቁበት ምክንያት የለም። ፪. የኣልቦ ስፍራ መያዝ ጥቅም በእንግሊዝኛው ዜሮ ለማስረዳት ያህል 2016 እና 201 ሲጻፉ በየተራ (Respectively) ምዕትና ዓሠርቱ ቤቶች ውስጥ ቍጥሮች እንደሌሉ ለማሳየት ነው። 2016 ከ201 የሚለየው በዜሮ ስፍራ ኣያያዝም ነው። ፫. እንደ ግዕዝ የኣሉ የጥንት ፊደላት የኣልቦ ጉዳይ በሚገባ ስለኣልገባቸው የቍጥር ምልክቶችን ከኣንድ ጀምረዋል። [https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm] [http://home.ubalt.edu/ntsbarsh/zero/zero.htm] የዜሮ ምልክት ጥቅም በሕንዶች ተደርሶበት ከሺህ ዓመታት በላይ ሥራ ላይ ቢውልም ኢትዮጵያውያን እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ሳይጠቀሙበት ቆይተዋል። [http://trigonal.ncat.edu/AAU-Network/aau/numerals.html] {{Wayback|url=http://trigonal.ncat.edu/AAU-Network/aau/numerals.html |date=20060913063839 }} የማተሚያ መሣሪያ ኢትዮጵያ ውስጥ ለግዕዝ ጥቅም ላይ በዋለባቸው መቶ ዓመታት ውስጥና ከአዚያ በፊትም የእንግሊዝኛውን (ኣረብኛ) ዜሮ ተጠቅመዋል። ፬. ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ እያንዳንዶቹ ቍጥሮቹ የቀረቡት በፊደልነት ስለሆነ ኮምፕዩተር ሁሉንም የግዕዝን ቍጥሮች በኣኃዝነት ኣያውቃቸውም። ፊደሉ በኮምፕዩተሮችንና ተመሳሳይ መሣሪያዎች በሚገባ እንዲጠቀም የጎደለበት የኣልቦ ኣኃዝ ተሠርቶ ከዘጠኞቹ ኣኃዞች ጋር ተገቢ ሥፍራዎች ውስጥ መቅረብ ይኖርባቸዋል። ስለዚህ ኣዲስ ኣሥር ቍጥሮች ስለተጨመሩ ፊደሉ ሠላሳ ኣኃዞች ኣሉት። ዶክተሩ የኣልቦን ቍጥር መልክ የኣቀረቡትም ኣሁን ኣይደለም። [https://www.facebook.com/notes/geezedit/ethiopic-numeral-names/408836065842968] [https://web.archive.org/web/20130104175325/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] የግዕዝ ኣልቦ ሞዴት፣ ኢትዮወርድና ግዕዝኤዲት ፕሮግራሞች ኣራተኛው ፊደል ውስጥ ቀርበዋል። ኣዲሶቹ ኣሥር የግዕዝ ኣኃዛት ሥራ ላይ የሚውሉት በተግባር የእንግሊዝኛው ኣሥር ቍጥሮች ኣማራጭ በመሆን ነው። የኣዲሶቹ ኣሥር ቍጥሮች ኣጠቃቀም ከሃያዎቹ የተለየ ስለሆነ መለየት እንዲቻል ኣዲሶቹን “ኣበራ” ማለት ይቻላል። ኣዲሶቹን በቅርጽም መለየት እንዲቻል ትንሽ ለውጥ ማድረግ ሳይጠቅም ኣይቀርም፦ ምሳሌ ወንበሮቻቸውን ማንሳት።
፭. ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሲገባ ከዶ/ሩ ኣሥር ኣኃዛት በስተቀር ኣሥራ ኣንዶቹ የቀረቡት በፊደልነት ነበር። ከኣሥር እስከ መቶ የኣሉትንም የመደቡት የሰባተኛው ፊደል ኣኃዞች መርገጫዎች ላይ በፊደልነት ነበር። ይህ ስንጠቀምባቸው የነበሩትን ፳ የግዕዝ ቊጥሮች ኣጠቃቀሞችንም ኣልቀየረም። በኋላም ሃያዎቹ ወደ ዩኒኮድ የገቡት በፊደልነት ነበር። [http://www.google.com/patents/US20090179778] ፮. የግዕዝ ኣልቦ ኣኃዝ ሥፍራው የቍጥሮች መካከል በመሆን ነው። ከዜሮው በላይ በኣሉት ቍጥሮች ልክ ከዜሮ በታችም ኣሉ። ፯. ዶክተሩ የግዕዝን ዜሮ ፈጥረው የጨመሩት ቍጥሮቹ ኣልቦን ስለሌላቸው እንደሮማ (Roman) ኣኃዛት ለሂሳብ ሥራ ኣይጠቅሙም ተብለው እንዳይዳከሙም ነው። ፮. ኮምፕዩተር የሂሳብና የጽሕፈት መሣሪያ በመሆኑ ግዕዝ ዜሮ ቍጥርን ስለሌለው ፈጥረውለት ዶክተሩና ሞዴት፣ ኢትዮወርድና ግዕዝኤዲት ፕሮግራሞቻቸውን የገዙ ሲጠቀሙበት ቆይተዋል። የቍጥሮችን ስፍራዎች ዩኒኮድ ለእንግሊዝኛ ስለመደበ ግዕዝ ወደ ዩኒኮድ ሲገባ የግዕዝን ኣኃዞች ከላቲኑ ጋር መጠቀም ስለኣልተቻለ የፊደላት ስፍራዎች ተሰጥተዋቸዋል። የግዕዝን ኣልቦ የኣለው የግዕዝ ኣሥር ቊጥራዊ ኣኃዛት ስፍራዎቹን ከእንግሊዝኛ ጋር መጋራት ይችላሉ። ፯. የግዕዝ ዜሮ ስለሌለ የጥንት ኢትዮጵያውያን ሂሳብ ኣያውቁም ወይም ኣይችሉም ማለትም ኣይደለም። የመደመር፣ መቀነስ፣ ማባዛትና ማካፈል ዘዴዎች ምሳሌዎች እዚህ ኣሉ። [https://www.youtube.com/watch?v=uXOTKidm7A0] [http://www.uh.edu/engines/epi504.htm]
[http://nazret.com/blog/index.php/2009/06/12/ethiopian_system_of_multiplication] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2009/06/12/ethiopian_system_of_multiplication |date=20130808052204 }} [http://rosettacode.org/wiki/Ethiopian_multiplication] ፰. የግዕዝ ፊደል ኣልቦ ቍጥርን ኣልነበረውም እንጂ ኣስተሳሰቡን ኣልተጠቀምበትም ማለት ኣይደለም። ኣንድ ስንዝር ሲለካ የመነሻው የኣውራ ጣት ስፍራ በቍጥር ሲገለጽ ኣልቦ ነው። የኣልቦ ኣጠቃቀሞች ዘመን መቍጠሪያችን፣ ኮከብ ቆጠራና ሌሎችም ውስጥ ኣሉ።
፱. በግዕዝ ኣልቦ ምልክት መፈጠር የተነሳ ኢትዮጵያ ለዓለም ኣዲስ የቍጥር ኣኃዝ ኣበርክታለች። በግኝቱ መጠቀምና ማስተዋወቅ የኢትዮጵያውያን ኃላፊነት ነው። ከሠላሳ ዓመታት በላይ ሥራ ላይ የዋለ ኣኃዝና ፓተንቶችም ውስጥ የቀረበ በመሆኑ ከማተሚያ ቤት ጎደሎ ፊደሉና የታይፕራተር ቅነሳ ኣስተሳሰብ መላቀቅ ያስፈልጋል። ፲. ዶ/ሩ የግዕዝን ኣልቦ ምልክትና ኣጠቃቀም ስለኣቀረቡ የግዕዝን ሃያ ኣኃዞች የኣጠፉ የሚመስሏቸው ኣሉ። ፲፩. ኣንዳንድ ሰዎች ፊደሉ እንከን የሌለው የእግዚኣብሔር ስጦታ ነውና ኣትነካኩት ይላሉ። የዶክተሩ ገለጻ ሳይንስ [http://home.ubalt.edu/ntsbarsh/zero/ZERO.HTM] እንጂ እምነት ኣይደለም። ፲፪. ዶክተሩ የግዕዝን ኣልቦ ከኣቀረቡ ከኣሥር ዓመታት በኋላ ለእኔም ታየኝ የእሚል ኣንድ ኢትዮጵያዊ ዩናይትድ እስቴትስ ኣለ።
፲፫. በኣሁኑ ጊዜ ነፃው፣ የሚሸጠውና የቁሱ ግዕዝኤዲት ውስጥ የኣሉት የግዕዝ ኣልቦና ቍጥሮች በኣኃዝነት ኣይሠሩም። የኣልቦውም ኣቀማመጥ ጊዜያዊ ነው። ፲፬. ኣልቦ ለረቀቁ የሂሳብ ሥራዎችም ኣስፈላጊ ነው። ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ፊዚክስ ስማር ኣልቦ ኣልቦ መሆኑን ማረጋገጤን ኣስታውሳለሁ። ፲፭. ግዕዝ ኣገር በቀል ፊደል ሆኖ ሳለ ለቅኝ ተገዥዎቻው ተሰጥተዋል። [https://books.google.com/books?id=0u8zE9pgPgUC&pg=PA76&lpg=PA76&dq=Proto-Ethiopic&source=bl&ots=D1dzoO03GC&sig=ms9kCfUSUXW452cZ1OsyHO_yXHw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi-ge3E3s7ZAhVP9GMKHSWoCjEQ6AEILzAD#v=onepage&q=Proto-Ethiopic&f=false] ግዕዝ የኣልቦን ኣኃዝ የኣልነበረው ከኣምስት ግኝቶቹ ኣንዱ ኣኃዝነት ስለነበረ ሳይሆን ኣይቀርም። ፲፮. የጥንት ግብጻውያን በኣኃዞቻቸው ማባዛትን ከኢትዮጵያውያን ሳያገኙ ኣልቀሩም። [https://web.archive.org/web/20130928213711/http://www.chatham.edu/pti/curriculum/units/2004/Renne.pdf]
፲፯. ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣደረግን የሚሉትን ኣንዳንድ ዋሾዎች ከኣሳጧቸው መካከል የግዕዝ ኣልቦ ኣለመኖሯቸው ኣንዱ ነው። ምክንያቱም በታይፕራይተር ኣጠቃቀም ሥራ ላይ ማዋል የሚቻለው የላቲኑን ኣኃዞች ብቻ ስለሆነ የዶክተሩን የኣልቦ ኣኃዝ ኣስተሳሰብ ኣልደገፉም። ፲፰. በነገራችን ላይ የመጀመሪያዎቹ የላቲን ካፒታል ቀለሞች የግዕዙን ኣኃዞች የመሰሉት እያንዳንዶቹ ቀንና ደራሲ በሌለው ጽሑፍ ሊያሳምኑን በመፈለግ ምንጩ የግሪክ ሳይሆን ኣይቀርም እንደሚሉት ሳይሆን [https://www.geez.org/Numerals/] ገልባጮቹ ግሪኮች ሳይሆኑ እንዳልቀረ መረጃ ኣለ። እዚሁ ጽሑፍ ውስጥ መጨረሻ ላይ መቀየሪያ ተብለው የቀረቡ ኣሉ። ሥራው ጥሩ ሆኖ ሳለ የቀረበው የኣረብኛን የኮምፕዩተር ቍጥሮች ወደ ግዕዝና ግዕዙን ወደ ኣረብኛው ያስቀይራል ተብሎ ነው። ዩኒኮድ ውስጥ የኣሉት የግዕዝ ቍጥሮች ፊደል እንጂ በኮምፕዩተር ወግና ኣሠራር ቍጥሮች ስለኣልሆኑ ለኮምፕዩተር ሂሳብ ሥራ የተዘጋጀ ኣለመሆኑ መታወቅ ኣለበት። ኣሁን በኣለው ወግና ኣሠራር ኮምፕዩተር በግዕዝ ኣኃዞች እንዲጠቀም ዶክተሩ ከብዙ ዓመታት በፊት የፈጠሩት የተሻለና ዘለቄታ የኣለው ዘዴ ነው። ፲፱. ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝ ከተደረገ በኋላ ለትላልቆቹ ኣኋዞች የተለያዩ ቀለሞች መፍጠር የሞከሩ ኣሉ። ምሳሌ [http://www.goolgule.com/what-scholars-say-about-our-alphabet/] ። ቍጥሮችን ከኣልቦ እስከ ዘጠኝ በኣሉ ቀለሞች መጠቀም ሳይንሳዊ ነው። ስለዚህ ኣዲስ ተጨማሪ የግዕዝ ኣኋዞችን መፍጠርን ዶክተሩ ኣያበረታቱም። [http://www.goolgule.com/wp-content/uploads/2013/09/Geez-Amharic-Letters.pdf] በእዚህ ኣጋጣሚ ዶክተሩ ማሳሰብ የሚፈልጉት ኣንዳንድ ፀሓፊዎች ከሌሎች የኣገኙትን ዋቢ ኣድርጎ የማቅረብ ጥቅምና ኣስፈላጊነት መገንዘብ ነው። ዋቢ የሌለውን ጽሑፍ በዋቢነት መጠቀም ኣስቸጋሪ ነው። ፳. ኣልቦን ጨምሮ የእንግሊዝኛውን የኣኃዞች ኣጠቃቀም በተለይም ኣኃዞች በቃላት ሲገለጹ ጠንቅቆ ማወቅ ለትርጕም ጠቃሚ ነው። [https://www.aresearchguide.com/writing-out-numbers-in-words.html]
፳፩. በዓማርኛ የጽሕፈት ሥርዓት ውስጥ የሒሳብ ምልክቶች ኣለመገኘታቸው ችግር ነው የሚሉ ኣሉ። [https://selam251.wordpress.com/2014/12/07/%e1%8b%a8%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8d-%e1%8a%90%e1%8c%88%e1%88%ad/] ከሒሳብ ምልክቶቹ ይልቅ የግዕዝ ኣልቦ ኣኃዝ ምልክት ኣለመኖር ነበር ችግሩ። ምንም እንኳ የዜሮ ምልክት በቊጥሩ ስርዓት ውስጥ ባይኖርም፣ የዜሮ ጽንሰ ሐሳብ ግን ለብዙ መቶ ዓመታት አልቦ በሚለው ቃል ውስጥ ተካቶ እናያለን፣ በተለይ የማካፈል ስሌት ውጤቶች ውስጥ። [https://andemta.com/2017/08/06/%e1%8b%98%e1%88%98%e1%8a%95-%e1%89%8a%e1%8c%a5%e1%88%ad%e1%8a%93-%e1%88%b5%e1%88%8c%e1%89%b5/] ፳፪. የዶክተሩ ኣሥር ኣዳዲስ የግዕዝ ቍጥራዊ (Numeric) ኣኃዞች ከኣንድ እስከ ዘጠኝ ከኣሉት የዩኒኮድ መደብ ውስጥ የገቡት ዘጠኙ ጥንታዊ ፊደላዊ (Alpahbetic) ኣኃዞች እንዲለዩ በቅርቡ ዶክተሩ መቀመጫዎቻቸውን ኣንስተዋል። ይህ ከግዕዝ ቀለሞች ጠባይም ጋር የሚሄድ ነው። ምክንያቱም ቍጥራዊና ፊደላዊ ኣኃዞች ቅርጾች መጋራት ስለሌለባቸውም ነው። ኣልቦው ጥቅም ላይ እንዲውል ዶክተሩ ከ"1" እስከ "9" ተጨማሪም ኣኃዞች በመጨመር የግዕዝን ቍጥሮች ብዛት ከ፳ ወደ ፴ ከፍ ቢያደርጉም ኣሥሮቹን በቊጥርኝት በመቀጠል አንድንጠቀም ኣድርገዋቸዋል። ዶክተሩ ከዩኒኮድ በፊት የፈጠሩት የኣልቦ ቍጥራዊ ኣኃዝ መቀመጫ የኣለው ቀለም ሲሆን ከዩኒኮድ በኋላ በቅርቡ የጨመሯቸው ከኣልቦ እስከ ዘጠኝ የኣሉት መቀመጫ የሌላቸው ኣዳዲስ ኣሥር ቍጥራዊ ኣኃዛት ናቸው። ስለዚህ የዶክተሩ ኣልቦ ኣኃዞች ሁለት ዓይነቶች ናቸው። ሕዝቡ በኣማራጭነት እንዲጠቀምበት የሚፈልጉትም በኣዲሶቹ ኣሥሮቹ ቊጥራዊ ኣኃዞች ነው። እነዚህ ግኝቶችና ኣጠቃቀሞቻቸው በፓተንት ማመልከቻቸውም ተጠቅሰዋል። ዶ/ሩ GeezEdit Amharic P ፊደል ውስጥ የኣቀረቡት የግዕዝ ኣልቦ ዩኒኮዱ ውስጥ እንደኣሉት ኣኃዞች ፊደላዊ ነው። ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ዶክተሩ ከኣረቡ ሌላ ለኣሥሩ ኣኃዛዊ ቍጥሮች ከሰባት በላይ ምርጫዎች ሲኖራቸው ታይፕራይተሩ በኣንድ የእንግሊዝኛ ፊደል ምትክ የቀረበ ቴክኖሎጂ ስለሆነ ለኣንድም ግዕዛዊ ኣኃዝ ስፍራ ኣልነበነውም። የኣማርኛ ታይፕራይተር ኮምፕዩተራይዝድ ሲደረግ ለፊደላት የነበረው 128 ስፍራዎች ብቻ ስለነበሩና ለኣማርኛም በቂ ቦታዎች ስለኣልነበሩት ግዕዝን በታይፕራተር ዲጂታይዝ ኣደረግን የሚሉት ፊደሉንና መጻፊያውን የኣልነበራቸው ዋሾዎች ጭምር ናቸው። ፳፫. ለግዕዙ ግኝት ቀለም ቅርፅ የተጠቀሙት በእንግሊዝኛ እዝባራዊ ኣልቦ (Slashed zero) የሚባለውን ነው። [https://en.wikipedia.org/wiki/0_(disambiguation)] ከላቲኑ “o” (“ኦ”) ቀለም እንዲለይ የላቲኑም ኣልቦ ጠበብና ረዘም የተደረገ ስለሆነ ቅርፁ ወደ የግዕዝ ኣራት ቍጥር (“፬”)፣ ዓይኑ “ዐ” እና ፀሓዩ “ፀ” የቀረበ ስለሆነ እንዳያምታቱ ነው። ስለ ዶክተሩ ኣልቦ ኣኃዝ ፈጠራ እስከኣሁንም ከኣልሰሙት መካከል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ይገኙበታል። [https://eotcmk.org/a/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%89%81%E1%8C%A5%E1%88%AE%E1%89%BD-%E1%8A%A0%E1%8C%BB%E1%8C%BB%E1%8D%8D/] ፳፬. የግዕዝ ቍጥሮች ዩኒኮድ ውስጥ የኣሉት በፊደልነት ቢሆንም እንጠቀምባቸው። ሃያዎቹ የግዕዝ ኣኃዞች ፩/1 ፪/2 ፫/3 ፬/4 ፭/5 ፮/6 ፯/7 ፰/8 ፱/9 ፲/10 ፳/20 ፴/30 ፵/40 ፶/50 ፷/60 ፸/70 ፹/80 ፺/90 ፻/100 ፼/10,000 ናቸው። ምሳሌ፦ ሰኔ 28 ቀን 2012 ዓ.ም. ሰኔ ፳፰ ቀን ፳፻፲፪ ዓ.ም.።
===የግዕዝ ምልክቶች===
የግዕዝ ፊደል ምልክቶቹንም (Symbols) ያጠቃልላል። በኮምፕዩተር ዘመንም ግዕዝ መሣሪያዎቹንና የእጅ ስልክ የመሳሰሉትን በሚገባ እንዲጠቀም ዶክተሩ የላቲኑን ምልክቶች በማውረስ ተጠቅመውባቸዋል። ከእነዚህም ዋናዎቹ ቍልፎች የኣሏቸው 32 ምልክቶች ናቸው። የኮምፕዩተር 42 እንግሊዝኛ ቁጥሮችና ምልክቶች ከግዕዙ ጋር ያቀረቡት ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ለግዕዝ ሥራ እንዲያገለግሉ ወስነው ከግዕዙ ቀለሞች ጋር በተመጣጠነ መልክ መሥራት ስለጀመሩ ኮምፕዩተር ገበታ ላይ ያሉት ኣጠቃቀሞች ለግዕዝም እንዲያገለግሉ ነው። ለምሳሌ ያህል “+”፣ “-”፣ “*” እና “/” የመደመር፣ መቀነስ፣ ማባዛትና ማካፈል የግዕዝ የሂሳብ ምልክቶችና ማስሊያዎችም ናቸው። የግዕዝ ምልክቶች ኢትዮጵያዊው ሊቅ [[ቅዱስ ያሬድ]] የፈጠሯቸውን ኣሥር የዜማ ምልክቶች ያጠቃልላል። [http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf] {{Wayback|url=http://hornofafrica.newark.rutgers.edu/downloads/aksum.pdf |date=20170107100939 }} ምልክቶቹን ከቀለሞች በላይ መክተብ ከኣስቸገረ ከቀኝ ጎኖቻቸው መክተብ ይቻላል።
እንዲህም ሆኖ የላቲኑን ምልክቶች በግዕዝነት ስንጠቀምባቸው መከተል የኣለብን ኣጠቃቀሞች ኣሉ። ፩. የእንግሊዝኛው የፊደል ገበታ ላይ የኣለው የላቲንን የኮለን (Colon) ምልክት ኮምፕዩተሩ የሚያውቀው በኮለንነት እንጂ መልኩ የግዕዝን ሁለት ነጥብ ምልክት (“፡”) ስለመሰለ በነጥብነት ኣይደለም። ግዕዝ የእራሱ ኮድ የኣለው በኣለ ሁለት ነጥብ የባዶ ስፍራ ምልክት ስለኣለው ኮለንን በባዶ ስፍራ ምትክ መጠቀም ትክክል ኣይደለም። ፪. ሁለት፣ ሁለት ነጥቦች (“፡፡”) (Ethiopic Spaces) የኣራት ነጥብ ምልክት (“።”) (Period) ኣይደሉም። ስለዚህ ሁለት፣ ሁለት ነጥቦች በኣራት ነጥብ ምትክ መጠቀም ትክክል ኣይደለም። ፫. ሁለት ኮለኖችም (Colons) (“::”) የኣራት ነጥብ ምልክት (“።”) ኣይደሉም። ስለዚህ ሁለት ኮለኖችም በኣራት ነጥብ ምትክ መጠቀም ትክክል ኣይደለም። ሁለት፣ ሁለት ነጥቦች በዓማርኛ የመኪና መጻፊያ (ታይፕራይተር) ዘመን በኣራት ነጥብነት ስንጠቀምባቸው የነበረው ዓላማው ጽሑፉን ወረቀት ላይ ኣስፍሮ ማንበብ ብቻ ስለነበረ ነው። በኮምፕዩተር ግን የቀለሙ ኮድ ወይም ቍጥር ስለሚሰፍር ኣጠቃቀሞቹ የተለያዩ ናቸው። ይህን ኣጠቃቀም ኣለማወቅ ኣራት ነጥብ የሌላቸው
ጽሑፎችን ያስከትላል። ኣራት ነጥብ የሌሏቸው ጽሑፎችን መተርጐምም ያስቸግራል። ሌሎች የተግዳሮት ምንጮች የዶክተሩን የመርገጫዎች ኣመዳደብ እናሻሽላለን ብለው የላቲኑን የምልክት መርገጫዎች ለግዕዝም ተመሳሳይ ኣጠቃቀሞች የኣቀረቡትንም በመጠኑ ይመለከታል። ስለዚህ ኣንዳንድ ኢትዮጵያውያን ዓማርኛውን ኣራት ነጥብ በሌለው ከመጻፍ እንዲቆጠቡና ኣራት ነጥብ በሌለውም መጻፊያ እየጻፉ ጊዜያቸውን ከማባከን ቢቆጠቡ ይጠቅማል። ፬. ስለ ኣራት ነጥብ የተሳሳተ ኣጠቃቀም ተጨማሪ መረጃ የሁለት ነጥቦቹ ሁለት እየተከፈሉ ግማሾቹ ወደ ኣዲስ መስመር መዞር ነው።
፭. በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች ኣጠቃቀም ምልክቶች በቀለማት እንጂ በባዶ ስፍራዎች መቀደም የለባቸውም። ፮. ዶክተሩ በእንግሊዝኛው የንግድ ምልክት (“TM”) ምትክ የግዕዝ የንግድ ምልክት (“ንም”) ምልክት ፈጥረው ሲጠቀሙበት ቆይተዋል። ፯. ጮሌ ስልኮችን ወደጎን ኣዙሮ መጠቀም ያፈጥናል። በተለይ ይኸን ኣጠቃቀም እንደእንግሊዝኛው ለማቀላጠፍ ለሳድሳን መዝጊያ ዶክተሩ የ”ዠ“ን መርገጫ ለግራ ኣውራ ጣት እንዲጠቅምም ኣድርገዋል። ፰. የግዕዝ የነቁጥ ምልክት ተረስቶ ዩኒኮድ ውስጥ ስለኣልገባ መጨመር ይኖርብናል። ምክንያቱም ምልክቱ ከሌሎች የቁምፊው ቀለሞች ጋር እንዲሄድ መሠራት ስለኣለበት ነው።
፱. ኣሥሩ የያሬድ ምልክቶች ብዙ ሰዎች ከኣሏቸው የዶክተሩ ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ፊደል ውስጥ ኣሉ። እያንዳንዱም የሚከተበው በሁለት መርገጫዎች ነው። ፲. በተሳሳቱ ኣራት ነጥቦች የተጻፉ ኣስተማማኝ የኣልሆነ ጽሑፎች ኣሉ። ከእዚህ ጽሑፍ ኣንድ ሁለት ኣንቀጾችን ኮፒ ተደርገው http://www.freetyping.geezedit.com {{Wayback|url=http://www.freetyping.geezedit.com/ |date=20240621180311 }} ገጽ ላይ ቢለጠፉ ችግሮቹን መመልከት ይቻላል።
===ግዕዝና ኦሮምኛ===
ግዕዝ በዶክተር ኣበራ ሞላ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ ለዓማርኛ ተመድበው ከተረፉት ሦስት መርገጫዎች ኣንዱ ለኦሮሞ (Oromo) ሲሆን ሌላው ለትግርኛ ተሰጥቶ የቀረው ለኣገው/ቢለን ሥራ ላይ ውለዋል። ይህ በእንዲህ እንዳለ በ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. የመንግሥት ለውጥ ጊዜ የኣንድ ድርጅት ኦሮሞ ምሁራን ተሰብስበው ከግዕዙ ይልቅ ላቲን ይበጀናል በማለት ግዕዙን (Ethiopic Oromo syllabary) ስለተዉት የሚከተሉትን መጋራት ሳይጠቅም ኣይቀርም። (ለኦሮሞው “ዸ” ፊደል የላቲኑ የመቀነስ ምልክት መርገጫ በዶክተሩ መመደቡን እዚህ ከቀኝ ጎን ከኣሉት ሥዕሎች “ModEth 1989 ሞዴት የፊደል ገበታ ፬፣ ፲፱፻፹፪ ዓ.ም.” የሚለውን ማስተዋል ይጠቅማል። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B#/media/ስዕል:EthiopicComputerization.jpg] [https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm]) ቁቤ ኦሮምኛን በላቲን ፊደል የመክተቢያ ዘዴ ነው።
፩. ጥንትም ቢሆን ፊደላት በእጅ ጽሑፍ ሲጻፉ ላቲን ከግዕዙ በፍጥነት የተከተበበት ጊዜ ኣልነበረም። ምክንያቱም ግዕዝ ኣንድን ድምጽ በኣንድ ቀለም ሲያሰፍር ለኣብዛኛው የላቲን ድምጾች ሁለት ቀለሞች ስለሚያስፈልጉት ነው።
፪. የላቲንና ግዕዝ ቀለሞች (ኦሮምኛውን ግዕዝ ጨምሮ) በማተሚያ መሣሪያዎች ሲከተቡ የሁለቱም ቀለሞች መረጣዎች ኣጠቃቀሞች እኩል ነበር። በእዚህ ዘዴ በግዕዝ ቋንቋ በ1513፣ [https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/] {{Wayback|url=https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/ |date=20191006184131 }} [https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/psalms1-50#Gallery [gallery1] {{Wayback|url=https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/psalms1-50#Gallery |date=20191006184645 }}/0/] ኦሮምኛ ዓማርኛ መተርጐሚያ (Lexicon) በ1850 ግድም በኣቶ ሓብተ ሥላሴ ታትሟል። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%8D%8B%E1%8A%95_%E1%8A%A6%E1%88%AD%E1%88%9B_%E1%88%9B_%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0_%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5_1850] መጽሓፍ ቅዱስን ወደ ኦሮምኛ የመተርጐሙንም ሥራ በማስፋፋት ከሌሎች የቋንቋው ተናጋሪዎች ጋር (ዋሬ፣ ሩፎ፣ ሾለን፣ ጀገን እና ገብረሚካኤል) በመተባበር ሙሉውን ኣዲስ ኪዳን ወደ ኦሮምኛ ተርጕመው በሰኔ 1862 ዓ.ም. ኣገባደዱ። ይህም ትርጕማቸው ለኦሮምኛ ሥነጽሑፍ የመጀመሪያው ኣዲስ ኪዳን መሆኑ ነው። ከጥቂት ዓመታት በኋላም ሚስዮኑ ክራጵፍ ([[J.L. Krapf]]) በ፲፰፻፸፩ ዓ.ም. በራሱ ስም ያሳተመው ይህንኑ የነ[[ኣለቃ ዘነብ]]ን ፲፰፻፷፪ ዓ.ም. ሥራ “ቁልቁሎታ መጻፎታ ከኩ ሐረዋ” ነበር። [https://andemta.com/2017/06/26/%e1%8a%a0%e1%88%88%e1%89%83-%e1%8b%98%e1%8a%90%e1%89%a5/] ኣለቃ ዘነብ ወደ ፲፰፻፸ ዓ.ም. ግድም የ“ኦሮምኛና ኣገውኛ መዝገበ ቃላት” ጽፈዋል ይባላል። የ[[ኣስቴር ጋኖ]]ን የትርጕም መጽሓፍ በመጠቀም በ፲፰፻፹፯ ዓ.ም. የታተመም የኦሮምኛ [[ሓዲስ ኪዳን]]፣ [https://en.wikipedia.org/wiki/Aster_Ganno] [[መጫፈ ቁልቁሉ]] በ፲፰፻፺፱ እ.ኤ.ኣ. (፲፰፻፺፪ ዓ.ም.) በቅዱስ [[ኦነሲሞስ ነሲብ]]፣ [https://en.wikipedia.org/wiki/Onesimos_Nesib] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A6%E1%8A%90%E1%88%B2%E1%88%9E%E1%88%B5_%E1%8A%90%E1%88%B2%E1%89%A5] እና ከእዚያም ወዲህ እንደነ [[በሪሳ]] የኣሉ ጋዜጣዎች በግዕዝ ፊደል በኦሮምኛ ታትመዋል። መጫፈ ቁልቁሉ ለመጀመሪያ ጊዜ በግዕዝ ፊደል በኦሮምኛ ቋንቋ የተጻፈ የምዕራብያኑ King James Version) መጽሓፍ ቅዱስ ትርጕም ነው። ቀደም ብሎም በግዕዝ ፊደል በኦሮምኛ ከቀረቡት መረጃዎች ኣንዱ [[ጀምስ ብሩስ]] የወሰደው የ1790 የኦሮምኛ ትርጕምና የኢዘንበርግ ጽሑፍም ኣሉ። [https://m.facebook.com/photo.php?fbid=1066288513502794&id=100003649675444&set=a.749136815217967.1073741828.100003649675444&source=57]
፫. በዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝድ የሆነው ግዕዝ እ.ኤ.ኣ. በ1987 ለገበያ ቀርቦ በማተሚያ ቤቶች ፊደላት (ሞዴት ፕሮግራም) መክተብ ስለተጀመረ ምሁራን ደስ ሊላቸውና ሳይንሱንና ቴክኖሎጅውን ማወቅና ማስተዋወቅ በተገባ ነበር። ይህ በኣለመደረጉ እ.ኤ.ኣ. በ1992 [http://www.ethiopians.com/bayeyima.html] በፕሮፌሰር [[ጥላሁን ጋሜታ]] ወደ ላቲን ለማዞር ከቀረቡት የኣማርኛ የጽሕፈት መኪናን የሚመለከቱት ጊዜ ለኣለፈባቸውና ኮምፕዩተርን የማይመለከቱ ምክንያቶች መልሶችም ነበሩ። [https://archive.li/WIjry] [https://www.facebook.com/notes/geezedit/advances-made-by-ethiopians-in-the-computer-technology-1991/403555123037729] [http://www.ethiopians.com/bayeyima.html] ስለዚህ በግዕዝ ፊደል በማተሚያ ፊደላት ሲጻፉ የነበሩት በኮምፕዩተር ስለቀረቡ ቴክኖሎጂው ስለተሻሻለና ስለቀለለ ጉዳዩ ይመለከተናል የኣሉት የኦሮሞ ምሁራን ሊደሰቱ የሚገባ እንጂ ወደ ላቲን የሚያስዞር ኣዲስ ምክንያት ኣልነበረም። በጊዜውም በፕሮፌሰር [[ባዬ ይማም]] በዓማርኛ መልስ ቀርቦ ፕሮፌሰር ሚንጋ ነጋሽና ፕሮፌሰር ሳሙኤል ክንዴ ወደ እንግሊዝኛ ተርጕመውታል። [http://www.ethiopians.com/bayeyima.html] ለምሳሌ ያህል ወደ ላቲን የተዞረው ብዙ የግዕዝ ፊደላትን ከማስተማር የኣነሱትን ላቲን ማስተማር ይቀልላል የሚሉ ኣሉ። የላቲኑ ፊደል በቍጥር ማነስ ዕድሜ ልክ እስፔሊንግ ማጥናትንና ኣለመጨረስን ኣስከትሏል። የግዕዝ ፊደላት ቤቶች፣ ቅርጾችና ድምጾች በወጉ የተሠሩ ውብና ግሩም ፈጠራዎች ናቸው። ለምሳሌ ያህል የካዕብ ቤት ፊደላትን ድምጾች ለማሰማት ከንፈሮችን ማሞጥሞጥ ሲያስፈልግ በቅርጽ ከግዕዙ የሚለዩት ከቀኝ ጎን መሥመር በማስጨመር ነው። የስምንተኛው ቤት ድምጾች የሚጻፉት ከግዕዙ ወይም ራብዕ ግርጌ ወይም ኣናት ላይ መስመር በመጨመር ዓይነት ነው። [https://www.facebook.com/notes/403555123037729/]
፬. ላቲን የእራሱ ችግሮች የኣሉት ፊደል ነው። [http://www.i18nguy.com/twain.html] [http://www.smart-jokes.org/english-spelling-reform.html] [https://www.youtube.com/watch?v=06JhqTexYsM] [https://www.theguardian.com/media/mind-your-language/2014/dec/11/mind-your-language-english-spelling] በዶክተሩ ግኝት እያንዳንዱን የግዕዝ ቀለም በሁለት መርገጫዎች መክተብ ተችሏል። ላቲን ይኸን እየኣንዳንዱን የግዕዝ ቀለም በሁለት መርገጫዎች የመክተብ ችሎታ ስለሌለው ግዕዝን በግዕዝ ፊደል መክተብ ብልጫ ኣገኘ። ስለዚህ ኦሮምኛን በላቲን ፊደል መክተብ (ቁቤ) መሻሻል ኣይደለም።
፭. የኦሮምኛው የግዕዝ ፊደል ከሌሎቹ የግዕዝ ቀለሞች ጋር በዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆነ [http://archive.li/WIjry] ለኣለፉት ፴፪ ዓመታት በኮምፕዩተር ቀርቦ በኋላም በዩኒኮድ ዕውቅና ቢያገኝም [https://en.wikipedia.org/wiki/Ethiopic_(Unicode_block)] ሁሉም ባይሆኑ ኦሮሞዎች ግዕዙን እርግፍ ኣድርገው ጥለው ወደ ላቲኑ ስለዞሩ የተፈጠሩት ችግሮች ቀጥለዋል። ለምሳሌ ያህል ላቲን እራሱን የሚገልጸው የኮምፕዩተሩ ገበታ ላይ በኣሉት ቀለሞች ብቻ ኣይደለም።
፮. በእጅ የጽሕፈት መሣሪያ ዘመን ታይፕራይተር ዓማርኛንና ኦሮምኛን ለማስጻፍ ስለኣልቻለ ላቲን ብልጫ ነበረው። የዶክተሩ ግኝት ለእውሸቱ (የፈጠራ) የታይፕራይተር የኣማርኛ ነገሮችና ለትክክለኛዎቹ የማተሚያ ቤቶች ፊደላት ኣጠቃቀሞች እጅግ ትልቅ ፈውስ (Breakthrough) ነበር። የታይፕራይተር ፊደል ለታይፕራይተር ሲባል የተሠራ በፍፁም ትክክለኛ በኣለመሆኑና ለብዙ ምዕት ዓመታትም በእጅ ስንጽፈው የነበረው ከኣለመሆኑም ሌላ የማተሚያ ቤት ፊደላችንም ስለኣልሆነ ከቁርጥራጮች የሚሠራውን ብጥስጥስ ዶ/ር ኣበራ የእውሸት ፊደል ይሉታል። ስለ ታይፕራይተሩ ድክመት ዶክተሩ እ.ኤ.ኣ. በ1991 [http://trigonal.ncat.edu/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://trigonal.ncat.edu/AAU-Network/news/EJSciTech/abera2.html |date=20050404203248 }} [https://www.facebook.com/notes/geezedit/advances-made-by-ethiopians-in-the-computer-technology-1991/403555123037729/] ስለኣቀረቡ መሣሪያው ወደ ቁቤ ለመዞር ምክንያት መሆን ኣልነበረበትም። በታይፕራይተር በመቀጣጠል “ዸ”ን እና እርባታዎቹን መጻፍም ከአማርኛው የተለየ ችግር ኣልነበረውም። ቀደም ብሎም የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ሲጠቀሙቸው የነበሩት የኦሮሞ የግዕዝ ቀለሞች እየኣሉና ከእዚያም ወዲህ በኮምፕዩተር የኦሮምኛው የግዕዝ ፊደል በዶክተሩ መከተብ መቻልና የተጠቃሚዎች መኖር ግንዛቤ ውስጥ ሳይገቡ በንቀት ብዙ ዓመታት ባክነዋል። ቴክኖሎጂ የችግር መፍቻ እንጂ ከችግር መሸሽያ ኣይደለም። ለቴክኖሎጂ ተብሎ ፊደል መቀየርና መቀነስም ነውር ነው። ለምሳሌ ያህል እንደ እንግሊዝኛው ላቲን ዓይነቶቹ የተጻፉት ቃላት የማይነበቡበት (ለምሳሌ ይህል Write) ሳይቀነሱ ኣሉ።
፯. ቁቤ በላቲን ዋየሎች ከሚጠቀምባቸው በተሻለ ኦሮምኛ በግዕዙ ሊጠቀም ይችላል። ኦሮምኛን በፊደል ለመክተብ ከላቲኑ ቁቤ የግዕዝ ፊደል ይጠቅማል። [https://www.youtube.com/watch?v=I97bJbKbW6w] [http://www.ethiomedia.com/1000bits/geez-for-qubee.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/geez-for-qubee.html |date=20170611175248 }} [https://www.satenaw.com/amharic/archives/56312] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/archives/56312 |date=20190813221809 }}
፰. መጽሓፍ ቅዱስ በከፊል እ.ኤ.ኣ. በ1841 በኦሮሞ ቋንቋ በግዕዝ ፊደል ተጽፏል። [http://www.worldscriptures.org/pages/oromocentral.html] [http://www.worldscriptures.org/pages/boranaoromo.html] እንዲሁም እ.ኤ.ኣ. በ1875 የኦሮሞ ሓዲስ ኪዳን በግዕዝ ፊደል ታትሟል። [http://www.worldscriptures.org/pages/oromoeastern.html] [https://web.archive.org/web/20160405073858/http://www.worldscriptures.org/pages/oromowestern.html] [https://web.archive.org/web/20160904072134/http://www.worldscriptures.org/pages/oromoeastern.html]
፱. በልሳነ ግእዝና በኣፋን ኦሮሞ (ግእዚፊ ኣፋን ኦሮሞቲን - Giiiziifi Afaan Oromootiin) የተዘጋጀው [[መጽሓፈ ቅዳሴ]] - ክታበ ቅዳሴ - Kitaaba Qiddaasee መጋቢት 10 ቀን 2008 ዓ.ም. በኢሊሌ ሆቴል ተመርቋል። የትርጐማና የኣርትኦት ሥራው 10 ዓመታት የወሰደው ባለ ሦስት ዓምዱ ክታበ ቅዳሴ፦ የመጀመርያው ረድፍ በግእዝ ቋንቋ፣ ሁለተኛው ረድፍ በኦሮምኛ ሆኖ በግእዝ ፊደል፣ ሦስተኛው ረድፍ በኦሮምኛ ሆኖ በቁቤ ፊደል ተጽፏል ይላል ሪፖርተር ጋዜጣ። [http://andadirgen.blogspot.com/2016/03/blog-post_27.html] ይህ የግዕዝ ፊደል ኦሮምኛን ኣይጽፍም ለሚሉት ማፈሪያ ነው። ስለዚህ ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን ግዕዝ ኦሮምኛን ኣይጽፍም በማለት ከጀመሩት የእውሸት ዘመቻዎቻቸውና ሕዝቡን ከማጣላትና ከመለያየት መቆጠብ ይኖርባቸዋል። ከእነዚህ ተርጓሚዎች ሌላ ለግዕዝ እድገት የሠሩ የኦሮሞ ሊቃውንት ኣሉን። [https://www.zehabesha.com/amharic/archives/28745] {{Wayback|url=https://www.zehabesha.com/amharic/archives/28745 |date=20191112102404 }}
፲. መጽሓፍ ቅዱስ ሙሉዉን ወይም በከፊል ከ፲፭፻፮ ዓ.ም. ጀምሮ በግዕዝ ቀለሞች በማተሚያ ቤቶች ከታተሙባቸው ቋንቋዎች መካከል የግዕዝ ቋንቋ ([[ግዕዝኛ]])፣ [[ዓማርኛ]]፣ [[ትግርኛ]]፣ [[ኦሮምኛ]]፣ [https://web.archive.org/web/20160904072134/http://www.worldscriptures.org/pages/oromoeastern.html] [https://web.archive.org/web/20131016202436/http://www.worldscriptures.org/pages/oromocentral.html] [https://web.archive.org/web/20160405073858/http://www.worldscriptures.org/pages/oromowestern.html] [https://web.archive.org/web/20050206112238/http://www.worldscriptures.org/pages/boranaoromo.html] [[ሃዲያ]]፣ [https://web.archive.org/web/20060215084415/http://www.worldscriptures.org/pages/hadiyya.html] [[ሲዳሞ]]፣ [https://web.archive.org/web/20050206125215/http://www.worldscriptures.org/pages/sidamo.html] [[ከንባታ]]፣ [https://web.archive.org/web/20050206121358/http://www.worldscriptures.org/pages/kambaata.html] [[ወላይታ]] [https://web.archive.org/web/20050206143119/http://www.worldscriptures.org/pages/wolayta.html] እና [[ጌዴኦ]] [https://web.archive.org/web/20050218094313/http://www.worldscriptures.org/pages/gedeo.html] ይገኙበታል። መጽሓፍ ቅዱስ በሌሎች የኢትዮጵያ ቋንቋዎችም ተተርጕሟል። ለምሳሌ ጋሞ ጎፋና ዳውሮ። ስለዚህ ለዓመታት በማተሚያ ቤቶች የግዕዝ ፊደላት ሲከተብ የነበረው ኦሮምኛ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ ዛሬ ሥራ ላይ እየዋለ ግዕዝ ኦሮምኛን ኣይጽፍም ማለት ሳይንስ ኣይደለም።
፲፩. በኣነሱ የኆኄያት ግድፈቶች (Spellings / እስፔሊንጎች) እና ስፍራዎች (Spaces) ማስከተብ ብልጫዎች የነበረው የግዕዝ ፊደል በዶ/ር ኣበራ ግኝቶች የተነሳ የግዕዝ ፊደል ሓሳብን በኣነሱ ጊዜያት (Times)፣ መርገጫዎች (Keystrokes) እና ገበታዎች (Keyboards) በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች በማስከተብ ብልጫዎቹ ወደ ኣምስት ዓይነቶች ከፍ ብለዋል። ለምሳሌ ያህል “ዘ ኲክ ብራውን ፎክስ ጃምፕስ ኦቨር ዘ ሌይዚ ዶግ።” የሚለውን ዓረፍተ ነገር ላቲን በ36 ቀለሞችና በቁቤ በ45 ቀለሞች ከመክተብ ይልቅ በግዕዝ ፊደል በ24 ቀለሞች መክተብ የተሻለ ነው። ስለዚህ ግዕዝ እንኳን ከላቲኑ ቁቤ ከላቲኑ እንግሊዝኛ የተሻለ ነው።
፲፪. የቁቤ ሥርዓት እ.ኤ.ኣ. በ1992 ገደማ የተመሠረተው ኣንዱ ቀለም ኣንድን ድምጽ በመወከል ነው ተብሏል። የላቲንም ሆነ የቁቤ ቀለሞች ኣንድን ድምጽ በኣንድ ቀለም ከሚወክለው የግዕዝ ፊደል ጋር የመወዳደር ችሎታ የላቸውም። ላቲን ኣንዳንድ ድምጾችን የሚከትበው በሁለት ቀለሞች ስለሆነ ሁሉም ቀለሞች ለየብቻቸው ኣንድ ድምጽ እንዲወክሉ እንኳን ተደርጎ መጠቀም ኣይቻልም። ለምሳሌ ያህል “d” እና “h” የ“ዽ” እስፔሊንግ ስለሆኑ “ዲ” እና “ኤች”ን በሁለት ቀለምነት ጎን ለጎን ኣስቀምጦ በ“d” እና “h” ድምጽ ሰጪነት መጠቀም ኣይቻልም። ይህ ምሳሌ የሚያሳየው ቁቤ የተመሠረተው በጥቂት የኦሮሞ ምሁራን ማምታታትም ላይ መመርኰዙን ነው። ሌላ ምሳሌ ግዕዝ ዋየልና ማጥበቂያ (Long Vowels / Germination) የለውም የሚባለው ነው።
[http://samsondoya.blogspot.com/2013/07/open-response-to-yilikal-getnet.html?m=1] ለግዕዝ ዋየል ስለማያስፈልገውና ስለሌለው ዋየል ባያስፈልገውም መዘርዘር ይቻላል። ኣንድ ቀለም የሚበቃውን የግዕዝ ማጥበቂያ ትቶ ለኣልተሟላ ማጥበቅ ሲባል ወደ ላቲን ዋየሎች መዞር ኣያታርፍም። ለላቲን የሚያስፈልጉትን ረዣዥም ዋየሎች ግዕዝ ስለሌለው ኦሮምኛን በላቲን ለመክተብ መረጥን ለሚሉት ሰበቡ ሳይንሳዊ ስለኣልሆነና ግዕዝ ሥርዓተ ንባብ (ማንሳት፣ መጣል፣ ማጥበቅ፣ ማላላት፣ ማናበብ፣ አለማናበብ፣ መዋጥና መቍጠር) ስለኣለው [https://eotcmk.org/a/pronounciation/] ሊታሰብበት ይገባል ይላሉ ዶክተር ኣበራ። የግዕዝ ፊደል በብዛቱ እየተወቀሰ ከእዚያ በበዙ ቀለምች መተካት ትክክል አይደለም። ቁቤ ሁሉንም የላቲን ዋየሎችንና እንዚራን (Accents) ኣልተጠቀመም። ጥናት ላይ ተመርኵዞም ኦሮምኛ ሁሉንም የዓማርኛ ቀለሞች የኣለመጠቀምም መብት ኣለው። የተለያዩ ምክንያቶች በማቅረብ የግዕዝ ፊደል ኦሮምኛን ኣይጽፍም የኣሉትን እንደተሳሳቱ ሳይጠቅሱ ኣሁንም መጥቀስ ስለጉዳዩ ኣሁንም የሚጽፉት ጥቂት ምሁራን እራሳቸውን ማረም እንዳልቻሉ ያሳያል። [https://advocacy4oromia.org/2013/10/05/the-use-of-latin-script-for-afan-oromo-writing-is-based-on-scientific-evidence/] [https://web.archive.org/web/20060516083508/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] የ“መ” እና “ማ”ን እስፔሊንግ “ma” እና “maa” ማድረግ መካሰር ነው። ወደ ላቲን የተዞረው ያለበቂ ጥናትና ሕዝቡ ሳያውቅና ሳይመርጥ በእውሸት ሕዝብ መረጠው ተብሎ ነው።
፲፫. ማንኛውንም የኦሮሞ ፊደል በሦስት መርገጫዎች መክተብ ነውር ነው። ማንኛውንም የኦሮምኛ ድምጽ በሦስት መርገጫዎች መክተብ ነውር ነው። ምክንያቱም ግዕዝ በኮምፕዩተር ኣይጻፍም ተብሎ የኣማርኛ ታይፕራይተር ማጓጓዝ እንደችግር በቀረበበት ጊዜ እያንዳንዱ የኦሮምኛ የግዕዝ ቀለም በኮምፕዩተር በሁለት መርገጫዎች በዶክተሩ እየተከተበ ነበር። ምንም እንኳን ግዕዝ እንከን የማይወጣለት ፊደል ነው ማለት ባይቻልም ለኣንድ ድምጽ ኣንድ ቀለም ለመመደብና ኣንድን ቀለም ለኣንድ ድምጽ ለመመደብ የተፈጠረ ነው ማለት ይቻላል። ግዕዝ በኮምፕዩተር እየተጻፈ በፊደላዊ ፊደል በላቲን ኦሮምኛውን በበዙ መርገጫዎች መክተብ ኣሁንም ሳይንሳዊና የተሻለ ነው ማለት ለቴክኖሎጂ ሲባል እራስን ዝቅ ማድረግና ኣርቆ ኣለማስተዋል ነው። [https://advocacy4oromia.org/2013/10/05/the-use-of-latin-script-for-afan-oromo-writing-is-based-on-scientific-evidence/]
፲፬. ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን ዓማርኛ የማጥበቂያ ምልክት የለውም የሚሏቸውን ስሕተቶች ቀጥለውበታል። ዓማርኛ መጥበቅ የኣለበትን ቃል ከማይጠብቀው የሚለይበት ዘዴዎች ኣሉት። ከእነዚህ ኣንዱ ከሚጠብቀው ቀለም ኣናት በላይ ኣንድ ነጥብ መክተብ ሲሆን ምሳሌውም በ፲፮፻፺ ዓ.ም. ላቲንና ዓማርኛ መተርጐሚያ መጽሓፍ ውስጥ ታትሟል። ለምሳሌ ያህል “ላላ‘” እና “አላላ‘” ገጽ 1 እና “መነ‘ሣት” ገጽ 50 ላይ ቀርበዋል። [https://books.google.com/books?id=akBMAAAAcAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false] ይኸንንም ኣጠቃቀም [[ሓዲስ ዓለማየሁ]] [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%80%E1%8B%B2%E1%88%B5_%E1%8B%93%E1%88%88%E1%88%9B%E1%8B%A8%E1%88%81] https://en.wikipedia.org/wiki/Hiob_Ludolf] [በ“ፍቅር እስከ መቃብር” መጽሓፋቸው ኣስፋፍተውታል። [https://redawubelibrary.files.wordpress.com/2013/11/e18d8de18985e188ad-e18aa5e188b5e18aa8-e18898e18983e189a5e188ad.pdf]] በኣዲስ ቅርጽ ለኮምፕዩተር እንዲስማማ መጥበቅ ከኣለበት ቀለም ኋላም እንዲከተብ ተደርጎ ማጥበቂያና ማላልያ በዶክተር ኣበራ ፓተንትም ውስጥ ኣ.ኤ.ኣ. በ2009 ተጠቅሰዋል። [http://www.google.com/patents/US20090179778]
፲፭. የቁቤ ዋየሎች “ኤ”፣ “ኢ”፣ “ኣይ”፣ “ኦ” እና “ዩ” (“a”፣ “e”፣ “i”፣ “o” እና “u”) ስለሆኑ በቁቤ “ክታበ”ን ከ“ኪታባ” የመለየትና ማጥበቅ/ማላላት ችግሮች ቢኖሩትም ስለ ቁቤ ማጥበቅ፣ ማላላት፣ ማስረዘምና ማሳጠር የሚጽፉም ኣሉ። ይህ በኣዲስ ፊደልነት የቀረበውንም በብዛት ከግዕዝ ፊደል የበለጠውንም [https://en.wikipedia.org/wiki/Bakri_Sapalo] ይመለከታል። ግዕዝ ሰባት እንዚራን ሲኖረው ኦሮምኛ 10 ያስፈልጉታል የተባለው ትክክል ከኣለመሆኑም ሌላ ቍጥሩን ወደ 13 መጨመርም ስለኣላዋጣም ኣልቀጠለም። [http://www.gadaa.com/language.html] {{Wayback|url=http://www.gadaa.com/language.html |date=20140328095123 }} ትክክለኛው የግዕዝ ኣጻጻፍ “ኣፋን” እንጂ “አፋን“ ኣይደለም። ኣንዳንዱ “ድ“ን በ“d“ ሌላው በ“di“ ይጽፋል።
፲፮. ይህ ግዕዝና ኦሮምኛ ሳይንሳዊ ጽሑፍ ስለ ፊደላቱ እንጂ ቋንቋዎቹን ኣይመለከትም። የኦሮሞ ቋንቋችን መዳከም ስለሌለበት ስለ ፊደል ስንወያይ ሰለ ቋንቋና ሰለኣልፈጠርናቸው ኦሮሞነት መቀላቀል ሳይንስ ኣይደለም። የኦሮምኛው የግዕዝ ፊደል ከሌሎቹ የግዕዝ ቀለሞች ጋር በዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝድ ስለሆነ ለኣለፉት ፴፪ ዓመታት በኮምፕዩተር ቀርቦ [https://web.archive.org/web/20130104175325/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] በኋላም በዩኒኮድ፣ ዩናይትድ እስቴትስና የኢትዮጵያ መንግሥታት ዕውቅና ቢያገኝም ዛሬም ሶፍትዌር ውስጥ የሉም ብለው የሚጽፉ ኣሉ። ምሳሌ፦ “በዻኔ” [https://www.satenaw.com/amharic/archives/68365]
፲፯. እነ “ሸ”፣ “ቸ”፣ “ኘ”፣ “ዸ”፣ “ጠ”፣ “ጨ”፣ “ጰ”፣ እንዚራኖቹንና ሌሎች ቀለሞች የኣሉትን ለኦሮምኛ የሚያስፈልጉትን ቀለሞች ትቶ እነዚህን ወደ የሌሉት የላቲን ፊደል መዞር ሳይንስ ኣይደለም። [http://samsondoya.blogspot.com/2013/07/open-response-to-yilikal-getnet.html?m=1] የእነ“ጨ”፣ “ⶸ” እና “ꬠ” እንዚራን በቁቤ መለየት ቀላል ኣይሆንም።
፲፰. የኦሮምኛ ድምጾችንና እርባታዎችን የሚወክል የፊደል ገበታ (ከኣማርኛ ታይፕራይተር፣ [[ዓረብኛ]]ና [[ላቲን]]) ለጊዜው የተሻለው ላቲን ነው በማለት በስሕተት የቁቤ ኣጻጻፍ ሥራ ላይ ዋለ። ይህ ለዓማርኛው በኣለመደረጉ ዶክተሩ በመፍትሔው የደረሱለት ለኦሮምኛው ፊደል ጭምርም ነበርና ነውም። ምክንያቱም ዓማርኛና ኦሮምኛ በትክክለኛው የግዕዝ ፊደል ለብዙ ምዕት ዓመታት ተጠቅመውበታል። [https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] የጄምስ ብሩስና ሌሎች መረጃዎችም ኣሉ። [https://am.m.wikipedia.org/wiki/%E1%89%BB%E1%88%AD%E1%88%88%E1%88%B5_%E1%8B%8A%E1%88%8A%E1%8B%A8%E1%88%9D_%E1%8A%A2%E1%8B%98%E1%8A%95%E1%89%A0%E1%88%AD%E1%8C%8D] ስለዚህ ዓማርኛውንም ሆነ ሌሎችን ቋንቋዎቻችንን ለማይጽፈው የዓማርኛ ታይፕራይተር ሲባል ፊደሉን የተዉት ቋንቋዎች በኣንዳንድ ተናጋሪዎች ስሕተት እንጂ በግዕዝ ፊደል ሲጠቀሙ በነበሩ ኢትዮጵያውያን ስሕተት ኣልነበረም።
፲፱. በዶክተሩ ግኝቶች ከ“አ” እና “ኸ” መርገጫዎች ፲፬ የግዕዝ ቀለሞች እየተከተቡ ናቸው። [http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf |date=20160418095022 }} [http://www.google.com/patents/US9733724]
፳. [[ቁቤ]] በ“a”፣ “e”፣ “i”፣ “o” እና “u” በተጠቀመው ዓይነት በ“ኣ”፣ “ኤ”፣ “ኢ”፣ “ኦ” እና “ኡ” የግዕዝ ቀለሞች መጠቀም ይችል ነበር። ኣንዳንድ ኦሮሞዎች “ቢራ” በላቲን ኦሮምኛ "biirraa" ተብሎ የሚጻፈው ግዕዝ ስለማይችለውም ነው ይላሉ። በ“biirraa” ምትክ “ብኢኢርርኣኣ” ተብሎ በግዕዝ ፊደል መጻፍ ይቻላል። ስለዚህ ቁቤ የተመሠረተው ሳይንሳዊ ጥቅም ላይ ኣይደለም። “ቢ” እና “ራ” ቀለሞችን ዓማርኛ በኣራት ዓይነቶች ማለትም “ቢራ”፣ “ቢ'ራ”፣ “ቢራ'” እና “ቢ'ራ'” መጠቀም ይችላል። “ብኢርኣ” ወይም “ቢርራ”ም ኣለ። ለምሳሌ ያህል “ለቆ” የሚለውን ቃል “ለቅቆ” ወይም “ለቆ'” ዓይነቶች መክተብና ማላልያና ማጥበቂያዎች መጨመርም ይቻላል። ቁቤ ዋየሎችን ከመደራረብ በ“ዓ”፣ “ዔ”፣ “ዒ”፣ “ዖ” እና “ዑ” የግዕዝ ቀለሞች ኣጠቃቀም ምሳሌዎች ጊዜ፣ ሥፍራና ጉልበት መቆጠብ ይችል ነበር። ከኣምስት የላቲን ዋየሎች የግዕዙ “አ”፣ “ዐ” እና ሰባት እንዚራኖቻቸው የተሻለ ገላጮችና ሥፍራ ቆጣቢዎች ናችው። እዚህ የቀረቡትም መረጃዎች ዋሾ የኦሮሞ ምሁሮችን ስለሚያሳፍሩ ዝም እያሉ የተጃጃሉት እነዚያኑ ጥያቄዎች ደጋግመው ይጠይቃሉ።
፳፩. ኣንዳንድ የኦሮሞ ምሁራን ግዕዝ የኦሮምኛ ቃላትን ኣይጽፍም በማለቱ በኣለማወቅ በስሕተቱ ገፍተውበታል። ጎዸቱ፣ ቶኮፋዸ፣ ዹፌ፣ ዹጉማ፣ ጀዺ፣ ዻባ፣ ዻራርቱ፣ ባዻዻ፣ ዻዻ፣ ጄዼ፣ ዼራ፣ ዽባፍ፣ ዽባ፣ ነንዾከዼስ፣ ዿ የእንዚራኑ ምሳሌዎች ናቸው። ዓማርኛው ላይ የተጨመሩት ስምንቱ የኦሮሞ ቀለሞች “ዸ”፣ “ዹ”፣ “ዺ”፣ “ዻ”፣ “ዼ”፣ “ዽ”፣ “ዾ” እና “ዿ” ናቸው። የኦሮሞውም ላይ የተጨመረ የምኢን የግዕዝ “ⶍ” ቀለምም ኣለ።
፳፪. ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን “ዻ” የግዕዝ ኦሮምኛ ቀለም በኣንድ ቀለም በሁለት መርገጫዎች ከመክተብ ይልቅ “dha” በማለት በሦስት ቀለሞችና በሦስት መርገጫዎች በኦሮምኛ መክተብ የተሻለ ሳይንስ ይመስላቸዋል። ኣንዳንድ የግዕዝ ቀለሞችን በላቲን ለመለየት ሦስትና ከሦስት በላይ ቀለሞችን መደርደር ያስፈልጋል። ግዕዝ ለኣዳዲስ ድምጾች ፊደል ሲፈጥር ቁቤ ለኣለው ፊደል ሌላ ድምጽና እስፔሊንግ በመጨመር መሻሻል ስለሚፈልግ ችግሩን ያባብሳል። ግዕዝን በላቲን እስፔሊንግ ለመጻፍ የሞከሩትም ጥቂቶቹን እስከኣሁን የኣዋጣቸው የሕዝቡ ስለቴክኖሎጂው በሚገ'ባ ኣለመረዳት ነው።
፳፫. በሚገባ ሳይታሰብበት የግዕዝ ቀለሞች በላጭነትና ጥቅሞች ሳይገለጹ ታልፈዋል። ምሳሌ፦ ግዕዝ ችግር የለውም ማለት ሳይሆን የላቲንን ቃላት እስፔሊንጎች ዕድሜ ልክ ቢማሩትም ማስታወስ ኣይቻልም። በእዚህ ላይ “ኦሮሞ” የሚለው ቃል እስፔሊንግ በላቲን “Oromo” በኦሮምኛ ቁቤ የኣለ በቂ ምክንያት “Oromoo” ነው። [http://www.ethiomedia.com/1000bits/testing-the-power-of-geez.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/testing-the-power-of-geez.pdf |date=20170611000343 }} [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1200.pdf] የቁቤ ላቲንና የላቲንን እንግሊዝኛ ተደራራቢ እስፔሊንጎች ማስታወስ ኣስቸጋሪነት የተነሳ ትክክለኛዎቹን ማስተማርና ማስታወስ ሳያስቸግር ኣይቀርም። ግዕዝ ኣዳዲስ ቀለሞችን እየፈጠረ ሲያድግ ቁቤ በኣሉት የላቲን ቀለሞች ላይ እስፔሊንግ መጨመር ስለኣለበት ለሁሉም የኢትዮጵያ ቋንቋዎች እየጠቀመ ማደጉ ኣጠራጣሪ ነው። ምክንያቱም በሁሉም የግዕዝ ቀለሞቻችን ለመክተብ ከቁቤው የበዙ ልዩ የፊደል መክተቢያ እስፔሊንጎች መማር ሊያስፈልግ ነው። ስለዚህ ቁቤ የኣናሳ ተጠቃሚዎች በመሆን ኦሮምኛን፣ ኦሮሞውንና ኢትዮጵያን ሊያቈረቍዝ ይችላል።
፳፬. በኣጠቃቀም የላቲን ፊደል ከግዕዝ ሳድሳን ቀለሞች ጋር ኣንድ ዓይነት ነው። ግዕዝ እንዚራኑን በኣንዳንድ ቀለሞች ሲወክል ላቲን ዋየሎቹን ሳድሳኑ ጎን ማስከተብ ስለኣለበት ከሰባት ጊዜ በላይ እጥፍ ስፍራዎችን ያስባክናል። ይኸንን የግዕዝ ምሳሌ የ“ገ” 11 እንዚራን በላቲን ጠብቆና ሳይጠብቅ በመክተብ ልዩነቱን መመልከት ይቻላል።
፳፭. ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን በስሕተት ኦሮምኛ 10 እንዚራን ሲያስፈልገው ግዕዝ ሰባት ብቻ ኣለው ይላሉ። ላቲን ኣምስት ዋየሎች ኣሉት ተብሎ ኣምስቱኑ ዋየሎች እየደራረቡ ኦሮምኛ ኣሥር ዋየሎች ኣሉት ማለት
ኦሮምኛውን መሳደብ ነው። ዋየል መደራረብም ትርፉ ስፍራ ማባከን ነው። የላቲን ዋየሎች ኣምስት ናቸው ቢባል እንኳን ለኦሮምኛ ኣምስት ዋየሎች በቂ ኣይደሉም። የቁቤ ዋየሎች ኣምስት ከሆኑ ከኣምስት በላይ እንዚራን ለኣላቸው የግዕዝ ቀለሞች ለመጠቀም ከላቲኑ ቁቤ የበዙ የእስፔሊንግ ችግሮች ይፈጥራሉ። [http://www.smart-jokes.org/english-spelling-reform.html] ለምሳሌ ያህል “ዸ”ን በስምንት ዋየሎቹ ለመክተብ ለቁቤ ላቲን ከ20 በላይ ቀለሞች ሲያስፈልጉት ለግዕዙ ፯ በቂ ናቸው።
፳፮. ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን በስሕተት ላቲን 26 ቀለሞች ሲኖሩት [https://www.ascii.cl/htmlcodes.htm] {{Wayback|url=https://www.ascii.cl/htmlcodes.htm |date=20180202112725 }} የግዕዙ ብዙ ናቸው ይላሉ። የላቲን "a" ዓይነቶች ከ26 በላይ ናቸው። ዋናዎቹ 26 የላቲን ቀለሞች እንደግዕዙ 37 የተሟሉ ኣይደሉም። የግዕዝ ፊደላት በ37 የግዕዝ ቤት ተከፋፍለው እንዚራኖቹ በድምጽና በቅርጽ በወጉ የተደረደሩ ስለሆነ ሕጻናትን ማስተማር እንደ “abcd” ቢሆንም የግዕዝ ተማሪ የሚማረው እስፔሊንግ እንዳያስታውስ እንጂ ዕድሜ ልኩን እስፔሊንጎች እንዲፈልግ ኣይደለም። ለምሳሌ ያህል የካዕብ ቤቶቹ ቀለሞች የሚከተቡት በግዕዞቹ ላይ ከቀኝ ጎን መስመር በመጨመር ሲሆን ድምጾቻቸው እንዲሰሙ ከንፈሮችን ማሞጥሞጥ ያስፈልጋል። ላቲን እራሱን ለማሻሻል ኣዳዲስ ፊደላትን እየቀረጸ ሲሆን ቁቤ ሊጠቀምባቸው ኣልተዘጋጀም። የቻይና ሥዕላዊ [https://www.facebook.com/notes/geezedit/advances-made-by-ethiopians-in-the-computer-technology-1991/403555123037729] ፊደላት ብዙ ሺህ ናቸው። [https://www.tutormandarin.net/en/how-many-characters-are-there-in-the-chinese-alphabet/]
፳፯. ግዕዝ በእጅ ኣይጻፍ ይመስል ስለላቲኑ የእጅ ጽሑፍ (Cursive) የሚያነሱም ኣሉ። ዶክተሩ ኦሮምኛን በግዕዝ ፊደል በኮምፕዩተር ለመክተብ የሚያስፈልጉትን ከሠሩ በኋላ ለ24 ተነባቢና 10 ዋየሎቹ የኦሮምኛ ፊደላቱ 34 ቀለሞችን መፍጠር ስለሚያስቸግርና ኣስፈላጊ ኣይደለም ተብሎ ወደ ላቲን ዞርን ከቀረቡት ምክንያቶች ኣንዱ ነበር።
፳፰. ግዕዝ እንደኦሮምኛና ሲዳምኛ የኣሉትን (ኩሻዊ) ቋንቋዎችን [https://am.m.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%89%8B%E1%8A%95%E1%89%8B%E1%8B%8E%E1%89%BD] [https://web.archive.org/web/20050206125215/http://www.worldscriptures.org/pages/sidamo.html] ጥሩ ኣድርጎ ኣይጽፍም የሚለው ወይም የግዕዝ ኣንድን ድምጽ በኣንድ ቀለም መወከል እንደችግር ተቆጥሮ ወደ ላቲን ለመዞር የቀረቡት ምክንያቶች ወደ እውነት የተጠጉ ኣልነበሩም። ግዕዝ ለኣንድ ድምጽ ኣንድ ቀለምና ኣንድን ቀለም ለኣንድ ድምጽ በማድረግ የተራቀቀ ፊደል ነው።
፳፱. በግዕዝና በላቲን የሚጠቀሙ ኢትዮጵያውያን ስለማይግባቡ በየእለቱ እየተራራቁ ናቸው። ኣንድ ሕዝብ [https://www.nazret.com/2017/03/04/ethiopia-adwa-when-oromos-fought-italy-as-abyssinians/] {{Wayback|url=https://www.nazret.com/2017/03/04/ethiopia-adwa-when-oromos-fought-italy-as-abyssinians/ |date=20210805233614 }} በተለያዩ ፊደላትና ቋንቋዎች እንዲጠቀም ማስገደድ ኢትዮጵያን ለማፍረስ ነበር። ኦሮሞው ዓማርኛና ፊደሉን እንዳይማር ተወስኖ የፌዴራል ሥራ እንዳያገኝ ሆኗል። እንደኦሮሞው ኣያያዝ በላቲን ፊደል የሚጠቀሙ ሌሎች ኢትዮጵያውያንም ኣሉ።
፴. ኣይርላንዳዊው በርናርድ ሿው ግዕዝን ዓውቆ ቢሆን ኖሮ ላቲን ቦታ ኣይኖረውም ነበር የሚል ጽሑፍ በሰይፉ ኣዳነች ቢሻው እዚህ ቀርቧል። [http://ethiopianege.com/archives/5408] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/5408 |date=20180329202233 }} የላቲን ፊደል ለእያንዳንዱ ድምጽ ኣንድ ቀለም እንዲኖረው ተመኝተው ነበር። ላቲን የኣልተሟላና ኣክሳሪ ፊደል መሆኑንም ሿው ገልጸዋል። [http://www.digitalcomposition.org/essays-and-articles/george-bernard-shaw] {{Wayback|url=http://www.digitalcomposition.org/essays-and-articles/george-bernard-shaw |date=20180327001631 }} ስለዚህ ባለቤቱ የጠላውን ኦሮሞው ኣዲስ ኣግበስባሽ መሆን የለበትም።
፴፩. ላቲን ማወቅ ኦሮሞዎችን ከፊደሉ ተጠቃሚዎች ያቀራርባል ተብሎ እንደምክንያት ቀርቧል። ኢትዮጵያውያን የላቲንን ፊደል ስለሚማሩ ኣልተጎዱም።
፴፪. በግዕዝ እንደኣስፈላጊነቱ መጠቀም እንዲቻል የማላልያ (Stretch) ምልክት ለመጀመሪያ ጊዜ ስለፈጠሩ የዶክተሩ ፓተንትም ውስጥ ተጠቅሷል። [https://patents.google.com/patent/US20090179778A1/en] የዩኒኮድ ግዕዝ መደብም ውስጥ ኣለ። ግዕዝ ኣንድን ቀለም ባለማጥብቅ፣ በማጥበቅና በማላላት ያስከትባል ይላሉ ዶክተሩ። [https://www.youtube.com/watch?v=7jLq0ZgpG_Y] ቁቤ የሚረዝሙ ድምጸ ልሳናትን የሚወክልበት ምልክት የለውም። ኤ (a) ሾርት ዋየል እና ኤኤ (aa) ሎንግ ዋየል ናቸው ተብለው ዋየል፣ ማጥበቂያና ማላሊያም ሊሆኑ ኣይችሉም። ስለዚህ ላቲን ከግዕዙ ጋር ሲወዳደር ለቋንቋው የሚያስፈልጉትን እንዚራን በመቀነስ ኦሮምኛውን ጎዳው እንጂ ኣልጠቀመውም። [http://www.afaan-oromoo.com/wp-content/uploads/2017/10/Gahee-Dr-Hayilee-Fidaa-Taphatan-English.pdf] የኦሮምኛን “ዽ” ድምጽ “dh” እንጂ ግዕዝ ኣይጽፈውም በማለት ማታለል የኦሮሞው ትግል ምክንያትም ይሁን ውጤት ኣይደለም።
፴፫. ኣንዳኣንድ የኦሮሞ ምሁራን ላቲንም ሆነ ቁቤ ከውጪ የተገኙ ናቸው በማለት ግዕዝ የሳባ ፊደል ነው ማለቱን ኣክርረውበታል። ግዕዝ ኢትዮጵያዊ ፊደል ነው።
[https://books.google.com/books?id=0u8zE9pgPgUC&pg=PA76&lpg=PA76&dq=Proto-Ethiopic&source=bl&ots=D1dzoO03GC&sig=ms9kCfUSUXW452cZ1OsyHO_yXHw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi-ge3E3s7ZAhVP9GMKHSWoCjEQ6AEILzAD#v=onepage&q=Proto-Ethiopic&f=false] [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=556159587914943&id=372037926327111]
፴፬. ዶክተሩ ለግዕዝና እንግሊዝኛ ፊደል የሚጠቅሙ ግኝቶችን በማቅረቡ ገፍተውበታል። [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=10133362&OS=10133362&RS=10133362] የቁቤ ተከታዮች የኦሮሞ ምሁራን ላቲን እራሱን የኣሻሻለበትን ዘዴዎች እንኳን ሳይጠቀሙ ከግዕዙ ኣጠቃቀም እራሳቸውን ስለኣገለሉ ኢትዮጵያንና ዓለምን በመስኩ እንዳይጠቅሙ እየተደረገ ነው።
፴፭. በዓማርኛ “መሣሣት"ና “መሳሳት" እንዲሁም “ዓለማቀፍ"ና “ኣለማቀፍ" የመሳሰሉት ኣንድ ኣይደሉም።
፴፮. የግዕዝ ፊደል የኦሮምኛው ፊደል ውስጥ ያለውን “ዸ” እና ሰባት እንዚራን ቀለሞቹን ያጠቃልላል። [https://www.youtube.com/watch?v=y4u4t9wcGQw] ስለዚህ እንደ “በዻዻ” የኣሉትን ቃላት በ“በዳዳ” ወይም “ዻራርቱ"ን በ“ደራርቱ” መክተብ ግድፈት ነው። የ“ዸ” እንዚራን የግዕዝ ፊደላት ውስጥ መኖርን በመካድ ኣንዳንድ የኦሮሞ ምሁራን ኦሮሞውን ሲያጃጅሉት ፴ ዓመታት ኣልፈዋል። ለምሳሌ ያህል “በዻዻ” የሚለውን ሦስት ድምጾች የኣሉትን ቃል በሦስት ቀለሞች በስድስት መርገጫዎች በግዕዝ ከመክተብ ይልቅ በላቲን በስምንት ቀለሞች በዘጠኝ መርገጫዎች መክተብ ዓይነት የተሻለ መሆኑን ሕዝቡ መርጧል የሚሉ ኣሉ። [https://www.siitube.com/badhadha-galana-wollo-oromo-music_6a9f9e72b.html?vid=6a9f9e72b]
፴፯. ኦሮምኛን በግዕዝ ፊደል ማስተማር እንዲጀመር ሓሳብ ቀርቧል። [http://ethiopianege.com/archives/5324] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/5324 |date=20190211152635 }} [http://www.ethiopanorama.com/?p=68130] [http://ethiopianege.com/wp-content/uploads/2017/07/AbrehamKejelaDC6417.pdf] [http://www.satenaw.com/amharic/archives/57010] {{Wayback|url=http://www.satenaw.com/amharic/archives/57010 |date=20190921171344 }} [https://www.youtube.com/watch?v=3IlHQfmr2H0&feature=youtu.be] [https://www.youtube.com/watch?v=IEhCoddn6LU] [http://www.cyberethiopia.com/warka14/viewtopic.php?t=56237] ይህ ሌሎች ኦሮምኛውን እንዲማሩም ያበረታታል።
፴፰. ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን በምክንያቶች ስለተሸነፉ ስሕተቶቹን ተቀብለው እንደመታረም ኣዳዲስ ምክንያቶችን እያቀረቡ በማወናበዱ ቀጥለውብታል። ለምሳሌ ያህል የኣማርኛ ታይፕራይተርም ይሁን የግዕዝ ማተሚያ ቤቶች የኣረቡን ኣኃዞች ሲጠቀሙባቸው ስለነበረ እንደኣዲስ ነገር ግዕዝ የኣልቦ ኣኃዝ ስለሌለው ፊደሉ ለሂሳብ ኣይጠቅምም ብለው ወደ ላቲን ለመዞር እንደምክንያት ማቅረብ የሚሞክሩ ኣሉ። ቁቤ ወደ ላቲን የዞረው በኣኃዞቹ ምክንያት ስለኣልነበረና ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ የግዕዝ ዜሮ ቀለምን ፈጥረው ስለነበረ ቁቤ ተቀባይነት እንዲያገኝ ሊመሠረት የሚፈለ'ገው በኣዲስ ቅጥፈት ላይ መሆን የለበትም። [https://web.archive.org/web/20100708111800/http://sirius-c.ncat.edu/AAU-Network/news/EJSciTech/ethiopic.html] [https://www.facebook.com/aberra.molla.5/posts/10217113781409779]
፴፱. በቅርቡ በኣንድ ፀሓፊ “ተማሪ” የሚለውን ቃል በግዕዝ ቀለሞች ለማስቀመጥ ኣሥራ ሁለት ባይትስ (Bytes) ሲያስፈልገው በቁቤ “tamaarii” ስምንት ባይትስ ይበቃዋል በማለት የላቲንን ብልጫ ለማሳየት ተሞክሯል። ሁለቱም የሚወስዱት ስምንት ባይትስ ነው። (ይህ ቀለሞቹ ፊታችን በኮምፕዩተር እስክሪን ወይም ወረቀት ላይ ሲታዩ ማለት ኣይደለም።)
፵. ግዕዙ ላይ ከተጨመሩት የተለዩ የእራሳቸው ፊደላት ከኣሏቸው 13 የፊደል ዓይነቶች ሌላ ወደፊት ለኣፍሪቃና ሌሎች ቋንቋዎች ኣዳዲስ ፊደላት ሲጨመሩ በየስሞቻቸው ይቀርባሉ። በፊደሉ መጠቀምንና ኣለመጠቀምን ዶክተሩ ኣያስገድዱም።
፵፩. “የኦሮሞ ሊቃውንት ባደረጉት ጥናት መሠረት ለኦሮምኛ የሚስማማውን ፊደል (ላቲንን) መርጠውለታል፤ ይህ ያለቀ፥ የደቀቀ ጉዳይ ነው፤ ኦሮሞ ያልሆኑትን የሚገዳቸው ጉዳይ አይደለም። ጉዳዩ የሚገድደው ኦሮሞዎችን ብቻ ከሆነና ኦሮሞዎች ከተስማሙበት በጥላቻ ላይ የተመሠረተ ምርጫ ሊያደርጉ ይችላሉ። ኦሮምኛ ብሔራዊ ቋንቋ እንዲሆን ከታሰበ ግን፥ ጉዳዩ ብሔራዊ እንጂ ኦሮሞዎች ብቻቸውን የሚወስኑበት የኦሮሞዎች ጉልማ ሊሆን አይችልም። ጥያቄውም ከሌሎቹ ቋንቋዎች ይልቅ በኦሮምኛ ላይ የሚነሣው በዚህ ምክንያት ነው።” ይላሉ ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ። [https://www.ethioreference.com/archives/17783] ግዕዝ ለኦሮምኛ እንደሚበጅ የሚቀርቡ ጽሑፎች ቀጥለዋል። [https://deregenegash.wordpress.com/2017/11/09/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A5%E1%8B%8D%E1%8A%90%E1%89%B3%E1%8B%8E%E1%89%BD%E1%8D%A3-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B6%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%8A%A2%E1%89%B5/] [https://ethiofirst18.blogspot.com/2018/08/the-philosophy-of-ethiopianism-3.html] [http://www.ethiopanorama.com/wp-content/uploads/2018/01/Dr_Abera_with_SBS_S011018.pdf] [https://www.ethioreference.com/archives/18468] [https://www.ethiopanorama.com/?p=102436&lang=en] [https://www.facebook.com/EBCzena/videos/386895698538690/?v=386895698538690] [https://mereja.com/tv/watch.php?vid=68301cb93] {{Wayback|url=https://mereja.com/tv/watch.php?vid=68301cb93 |date=20191113150322 }} [https://www.ethiopanorama.com/?p=102436&lang=en] [https://www.facebook.com/ggkd60/posts/10219378595966368] [https://ethiomedia.com/1000dir/teaching-languages.pdf] {{Wayback|url=https://ethiomedia.com/1000dir/teaching-languages.pdf |date=20191121131250 }} [https://www.ethiopianreporter.com/article/17615] የፖለቲካን ችግር ሳይንስ ማድረግ መሞከር ተገቢ ኣይደለም።
፵፪. ኣንዳንድ ሰዎች “ዱ” ፊደል ሆኖ ቀለበቱ መካከል መስመር የኣለውን ቀለም (“ꬉ”) የኦሮምኛው የግዕዝ ፊደል ነው ይላሉ። ይህ ስሕተት ነው። እነ“ꬉ” የጋሞ ጎፋ፣ ዳውሮና ባስኬቶ ፊደላት ናቸው።
፵፫. በግዕዝ ፊደል ድምጽን ከፍና ዝቅ ማድረግ (Tone) ለመለየት የሚያስችሉ ምልክቶችን መፍጠር ይቻላል። ይህ ለኦሮምኛው ኣስፈላጊ ኣይደለም። ዶ/ር ኣማረ ተግባሩ ኃይሌ ፊዳ በሚለው በ፳፻፲ ዓ.ም. በታተመው መጽሓፋቸው ገጽ 101 ላይ "የግዕዙ ፊደል ድክመቶቹን ለማስወገድ የሚያስችል ቅጥያዎች ከተደረጉለት ኣፋን ኦሮሞውን በግዕዝ ፊደል መጻፍ እንደሚቻል ዶ/ር ኃይሌ መናገራቸውን መመስከር እችላለሁ" ይላሉ።
===ግዕዝና ዓማርኛ===
ይህ ጽሑፍ ዓማርኛን የተመለከተ ስለ ፊደሉ [https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] (እንደ ኦሮምኛው) የዶክተሩ ኣስተዋጽዖ እንጂ ስለ ቋንቋው ኣይደለም። ስለ ቋንቋው በየሺሓሳብ ኣበራ እዚህ [https://www.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/395818347259832/?type=3][https://www.facebook.com/AmharaPress/posts/385607481836896:0] [https://www.satenaw.com/amharic/archives/61949] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/archives/61949 |date=20191113231916 }} [http://ethiopianege.com/archives/3775] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/3775 |date=20190403083043 }} [http://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf] {{Wayback|url=http://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf |date=20190412085948 }} ጥሩ ቀርቧል።
የግዕዝን ፊደል በኮምፕዩተር መጠቀም ኣዲስ ቴክኖሎጂ ስለሆነ የተጠቃሚው መሠረታዊ ሕጎችንና ወጎችን ማወቅ ኣስፍላጊ ናቸው። ቴክኖሎጂ ጠቃሚ ነው። [http://fortune.com/global500/list/filtered?sector=Technology] {{Wayback|url=http://fortune.com/global500/list/filtered?sector=Technology |date=20190603084530 }} እነዚህ ታውቀው በኢትዮጵያውያን ትጋት ብዙ ሚሊዮን ጽሑፎች በኣለፉት ፴፪ ዓመታት ቀርበዋል። የፊደሉ እድገት ለወዳጆቹ ትልቅ እርካታ ነው። ለምሳሌ ያህል ዶ/ር [[ዓለሙ ቢፍቱ]] በሞዴት፣ ዶ/ር [[ለይኩን ብርሃኑ]] በኢትዮወርድ መጽሓፎች ጽፈው ኣሳትመዋል። በቅርቡም ዶ/ር [[ኣክሊሉ ሃብቴ]] ግዕዝኤዲትንና ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ፊደሉን ተጠቅመዋል። [https://www.akliluhabte.org/] {{Wayback|url=https://www.akliluhabte.org/ |date=20260316140634 }} የመጀመሪያው የግዕዝ ትሩታይፕ ፊደላችን እንደኣስፈላጊነቱ እየታረመ የዩኒኮድ ፊደል የሆነው ትክክከኛ ቅርጾች እዚህ ጎን ከኣለው የኣቶ ኣብርሃም ያየህ የ፲፱፻፺፪ ዓ.ም. መጽሓፍ ማሳሰቢያ ገጽ ሥዕል መመልከት ይቻላል። በዶክተሩ ፈጠራ ምክንያት መጽሓፎቻቸውን ጽፈው ለማሳተም የቻሉ ብዙ ኢትዮጵያውያን ኣሉ። ከእነዚህም መካከል እ.ኤ.ኣ. በ1994 የዶክተሩን ፕሮግራም በመጠቀም ከ25 ዓመታት በኋላ ምስጋና የለገሷቸው ኣንዱ ዶ/ር ኣማረ ተግባሩ ናቸው። [https://www.facebook.com/amare.tegbaru.1/posts/10215952179492452?__tn__=K-R] [ የዶ/ር ኣበራ ሞላ እና ጋሼ አበራ ሞላ (ስለሺ ደምሴ) ግንኙነትም እዚህ ኣለ። [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2566948203359882&id=293150774072981]
ይህ በእንዲህ እንዳለ [https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/2792949194098298] በኣለማወቅ በተለይ ዓማርኛ ላይ ብዙ ችግሮች የኣደረሱ ኣሉ። ከግዕዝ ፊደል ተጠቃሚዎች ዓማርኛ ዋነኛውና ወሳኝ ነው።
፩. የኮምፕዩተር፣ እጅ ስልክና የመሳሰሉት የቴክኖሎጂ ግኝቶች በብዙ ቢሊዮን ዶላር ወጪ፣ በብዙ ሰዎች ድካም፣ ፓተንቶችና ምርምሮች የተገኙ ስለሆኑ ሶፍትዌር እንደማንኛውም ነገር የሚገዙ እንጂ ኣንዳንዶቹ እንደሚያደርጉት ሰርቆ መጠቀም ነውር ነው። ብዙ ኢትዮጵያውን እነዚህን ሁሉ የቴክኖሎጂ ውጤቶች ሳንከፍልባቸው በማግኘታችን እንደማመስገንና ለግዕዝ የሚያስፈልጉትን ገዝቶ [https://patents.google.com/patent/US20090179778A1/en] ከመጠቀም ይልቅ ፊደሉ የእራሱ ገበታ እንዳይኖረው የሚፈልጉትን ጭምር ዓውቀውም ሆነ ሳያውቁ እየረዱ ናቸው። ፪. የግዕዝ መክተቢያ ሁሉንም ተጠቃሚ ቋንቋዎች ለማስተናገድ የሚችል መሆን ይኖርበታል። ችሎታውን ከኣለው ለዓማርኛው ብቻ ማቅረብ ሲቻል ዓማርኛ ብቻ የሚያስጽፍ ግን ዓማርኛውን ኣደጋ ላይ የሚጥል ነው። ለምሳሌ ያህል “ቜ”ን በ6 መርገጫዎች የሚከትብና “ⷄ”ን ለመክተብ ከ6 በላይ ተጨማሪ መርገጫዎች የሚያስፈልጉት ኣለ። እየኣንኣንዱን ቀለም በሁለት መርገጫዎች መክተብ ሲቻል የ“ጬ”፣ “ⶼ”፣ “ꬤ” እና “ⶐ” ኣከታተብ ለመለየት የመክተቢያ እስፔሊንግ ማስታወስ ወይም መዝገብ (መዝገበ ፊደል) ያስፈልጋል። ፫. ዓማርኛ የማያስጽፍ መጻፊያ ይጽፋል ተብሎ ኢንተርኔት ላይ ለዓመታት ተቀምጧል። በዶክተሩም የፓተንት ማመልከቻዎች ቀርበዋል። ይኸን የሚያስተውልና የሚቃወም የተማረ ኢትዮጵያዊ ኣለመኖር የሚያሳዝንና የሚያሳፍር ነውና ይታሰብበት። ምሳሌ፦ “ትዝታ”፣ “ድድ”፣ “ህህ”፣ እና “ሏ”ን የማያስጽፉ ኣሉ። ምክንያቱም ሕዝቡ ትናንሽ ችግሮችን እየተመለከተ መቃወም ከኣልቻለ እራሱን ከከባድ ችግሮች ለመከላከል ኣለመዘጋጀቱን ስለሚያሳይ ነው። [https://www.lexilogos.com/keyboard/amharic.htm] [https://www.lexilogos.com/keyboard/tigrinya.htm] ይኸን ኣጻጻፍ የወደዱ ከመቶ ሺህ በላይ ተጠቃሚ ኢትዮጵያውያንን ምን እንደነካቸው ማስገረም ቀጥሏል። ምክንያቱም ጥቂት የኦሮሞ ምሁራን ግዕዙን ለመጥላት መጥላት ምክንያት ሊሆን ሲችል የኣንዳንድ የዓማርኛ ፊደል ተጠቃሚዎች በኣምታታቾች መጃጃል ምክንያቱ ኣልተገኘም። ላቲን እስፔሊንግ የሚጠቀመው ለቃላት ሲሆን የኣንዳንድ ኢትዮጵያውያን ፊደሎቻቸው ቃላት ይመስሉ በላቲን እስፔሊንግ መክተብ ምን ይባላል? ፬. ኣንዳንድ ኢትዮጵያውያን ለብዙ ዓመታት ዓማርኛውን በእንግሊዝኛ ፊደል በተገኘው እስፔሊንግ ሲጽፉ ቆይተዋል። [http://archive.is/VobgB] እንደ ፓልቶክ የኣሉ ፕሮግራሞች ምሳሌዎች ናቸው። በፓልቶክ ለመሳተፍ ከተቻለ እንደ ግዕዝኤዲት የኣሉትንም የዓማርኛ መክተቢያ መጠቀም ስለሚቻል ኣንዳንድ ዓማርኛ ተናጋሪዎች ዓማርኛውን በኣለመጠቀም እያዳከሙት ናቸው። በዓማርኛ እያወሩ በላቲን መጻፍ ከቀጠለ ነገ ዓማርኛውን መጻፍ የሚችሉ ላይኖሩ ይችላሉ። ይህ የብዙ ሺህ ዓመታት ታሪክ ከኣለው ሕዝብ ትውልድ ኣይጠበቅም። [https://web.archive.org/web/20110609080520/http://en.wikipedia.org/wiki/D%60mt][https://web.archive.org/web/20111208045316/http://ethiopedia.blogspot.com/2007/01/kings-and-queens-of-ethiopia-4470-bce.html] [http://www.ethiopanorama.com/?p=67182]
፭. ኣንድ የዓማርኛ ጽሑፍ ቀርቦ ውይይት ሲጀመር ኣስተያየት በእንግሊዝኛ የሚሰጡ ኣሉ። በእንግሊዝኛ የሚጽፉት ዓማርኛውን ለማዳከም ሊሆን ስለሚችል በተለይ ስማቸውን እየደበቁና እየተሳደቡ የኣሉትን የድረገጾቹ ኣቅራቢዎች ማንሳት ይገባቸዋል። ፮. ኣንድ የዓማርኛ ጽሑፍ ቀርቦ ውይይት ሲጀመር ኣስተያየት በእንግሊዝኛ የሚሰጡ ምሁራን ኣሉ። በዓማርኛ መጻፍ የማይችሉት ስለጉዳዮቹም ላይገባቸው ስለሚችል በኣለማስተዋል ዓማርኛውን እያዳከሙ ናቸው። ዓማርኛ የሚያነቡ እንጂ የማይጽፉ የቋንቋው ምሁራን በእንግሊዝኛ ሲጽፉ ኣንባቢዎቹንም ላይገባቸው ይችላል። ፯. ኣንዳንድ ምሁራን ዶክተሩ እየተጠቀሙበት የኣለውን ፊደል ስለሌላቸው ስለቅርጾቹ የሚያነቡትን ባይረ'ዱ ኣያስገርምም። ምክንያቱም ጽሑፉን የሚጽፉትና የሚያነቡት መሣሪያው ላይ በኣለ ፊደል ስለሆነ ነው። ለምሳሌ ያህል ሦስት ቀለበቶች የኣሉት ኃምሱ እንጂ ግዕዙ “ጨ” ኣይደለም። [https://web.archive.org/web/20120111013212/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] ስለዚህ ኣንድ ኣንባቢ ወይም ፀሓፊ ሦስት ቀለበቶች የኣለውን ግዕዝ “ጨ” ከኣየ የሚጠቀመው በተሳሳተ ፊደል ነው። ፰. በኮምፕዩተር ዘመን ስለኣለን ጽሑፎችን ለማቅረብ ወርቃማ ጊዜ ውስጥ ነን። ሶፍትዌራችንን እየገዙ የኣሉት ዓማርኛ ተናጋሪዎች ስለሆኑ እናመሰግናለን። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD]
፱. በግዕዝ ኮምፕዩተር መክተቢያ ከኮምፕዩተሩ ጋር ስለማይመጣ መክተቢያ መግዛት ያስፈልጋል። የኮምፕዩተርም ዋና ጥቅም የተጻፈን ነገር ማስቀመጥ ስለሆነ ማስቀመጥ ጠቃሚ ነው። በተጨማሪም ኣንድን ጽሑፍ እንደፌስቡክ ከኣሉ ገጾች ውስጥ ወስዶ ማስቀመጥ ብቻ በቂ ኣይደለም። በቋንቋዎቻችን የተጻፉ መረጃዎች እንደሌሎች ቋንቋዎች በብዛት እንዲኖሩ በእጥፍ ብዛት መጻፍና ማስቀመጥ ይጠበቅብናል። በኣለፉት ጥቂት ዓመታት ብዙ ጽሑፎች በኢትዮጵያውያን ትጋት ስለቀረቡ በኮምፕዩተር እንግሊዝኛውን ወደ ዓማርኛና ዓማርኛውን ወደ እንግሊዝኛ መተርጐም ተጀምሯል። ፲. የዓማርኛ ትክክለኛዎቹ ኆኄያት "ዓማርኛ" ናቸው። ሌሎች ምሳሌዎችም “ኃይል”፣ “ሕዝብ” እና “ዓቢይ” ናቸው። ለምሳሌ ያህል “አቢይ”፣ “ኣቢይ”፣ “ዐቢይ”፣ ወይም “ዓብይ” ትክክል ኣይመስለኝም ይላሉ ዶክተሩ። ምሳሌ [https://mahberemariam.wordpress.com/2014/02/20/%E1%88%B5%E1%89%A5%E1%8A%A8%E1%89%B5-35/] የፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ ባሕረ ሓሳብ መጽሓፍ ገጽ 47 እና 48 ስለ ዓቢይ ጾምና ዓቢይ ቀመር ቀርበዋል። ፲፩. በኣጠቃላይ በኣለፉት 45 ዓመታት የኢትዮጵያውያን የዕውቀትና የዓማርኛ ቋንቋዎች ችሎታዎች ኣቆልቍለዋል። በተለይ በእዚህ ዕድሜ ክልል ውስጥ የኣሉ ምሁራን ዓማርኛ ሲናገሩ እንግሊዝኛ [https://www.ethiopianreporter.com/article/13164?__cf_chl_jschl_tk__=f09a62075d73f1e7c7ef6073f12ccffa49d508ec-1580162273-0-ARZ4dGcSKAFRoucTZIfN-BDutMFZFrTBveJyr0hZFeqWdvA2At9wOoG5qzbXc3aT3veWDCQ6_WNb0MVk4LpI-YV6JPagxB4ZNaMTnR0n3ZRH16t_j63Iezs_CWFK5IpoOsw-Gf3qbDQw680oS_BOJ_34wCjTQ5K5pCFnnkluePyT-3AUKCg-ossQZ1WMTBgPD7z8wTA8wqLfW206gtte1cKR1ZulItW_vT7eV3kNSt0BzXRAvldl5ir45XNpgo4vmOp7CVJrkHETzGepLIRcMtE] እንዳይቀላቅሉ ሊያስተውሉ ይገባል። ፲፪. ኣንዳንድ ዓማርኛ ተናጋሪዎች “Torture” በሚለው ቃል ምትክ “Torch” የሚለውን ይጠቀማሉ። መዝገበ ቃላት መጠቀም ሳይጠቅም ኣይቀርም። [https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/] {{Wayback|url=https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/ |date=20180606083840 }} [https://books.google.com/books?id=eh8UAAAAYAAJ&pg=PA217#v=onepage&q&f=false] ፊደል በሚገባ ስለ ኣልቆጠሩ በ“ነው” ምትክ “ነዉ" ይጠቀማሉ።
፲፫. ኣንዳንድ ዓማርኛ ፀሓፊዎች በነጠላ ሰረዝ ምትክ የላቲኑን ኮማ (Comma) እንዲሁም በድርብ ሰረዝ ምትክ የላቲኑን ሰሚ ኮለን (Semi-colon) መጠቀም ስለጀመሩ ዶክተሩ እየተቃወሙ ናቸው። ፲፬. ኣንዳንድ ዓማርኛ ፀሓፊዎች መጽሓፎች ሲያሳትሙ ገጾቹን ለየብቻቸው እያተሙ ይጠርዛሉ። የመጽሓፍና መጽሔት ገጾች ሲታጠፉ ቍጥሮቹና ርዕሶቹ መሣሣም ይገባቸዋል። ለምሳሌ ያህል ገጽ ኣንድ ከግራ ግርጌ ግራ ማዕዘን ላይ ከሆነ ገጽ ሁለት ከቀኝ ግርጌ ቀኝ ማዕዘን ላይ መሆን ይኖርበታል። ፲፭. ኣንዳንድ ምሁራን ለዓማርኛ ቃለ ምልልስ ሲቀርቡ በዓማርኛ መናገር እንዳለባቸው ኣስቀድሞ ማስጠንቀቅ ያስፈልጋል። እንግሊዝኛ እየቀላቀሉ የሚያስቸግሩትን በማረም የኣሜሪካ ድምጽ ሬድዮ ጥሩ ሥራ ይዟል። ፲፮. ኣንዳንድ ኢትዮጵያውያን ዓማርኛውን ኣራት ነጥብ በሌለው ከመጻፍ እንዲቆጠቡና ኣራት ነጥብ በሌለውም መጻፊያ እየጻፉ ጊዜያቸውን ከማባከን ቢቆጠቡ ይጠቅማል።
፲፯. ኣንዳንድ ፀሓፊዎች ሞክሼዎች የሚሏቸውን ቀለሞች በሌሏቸው ዓማርኛውን እየጻፉ ችግሮች እየፈጠሩ ናቸው። ለምሳሌ ያህል “መሳሳት“ና “መሣሣት" ኣንድ ኣይደሉም። “ምሥር“ አና “ምስር“ ኣንድ ኣይደሉም። ፲፰. ኣንድ የግዕዝ ፊደል በሁለት መርገጫዎች እንደተከተበ ከዶክተሩ ፈጠራ ጋር ከነማስረጃዎቹ ከቀረቡ ፴፪ ዓመታት ኣልፈዋል። ማንኛውንም የግዕዝ ፊደል ዛሬ በሦስትና ከእዚያ በላይ መርገጫዎች መክተብ ከተማረ ሕዝብ ኣይጠበቅም። ኣንድን የዓማርኛ ቀለም በ5 መርገጫዎች መክተብ ኣንዳንዶቹን የሌሎች ቋንቋዎች ቀለሞች ለመክተብ እስከ ስምንት መርገጫዎች መጠቀም ያስፈልጋል። ፊደል ለመክተብ ቃላት ይመስል እስፔሊንግ ማስታወስ የለብንም። ፲፱. ኣንድ የግዕዝ ፊደል በኣንድ ወይም ሁለት መርገጫዎች ከተከተበ በኋላ ልክ እንደላቲኑ ሌላ ፊደል ኣጠገቡ ስለተከተበ ኣይቀየርም። ሌላ ፊደል ወይም መርገጫ የሚቀይረው ከሆነ መጀመሪያውኑ ቀለሙ ኣልተከተበም ማለት ነው። እነዚህ ከነማስረጃዎቹ ከቀረቡ በኋላ በእንደዚህ ዓይነት መክተቢያዎች መጠቀምና የኣልተጻፉትን ማንበብ ሊያበቃ ይገባል። ፳. ኢትዮጵያ የእራሳቸው ፊደል ከኣሏቸው ጥንታዊ ጥቂት ኣገራት ኣንዷ ሆና ሳለ እንደሌሎቹ ቴክኖሎጅውን ማሳደግ ሲገባ የሶፍትዌር መብት በሚገባ የማይከበርባት ኣገር ሆናለች። ይህ የኢትዮጵያን እድገት ማቀጨጩን ይቀጥላል። የሌላውን መብት የማያከብርን መንግሥትና ሕዝብ ማሰልጠንና መብት ማስጠበቅ ኣስቸጋሪ ነው።
፳፩. ዓማርኛ የተናጋሪዎቹ የነበረና የሁሉም ኢትዮጵያውያን የጽሑፍ ቋንቋ የሆነ ነው። [http://quatero.net/amharic1/archives/28792] {{Wayback|url=http://quatero.net/amharic1/archives/28792 |date=20190322211752 }} ፳፪. በኣሁኑ ጊዜ ዓማርኛ ኢንተርኔት ላይ ብዙ እድገት እያሳየ ነው። እንደነ ጉግልና ፌስቡክ የኣሉ ድርጅቶች ሥራዎቻቸውን በዓማርኛ ሲያቀርቡ ኢትዮጵያውያን እየተራዱ ከኣሉት መካከል ናቸው። ይህ ጥሩ ሥራ ሆኖ ሳለ በቂ ዕውቀት የሌሏቸው እየገቡበት ስሕተቶችን እያስፋፉ ናቸው። ለምሳሌ ያህል “Days” የሚለውን ቃል “ቀናቶች” በማለት የሚያቀርቡ ኣሉ። ትርጕሙ “ቀናት” ወይም “ቀኖች” እንጂ “ቀናቶች” የሚባል ነገር የለም። ፳፫. ግዕዝ ለመጀመሪያ ጊዜ በኮምፕዩተር በዶ/ር ኣበራ ግኝት እስከሚቀርብ ድረስ ቴክኖሎጂው ስለኣልነበረም ከእርሳቸው ዘዴም ውጪ በግዕዝ መጻፍ ኣይቻልም ነበር። ዝምታው ስለቀጠለ ቴክኖሎጅውን ቀድመው ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣደረግን የሚሉ ዋሾዎችም ኣሉ። ፳፬. የግዕዝ ፊደል ሌሎች እንዲጠቀሙበት ቀለሞች እንደመጨመር በስሕተት ዓማርኛው ኣይፈልጋቸውም እያሉ በተቀነሱ ፊደላት የሚጠቀሙ ኣሉ። ባለቤቱ የኣላከበረውን ፊደል ጎረቤት ኣይፈልገውም።
፳፭. የግዕዝ ፊደል ለሁሉም ተጠቃሚ ቋንቋዎች የሚያስፈልጉትን በኣንድና ሁለት መርገጫዎች በዶክተሩ ግኝት መክተብ ተችሏል። ይህ በእንዲህ እንዳለ የተቀነሱ የዓማርኛ ፊደላትን እንኳን ከሦስትና ከእዚያም በላይ መርገጫዎች የሚከትቡ የእንግሊዝኛ እስፔሊንግ የመክተቢያ ዘዴዎች የኣለተቃውሞ እየተስፋፉ ናቸው። እነዚህ ኣከታተቦች ሌሎች የኣናሳ ተጠቃሚዎች ቋንቋዎች ቀለሞች በበዙ መርገጫዎች እንዲከተቡ ያስገድዳሉ። ዓማርኛ በበዙ መርገጫዎች በሌሎቹ ቋንቋዎች ምትክ ለመጠቀም ከኣልተዘጋጀ በዘዴዎቹ መጠቀም የለበትም። ፳፮. ኦሮምኛን በላቲን መክተብ (ቁቤ) ከኣሰከተሉት ችግሮች ኣንዱ የማያስፈልጉ ብዙ መርገጫዎችን መነካካት ነው። ዓማርኛን በላቲን እስፔሊንግ መክተብ ተቀራራቢ ችግሮችን ስለሚፈጥር የዘዴው የግዕዝ ተጠቃሚዎች ሌሎችን በእዚህ ለመውቀስ ብቃት የላቸውም። ፳፯. የግዕዝ ፊደል አንዲቀነስ የሚያቀነቅኑ ኣሉ። [http://aigaforum.com/article2017/Preview-from-Proposed-Language-Reform-for-Ethiopia.pdf] ፳፰. ኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍ የኣላት ኣገር መሆኗ እየተረሳ ወሬና ፖለቲካ ላይ ማተኰር በዝቷል።
በግዕዝ እንዲከትብ የኣደረገለትን ለማመስገንም የማያውቅ ሕዝብ ወደመሆኑ ስለተጠጋ ፈጣሪን ማመስገን ኣይጎዳም። ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ በኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች እየተጠቀምንበት ይህን ግኝት የፈጠሩልን ዶ/ር ኣበራ ሞላ [https://am.wikipedia.org/wiki/ኣበራ_ሞላ] መሆናቸውን የማያውቁ ብዙ ናቸው። ፈረንጁ ኣዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን ፈጥረው ዓለምን በቴክኖሎጂ የቀየሩትን ፓተንቶች የኣሏቸውን እነ [[ቶማስ ኤዲሶን]]፣ ግራሃም ቤል [https://www.theclassroom.com/list-alexander-graham-bells-inventions-7271074.html]፣ እስቲቭ ጆብስ [https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Jobs] ፣ ቢል ጌትስ [https://en.wikipedia.org/wiki/Bill_Gates] የመሳሰሉትን ሲያከብርና ሲያበረታታ ኢትዮጵያዊውን ሳይንቲስት ሶፍትዌሩን በፓተንቶች ጠብቀው ሲያቀርቡ [https://patents.justia.com/inventor/aberra-molla] ለመግዛትና ሥራውን ለማስተዋወቅ እንኳን የሚፈልጉ ብዙ ኣይደሉም። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] በኮምፕዩተር መጻፍ ኣለመቻል የዘመኑ መኃይምነት ነው።
፳፱. ኣንድ ደራሲ ስለኣንድ ነገር ሲጽፍ የእራሱ ሥራ ከኣልሆነ ዋቢ ማቅረብ ተገቢ ነው። ዋቢ የሌለው ሥራ የደራሲው ብቻ ነው ማለት ነው። ፴. ኣንድ ደራሲ ትክክለኛ የቃላት ቀለሞችን ከዘነጋ መዝገበ ቃላት መመልከት ጠቃሚ ነው። ምሳሌ፦ [https://am.wikipedia.org/wiki/አማርኛ_እንግሊዝኛ_መዝገበ_ቃላት_1833] መዝገበ ቃላት እያሉ [https://am.wikipedia.org/wiki/መዝገበ_ቃላት] {{Wayback|url=https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0_%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5 |date=20230912181243 }} ፊደል በሚገባ የኣልቈጠሩ ጸፀሓፊዎችን በመከተል በ “ው” እንጂ በ “ዉ” የማይጻፉትን እየጻፉ ቋንቋ ማበላሸት ከኣንዳንድ የተማሩ ሰዎች ኣይጠበቅም። መኃይም የማይሠራውን ስሕተት የተማረው ሲሠራው ኣሳፋሪ ነው። ለምሳሌ ያህል እዚህ ጽሑፍ ውስጥ ከ፬፻ በላይ ግድፈቶች ኣሉ። [https://hornaffairs.com/am/2017/01/24/committed-leadership-corruption/] አዚህ ውስጥ የለም። [http://www.dejeselam.org/] {{Wayback|url=http://www.dejeselam.org/ |date=20161213085652 }} ፴፩. “ፊደላቱ የሚሰጡትን ድምጽና ትርጉም ኣውቆ የኣንዱ ፊደል መውጣት መሻሻል ለረዥም ዘመናት የተጻፉ መጻሕፍት የሓሳብ፣ የትርጕም፣ የቅርስ ጥፋት እንደሚያመጡ ማወቅ ይሻል። ጉዳዩ የሚመለከታቸው ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፣ የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ዳግም ጥያቄ በማያስነሳ መልኩ ትክክለኛውን ነገር ሊያስቀምጡና ጥናት በማጥናት ምላሻቸውን ሊሰጡ ይገባል። ከእዚህም በላይ ደግሞ ባለድርሻ የሆነችው ቅደስት ቤተ ክርስትያን ምላሿን ማሳወቅ እንደሚገባት የጥያቄው መብዛት ኣፋጣኝ እንደሆነ ያመላክታል” ይላል ማኅበረ ቅዱሳን። [https://eotcmk.org/a/%e1%89%b5%e1%8a%a9%e1%88%a8%e1%89%b5-%e1%88%88%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5/]
እንዲህም ሆኖ ጽሑፋቸውን በዓማርኛ እንዲጽፉ ያስቻላቸውን እግዜር ይስጥልኝ ለማለት እንኳን የዶክተሩን ስም ሰምተው ላያውቁ ይችላሉ። ፴፪. በተሳሳተ መክተቢያ የተጻፈ በመሆኑ ኣስተማማኝ የኣልሆነ ጽሑፍ ምሳሌ እዚህ ኣለ። [https://www.cdc.gov/anthrax/pdf/evergreen-pdfs/anthrax-evergreen-content-amharic-508.pdf] ከእዚህ ጽሑፍ ኣንድ ሁለት ኣንቀጾችን ኮፒ ተደርገው http://www.freetyping.geezedit.com{{Wayback|url=http://www.freetyping.geezedit.com/ |date=20240621180311 }} ወይም http://ethiopic.com ገጽ ላይ ቢለጠፉ ችግሮቹን መመልከት ይቻላል።
፴፫. ግዕዝ በዶክተሩ ኮምፕዩተራይዝድ ሆኖ ተገቢውን ዕውቅና ኣግኝቷል። የማይጽፉና የኣልተሟሉ መክተቢያዎች እየተጠቀሙ ኣንዳንድ የዓማርኛ ምሁራን እራሳቸውን እያዋረዱ ናቸው። ለምሳሌ ያህል ያልተሟሉ የመክተቢያ ዘዴዎች ኣሉ። ሕዝቡን እያወናበዱ የኣሉት ወደ ኦሮምኛው የላቲን ቁቤ ኣከታተብ ዓይነት በብዙ መርገጫዎች የሚያስከትቡ ኣሉ። ፴፬. ኣንዳንድ የዓማርኛ ደራስያን በተሳሳቱ መጻፊያዎችና ፊደላት እየተጠቀሙ እራሳቸውን እየጎዱ ናቸው። በጊዜ መንቃት ስለኣልቻሉ ኣንዳንዶቹ እንደኦሮሞዎቹ መጃጃልን እያስፋፉ ናቸው። ፴፭. በቂ የኢንተርኔት ኣገልግሎት ኢትዮጵያ ውስጥ ስለሌለ የዶክተሩን ሥራዎች የማያውቁ በተወሰነው ዕውቀታቸው የሚያቀርቧቸው ኢትዮጵያን እየጎዱ ስለሆነ ኣንባቢው ይሀን ከግምት ውስጥ ማስገባት ይኖርበታል። ምሳሌዎች፦ ይህ [https://ethiopianege.com/archives/3951] {{Wayback|url=https://ethiopianege.com/archives/3951 |date=20191228215400 }} ስለ [https://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877] እና [http://ethiomedia.com/1000bits/facts-about-the-amharic-language.pdf] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/1000bits/facts-about-the-amharic-language.pdf |date=20230404133344 }} ያልሰማ ይመስላል። ስለ ጋብርኤላ፣ ስለ ዶ/ር ኣየለና ካማራ የዶ/ሩ ሥራዎች ውስጥ ተጠቅሰው ስለኣሉ ከሁሉም ቀድሞ የነበሩትን ሥራዎች ኣንዳቸውም ኣልጠቀሱም። በዶክተሩ
በተፈጠረው ቴክኖሎጂ እየተጠቀመ የማያመስግነው ቍጥር ስፍር ስለሌለው ከተለመደው መደበቅ ታልፎ ስድብ ተጀምሯል። ፴፮. የዓማርኛውን ፊደል ከ“ሀ” እስከ “ፐ” በቃል የማይደረድሩ ምሁራን ኣሉ ይባላል። [https://qumneger.wordpress.com/2017/10/09/ethiopian-letters/] ይህ ኣሳፋሪ ነውና ይታሰብበት።
===ፊደል ቅነሳ===
ስለ ፊደል ቅነሳ እዚህ ገጽ በየቦታው የቀረቡ ቢኖሩም እንደገና ማንሳቱ ኣይጎዳም።
፩. የግዕዝ ፊደል ከ1513 ዓ.ም. ጀምሮ እስከኣሁን ድረስ በማተሚያ መሣሪያዎች በሚገባ እየተጠቀመ ስለሆነ የብቃት ችግር የለውም። መጽሓፍት በማተሚያ ቤቶች ሲታተሙ ስሕተቶቹ ብዙ ኣልነበሩም። ፊደል መቀነስ የተጀመውረው በሚሲዮናውያን ነው። [https://taza.debreyaredpublisher.com/2019/08/01/%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5-%e1%88%88%e1%88%9d%e1%8a%95-%e1%8b%ad%e1%89%80%e1%8a%90%e1%88%b1/] {{Wayback|url=https://taza.debreyaredpublisher.com/2019/08/01/%e1%8d%8a%e1%8b%b0%e1%88%8b%e1%89%b5-%e1%88%88%e1%88%9d%e1%8a%95-%e1%8b%ad%e1%89%80%e1%8a%90%e1%88%b1/ |date=20211130160522 }} በዐፄ በካፋ ዘመነ መንግሥት ሃሌታውን “ሀ” ከሐመሩ “ሐ” ንጉሡን “ሠ” ከእሳቱ “ሰ” ፥ ጻድቁን “ጸ” ከፀሐዩ “ፀ” ለይቶ በሥፍራቸው ያልጻፈ፤ ፊደል አዛውሮ የተገኘ ጸሐፊ እጁን ይቆረጥ እንደ ነበረ የጽሑፍ መረጃዎች ይጠቁማሉ። [https://henoksitotaw.blogspot.com/2012/12/blog-post_23.html] ፪. የመቀነሱም ነገር ብዙዎቹ ሲከራከሩ እንደነበሩት ዓማርኛውን ብቻ የተመለከተ ኣይደለም። ፫. ከዳግማዊ ምኒልክ ጀምሮ ብዙ ኢትዮጵያውያን ሊቆች፣ ሚኒስትሮችና ደራስያን የእንግሊዝኛውን የታይፕ መጻፊያ ለዓማርኛ መክተቢያ እንዲያገለግል ወደ ሰማንያ ዓመታት ግድም ሲመራመሩ ቆይተው ኣልተሳካላቸውም።
፬. ኢ/ር ኣያና ብሩና ኢ/ር ተረፈ ራስወርቅ የዓማርኛውን ፊደላት በመቀነስና ቆርጦ በመቀጠል ኣማርኛ በመሰሉ የፈጠራ ቅርጾች የኣቀረቧቸው ሥራ ላይ ውለዋል። እነዚህ ቍርጥራጮች ግን የዓማርኛ ፊደሎች ኣይደሉም። ለእነዚህ ከመቶ በኣነሱ መቀጣጠያዎች የሚሠሩ የፈጠራ የኣማርኛ ነገሮች የሚያስፈልጋቸው ኣንድ የእንግሊዝኛ የፊደል ገበታ ስለሆነ በኣንዱ ገበታ ምትክ ብቻ የቀረቡ ናቸው። የዓማርኛ ቀለሞች ብዛት ከ200 በላይ ስለሆነ 100 ስፍራዎች ኣይበቁትም።
፭. ኆኄያቸውን የጠበቁ የግዕዝና ዓማርኛ ጽሑፎች በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ለብዙ ዘመናት ተጽፈዋል። ፮. በእጅ ጽሑፍም ወረቀት ላይ መክተብ ለኢትዮጵያ ሕዝብና የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ጠቅሟል። [https://henokspad.wordpress.com/2012/09/30/ሞክሼ-የአማርኛ-ፊደላት-እና-የባለሙያዎች/] ፯. ፊደል መቀነስ ትኩረት የኣገኘው “ፍቅር እስከ መቃብር” መጽሓፍ በተቀነሱ ፊደላት በ፲፱፻፶፪ ዓ.ም. ከታተመ በኋላ ነበር። እዚህ ላይ ተደርቦ ለታይፕራይተር ቴክኖሎጂ እንዲመች የፊደል ቅነሳ ክርክር ተጀምሮ በመጨረሻው ውድቅ ሆነ። ፰. የኢትዮጵያ ቋንቋዎች መርሐ ልሳን [ኣካዴሚ] በ1973 ዓ.ም. ካወጣው የአጻጻፍ ሥርዓት ውሳኔ በስተቀር ሌላ ወሳኝ ጥናት ባለመደረጉ፣ ለዚህ ጉዳይ ተጠያቂ ሊሆን የሚችሉ መምህራንንም ስለዚህ ጉዳይ ሆን ብሎ ያስተማራቸው ሰው ባለመኖሩ እነሱ ራሳቸው በዘፈቀደ ስለሚጽፉ ተማሪዎቻቸውም የነሱን ፈለግ በመከተል በዘፈቀደ ይጽፋሉ፤ የሚሉት ዶ/ር አምሳሉ አክሊሉ "የአማርኛን ሞክሼን ሆሄያት ጠንቅቆ ያለመጻፍ ችግርና መፍትሔ" የሚባል መጽሓፍም ጽፈዋል። ሃሌታው “ሀ”፣ ሓመሩ “ሐ”፣ ብዙኃኑ “ኀ”፣ ንጉሡ “ሠ”፣ እሳቱ “ሰ”፣ ኣልፋው “አ”፣ “ዓይኑ” “ዐ”፣ ጸሎቱ “ጸ”፣ ፀሐዩ “ፀ” የተባሉትን በማጥበቅና በማላላት ብቻ ለመግለጽ ኣስቸጋሪ ነው።
እንደ ዶ/ር ኣምሳሉ ተፈራ ኣገላለጽ "ከፊደላት ጋር የሚከሰቱ ችግሮችን ኣስመልክቶም በዓማርኛ ፊደል ገበታ ላይ ተመሳሳይ ድምጽ ያላቸው ስለሚገኙ፤ በኣጻጻፍ ረገድ በርካታ ልዩነቶች መኖራቸው፤ ራብዕ ድምፅ ያላቸው ከግዕዙ ጋር ተመሳሳይነት ያላቸው ፊደላት መኖራቸው፤ ሳድስና ሳልስን እያቀያየሩ መጠቀም፣ ዲቃላዎችንና ፍንጽቅ ፈደላትን በዝርዝር የመጠቀም ዝንባሌ፣ በመሠረታዊ ቃሉ ላይ የሌለውን ቃል መጨመር፣ የኣናባቢዎች ቅጥል ኣለመለየት ችግሩን ይበልጥ እንዳሰፋው ጠቁመዋል። [https://eotcmk.org/a/%e1%88%80%e1%8c%88%e1%88%ad-%e1%8b%93%e1%89%80%e1%8d%8d-%e1%8b%90%e1%8b%8d%e1%8b%b0-%e1%8c%a5%e1%8a%93%e1%89%b5-%e1%89%b0%e1%8a%ab%e1%88%94%e1%8b%b0/] (የእነዚህም ምሳሌዎች በቅደም ተከተል “ሀ" እና “ኀ"፤ “ሃገር" እና “ኣገር"፣ “አ" እና “ኣ"፣ “ግዜ" እና “ጊዜ"፣ “ፏፏቴን"ን በ“ፍዋፍዋቴ"፣ “ኈ"ን በ“ሆ"፣ “መምህራንን" በ“መምህራኖች" እና “ዮ"ን በ“ዬ" ዓይነቶች ናቸው በማለት በኣጠቃላይ ግን ችግሩ ከፊደሉ ሳይሆን ከተጠቃሚው ነው ይላሉ ዶ/ር ኣበራ።) ይህ ችግር በምሁራን ዘንድ ሞክሼ ቃላት ይቀነሱ፤ አይቀነሱ የሚለው ሐሳብ ዛሬም ድረስ እያከራከረ እንደሚገኝ ገልጸዋል። ኣማራጮችንም በተመለከተ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ኣካዳሚ በ1973 ዓ.ም. ተመሳሳይ ድምፅ ያላቸው ፊደሎች ከገበታው ላይ ተቀንሰው በኣንድ ፊደል ብቻ ይወከሉ የሚል ሲሆን፣ የቤተ ክሕነት ሊቃውንት ኣቋም ደግሞ ፊደላት የፈጣሪን ቸርነት የሚገልጹ እና ከእሱ የተገኙ ስለሆኑ ሁሉም ጠንቅቆ ሊጽፋቸው ይገባል እንጂ በፍጹም ሊቀነሱ አይገባም ነው። ፊደላቱ በሙሉ መንፈሳዊ፣ ተፈጥሯዊና ሙያዊ ትርጓሜ ስላላቸው ያንን ያጣሉ በማለት" ዶ/ር አምሳሉ ተፈራ ይገልጻሉ። የኣብነት (ቄስ) ትምህርት ቤቶች ትኩርት መነፈግንም የሚጠቅሱ ኣሉ። [https://www.press.et/Ama/?p=1010] {{Wayback|url=https://www.press.et/Ama/?p=1010 |date=20220118021320 }}
፱. ከ1980 ዓ.ም. ወዲህም እነዚሁ ቀለሞች በዶ/ር ኣበራ ወደ ኮምፕዩተር ስለገቡ የግዕዝ ፊደላችንን የኣጋጠመው ችግር የለም። ይህ በእንዲህ እንዳለ የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ጥናትና ምርምር ማዕከል በተቀነሱና በተቀነጠሱ ፊደላት “ኣማርኛ መዝገበ ቃላት” በ፲፱፻፺፫ ዓ.ም. እንዲሁም “ክብረ ነገስት ግእዝና ኣማርኛ” መጽሓፍት በ፲፱፻፺፬ ዓ.ም. ኣትሟል። በመጽሓፎቹ ርዕሶች “ኣማርኛ”፣ “ነገስት”ና “ግእዝ” ተብለው የቀረቡት “ዓ”፣ “ሥ” እና “ዕ” ከተቀነሱት ቀለሞቻቸው ውስጥ የተካተቱ በመሆናቸው ነው። እነዚህ ቍርጥራጮች ግን የዓማርኛ ፊደሎች ኣይደሉም። ክርክሩ በኣይቀነስ ባዮች ምክንያታዊ ኣሸናፊነት ማለቅ ሲገባው እንደቀጠለ ኣለ። [https://afroaddis.wordpress.com/2011/04/03/%E1%88%B5%E1%88%88%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%89%85%E1%8A%90%E1%88%B3-%E1%8B%A8%E1%89%B0%E1%8B%B0%E1%88%A8%E1%8C%89-%E1%8C%A5%E1%8A%93%E1%89%B6%E1%89%BD-%E1%8A%A2%E1%89%B5/] [https://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=15385:አማርኛ-የራሱ-ፊደል-አለውን?&Itemid=211] {{Wayback|url=https://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=15385%3A%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B-%E1%8B%A8%E1%88%AB%E1%88%B1-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A0%E1%88%88%E1%8B%8D%E1%8A%95%3F&Itemid=211 |date=20250508144317 }}
[https://www.facebook.com/888560754583711/posts/1364393447000437/] [http://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=15565:የግዕዝ-ፊደልና-ቋንቋችን-የማንነት-ታሪካዊ-ቅርሳችን&Itemid=209] {{Wayback|url=http://www.addisadmassnews.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=15565%3A%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D%E1%8A%93-%E1%89%8B%E1%8A%95%E1%89%8B%E1%89%BD%E1%8A%95-%E1%8B%A8%E1%88%9B%E1%8A%95%E1%8A%90%E1%89%B5-%E1%89%B3%E1%88%AA%E1%8A%AB%E1%8B%8A-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B3%E1%89%BD%E1%8A%95&Itemid=209 |date=20250508060034 }}
[https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2017/11/facts-about-geez.pdf |date=20190412085948 }} [http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/ሞክሼ-ፊደላት/] {{Wayback|url=http://gothenburggebriel.com/2015/09/21/%E1%88%9E%E1%8A%AD%E1%88%BC-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5/ |date=20210914041445 }} [http://www.goolgule.com/what-scholars-say-about-our-alphabet/] [https://www.youtube.com/watch?v=7sz8WBErBio] ይህ ሁሉ ሲደረግ የዩኒኮድ ዓማርኛ ቀለሞች ኣልተቀነሱም። ፲. ለብዙ መቶ ዓመታት በውጭ ኣገራትና ኢትዮጵያ ውስጥ በግዕዝ ፊደላችን ሲጠቀሙ የነበሩ ማተሚያ ቤቶች ፊደል ሲቀንሱ ኣልሰማንም።
፲፩. ይህ የተዛባ የቅነሳ ኣጠቃቀም የመንግሥትም ፍላጎት ይመስላል። ምክንያቱም የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ዓይነት ተቋማት ፊደል መቀጠሉን ተዉት እንጂ በመቀነሱ ስለቀጠሉበት ነው። የግዕዝ ፊደል ትክክለኛ ኣጠቃቀም እያለ በተቀነሱና በተቈራረጡ ነገሮች መጠቀም መቀጠል በኮምፕዩተር ዘመን የሚያስከትለው ኪሳራ ቀላል ኣይደለም። ለምሳሌ ያህል በታይፕራይተር ዘመንና ይኸንኑ መሣሪያ ኮምፕዩተራይዝ የኣደረጉት ኣራት ነጥብን ሲከትቡ የነበሩት ሁለት ባለ ሁለት ነጥቦችን በመጠቀም ነበር። ዶ/ር ኣበራ ግን ለኣራት ነጥብ ከመነሻውም ኣንድ ስፍራ ስለመደቡለት ከዩኒኮድ በፊትም ይሁን በኋላ ፊደሉ የእራሱ የኮምፕዩተር ቍጥር ወይም ኮድ ኣለው። [https://www.youtube.com/watch?v=9m06K_NDqlo] ጥቂት ኣዳዲስ ፊደል ቀናሾች ወይም የግዕዝ መክተቢያ ኣቅራቢዎች ኣራት ነጥብን ከሁለት ባለ ሁለት ቀለሞች ማስከተብ ስለጀመሩ ጽሑፎቹ ኣራት ነጥብ የላቸውም። በኣሁኑ ጊዜ በብዙ ሚሊዮን የሚቈጠሩ ኢንተርኔት ላይ የኣሉ ኣራት ነጥብ የሌላቸው ጽሑፎች ማለቂያ የሌላቸው ናቸው። (የማለቂያን ቅኔነት የሚገባቸው ያውቁታል።) እነዚህን ስሕተቶች እየተከታተሉ ማረም ኣስቸጋሪ ስለሆነ ስሕተቶቹ እንዳይቀጥሉ ሁላችንም መረባረብ ይኖርብናል። ሁለት ነጥቦች መካክል ተገብቶ ሁለቱን ብቻ በኣንድ መርገጫ መሰረዝ ከተቻለ መክተቢያውን ሆነ ፊደሉን ኣለመጠቀም ያዋጣል። ኣራት ነጥብ በሌላቸው ቀለሞች የተጻፉ ብዙ መጽሓፍትም ስለኣሉ ሰዉ በኣወናባጆች ወደኋላ እየተመለሰ ነው። ይህ የምልክት ቅነሳ ያስከተለው ችግር ነው። የግዕዝ ፊደላችን እንደ ቻይናው ሥዕሎች የሚሳሉበት ስለኣልሆነ [https://www.facebook.com/notes/geezedit/advances-made-by-ethiopians-in-the-computer-technology-1991/403555123037729] በሺዎች የሚቈጠሩ ኣይደለም። [https://www.tutormandarin.net/en/how-many-characters-are-there-in-the-chinese-alphabet/] ፲፪. ፊደል መቀነስ ፊደላችን ላይ የተቃጣ ዘመቻ ነው። [http://www.cyberethiopia.com/warka14/viewtopic.php?t=50680] [https://amharaonline.org/%e1%89%bb%e1%88%88%e1%8b%8d-%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%8c%8d%e1%8b%b2%e1%88%85-%e1%8d%8b%e1%88%bd%e1%8a%95-%e1%88%86%e1%8a%96-%e1%88%98%e1%8c%a3%e1%88%8d%e1%88%85/] {{Wayback|url=https://amharaonline.org/%e1%89%bb%e1%88%88%e1%8b%8d-%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%8c%8d%e1%8b%b2%e1%88%85-%e1%8d%8b%e1%88%bd%e1%8a%95-%e1%88%86%e1%8a%96-%e1%88%98%e1%8c%a3%e1%88%8d%e1%88%85/ |date=20230404111217 }}
፲፫. ቀደም ብለው በዶክተሩ ለዩኒኮድ የተለገሰውን ፊደል [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=113203992345474&id=109106766088530] ኣስጥለው የተቈራረጡ የአማርኛ ፊደል [https://web.archive.org/web/20121227134618/http://www.ethiopic.com/unicode.htm] ለዩኒኮድ የኣቀረቡት ተሸንፈዋል። ቀደም ብለው በዶክተሩ ለዩኒኮድ የተለገሰውን ፊደል ኣስጥለው የተቀነሱ ፊደላትን [https://web.archive.org/web/20130904025738/http://www.ethiopic.com/unicode/unicode_ethiopic.htm] ለመቀጣጠል ለዩኒኮድ ለማቅረብ የኣቀዱት በሁለተኛ ዙር ጥፋት የኣቀዱትም ተሸንፈዋል። ይህ ሁሉ ሲሆን ቀደም ብሎ ለአማርኛ ታይፕራይተር ሲባል ፊደል ይቀነስ የተባለውን ክርክር የቀጠሉበት ስለ ዶክተር ኣበራ ሥራ ያልሰሙት እንደእነ የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ ተቋም የኣሉት ነበሩ። [https://web.archive.org/web/20121031103452/http://www.ethiopic.com/advances.htm] ወደፊት ኮምፕዩተሩ ዓረፍተ ነገርን በማረም ትክክለኛውን ሆኄ እንዲያስቀምጥ እናደርጋለን። መጻፍ የማይፈግጉ ለኮምፕዩተሩ ነግረውት ይጽፋል። ፲፬. "ቋንቋ"ን በ"ቁዋንቁዋ" መጻፍ ኮምፕዩተሩ ቀለሞቹን የሚያስቀምጥባቸውን ሥፍራዎች ከማስጨመር ሌላ ወረቀትንና ጊዜ ያስባክናል። "ቋንቋ"ን "ቁዋንቁዋ" በሚመስል ድምጽ ማንበብ እንኳን የፊደሉና የዓማርኛ ቋንቋ ሥርዓት ኣይደሉም። "ቁዋ" እንደ "ቋ" እንዲጻፍና እንዲነበብ ማስገድድ የኣምባገነኖች ፍላጎት እንጂ የፊደሉና የቋንቋው ኣይደሉም። ፲፭. ዶክተር ኣበራ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው ፓተንቶች ሲያገኙባቸው ቴክኖሎጅው በዓዋቂዎች ተጠንቶና ተፈትሾ ነው። ከእዚሁ ጋር የተያያዙ ኣዳዲስ ኣጠቃቀሞች ለግዕዙ ቀርበዋል። ለምሳሌ ያህል "ቋንቋ" የሚለው ቃል እንዲፈለግ ለኢንተርኔት ሲቀርብ ብዙ ቃላቱን የያዙ ጽሑፎችን ማግኘት ሲቻል ቃሉን በ"ቁዋንቁዋ" የሚጽፉ ከኣሉ ፍለጋው ሁለቴ እንዲደረግ ያስገድዳል። ስለዚህ ለታይፕራይተር ሲባል የቀረበ ክርክር ከኋላቀር መሣሪያው ጋር መቅረት ኣለበት። ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከታዋቂ የዓለም ሳይንቲስቶች ኣንዱ ናቸው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD]
===የግዕዝ ቁምፊዎች===
ቁምፊ (Typeface) ኣንድ ዓይነት ቅርጽ የኣሏቸው የፊደል ቀለም (Font) ቤተሰብ ነው።
ድንጋይ፣ ብራናና ወረቀት ላይ በእጅ ሲጻፉ የነበሩት የግዕዝ ቀለሞች በማተሚያ መሣሪያዎች እ.ኤ.ኣ. ከ1513 ጀምሮ ሲጠቀሙ ቆይተዋል። [https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/] {{Wayback|url=https://kingscollections.org/exhibitions/specialcollections/psalter1513/ |date=20191006184131 }} [https://www.wordproject.org/bibles/am/19/1.htm] በ፲፱፻፳፭ ዓ. ም. ግድም የጽሕፈት መሣሪያ ተፈጥሮ ለቢሮ ሥራዎች ጠቅሟል። ግዕዝ ወደ ኮምፕዩተር ሳይገባ ለኢትዮጵያ ጽሑፍ መበልጸግ ትልቁን ድርሻ የኣበረከተው የማተሚያ መሣሪያ ሳይሆን ኣልቀረም። የግዕዝ ወደ ኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ በፊደሉ መግባት በተለይ የዓማርኛ ጽሑፎችን እንዲስፋፉ ጠቅሟል። ፊደሉ ከቴክኖሎጅው ጋር እንዲራመድ መገንዘብ ስለኣለብን ኣንዳንድ ነጥቦች ከእዚህ በታች ቀርበዋል።
፩. ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ዶክተሩ የቁምፊውን መጠን በግምት ኣስቀመጡት እንጂ መደብ ኣላወጡለትም። ፪. በኣሁኑ ጊዜ ሕዝቡ በግዕዝ ፊደል በብዛት መጽሓፍት እየጻፈ ስለሆነ እየተደሰትን ነው። ሆኖም ጽሑፎች እየታተሙባቸው የኣሉት ቁምፊዎች መልኮች የተለያዩና ኣብዛኛዎቹ የተሳሳቱ ስለሆኑ መጠንቀቅ ያስፈልጋል። ከግዕዝኤዲት ፕሮግራሞች ጋር እየተሸጠ የኣለው የዶ/ር ኣበራ ሞላ ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ (GeezEdit Unicode) ቁምፊ ወደ ትክክለኛው የቀረበ ነው። [https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] ይኸን ቁምፊ ከተጠቀሙበት መካከል ዶ/ር ኣክሊሉ ሃብቴ በ፳፻፱ ዓ.ም. ያሳተሙት ባለ 629 ገጾች "የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ታሪክ" መጽሓፍ ኣንዱ ነው። [http://quatero.net/amharic1/archives/28975] በፊደሉ ለብዙ ዓመታት እየተጠቀሙበት የኣሉት የኣቶ ኣብርሃ በላይ ኢትዮሚዲያ ገጾችም ኣሉ። [http://www.ethiomedia.com/1000bits/the-works-of-dr-aberra-molla.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/the-works-of-dr-aberra-molla.pdf |date=20180127040743 }} በ፳፻፲፩ ዓ.ም. ሰይፉ ኣዳነች ብሻው በግዕዝኤዲት ፕሮግራም በመጠቀም "የምኒልክ ጥላ" መጽሓፍ ጽፈዋል። በጽሑፋቸውም ዶክተር ኣበራ ስለ ሆኄያት መልኮች በተለይ የ"ጨ" ባለሁለት እግርነት እውነታ ተቀብለዋል። ፫. መጽሓፍ በኮምፕዩተር ሲታተም ቁምፊውን ኣስቀድሞ መወሰን ይጠቅማል። ምክንያቱም በኣንዳንድ ኣስቀያሚና የተሳሳቱ የፊደል መልኮች የተጻፉ ጽሑፎች ማንበብ ኣያጓጓም። [http://www.dallascounty.org/department/hhs/documents/DCHHS_ZikaVirus_FactSheet_Amharic_Feb2016.pdf] {{Wayback|url=http://www.dallascounty.org/department/hhs/documents/DCHHS_ZikaVirus_FactSheet_Amharic_Feb2016.pdf |date=20171222055938 }} ፬. ኣንድ የግዕዝ ዩኒኮድ ቁምፊ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች እንደኣሉት ማጣራት የደራሲው ሥራ ነው። ምክንያቱም ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው የማተሚያ ቤቶቹን ኃላፊነት ለደራሲዎች ስለሰጡ ኣዲሱን ቴክኖሎጂ መማር ኣስፈላጊ ስለሆነ ነው።
፭. ኣንድ በግዕዝ ዩኒኮድ ቁምፊ የሚጠቀም ደራሲ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች መክተብ መቻሉን ማጣራት የደራሲ ሥራ ነው። ምክንያቱም ዶክተሩ ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው የማተሚያ ቤቶቹን ኃላፊነት ለደራሲዎች ስለሰጡ ኣዲሱን ቴክኖሎጂ መማር ኣስፈላጊ ስለሆነ ነው። ፮. ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ሲያደርጉ ዶክተሩ በመደበኛነት (Standard) የተጠቀሙት የኢትዮጵያ ቍጥር ፩ ፊደል ነው። እ.ኤ.ኣ. በ1988 በዶክተሩ ከፖስትእስክሪፕት (Postscript) ፊደላቸው የተሠራ የመጀመሪያው ትሩታይፕ (TrueType) የግዕዝ ፊደልና ፊደላቸው ነው። ለሥራቸው መሳካት የኮሎራዶው ኩባንያዎች ከዶክተሩ ባለውለታዎች ዋነኞቹ ናቸው። ይህ እነ ብርሃንና ሰላምና የመሰሉ የኢትዮጵያ ማተሚያ ቤቶች ሲጠቀሙበት የነበረው ቁምፊ ወደ ታይምስ ሮማን (Times Roman) የእንግሊዝኛ ቁምፊ የቀረበና ተመሳሳይ ቢሆንም ከላቲኑ ጋር ሲወዳደር የግዕዝ ፊደል ተለቅና ደመቅ የኣለ ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%8C%8D%E1%88%8A%E1%8B%9D%E1%8A%9B_%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0_%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5_1833] ኣብዛኛዎቹ የዓማርኛና እንግሊዝኛ መጽሓፍት ሲጻፉ የነበሩት በእነዚህ ቁምፊዎች ነበር። ይህ የግዕዝ ቁምፊ መልክ ወደጎን ቀጠን ብሎ ወደታች የወፈረ ነው። በማተሚያ ቤቶቹና ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ሲታተሙ የነበሩት መጽሓፎች የፊደል መጠን (Points) ከ10 እስከ 12 ነበር። ፰. ኣንድ የግዕዝ ቁምፊ ቢያንስ ከኣንድ ተመጣጣኝ የእንግሊዝኛ ቁምፊ ጋር መቅረብ ይኖርበታል።
፱. ኮምፕዩተሮችና የእጅ ስልኮች ላይ በቀላሉ ማየት እንዲቻል የሚቀርቡ ጽሑፎች ደቦልቦል በኣሉ ቁምፊዎች ነው። እነዚህን ለመጽሓፎችና ለመሳሰሉት መጠቀም ኣስፈላጊ ኣይደለም። ምክንያቱም ትላልቅ ስለሆኑ በዛ የኣሉ ስፍራዎችንና ወረቀቶችን ስለሚያስባክኑና ጥቅማቸው ለኅትመት ስለኣልሆነ ነው። ፲. ኣንዳኣንድ ሰዎች ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ማድረግ ፊደሉን መሥራትና ማቅረብ ይመስላቸዋል። ይህ ከኣለማወቅ የመጣ ስሕተት ነው። በፓተንት የሚጠበቀው ኣዲስ የሆነውና ፊደሉን በኮምፕዩተር መጠቀም የኣስቻለውን ቀደም ብሎ ያልነበረውን ዘዴ ነው እንጂ ከዘዴው ጋር ለሚቀርቡት ፊደላት ኣይደለም። ፲፩. ኣንዳኣንድ ሰዎች ግዕዝን ኣሜሪካ ፓተንት ማድረግ ፓተንቱን ወይም ፊደሉን ለኣሜሪካ መስጠት ይመስላቸዋል። ይህ ከኣለማወቅ የመጣ የፈጠራ ወሬ ነው። ፲፪. ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ ኣድርገው ከትክክለኛው ቁምፊ ጋር ዶክተሩ ከኣቀረቡ በኋላ ከአማርኛው ቅጥልጥል ፊደል እስከኣልተሟሉና የተሳሳቱ ቀለሞች የኣሉዋቸውን ቁምፊዎች በነፃና በሽያጭ የሚያቀርቡ ኣሉ። ይኸንን መረዳትና ማስተዋል የተጠቃሚው ኃላፊነት ሲሆን ኣንባቢው ስሕተቶችን እያየ ዝም ማለቱ ደረጃቸው ለኣዘቀጡ በኮምፕዩተር ለቀረቡ ጽሑፎች ኣስተዋጽዖ እያበረከተ ነው።
፲፫. ኣንድ ኣንባቢ ኮምፕዩተር፣ የእጅ ስልክና የመሳሰሉት ላይ የሚመለከተው የግዕዝ ዩኒኮድ ፊደል መሣሪያው ላይ በኣለው ፊደል ነው። ፊደሉ ትክክል ከኣልሆነ ትክክል ኣለመሆኑንንም ላይረዳ ይችላል። ለምሳሌ ያህል የ"ጨ" ቀለበቶች ሁለት ናቸው ሲባልና ቢያነብ ባለ ሁለት ቀለበቶች ትክክለኛ ፊደል ከሌለው ፊደሉን የሚያነበው ሦስት ቀለበቶች በኣሉት የተሳሳተ ፊደል ነው። የዶክተሩ የግዕዝ ቁምፊ ከኣሥር ዓመታት በላይ እዚህ የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንትና ማመልከቻው ውስጥ ኣሉ። [https://patentimages.storage.googleapis.com/fb/53/db/a5c1c13fa86e20/US20090179778A1.pdf] ፲፬. ኣንድ በቅርቡ የተለቀቀ ቁምፊ ውስጥ የዓይኑ "ዓ" ፊደል መልክ ወደ ኣረቡ ዘጠኝ (9) የቀረበ ሲሆን የሌላው "ፃ" መስመሩ የኣለው በ"ዓ" ክብ ውስጥ ነው። ፲፭. ዶክተር ኣበራ ሞላ ከዓለም ፊደል ሠሪዎች ኣንዱ ናቸው። [https://web.archive.org/web/20190309221057/http://www.e-engraving.com/fonts/Font_Designers.htm] ፲፮. በማተሚያ ቤቶች ከታተሙ የግዕዝ ቁምፊዎች የሚከተሉት ይገኙበታል። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%8C%8D%E1%88%8A%E1%8B%9D%E1%8A%9B_%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0_%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5_1833]
፲፯. በተሳሳተ ፊደል የተጻፈ በመሆኑ ኣስተማማኝ የኣልሆነ ጽሑፍ ምሳሌ እዚህ ኣለ። [https://www.cdc.gov/anthrax/pdf/evergreen-pdfs/anthrax-evergreen-content-amharic-508.pdf] ከእዚህ ጽሑፍ ኣንድ ሁለት ኣንቀጾች ኮፒ ተደርገው http://www.freetyping.geezedit.com {{Wayback|url=http://www.freetyping.geezedit.com/ |date=20240621180311 }} ገጽ ላይ ቢለጠፉ ችግሮቹን መመልከት ይቻላል። ፲፰. ኣንድ ቆንጆ የቁም ፊደል አጣጣል እዚህ ኣለ። [https://www.youtube.com/watch?v=L3iXWW9eJ1Y] ፲፱. በግዕዝ ፊደል ወግ ስምንተኛው ፊደል የሚቀርበው ግዕዙ ወይም ራብዑ ላይ መስመር በመጨመር ነው ። "ፏ" የተሠራው መስመሩን "ፋ" ኣንገት ላይ በመጨመር ነው። በኣሁኑ ጊዜ ብዙዎቹ ቅጣዩን በስሕተት ከታች ሲያቀርቡ ኣንዱ በቅርቡ "ፍ" ላይ ኣድርጎታል። መሳሳታቸውን ከቆዩ ጽሑፎች ውስጥ ማየት ይቻላል። እንዲህ ዓይነቶችን ስሕተቶች ስር ሳይሰዱ ማረም ከኣልተቻለ ዛሬ "ኣበበ"ን እሞታታለሁ እንጂ በ"አበበ" ከኣልሆነ ኣልጽፍም እንደሚሉት ጥቂቶቹ በኋላ በትምህርት ማቃናት ሊያስቸግር ይችላል። ፳. ኣንድ የግዕዝ ቁምፊ ቢያንስ ኣንድ ኣብሮት የኣለ የእንግሊዝኛ ፊደል ጋር መቅረብ ይኖርበታል። ስለዚህ ለሰው የሚቀርበው የላቲን ፊደልም እንደግዕዙ የፊደል ሠሪው መሆን ይገባዋል። የግዕዙና የላቲኑም ፊደላት ቅርጾች የተቀራረቡ መሆን ይኖርባቸዋል።
፳፩. ዩኒኮድ ለፊደላቱ መደብ ሰጠ እንጂ ፊደል ኣላቀረበም። የግዕዙ ፊደል ኮምፕዩተርና የእጅ ስልክ ላይ ከሌለ የግዕዝ ፊደል ኣይታይም። የሚታየውም እንደፊደሉ ሊለያይ ይችላል። ስለዚህ ኣንድ ተጠቃሚ የሚጠቀምበትን መሣሪያ ላይ ያለውን የፊደል ስምና መልክ ማወቅ ኣለበት። ፳፪. ኣንድ የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች ቅርጾች ማወቅ ይጠበቅበታል። በኣሁኑ ጊዜ ግን ሁሉንም የዓማርኛ ቀለሞች እንኳን የማይለዩ ኣሉ። ፳፫. ከእዚህ በፊት ተዉ እያልናቸው በታይፕራይተር ዓይነት ፊደል ተታልለው መጽሓፍት ሲጽፉ ከርመው የተበሳጩ ኣሉ። ኣሁንም በተሣሣቱ የዩኒኮድ ፊደሎችና የዓማርኛ መጻፊያዎች እየተጠቀሙ እራሳቸውንና ዓማርኛውን እየጎዱ የኣሉ ኣሉና ይታሰብበት። ፳፬. የግዕዝ ፊደል ቅርጾችና ምንነት ምሳሌዎች የሚከተሉት ናቸው። [https://www.addisherald.com/reception-of-the-ethiopic-book-of-enoch-in-medieval-gǝǝz-texts/] {{Wayback|url=https://www.addisherald.com/reception-of-the-ethiopic-book-of-enoch-in-medieval-g%C7%9D%C7%9Dz-texts/ |date=20230606073310 }}
፳፭. የግዕዝ ኣኃዞች እያንዳንዳቸው ከላይና ከታች ሰረዞች ኣሏቸው። የኮምፕዩተሩ እስክሪን ላይ የሚታየውና የሚታተመው ኣንድ ፊደል ነው። የፊደሉ መጠን በኣነሰ ቍጥር ጥራቱ እየቀነሰ መስመሮቹ ኣንድ መስለው ይታያሉ። ፊደሉ የዶክተሩ GeezEdit Unicode ከሆነ ጽሑፉን ከእዚህ ወስዶ ወርድ ላይ ለጥፎ በማሳደግ ማረጋገጥ ይቻላል። እንዲህም ሆኖ ቍጥሮቹ ጎን ለጎን ሲሆኑ ሰረዞቹ እንዲገናኙ የተሠሩና የሚቀጣጠሉ በነፃ የሚታደሉ የተሣሣቱ ፊደሎች ኣሉ። ለእዚህ ነው በነፃ የሚታደሉትን ሁሉ መጠቀም የማያዋጣው። ፳፮. ኣንድን የግዕዝ ፊደል ጽሑፍ እንደወርድ የኣሉ ቁሶች ውስጥ ኣቅልሞ GeezEdit Unicode የሚለውን ፊደል በመምረጥ ወደ ፊደሉ መቀየር ይቻላል። ይህ እንግሊዝኛውንም ወደ ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ፊደል ያስቀይራል። ፳፯. ለዊንደውስንና ኣይፎን የሚሸጡት ግዕዝኤዲት ፕሮግራሞች የሚጠቀሙት ኣንድ ዓይነት በሆነው ግዕዝኤዲት ዩኒኮድ ፊደል ነው። ይህ ፊደል እ.ኤ.ኣ. በ1989 ግድም ለዩኒኮድ የተለገሰው የመጀመሪያ የግዕዝ ትሩታይፕ ፊደል ነው። ፳፰. የግዕዝ ሳልስ፣ ኃምስና ስምንተኛ ቀለሞች ቅጥያዎች የ"ጨ" ሦስተኛው ባዶ እግር ላይ ይቀጠላሉ እንጂ የሌሉትን ቀለበቶች ኣያስፈቱም።
፳፱. የ"ጠ" እና "ጨ" ቤቶች እርባታ ቀለሞች ልዩነቶች በሁለት ቀለበቶች መኖር ብቻ ነው።
===ትርጕሞች===
[[ስዕል:EthiopicComputerization.jpg|thumb|ግዕዝ በኮምፕዩተር በዶ/ር ኣበራ ሞላ፣ ፲፱፻፹፬ ዓ.ም. Ethiopic Computerization by Dr. Aberra Molla, Ethiopian Review Magazine, Page 25, Jan, 1991]]
[[ስዕል:Aberra2002.jpg|thumb|ግዕዝ ዩኒኮድ (Unicode) ፲፱፻፺፭ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Gum-1-.gif|thumb|ኣንገነጠልም፣ ፲፱፻፹፯ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Rome_Stele.jpg|thumb|የኣክሱም ሓውልት፣ ፳፻፩ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Solving_Immune_Deficiency_1976.jpg|thumb|ኢምዩን ደፊሸንሲ ፈውስ ፲፱፻፷፱ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Aberra2unicode.gif|thumb|ኣንዳንዶቹን ከ፲፱፻፹ ዓ.ም. ጀምሮ]]
[[ስዕል:Dr._Aberra_Molla_Patent_1985.jpg|thumb| መድኅን መመርመሪያ፣ ፲፱፻፸፰ ዓ.ም. https://patents.google.com/patent/US4501816A/en?oq=4501816+]]
[[ስዕል:ModEthTypeface1991.gif|thumb|የሞዴት ፊደል ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. (ModEth Ethiopic TrueType Typeface) Ethiopian Review, 1991]]
[[ስዕል:Eabugida 1991.gif|thumb|አቡጊዳ ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. (Ebugida Sorting Order) Ethiopian Review, 1991]]
[[ስዕል:DrAberraMolla1992Part1.JPG|thumb| ዶ/ር ኣበራ ሞላ ፲፺፻፹፭/1992 ፩ https://www.facebook.com/GeezEdit/videos/433568700036371/UzpfSTEzMjAwNTEwNjg1OTQwMDoyNDk2MTU0MzAwNDQ0NDU3/]]
[[ስዕል:DrAberraMolla1992.JPG|thumb| ዶ/ር ኣበራ ሞላ ፲፺፻፹፭/1992 ፪ https://www.facebook.com/GeezEdit/videos/433568700036371/]]
[[ስዕል:Aberra1994.gif|thumb| ግዕዝ በኳርክኤክስፕሬስ ፲፱፻፹፮ ዓ.ም. Ethiopic in QuarkeXPress, 1994]]
[[ስዕል:GeezEditAmharic.GIF|thumb| GeezEdit Online 2011 ግዕዝኤዲት ፳፻፬ ዓ.ም. http://freetyping.geezedit.com]]
[[ስዕል:GeezEditiPhone.jpg|thumb| GeezEdit 2014 (iPhone 6) ግዕዝኤዲት (ለእጅ ስልክ) ፳፻፯ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:EwaAberraMolla.GIF|thumb| Amharic Tips 2015 ቅምሻዎች ፳፻፯ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Contents.GIF|thumb| Amharic Tips 2015 ቅምሻዎች ፳፻፯ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:ModEthFont4.gif|thumb| ModEth 1989 ሞዴት የፊደል ገበታ ፬፣ ፲፱፻፹፪ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:EAAberraMolla.png|thumb| የ"አ" ቀለም ድምጽ እንደ "አረ"፣ "ኑአር" እና "አርዝ" (Earth) ነው።]]
[[ስዕል:ModEth.gif|thumb| ModEth Ad 1990 ሞዴት ማስታወቂያ]]
[[ስዕል:GeezEditLanguagesMenu.GIF|thumb| Ethiopic Language Character Sets 2006 የግዕዝ ፊደል ተጠቃሚ ቋንቋዎች ምሳሌ ፲፱፻፺፱ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:AberraAmharicTip34.GIF|thumb| Type Geez with one and two keystrokes. US20090179778 Patent Application, 2009 ፳፻፪ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Aberra'sModEthFirstEthiopicTypeface.jpg|thumb| ModEth Ethiopic First Typeface, March, 1989. ሞዴት የመጀመሪያው ግዕዝ ፊደል፣ ሰምና ወርቅ መጽሔት፣ የካቲት፣ ፲፱፻፹፩ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:EthiopicZerotoNine.JPG|thumb|የግዕዝ ኣሥር ቤት ቍጥሮች ከ፲፱፻፹ ዓ.ም. ጀምሮ Ethiopic Base Ten Numerals, 1987]]
[[ስዕል:GeezEditAmhariciPhoneScreenshot.GIF|thumb|የ“ኣብሻ” ሥርዓት ኣከታተብ “ABSHA System” USA Patent Numbers 9,000,957 and 9,733,724]]
[[ስዕል:AberraPeriod.JPG|thumb| የፊደል ቅርጽ ይከበር! Ethiopian Review, 1991]]
[[ስዕል:AberraColons.JPG|thumb| በስሕተት ትርጕም ኣናበላሽ! ፳፻፱ ዓ.ም. 2017]]
[[ስዕል:MechafeQulkuluAberra.JPG|thumb| መጫፈ ቁልቁሉ ኣፋን ኦሮሞ፣ © የኢትዮጵያ መጽሓፍ ቅዱስ ማኅበር፣ ፲፱፻፹፬ ዓ.ም.፣ (ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ ፩) Genesis 1, Ethiopic Oromo Bible, (© The Bible Society of Ethiopia, 1993)]]
[[ስዕል:AModEthKeyboardLayout.gif|thumb| ModEth 1988 Keys. ሞዴት የፊደል ቍልፎች ዓማርኛ የጽሕፈት መኪና ኣጠቃቀም ለሚያውቁ፣ ፲፱፻፹፩ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:EthiopicZeroAberra.JPG|thumb| Ethiopic Zero, 1988. የግዕዝ ኣልቦ፣ ፲፱፻፹፩ ዓ.ም.]]
[[ስዕል:Aberra29.gif|thumb| ኢትዮወርድ፣ ፲፱፻፹፰ ዓ.ም. የኮምፕዩተር ገጽ ሥዕል EthioWord, 1995. Acknowledgement Screenshot]]
[[ስዕል:LeykunBirhanuTenesBookPrintout.jpg|thumb| ኢትዮወርድ፣ ፲፱፻፹፰ ዓ.ም. በኮምፕዩተር የታተመ ገጽ ሥዕል EthioWord, 1995. Acknowledgement Page Printout]]
[[ስዕል:AberraNotepadGeezEditUnicode.PNG|thumb| ግዕዝ ተራጽሑፍ Ethiopic Text]]
[[ስዕል:Kimsha61.PNG|thumb| ሁለተኛው የሞዴት ፊደል First Ethiopic TrueType ModEth Typeface]]
[[ስዕል:EthioEditAbrhamY1999.jpg|thumb| “የኤርትራ ህዝብ ትግል ከየት ወዴት!” መጽሓፍ። The book was typed with EthioEdit and typeset by Fettan Graphics Corp.]]
[[ስዕል:AbebeMuluneh.gif|thumb| የኢትዮጵያ መሥሪያ ቤቶች የእውሸት የኣማርኛ ፊደል-፲፱፻፹፪ ዓ.ም. Printout of the fake Amharic typewriter glyphs in 1990 G.C.]]
[[ስዕል:GeezEditChe.JPG|thumb| ትክክለኛዎቹ የጨ፣ ጩ፣ ጪ፣ ጫ፣ ጬ፣ ጭ፣ ጮ እና ጯ ቀለሞች The Ethiopic "Che" orders]]
[[ስዕል:Geez.JPG|thumb| ግዕዝ Ethiopic, the ancient Ethiopian alphabet]]
[[ስዕል:AbiyAmharic.JPG| thumb| “ዓቢይ” እንጂ “አቢይ”፣ “ኣቢይ”፣ “ዐቢይ”፣ ወይም “ዓብይ” ትክክል ኣይደለም።]]
[[ስዕል:AberraMolla2018.jpg| thumb| Dr. Aberra Molla 2018 ዶ/ር ኣበራ ሞላ ፳፻፲ ዓ. ም. ከኢሳት ምናላቸው ስማቸው ጋር። https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/]]
[[ስዕል:j3-2019.PNG| thumb| Dr. Aberra Molla 2019 ዶ/ር ኣበራ ሞላ ፳፻፲፩ ዓ. ም. ከJTV ዮሴፍ ገብሩ ጋር። https://www.youtube.com/watch?v=3IlHQfmr2H0&feature=youtu.be]]
[[ስዕል:Aberra2019.PNG| thumb| Dr. Aberra Molla with Ethiopian Broadcasting Corporation, 1-31-2019 ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ጋር፣ https://www.facebook.com/watch/?v=386895698538690]]
[[ስዕል:DrAberraMollaJH1.PNG| thumb| 2019 ዶ/ር ኣበራ ሞላ ፳፻፲፩ ዓ. ም. ከJTV ዮሴፍ ገብሩ ጋር። Jossy in Z House SHOW interview with Dr. Aberra Molla https://www.youtube.com/watch?v=7jLq0ZgpG_Y]]
[[ስዕል:DrAberraJZH.PNG| thumb| 2019 ፳፻፲፩ ዓ. ም. ከJTV ዮሴፍ ገብሩ ጋር። ''''ኣንድን ከብት የመጣል ሥልጣን ያለው የእንስሳት ሃኪም ብቻ ነው'''' ዶ/ር አበራ ሞላ https://www.youtube.com/watch?v=aHs5y73qRK8&feature=youtu.be]]
[[ስዕል:MCoffman.png| thumb| 2018 HON. MIKE COFFMAN of US Congress CONGRATULATING DR. ABERRA MOLLA ዕውቅና ፳፻፩ ዓ.ም. https://www.congress.gov/congressional-record/2018/08/24/extensions-of-remarks-section/article/E1177-3]]
[[ስዕል:EthiopianPatentNo193.jpg| thumb| የዶ/ር ኣበራ ሞላ የኢትዮጵያ ፓተንቶች ምሳሌ ቊጥር ፻፳፫፣ ጥር ፩ ቀን ፳፻፲፩ ዓ.ም. An Example Ethiopian Patent No. 193 to Dr. Aberra Molla, December 20, 2018]]
[[ስዕል:ModEthScreenFont1987.png| thumb| መጀመሪያው የሞዴት ኮምፕዩተር መስኮት ላይ የግዕዝ ፊደል፣ ፲፱፻፹ ዓ.ም. The First ModEth Amharic Ethiopic Computer Screen Font, MS DOS 1987]]
[[ስዕል:GeezBaseTenNumerals.PNG| thumb| ከዩኒኮድ መደብ በኋላ የዶ/ር ኣበራ የግዕዝ ኣሥር ቤት ኣኃዞች። Post Unicode Ethiopic Base Ten Numerals]]
[[ስዕል:USPatent10133362.PNG| thumb| ከዶ/ር ኣበራ ሞላ የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንቶች ኣንዱ - 10133362። An example of Dr. Aberra Molla's patents - USA Patent Number 10133362]]
[[ስዕል:ETHIOPIA1.PNG| thumb| ኢትዮጵያ ETHIOPIA (ፊደልህን ኣስተውል።)]]
[[ስዕል:EthiopicNumerals.JPG| thumb| የግዕዝ ቍጥሮች ዩኒኮድ ውስጥ የኣሉት በፊደልነት ቢሆንም እንጠቀምባቸው።]]
[[ስዕል:Aberra'sTenEthiopicNumerals.JPG| thumb| ኣዲሶቹ ኣሥሩ የግዕዝ ኣኃዞች፣ The Novel Ten Ethiopic Digits]]
[[ስዕል:AbiyLake.JPG| thumb| "ስመኘው ፏፏቴ" እና "ዓቢይ ሓይቅ"፣ ሓምሌ ፳፻፲፪ ዓ.ም. "Semegnew Falls" and "Abiy Lake", July 28, 2020]]
[[ስዕል:AberraVac.jpeg| thumb| "ክትባት" ኢትዮጵያ የኮሮናቫይረስ ክትባት መሥራት ኣለባት። 4-27-2021]]
[[ስዕል:Ethiopiccom.jpg| thumb| ዓማርኛ በነፃ መክተቢያ ድረገጽ Patented Free Amharic Typing Page http://ethiopic.com]]
[[ስዕል:GeezEdit.jpg| thumb| ግዕዝኤዲት-ዓማርኛ ፪ ለኣይፎን GeezEdit-Amharic Version 2, 2024]]
===የውጭ መያያዣዎች===
*[http://www./_Aberra_Molla_Ethiopic.htm] Computers & Software. Retrieved on 2007-09-15.
*[http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.htm |date=20130904181903 }} ግዕዝ በኮምፕዩተር በአበራ ሞላ Amharic ፲፱፻፹፫ ዓ.ም
*[http://abyssinia2me.wordpress.com/pictoral/] ግዕዝ በኮምፕዩተር
*[http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla |date=20150610231423 }} WikiDoc
*[https://web.archive.org/web/20060614014532/http://www.ethiopic.com/ethiopic_computerization.htm] Ethiopic Computerization by Dr. Aberra. Ethiopian Review, 1991 ኤልያስ ክፍሌ
*[https://web.archive.org/web/20060516083455/http://www.ethiopic.com/unicode/Ethiopic%20Computerization.htm] ዶክተር ኣበራ ሞላ ቴክኖሎጂ
*[https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] Dr. Aberra Molla
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm]
*[https://www.bionity.com/en/encyclopedia/List_of_veterinarians.html?fbclid=IwAR2tmYdMnaeFNYt9CfkzA8DAhtIX7neRUcbQVNyjLK5eY_hikzcc21g0578]List of Famous Veterinarians
* {{Wayback|url=https://www.bionity.com/en/encyclopedia/List_of_veterinarians.html?fbclid=IwAR2tmYdMnaeFNYt9CfkzA8DAhtIX7neRUcbQVNyjLK5eY_hikzcc21g0578 |date=20250508085110 }} List of Famous Veterinarians
*[https://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/957772] List of Famous Ethiopian Scientists
*[http://www.ethiopic.com/AIDS.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/AIDS.pdf |date=20130904025019 }} ኤድስ በ፲፱፻፹፫ ዓ.ም.
*[https://web.archive.org/web/20060508175328/http://www.ethiopic.com/unicode/aids_in_amharic_geezedit_unicode.htm] ዶክተር ኣበራ ሞላ / ኤድስ
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A4%E1%89%BD%E1%8A%A0%E1%8B%AD%E1%89%AA] ኤችአይቪ / ኤችኣይቪ
*[http://www.ethiopic.com/Audio/Aberra_VOA_Ethiopic_Software_Part2_062788.wav] Audio Voice of America ዶ/ር ኣበራ ከኣሜሪካ ድምጽ ሬድዮ ጋር፣ ማክሰኞ ሰኔ ፳ ፲፱፻፹፩ ዓ.ም.፣ ትዝታ በላቸው
*[http://www.ethiomedia.com/index.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/index.html |date=20141124034127 }} GeezEdit ad in Ethiomedia
*[https://library.stanford.edu/africa-south-sahara/browse-country/ethiopia] {{Wayback|url=https://library.stanford.edu/africa-south-sahara/browse-country/ethiopia |date=20230511090037 }} Stanford Libraries, Ethiopian Computers & Software
*[http://www.ethiopic.com/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Ethiopic_Computerization_in_Amharic.pdf |date=20150213053537 }} ፒዲኤፍ
*[http://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/7349877]
*[http://elfalem.tripod.com/] By Elfalem
*[https://la.m.wikipedia.org/wiki/Historia_scribendi] Historia scribendi, Molla, Aberra. TheEthiopic Alphabet
*[https://web.archive.org/web/20140704040601/http://www.abyssiniagateway.net/fidel/unicode/old/references.html#selection-310.4-348.1] 15) Dr. Abera Mola Landafta Volume 2 No. 1, Mekonnen Gessese, Chicago, IL, January, 1993, p. 5
*[https://www.ethiogrio.com/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=https://www.ethiogrio.com/biography/3749-aberra-molla.html |date=20170626100550 }}
*[https://groups.google.com/forum/#!topic/comp.software.international/_ibB2aCNTxA] Mutarjm 1998
*[https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] Ethiopian Millennium
*[http://www./unicode/aids_in_amharic_geezedit_unicode.htm] Ethiopian Review, 1991. AIDS ኤድስ በዶ/ር ኣበራ ሞላ ፲፱፻፹፫ ዓ.ም.
*[http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html] {{Wayback|url=http://sirius-c.ncat.edu/EAS/news/EJSciTech/abera2.html |date=20160305184931 }} Advances Made by Ethiopians in the Computer Technology (1991) ግዕዝና ኮምፕዩተር በ፲፱፻፹፬ ዓ.ም.
*[https://www.facebook.com/notes/403555123037729/] Advances Made by Ethiopians in the Computer Technology (1991)
*[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6776682]
*[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=ModEth&Search_Code=TALL&PID=AINu5ZM4-JH4SXMyLcIsjLWVME_wD&SEQ=20100123185924&CNT=25&HIST=1] ModEth Copyright ሞዴት ኮፒራይት (የቅጂ መብት)
*[http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html |date=20140704035152 }} Open Letter to His Holiness Pope Benedict XVI
*[http://www.pdfsdocuments2.com/e/38/ethiopian-orthodox-church-amharic.pdf] {{Wayback|url=http://www.pdfsdocuments2.com/e/38/ethiopian-orthodox-church-amharic.pdf |date=20150406104449 }} Ethiopian Orthodox Church
*[http://www.dallasnews.com/entertainment/headlines/20110901-guide-picks-fun-events-in-the-dallas-area-and-beyond-for-sept.-2-8.ece] {{Wayback|url=http://www.dallasnews.com/entertainment/headlines/20110901-guide-picks-fun-events-in-the-dallas-area-and-beyond-for-sept.-2-8.ece |date=20160306123752 }}
*[http://veterinaryrecord.bmj.com/content/104/25/585.3.citation]
*[https://web.archive.org/web/20120111013212/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm]The Ethiopic Alphabet (By Dr. Aberra Molla ዶ/ር ኣበራ ሞላ)
* The Ethiopic Alphabet (By Dr. Aberra Molla ዶ/ር ኣበራ ሞላ)
*[http://freetyping.geezedit.com/Q_and_A_with_Dr_Aberra_Molla_in_Amharic.htm እናስተዋውቅዎ] ደምሴ ኣጎናፍር
*[http://www./unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር]
*[http://ethiopundit.blogspot.com/2004/08/ethiopic-calendar.html] The Ethiopic Calendar
*[https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm] The Ethiopic Calendar
*[https://tseday.wordpress.com/page/20/] An Ethiopian Journal ዶ/ር ፀዳይ
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm] ዶ/ር ኣበራ ሞላ
*[http://www./aplants.htm] Plant Names ስመ እጸዋት
*[http://archive.is/SsjQ] Plant Names ስመ እጸዋት
*[http://cdn.good-amharic-books.com/bibcross-text.pdf] {{Wayback|url=http://cdn.good-amharic-books.com/bibcross-text.pdf |date=20150508140027 }} ዶ/ር ዓለሙ ቢፍቱ Dr. Alemu Beeftu 1992
*[http://www.worldheritage.org/articles/Teff] World Heritage Encyclopedia - Teff ጤፍ
*[http://www.amharicmovies.com/bio/scientists] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/bio/scientists |date=20140331070559 }} Scientists
*[http://www.angelfire.com/ak/sellassie/politics/tigrey.html] Ethiopia should secede from the provinces of Tigray and Eritrea. Prof. Tilahun Yilma (University of California, Davis) 1996
*[http://gutenberg.us/articles/Haile_Selassie_University] Haile Selassie I University Alumni, Addis Abeba
*[[የኢትዮጵያ እጽዋት]] ዓማርኛ ዊኪ
*[https://web.archive.org/web/20120107191057/http://www.ethiopic.com/Rabies_in_Amharic.pdf Rabies የውሻ እብደት፣ 1974]
*[http://www.ethiopic.com/adisease.htm]ስመ በሽታ
* {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/adisease.htm |date=20110728024557 }} Disease Names in Amharic
*[http://www.ethiopic.com/alangugs.htm]የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ፲፱፻፺፪ Languages, 1999
* {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/alangugs.htm |date=20110710203230 }} የኢትዮጵያ ቋንቋዎች በዶ/ር ኣበራ ሞላ
*[http://self.gutenberg.org/articles/Languages_of_Ethiopia] {{Wayback|url=http://self.gutenberg.org/articles/Languages_of_Ethiopia |date=20150920191420 }} Languages of Ethiopia
*[http://www.ethiopic.com/doctor_aberra_molla.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/doctor_aberra_molla.htm |date=20110710203550 }} Ethiopian of the Millennium Nominee by Seifu Abdi ሰይፉ ኣብዲ
*[http://web.archive.org/web/*/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla] ሰይፉ ኣብዲ
*[https://web.archive.org/web/20140709003959/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla]
*[https://web.archive.org/web/20160304210011/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla]
*[http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm] {{Wayback|url=http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm |date=20071219002113 }} ሚሌንየም
*[http://blackpeoplehistory.tumblr.com/post/131903967063/kemetic-dreams-enkutatash-ethiopic-%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%89%81%E1%8C%A3%E1%8C%A3%E1%88%BD-is#notes] Black People and History
*[http://freetyping.geezedit.com] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} ግዕዝኤዲት ኦንላይን ዓማርኛ GeezEdit Online Amharic
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D%E1%8A%A4%E1%8B%B2%E1%89%B5]ግዕዝኤዲት
*[[ኮምፕዩተር]]
*[https://web.archive.org/web/20120107200214/http://www.ethiopic.com/Aberra_Molla_Rose_3_Meskerem_2002.pdf] ማስታወሻ፣ ሮዝ መጽሔት
*[https://web.archive.org/web/20050309020537/http://www.haileselassiefund.org/Amharic_Language/amharic_language.html] AMHARIC BECOMES OFFICIAL D.C. GOVERNMENT LANGUAGE ዋሽንግተን ዲ.ሲ.፣ ዶ/ር በቀለ ሞላ
*[http://www.free-press-release.com/news-online-geezedit-for-typing-in-amharic-1266892997.html] {{Wayback|url=http://www.free-press-release.com/news-online-geezedit-for-typing-in-amharic-1266892997.html |date=20121115125753 }}
*[https://groups.google.com/forum/#!topic/soc.culture.somalia/SDEN9erJRVE] soc.culture.ethiopia, Dr. Aberra Molla 1996
*[http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm |date=20121031051855 }} GeezEdit
*[https://www.ethiogrio.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=https://www.ethiogrio.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html |date=20160304221603 }} ሞዴት
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=747%3A---&tmpl=component&print=1&page=&option=com_content] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=747%3A---&tmpl=component&print=1&page=&option=com_content |date=20210731050230 }}
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm] Ethiopic.com ዶ/ር ኣበራ ሞላ
*[http://www.ethiopic.com/yahoo_and_bing_in_amharic_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/yahoo_and_bing_in_amharic_Amharic.htm |date=20110521060938 }} ያሁ እና ቢንግ በዓማርኛ መፈለጊያ
*[http://www.ethiopic.com/yahoo_and_bing_in_amharic_English.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/yahoo_and_bing_in_amharic_English.htm |date=20110523000113 }} Yahoo and Bing
*[http://www.ethiopic.com/Ayana_Birru.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Ayana_Birru.htm |date=20150213030802 }} The Amharic Typewriter የአማርኛ የጽሕፈት መኪና
*[http://www.ethiopic.com/geezedit_news_release_in_amharic.htm ግዕዝኤዲት ዜናዊ መግለጫ] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/geezedit_news_release_in_amharic.htm |date=20120107214502 }}
*[http://www.ethioobserver.net/NEWS%20RELEASE.pdf ግዕዝኤዲት ዜናዊ መግለጫ] {{Wayback|url=http://www.ethioobserver.net/NEWS%20RELEASE.pdf |date=20121115220346 }}
*[http://www.free-press-release.com/news-google-search-in-amharic-with-the-free-online-geezedit-1277218948.html] {{Wayback|url=http://www.free-press-release.com/news-google-search-in-amharic-with-the-free-online-geezedit-1277218948.html |date=20110521215851 }} Google in Amharic ጉግል በዓማርኛ
*[http://www.ethiopic.com/Ethiopic_Names_and_Numbers.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Ethiopic_Names_and_Numbers.htm |date=20110429204304 }} ግዕዝ ስምና ኣኃዝ Ethiopic Names and Numbers
*[http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/7349877 Academic Dictionaries and] Aberra Molla (From English Wikipedia)
*[http://www.bionity.com/en/encyclopedia/List_of_veterinarians.html] Bionity, Aberra Molla ኣበራ ሞላ]
*[http://www.nesglobal.org/node/243 Scientists Dr. Molla] {{Wayback|url=http://www.nesglobal.org/node/243 |date=20110501143454 }}
*[http://simbooksethiopia.com/product-category/theological-books/page/2/] {{Wayback|url=http://simbooksethiopia.com/product-category/theological-books/page/2/ |date=20220808231003 }} Dr. Alemu Biftu
*[http://www.ethiopic.com/How_to_Google_Amharic-AMHARIC.htm ዓማርኛ በጉግል ኣፈላለግ How to Google in Amharic plus English] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/How_to_Google_Amharic-AMHARIC.htm |date=20110710203435 }}
*[http://www.ethiopic.com/_Aberra_Molla_Ethiopic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/_Aberra_Molla_Ethiopic.htm |date=20191113232755 }} Dr. A. Molla
*[http://www.amharicmovies.com/people/scientists/index.1.html] Scientists የኢትዮጵያ ሳይንቲስቶች
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] ሳይንቲስቶች
*[https://wikivividly.com/wiki/User_talk:Picaroon/Archive_4] Picaroon's Aberra Molla Wiki page.
*[http://www.bing.com/knows/search?q=history%20of%20writing&mkt=zh-cn] The History of Writing የፊደላት ምንጭ
*[http://www.fontineed.com/author/Aberra%20Molla] ፊደል ሠሪ Aberra Molla
*[http://www.phoenixhollo.com/fr/%E1%88%9A_9.html] {{Wayback|url=http://www.phoenixhollo.com/fr/%E1%88%9A_9.html |date=20160305183057 }}
*[http://www.nesglobal.org/eejrif4/index.php?journal=admin&page=about&op=editorialTeam] {{Wayback|url=http://www.nesglobal.org/eejrif4/index.php?journal=admin&page=about&op=editorialTeam |date=20130102213719 }} Editorial Team
*[http://download.internationalx.net/r/roman-numerals---la84-foundation-w23244.html] {{Wayback|url=http://download.internationalx.net/r/roman-numerals---la84-foundation-w23244.html |date=20160307202059 }} Ethiopian Orthodox Church
*[http://www.faithwriters.com/article-details.php?id=40512] Faith Writers
*[https://mospace.umsystem.edu/xmlui/bitstream/handle/10355/5602/research.pdf?sequence=3]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Obelisk_of_Axum] The Aksum Obelisk
*[http://www.elginism.com/similar-cases/what-are-the-axum-obelisks/20050707/161/] The Axum Obelisk
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%8A%AD%E1%88%B1%E1%88%9D_%E1%88%90%E1%8B%8D%E1%88%8D%E1%89%B5] የአክሱም ሐውልት
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=113203992345474&id=109106766088530] Doctor Aberra Molla
*[https://web.archive.org/web/20070905173941/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm] The Ethiopic Calendar የግዕዝ ቀለንጦስ
*[https://tseday.wordpress.com/?s=calendar] Calendar
*[http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm |date=20120111013212 }} The Ethiopic Alphabet የግዕዝ ፊደል
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D%E1%8A%A4%E1%8B%B2%E1%89%B5] ግዕዝኤዲት
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium |date=20071129211022 }} The Ethiopic Millennium ሚሌንየም
*[http://www.oocities.org/amharasta/] A RASTA_LOJ Proposal
*[http://www.unicode.org/mail-arch/unicode-ml/y2003-m11/0833.html] Ethiopic Zero የግዕዝ ኣልቦ
*[http://www.scribd.com/doc/7100344/Ethiopian-Numbers] Ethiopic Numeral Names
*[http://www.pdfdrive.net/ethiopic-numeral-names-e12134052.html] PDF
*[http://www.fettan.com] Dr. Bekele Molla and Getachew Molla
*[http://nesglobal.org/node/241] {{Wayback|url=http://nesglobal.org/node/241 |date=20121101005859 }} ዓለምአቀፍ የኢትዮጵያውያን ባለሙያዎች እውቀት መለዋወጫ መረብ
*[http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm |date=20121031051855 }} GeezEdit ግዕዝኤዲት
*[http://www.ethiopic.com/aTyping.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/aTyping.htm |date=20111012091017 }} በነፃው ግዕዝኤዲት ዓማርኛ ኣከታተብ፣ አማርኛ
*[http://freetyping.geezedit.com/Typing.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Typing.htm |date=20130529190925 }} Amharic Typing በነፃው ግዕዝኤዲት አማርኛ ኣከታተብ፣ እንግሊዝኛ
*[http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/heritage/aksum.htm |date=20150725213113 }} የኣክሱም ሓውልት
*[https://am.m.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A0%E1%8A%AD%E1%88%B1%E1%88%9D_%E1%88%90%E1%8B%8D%E1%88%8D%E1%89%B5] የኣክሱም ሓውልት
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Pankhurst_%28academic%29] Richard Pankhurst
*[https://www.academia.edu/3439296/_2012_THE_GIANT_STELAE_OF_AKSUM_IN_THE_LIGHT_OF_THE_1999_EXCAVATIONS]
*[http://www.globalallianceforethiopia.com/] {{Wayback|url=http://www.globalallianceforethiopia.com/ |date=20180324164350 }} Axum Obelisk Revisited, Global Alliance for Justice: The Ethiopian Cause
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=257:aksum-obelisk-revisited |date=20120315072443 }} Aksum Obelisk Revisited
*[https://web.archive.org/web/20160517002951/http://www.ethiopianstories.com/component/content/article/55-science-a-technology/125-dr-abera-molla/] Wayback Machines የግዕዝ ፊደል ኣባት
*[http://www.nesglobal.org/node/244 Ethiopian Scientists] {{Wayback|url=http://www.nesglobal.org/node/244 |date=20101128215842 }} የኢትዮጵያ ሳይንቲስቶች
*[http://www.amharicmovies.com/bio/scientists] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/bio/scientists |date=20140331070559 }} Scientists
*[http://www.fettan.com/Documents/eritrea.pdf] ኢትዮወርድ ፊደል
*[http://www.thisisgabes.com/images/docs/gscelta_geez.pdf] Gabriella F. Scelta
*[[:en:List_of_Ethiopians]], s.v. Scientists
*[http://luc.devroye.org/fonts-33347.html] Plagiarists of Ethiopic (Luc Devroye)
*[https://www.google.com/patents/US4501816?dq=Aberra+Molla&hl=en&sa=X&ei=1aI9U73xMq_lygHGu4HQDA&ved=0CD4Q6AEwAQ] ኢምዩንደፊሸንሲ የኣሜሪካ ፓተንት
*[http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] 4,501,816 ኢምዩንደፊሸንሲ የኣሜሪካ ፓተንት
*[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=ModEth&Search_Code=TALL&PID=AINu5ZM4-JH4SXMyLcIsjLWVME_wD&SEQ=20100123185924&CNT=25&HIST=1] ModEth Ethiopian Word Processor Copyright, ሞዴት የኢትዮጵያ ቃላት ማተሚያ ኮፒ መብት
*[https://web.archive.org/web/20130416132450/http://www.ethiopic.com/typwritr.htm] የኢትዮጵያ ፓተንት ማመልከቻ፣ ግዕዝ በኮምፕዩተር ፲፱፻፹፪ ዓ.ም.
*[https://stats.wikimedia.org/wikimedia/pagecounts/reports/2012-12/most-requested-pages-2012-12-wikipedia-AM.html] {{Wayback|url=https://stats.wikimedia.org/wikimedia/pagecounts/reports/2012-12/most-requested-pages-2012-12-wikipedia-AM.html |date=20210724121310 }} Aberra Molla Wiki Viewers
*[http://www.ethiopic.com/Aberra_Molla_Pending_USA_Patent_90.gif] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Aberra_Molla_Pending_USA_Patent_90.gif |date=20120402050829 }} የኣሜሪካ ፓተንት ፔንዲንግ፣ ግዕዝ በኮምፕዩተር
*[http://patent.ipexl.com/GB/GB2127963.html] Kingdom Patent 2127963 የእንግሊዝ ፓተንት
*[http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/3272871] Sebat Biet Guragie ሰባት ቤት ጉራጌ
*[http://www.ethiopic.com/Amharic-Search.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Amharic-Search.htm |date=20120107170928 }} Amharic Search አማርኛ አፈላለግ
*[http://www.ethiopic.com/Amharic_Cell_Phone.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/Amharic_Cell_Phone.htm |date=20120107215821 }} Cell Phone Typing in Amharic የእጅ ስልክ
*[http://s158249154.onlinehome.us/mobile/] {{Wayback|url=http://s158249154.onlinehome.us/mobile/ |date=20121119184548 }} የእጅ ስልክ
*[http://www.nesglobal.org/node/panel?page=1] Ethiopian eResources
*[http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/1152676] ኑግ
*[http://www.theplantencyclopedia.org/wiki/Guizotia_abyssinica] The Plant Encyclopedia
*[http://am.wiktionary.org/wiki/sorghum0] Sorghum ማሽላ
*[http://www.worldlibrary.org/articles/teff] World Public Library ጤፍ Teff
*[https://am.wikipedia.org/wiki/የኢትዮጵያ_እጽዋት] የኢትዮጵያ እጽዋት
*[http://freetyping.geezedit.com.hypestat.com/] Amharic Typing
*[http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm] {{Wayback|url=http://www.addisvoice.com/council_for_the_celebration_of_t.htm |date=20071219002113 }} Ethiopian Millenium
*[http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=/netahtml/PTO/search-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla] {{Wayback|url=http://appft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=/netahtml/PTO/search-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PG01&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla |date=20150210042235 }} Ethiopic Invention የግዕዝ ኣከታተብ ኣዲስ ግኝት።
*[http://calendars.wikia.com/wiki/Ethiopian_calendar]
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%88%8B%E1%8A%A9_%E1%8B%88%E1%88%A8%E1%8B%B0] መላኩ ወረደ
*[[ግዕዝኤዲት]] GeezEdit
*[https://books.google.com/books?id=KDU30Ae4S4cC&pg=PA290&lpg=PA290&dq=Molla+Aberra&source=bl&ots=iWwCH9C3DR&sig=JrM_15lP8ad-VqgTYACwq9qcUhw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwikjL6AkbXVAhUn5YMKHWwiC2k4FBDoAQgtMAI#v=onepage&q=Molla%20Aberra&f=false]
*[http://www.youtube.com/watch?v=aj0OcUZVh8E&] ከዶከተር አበራ ሞላ ጋር በኮሎራዶ የተደረገ ውይይት ክፍል ፩ ፲፱፻፹፭ ዓ.ም. 1992 እ.ኤ.ኣ.። Dr. Aberra Molla's Interview on ECTV, 1992 እንዳለ ጌታሁን
*[http://www.facebook.com/video/video.php?v=433568700036371] ከዶከተር አበራ ሞላ ጋር በኮሎራዶ የተደረገ ውይይት ክፍል ፩ ፲፱፻፹፭ ዓ.ም. 1992 እ.ኤ.ኣ.። Dr. Aberra Molla Interview on ECTV, 1992, Part 1
*[http://amharic.voanews.com/content/article/1534232.html] ከዶክተር አበራ ጋር የተደረገውን ቃለ ምልልስ ሙሉ ክፍል ያድምጡ በቪ.ኦ.ኤ. መለስካቸው አመሀ፣ 26.09.2012
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=405:christian-calendar |date=20160125050915 }} An Open Letter to His Holiness Pope Benedict XVI, By Dr. Aberra Molla, 11/28/12 ግልጽ ደብዳቤ ለቫቲካን ጳጳስ
*[http://www.africaspeaks.com/reasoning/index.php?topic=2260.0] Africa Speaks
*[http://www.nazret.com/directory/search.php?q=dr] Who is Who
*[https://www.google.com/patents/US20090179778?dq=20090179778&hl=en&sa=X&ei=vyR_UtfxIobmyQHLj4GoCA&ved=0CDkQ6AEwAA] Ethiopic Character Entry, pending patents
*[http://www.ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=486:dr-aberra-molla-interview-on-etv] {{Wayback|url=http://www.ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=486:dr-aberra-molla-interview-on-etv |date=20211017035924 }} ግዕዝኤዲት ቪዲዮ ፳፻፭ ዓ.ም.፣ Dr. Aberra Molla - interview on ETV, 9/26/2012
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s |date=20210731043527 }} ስለ ግዕዝ ቴክኖሎጂ ከዶቸ ቨለ ሬድዮ ተክሌ የኋላእሸት ጋር የዶ/ር ኣበራ ቃለ ምልልስ (መጋቢት ፳፭ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም.)
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=113203992345474&id=109106766088530] Ethiopian Mechanical Engineering Society
*[http://www.uh.edu/engines/epi504.htm] Ethiopian Binary Math
*[http://medicine.academic.ru/131386/acquired_hypogammaglobulinemia] Acquired Hypogammaglobulinemia ፈውስ ግኝት
*[https://www.google.com/?tbm=pts#output=search&tbm=pts&sclient=psy-ab&q=US+8381119+B2&oq=US+8381119+B2&gs_l=hp.3...11820.11820.0.15030.1.1.0.0.0.0.129.129.0j1.1.0....0...1c.2.21.psy-ab.LHT-hIyDrHo&pbx=1&bav=on.2,or.r_cp.r_qf.&bvm=bv.49478099,d.aWc&fp=7b3d8e18f26c1755&biw=965&bih=520] US Patent 8381119 B2, Aberra Molla Patent Citation ሺና
*[ftp://s208.math.msu.su/444000/fa08ff854d64a430f27db44c3ca7f45c] Encyclopedia of Time, Calendar, Ethiopian
*[http://www.wikidoc.org/index.php/Category:Veterinarians] List of Veterinarians ታዋቂ የዓለም የእንስሳት ሐኪሞች
*[http://www.insideethiopia.net/heroes/index.html] {{Wayback|url=http://www.insideethiopia.net/heroes/index.html |date=20210729123418 }} Heroes and Heroines, Inside Ethiopia የኢንሳይድ ኢትዮጵያ ታዋቂ ኢትዮጵያውያን
*[http://www.amharicmovies.com/people/scientists/index.1.html] Scientists የኢትዮጵያ ሳይንቲስቶች
*[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Ethiopian_scientists] Ethiopian Scientists
*[http://www.ethiopedia.com/ethiopia/index.php?title=Addis_Ababa_University] Addis Abeba University ኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ
*[http://shelf3d.com/Search/Uploaded%20by%20cybrmstr]
*[https://web.archive.org/web/20141017150912/http://www.ethiopic.com/NEWS/commerce.htm] Rocky Mountain News
*[http://www.planetethiopia.com/videos/browse-ethiopian-talkshow-videos-7-title.html] {{Wayback|url=http://www.planetethiopia.com/videos/browse-ethiopian-talkshow-videos-7-title.html |date=20191118185342 }} Planet Ethiopia
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s |date=20210731043527 }} Cell Phones የእጅ ስልክ
*[https://www.facebook.com/GeezEdit] GeezEdit Facebook ግዕዝኤዲት ፌስቡክ
*[http://www.stumbleupon.com/content/870x11] {{Wayback|url=http://www.stumbleupon.com/content/870x11 |date=20250126222454 }} Stumblers
*[http://www.e-engraving.com/fonts/Font_Designers.htm] {{Wayback|url=http://www.e-engraving.com/fonts/Font_Designers.htm |date=20190309221057 }} Engraving Portal's Font Designers List በኮምፕዩተር የዓለም ፊደል ሠሪዎች
*[http://www.bing.com/knows/search?q=history%20of%20writing&mkt=zh-cn] The Ethiopic Alphabet By Dr. Aberra Molla
*[http://www.timeemits.com/FAQs_11-1-8.htm] FAQ
*[http://www.fird.webs.com/] Ethiopia
*[http://www.faithwriters.com/article-details.php?id=40512] Faith Writers
*[http://www.youtube.com/playlist?list=UUrI4mc36ynAzjJSUDbIsm9w]
*[https://afs.ca.uky.edu/files/feeding_and_managing_baby_calves_from_birth_to_3_months_of_age.pdf]
*[http://abyssinia2me.wordpress.com/pictoral/] Abyssinia Forever
*[http://www.subi2000.com/index_files/englishinterview3.htm] {{Wayback|url=http://www.subi2000.com/index_files/englishinterview3.htm |date=20140625061641 }} Subi 2000
*[https://web.archive.org/web/20080224151756/http://www.ethiopic.com/aplants.htm] Plant Genetic Resources of Ethiopia - archive today
*[http://www.africanidea.org/RODOLFO_GRAZIANI2.pdf] Kidane Alemayehu
*[http://www.angelfire.com/ak/sellassie/politics/tigrey.html]
*[http://patent.ipexl.com/topic/method_of_determining_immunoglobulin_levels_in_mammals_1.html] United Kingdom Patent
*[http://www.wikipedia.or.ke/index.php/Amharic_language] Wikipedia Amharic Language
*[http://www.ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=486:dr-aberra-molla-interview-on-etv] {{Wayback|url=http://www.ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=486:dr-aberra-molla-interview-on-etv |date=20211017035924 }} Dr. Aberra Molla interview on ETV
*[http://www.zoominfo.com/p/Ayana-Birru/1218949554] Engineer Ayana Birru ኢንጅነር ኣያና ብሩ
*[http://www.slideshare.net/nebiyu1/ethiopia-historic-highlights-july-21-2013] Ethiopia by Nebiyu Asfaw ነቢዩ ኣስፋው
*[https://books.google.com/books?id=cBVBAQAAIAAJ&q=Dr.+Aberra+Molla&dq=Dr.+Aberra+Molla&hl=en&sa=X&ved=0CDkQ6AEwAmoVChMI6JysvbXLyAIVAfxjCh1xYwWa] Ethiopian Review Editors ኤልያስ ክፍሌ
*[http://www.scribd.com/doc/7100344/Ethiopian-Numbers] Ethiopian Numbers
*[https://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Ethiopic+Aberra&source=bl&ots=bmpBvfuRQ5&sig=_bDD7zu7dIZDiTX7VNNF4UL5hyI&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjO_cvm4vvNAhUKKiYKHQ9PB8A4ChDoAQg-MAU#v=onepage&q=Ethiopic%20Aberra&f=false] History of Mathematics in Africa, AMUCHMA 25 Years
*[https://www.ethiopicbible.com/] Ethiopic Bible
*[[ግዕዝ]]
*[https://web.archive.org/web/20130109102454/http://www.ethiopic.com/ethiopic_alphabet.htm] Ethiopic ግዕዝ
*[https://m.facebook.com/1449497385371664/photos/a.1449525225368880.1073741828.1449497385371664/1851438578510874/?type=3] ግዕዝ
*[http://www.minnesotaselassie.org/news/index.php/79-newsfeed/deacon-daniel-kibret/92-%E1%88%83%E1%8B%AD%E1%88%9B%E1%8A%96%E1%89%B3%E1%8B%8D%E1%8B%AB%E1%8A%95-%E1%8B%AB%E1%88%8D%E1%88%86%E1%8A%91-%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%8C%BD%E1%88%91%E1%8D%8E%E1%89%BD-(%E1%8C%8D%E1%8A%95%E1%89%A6%E1%89%B5-2006-%E1%8B%93%E1%88%9D-%E1%8A%A0%E1%8A%A9%E1%88%B5%E1%88%9D-%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AB%E1%8B%AD)] {{Wayback|url=http://www.minnesotaselassie.org/news/index.php/79-newsfeed/deacon-daniel-kibret/92-%E1%88%83%E1%8B%AD%E1%88%9B%E1%8A%96%E1%89%B3%E1%8B%8D%E1%8B%AB%E1%8A%95-%E1%8B%AB%E1%88%8D%E1%88%86%E1%8A%91-%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%8C%BD%E1%88%91%E1%8D%8E%E1%89%BD-(%E1%8C%8D%E1%8A%95%E1%89%A6%E1%89%B5-2006-%E1%8B%93%E1%88%9D-%E1%8A%A0%E1%8A%A9%E1%88%B5%E1%88%9D-%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AB%E1%8B%AD) |date=20171107225905 }} ግዕዝ
*[https://www.biblestudytools.com/dictionary/ethiopic-language/] Ethiopic Language
*[https://www.merriam-webster.com/dictionary/Ethiopic] ETHIOPIC
*[http://www.befeqe.com/2011/02/blog-post.html?showComment=1385223296971#c3777589154700199588] ዓማርኛ
*[[አማርኛ]]
*[http://ifp-08.ifp.uiuc.edu/public/wikipedia/am/20150402.txt] {{Wayback|url=http://ifp-08.ifp.uiuc.edu/public/wikipedia/am/20150402.txt |date=20160305053008 }} አማርኛ
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%A8%E1%8A%A3%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D] ኣማርኛ ፊደላት
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B] አማርኛ
*[http://familypedia.wikia.com/wiki/Amharic_language] Amharic Language
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic#Alphabet] The Amharic Alphabet
*[[ትግርኛ]]
*[https://www.abyssinica.com/search?q=አስተዳደራዊ%20ሀ&p=12] ትግርኛ
*[http://ti.wikipedia.org/wiki/%E1%89%B5%E1%8C%8D%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D]ትግርኛ ፊደል
*[http://en.wiki2.org/wiki/Agaw_languages] ኣገው / ቢለን
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Agaw_languages Agew] ኣገው
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Bilen_language] ቢለን
*[https://www.wikizero.com/en/Gurage_people] {{Wayback|url=https://www.wikizero.com/en/Gurage_people |date=20230404064857 }} ጉራጌ
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Gurage_languages#Eastern] ጉራጌ
*[http://dagmawibelete.blogspot.com/2013/05/ethiopic.html] The Ethiopic Alphabet - Dagmawibelete.com ዳግማዊ በለጠ
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm] Aberra
*[http://bahirehas.blogspot.com/p/blog-page_8632.html]
*[http://bahirehas.blogspot.com/2012/09/blog-post_14.html]
*[https://tseday.wordpress.com/2008/09/14/ethiopian-astronomy/]
*[http://wn.com/Ethiopian_alphabet#/videos] Ethiopian Alphabet ሀሁ ቪድዮ
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_weblinks&view=category&id=35%3Aother-interesting&Itemid=48] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_weblinks&view=category&id=35%3Aother-interesting&Itemid=48 |date=20210731043340 }} Useful Links
*[http://www.timeemits.com/Holy_of_Holies.htm#Seth_to_Enoch_Analogy] Ancient Calendars of the Holy Bible
*[http://timeemits.com/] Calendar Research
*[http://www.wikiwand.com/am/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B] Wikiwand
*[http://www-sul.stanford.edu/depts/ssrg/africa/ethio.html] Ethiopian Computers & Software
*[http://luc.devroye.org/africa.html] African Fonts
*[http://www.readbag.com/afrikrafts-zambia-books-africanscientificlegacy] {{Wayback|url=http://www.readbag.com/afrikrafts-zambia-books-africanscientificlegacy |date=20140926215742 }} Africans Scientific Legacy
*[http://readtiger.com/wkp/en/Addis_Ababa_University] Addis Abeba University
*[http://shelf3d.com/i/History%20of%20writing] History of writing
*[http://listings.dallasnews.com/plano_tx/events/show/209005365-10th-annual-ethiopian-day-festival]
*[http://answers.yahoo.com/question/index?qid=20110924195008AAep1XH] {{Wayback|url=http://answers.yahoo.com/question/index?qid=20110924195008AAep1XH |date=20160307043759 }}
*[http://nazret.com/blog/index.php/2012/06/25/from-ethiopia-to-sweden-finding-family-and-food-book-review] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2012/06/25/from-ethiopia-to-sweden-finding-family-and-food-book-review |date=20160305013354 }} Marcus Samuelsson
*[http://www.ethiopianreview.com/index/1058] ነዓምን ዘለቀ
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%9E%E1%8B%B4%E1%89%B5] ሞዴት
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8B%88%E1%88%AD%E1%8B%B5] ኢትዮወርድ
*[http://jahwitness.tumblr.com/post/44617906350/sarraounia-the-obelisk-of-axum-is-a] JAH Witness
*[http://cbf1000.com/index.php?topic=929.475;wap2] {{Wayback|url=http://cbf1000.com/index.php?topic=929.475;wap2 |date=20191112003932 }} 365 Days
*[http://todayresult.org/tag/us-patent-no-9000957-] Geezedit.com
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D%E1%8A%A4%E1%8B%B2%E1%89%B5] ግዕዝኤዲት ውክፐዲያ
*[http://www.ephremtube.com/Video/whats-new-inventor-and-patent-holder-of-geez-edit-software-dr-aberra-molla_52176a3dd.html]
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=113203992345474&id=109106766088530] Ethiopian Mechanical Engineering Society
*[http://www.africaresource.com/rasta/sesostris-the-great-the-egyptian-hercules/ethiopia-and-the-origin-of-civilization-pt-1-by-john-g-jackson-1939/] {{Wayback|url=http://www.africaresource.com/rasta/sesostris-the-great-the-egyptian-hercules/ethiopia-and-the-origin-of-civilization-pt-1-by-john-g-jackson-1939/ |date=20160131031911 }}
*[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=449924608400780&id=132005106859400&refsrc=http%3A%2F%2Fwww.google.com%2Furl&_rdr] GeezEdit Facebbok
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/958268300899739] የዶ/ር ኣበራ ሞላ ኣዲስ ፓተንት ማመልከቻ
*[http://www.youtube.com/watch?v=YQZzwWuQS5Y] ግዕዝኤዲት ቪድዮ
*[https://www.google.com/search?q=dr.+aberra+molla&rlz=1T4GUEA_enUS611US611&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ved=0ahUKEwi-5PTusefJAhUS4GMKHYXEA2sQ7AkIOw&biw=1536&bih=721] Google.com
*[http://kalrakis.com/kdownload/dr-aberra-molla-on-how-the-axum-obelisk]
*[http://freetyping.geezedit.com/aTyping.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/aTyping.htm |date=20150616233319 }} አማርኛ ኣከታተብ በዶ/ር ኣበራ ሞላ
*[http://www.amharicmovies.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html] EthioCircle
*[http://alexlittle.net/blog/2011/06/03/installing-geez-virtual-keyboard-on-android-devices/comment-page-1/] {{Wayback|url=http://alexlittle.net/blog/2011/06/03/installing-geez-virtual-keyboard-on-android-devices/comment-page-1/ |date=20140208115854 }} አራጌ
*[http://freetyping.geezedit.com/Typing.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/Typing.htm |date=20130529190925 }} GeezEdit Amharic Typing by Dr. Aberra Molla
*[http://freetyping.geezedit.com/GeezEdit_Page_Testimonials.htm] {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/GeezEdit_Page_Testimonials.htm |date=20150616231542 }} ምስጋና Testimonials
*[http://geezedit.com/shop/page/4?shop_param=] ምስጋና Testimonials
*[http://ethioobserver.net/Axum_Dr.Aberra.htm] {{Wayback|url=http://ethioobserver.net/Axum_Dr.Aberra.htm |date=20160305153001 }} በረከት ኪሮስ
*[http://www.byteboss.com/view.aspx?id=3564080&name=ethiopiac-number]
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:External_links/Noticeboard/Archive_15]
*[http://www.afrikrafts-zambia.com/Books/AfricanScientificLegacy.pdf] {{Wayback|url=http://www.afrikrafts-zambia.com/Books/AfricanScientificLegacy.pdf |date=20150514005321 }} African Scientific Legacy
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm]
*[https://archive.today/20160507112615/http://www.social-peek.com/Keywords/GeezEdit/0 GeezEdit]
*[https://groups.google.com/forum/#!topic/comp.software.international/_ibB2aCNTxA] Mutarjm
*[http://nazret.com/blog/index.php/2012/06/28/ethiopia-marcus-samuelsson-on-becoming-a-top-chef-fresh-air-interview] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/2012/06/28/ethiopia-marcus-samuelsson-on-becoming-a-top-chef-fresh-air-interview |date=20150501180556 }}
*[http://www.amharicmovies.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html] Amharic Movies
*[http://www.oocities.org/amharasta/] A RASTA_LOJ Proposal
*[http://stats.grok.se/am/201408/ኣበራ%20ሞላ] የዶ/ር ኣበራ ሞላ ውክፔዲያ ገጽ ኣንባቢ ብዛት
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%8D%E1%8B%A9:%E1%88%A8%E1%8C%83%E1%8C%85%E1%88%9D_%E1%8C%88%E1%8C%BE%E1%89%BD] የውክፔድያ ጽሁፎች ከረጅሙ ተደርድረው
*[http://www.amharicmovies.com/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/biography/3749-aberra-molla.html |date=20140720082425 }} ያሁኑ
*[http://books.google.com/books?id=b3ddWSxmi9cC&pg=PA128&lpg=PA128&dq=aberra+molla&source=bl&ots=fJDaDuQmza&sig=jSMu83ccHBx9dKdr8DMGcvJ55r0&hl=en&sa=X&ei=_ILUU5fGBoO0yAS37oK4Cw&ved=0CDgQ6AEwBTgo#v=onepage&q=aberra%20molla&f=false] Encyclopedia of Time: Science, Philosophy, Theology, & Culture
*[http://archive.is/o/BDqpE/http://www.ethiopic.com/unicode/The_Ethiopian_Calendar_in_Amharic.htm] የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር
*[http://ethiopiancalendar.wordpress.com/history/] የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር
*[https://blogs.loc.gov/folklife/2016/02/ethiopian-christmas-and-calendar/] Fentahun Tiruneh
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46:ethiopic-mellennium |date=20071129211022 }} The Ethiopic Millennium
*[http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1] {{Wayback|url=http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1 |date=20130511160046 }} Ethiopian Tourism
*[http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla] {{Wayback|url=http://www.wikidoc.org/index.php/Aberra_Molla |date=20150610231423 }} Aberra Molla Wikidoc
*[http://alexer.page4.me/59.html] የጠፋው ሰው
*[http://www.frequency.com/video/geezedit-typing-by-dr-aberra-molla/151882977/-/5-258] {{Wayback|url=http://www.frequency.com/video/geezedit-typing-by-dr-aberra-molla/151882977/-/5-258 |date=20160304190822 }} ግዕዝኤዲት ኣከታተብ በዶ/ር ኣበራ ሞላ GeezEdit Typing by Dr. Aberra Molla
*[https://www.facebook.com/etcal/posts/435919863129185]History
*[http://www.sustainabilitank.info/2007/05/the-un-general-assembly-will-declare-the-year-starting-september-12-2007-ending-september-11-2008-as-the-commemoration-of-the-ethiopian-millennium-an-african-occasion/] Ethiopian Millennium – An African Occasion.
*[http://www.docstoc.com/docs/165958807/the-ethiopic-calender] The Ethiopic Calendar - Docstoc
*[http://www.africaspeaks.com/reasoning/index.php?topic=2260.0] Africa Speaks and Rastafari Speaks
*[https://archive.today/20141103180031/http://www.befeqe.com/2011/02/blog-post.html] በበፍቃዱ...
*[http://www.ebstv.tv/main/index.php?option=com_content&view=article&id=26&Itemid=96] {{Wayback|url=http://www.ebstv.tv/main/index.php?option=com_content&view=article&id=26&Itemid=96 |date=20160711192015 }} ጌታቸው ወልደሥላሴ
*[http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1] {{Wayback|url=http://www.seeethiopia.com/More.aspx?sub=WhatsGoingOn&id=1 |date=20130511160046 }} SeeEthiopia.com
*[http://fird.webs.com/]
*[http://www.classicrockcosmos.com/rockvids/video/YQZzwWuQS5Y&feature=youtube_gdata_player] {{Wayback|url=http://www.classicrockcosmos.com/rockvids/video/YQZzwWuQS5Y%26feature%3Dyoutube_gdata_player |date=20160305173806 }} Video
*[http://am.advisor.travel/poi/yaakesume-hhawelete-18986] አክሱም Ethiopian Travel Advisor
*[http://www.ethiocircle.com/pageitem/Aberra_Molla/tab/1561] {{Wayback|url=http://www.ethiocircle.com/pageitem/Aberra_Molla/tab/1561 |date=20191117105915 }} Ethio Circle ኢትዮ ሰርክል
*[https://www.facebook.com/gashaw.gebreab/posts/551277608335433] ጋሻው ገብረኣብ Gashaw Gebreab
*[http://www.ethiopic.com/ethiopic/numerals.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/ethiopic/numerals.pdf |date=20141018005622 }} Ethiopic Numeral Names
*[https://web.archive.org/web/20130118081742/http://www.ethiopic.com/ethiopic/numbers.htm] ስመ ኣኃዝ
*[https://web.archive.org/web/20130601091803/http://www.ethiopic.com/calendar/ethiopic.htm] የኢትዮጵያ ዘመን ኣቈጣጠር
*[http://www.biblewheel.com/forum/archive/index.php/t-2482.html]
*[http://www.biblewheel.com/forum/archive/index.php/t-2482.html] Aethiopian alphabet and wheel
*[http://www.mobileresources.net/mobi/Ethiopic__Alphabet/]
*[http://www.sumscorp.com/new_models_of_culture/terms/?object_id=252004] 3,350 B.C.
*[http://www.ethiopians.com/keynote.html] Terrefe Ras-Work ኢንጂነር ተረፈ ራስወርቅ
*[https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/sites/default/files/The%20Ethiopic%20Calendar%20-%20Dr.%20Aberra%20Molla%20.pdf] {{Wayback|url=https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/sites/default/files/The%20Ethiopic%20Calendar%20-%20Dr.%20Aberra%20Molla%20.pdf |date=20170217053204 }}
*[https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/church-feasts-fasts] {{Wayback|url=https://www.ethiopianorthodoxchurch.ca/church-feasts-fasts |date=20180904000856 }} The Ethiopic Calendar - Dr. Aberra Molla
*[http://factgrabber.com/index.php?q=Ethiopian_American&lcid=ZqHmgSaxB5EHGSbJZJFkmeapZrFkiYaJhsknucbJ5hkm]
*[http://math.stackexchange.com/questions/1012214/does-anyone-knows-about-ethiopian-numerals]
*[http://www.thisisgabes.com/images/docs/gscelta_geez.pdf]
*[http://ourinheritance.wordpress.com/2013/09/30/drop-some-letters-from-amharic-alphabet/]
*[https://twitter.com/Tseday/status/507901562417848322] Twitter Tseday ትዊተር ፀዳይ
*[https://ethiopiazare.com/documents-and-reports/5494-dr-aberra-molla-on-the-campaign-for-the-return-of-obelisk-of-axum-from-rome] Saefu Bishaw
*[https://www.pinterest.com/pin/667377238507154749/] About Black History Facts. Meet the man who computerized Ethiopian Alphabet
*[https://readtiger.com/www.wikidoc.org/index.php/Category:Veterinarians] Veterinarians
*[https://readtiger.com/www.wikidoc.org/index.php/Category:Ethiopian_people] Ethiopian People
*[https://readtiger.com/www.wikidoc.org/index.php/Category:Colorado_State_University_alumni] Colorado State Alumni
*[http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/assert/4848.html |date=20140704035152 }} ኣብራሃ በላይ
*[http://www.yatedo.com/s/tags%3A%28Colorado+State+University%29/famous] CSU Alumni - Celebrity/Public Figures
*[https://www.wikidoc.org/index.php/Category:1947_births] {{Wayback|url=https://www.wikidoc.org/index.php/Category:1947_births |date=20160603023049 }} Category:1947_births] 1947 Births
*[https://web.archive.org/web/20130411074033/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] Ethiopian Computers & Software - 1982-2008...
*[https://web.archive.org/web/20121031102914/http://www.ethiopic.com/wellknown_and_notable_veterinarians.htm]
*[http://eabogida.net/Document/Articles] eabugida.com
*[http://books.google.com/books?id=KvXpBAAAQBAJ&pg=PT765&lpg=PT765&dq=Dr.+Aberra+Molla&source=bl&ots=--zz8kODT4&sig=MG0ZrM5LLBxEW_wYdK-iYl6rZmM&hl=en&sa=X&ei=VOxTVLSiJoilyQTvt4CoCg&ved=0CC4Q6AEwAzge#v=onepage&q=Dr.%20Aberra%20Molla&f=false] Dr. Aberra Molla
*[https://www.youtube.com/watch?v=hhtW3JmxkF0] ዮሓንስ ግሸን
*[http://www.dallasnews.com/entertainment/headlines/20110901-guide-picks-fun-events-in-the-dallas-area-and-beyond-for-sept.-2-8.ece] {{Wayback|url=http://www.dallasnews.com/entertainment/headlines/20110901-guide-picks-fun-events-in-the-dallas-area-and-beyond-for-sept.-2-8.ece |date=20160306123752 }} Dallas, Texas 2011
*[http://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA289&lpg=PA289&dq=Aberra+Molla+plants&source=bl&ots=orAoy5rDri&sig=4baTNMkRLdz5fRrne5ZIRj86tgo&hl=en&sa=X&ei=ZH9UVPvLHYutyQSx3YII&ved=0CCMQ6AEwATg8#v=onepage&q=Aberra%20Molla%20plants&f=false]
*[http://www.ethiocircle.com/page/6/professionals] Ethio Circle Professionals
*[https://tseday.wordpress.com/category/ethiopia/page/14/] An Ethiopian Journal
*[https://answers.yahoo.com/question/index?qid=20110924195008AAep1XH] Ethiopian Inventions
*[https://web.archive.org/web/19990224000618/http://home.navisoft.com/ethiopian/ercho.htm] 1996 Ethiopic Award
*[http://www.ethiocircle.com/page/index?profile_type=&subsubcategoryname=0&subcategoryname=0&categoryname=0&subsubcategory=0&subcategory=0&category=0&end_date=&start_date=&alphabeticsearch=all&tag=&page=3&closed=&orderby=&search=&1_8_30_field_30=&1_9_28_field_28=&1_10_27_field_27=&1_11_23_field_23=&1_7_33_field_33=&1_4_14_field_14=&1_4_18_field_18=&1_4_21_field_21=&1_5_38_field_38=&1_6_35_field_35=&1_12_26_field_26=&category_id=0&has_photo=] Ethio Circle
*[http://math.stackexchange.com/questions/1012214/does-anyone-knows-about-ethiopian-numerals] Mathematics
*[http://aderainc.com/News/index.html?pic=%22articles.png%22&name=%22articles%22] Adera
*[http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/] {{Wayback|url=http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/ |date=20161228202503 }} ኣበበ በለው
*[http://www.dw.com/am/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8A%A5%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8B%E1%89%B5%E1%8A%93-%E1%88%A5%E1%88%8D%E1%8C%A3%E1%8A%94/a-19199680] ደቸ ቨለ
*[http://apkgamesnew.info/tag/amharic-typing-geezedit] Amharic Typing GeezEdit
*[http://www.stumbleupon.com/content/870x11] {{Wayback|url=http://www.stumbleupon.com/content/870x11 |date=20250126222454 }} GeezEdit Online
*[https://itunes.apple.com/bb/artist/aberra-molla/id948465987] GeezEdit for iPhone and iPad
*[http://www.evi.com/q/facts_about__aberra_molla]
*http://self.gutenberg.org/articles/eng/Ge%27ez] Ge'ez
*[http://www.fontineed.com/author/Aberra%20Molla]
*[http://www.goolgule.com/what-scholars-say-about-our-alphabet/] ሠዓሊ ኣምሳሉ ገ/ኪዳን ኣርጋው
*[https://m.youtube.com/user/cybrmstr] ዓቢይ ሞላ
*[https://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Aberra+Molla&source=bl&ots=bmltvmBTR1&sig=QUaWkTF9yxDVT1jQQu_EY9VcoJk&hl=en&sa=X&ei=aOawVO2DG4-3yATX5YH4BA&ved=0CCIQ6AEwAThG#v=onepage&q=Aberra%20Molla&f=false]
*[http://moneyfit.co/Ethiopic-Christian-Literature---J-M-Harden,-An-]
*[http://ethiopiaonline.net/obelisk/] ሓውልታችንን ኣሁን መልሱ!
*[http://www.triposo.com/poi/Obelisk_of_Axum] {{Wayback|url=http://www.triposo.com/poi/Obelisk_of_Axum |date=20191117185252 }} Obelisk of Axum
*[http://vod.com.ng/en/video/zZXeFJWmpLA/shamebel] {{Wayback|url=http://vod.com.ng/en/video/zZXeFJWmpLA/shamebel |date=20230404064900 }} ሻምበል በላይነህ Shambel
*[https://www.askives.com/dr-aberra-molla-amharic-software.html]
*[http://www.similarweb.com/app/app-store/geezedit/935624754]
*[http://www.danielkibret.com/2010/03/blog-post_27.html] {{Wayback|url=http://www.danielkibret.com/2010/03/blog-post_27.html |date=20140709191640 }} ዲያቆን ዳንኤል ክብረት
*[http://www.appszoom.com/iphone-developer/aberra-molla_ntots.html] {{Wayback|url=http://www.appszoom.com/iphone-developer/aberra-molla_ntots.html |date=20160311021816 }}
*[http://www.google.com/patents/US8812733]
*[https://www.pinterest.ch/pin/667377238507154749/] ኢትዮጵያዊ ሥዕሎች፣ ኣቤን ኤዘር
*[https://www.google.com/patents/US20090179778?dq=Ethiopic+character+entry&hl=en&sa=X&ei=AREwVcbTCZbhoASd_YHgBQ&ved=0CB4Q6AEwAA#forward-citations] Ethiopic Character Entry US 20090179778 A1 by Dr. Aberra Molla, cited by six patents (2010-2014)
*[http://appshopper.com/utilities/geezedit]
*[https://web.archive.org/web/20191215153324/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?view=article&id=671:december-30-2013&tmpl=component&print=1&page=] Person of the Year 2013
*[https://www.facebook.com/emnet.tadesse/posts/10155088373141814] ዶ/ር እምነት ታደሰ
*[http://www.fettan.com/Ethcalendar/Ethcalendar94.htm] ዶ/ር በቀለ ሞላ
*[https://zaggolenews.com/2018/09/06/723876/]
*[https://www.facebook.com/Ethiopian-Mechanical-Engineering-Society-109106766088530/]Ethiopian Mechanical Engineering Society
*[http://www.ethiotube.net/video/33099/ESAT-Yesamintu-Engida-Dr-abera-molla-February-2015] {{Wayback|url=http://www.ethiotube.net/video/33099/ESAT-Yesamintu-Engida-Dr-abera-molla-February-2015 |date=20150622061809 }}
*[http://www.amazon.com/Prevail-Inspiring-Ethiopias-Mussolinis-Invasion/dp/1629145289] Prevail: The Inspiring Story of Ethiopia's Victory over Mussolini's Invasion, 1935–1941 Hardcover – 2014 by Jeff Pearce ጀፍ ፒይርስ
*[https://www.facebook.com/ethiopianwar]
*[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:External_links/Noticeboard/Archive_15#Editor_linking_to_all_their_own_Articles_.28with_dubious_notability.29]
*[http://xyo.net/ipad-app/geezedit-_JQfQy0/] GeezEdit App
*[http://www.ebdigest.org] {{Wayback|url=http://www.ebdigest.org/ |date=20260615132934 }} Ebdigest.org
*[http://www.dbufs.com] {{Wayback|url=http://www.dbufs.com/ |date=20191117010249 }} Dbufs.com
*[http://yasu420.com/agadpet/profile/cybrmstr/] {{Wayback|url=http://yasu420.com/agadpet/profile/cybrmstr/ |date=20191119113227 }} Cybrmstr ኣቢይ ጌታቸው
*[http://vod.com.ng/en/video/YQZzwWuQS5Y/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D%E1%8A%A4%E1%8B%B2%E1%89%B5-%E1%8A%A3%E1%8A%A8%E1%89%B3%E1%89%B0%E1%89%A5-%E1%89%A0%E1%8B%B6%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-GeezEdit-Typing-by-Dr-Aberra-Molla-November-20-2013-946-PM] {{Wayback|url=http://vod.com.ng/en/video/YQZzwWuQS5Y/%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D%E1%8A%A4%E1%8B%B2%E1%89%B5-%E1%8A%A3%E1%8A%A8%E1%89%B3%E1%89%B0%E1%89%A5-%E1%89%A0%E1%8B%B6%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-GeezEdit-Typing-by-Dr-Aberra-Molla-November-20-2013-946-PM |date=20170513181816 }} GeezEdit Video የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን (ኢብኮ)
*[https://tseday.wordpress.com/page/17/] An Ethiopian Journal ዶ/ር ፀዳይ መክብብ
*[https://tseday.wordpress.com/tag/ethiopic/] Ethiopic
*[https://tseday.wordpress.com/?s=calendar] The Ethiopic Calendar ዶ/ር ፀዳይ መክብብ
*[http://www.pageglimpse.com/geezedit.com] GeezEdit
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=466:the-ethiopian-scientists-who-computerized-ethiopic-in-the-80s |date=20210731043527 }} ተክሌ የኋላእሸት
*[https://ia902707.us.archive.org/29/items/December72014p_888/Dec72014p.mp3] Audio 1 ቃለ ምልልስ ክፍል ፩
*[https://ia902600.us.archive.org/4/items/January32015p/manualupload.mp3.mp3] Audio 2 ቃለ ምልልስ ክፍል ፪
*[https://ia902602.us.archive.org/22/items/January112015p/January112015P.mp3] Audio 3 ቃለ ምልልስ ክፍል ፫
*[http://www.ethiopian-this-week.com/] {{Wayback|url=http://www.ethiopian-this-week.com/ |date=20141221083216 }} Ethiopian This Week ወንድወሰን ፍቅሬ
*[https://archive.org/search.php?query=mediatype%3Aaudio%20AND%20subject%3A%22Abera%20Mola%22] Audio
*[http://www.ethiogrio.com/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.ethiogrio.com/biography/3749-aberra-molla.html |date=20170228221609 }} EthioGRI
*[https://archive.today/20131206071510/http://geezedit.com/shop/page/4?shop_param=] ምስጋና Thanks!
*[http://ashamaddis.com/v/esat-yesamintu-engida-dr-aberra-molla-february-2015] ኢሳት የሳምንቱ አንግዳ
*[https://www.youtube.com/watch?v=pC78_WILo0g] ኢሳት የሳምንቱ አንግዳ ስለ ግዕዝና ኣክሱም ሓውልት ከሲሳይ ኣጌና ጋር
*[https://sites.google.com/site/worldapedia/home/sub-saharan-africa-1/ethiopia] {{Wayback|url=https://sites.google.com/site/worldapedia/home/sub-saharan-africa-1/ethiopia |date=20160630051628 }} Worldpedia
*[http://www.livebinders.com/play/play?id=228865] History of Writing
*[http://www.ethiopian-this-week.com/feeds/posts/default?orderby=updated] {{Wayback|url=http://www.ethiopian-this-week.com/feeds/posts/default?orderby=updated |date=20160305025759 }} Ethiopian Celebrities
*[http://www.ethiopian-this-week.com/2014/12/part-i-interview-with-founder-of.html] {{Wayback|url=http://www.ethiopian-this-week.com/2014/12/part-i-interview-with-founder-of.html |date=20150102215309 }} Ethiopian-This-Week
*[http://ethiopiancelebrity.blogspot.com/2014_11_01_archive.html]
*[http://factualworld.com/article/List_of_veterinarians] {{Wayback|url=http://factualworld.com/article/List_of_veterinarians |date=20191121163442 }} Veterinarians
*[http://luc.devroye.org/fonts-32322.html] Typeface
*[http://factgrabber.com/index.php?q=Ethiopian_American&lcid=ZqHmgSaxB5EHGSbJZJFkmeapZrFkiYaJhsknucbJ5hkm] Ethiopian American
*[https://twitter.com/GeezEdit] Twitter
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/photos_stream?ref=page_internal] GeezEdit Photos
*[http://www.ethioreference.com/archives/15696] ዳንኤል ክብረት
*[http://searchabout.wc.lt/cari/Geezedit.html] {{Wayback|url=http://searchabout.wc.lt/cari/Geezedit.html |date=20160305004645 }} Geezedit Search About
*[http://www.africanidea.org/RODOLFO_GRAZIANI2.pdf] ኪዳኔ ዓለማየሁ
*[http://www.ethiopic.com/geezedit/genealogy.htm] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/geezedit/genealogy.htm |date=20121227090730 }} Genealogy ዘርማንዘር
*[http://www.frequency.com/video/geezedit-typing-by-dr-aberra-molla/151882977/-/5-258] {{Wayback|url=http://www.frequency.com/video/geezedit-typing-by-dr-aberra-molla/151882977/-/5-258 |date=20160304190822 }} Video
*[https://tseday.wordpress.com/page/17/] Ethiopian History
*[http://www.ethiogrio.com/bio/unsung-heroes] {{Wayback|url=http://www.ethiogrio.com/bio/unsung-heroes |date=20171007075537 }} Unsung Heroes
*[http://ethiograph.com/album/displayimage.php?pid=316]
*[https://what-is-this.net/en/define/numeration]
*[http://www.nazret.com/directory/index.php?c=35] {{Wayback|url=http://www.nazret.com/directory/index.php?c=35 |date=20140924034939 }}
*[http://h-net.msu.edu/cgi-bin/logbrowse.pl?trx=vx&list=h-africa&month=9710&week=c&msg=VigErqFCLyUPvfsoCwFZkw&user=&pw=] Dr. Tim Carmichael, 1997, EthioWord by Ethiopian Computers & Software ዶ/ር ቲም ካርማይክል
*[http://geezedit.com/epages/4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47.sf/en_US/?ObjectPath=/Shops/4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47/Categories/GeezEdit_App] GeezEdit App
*[http://wiki.eanswers.com/am/%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB] ኢትዮጵያ
*[https://ia902707.us.archive.org/29/items/December72014p_888/Dec72014p.mp3] Interview Audio
*[http://www.ethiopian-this-week.com/2014/12/part-i-interview-with-founder-of.html] {{Wayback|url=http://www.ethiopian-this-week.com/2014/12/part-i-interview-with-founder-of.html |date=20150102215309 }} Interview in Amharic
*[https://web.archive.org/web/20130104175325/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Ethiopic.htm] 25th Anniversary
*[https://web.archive.org/web/20130508193258/http://www.ethiopic.com/Dr._Aberra_Molla_Amharic.htm]
*[https://tseday.wordpress.com/tag/ethiopic/] Ethiopic
*[http://www.zeethiop.com/watch.php?vid=48eb2f1fe] {{Wayback|url=http://www.zeethiop.com/watch.php?vid=48eb2f1fe |date=20160904121327 }}
*[http://www.worldlibrary.org/articles/ethiopian_americans] World Library - Ethiopian Americans
*[http://books.google.com/books?id=FC9tAwAAQBAJ&pg=PA526&lpg=PA526&dq=Ethiopic+Aberra&source=bl&ots=bmkyrmsPR1&sig=L-WyoEFOhv_X3m1r5mvGIfxkQik&hl=en&sa=X&ei=8FteVN__GIeHyQTn1YCgCg&ved=0CE4Q6AEwCjgK#v=onepage&q=Ethiopic%20Aberra&f=false] History of Mathematics in Africa AMUCHMA 25 Years ስመ ኣኃዝ
*[http://www.ricks-music-talk.info/most_viewed//tag/%E1%88%9D/15/] Most Viewed Titles
*[http://www.toonfirst.com/new-paid-apps/play-geezedit] Approbatics
*[http://www.approbatics.com/] Approbatics
*[https://web.archive.org/web/20160305114203/https://itunes.apple.com/app/id935624754] GeezEdit iPhone 6 App Amharic Typing by Aberra Molla
*[http://ethiopianamericanforum.com/] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/ |date=20120516174422 }} Ethiopian American Forum, GeezEdit on the App Store on iTunes
*[http://www.amharicmovies.com/bio/unsung-heroes] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/bio/unsung-heroes |date=20140719223652 }} Unsung Heroes
*[http://nazret.com/blog/index.php/an_apology_to_the_ethiopian_scientist?blog=15] {{Wayback|url=http://nazret.com/blog/index.php/an_apology_to_the_ethiopian_scientist?blog=15 |date=20210730170003 }} Apology
*[https://web.archive.org/web/20210730170003/https://nazret.com/blog/index.php/an_apology_to_the_ethiopian_scientist?blog=15] Apology
*[http://www.amharicmovies.com/bio/scientists] {{Wayback|url=http://www.amharicmovies.com/bio/scientists |date=20140331070559 }} Ethiopian Scientists
*[https://www.facebook.com/GeezEdit] GeezEdit Facebook ግዕዝኤዲት ፌስቡክ
*[http://www.geezedit.com/shop/page/3?sessid=Bi3SNtTQWyf3l94vA2bBwIYwdCPrNTNwS1tJN4cjutEQpeEBdJDkvYszUyldxTs8&shop_param=] geezedit.com links
*[https://www.facebook.com/Ethiopian.DJ?fref=photo&sk=photos] የኢትዮጵያ ሙዚቃ ፎቶዎች Ethiopian DJ Photos
*[http://fposts.com/fbpost/182037128570741_722268587880923] {{Wayback|url=http://fposts.com/fbpost/182037128570741_722268587880923 |date=20230404064900 }} FPosts.com ምስጋና፣ ዶክተር ኣበራ (አበራ) ሞላ በኮምፕዩተር ግዕዝ ፊደልን ለመጀመሪያ ጊዜ መጠቀም እንዲቻል ስለኣደረጉ።
*[http://www.ethiopiandj.com/?p=132] የኢትዮጵያ ሙዚቃ Ethiopian Music
*[http://www.social-peek.com/Keywords/GeezEdit/0] Top Social Mentions
*[https://www.facebook.com/Ethiopian.DJ/photos/a.185958364845284.41252.182037128570741/722268424547606/?type=1] Ethiopian DJ ክብር ለሚገባው ክብር እንስጥ !!! Thanks to Dr. Aberra Molla for computerizing Ethiopic ኢትዮጵያን ዲጄ
*[https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] ግዕዝኤዲት ቁስ (ኣፕ) ለኣይፎን እና ኣይፓድ
*[http://www.google.com/patents/US8762356]
*[http://scholar.google.com/scholar?rlz=1T4GUEA_enUS611US611&um=1&ie=UTF-8&lr=&cites=16591930435158160807] Ethiopic Character Entry US 20090179778 A1 by Dr. Aberra Molla, cited by six patents (2010-2014)
*[http://www.google.com/patents/US20090179778#forward-citations] US20090179778 Patent Citations
*[https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] iPhone 6 GeezEdit App link
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8C%BD%E1%88%90%E1%8D%88_%E1%88%84%E1%8A%96%E1%8A%AD]
*[http://www.trademarkia.com/map/geezedit-77684503.htm] የንግድ ምልክት
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1454554698177285&id=1451412358491519&substory_index=0] ኢትዮጵያ'ዬ Facebook
*[https://www.facebook.com/permalink.php?id=1451412358491519&story_fbid=1456602844639137] ኢትዮጵያ'ዬ Facebook
*[http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/101facts/adwa_speech_denver_2015.pdf |date=20150404095446 }} ፕሮፌሰር ሚንጋ ነጋሽ
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1789065501328723&id=1617076698527605] ምን ያህል ያውቃሉ?
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic#cite_note-23] Amharic Wiki GeezEdit.com
*[https://prezi.com/uadr0aadmprl/fact-1/] Prezi
*[http://wfpusa.org/blog/ethiopians-colorado-raise-funds-drought-relief] United Nations World Food Program USA
*[http://comunitaetiopcainitalia.blogspot.com/2013/06/blog-post_7148.html] ሞክሼ ፊደላት
*[http://www.maria-online.com/information/article.php?lg=am&q=%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B]
*[http://www.ethiogrio.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.ethiogrio.com/mobile/biography/3749-aberra-molla.html |date=20160304221603 }} Ethiogrio
*[http://www.shegerblogs.com/%e1%8b%b6%e1%88%ad-%e1%8a%a3%e1%89%a0%e1%88%ab-%e1%88%9e%e1%88%8b/] ሸገር ብሎግ
*[http://geezedit.com/epages/4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47.sf/en_US/?ObjectPath=/Shops/4e8592a6-d167-45be-a52b-acfbdcd36d47/Categories/AboutUs] Senait Ketema
*[http://biblehub.com/library/various/constitutions_of_the_holy_apostles/introductory_notice_to_constitutions_of.htm#] Ethiopic
*[iarchive:ethiopicversiono00charuoft|]
*[https://archive.org/details/ethiopicversiono00charuoft]] >] The Ethiopic Book of Henoch, 1906 መጽሓፈ ሄኖክ በእንግሊዝኛ
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Veterinary_medicine] Veterinary Medicine የእንስሳት ሕክምና
*[[መጋቢት ፳፬]]
*[[ደብረ ብርሃን]]
*[http://www.youtube.com/watch?v=CMQYuhaAKH4 ስለ ነፃው ግዕዝኤዲት GeezEdit Video ቪድዮ በዶ/ር ኣበራ ሞላ፣ የኮምፕዩተር ጥገና ባለሙያ እልፍነሽ ኃይለመስቀል እና የኣዲስ ኣበባ ዩኒቨርሲቲ የኢንጂነሪንግ ተማሪዎች ዮርዳኖስ ኣዳነ፣ ኣሸናፊ ዘለቀ እና ኤፍሬም ፀጋየ ጋር] የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን
*[https://web.archive.org/web/20191112163605/http://ethiopianamericanforum.com/index.php?option=com_content&view=article&id=671:december-30-2013] Dr. Aberra Molla. PERSON OF THE YEAR 2013, Ethiopian American Forum ያሬድ በቀለ መኮንን
*[https://web.archive.org/web/20160305114203/https://itunes.apple.com/app/id935624754] Aberra Molla ግዕዝኤዲት አማርኛ ለአይፎንና አይፓድ GeezEdit Amharic Typing in Apple.com iTunes
*[https://web.archive.org/web/20160305114203/https://itunes.apple.com/app/id935624754] ግዕዝኤዲት ለኣይፎን 4s, 5 and 6 GeezEdit Amharic Typing in iOS 8 system, and for iPad
*[https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] ግዕዝኤዲት ለኣይፎን 6 GeezEdit Amharic Typing in iOS 8 system, for iPhone 6 and iPad
*[http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/] {{Wayback|url=http://ethsat.com/video/esat-yesamintu-engida-dr-abera-molla-february-2015/ |date=20150211074741 }} ESAT የኢሳት የሳምንቱ እንግዳ ዶ/ር ኣበራ ሞላ (Dr. Aberra Molla February 8, 2015) ሲሳይ ኣጌና
*[http://patents.justia.com/inventor/aberra-molla] Aberra Molla Patents
*[http://ethiomedia.com/1000parts/medrek_zarem_endetnantu.pdf] {{Wayback|url=http://ethiomedia.com/1000parts/medrek_zarem_endetnantu.pdf |date=20150823233152 }} የግዕዝኤዲት ፊደል (ቁምፊ) - ኢትዮሚድያ Ethiomedia.com
*[http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=9cd1c0888] {{Wayback|url=http://www.ebstv.tv/website/ebstube/watch.php?vid=9cd1c0888 |date=20150923164204 }} ኣዲስ ነገር፣ የግዕዝ ኣከታተብ ግኝት ፓተንት (የግኝት ባለቤት) ከዶ/ር ኣበራ ሞላ ጋር (ኢቢኤስ / EBS Tube) ቃለ ምልልስ ቪድዮ What's New, Inventor and patent holder of Ethiopic Character Entry Dr. Aberra Molla. Amharic Video
*[http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=9000957.PN.&OS=PN/9000957&RS=PN/9000957] USPTO
*[http://ethiopianthisweek.com/blog-pos-6/]
*[http://abbaymedia.info/life-and-legacy-dr-aberra-molla-pt-1-sbs-amharic/]
*[https://archive.today/20160726193359/https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=408846802623653&id=118697174971952%23] አማርኛን ከቴክኖሎጂ ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ ያስተዋወቁ ምሁር... .ዶክተር አበራ ሞላ
*[https://mobile.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/460150647493268/?type=3&p=10] አማርኛ እና ቴክኖሎጂ
*[http://www.entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76] {{Wayback|url=http://www.entewawek.com/index.php?option=com_content&view=article&id=226:aberra-molla&catid=60:ethiopia-science-&Itemid=76 |date=20200815160630 }} እንተዋወቅ Aberra Molla
*[http://ethiopianthisweek.com/part-i-interview-with-founder-of/]
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/1140254446034456] Amhara Mass Media Agency
*[https://www.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/395818347259832/?type=3&theater]
*[https://www.facebook.com/118697174971952/photos/a.118711518303851.1073741827.118697174971952/395818347259832/?type=3] በየሺ ሀሳብ አበራ
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=408846802623653&id=118697174971952] ዶክተር አበራ ሞላ በየሺ ሀሳብ አበራ
*[http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=5] {{Wayback|url=http://ethiopianamericanforum.com/index.php?limitstart=5 |date=20171112185710 }} Ethiopian American Forum ስለ ሁለተኛው የግዕዝ ኣከታተብ ግኝት
*[https://www.facebook.com/%E1%8B%B6%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-257180814334942/]
*[https://www.facebook.com/118697174971952/videos/412492088925791/] Amhara Mass Media Agency አማራ ብዙሀን መገናኛ ድርጅት
*[http://www.zehabesha.com/amharic/archives/53433]
*[http://www.eyohaa.net/article_read.php?a=1789]
*[http://www.goolgule.com/wp-content/uploads/2013/09/Geez-Amharic-Letters.pdf]
*[http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf |date=20160418095022 }} First U.S.A. Patent for Ethiopic Granted, Amharic Translation
*[http://quatero.net/amharic1/archives/23298] የግዕዝ ፊደል የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት መብት ኣገኘ። ቋጠሮ
*[http://www.dw.com/am/የግእዝ-ፊደላትና-ሥልጣኔ/a-19199680] ማንተጋፍቶት ስለሺ እና ነጋሽ መሐመድ
*[https://www.africanamerica.org/topic/the-ethiopian-calendar] Africanamerica.org
*[http://ethiopianthisweek.com/part-i-interview-with-founder-of/] Part 1
*[https://ia902707.us.archive.org/29/items/December72014p_888/Dec72014p.mp3]
*[https://www.youtube.com/watch?v=pC78_WILo0g] ስለ ግዕዝና የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኣክሱም ኣመላለስ የዶክተር ኣበራ ሞላ ቃለምልልስ ከኢሳት ሲሳይ ኣጌና ጋር፣ ሚያዝያ ቀን ፳፻፯ ዓ.ም.
*[http://www.freepatentsonline.com/9000957.pdf] Free Patents Online የዶ/ር ኣበራ ሞላ ግዕዝ ኣከታተብ የተራዘመና የመጀመሪያው የኣሜሪካ ፓተንት ቍጥር 9,000,957
*https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=901812163175295&id=114125298610656]
*[http://pdfpiw.uspto.gov/.piw?PageNum=0&docid=09000957&IDKey=176EEB253B91] Ethiopic Character Entry, April 7, 2015
*[http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1011issues/first_ethiopic_patent.pdf |date=20160418095022 }} የግዕዝ ፊደል የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት መብት ኣገኘ። Ethiomedia
*[https://www.mixcloud.com/discover/science-and-technology/] SBS Radio
*[https://archive.is/PA4ej] የግዕዝ ፊደል የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት መብት ኣገኘ። Ethiomedia
*[http://www.ethiomedia.com/1011issues/5275.html] First U.S.A. Patent for Ethiopic Granted - Ethiomedia
*[https://ethiopiancalendar.wordpress.com/history/] Ethiopian Calendar for your Mobile
*[https://app.fwd.us/stories/905] {{Wayback|url=https://app.fwd.us/stories/905 |date=20170303150725 }} Dr. Aberra says: "PLEASE SHARE MY STORY WITH CONGRESS."
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/geez-convenient-for-oromiffa.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/geez-convenient-for-oromiffa.pdf |date=20170518221939 }} ኣብርሃም ቀጄላ
*[http://www.ethiomedia.com/1000codes/aberra-molla-on-geez-software-as-fikre-tolossa-signs-book.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000codes/aberra-molla-on-geez-software-as-fikre-tolossa-signs-book.html |date=20170215055612 }} Professor Fikre Tolossa ፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ
*[http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/] {{Wayback|url=http://www.addisdimts.com/radio-show-for-november-272016/ |date=20161228202503 }} በኣበበ በለው የኣዲስ ድምጽ ሬድዮ ቃለ መጠይቅ። ከፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ፣ ዶ/ር ኣበራ ሞላ እና ጋዜጠኛ ኣብርሃም ቀጄላ ጋር፣ ኅዳር ፲፰ ቀን ፳፻፱ ዓ.ም. (November 27, 2016)
*[https://www.youtube.com/watch?v=I97bJbKbW6w] "Ge'ez better for Qubee than Latin" "ለኦሮምኛ ከላቲኑ ቁቤ የግዕዝ ፊደል ይጠቅማል" ዶ/ር ኣበራ ሞላ፣ ሠይፉ ኣዳነች ብሻው
*[https://www.youtube.com/watch?v=s_QkIqfOpUY] በኣያልቅበት ተሾመ ሬዲዮ ኣቢሲኒያ ከዶ/ር ኣበራ ሞላ ጋር የተደረገ ቃለምልልስ፣ ሁለት ክፍሎች
*[http://ethiopianege.com/wp-content/uploads/2017/07/AbrehamKejelaDC6417.pdf] ኣብርሃም ቀጄላ
*[http://helinaradiovegas.com/] {{Wayback|url=http://helinaradiovegas.com/ |date=20171229125825 }} የዶ/ር ኣበራ ሞላ ቃለምልልስ ከሳምሶን ውብሸት ሕሊና ሬድዮ ቬጋስ ጋር
*[http://www.satenaw.com/dr-aberra-molla-promotes-geez-software-prof-fikre-signs-book-denver/] {{Wayback|url=http://www.satenaw.com/dr-aberra-molla-promotes-geez-software-prof-fikre-signs-book-denver/ |date=20201031112415 }} Denver, Colorado, USA
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-on-the-campaign-for-return-of-axum-obelisk.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-on-the-campaign-for-return-of-axum-obelisk.html |date=20170518222319 }} የኣክሱም ሓውልት ከሮም ወደ ኣክሱም ኣመላለስ የዶክተር ኣበራ ሞላ ኣስተዋፅዖና ታሪክ፤ ከማሕደረ ኣንድነት ሬድዮ ሰይፉ ብሻው ጋር (ኣትላንታ፣ ሚያዝያ ፳፱ ቀን ፳፻፱ ዓ.ም.)
*[https://www.youtube.com/watch?v=KaBF12UIirs]
*[https://www.youtube.com/watch?v=y4u4t9wcGQw] "ለኦሮምኝ ከላቲኑ ቁቤ የግዕዝ ፊደል ይጠቅማል" የዶክተር ኣበራ ሞላ ቃለመጠይቅ፤ ከማሕደረ ኣንድነት ሬድዮ ሰይፉ ብሻው ጋር (ኣትላንታ፣ ፳፻፱ ዓ.ም.)
*[https://www.facebook.com/yeshihasab.abera/posts/762182343961574] የሺሓሳብ አበራ
*[https://www.facebook.com/bunamedia/posts/1102974196499855] Ethiopia Zare
*[http://ashammedia.simplesite.com/433831644/5072717/posting/] {{Wayback|url=http://ashammedia.simplesite.com/433831644/5072717/posting/ |date=20180616053716 }}
*[https://www.youtube.com/watch?v=ul0vApIaa8c]
*[http://ethiopianthisweek.com/first-u-s-a-patent-for-ethiopic-amharic-software-granted/] {{Wayback|url=http://ethiopianthisweek.com/first-u-s-a-patent-for-ethiopic-amharic-software-granted/ |date=20190523165251 }} ወንድወሰን ዘለቀ
*[https://wiki.eanswers.net/am/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8B%98%E1%88%98%E1%8A%95_%E1%8A%A0%E1%89%86%E1%8C%A3%E1%8C%A0%E1%88%AD] የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር
*[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=126886147956230&id=100019045367796&pnref=story] ፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-and-the-ethiopian-alphabet.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-and-the-ethiopian-alphabet.pdf |date=20171013163352 }}
*[http://abbaymedia.com/yeserawitu-demits-in-collaboration-with-esat-sat-30-sep-2017/] የዶክተር ኣበራ ሞላ ቃለመጠይቅ ከሻለቃ ኣብርሃም ታከለ ጋር
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-and-the-ethiopian-alphabet.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/dr-aberra-molla-and-the-ethiopian-alphabet.pdf |date=20171013163352 }} ኢትዮጵያዊው ሳይንቲስት ዶክተር አበራ ሞላ እና የኢትዮጵያ ፊደል
*[https://www.zehabesha.com/dr-aberra-molla-2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america/] {{Wayback|url=https://www.zehabesha.com/dr-aberra-molla-2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america/ |date=20180530034500 }} Dr. Aberra Molla, 2017 Honoree of The Ethiopian Heritage Society in North America, Ze-Habesha
*[http://ehsna.org/dr-aberra-molla2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america-press-release/] {{Wayback|url=http://ehsna.org/dr-aberra-molla2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america-press-release/ |date=20180902153249 }} Dr. Aberra Molla, 2017 Honoree of The Ethiopian Heritage Society in North America
*[http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO2&Sect2=HITOFF&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsearch-bool.html&r=1&f=G&l=50&co1=AND&d=PTXT&s1=Aberra&s2=Molla&OS=Aberra+AND+Molla&RS=Aberra+AND+Molla]
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/facts-about-geez.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/facts-about-geez.pdf |date=20171030223250 }} የግዕዝ ፊደል እውነታዎች፣ ቅርሶችና ኢትዮጵያዊው ሳይንቲስት ዶክተር አበራ ሞላ - በየሺሀሳብ አበራ
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/afan-oromo-as-official-language.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/afan-oromo-as-official-language.pdf |date=20171215141434 }} አፋን ኦሮሞ የኢትዮጵያ የሥራ ቋንቋ የመሆን ግዴታነትና የእራሱ በሆነው በኢትዮጵያ ፊደል የመገልገል ተገቢነት - ኣብርሃም ቀጄላ
*[https://www.facebook.com/AmharaPress/posts/385607481836896:0] ልሣነ ዐማራ - የሺሀሳብ አበራ
*[http://www.google.com/patents/US9733724] Phonetic Keyboards
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%88%80%E1%8A%AA%E1%88%9E%E1%89%BD] የኢትዮጵያ ሓኪሞች
*[http://www.mereja.com/amharic/560006]
*[http://ethiopianege.com/archives/5536] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/5536 |date=20220327140214 }} የፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ ሁለተኛ ደብዳቤ ለለማ መገርሳ
*[http://www.tzta.ca/2017/10/29/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A5%E1%8B%8D%E1%8A%90%E1%89%B3%E1%8B%8E%E1%89%BD%E1%8D%A3-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B6%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%8A%A2%E1%89%B5/] {{Wayback|url=http://www.tzta.ca/2017/10/29/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A5%E1%8B%8D%E1%8A%90%E1%89%B3%E1%8B%8E%E1%89%BD%E1%8D%A3-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B6%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%8A%A2%E1%89%B5/ |date=20171214092801 }} የግዕዝ ፊደል እውነታዎች፣ ቅርሶችና ኢትዮጵያዊው ሳይንቲስት ዶክተር አበራ ሞላ
*[http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2017/09/Vision-Ethiopia-4th-Conference-September-2017-penultimate-Program.pdf] {{Wayback|url=http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2017/09/Vision-Ethiopia-4th-Conference-September-2017-penultimate-Program.pdf |date=20211013012744 }} Vision Ethiopia ESAT Fourth Conference, Building Democratic Institutions in Ethiopia, September 23 & 24, 2017
*[http://www.ethiosun.com/archives/250279] {{Wayback|url=http://www.ethiosun.com/archives/250279 |date=20171121031128 }}
*[https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2018/03/amharic-oromo1.pdf] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2018/03/amharic-oromo1.pdf |date=20190815214610 }} ግዕዝ ከላቲን ለምን እንደሚሻል የሚያመላክቱ ነጥቦች
*[http://www.tzta.ca/2017/10/29/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A5%E1%8B%8D%E1%8A%90%E1%89%B3%E1%8B%8E%E1%89%BD%E1%8D%A3-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B6%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%8A%A2%E1%89%B5/] {{Wayback|url=http://www.tzta.ca/2017/10/29/%E1%8B%A8%E1%8C%8D%E1%8B%95%E1%8B%9D-%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%8A%A5%E1%8B%8D%E1%8A%90%E1%89%B3%E1%8B%8E%E1%89%BD%E1%8D%A3-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B6%E1%89%BD%E1%8A%93-%E1%8A%A2%E1%89%B5/ |date=20171214092801 }}
*[https://www.youtube.com/watch?v=2zqoaIgxpuA&feature=youtu.be] የዶ/ር ኣበራ ሞላ ኢሳት/ራዕይ ስብሰባ ፳፻፱ ዓ.ም.፣ ክፍል 2
*[http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2017/09/Vision-Ethiopia-4th-Conference-September-2017-penultimate-Program.pdf] {{Wayback|url=http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2017/09/Vision-Ethiopia-4th-Conference-September-2017-penultimate-Program.pdf |date=20211013012744 }}
*[https://zaggolenews.com/2017/12/21/56743/] {{Wayback|url=https://zaggolenews.com/2017/12/21/56743/ |date=20200719145940 }} ዛጎል
*[https://archive.org/details/InterviewWithDr.AberraMola]
*[https://deregenegash.wordpress.com/2017/11/09/8228/] ደረጀ ነጋሽ
*[https://www.usnews.com/best-graduate-schools/top-health-schools/veterinarian-rankings] Veterinary Medicine
*[http://www.ethiosun.com/wp-content/uploads/2017/11/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB-%E1%8B%8D%E1%88%AD%E1%88%B5%E1%8A%93-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B5-%E1%8B%93%E1%88%98%E1%89%B3%E1%8B%8A.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiosun.com/wp-content/uploads/2017/11/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB-%E1%8B%8D%E1%88%AD%E1%88%B5%E1%8A%93-%E1%89%85%E1%88%AD%E1%88%B5-%E1%8B%93%E1%88%98%E1%89%B3%E1%8B%8A.pdf |date=20230404064859 }}
*[http://ehsna.org/] EHSNA Dr. Aberra Molla: 2017 Honoree of The Ethiopian Heritage Society in North America (የኢትዮጵያ ቅርስና ውርስ ማሕበረሰብ በሰሜን ኣሜሪካ)
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/ehsna-honors-dr-aberra-molla.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/ehsna-honors-dr-aberra-molla.html |date=20171201043934 }} Dr. Aberra Molla: 2017 Honoree of The Ethiopian Heritage Society in North America
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/honoree-aberra-molla.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/honoree-aberra-molla.pdf |date=20220118224722 }} የዕውቅና ሽልማት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ተሰጠ
*[http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/] {{Wayback|url=http://ehsna.org/%E1%8B%A8%E1%8B%95%E1%8B%8D%E1%89%85%E1%8A%93-%E1%88%BD%E1%88%8D%E1%88%9B%E1%89%B5-%E1%88%88%E1%8B%B6-%E1%88%AD-%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB-%E1%88%9E%E1%88%8B-%E1%89%B0%E1%88%B0%E1%8C%A0-%E1%8C%8B/ |date=20180902153359 }} EHSNA የዕውቅና ሽልማት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ተሰጠ፣ የኢትዮጵያ ቅርስና ውርስ ማሕበረሰብ በሰሜን ኣሜሪካ
*[https://www.sbs.com.au/yourlanguage/amharic/en/audiotrack/life-and-legacy-dr-aberra-molla-pt-1] የእንስሳት መድኅንና ጥሬ ሥጋ - ዶ/ር ኣበራ ሞላ Life and Legacy: Dr Aberra Molla - Pt 1
*[https://www.sbs.com.au/yourlanguage/amharic/en/audiotrack/life-and-legacy-dr-aberra-molla-pt-2] የግዕዝ ፊደልና የኣክሱም ሓውልት - ዶ/ር ኣበራ ሞላ Life and Legacy: Dr Aberra Molla - Pt 2
*[http://www.ethiomedia.com/1000bits/the-works-of-dr-aberra-molla.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000bits/the-works-of-dr-aberra-molla.pdf |date=20180127040743 }} የዶ/ር ኣበራ ሞላ ሥራዎችና ትሩፋቶች ከካሳሁን ሰቦቃ ቃለምልልስ
*[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1442003835926641&id=226319900828380] ከዶ/ር ኣበራ ሞላ ጋር የዓባይ ሚዲያ ቃለምልልስ - Abbay Media
*[http://www.zehabesha.com/amharic/archives/84318] “የግዕዝ ፊደላችን የኦሮምኛ ቋንቋን መተየብ አይችልም ተብሎ ወደ ላቲን መሔድ ስሕተት ነው። እንዲያውም የኦሮምኛ ቋንቋችን እንዳይዳከም፤ ኦሮምኛን ተጨማሪ የአገሪቱ የሥራ ቋንቋ ብናደርግ የተሻለ ይመስለኛል።” – ዶ/ር አበራ ሞላ
*[https://www.mixcloud.com/discover/science-and-technology/]
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%88%80%E1%8A%AA%E1%88%9E%E1%89%BD] የኢትዮጵያ ሓኪሞች
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] ሳይንቲስቶች
*[https://ethioexplorer.com/%e1%8c%8d%e1%8b%95%e1%8b%9d-%e1%88%88%e1%8a%a6%e1%88%ae%e1%88%9a%e1%8d%8b-%e1%88%99%e1%88%89-%e1%89%a5%e1%89%83%e1%89%b5-%e1%8a%a5%e1%8a%95%e1%8b%b3%e1%88%88%e1%8b%8d-%e1%8b%a8%e1%89%80%e1%88%a8/] ግዕዝ ለኦሮምኛ ሙሉ ብቃት እንዳለው የቀረቡ ሳይንሳዊ ነጥቦች – ዶ/ር አበራ ሞላ
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Amharic] Amharic Wikipedia
*[http://www.satenaw.com/amharic/archives/52224] {{Wayback|url=http://www.satenaw.com/amharic/archives/52224 |date=20180311064906 }} ምሁራን/አክቲቪስቶች ኦሮምኛ በአማራ ክልል በግእዝ ፊደል እንደ ትምህርት እንዲሰጥ ጠየቁ።
*[http://www.ethiomedia.com/1000dir/oromigna-be-amara-kilil-be-geez-fiddel-endiset.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000dir/oromigna-be-amara-kilil-be-geez-fiddel-endiset.pdf |date=20180323235859 }} ግርማ ካሳ
*[https://www.satenaw.com/amharic/wp-content/uploads/2018/03/amhari-oromo2.pdf] ኦሮምኛን በአማራው ክልል በግዕዝ ስለማስተማር
*[https://qumneger.wordpress.com/2017/10/09/ethiopian-letters/]
*[https://query.library.utoronto.ca/index.php/search/q?kw=Author:Aberra%20Molla] Aberra Molla Patent Search
*[https://ethsat.com/2018/06/vision-ethiopia-and-esat-5th-conference-dr-abera-mola/] Vision Ethiopia and ESAT 5th Conference DR. Aberra Molla (May 13, 2018)
*[https://www.youtube.com/watch?v=gnsBNBOcc3o&feature=youtu.be] Vision Ethiopia and ESAT 5th Conference (May 13, 2018)
*[https://www.facebook.com/ESATtv/videos/1911252335573506/UzpfSTEzMjAwNTEwNjg1OTQwMDoxODMwMjQ2OTEwMzY4NTM2/]
*[https://www.youtube.com/watch?v=F5LVVCxfvxw&feature=youtu.be] "ትኩረት" የዶ/ር ኣበራ ሞላ (Dr. Aberra Molla) ቃለምልልስ ከኢሳት ምናላቸው ስማቸው ጋር። ግንቦት ፮፣ ፳፻፲ ዓ.ም. May 14, 2018
*[http://www.ethiomedia.com/1000dir/open-letter-to-president-lemma-megersa.pdf] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000dir/open-letter-to-president-lemma-megersa.pdf |date=20220118230354 }} ምሁራን/አክቲቪስቶች ኦሮምኛ በኦሮሞ ክልል በግእዝ ፊደል እንደ ትምህርት እንዲሰጥ ጠየቁ።
*[http://www.ethiopanorama.com/?p=79997] ምሁራን/አክቲቪስቶች ኦሮምኛ በኦሮሞ ክልል በግእዝ ፊደል እንደ ትምህርት እንዲሰጥ ጠየቁ።
*[https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/] {{Wayback|url=https://ethsat.com/2018/05/esat-tikuret-minalachew-simachew-with-dr-abera-mola/ |date=20180606083840 }} ትኩረት ESAT Tikuret: Minalachew Simachew with Dr Aberra Molla a Scientist who Computerized Geez – 23 May 2018
*[https://irrob.org/miscellaneous/news/aberra-molla-ethio-software/] {{Wayback|url=https://irrob.org/miscellaneous/news/aberra-molla-ethio-software/ |date=20250716110321 }} Irrob ኢሮብ
*[https://www.facebook.com/1644669089108738/posts/2246569822251992/]
*[http://www.ethiomedia.com/1000dir/dr-aberra-molla-on-esat.html] {{Wayback|url=http://www.ethiomedia.com/1000dir/dr-aberra-molla-on-esat.html |date=20180617101142 }} Dr Aberra Molla shares his achievements with Minalachew Smachew of ESAT - June 11, 2018
*[http://ethiopianege.com/archives/6675] {{Wayback|url=http://ethiopianege.com/archives/6675 |date=20220401030418 }} የግዕዝ ፊደል ሁለተኛ የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት ማሳወቂያ ኣገኘ - ጌታቸው ሞላ
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/1923163124410247] የግዕዝ ፊደል ሁለተኛ የዩናይትድ እስቴትስ የባለቤትነት ማሳወቂያ ኣገኘ - ጌታቸው ሞላ
*[https://www.zehabesha.com/dr-aberra-molla-2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america/] {{Wayback|url=https://www.zehabesha.com/dr-aberra-molla-2017-honoree-of-the-ethiopian-heritage-society-in-north-america/ |date=20180530034500 }} ዘ-ሐበሻ
*[https://www.satenaw.com/second-u-s-a-patent-for-ethiopic-granted/] Second U.S.A. Patent for Ethiopic Granted - Getachew Molla
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5/posts/10215145333199804] Second U.S.A. Patent for Ethiopic Granted - Getachew Molla
*[https://www.congress.gov/crec/2018/08/24/CREC-2018-08-24-pt1-PgE1176-5.pdf] Hon. Congressman Mike Coffman about Dr. Aberra Molla
*[https://www.congress.gov/crec/2018/08/24/modified/CREC-2018-08-24-pt1-PgE1177-3.htm] Hon. Congressman Mike Coffman about Dr. Aberra Molla
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5] Aberra Molla Facebook
*[http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=10067574.PN.&OS=PN/10067574&RS=PN/10067574] US Patent Number 10,067,574 granted to Dr. Aberra Molla on September 4, 2018.
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B]
*[https://am.m.wikipedia.org/wiki/ኢትዮጵያ] ኢትዮጵያ
*[http://www.goolgule.com/what-scholars-say-about-our-alphabet/]
*[https://bawza.com/2017/10/12/%e1%8b%a8%e1%88%b5%e1%8a%90-%e1%8c%bd%e1%88%91%e1%8d%8d-%e1%89%85%e1%88%ad%e1%88%b6%e1%89%bd/] {{Wayback|url=https://bawza.com/2017/10/12/%e1%8b%a8%e1%88%b5%e1%8a%90-%e1%8c%bd%e1%88%91%e1%8d%8d-%e1%89%85%e1%88%ad%e1%88%b6%e1%89%bd/ |date=20201021163930 }} የስነ-ጽሑፍ ቅርሶች
*[https://web.archive.org/web/20050206125215/http://www.worldscriptures.org/pages/sidamo.html] ሲዳሞኛ በግዕዝ ፊደል (የዮሓንስ ወንጌል)
*[https://animals.mom.me/how-to-feed-a-baby-calf-with-a-feeding-tube-3673890.html] {{Wayback|url=https://animals.mom.me/how-to-feed-a-baby-calf-with-a-feeding-tube-3673890.html |date=20180622133219 }}
*[http://amharic.abbaymedia.info/archives/21567] {{Wayback|url=http://amharic.abbaymedia.info/archives/21567 |date=20210804015056 }} የግዕዝ ፊደል የዩናይትድ ስቴትስ የባለቤትነት መብት ኣገኘ።
*[https://www.facebook.com/EBCzena/videos/386895698538690/UzpfSTEwMjYzOTA2NDQ6MTAyMTY1NjUxMTUyOTM0Njk/] ዶ/ር ኣበራ ሞላ እና ፍሬው ተገኝ
*[https://www.facebook.com/watch/?v=386895698538690] Ethiopian Broadcasting Corporaation, #EBC የግዕዝ ፊደላትን በኮምፒተር እና በተንቀሳቃሽ ስልክ መከተብ... 1/31/2019
*[https://deregenegash.wordpress.com/2017/11/09/8228/]
*[https://learnamharic.co.uk/category/technology/] ABSHA/ECS
*[https://mereja.com/tv/watch.php?vid=68301cb93] {{Wayback|url=https://mereja.com/tv/watch.php?vid=68301cb93 |date=20191113150322 }} Ethiopian scientist Dr. Aberra Molla discusses digitization of Ethiopia's alphabet ከግርማ ካሳ ጋር
*[https://www.youtube.com/watch?v=7jLq0ZgpG_Y] Jossy (Yoseph Gebre) "J in Z House SHOW" interview with Dr. Aberra Molla - Part 1 of 4, የ፬ ክፍል ፩
*[https://www.youtube.com/watch?v=aHs5y73qRK8&feature=youtu.be] አንድን ከብት የመጣል ሥልጣን ያለው የእንስሳት ሃኪም ብቻ ነው - ዶ/ር አበራ ሞላ ከዮሰፍ ገብሬ ጋር፣ የ፬ ክፍል ፪
*[https://www.youtube.com/watch?v=3IlHQfmr2H0&feature=youtu.be] የግዕዝ ፊደላትና የኮምፕዩተር እንዲሁም የሞባይል ስልኮች ትውውቅ - ዶ/ር አበራ ሞላ ከዮሰፍ ገብሬ ጋር፣ የ፬ ክፍል ፫
*[https://www.youtube.com/watch?v=IEhCoddn6LU] እውን ግዕዝ የአዳም እና የሄዋን ቋንቋ ነው? ዶ/ር አበራ ሞላ ከዮሰፍ ገብሬ ጋር፣ የ፬ ክፍል ፬
*[http://www.smuc.edu.et/index.php?option=com_content&view=article&id=726:Public%20Lecture%20on%20Geez%20Glyphs%20%20&catid=12:latest-events2&Itemid=237&lang=en] {{Wayback|url=http://www.smuc.edu.et/index.php?option=com_content&view=article&id=726:Public%20Lecture%20on%20Geez%20Glyphs%20%20&catid=12:latest-events2&Itemid=237&lang=en |date=20210803162646 }} Public Lecture on Geez Glyph
*[http://www.ethioreference.com/archives/16412] እስክንድር ነጋ ትንቢቶች አንድ በአንድ እየተፈጸሙ ነው!!! (ዘመድኩን በቀለ)
*[http://www.ethiopanorama.com/?p=95803&lang=en] የኢትዮጵያ ብሄረሰቦች ሁሉ በግእዝ ፊደል እንዲጠቀሙ ማግባባት ያስፈልጋል – ያሬድ ጥበቡ
*[https://www.ethiopanorama.com/?p=102436&lang=en] መረጃ ዋሜራ ቲቪ፣ ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከግርማ ካሳ ጋር
*[http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2018/12/Vision-Ethiopia-seventh-conference-tentative-program-final-final1.pdf] {{Wayback|url=http://visionethiopia.org/wp-content/uploads/2018/12/Vision-Ethiopia-seventh-conference-tentative-program-final-final1.pdf |date=20190418085153 }} Vision Ethiopia 2018
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/2319517251441497?__tn__=K-R]
*[https://mereja.com/amharic/v2/109994] ግዕዝ ኦሮምኛ ጨምሮ ለሁሉም የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ብቃት እንዳለው ዶ/ር አበራ ይናገራሉ። አዲስ ዘመን ጋዜጣ፣ የካቲት 10/2011 ዓ.ም.
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2080465802006425&id=257180814334942&__tn__=K-R]
*[https://www.satenaw.com/amharic/archives/66996] {{Wayback|url=https://www.satenaw.com/amharic/archives/66996 |date=20201027144950 }} ግዕዝ ኦሮምኛ ጨምሮ ለሁሉም የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ብቃት እንዳለው ዶ/ር አበራ ይናገራሉ። አዲስ ዘመን ጋዘጣ፣ ጽጌረዳ ጫንያለው
*[https://www.facebook.com/GeezEdit] ግዕዝኤዲት ፌስቡክ
*[https://www.addisherald.com/2019/11/14/] {{Wayback|url=https://www.addisherald.com/2019/11/14/ |date=20230404070402 }} Addis Herald
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/2339821496077739?__tn__=K-R] “አገርኛ ቋንቋን ከኮምፒዩተር ያዋሃዱ ሳይንቲስት!” አዲስ ዘመን ጋዘጣ፣ ጽጌረዳ ጫንያለው
*[http://www.wikiwand.com/am/%E1%8B%A8%E1%8A%A2%E1%89%B5%E1%8B%AE%E1%8C%B5%E1%8B%AB_%E1%8A%A5%E1%8C%BD%E1%8B%8B%E1%89%B5] የእጽዋት ሥዕሎች
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8A%9B_%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%8C%8D%E1%88%8A%E1%8B%9D%E1%8A%9B_%E1%88%98%E1%8B%9D%E1%8C%88%E1%89%A0_%E1%89%83%E1%88%8B%E1%89%B5_1833]
*[https://www.ethioreference.com/archives/17783] የኢትዮጵያ ፊደል በፕ/ር ጌታቸው ኃይሌ
*[https://www.zehabesha.com/92186-2/] {{Wayback|url=https://www.zehabesha.com/92186-2/ |date=20211206212437 }} Vision Ethiopia Eighth Conference successfully completed
*[https://www.youtube.com/watch?v=9m06K_NDqlo]
*[https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%88%98%E1%8B%B0%E1%89%A5:%E1%88%B3%E1%8B%AD%E1%8A%95%E1%89%B2%E1%88%B5%E1%89%B6%E1%89%BD] ሳይንቲስቶች
*[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1311941765648568&id=532782760231143] በኩር መጽሔት ገጽ 3 መስከረም 5 ቀን 2012 ዓ.ም. ዕትም እንግዳ ዶክተር አበራ ሞላ፣ ሰሎሞን አሰፌ
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/2586899684703251?__tn__=K-R]
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5/posts/10218359944803085]
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5/posts/10218359698596930]
*[https://www.youtube.com/watch?v=9m06K_NDqlo] አሥራት እንግዳ:- በኮምፕዩተር ግዕዝ ፊደልን መጠቀም እንዲቻል ያደረጉት ምሁር ዶ/ር አበራ ሞላ
*[https://ecadforum.com/Amharic/archives/19644/] የአፋን ኦሮሞ ቋንቋ በኢትዮጵያ ቤተክርስትያን ታሪክ እና የኦሮሞ ቤተክህነት ጽ/ቤት ይቋቋምልን ጥያቄን በጨረፍታ (በተረፈ ወርቁ)
*[http://www.hiberradio.com/?p=5941] ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከሕብር ሬዲዮ ኃብታሙ ኣሰፋ ጋር።
*[https://en.everybodywiki.com/Aberra_Molla]
*[https://www.youtube.com/watch?v=_sWOzNVBAqY&feature=youtu.be] ዶ/ር ኣበራ ሞላ ከሕብር ሬዲዮ ኃብታሙ ኣሰፋ ጋር።
*[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10221423735689341&id=1428381573] ኦሮምኛን የፌደራልና የኣዲስ ኣበባ የሥራ ቋንቋ የማድረግ ዕድሎችና ችግሮች፤ (ዶ/ር ኣብርሃም ዓለሙ)
*[https://www.youtube.com/watch?v=C5M-PYmb4Ko&feature=youtu.be&fbclid=IwAR0kZkFfUvpGdxWoiJXNEoSOriqRGN2hCOcPsaWUnsP81Bmg6N_b1M6eXPY] ኦሮምኛን የፌደራልና የኣዲስ ኣበባ የሥራ ቋንቋ የማድረግ ዕድሎችና ችግሮች፤ (ዶ/ር ኣብርሃም ዓለሙ)
*[https://patents.justia.com/inventor/aberra-molla] Five USA Patents Awardwd to Dr. Aberra Molla
*[https://ethiopianege.com/archives/11150] {{Wayback|url=https://ethiopianege.com/archives/11150 |date=20200115192135 }} “ምስጋናና ሕያው ምስክርነት ለኢትዮጵያዊ ሳይንቲስት ለዶ/ር ኣበራ ሞላ ባሉበት" ዶ/ር አማረ ተግባሩ
*[https://www.congress.gov/congressional-record/2018/08/24/extensions-of-remarks-section/article/E1177-3]
*[https://www.dw.com/am/ግዕዝ-በኮንፒዉተር-ያስተዋወቁት-ኢትዮጵያዊ/a-52848065] ግዕዝ በኮምፕዩተር ያስተዋወቁት ኢትዮጵያዊ፣ 19.03.2020 አዜብ ታደሰ እና እሸቴ በቀለ - ደቸ ቨለ (DW)
*[https://allaboutethio.com/talphabet.html] Ethiopian Alphabet: Amharic Letters and the Alphabet of Ethiopia
*[https://patents.google.com/patent/US10133362B2/en] Aberra's USA Patent No. 10,133,362
*[ https://prezi.com/uadr0aadmprl/fact-1/?utm_source=twitter&utm_medium=landing_share] Rafiq Dan-Othman
*[https://ethiopianege.com/archives/14137] {{Wayback|url=https://ethiopianege.com/archives/14137 |date=20201027172412 }} Ethiopic as a Writing System for African Languages || Getachew Molla
*[https://www.ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/] {{Wayback|url=https://www.ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/ |date=20210517012521 }} ABSHA Ethiopian Computers & Software Press Release
*[https://ethioexplorer.com/%E1%8B%A8%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%88%93%E1%8B%8B%E1%88%AD%E1%8B%AB-%E1%89%A6%E1%88%AD%E1%8B%B5-%E1%8C%8B%E1%8B%9C%E1%8C%A3%E1%8B%8A-%E1%88%98%E1%8C%8D%E1%88%88%E1%8C%AB-%E1%8B%B6-%E1%88%AD/] {{Wayback|url=https://ethioexplorer.com/%E1%8B%A8%E1%8D%8A%E1%8B%B0%E1%88%8D-%E1%88%93%E1%8B%8B%E1%88%AD%E1%8B%AB-%E1%89%A6%E1%88%AD%E1%8B%B5-%E1%8C%8B%E1%8B%9C%E1%8C%A3%E1%8B%8A-%E1%88%98%E1%8C%8D%E1%88%88%E1%8C%AB-%E1%8B%B6-%E1%88%AD/ |date=20250508085125 }} የፊደል ሓዋርያ ቦርድ – ጋዜጣዊ መግለጫ (ዶ/ር ኣበራ ሞላ)
*[https://www.ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/] {{Wayback|url=https://www.ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/ |date=20210517012521 }} Ethiopic Foundation
*[https://ethiopianege.com/archives/14668] {{Wayback|url=https://ethiopianege.com/archives/14668 |date=20201009204359 }} መስተጋህደ ዜና
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5/posts/10222223370826321] ወቅታዊ የኢትዮጵያ ሁኔታን በሚመለከት የአቋም መግለጫ፤ የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ኮቪድ-19 አማካሪዎች ምክር ቤት (ሕዳር ፲፫፣ ፳፻፲፫ ዓ.ም.)
*[https://www.facebook.com/GeezEdit/posts/3652073008185908?__tn__=K-R] Press Release on the Current Situation in Ethiopia. Ethiopian Diaspora High-Level Advisory Council on the Coronavirus (11/22/2020)
*[https://ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/] {{Wayback|url=https://ethiopoint.com/absha-ethiopian-computers-software-press-release/ |date=20210228074749 }} Ethiopic Foundation
*[https://br.pinterest.com/pin/17873729744129468/?fbclid=IwAR0RQSHNwFxPzhCdmNqN3U9iw9kWyCPhEsTLp-IPJOtQ6a7RLQ-sH-dapnY] Axum Obelisk
*[https://www.facebook.com/Alemtsehay.art/videos/448062276576368] ዓለምፀሐይ ወዳጆ የጥበብ መድረክ 1/23/2021
*[https://www.facebook.com/GeezEdit] GeezEdit Facebbok
*[https://www.facebook.com/aberra.molla.5] Aberra Molla Facebook
*[http://ethiopic.com/amahric/Typing.html] {{Wayback|url=http://ethiopic.com/amahric/Typing.html |date=20230606162040 }} At ethiopic.com
*[https://www.youtube.com/watch?v=aCorz_7yGfE] Axum Obelisk Video
*[https://www.addisherald.com/enoch-the-black-prophet-the-father-of-ethiopian-calander] {{Wayback|url=https://www.addisherald.com/enoch-the-black-prophet-the-father-of-ethiopian-calander |date=20220113073011 }} by Ethiopian Journal
*[https://www.academia.edu/83645389/Encyclopedia_of_Time_Science_Philosophy_Theology_Culture_by_H_James_Birx_z_lib_org_1_] {{Wayback|url=https://www.academia.edu/83645389/Encyclopedia_of_Time_Science_Philosophy_Theology_Culture_by_H_James_Birx_z_lib_org_1_ |date=20221107002155 }} Calendar, Ethiopian, (2009) pp 127-129. Belete K. Mebratu (H. James Birx, Editor)
*[https://allaboutethio.com/talphabet.html] All About ETHIO
*[https://muse.jhu.edu/pub/1/article/872061/pdf] Following Orders: A History of Amharic Typing by Matthew Lindia, 2022
*[https://muse.jhu.edu/pub/1/article/872061/summary] Google Scholar
*[https://www.youtube.com/watch?v=N-yq4q0drYg] Anchor Guest ''አማርኛ ቋንቋን እያዳከሙት ለአፍሪካ ህብረት የስራ ቋንቋ እንዲሆን መጠየቅ ምን ማለት ነው?'' ዶ/ር አበራ ሞላ የግዕዝ ቋንቋ ተመራማሪ
*[https://p2pbridge.org/new-events-calendar/?fbclid=IwAR2_QcP1Mj92ml6ilkoN5vQqIWgcQcQrq4_f6aagkrkdO1Qbo5PzDGGfeFM] 15th P2P Global Ethiopian Diaspora Conference on Empowering Women: Oct 21st, 2023 – Speakers and Panelists
*[https://www.linkedin.com/posts/stride-ethiopia-expo-2024_strideaward-techrevolution-strideethiopia-activity-7201472239236513795-013b/] Dr. Abera Molla, Born in Sandafa City made it possible to use the Geez alphabet and literature in computers and mobile phones. STRIDE 2024 recognizes Dr. Abeርra Molla for his outstanding achievement. Excellence Award Lifetime Achievement Award from the Ministry of Innovation and Technology, Ethiopia on May 26, 2024.
===ዋቢ===
{{Reflist}}
[[መደብ:የኢትዮጵያ ሀኪሞች]]
[[መደብ:ሳይንቲስቶች]]
[[መደብ:ኮምፒዩተር]]
75mlalwtj9f14dm7u8e9ps0havjxxsv
መለጠፊያ:የእግር ኳስ ውድድር መረጃ
10
17513
395113
387486
2026-09-24T14:38:58Z
NguoiDungKhongDinhDanh
36527
Restored revision 301006 by [[Special:Contributions/Codex Sinaiticus|Codex Sinaiticus]] ([[User talk:Codex Sinaiticus|talk]]): Broke things ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])
395113
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>
<table class="infobox" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:43ex; margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; font-size: 100%;">
<tr>
<th class="mergedtoprow" colspan="2" align="center" style="line-height:1.2em; padding:0.25em 0.33em 0.33em;">
<big><big>{{{ውድድር}}}</big></big>
</th>
</tr>
{{#if:{{{ሥዕል|}}} |<!--then:
--><tr class="mergedrow">
<td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.6em 0em;">[[ስዕል:{{{ሥዕል}}} |200px|center |{{{የሥዕል_መግለጫ_ፅሁፍ}}}]] {{#if:{{{የሥዕል_መግለጫ_ፅሁፍ|}}}|<div style="position:relative; top:0.3em;"><small>{{{የሥዕል_መግለጫ_ፅሁፍ}}}</small></div>}}
</td>
</tr><!--
-->}}
{{#if:{{{አስተናጋጅ|}}} |<!--then:
--><tr class="mergedrow">
<td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.6em 0em;">'''የውድድሩ ዝርዝር'''
</td>
</tr><!--
-->}}
{{#if:{{{አስተናጋጅ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''አስተናጋጅ'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{አስተናጋጅ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ቀን|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ቀናት'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ቀን}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ቡድኖች|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ቡድኖች'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ቡድኖች}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ቦታ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ቦታ(ዎች)'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ቦታ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{አሸናፊ|}}} |<!--then:
--><tr class="mergedrow">
<td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.6em 0em;">'''ውጤት'''
</td>
</tr><!--
-->}}
{{#if:{{{አሸናፊ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''አሸናፊ'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{አሸናፊ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ሁለተኛ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ሁለተኛ'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ሁለተኛ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ሦስተኛ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ሦስተኛ'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ሦስተኛ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{አራተኛ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''አራተኛ'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{አራተኛ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ጎል|}}} |<!--then:
--><tr class="mergedrow">
<td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.6em 0em;">'''እስታቲስቲክስ'''
</td>
</tr><!--
-->}}
{{#if:{{{ጨዋታዎች|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''የጨዋታዎች ብዛት'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ጨዋታዎች}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ጎል|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''የጎሎች ብዛት'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ጎል}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ተመልካች|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''የተመልካች ቁጥር'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ተመልካች}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ኮከብ_ግብ_አግቢ|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ኮከብ ግብ አግቢ(ዎች)'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ኮከብ_ግብ_አግቢ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ኮከብ_ተጫዋች|}}}|
<tr>
<td style="border-width: 0px;">'''ኮከብ ተጫዋች'''</td>
<td style="border-width: 0px;">{{{ኮከብ_ተጫዋች}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ተከታይ|}}}|
<tr class="mergedrow">
<td colspan="2">{{#if:{{{ቀዳሚ|}}}|<span style="float:left;">← {{{ቀዳሚ}}}</span>}} {{#if:{{{ተከታይ|}}}|<span style="float:right;">{{{ተከታይ}}} →</span>}}
</td>
</tr>
}}
</table>
</includeonly>
<noinclude>{{አጠቃቀም}} [[መደብ:መረጃሳጥን]]</noinclude>
bxefqlpukf71e2t6y27ycwhrwy7hj8n
የ፳፻፫ ዓ.ም. የሊቢያ ሕዝባዊ አብዮት
0
18583
395128
382419
2026-09-25T01:11:33Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395128
wikitext
text/x-wiki
[[ስዕል:2011 Libyan Civil War.png|አረንጓዴ በጋዳፊ ሃይሎች እጅ የሚገኙ ከተሞች፣ ቡናማ በፀረ-ጋዳፊ ሃይሎች እጅ የሚገኙ ከተሞች እና ቢጫ በየትኛው እጅ እንደሚገኙ ያልታወቁ ከተሞች|thumb|right|400px]]
'''የ፳፻፫ ዓ.ም. የሊቢያ ሕዝባዊ አብዮት''' በ[[ሊቢያ]] ውስጥ የተከሰተ እና በ[[ሰሜን አፍሪቃ]] በተከታታይ ከተደረጉ የተለያዩ ሀገራት ፀረ መንግስታዊ አብዮቶች አንዱ ነው። ይህ አብዮት የተጀመረው በእ.አ.አ. 15 [[ፌብሩዋሪ]] 2011 ሲሆን በዚሁ ወር መጨረሻ አካባቢ በተለያዩ የሀገሪቱ ከተሞች ተባብሶ ታይቷል። አብዮቱ በዋናነት የ[[ሞአመር ጋዳፊ|ኮለኔል ሞአመር ጋዳፊን]] የ42 ዓመታት የስልጣን ላይ ቆይታ በመቃወም ነው። ፀረ መንግስታዊ አገዛዙን [[በመካከለኛው ምስራቅ የተከሰቱ አብዮቶች]] ጋር እንዲያያዝ የሚያደርገው ዋናው ነገር በ[[ቱኒዚያ]] እና [[ግብፅ]] የተደረጉ ሕዝባዊ አብዮቶች ተከትሎ መደረጉ ነው። <ref> http://www.nytimes.com/2011/02/19/world/africa/19libya.html</ref>
== የኋላ ታሪክ ==
=== ታሪክ ===
ሞአማር ጋዳፊ ቀድሞ የነበረውን አሃዳዊ አገዛዝ በመገርሰስ የስልጣን መንበሩን የተቆናጠጠው እ.አ.አ. በ1969 ነበር።<ref>http://www.bloomberg.com/news/2011-02-23/qaddafi-is-no-mubarak-overthrow-may-mean-descent-to-chaos-.html</ref> የ[[ኡመር ቦንጎ]]ን በእ.አ.አ. 2009 መሞት እና የ[[ፊደል ካስትሮ]]ን በእ.አ.አ. 2008 ከስልጣን መውረድ ተከትሎ የሊቢያው ሞአማር ጋዳፊ በህይወት የሚገኝ እና ለረዥም ጊዜ ሥልጣን ላይ የቆየ ኢ-ንጉሳዊ መሪ ነው።<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thenational.ae/thenationalconversation/industry-insights/economics/qaddafi-remains-one-of-few-constants-for-troubled-libya |accessdate=2011-03-08 |archivedate=2011-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110502044335/http://www.thenational.ae/thenationalconversation/industry-insights/economics/qaddafi-remains-one-of-few-constants-for-troubled-libya}}</ref>
=== የህትመት ነፃነት ሥርዓት ===
እንደ የህትመት ነፃነት ማውጫ መሰረት ሊቢያ በህትመት ነፃነት በኩል ከ[[መካከለኛው ምስራቅ]] እና [[ሰሜን አፍሪካ]] በከፍተኛ ሁኔታ የከበደ ቁጥጥር የሚደረግባት ሀገር ናት።<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.freedomhouse.org/uploads/fop/2009/FreedomofthePress2009_tables.pdf |accessdate=2009-05-20 |archivedate=2009-05-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090520232850/http://www.freedomhouse.org/uploads/fop/2009/FreedomofthePress2009_tables.pdf }}</ref> በአብዛኸኛው የሀገሪቱ ፍርድ ከውጭ ሀገር ዜጋ ጋር ስለፖለቲካ ጉዳዮች መነጋገር እስከ ሶስት [[ዓመት]] የሚደርስ የ[[እስር]] ቅጣት ሲያስጥል ቆይቷል። ጋዳፊ በሀገሪቱ ውስጥ የውጭ ቋንቋዎች እንዲጠፉ አድርጓል። ከነዚህም እ.አ.አ. 1986 ከ[[አሜሪካ]] እና [[ዩናይትድ ኪንግደም|እንግሊዝ]] ጋር ዲፕሎማሲያዊ እንዲሁም ሌሎች ግንኙነቶች ሲቋረጡ [[እንግሊዝኛ]] ቋንቋ ትምህርት እንዳይሰጥ ከልክሎ ነበር። <ref>http://www.guardian.co.uk/education/2007/apr/10/internationaleducationnews.tefl</ref>
=== ቅድመ አነሳስ ===
[[አቡ ሳሊም ፕሪሰን]] የተባለው የሊቢያ ከፍተኛ የጠበቃ ባለስልጣን በሀገሪቱ ለተደረጉ ከፍተኛ [[የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች]] ተጠያቂ መሆን አንዱ ለአብዮቱ መነሳት እንደዋነኛ ምክንያትነት ይጠቀሳል።<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.daylife.com/article/0gNNdjv7Qq32E?q=Libya |accessdate=2011-03-08 |archivedate=2011-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110303080553/http://www.daylife.com/article/0gNNdjv7Qq32E?q=Libya }}</ref> ይህ ግለሰብ በከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት በአለም አቀፉ የሰብዓዊ መብት ተከራካሪ ድርጅት ለ1,270 ያህል እስረኞች መገደል እንደዋነኛ ተኘያቂ ነው።<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.edition.cnn.com/2009/WORLD/africa/11/23/libya.death/index.html |accessdate=2011-03-08 |archivedate=2018-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910204251/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/africa/11/23/libya.death/index.html }}</ref>
== የክስተቶች ቅደምተከተል ==
=== ከፌብሩዋሪ 15-21 ===
ፌብሩዋሪ 15 ቀን መጀመሪያ ወደ 200 የሚጠጉ ሰልፈኞች የሰብዓዊ መብት ተከራካሪ የሆነውን የ[[ፋትሂ ተርቢል]]ን መታሰር በመቃወም በተለያዩ የ[[ቤንጋዚ]] [[ፖሊስ ጣቢያ]]ዎች ፊት አደረጉ።<ref>http://www.france24.com/en/20110216-libya-violent-protests-rock-benghazi-anti-government-gaddafi-egypt-tunisia-demonstration</ref> በኋላም ከ500 እስከ 600 የሚጠጉ ሌሎች ሰልፈኞች ጋር በመቀላቀል ተቃውሞ ሲያደርጉ [[ፖሊስ]] ሰልፉን ለመበተን ባደረገው ጥረት ከሰልፈኞቹ መካከል 40 የሚሆኑት ጉዳት ደረሰባቸው።<ref>http://www.bbc.co.uk/arabic/middleeast/2011/02/110215_libya_opposition.shtml</ref>
=== ከፌብሩዋሪ 22-28 ===
[[ስዕል:A Benghazi girl holding a paper.jpg|thumb|left|የቤንጋዚ ሴት ልጅ ወረቀት ይዛ]]
[[ስዕል:Inside al Fadeel battalion compound.JPG|thumb|ተቃዋሚዎች በ''ፋዲል'' ቅጥር ግቢ ውስጥ]]
የ[[ዓይን እማኝ|የዓይን እማኞች]] ፌብሩዋሪ 22 ጋዳፊ ከ[[አሜሪካ]] ወደ ሀገሪቱ በአውሮፕላን [[ቅጥር ነብሰ-ገዳይ|ቅጥር ነብሰ-ገዳዮችን]] አስመጥቷል ሲሉ ተናገሩ።<ref>http://www.smh.com.au/world/gaddafi-clings-to-power-as-supporters-desert-20110222-1b46r.html
</ref> ጋዳፊም ለብጥብጡ መነሳት የውጭ መንግስታትን እና የውጭ ሃይሎችን ተጠያቂ እንደሆኑ በዚህም ተቃውሞ ሰልፈኞቹ እንዲወጡ መገደዳቸውን በዚሁ እለት አስታወቁ።<ref>http://english.aljazeera.net/video/africa/2011/02/20112221852864320.html</ref>
=== ከማርች 1-4 ===
በ[[ማርች]] አንድ የ[[አውስትራልያ]]ው [[መከላከያ ሚኒስትር]] የጋዳፊ መንግስት በፍቃደኝነት ስልጣኑን እንደማይለቅ በማስገንዘብ የኃይል አማራጭ መውሰድ አስፈላጊ መሆኑን አመላክተዋል። <ref>http://news.theage.com.au/breaking-news-national/nofly-zone-still-an-option-on-libya-rudd-20110301-1bccl.html</ref>
=== ከማርች 5-8 ===
በ[[ማርች]] 5 ቀን ከጋዳፊ ሃይሎች ጋር በተደረገ ከባድ ውጊያ [[ራስ ላኑፍ]]የተባለችዋን የሀገሪቱን ከተማ በተቃዋሚ ሃይሎች እጅ ስር ማስገባት ተችሏል።<ref>http://blogs.aljazeera.net/live/africa/live-blog-libya-march-5</ref>
== የጋዳፊ ሃይሎች ሁኔታ ==
እንደ የጋዳፊ ከተማ [[ሲርት]] ባሉ ከተሞች የሚኖሩ ሰዎች በጥሩ የኑሮ ደረጃ ያሉ እና ለአገዛዙ ታማኞች ናቸው። ከእንደዚህ ያሉ ከተሞች ሃይሎችን ማስወጣት ለተቃዋሚ ሃይሎች ፈተና ሁኗል።<ref>http://www.miamiherald.com/2011/02/28/2090728/a-backwater-no-more-gadhafis-hometown.html</ref>
== ሞት እና አካል ጉዳት ==
በገለልተኛነት እስካሁን የሞቱትን እና የተጎዱትን በትክክል ለማወቅ አልተቻለም። ሆኖም አንዳንድ ምንጮች 1000 አካባቢ ሰዎች እንደሞቱ በመዘገብ አቋርጠዋል። እንደ የአለም የሰብዓዊ መብት ፌዴሬሽን መረጃ ደግሞ ከ3000 የማያንሱ ሰዎች እንደሞቱ ተዘግቧል። ነገር ግን የተቃዋሚ ኃይሎች ይህን አሃዝ በማጣጣል የሟቾች ቁጥር ከ6500 በላይ እንደሆኑ አስታውቀዋል።<ref>http://www.sify.com/news/at-least-3-000-dead-in-libya-rights-group-news-international-ldcxkhgggdh.html</ref>
የተጎጅዎችንም ብዛት የሚገልፅም ቢሆን ይህ ነው የሚባል ታማኝ መረጃ የለም።
== ይዩ ==
* [[የግብፅ ሕዝባዊ አብዮት]]
* [[የቱኒዚያ ሕዝባዊ አብዮት]]
== ማጣቀሻ ==
<references/>
[[መደብ:የመካከለኛው ምስራቅ አብዮቶች]]
[[መደብ:ሊቢያ]]
[[መደብ:ጦርነት]]
[[gl:Libia - ليبيا#Protestas en contra do Goberno en 2011]]
jbfc7huswsrqmlwma8tcodza6u76dvm
ግዕዝኤዲት
0
35672
395129
374528
2026-09-25T01:20:26Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395129
wikitext
text/x-wiki
'''ግዕዝኤዲት''' (''GeezEdit'') የኢትዮጵያ ኮምፕዩተሮችና ሶፍትዌር ከኣቀረባቸው የተለያዩ ፕሮግራሞች ኣንዱ ነው። ግዕዝኤዲት ለመጀመሪያ ጊዜ ለገበያ የቀረበው እ.ኤ.ኣ. በ1994 ነው።
==ግዕዝኤዲት ነፃ መክተቢያ==
ነፃ የ[[አማርኛ]] መክተቢያ የማንንም ፈቃድና ዕርዳታ ሳይጠየቅ [[ግዕዝ]]ን በዊንዶውስ እና ማክ ኮምፕዩተሮች መክተብ ያስችላል። ለምሳሌ ያህል http://freetyping.geezedit.com {{Wayback|url=http://freetyping.geezedit.com/ |date=20201204081045 }} [[ድረ ገጽ]] ሄዶ «ግዕዝኤዲት» የሚለውን ቃል ከትቦና ቀድቶ (ኮፒ) ቃሉን የ[[ውክፔዲያ]] መፈለጊያ ውስጥ በመለጠፍ (Paste) በዓማርኛ መፈለግ (Search) ይቻላል።
ኣንድ ሌላ ቦታ የተጻፈ የዓማርኛ ጽሑፍ ኮፒ ኣድርጎ የግዕዝኤዲት መክተቢያ ገጽ ላይ በመለጠፍ ጽሑፉን ማረምና ማሻሻል ይቻላል። ይህ ፕሮግራም በነፃ በተሰጠበት ኣራት ዓመታት ውስጥ ከ፩ ሚሊዮን ጊዜ በላይ በተጠቃሚዎች ተከፍቷል። ጽሑፉንም በኢ-ሜይል ለእራስ በመላክ በእጅ ስልክ ማንበብ ስለሚቻል ዓማርኛውን በላቲን ፊደል ከመጻፍ ይገላግላል። እንዲህም ሆኖ ብዙ ኢትዮጵያውያን ገጹን ለማያውቁት ስለማያስተዋውቁ ድርሻዎቻቸውን እንዲወጡ ግንዛቤ ማስጨበጥ ኣንዳስቸገረ ቆይቷል። ግዕዝ ኮምፕዩተራይዝድ ሲደረግ የተከተበው በሁለት መርገጫዎች ነበር። ስለዚህ ማንኛውንም የግዕዝ ቀለም በሦስት መርገጫዎች መክተብ ነውር ነው። ምክንያቱም ሁሉንም የግዕዝ ቀለሞች እንደ ላቲኑ መክተቢያ በኣንድና ሁለት መርገጫዎች መክተብ ስለተቻለ ልንደሰትና ፊደላችንን ለዓለም የምናስተዋውቅበት ጊዜው ኣሁን ስለሆነ ነው።
የነፃው ድረገጽ ኣንዱ ትልቅ ጥቅም በቤተ መጽሓፍት ኮምፕዩተሮች ዓማርኛ ጽሑፎችን ለመፈለግና ለማተም ነው። [https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B]
ግዕዝኤዲት ግዕዝን ኮምፕዩተራይዝ በኣደረጉት በዶ/ር አበራ ሞላ የተፈጠረ ኣዲስ የግዕዝ መክተቢያ ነው። በእዚህ አዲስ ዘዴ እያንዳንዱ የግዕዝ ቀለም የሚከተበው በአንድ ወይም ሁለት መርገጫዎች ብቻ ነው። [http://www.google.com/patents/US20090179778] ግዕዝኤዲት ቪድዮም እዚህ አለ። [http://www.youtube.com/watch?v=YQZzwWuQS5Y] የግዕዝኤዲት ኣከታተብ የመጀመሪያውን የባለቤትነት መብት ቍጥሩ 9,000,957 የዩናይትድ እስቴትስ ፓተንት ኣግኝቷል። [https://www.google.com/patents/US9000957]
==ግዕዝኤዲት ለዊንዶውስ==
ለማይክሮሶት ዊንዶውስ ለእክስፒ እስከ ዊንዶውስ 10 ጋር የሚሠራ እዚህ ኣለ። [http://www.geezedit.com]
==ግዕዝኤዲት ለእጅ ስልኮች==
ለኣፕል ኣይፎን የእክ ስልክና ኣይፓድ ከዊንዶውስ ጋር ኣንድ ዓይነት በሆነው ኣከታተብ የሚሠራ ኣለ።
==ግዕዝኤዲት ለኣንድሮይድ የእጅ ስልክ==
[[ስዕል:GeezEditiPhone.jpg|thumb|ግዕዝኤዲት ለኣይፎን ፳፻፯ ዓ.ም.]]
== የውጭ መያያዣዎች ==
*[http://s158249154.onlinehome.us/mobile/] {{Wayback|url=http://s158249154.onlinehome.us/mobile/ |date=20121119184548 }} የድሮይድ የእጅ ስልክ ገጽ
*[http://www.nesglobal.org/node/241 ዓለምኣቀፍ የኢትዮጵያውያን ባለሙያዎች እውቀት መለዋወጫ መረብ] {{Wayback|url=http://www.nesglobal.org/node/241 |date=20121227081832 }}
*[http://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A3%E1%89%A0%E1%88%AB_%E1%88%9E%E1%88%8B ኣበራ ሞላ]
*[http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm GeezEdit] {{Wayback|url=http://www.ethiopic.com/GeezEdit_Amharic.htm |date=20121031051855 }}
*[http://www.google.com/patents/US20090179778] Ethiopic Character Entry, Dr. Aberra Molla ዶ/ር ኣበራ ሞላ]
*[https://www.google.com/patents/US9000957] Ethiopic Character Entry U.S.A. Patent 9,000,957
*[https://web.archive.org/web/20160306185022/https://itunes.apple.com/us/app/geezedit/id935624754?mt=8] ግዕዝኤዲት ለኣይፎንና ኣይፓድ
*[http://www.facebook.com/geezedit] ግዕዝኤዲት ፈስቡክ
{{መዋቅር}}
[[መደብ:ኮምፒዩተር]]
52hd507vlkix9xyc3vdh142kawgqxkm
ሉዊስ አልቤርቶ ሱዋሬዝ
0
36154
395114
394892
2026-09-25T00:01:35Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395114
wikitext
text/x-wiki
{{የእግር ኳስ ሰው መረጃ
| ስም = ሉዊስ ሱዋሬዝ
| ሥዕል = Luis Suárez vs. Netherlands (cropped).jpg
| ሙሉ_ስም = ሉዊስ አልቤርቶ ሱዋሬዝ ዲዬዝ
| የትውልድ_ቀን = ጥር ፲፮ ቀን ፲፱፻፸፱ ዓ.ም.
| የትውልድ_ቦታ = [[ሳልቶ]]፣ [[ኡራጓይ]]
| ቁመት = 181 ሳ.ሜ.<ref name="9 Suarez overview">{{cite web |url= http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=270775/index.html |title= {{en}} 9 Luis SUAREZ |work= FIFA.com |accessdate= ነሐሴ ፲፭ ቀን ፳፻፫ ዓ.ም. |archivedate= 2013-12-12 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20131212221525/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=270775/index.html }}</ref>
| የጨዋታ_ቦታ = አጥቂ
| ወጣት_ዓመታት1 = 2003–2005 እ.ኤ.አ.
| ወጣት_ክለብ1 = [[ክለብ ናስዮናል ዴ ፉትቦል|ናስዮናል]]
| ዓመታት1 = 2005–2006 እ.ኤ.አ.
| ክለብ1 = [[ክለብ ናስዮናል ዴ ፉትቦል|ናስዮናል]]
| ጨዋታዎች1 = 27
| ጎሎች1 = 10
| ዓመታት2 = 2006–2007 እ.ኤ.አ.
| ክለብ2 = [[ኤፍ.ሲ. ግሮኒንገን|ግሮኒንገን]]
| ጨዋታዎች2 = 29
| ጎሎች2 = 10
| ዓመታት3 = 2007–2011 እ.ኤ.አ.
| ክለብ3 = [[ኤ.ኤፍ.ሲ. አያክስ|አያክስ]]
| ጨዋታዎች3 = 110
| ጎሎች3 = 81
| ዓመታት4 = ከ2011 እ.ኤ.አ.
| ክለብ4 = [[ሊቨርፑል የእግር ኳስ ክለብ|ሊቨርፑል]]
| ጨዋታዎች4 = 110 <!-- Premier League caps only. When you update this parameter, please update the ክለብ_ትክክል parameter! -->
| ጎሎች4 = 69 <!-- Premier League goals only. When you update this parameter, please update the ክለብ_ትክክል parameter! -->
| ብሔራዊ_ዓመታት1 = 2006-2007 እ.ኤ.አ.
| ብሔራዊ_ቡድን1 = [[የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን|ኡራጓይ (ከ፳ በታች)]]
| ብሔራዊ_ጨዋታዎች1 = 4
| ብሔራዊ_ጎሎች1 = 2
| ብሔራዊ_ዓመታት2 = ከ2007 እ.ኤ.አ.
| ብሔራዊ_ቡድን2 = [[የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን|ኡራጓይ]]
| ብሔራዊ_ጨዋታዎች2 = 78 <!-- When you update this parameter, please update the ብሔራዊ_ትክክል parameter! -->
| ብሔራዊ_ጎሎች2 = 40 <!-- When you update this parameter, please update the ብሔራዊ_ትክክል parameter! -->
| ብሔራዊ_ዓመታት3 = 2012 እ.ኤ.አ.
| ብሔራዊ_ቡድን3 = [[የኡራጓይ ኦሎምፒክ እግር ኳስ ቡድን|ኡራጓይ ኦሎምፒክ]]
| ብሔራዊ_ጨዋታዎች3 = 3
| ብሔራዊ_ጎሎች3 = 3
| ክለብ_ትክክል = ግንቦት ፬ ቀን ፳፻፮ ዓ.ም.
| ብሔራዊ_ትክክል = ሰኔ ፲፪ ቀን ፳፻፮ ዓ.ም.
}}
'''ሉዊስ አልቤርቶ ሱዋሬዝ ዲዬዝ''' (ጥር ፲፮ ቀን ፲፱፻፸፱ ዓ.ም. ተወለደ) [[ኡራጓይ|ኡራጓያዊ]] እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለ[[ሊቨርፑል የእግር ኳስ ክለብ|ሊቨርፑል]] ክለብ የሚጫወት ሲሆን [[የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን]] አባል ነው።
{{መዋቅር-ስፖርት}}
[[መደብ:ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋቾች]]
== የክለብ ሥራ ==
=== ወጣቶች ===
ሱአሬዝ በSportivo Artigas የወጣት እግር ኳስ በተጫወተበት በሳልቶ ውስጥ በሴሮ ሰፈር ውስጥ ኖረ። በሰባት ዓመቱ ከቤተሰቦቹ (ከወላጆች እና ስድስት ወንድሞች) ጋር ወደ ሞንቴቪዲዮ ተዛወረ እና በኡሬታ የወጣት እግር ኳስ ተጫውቷል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44289268|title=World Cup 2018: The making of Uruguay and Barcelona forward Luis Suarez|date=14 June 2018|work=BBC Sport|access-date=14 June 2018}}</ref> በልጅነቱ አንድ መኪና እግሩ ላይ ሮጦ አምስተኛውን የሜታታርሳል አጥንት ሰበረ። ጉዳት ቢያጋጥመውም መጫወቱን ቀጥሏል። <ref>{{Cite web|title=Looking back at el pistolero's time at the Kop|url=https://www.elartedf.com/luis-suarez-kop-el-pistolero/|date=23 July 2019|work=El Arte Del Futbol|accessdate=24 February 2024|archivedate=3 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803145340/https://www.elartedf.com/luis-suarez-kop-el-pistolero/}}</ref>
=== ናሲዮናል ===
ሱዋሬዝ በ14 ዓመቱ የአከባቢውን [[ክለብ ናስዮናል ዴ ፉትቦል|የናክን]] ወጣት ቡድን ተቀላቀለ <ref name="Pearce 1-2">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/2/|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|first=James|last=Pearce|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|page=2|date=9 February 2011|access-date=21 August 2011}}</ref> በ16 አመቱ ሱዋሬዝ በቀይ ካርድ የተሰማውን ቅሬታ ካሳየ በኋላ ዳኛውን በግንባሩ ደበደበ ፣ ምንም እንኳን የስፖርት ኤዲተር "በአጋጣሚ በዳኛው ውስጥ ወድቋል" ቢልም <ref name="ESPNportrait">{{Cite web|url=http://espn.go.com/espn/feature/story/_/id/10984370/portrait-serial-winner-luis-suarez-soccer-most-beautiful-player|title=Portrait of a Serial Winner|first=Wright|last=Thompson|work=[[ESPN The Magazine]]|date=27 May 2014}}</ref> አንድ ቀን ምሽት፣ ሲጠጣ እና ሲዝናና ተይዟል፣ አሰልጣኙ እግር ኳስን በቁም ነገር መጫወት ካልጀመረ በቀር በጭራሽ እንደማይጫወት አስፈራርቷል። <ref name="Pearce 1-2" /> [[እንደ አውሮፓውያን የዘመን አቆጣጠር|እ.ኤ.አ]]. _ <ref name="Pearce 1-2" /> በሴፕቴምበር <ref name="personal bio">{{Cite web|url=http://www.luissuarez.co.uk/en/biografia-en|first=Luis|last=Suarez|title=Biography – My History|publisher=Media Base Sports|accessdate=2024-02-24|archivedate=2011-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806120318/http://www.luissuarez.co.uk/en/biografia-en}}</ref> የመጀመሪያውን ጎል አስቆጠረ እና ናሲዮናል የ2005–06 የኡራጓይ ሊግን በ27 ግጥሚያዎች 10 ጎሎችን እንዲያሸንፍ ረድቷል። <ref name="football database">{{Cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.luis.suarez.18685.en.html|title=Football: Luis Suárez|publisher=FootballDatabase.eu}}</ref>
ሱዋሬዝ በኡራጓይ ሌላ ተጫዋች ለመቃኘት በነበረበት ወቅት ከሆላንዱ ክለብ [[ኤፍ.ሲ. ግሮኒንገን|ግሮኒንገን]] በመጡ የስካውቶች ቡድን ተገኝቷል። ሲመለከቱት እሱ አሸንፎ ፍፁም ቅጣት ምቱን ቀይሮ [[ዲፌንሶር ስፖርቲንግ|በመከላከያ]] ላይ አስደናቂ ጎል አስቆጠረ። ያንን ግጥሚያ ብቻ ከተመለከቱ በኋላ ስካውቶቹ ወደ ሱዋሬዝ ቀርበው ሊገዙት እንደሚፈልጉ ገለፁ እና ከውድድር ዘመን በኋላ ግሮኒንገን ናሲዮናል 800,000 ዩሮ ከፍለውለታል። <ref name="Pearce 1-2"/> ሱዋሬዝ ወደ አውሮፓ በመሄዱ በጣም ተደስቷል ምክንያቱም በወቅቱ የሴት ጓደኛው እና አሁን ሚስቱ ሶፊያ ባልቢ ወደ [[ባርሴሎና]] ተዛውራ ነበር; ለአንድ አመት ያህል የረጅም ርቀት ግንኙነት ነበራቸው እና ወደ እሷ ለመቅረብ ፈለገ. <ref name="ESPNportrait"/> <ref name="personal bio"/>
=== ግሮኒንገን ===
[[File:Luis_Suárez_cropped.jpg|thumb|ሱአሬዝ [[ኤፍ.ሲ. ግሮኒንገን|በግሮኒንገን]] የስልጠና መስክ በ2006 ዓ.ም]]
ሱአሬዝ ግሮኒንገንን ሲቀላቀል የ19 አመቱ ወጣት ነበር። መጀመሪያ ላይ ሱዋሬዝ ደች እና እንግሊዘኛ ስለማይችል ታግሏል እና ከሆላንድ ጨዋታ ጋር ለመላመድ በሁለተኛው ቡድን ውስጥ ተጫውቷል። <ref name="Pearce 1-3">{{Cite news|last=Pearce|first=James|date=9 February 2011|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|work=Liverpool Echo|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/3/|access-date=22 August 2011}}</ref> የቡድን ጓደኛው እና የኡራጓይ ጓደኛው ብሩኖ ሲልቫ እና የቡድን አጋሩ ሩፍሰን በኔዘርላንድ እንዲኖር እና ለአዲስ ቡድን እንዲጫወት ረድተውታል። <ref name="Pearce 1-3" /> ደች ለመማር ጠንክሮ ሰርቷል እና ባልደረቦቹ በቋንቋው ላደረገው ጥረት ያከብሩታል። <ref name="Pearce 1-3" /> ሱዋሬዝ ለግሮኒንገን ግቦችን አስቆጥሯል, ነገር ግን የዲሲፕሊን ችግር ነበረበት; በጥር 2007 በአንድ አምስት ጨዋታ አራት ጎሎችን አስቆጥሯል ነገርግን ሶስት ቢጫ ካርዶችን እና አንድ ቀይ ካርድ ተቀብሏል። <ref name="Lyttleton">{{Cite news|last=Lyttleton|first=Ben|date=4 July 2010|title=In Suarez's absence Uruguay will lean even more heavily on Forlan|work=SI.com|publisher=CNN|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/ben_lyttleton/07/04/forlan.suarez/|access-date=21 August 2011|accessdate=24 February 2024|archivedate=4 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104163755/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/ben_lyttleton/07/04/forlan.suarez/}}</ref> ሱዋሬዝ በተለይ በሜዳው ቪቴሴን 4-3 ሲያሸንፍ አስር ደቂቃ ሲቀረው ፍፁም ቅጣት ምት በማሸነፍ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል። ሱዋሬዝ በ29 የሊግ ጨዋታዎች 10 ጎሎችን በማስቆጠር ያጠናቀቀው <ref name="Mathaba">{{Cite news|url=http://mathaba.net/news/?x=560363|title=Soccer: Ajax signs Uruguayan international Luis Suarez|date=10 August 2007|access-date=22 August 2011|accessdate=24 February 2024|archivedate=27 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140827010120/http://mathaba.net/news/?x=560363}}</ref> ግሮኒንገን በ2006–07 ኢሬዲቪሴ ስምንተኛ ሆኖ እንዲያጠናቅቅ ረድቷል። <ref name="Pearce 1-3" /> በሴፕቴምበር 14 ቀን 2006 በአውሮፓ የመጀመሪያ ጨዋታውን በሰርቢያ ክለብ ፓርቲዛን 4–2 በተሸነፈበት ጨዋታም አስቆጥሯል <ref name="Pearce 1-3" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2006/matches/round=2364/match=84903/postmatch/lineups/index.html|title=2006/07 UEFA Cup – History – Partizan-Groningen|work=UEFA.com|date=14 September 2006|accessdate=24 February 2024|archivedate=4 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004215454/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season%3D2006/matches/round%3D2364/match%3D84903/postmatch/lineups/index.html}}</ref>
[[ኤ.ኤፍ.ሲ. አያክስ|አያክስ]] በሱአሬዝ አቅም አይቶ ለግሮኒንገን €3.5 አቅርቧል ለእሱ ሚሊዮን ፣ ግን ግሮኒንገን ቅናሹን አልተቀበለውም። <ref name="Pearce 1-4">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2011/02/09/luis-suarez-s-rise-from-the-streets-of-montevideo-to-liverpool-fc-hero-part-one-100252-28138725/4/|first=James|last=Pearce|title=Luis Suarez's rise from the streets of Montevideo to Liverpool FC hero – part one|work=Liverpool Echo|date=9 February 2011|access-date=22 August 2011}}</ref> ሱዋሬዝ ተበሳጭቶ ጉዳዩን ወደ ሮያል [[ኔዘርላንድ|ሆላንድ]] እግር ኳስ ማህበር (KNVB) የግልግል ኮሚቴ አቅርቦ ሽያጩን ለማመቻቸት ሞከረ። <ref name="Pearce 1-4" /> የግሌግሌ ኮሚቴው በ 9 ነሐሴ 2007 በሱ ላይ ወስኖበታል ነገር ግን በዚያው ቀን አያክስ አቅርቦቱን ወደ €7.5 ከፍ አድርጓል ሚሊዮን እና Groningen ተቀባይነት. <ref name="UEFA Ajax-Groningen">{{Cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=569404.html|title=Ajax made to pay for Suárez|work=UEFA.com|date=9 August 2007|accessdate=24 February 2024|archivedate=28 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131228092519/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D569404.html}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/web/show/id=154814/contentid=63731|title=Ajax sign Luis Suárez|work=Ajax.nl|date=9 August 2007|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407012838/http://english.ajax.nl/web/show/id%3D154814/contentid%3D63731}}</ref>
=== አጃክስ ===
==== 2007–09፡ ልማት እና ግኝት ====
እ.ኤ.አ. ነሐሴ 9 ቀን 2007 ሱዋሬዝ በ 7.5 ሚሊዮን ዩሮ የዝውውር ክፍያ ከአያክስ ጋር የአምስት ዓመት ኮንትራት ተፈራረመ <ref name="Pearce 1-4"/> <ref name=":2"/> እና በ UEFA Champions League የማጣሪያ ጨዋታውን ከስላቪያ ፕራግ ጋር አደረገ። <ref name="Ajax departure summary">{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-swaps-Ajax-for-Liverpool.htm|title=Suarez swaps Ajax for Liverpool|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|date=28 January 2011|accessdate=24 February 2024|archivedate=31 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131191336/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-swaps-Ajax-for-Liverpool.htm}}</ref> በኤሬዲቪዚዬ ለክለቡ የመጀመሪያ ጨዋታውን አንድ ጎል አስቆጥሯል <ref name="Echo 2-1">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/#ixzz1Vd3UyrWJ|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|work=Liverpool Echo|date=10 February 2011|access-date=22 August 2011}}</ref> እና በአምስተርዳም አሬና ባደረገው የመጀመሪያ ጨዋታ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Match-photos-Ajax-sc-Heerenveen-41.htm|title=Match photos Ajax – sc Heerenveen (4–1)|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|date=26 August 2007|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407012856/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Match-photos-Ajax-sc-Heerenveen-41.htm}}</ref> አያክስ በ2007–08 የውድድር ዘመን <ref>{{Cite web|title=Dutch Eredivisie Table 2007-08|url=https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2007/league/NED.1}}</ref> በሊግ የደረጃ ሰንጠረዥ ሁለተኛ ሆኖ ያጠናቀቀ ሲሆን ሱአሬዝ በ33 የሊግ ጨዋታዎች 17 ጎሎችን አስቆጥሯል፣ ይህም ከሊጉ ከፍተኛ ግብ አስቆጣሪ ክላስ-ጃን ሀንቴላር ጋር አስደናቂ አጋርነት መፍጠር ችሏል። <ref name="Soccernet Ajax-Liv transfer">{{Cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/872253/liverpool-agree-fee-with-ajax-for-luis-suarez|title=Liverpool agree Suarez fee|accessdate=2024-02-24|archivedate=2011-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131095624/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/872253/liverpool-agree-fee-with-ajax-for-luis-suarez}}</ref>
በ2008–09 የውድድር ዘመን የአያክሱ ዋና አሰልጣኝ ማርኮ ቫን ባስተን ሱዋሬዝ በብዙ የአያክስ ጎሎች እንዴት ትልቅ ሚና እንደተጫወተ ተናግሯል ነገርግን ቫን ባስተን ሱዋሬዝ በተቀበለው የቢጫ ካርድ ብዛት ተበሳጨ። <ref name="Echo 2-1"/> ሱዋሬዝ ለአንድ ጨዋታ ታግዷል <ref>{{Cite web|title=Match Report: ADO Den Haag v Ajax Amsterdam|url=http://soccernet.espn.go.com/preview?id=249831|date=8 March 2009}}</ref> ምክንያቱም በውድድር ዘመኑ ሰባተኛው ቢጫ ካርድ በዩትሬክት 2-0 በማሸነፍ ነው። <ref>{{Cite web|title=Report: FC Utrecht v Ajax Amsterdam|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/249770|date=1 March 2009|accessdate=24 February 2024|archivedate=22 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622004856/http://www.espn.com/soccer/report?id=249770}}</ref> እንዲሁም ከቡድን ጓደኛው ከአልበርት ሉኬ ጋር በፍፁም ቅጣት ምት ፍጥጫ ከእረፍት በኋላ ታግዷል። <ref name="Lyttleton"/> <ref name="Echo 2-1" /> አያክስ የውድድር ዘመኑን በሶስተኛ ደረጃ አጠናቋል። <ref>{{Cite web|title=Dutch Eredivisie Table 2008-09|url=https://www.espn.com/soccer/standings/_/league/NED.1/season/2008}}</ref> ሱዋሬዝ በ31 የሊግ ግጥሚያዎች 22 ጎሎችን አስቆጥሯል <ref name="Echo 2-1" /> <ref name="Soccernet Ajax-Liv transfer"/> እና የ AZ Mounir El Hamdaoui አንድ ጎል በማስቆጠር በሰንጠረዦች ሁለተኛ ሆኖ አጠናቋል። <ref>{{Cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.competition.eredivisie.pays-bas.2008-2009..1065.en.html|title=Football – Competition: Eredivisie 2008/2009 – Rankings – Scorers}}</ref> ሱዋሬዝ የአያክስ የአመቱ ምርጥ ተጫዋች ተብሎም ተመርጧል። <ref name="Liverpool profile">{{Cite web|url=http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/player/7-luis-suarez|title=7. Luis Suárez Profile|work=LiverpoolFC.TV|accessdate=2024-02-24|archivedate=2011-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110828025502/http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/player/7-luis-suarez}}</ref>
==== 2009–10፡ የሊግ ከፍተኛ ግብ አስቆጣሪ፣ የኤሬዲቪሴ አሸናፊ ====
[[File:AFC_Ajax_2010.jpg|left|thumb|ሱዋሬዝ (ከአጃክስ ፔናንት ጋር) እንደ አጃክስ ካፒቴን በ2010። ሱዋሬዝ በ2009–10 የውድድር ዘመን ካፒቴን ተብሎ ተመርጧል።]]
ከ2009–10 የውድድር ዘመን በፊት ማርቲን ጆል ቫን ባስተንን በዋና አሰልጣኝነት ተክቷል። <ref name="Echo 2-1"/> የአያክስ ካፒቴን ቶማስ ቨርማለንን ወደ [[አርሰናል የእግር ኳስ ክለብ|አርሰናል]] ከተሰናበተ በኋላ ጆል የሱሬዝ ቡድን አለቃ አድርጎ ሾመ። <ref name="Echo 2-2">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/2/|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|work=Liverpool Echo|date=10 February 2011|access-date=22 August 2011}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Luis-Suarez-named-Ajaxs-captain.htm|title=Luis Suarez named Ajax's captain|date=15 July 2009|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407012902/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Luis-Suarez-named-Ajaxs-captain.htm}}</ref> ሱዋሬዝ በውድድር ዘመኑ መጀመሪያ ላይ አርኬሲ ዋልዊጅክን 4–1 ባሸነፈበት ጨዋታ ሃትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match/_/id/271719|title=Match: Ajax Amsterdam v RKC Waalwijk|date=8 August 2009|accessdate=24 February 2024|archivedate=16 July 2012|archiveurl=https://archive.today/20120716081106/http://soccernet.espn.go.com/match/_/id/271719?cc=5901}}</ref> በዩኤኤፍ አውሮፓ ሊግ ጨዋታ-ኦፍ ዙር ስሎቫን [[ብራቲስላቫ]] ላይ አራት ያሸነፉትን ጨምሮ በርካታ የጎል ግጥሚያዎች ነበሩት ፣ <ref>{{Cite news|url=http://en.mercopress.com/2009/08/21/sensational-suarez-hits-four-for-ayax|title=Sensational Suarez hits four for Ayax|access-date=26 August 2011}}</ref> VVV-Venlo <ref>{{Cite web|title=Eredivisie: Suarez bags four as Ajax thrash VVV|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678051&sec=europe|accessdate=2024-02-24|archivedate=2016-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160118060845/http://www.espnfc.com/story/678051}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-strikes-at-the-right-time.htm|title=Suarez strikes at the right time|accessdate=2024-02-24|archivedate=2012-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407013116/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-strikes-at-the-right-time.htm}}</ref> እና Roda JC ። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-lifts-Ajax-over-Roda.htm|title=Suarez lifts Ajax over Roda|accessdate=2024-02-24|archivedate=2012-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407013133/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-lifts-Ajax-over-Roda.htm}}</ref> በ KNVB ካፕ አጃክስ በክለብ ሪከርድ 14–1 በሆነ ውጤት ሲያሸንፍ በ VVV-Venlo <ref>{{Cite web|title=Ajax Amsterdam vs. VVV Venlo – Football Match Report – April 11, 2010 – ESPN|url=http://www.espn.com/soccer/report?id=271804|date=21 June 2018|accessdate=February 24, 2024|archivedate=June 21, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180621000433/http://www.espn.com/soccer/report?id=271804}}</ref> ላይ በሌላ ጨዋታ 3ቱን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-reaches-Cup-quarterfinal-with-record-win.htm|title=Ajax reaches Cup quarterfinal with record win|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|date=23 December 2009|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407012725/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-reaches-Cup-quarterfinal-with-record-win.htm}}</ref>
ሱዋሬዝ በኬኤንቪቢ ዋንጫ የፍፃሜ ጨዋታ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሮ የውድድሩ ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪ ሆኖ አጠናቋል። <ref name="Ajax wins Cup">{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-wins-Cup.htm|title=Ajax wins Cup|work=Ajax.nl|date=6 May 2010|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407013139/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-wins-Cup.htm}}</ref> አያክስ የዋንጫ ፍፃሜውን 6–1 በድምር ውጤት ፌይኖርድ, <ref name="Liverpool profile"/> <ref name="Ajax wins Cup" /> አሸንፏል ነገር ግን በሊጉ ከትዌንቴ ቀጥሎ ሁለተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል። <ref name="Echo 2-2"/>
ሱዋሬዝ በ33 ጨዋታዎች 35 ጎሎችን በማስቆጠር የኤሬዲቪዚ ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪ ሆኖ ያጠናቀቀ ሲሆን በሁሉም ውድድሮች 49 ጎሎችን አስቆጥሯል። <ref name="Echo 2-2"/> ለሁለተኛው ተከታታይ አመት <ref name="Liverpool profile"/> እና የሆላንድ የአመቱ ምርጥ እግር ኳስ ተጫዋች ። <ref name="Liverpool profile" /> <ref name="Echo 2-2" /> <ref>{{Cite web|first=Johannes|last=Baas|url=http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Sport/264665/Luis-Suarez-beste-eredivisievoetballer-van-het-jaar.htm|title=Luis Suarez beste eredivisievoetballer van het jaar|publisher=Elsevier|date=3 May 2010}}</ref>
==== 2010–11፡ የመጀመሪያው የመናከስ ክስተት ====
[[File:Suarez_Ajax_captain.jpg|thumb|ሱዋሬዝ በ2010 ከዳይናሞ ኪየቭ ጋር በአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ጨዋታ ለአያክስ ተጫውቷል።]]
ሱዋሬዝ ከአለም ዋንጫው ከተመለሰ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ለአያክስ 100ኛ ጎሉን አስቆጥሮ ከ PAOK ጋር በሜዳው 1ለ1 በሆነ አቻ ውጤት በአውሮጳ ሻምፒዮንስ ሊግ የማጣሪያ ጨዋታ . <ref name="Liverpool profile"/> <ref name="Ajax100">{{Cite web|url=http://www.vi.nl/Nieuws-item/184459/Suarez-veertiende-Ajacied-met-minimaal-honderd-goals.htm|title=Suarez veertiende Ajacied met minimaal honderd goals|publisher=Voetbal International|date=28 July 2010|accessdate=24 February 2024|archivedate=31 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731085836/http://www.vi.nl/Nieuws-item/184459/Suarez-veertiende-Ajacied-met-minimaal-honderd-goals.htm}}</ref> ይህም ጆሃን ክራይፍ ፣ ማርኮ ቫን ባስተን እና ዴኒስ በርግካምፕን ጨምሮ ከክለቡ ጋር 100 እና ከዚያ በላይ ግቦችን ለማስቆጠር በተጫዋቾች ስብስብ ውስጥ አስገብቶታል። <ref name="Echo 2-3">{{Cite news|date=10 February 2011|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|page=3|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/3/|access-date=15 May 2020}}</ref> <ref name="Ajax100" /> ሱዋሬዝ ዴ ግራፍሻፕን 5 ለ 0 በማሸነፍ የጎል አግቢነቱን ቀጥሏል። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-hat-trick-helps-Ajax-win.htm|title=Suarez' hat trick helps Ajax win|accessdate=2024-02-24|archivedate=2012-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407013145/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Suarez-hat-trick-helps-Ajax-win.htm}}</ref>
እ.ኤ.አ. ህዳር 20 ቀን 2010 ሱአሬዝ 0-0 በሆነ አቻ ውጤት የ PSV 's Otman Bakkal ትከሻ ላይ ነክሶታል። አያክስ ለሁለት ግጥሚያዎች አግዶታል እና መጠኑ ያልተገለጸ የገንዘብ ቅጣት ጣለበት ፣ ክለቡ “ለጥሩ ዓላማ” እንደሚለግሱ ተናግሯል። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-accepts-Suarez-suspension.htm|title=Ajax accepts Suarez' suspension|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|date=24 November 2010|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407013208/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Ajax-accepts-Suarez-suspension.htm}}</ref> የደች ዕለታዊ ጋዜጣ ''ደ ቴሌግራፍ'' ሱአሬዝን “የአጃክስ ካኒባል” ብሎታል። <ref name="Cannibal of Ajax">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/22/luis-suarez-biting-otman-bakkal|title=Luis Suárez: 'The Cannibal of Ajax'?|work=The Guardian|date=22 November 2010|access-date=23 August 2011}}</ref> <ref name="Echo 2-3"/> KNVB የሱአሬዝን እገዳ ወደ ሰባት የሊግ ጨዋታዎች ጨምሯል። <ref>{{Cite news|date=24 November 2010|title=Ajax striker Luis Suárez accepts seven-match ban for biting opponent|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/24/luis-suarez-ban-biting-opponent|access-date=15 May 2020}}</ref> ሱዋሬዝ [[ፌስቡክ|በፌስቡክ]] ገፁ ላይ በሰቀለው ቪዲዮ ለድርጊቱ ይቅርታ ጠይቋል። <ref name="Echo 2-3" />
=== ሊቨርፑል ===
==== ማስተላለፍ ====
በእገዳው ወቅት አጃክስ ሱዋሬዝን ከሚፈልጉት የአውሮፓ ክለቦች ጋር ተገናኝተው ነበር። በጥር 28 ቀን 2011 € 26.5 ተቀበሉ ሚሊዮን ( £ 22.8 ሚሊዮን) ለሱአሬዝ ከፕሪሚየር ሊግ ክለብ [[ሊቨርፑል የእግር ኳስ ክለብ|ሊቨርፑል]] የቀረበ። <ref name="Echo 2-4">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2011/02/10/the-luis-suarez-story-part-two-new-liverpool-fc-star-always-one-to-hit-the-headlines-100252-28146234/4/|title=The Luis Suarez story part two – new Liverpool FC star always one to hit the headlines|work=Liverpool Echo|date=10 February 2011|access-date=23 August 2011}}</ref> <ref name="BBCLiverpool">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/9377256.stm|title=Liverpool land Luis Suarez in £22.7m deal with Ajax|work=BBC Sport|date=31 January 2011|access-date=2 February 2011}}</ref> <ref>{{Cite news|date=28 January 2011|title=Liverpool agree fee for Ajax forward Luis Suárez|work=Daily Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/8289287/Liverpool-agree-fee-for-Ajax-forward-Luis-Suarez.html|access-date=15 May 2020}}</ref> ሱዋሬዝ በእገዳ ቆይታው ቢሄድም በጥሩ ሁኔታ አያክስን ለቋል እና ከአያክስ ጨዋታ በኋላ የስንብት ቅጣት ተሰጥቶታል። በጨዋታው ወቅት የአያክስ አሰልጣኝ እሱን እና ህዝቡን አነጋግሮ ክለቡ እንዴት ረዘም ላለ ጊዜ እንዲቆይ እንደሚመኝ ተናግሯል ። ህዝቡ ስምምነታቸውን አጨበጨበ እና ርችት ተከተለ። <ref>{{Cite web|url=http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Jubilant-farewell-Suarez.htm|title=Jubilant farewell Suarez|work=Ajax.nl|publisher=AFC Ajax|date=21 February 2011|accessdate=24 February 2024|archivedate=24 February 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110224224341/http://english.ajax.nl/News/Archive/Article/Jubilant-farewell-Suarez.htm}}</ref> አያክስ የ2010–11 የውድድር ዘመን የኢሬዲቪዚ ሻምፒዮን ሆኖ ያጠናቀቀ ሲሆን ሱዋሬዝ በ13 ጨዋታዎች ባስቆጠራቸው 7 ግቦች የአሸናፊነት ሜዳሊያ [ <ref>{{Cite web|title=Dutch Eredivisie Table 2010-11|url=https://www.espn.com/soccer/standings/_/season/2010/league/NED.1|work=ESPN}}</ref> <ref name="football database"/> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/jun/01/the-knowledge-football-religious-groups|title=Football teams for religion|work=guardian.co.uk|date=1 June 2011|access-date=27 August 2011}}</ref> ተሰጥቷል። <ref name="Voetbal">{{Cite web|url=http://www.vi.nl/Spelers/Speler/Luis-Surez.htm|title=Luis Suárez Statistics|accessdate=2024-02-24|archivedate=2010-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100325124025/http://www.vi.nl/Spelers/Speler/Luis-Surez.htm}}</ref>
እ.ኤ.አ. ጥር 31 ቀን 2011 ሱአሬዝ ከሊቨርፑል ጋር እስከ 2016 ድረስ የአምስት ዓመት ተኩል ውል ተፈራረመ፣ <ref name="Echo 2-4"/> <ref>{{Cite news|first=Elliot|last=Ball|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_6715190,00.html|title=Suarez seals Reds switch|publisher=Sky Sports|date=31 January 2011|access-date=31 January 2011}}</ref> እና የክለቡ በጣም ውድ ፈራሚ ነበር (£22.8) ሚሊዮን) አንዲ ካሮል እስኪመጣ ድረስ (£35 ሚሊዮን) ከጥቂት ሰዓታት በኋላ. <ref name="Stoke debut">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/02/02/luis-suarez-nets-on-liverpool-fc-debut-100252-28106136/|title=Luis Suarez nets on Liverpool FC debut|work=Liverpool Echo|publisher=Trinity Mirror|date=2 February 2011|access-date=27 August 2011}}</ref> ሱዋሬዝ የሊቨርፑል አፈ ታሪክ የሆኑት ኬኒ ዳልሊሽ ፣ አዲሱ አሰልጣኙ ኬቨን ኪገን እና ፒተር ቤርድስሌይ የለበሱትን ሰባት ቁጥር ማሊያ ጠየቀ <ref>{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2011/01/31/liverpool-fc-hand-luis-suarez-anfield-s-famous-no7-shirt-100252-28087283/|title=Liverpool FC hand Luis Suarez Anfield's famous No7 shirt|first=Neil|last=Jones|work=Liverpool Echo|date=31 January 2011|access-date=26 August 2011}}</ref>
==== 2011–12፡ የመጀመሪያ ወቅቶች ====
[[File:Suarez_and_Carroll_crop.jpg|thumb|ሱአሬዝ (በግራ) በሊቨርፑል የተፈረመው እንደ አንዲ ካሮል በተመሳሳይ ቀን ነው።]]
ሱዋሬዝ በየካቲት 2 የሊቨርፑል ጨዋታውን በስቶክ ሲቲ በአንፊልድ 2-0 አሸንፏል። ተቀይሮ ገብቶ የሊቨርፑልን ሁለተኛ ግብ በኮፕ ፊት ለፊት በ79ኛው ደቂቃ አስቆጥሯል። <ref name="Stoke debut"/> <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/9378729.stm|title=Liverpool 2–0 Stoke|work=BBC Sport|date=2 February 2011|access-date=2 February 2011}}</ref> በከፊል የውድድር ዘመኑ <ref name="Hytner">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/may/09/fulham-liverpool-premier-league|title=Luis Suárez steals the show as Liverpool thrash Fulham|last=Hytner|first=David|work=The Guardian|date=10 May 2011|access-date=28 August 2011}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Uruguay striker Suarez inspiring Liverpool revival|url=https://sports.ndtv.com/english-premier-league/uruguay-striker-luis-suarez-inspiring-liverpool-revival-1567237|date=21 August 2011|work=NDTVSports.com|accessdate=24 February 2024|archivedate=3 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803190847/https://sports.ndtv.com/english-premier-league/uruguay-striker-luis-suarez-inspiring-liverpool-revival-1567237}}</ref> ከነበሩት የሊቨርፑል ምርጥ ተጫዋቾች አንዱ ነበር እና ሊቨርፑል በጥር አጋማሽ ላይ ከ <ref name="Hytner" /> ኛ ደረጃ ጀምሮ በሊጉ እንዲሄድ ረድቶታል። <ref name="Times of India">{{Cite news|date=21 August 2011|title=Uruguay striker Suarez inspiring Liverpool revival|work=The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/epl/epl-news/Uruguay-striker-Suarez-inspiring-Liverpool-revival/articleshow/9679210.cms|access-date=28 August 2011}}</ref> 2010–11 የውድድር ዘመን በ13 ጨዋታዎች በአራት ጎሎች አጠናቋል። <ref name="Voetbal"/>
በ 2011 ኮፓ አሜሪካ የውድድሩን ተጨዋች ካሸነፈ በኋላ <ref>{{Cite web|title=Suarez voted Player of Tournament at Copa America – People's Daily Online|url=http://en.people.cn/90001/90779/90871/7450624.html|work=en.people.cn|accessdate=2024-02-24|archivedate=2021-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625020336/http://en.people.cn/90001/90779/90871/7450624.html}}</ref> ሱአሬዝ በ2011–12 ደረጃው ተስፋ አስቆራጭ የውድድር ዘመን አሳልፏል። <ref name="Pearce2011-12">{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/lfc-player-profiles/luis-suarez/2012/05/19/james-pearce-s-review-of-liverpool-fc-s-2011-12-season-100252-31000189/3/|title=James Pearce's review of Liverpool FC's 2011/12 season|last=Pearce|first=James|work=Liverpool Echo|page=3|date=19 May 2012|access-date=26 June 2012}}</ref> ሊቨርፑል በስምንተኛ ደረጃ ሲያጠናቅቅ ሱዋሬዝ 11 የሊግ ጎሎችን አስቆጥሯል። <ref name="Pearce2011-12" /> እ.ኤ.አ. _ <ref name="Bevan">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17093419|title=Cardiff 2–2 Liverpool|access-date=26 June 2012}}</ref> በኤፕሪል 28 ሱአሬዝ የመጀመሪያውን የሊቨርፑል ሀትሪክ ሰራ ኖርዊች ሲቲን በካሮው ሮድ 3-0 ሲያሸንፍ። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17796316|title=Norwich 0 Liverpool 3|first=Arindam|last=Rej|work=BBC Sport|date=28 April 2012|access-date=26 June 2012}}</ref> ለ 2011 የፊፋ ባሎንዶር ስድስተኛ ደረጃን አግኝቷል። <ref name="votingresults">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/01/56/60/64/voting_results_ok.pdf|title=FIFA Ballon d'Or 2011 – voting results|work=FIFA.com|date=9 January 2012|accessdate=24 February 2024|archivedate=10 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110154937/http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/01/56/60/64/voting_results_ok.pdf}}</ref>
==== የዘር ጥቃት ክስተት ====
ወቅቱ ሱዋሬዝ በጥቅምት ወር [[ማንችስተር ዩናይትድ|ከማንቸስተር ዩናይትድ]] ጋር ባደረገው ጨዋታ ፓትሪስ ኤቭራን በዘረኝነት በደል በፈጸመው [[የእግር ኳስ ማህበር]] (ኤፍኤ) የሶስት ሰዎች ቡድን ጥፋተኛ ሆኖ የተገኘበት ክስተት ነበር። የስምንት ጨዋታ ቅጣት እና £40,000 ቅጣት ተጥሎበታል። <ref name="racialguilt">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16186556.stm|title=Liverpool striker Luis Suarez handed eight-match FA ban|work=BBC Sport|date=20 December 2011|access-date=20 December 2011}}</ref> ሱዋሬዝ ይህንን ውሳኔ ተቃወመ። <ref name="Suarez statement">{{Cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/statement-from-luis-suarez|title=Statement from Luis Suarez|access-date=25 June 2014}}</ref>
ኦክቶበር 15 ቀን 2011 ከማንቸስተር ዩናይትድ ጋር 1–1 ከተጫወቱ በኋላ ሱአሬዝ ኢቭራን ዘር ላይ ጥቃት ፈጽሟል ተብሎ ተከሷል፣ <ref name="FA Evra">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/15324927.stm|title=The FA will look into claims Luis Suárez racially abused Patrice Evra|work=BBC Sport|date=16 October 2011|access-date=16 October 2011}}</ref> እና ኤፍኤ በክስተቱ ላይ ምርመራ ከፈተ። <ref name="FA Evra" /> ሱዋሬዝ [[ትዊተር|በትዊተር]] እና በፌስቡክ ገፆቹ ላይ በክሱ እንደተበሳጨ እና የይገባኛል ጥያቄውን ውድቅ አድርጓል። <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/15328769.stm|title=Liverpool's Luis Suárez 'upset' by Patrice Evra's racism claim|work=BBC Sport|date=16 October 2011|access-date=16 October 2011}}</ref> እ.ኤ.አ ኖቬምበር 16፣ ኤፍኤ ሱዋሬዝን “የፓትሪስ ኤቭራ የዘር አመጣጥ እና/ወይም ቀለም እና/ወይም ዘር ማጣቀሻን” ጨምሮ “ከኤፍኤ ህግጋት ጋር የሚቃረን ስድብ እና/ወይም ስድብ ቃላት እና/ወይም ባህሪ” እንደሚከፍል አስታውቋል። ሊቨርፑል በኋላ ሱዋሬዝ ንፁህ እንደሚማፀን የሚገልጽ መግለጫ አውጥቷል ፣እሱም “ሙሉ በሙሉ እንደሚደግፉት ይቆያሉ” ብሏል። <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/nov/16/luis-suarez-liverpool-fa-racism|title=Liverpool's Luis Suárez will plead not guilty to FA racism charge|work=The Guardian|date=16 November 2011|first=Daniel|last=Taylor|access-date=17 November 2011}}</ref> እ.ኤ.አ. በታህሳስ 20 ፣ ኤፍኤ የሰባት ቀን ችሎቱን አጠናቅቋል ፣ ለሱሬዝ የስምንት ጨዋታ እገዳ እና ኤቭራን ዘር ላይ በመድረሱ የ 40,000 ፓውንድ ቅጣት አስተላልፏል። <ref name="racialguilt"/> <ref>{{Cite news|title=Sir Alex Ferguson feels ban for Luis Suarez was right|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/16325493.stm|access-date=1 January 2012}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Liverpool should take heed of the past and accept Luis Suárez verdict|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2011/dec/21/luis-suarez-liverpool-racism-fight|access-date=1 January 2012}}</ref>
በየካቲት ወር በሚቀጥለው ስብሰባቸው በቅድመ ጨዋታ መጨባበጥ ሱአሬዝ የኤቭራን እጅ ከመጨባበጥ ተቆጥቧል፣ ለዚህም ምክንያቱ ሱአሬዝ እና ዳልጊሽ ይቅርታ እንዲጠይቁ ተገደዋል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17004667|work=BBC Sport|title=Luis Suarez and Kenny Dalglish apologise after US owners intervene over handshake row|date=12 February 2012|access-date=12 February 2012}}</ref> ሱዋሬዝ በፉልሃም ደጋፊዎች ላይ ጸያፍ ድርጊት በማሳየቱ ለአንድ ጨዋታ ታግዷል። <ref>{{Cite news|title=Luis Suarez admits misconduct charge after gesture|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/16148570|work=[[BBC Sport]]|access-date=25 June 2014|date=28 December 2011}}</ref>
==== 2012–13፡ መመለስ እና የግለሰብ ስኬት ====
እ.ኤ.አ. ነሐሴ 7 ቀን 2012 ሱአሬዝ ከሊቨርፑል ጋር አዲስ የረጅም ጊዜ ኮንትራት ፈርሟል። <ref>{{Cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/suarez-signs-new-contract|publisher=Liverpool FC|title=Suarez signs new contract|date=7 August 2012|access-date=7 August 2012|accessdate=24 February 2024|archivedate=10 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120810020201/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/suarez-signs-new-contract}}</ref> እ.ኤ.አ. ኦገስት 26 ላይ በ2012–13 የውድድር ዘመን የመጀመሪያ ግቡን ከሻምፒዮኑ ማንቸስተር ሲቲ በአንፊልድ 2-2 በሆነ አቻ ውጤት አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19310450|title=Liverpool 2 2 Man City|date=26 August 2012|access-date=8 August 2013|work=BBC}}</ref> በሴፕቴምበር 29 ቀን 2012 ሱአሬዝ ለሁለተኛ ተከታታይ የውድድር ዘመን ከሜዳው ውጪ በኖርዊች ሲቲ በሊቨርፑል ፕሪሚየር ሊግ ጨዋታ ሃትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite news|title=Norwich 2 – 5 Liverpool|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19684133|work=BBC Sport|publisher=BBC|access-date=29 September 2012|date=29 September 2012}}</ref>
[[File:Luis_Suarez_vs_Arsenal_(cropped).jpg|left|thumb|ሱዋሬዝ በጥር 2013 [[አርሰናል የእግር ኳስ ክለብ|ከአርሰናል]] ጋር ለሊቨርፑል ተጫውቷል።]]
እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 6 2013 ሱአሬዝ በኤፍኤ ካፕ የሶስተኛ ዙር ጨዋታ ሊቨርፑል ማንስፊልድ ታውን 2-1 ባሸነፈበት ጨዋታ ወሳኙን ጎል ከማስቆጠሩ በፊት ኳሱን ተቆጣጥሮታል። የሊቨርፑሉ አሰልጣኝ ብሬንዳን ሮጀርስ ተጫዋቹን ሲከላከሉ "የእኔ ስራ አይደለም" በማለት የማንስፊልድ ስራ አስኪያጅ ፖል ኮክስ "በደመ ነፍስ" የእጅ ኳስ "ትንሽ እንደተበሳጨ" እንደተሰማቸው ተናግሯል ነገር ግን የተቆጠረውን ጎል እንደሚቀበል አምነዋል። በአንዱ ተጫዋቾቹ ነው። <ref>{{Cite news|title=Luis Suárez: 'It's not his job to own up' says Brendan Rodgers|url=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/06/liverpool-brendan-rodgers-luis-suarez-mansfield|work=[[The Guardian]]|access-date=19 January 2013|first=Daniel|last=Taylor|date=6 January 2013}}</ref>
በጥር 19፣ ሱአሬዝ ከኖርዊች ጋር ባደረጋቸው ሶስት ግጥሚያዎች ሰባተኛ ጎሉን አስቆጥሯል፣ ሊቨርፑል 5-0 በሜዳው ሊግ ሲያሸንፍ። <ref>{{Cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1305262/luis-suarez-extends-reign-in-liverpool-reds%27-rout-of-norwich|title=Luis Suarez fuel Liverpool's 5–0 romp|publisher=ESPNFC|date=19 January 2013|accessdate=24 February 2024|archivedate=22 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130122081740/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1305262/luis-suarez-extends-reign-in-liverpool-reds%27-rout-of-norwich}}</ref> በሚቀጥለው ሳምንት ሱአሬዝ ሊቨርፑልን በኤፍኤ ካፕ አራተኛ ዙር ጨዋታ ከኦልድሃም አትሌቲክስ ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ መርቷል ። ሊቨርፑል 2-3 ተሸንፏል። <ref>{{Cite web|title=Liverpool FC Match Centre – Oldham v Liverpool|url=http://www.liverpoolfc.com/match/last-match/match-centre|accessdate=2024-02-24|archivedate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160323174114/http://liverpoolfc.com/match/last-match/match-centre}}</ref> ማርች 2 ቀን ሱአሬዝ በዊጋን አትሌቲክ ላይ ሀትሪክ ሰርቶ ሊቨርፑልን በ DW ስታዲየም 4-0 አሸንፏል። በዚህም ከሮቢ ፉለር እና ፈርናንዶ ቶሬስ ቀጥሎ በአንድ የውድድር ዘመን 20 የፕሪምየር ሊግ ጎሎችን ያስቆጠረ ሶስተኛው የሊቨርፑል ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21556751|title=Wigan 0 Liverpool 4:Luis Suarez scored a hat-trick as Liverpool thrashed Wigan and boosted their hopes of European qualification.|work=BBC Sport|date=3 March 2013|access-date=3 March 2013}}</ref> ማርች 10 ቀን ሱዋሬዝ ''ቀያዮቹን'' ከተቀላቀለ በኋላ በሁሉም ውድድሮች 50ኛ ጎሉን በቶተንሃም ሆትስፐር 3–2 በማሸነፍ የመክፈቻውን ግብ በማስቆጠር የስፐርስን የ12 ጨዋታዎች ያለመሸነፍ ጉዞ አጠናቋል። ስቲቨን ጄራርድ ያስቆጠረውን ቅጣት ምት በማሸነፍ ባሳየው ብቃትም የጨዋታው ኮከብ ተብሎ ተመርጧል።
በውድድር ዘመኑ መገባደጃ ላይ ሱአሬዝ የፒኤፍኤ የአመቱ ምርጥ ተጫዋች እጩዎች ዝርዝር ውስጥ ከተካተቱት ስድስት ተጫዋቾች መካከል አንዱ ነበር። <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/gordon-taylor-assesses-the-pfa-player-of-the-year-nominees-8580302.html|title=Gordon Taylor assesses The PFA Player of the Year nominees|date=19 April 2013|access-date=8 August 2013|work=The Independent|first=Simon|last=Stone}}</ref> ሱዋሬዝ ከቶተንሃሙ ከጋሬዝ ቤል በኋላ <ref name="pfa">{{Cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/11669/8679420/luis-suarezs-name-booed-twice-at-pfa-player-of-the-year-awards|title=Luis Suarez's name booed twice at PFA Player of the Year awards|date=29 April 2013|access-date=8 August 2013|work=BSkyB}}</ref> ያጠናቀቀ ሲሆን የዓመቱ የፒኤፍኤ ቡድን ውስጥ ተመርጧል። <ref name="pfa" /> በፕሪምየር ሊጉ 2012–13 በ23 ጎሎች እና የሊቨርፑል ከፍተኛ ግብ አግቢ በመሆን በ30 ጎሎች ሁለተኛ ነበር። <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-07-22/liverpool-manager-rodgers-says-he-s-relaxed-about-suarez-future.html|title=Liverpool Manager Rodgers Says He's Relaxed About Suarez Future|date=22 July 2013|access-date=8 August 2013|work=Bloomberg}}</ref> እ.ኤ.አ. ሜይ 28 ቀን 2013 በክለቡ ደጋፊዎች ምርጫ 64% ድምጽ በማግኘቱ የወቅቱ የሊቨርፑል ምርጥ ተጫዋች ተብሎ ተመርጧል። <ref>{{Cite news|url=http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed|title=Your player of the season revealed|date=28 May 2013|access-date=8 August 2013|work=Liverpool Football Club|accessdate=24 February 2024|archivedate=5 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605215636/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed}}</ref>
[[File:Luis_Suarez_free_kick_v_Zenit.jpg|thumb|ሱዋሬዝ 3-1 ሲያሸንፍ ሁለተኛ ጎሉን በዜኒት ሴንት ፒተርስበርግ ላይ 35 ያርድ የፍፁም ቅጣት ምት ሊያስቆጥር ነው መጋቢት 2013]]
==== ሁለተኛ የመንከስ ክስተት ====
በ21 ኤፕሪል 2013 [[ቼልሲ|ከቼልሲ]] ጋር 2-2 በሆነ አቻ ውጤት በአንፊልድ በፕሪሚየር ሊግ ጨዋታ ሱአሬዝ ቢት ብራኒስላቭ ኢቫኖቪች ; ሱአሬዝ ተቃዋሚውን ሲነክስ ይህ ለሁለተኛ ጊዜ ነበር። <ref name="Gaines">{{Cite web|title=Here are all 3 times Luis Suarez has bitten opponents|url=https://www.businessinsider.com/luis-suarez-biting-history-2014-6|last=Gaines|first=Cork|work=Business Insider}}</ref> በባለሥልጣናቱ ያልተስተዋለ ሲሆን ሱዋሬዝ በጉዳት ጊዜ አቻ ያደረገውን ግብ አስቆጥሯል። <ref name="BranBite">{{Cite news|last=Fifield|first=Dominic|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/21/luis-suarez-bite|title=Luis Suárez's bite has proven again he is a liability, even at his peak|work=The Guardian|date=21 April 2013|access-date=21 April 2013}}</ref> ንክሻው የዩናይትድ ኪንግደም ጠቅላይ ሚኒስትር [[ዴቪድ ካምረን|ዴቪድ ካሜሮን]] ኤፍኤ ከሱዋሬዝ ጋር ጠንካራ አቋም እንዲይዝ ጥሪ አቅርበው ነበር፡ ኤፍኤ በአመጽ ምግባር ከሰሰው እና በክለባቸው ያልተገለፀ የገንዘብ መጠን ተቀጥተዋል። <ref name="Cameron" /> ከሱዋሬዝ የይገባኛል ጥያቄ በተቃራኒ ኢቫኖቪች ይቅርታ አልተቀበለም። <ref name="Cameron">{{Cite news|title=David Cameron calls on FA to take hard line with Luis Suárez over bite|url=https://www.theguardian.com/football/2013/apr/22/luis-suarez-charged-biting-ivanovic|work=[[The Guardian]]|access-date=7 June 2013|date=22 April 2013}}</ref> ሱዋሬዝ የአመጽ ባህሪን ክስ ተቀብሏል ነገርግን የኤፍኤውን የይገባኛል ጥያቄ ውድቅ አደረገው የ 3 ግጥሚያዎች መደበኛ ቅጣት ለጥፋቱ በቂ አይደለም ። <ref>{{Cite news|last=Hunter|first=Andy|title=Luis Suárez says three-match ban is enough for biting Branislav Ivanovic|url=https://www.theguardian.com/football/2013/apr/23/luis-suarez-liverpool-fa-bite|work=[[The Guardian]]|access-date=7 June 2013|date=23 April 2013}}</ref> በኤፍኤ የተሾመ የሶስት ሰው ገለልተኛ ፓነል በሱሬዝ ላይ የአስር ጨዋታዎችን እገዳ ወስኗል ፣ እሱ እገዳው ይግባኝ አልጠየቀም ። ፓኔሉ ሱዋሬዝ ለረጅም ጊዜ እገዳው መጣሉን በመቃወም የድርጊቱን “ከባድነት” ስላላደነነቀው ተቸ። ፓናሉ በተጨማሪም "እንዲህ ያሉ አስጸያፊ ባህሪያት በእግር ኳስ ውስጥ ቦታ እንደሌላቸው ጠንከር ያለ መልእክት" ለማስተላለፍ ፈልጎ ነበር "በጨዋታው ከፍተኛ ደረጃ ላይ ያሉ ሁሉም ተጫዋቾች እንደ አርአያ ተደርገው ስለሚታዩ በፕሮፌሽናል እና በኃላፊነት ስሜት የመንቀሳቀስ ግዴታ አለባቸው" ብሏል። ለቀሪው ጨዋታ - በተለይም ለወጣት ተጫዋቾች ከፍተኛውን የመልካም ስነምግባር አርአያነት አሳይ። <ref>{{Cite news|title=Luis Suarez: Panel criticises Liverpool striker's reaction|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22311782|work=[[BBC Sport]]|access-date=7 June 2013}}</ref>
በሜይ 31 ቀን 2013 ሱአሬዝ በበጋው ወቅት ከሊቨርፑል ለመውጣት እንደሚፈልግ ተናግሯል, ለመልቀቅ በፈለገበት ምክንያት በቤተሰቡ ላይ ከልክ ያለፈ የመገናኛ ብዙሃን ትኩረት በመጥቀስ. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/10091490/Luis-Suarez-I-want-to-leave-Liverpool.html|title=Luis Suarez: I want to leave Liverpool|work=Daily Telegraph|date=31 May 2013|access-date=31 August 2014}}</ref> እ.ኤ.አ. ኦገስት 6 ላይ ሊቨርፑል ለአርሰናል ተጫዋቹ የ £ 40,000,001 ጥያቄ ውድቅ ካደረገ በኋላ ሱአሬዝ ሊቨርፑልን ለመልቀቅ ያለውን ፍላጎት በድጋሚ ተናግሯል እና ሊቨርፑል ከዚህ ቀደም ክለቡ ለ2013–14 የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ማለፍ ካልቻለ ዝውውር እንደሚፈቅድለት ተናግሯል። ሊግ ። <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/06/luis-suarez-liverpool-arsenal-transfer|title=Luis Suárez: Let me leave, Liverpool – just like you promised|date=6 August 2013|work=The Guardian|access-date=12 December 2016}}</ref> በማግስቱ የሊቨርፑሉ አሰልጣኝ ብሬንዳን ሮጀርስ ሊቨርፑል ለሱሬዝ የገቡትን ቃል እንዳልጣሱ እና ተጫዋቹ ለክለቡ ሙሉ በሙሉ አክብሮት እንደሌለው ተናግሯል። <ref name="alone">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23610289|title=Luis Suarez: Brendan Rodgers tells Liverpool striker to train alone|date=7 August 2013|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref> ከዚህ ክስተት በኋላ ሱዋሬዝ ከሊቨርፑል አንደኛ ቡድን ርቆ በሮጀርስ እንዲሰለጥን መመሪያ እንደተሰጠው የእንግሊዝ ፕሬስ ዘግቧል። <ref name="alone" /> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/07/luis-suarez-liverpool-outcast|title=Outcast Luis Suárez is told to train away from Liverpool squad|date=8 August 2013|work=The Guardian|access-date=12 December 2016}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://news.sky.com/story/1125965/suarez-forced-to-train-alone|title=Suarez Forced To Train Alone|date=8 August 2013|work=BSkyB|access-date=8 August 2013}}</ref> እ.ኤ.አ. ኦገስት 8 የሊቨርፑል ባለቤት ጆን ደብሊው ሄንሪ ሱአሬዝ ክለቡን ለቆ እንዲወጣ እንደማይፈቀድላቸው ገለፁ። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/23627573|title=Luis Suarez: Liverpool owner John W Henry says striker not for sale|date=8 August 2013|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref>
==== 2013–14፡ የአውሮፓ ወርቃማ ጫማ እና መነሻ ====
እ.ኤ.አ. ነሐሴ 14 ቀን ሱአሬዝ ክለቡን መልቀቅ እንደሚፈልግ አቋሙን ቀይሮ በክለቡ መቆየት እንደሚፈልግ እና ምናልባትም የሊቨርፑል ደጋፊዎች ባደረገው ድጋፍ ያልተጠበቀ ለውጥ ምክንያት መሆኑን በመጥቀስ በክለቡ መቆየት እንደሚፈልግ እና ምናልባትም የኮንትራት ማራዘሚያ ሊፈርም መሆኑን ዘግበዋል። . <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/transfer-news-luis-suarez-deals-a-blow-to-arsenal-after-surprise-uturn-in-bid-to-remain-with-liverpool-8760742.html|title=Transfer news: Arsenal hopes reignited after Luis Suarez denies saying he wants to stay at Liverpool|work=The Independent|date=14 August 2013|access-date=17 January 2014|first=Simon|last=Rice}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/14/luis-suarez-liverpool|title=Luis Suárez says he will stay at Liverpool|work=The Guardian|access-date=17 January 2014}}</ref> ሱዋሬዝ ለቡድን አጋሮቹ “የማበረታቻ ስጦታ” ካቀረበ በኋላ ከሁለት ቀናት በኋላ ወደ የመጀመሪያ ቡድን ልምምድ ተመለሰ ነገር ግን ስራ አስኪያጁን ይቅርታ አልጠየቀም ተብሏል። <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/aug/16/luis-suarez-liverpool-apology-training|title=Luis Suárez resumes Liverpool training but offers Rodgers no apology|first=Andy|last=Hunter|work=The Guardian|date=16 August 2013|access-date=13 May 2014}}</ref> በሴፕቴምበር 25፣ ሱዋሬዝ ከታገደ በኋላ ወደ ሊቨርፑል ቡድን ተመለሰ በ2013–14 የውድድር ዘመን በሊግ ካፕ ሶስተኛ ዙር ጨዋታ በኦልድትራፎርድ 1-0 ተሸንፏል። <ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.com/football/league-cup/2012-2013/suarez-impresses-on-return-but-united-claim-narrow-win_sto3935976/story.shtml|title=Suarez impresses on return but United claim narrow win over Liverpool|date=26 September 2013|work=Eurosport}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24140621|title=Manchester United 1 0 Liverpool|access-date=5 October 2013|date=25 September 2013|work=BBC Sport}}</ref> በሴፕቴምበር 29፣ ሱአሬዝ በውድድር ዘመኑ የመጀመሪያ የፕሪሚየር ሊግ ጨዋታውን አድርጓል፣ ሊቨርፑል ሰንደርላንድን 3–1 በብርሃን ስታዲየም ሲያሸንፍ ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|last=Maddock|first=David|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/match-reports/sunderland-1-3-liverpool-luis-suarez-2282850|title=Sunderland 1–3 Liverpool: Luis Suarez back with a brace as Reds pile misery on managerless Black Cats|date=29 September 2013|work=Daily Mirror}}</ref> ኦክቶበር 26 ላይ [[ዌስት ብሮምዊች አልቢዮን|በዌስትብሮምዊች አልቢዮን]] 4–1 ሽንፈት በአንፊልድ ያደረገውን አራተኛውን የፕሪሚየር ሊግ ሃትሪክ ሰርቷል። <ref name="BBC">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24591245|title=Liverpool – West Brom|work=BBC Sport|access-date=26 October 2013}}</ref>
በታህሳስ 4፣ ሱአሬዝ በሜዳው 5-1 በሆነ ውጤት በኖርዊች ሲቲ ላይ አራት ጎሎችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|title=Suarez hits four in Liverpool win|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25115744|work=BBC Sport|access-date=4 December 2013|date=4 December 2013}}</ref> በፕሪምየር ሊጉ ታሪክ በተመሳሳይ ክለብ ላይ 3 ሃትሪክ በመስራት የመጀመርያው ተጫዋች መሆን የቻለ ሲሆን በኖርዊች ላይ ያስመዘገበውን ሪከርድ በ5 ጨዋታዎች 11 ጎሎችን አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/301797/report|title=Premier League: Luis Suarez scores four goals as Liverpool beat Norwich 5–1|date=4 December 2013|work=BSkyB|access-date=5 December 2013}}</ref> በታህሳስ 15፣ ሱአሬዝ ሊቨርፑልን በፕሪምየር ሊግ ከቶተንሃም ሆትስፐር ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ መርቷል። <ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html|title=Suarez: The team is the captain|date=16 December 2013|work=FIFA|accessdate=24 February 2024|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152955/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html}}</ref> ቡድኑ በዋይት ሃርት ላን 5-0 በማሸነፍ የሊጉን መሪ አርሴናልን ወደ ሁለት ነጥብ በማጥበብ ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል እና አሲስት አድርጓል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25287554|title=Tottenham 0 5 Liverpool|date=15 December 2013|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref> በማግስቱ ሱዋሬዝ የ2013 የእግር ኳስ ደጋፊዎች ፌዴሬሽን የአመቱ ምርጥ ተጫዋች ተብሎ ተመረጠ <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/luis-suarez/10521865/Liverpools-Luis-Suarez-a-humble-winner-of-FSF-Player-of-the-Year-award.html|title=Liverpool's Luis Suarez a humble winner of FSF Player of the Year award|date=16 December 2013|work=The Daily Telegraph|first=Henry|last=Winter|access-date=4 April 2018}}</ref> በታህሳስ 20፣ ሱአሬዝ ከሊቨርፑል ጋር አዲስ የአራት አመት ተኩል ኮንትራት ተፈራረመ። <ref>{{Cite web|title=Luis Suarez signs new long-term Liverpool deal|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25463249|work=BBC Sport|date=20 December 2013}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2013/dec/20/luis-suarez-signs-long-term-liverpool-deal|title=Luis Suárez signs long-term deal to stay at Liverpool until 2018|date=20 December 2013|access-date=26 December 2013|work=The Guardian}}</ref>
እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 1 2014 ሃል ሲቲን 2-0 በማሸነፍ ጎል በማስቆጠር ሱዋሬዝ በ1994–95 እና 1995–96 ከሮቢ ፉለር በኋላ በተከታታይ 20 እና ከዚያ በላይ ግቦችን ያስቆጠረ የመጀመሪያው የሊቨርፑል ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25513270|title=Liverpool 2 0 Hull|date=1 January 2014|work=BBC Sport|access-date=2 December 2022}}</ref> በፕሪምየር ሊግ የመጀመሪያ ቀን 20 ጎል ለማድረስ የአንዲ ኮልን ሪከርድ ቢያስተካክልም በ15 ግጥሚያዎች ዝቅተኛ ሪከርድ ማስመዝገብ ችሏል። <ref>{{Cite news|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/liverpool-2-hull-city-0-luis-suarez-hits-recordequalling-goal-to-help-brendan-rodgers-reds-past-the-tigers-9032801.html|title=Liverpool 2 Hull City 0: Luis Suarez hits record-equalling goal to help Brendan Rodgers' Reds past the Tigers|work=Evening Standard|date=1 January 2013|access-date=13 May 2014}}</ref> በዚህ የውድድር ዘመን ከዳንኤል ስቱሪጅ ጋር ያደረገው የስራ ማቆም አድማ “ ''SAS'' ” ''የሚል'' ቅጽል ስም አስገኝቶላቸዋል። <ref>{{Cite news|title="I'm One of the Best Players in the World" – Liverpool's £22m Superstar States|url=http://www.squawka.com/news/im-one-of-the-best-players-in-the-world-liverpools-22m-superstar-argues/79534|access-date=1 July 2017}}</ref>
ማርች 1 ቀን ሱአሬዝ በሴንት ሜሪ ስታዲየም [[ሳውዝሃምፕተን እግር ኳስ ክለብ|ሳውዝሃምፕተንን]] 3–0 በማሸነፍ 100ኛ የፕሪሚየር ሊግ ጨዋታውን አድርጓል። <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/southampton-0-liverpool-3-match-report-luis-suarez-and-raheem-sterling-on-target-as-liverpool-soar-into-title-reckoning-9162524.html|title=Southampton 0 Liverpool 3 match report: Luis Suarez and Raheem Sterling on target as Liverpool soar into title reckoning|date=2 March 2013|access-date=24 March 2014|work=The Independent|first=Nick|last=Szczepanik}}</ref> በቀጣዩ ጨዋታ ሊቨርፑል ማንቸስተር ዩናይትድን ከ2009 በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በኦልድትራፎርድ ሲያሸንፍ በውድድር አመቱ 25ኛ የሊግ ጎሉን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/10701050/Manchester-United-0-Liverpool-3-match-report.html|title=Manchester United 0 Liverpool 3: match report|access-date=24 March 2014}}</ref> እ.ኤ.አ. በማርች 22፣ ሱአሬዝ በካርዲፍ ሲቲ ስታዲየም ካርዲፍ ሲቲን 6–3 በሆነ ውጤት ሲያሸንፍ ስድስተኛውን የፕሪሚየር ሊግ ሃትሪክ ሰራ እና የውድድር ዘመኑን ሶስተኛውን አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/293689.html|title=Suarez hat-trick continues title assault|date=22 March 2014|work=ESPN|access-date=24 March 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=24 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324110833/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/293689.html}}</ref> ማርች 30 ላይ በፕሪምየር ሊግ የውድድር ዘመን የሮቢ ፉለርን የ28 ጎሎች ሪከርድ በመስበር ቶተንሃምን 4ለ0 ባሸነፈበት ጨዋታ ሊቨርፑልን ስድስት ጨዋታዎች እየቀሩት የሊጉን መሪ አድርጎታል። <ref>{{Cite news|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/295819.html|title=Suarez into the record books as Liverpool go top|date=30 March 2014|work=ESPN|access-date=31 March 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=16 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141116185835/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/295819.html}}</ref> ኤፕሪል 20 ላይ በኖርዊች 3–2 በማሸነፍ በ1986–87 ከኢያን ራሽ በኋላ 30 የሊግ ግቦችን በማስቆጠር የመጀመሪያው የሊቨርፑል ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fc-striker-luis-suarez-7011238|title=Liverpool FC striker Luis Suarez becomes first Reds player since Rush to score 30 league goals in a season|date=20 April 2014|access-date=20 April 2014|work=Liverpool Echo}}</ref> ይህ ደግሞ በአንድ የፕሪሚየር ሊግ የውድድር ዘመን 30 ግቦችን ያስቆጠረ ሰባተኛው ተጫዋች እንዲሆን አድርጎታል፣ ከአንዲ ኮል፣ አላን ሺረር ፣ ኬቨን ፊሊፕስ ፣ [[ጤሪ አንሪ|ቲዬሪ ሄንሪ]] ፣ [[ክርስቲያኖ ሮናልዶ]] እና ሮቢን ቫን ፔርሲ በመቀጠል። <ref>{{Cite news|url=http://www.independent.ie/sport/soccer/will-luis-suarez-break-the-premier-league-goal-scoring-record-this-season-29861426.html|title=Will Luis Suarez break the Premier League goal scoring record this season?|date=23 December 2013|access-date=20 April 2014|work=The Independent (Ireland)}}</ref>
በኤፕሪል 18፣ ሱአሬዝ ለሁለተኛ ተከታታይ የውድድር ዘመን ለፒኤፍኤ የአመቱ ምርጥ ተጫዋች ሽልማት ከታጩት ስድስት ተጫዋቾች አንዱ ሆኖ ተመረጠ። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27076251|title=PFA award: Liverpool's Suarez, Gerrard & Sturridge on shortlist|date=18 April 2014|access-date=19 April 2014|work=BBC Sport}}</ref> ኤፕሪል 27 ላይ ሽልማቱን አሸንፏል, ሽልማቱን በማሸነፍ የመጀመሪያው አውሮፓዊ ያልሆነ. <ref name="Guardian">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/apr/28/luis-suarez-liverpool-pfa-player-of-year-award|title=Luis Suárez of Liverpool wins PFA player of the year award|date=28 April 2014|work=Guardian}}</ref> በሜይ 5፣ 2014፣ ሱአሬዝ የእግር ኳስ ማህበር የዓመቱ ምርጥ ጸሃፊዎች ተጫዋች ተብሎ ተመረጠ። <ref>{{Cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/305239.html|title=Suarez wins football writers' award|date=5 May 2014|work=ESPN|accessdate=24 February 2024|archivedate=8 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140508025138/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/305239.html}}</ref> በ33 ግጥሚያዎች 31 ግቦችን በማስቆጠር የፕሪሚየር ሊግ ወርቃማ ቡትን በማሸነፍ፣ ስተሪጅ 2ኛ በመሆን፣ <ref>{{Cite web|title=English Premier League Stats: Top Goal Scorers – 2013–14|url=http://www.espnfc.com/stats/scorers/_/league/eng.1/barclays-premier-league}}</ref> ሊቨርፑል በሊጉ ሁለተኛ ወጥቶ ወደ UEFA Champions League ሲመለስ የውድድር ዘመኑን አጠናቋል። ሱዋሬዝ የባርክሌይ የፕሪሚየር ሊግ የወቅቱ ምርጥ ተጫዋች ሽልማትንም አሸንፏል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27389970|title=Luis Suarez & Tony Pulis win Barclays Premier League awards|date=13 May 2014|work=BBC Sport|access-date=13 May 2014}}</ref> በ31 ጎሎች የፕሪሚየር ሊጉ ከፍተኛ ጎል አግቢ በመሆን የአውሮፓ ወርቃማ ጫማውን ከክርስቲያኖ ሮናልዶ ጋር ተጋርቷል። <ref>{{Cite web|url=https://www.worldsoccer.com/european-sports-media/cristiano-ronaldo-luis-suarez-share-esm-golden-shoe-351935|title=Luis Suarez and Cristiano Ronaldo share ESM Golden Shoe|date=19 May 2014|work=World Soccer}}</ref>
=== ባርሴሎና ===
==== መፈረም እና እገዳ ====
[[File:Luis_Suarez_FCB_2014.jpg|thumb|ሱዋሬዝ በኦገስት 2014 በባርሴሎና ከ ክለብ ሊዮን ጋር አደረገ። እ.ኤ.አ. በ2014 የአለም ዋንጫ በመናከሱ የአራት ወራት እገዳውን ካጠናቀቀ በኋላ በጥቅምት 25 ለክለቡ የመጀመሪያ ውድድሩን አድርጓል።]]
እ.ኤ.አ. ጁላይ 11 ቀን 2014 ሱዋሬዝ [[ባርሴሎና እግር ኳስ ክለብ|ከባርሴሎና]] ጋር በአምስት አመት ኮንትራት ላልታወቀ የዝውውር ክፍያ ተስማምቷል ፣ነገር ግን በእግር ኳስ ሊክስ ሾልኮ በወጣው ሰነድ መሠረት ክፍያው £64.98 ነበር። ሚሊዮን (82.3 ዩሮ ሚሊዮን ለዋጋ ንረት የተስተካከለ)፣ በዓለም የእግር ኳስ ታሪክ ውስጥ በጣም ውድ ከሆኑ ተጫዋቾች አንዱ እንዲሆን አድርጎታል። <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jul/11/liverpool-luis-suarez-barcelona-transfer-medical|title=Liverpool confirm Luis Suárez's £75m move to Barcelona pending medical|date=11 July 2014|work=The Guardian|access-date=24 August 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=11 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711161731/http://www.theguardian.com/football/2014/jul/11/liverpool-luis-suarez-barcelona-transfer-medical}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Revealed: How much Luis Suarez really cost Barcelona|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/03/28/revealed-how-much-luis-suarez-really-cost-barcelona/|date=28 March 2016|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=24 August 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/luis-suarezs-barcelona-transfer-fee-7641002|title=Luis Suarez's Barcelona transfer fee "revealed as £65m" – £10m LESS than his Liverpool release clause|date=28 March 2016|work=Mirror|last=Whaling, James}}</ref> ''ባርሳ'' ሱአሬዝ ለ2014–15 ሲዝን 9 ቁጥር ማሊያ እንደሚለብስ አረጋግጧል። <ref>{{Cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-el-9-del-barca|title=Luis Suárez, FC Barcelona's number 9|date=11 July 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=12 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140712034428/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-el-9-del-barca}}</ref>
ሱዋሬዝ በ [[የ2014 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ|2014 የፊፋ የዓለም ዋንጫ]] ጣሊያናዊ ተጫዋች ጆርጂዮ ቺሊኒን ነክሶ ጥፋተኛ ሆኖ ከተገኘ በኋላ የወቅቱን የመጀመሪያ ክፍል አምልጦታል። <ref name="Ban2014">{{Cite news|last=De Menezes|first=Jack|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/worldcup/luis-suarez-banned-fifa-hand-striker-record-ninegame-ban-and-a-four-month-football-ban-for-biting-giorgio-chiellini-in-biggest-ever-world-cup-suspension-9565686.html|title=Luis Suarez banned: Fifa hand striker record nine-game ban AND a four month football ban for biting Giorgio Chiellini in biggest ever World Cup suspension|date=26 June 2014|access-date=26 June 2014|work=The Independent}}</ref> እንደ እገዳው አካል ለአራት ወራት ያህል (እስከ ኦክቶበር 26 ድረስ) ለባርሴሎና ስልጠናን ጨምሮ ከሁሉም "ከእግር ኳስ ጋር የተያያዙ እንቅስቃሴዎች" ታግዷል. በተመሳሳዩ ወቅትም ወደ የትኛውም ስታዲየም እንዳይገባ ተከልክሏል። <ref name="Ban2014" /> በጁላይ 24፣ ሱአሬዝ እና ጠበቆቹ ለስፖርት የግልግል ፍርድ ቤት (ሲኤኤስ) ይግባኝ አቅርበው ቅጣቱ እንዲቀንስ ወይም እገዳው እንዲነሳ ጠይቀዋል። <ref name="cas">{{Cite news|title=FOOTBALL – Decision in the Luis Suarez case|url=http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520(English)201420082014.pdf|access-date=14 August 2014|date=14 August 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=21 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140821081809/http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520%28English%29201420082014.pdf}}</ref> በነሐሴ 8 ቀን በስዊዘርላንድ [[ሎዛን|ላውዛን]] በሚገኘው የCAS ቢሮዎች በተደረገ ችሎት ተዋዋይ ወገኖች ተሰምተዋል። <ref name="cas2">{{Cite news|publisher=[[Court of Arbitration for Sport]]|title=CAS hears the appeal of Luis Suarez|url=http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520(English)201420082014.pdf|access-date=8 August 2014|date=8 August 2014|accessdate=24 February 2024|archivedate=21 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140821081809/http://www.tas-cas.org/d2wfiles/document/4201/5048/0/Media20Release20366520%28English%29201420082014.pdf}}</ref> ከስድስት ቀናት በኋላ CAS ለአራት ወራት [[የዓለም አቀፍ እግር ኳስ ማኅበር|ከእግር]] ኳስ ታግዶ በቆየው ሱዋሬዝ ላይ በፊፋ የተጣለውን እገዳ እንዲሁም በአለም አቀፍ ጨዋታዎች ላይ የ9 ጨዋታዎች እገዳ መጣሉን አረጋግጧል።የመጀመሪያው በኡራጓይ 16ኛው ዙር ከኮሎምቢያ ጋር ባደረገችው ጨዋታ የ2014 የዓለም ዋንጫ። ሆኖም CAS የተጫዋቹን "ከእግር ኳስ ጋር የተያያዙ እንቅስቃሴዎች" እገዳን አስወግዶ ከባርሴሎና ጋር እንዲሰለጥን ተፈቅዶለታል። በዚህ እገዳ ምክንያት ሱአሬዝ በ 2015 ኮፓ አሜሪካ ውስጥ እንዳይሳተፍ ታግዶ ነበር.
CAS ሱዋሬዝ በወዳጅነት ጨዋታዎች እንዲጫወት ፈቅዶለታል፣ እና በ 18 ነሀሴ የባርሴሎና የመጀመርያ ጨዋታውን ያደረገው ከሜክሲኮው ክለብ ሊዮን ጋር በካምፕ ኑ ሲሆን በመጨረሻዎቹ 14 ደቂቃዎች ራፊንሀን በመተካት በጋምፐር ዋንጫ 6-0 አሸንፏል። ሱዋሬዝ ወደ ሜዳ በገባበት ወቅት የቡድኑ የፊት አጥቂዎች ሊዮኔል ሜሲ እና [[ኔይማር]] ቀድሞ ተቀይረዋል። <ref>{{Cite news|last=Lowe|first=Sid|title=Luis Suárez finally makes Barcelona bow as substitute against León|url=https://www.theguardian.com/football/2014/aug/18/luis-suarez-barcelona-debut|access-date=23 August 2014|work=The Guardian|date=18 August 2014}}</ref>
==== 2014–15፡ MSN ባለሶስትዮ እና ትሬብል አሸናፊ ====
ሱዋሬዝ በኤል ''ክላሲኮ'' ወደ ሪያል ማድሪድ ከሜሲ እና ኔይማር ጋር በማጥቃት ጀምሮ በጥቅምት 25 ለባርሴሎና ተፎካካሪነቱን አድርጓል። <ref name="Clasico" /> በአራተኛው ደቂቃ ኔይማርን የመክፈቻ ጎል ቢያደርግም ሱዋሬዝ በሁለተኛው አጋማሽ ተቀይሮ ባርሴሎና 3-1 ተሸንፏል። <ref name="Clasico">{{Cite news|last=Sanghera|first=Mandeep|title=Real Madrid 3–1 Barcelona|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29541443|access-date=25 October 2014|work=BBC Sport|date=25 October 2014}}</ref> በአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ የምድብ ድልድል ህዳር 26 ለክለቡ የመጀመሪያ ጎል አስቆጠረ። <ref>{{Cite news|last=Papantonopoulou|first=Vassiliki|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000548/match=2014381/postmatch/report/index.html|title=Record-breaker Messi leads Barça stroll at APOEL|access-date=26 November 2014|date=25 November 2014}}</ref> እ.ኤ.አ. በታህሳስ 20 ፣ ለክለቡ በስምንተኛው የላሊጋ ግጥሚያ የመጀመሪያውን የሊግ ጎል አስቆጥሮ ኮርዶባ በሜዳው 5-0 እንዲያሸንፍ አስተዋፅዖ አድርጓል። <ref>{{Cite news|title=Barcelona 5–0 Córdoba|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30483708|access-date=21 December 2014|work=BBC Sport|date=20 December 2014}}</ref>
[[File:Barcelona_fans_-_Champions_league_2015_Berlin.JPG|left|thumb|የባርሴሎና ደጋፊዎች በበርሊን ከ 2015 የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ ፍፃሜ በፊት የአጥቂዎቹን የሶስትዮሽ ተጫዋቾች ሜሲ፣ ሱአሬዝ እና ኔይማርን (ኤምኤስኤን) ምስሎች ወደ ላይ ከፍ አድርገው ነበር።]]
''እ.ኤ.አ.'' _ _ <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/feb/24/manchester-city-barcelona-champions-league-match-report|title=Manchester City 1–2 Barcelona|date=25 February 2015|work=The Guardian|access-date=12 December 2016}}</ref> ማርች 4 ላይ ባርሴሎና 3–1 የኮፓ ዴልሬይ የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ [[ቪላሪያል የእግር ኳስ ክለብ|ቪላሪያልን]] ባሸነፈበት ጨዋታ ክለቡን ለ37ኛው የስፔን ዋንጫ የፍፃሜ ውድድር አበቃ። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/31721178|title=Villarreal 1–3 Barcelona|date=4 March 2015|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref> ማርች 8 ላይ ሱአሬዝ [[ራዮ ቫዬካኖ|በራዮ ቫሌካኖን]] 6–1 በሜዳው ባሸነፈበት ጨዋታ ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/34885/fc-barcelona-rayo-vallecano-la-liga-2014-2015|title=FC Barcelona – Rayo Vallecano|work=fcbarcelona.com}}</ref> ማርች 22 ቀን ሱአሬዝ ለባርሴሎና ሪያል ማድሪድን 2-1 በማሸነፍ በካምፕ ኑ የማሸነፊያ ጎል አስቆጠረ። <ref name="El Clasico">{{Cite news|title=Barcelona 2–1 Real Madrid: Luis Suarez 'scores like few others|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32013192|work=BBC Sport|date=23 March 2015|access-date=12 February 2018}}</ref> ከጨዋታው በኋላ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ አሰልጣኙ ሉዊስ ኤንሪኬ ሱዋሬዝን አሞግሰውታል፡- “እሱ እንዳደረገው በጣም ጥቂት ተጫዋቾች ጎል ማስቆጠር የሚችሉት ለዛም ነው እሱንም አስፈርመንበታል። ጨዋታዎችን ሊወስን ይችላል እሱ ንፁህ ግብ አስቆጣሪ ነው፣ በጣም የሚፈልገው ለመጨረስ ትንሽ" <ref name="El Clasico" />
በኤፕሪል 15, ሱአሬዝ በ 3-1 UEFA Champions League የሩብ ፍጻሜ የመጀመሪያ ዙር የመጀመሪያ ዙር ጨዋታ [[ፓሪስ ሴንት-ጀርሜይን የእግር ኳስ ክለብ|በፓሪስ ሴንት ጀርሜን]] በፓርክ ዴ ፕሪንስ ላይ ሁለት ግቦችን አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32295986|title=Paris St G 1–3 Barcelona|date=15 April 2015|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref> ሁለቱንም ጎሎች ከማስቆጠሩ በፊት የፒኤስጂውን ተከላካይ ዴቪድ ሉዊዝን ሁለት ጊዜ ኳሶችን ኳኳ ። <ref>{{Cite news|title=WATCH: Luis Suarez nutmeg David Luiz twice in Barcelona's win at PSG|url=http://www1.skysports.com/football/news/11945/9807385/watch-luis-suarez-nutmegs-david-luiz-twice-in-barcelonas-win-at-psg|date=16 April 2015|accessdate=24 February 2024|archivedate=27 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150527190240/http://www1.skysports.com/football/news/11945/9807385/watch-luis-suarez-nutmegs-david-luiz-twice-in-barcelonas-win-at-psg}}</ref> በሜይ 2 በኮርዶባ 8-0 ሲያሸንፍ ለክለቡ የመጀመሪያውን ሀትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite news|title=Córdoba 0–8 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32553122|work=BBC Sport|access-date=2 May 2015}}</ref> በሜይ 12፣ ሱዋሬዝ ሁለቱንም የኔይማር ግቦችን በባርሴሎና የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ ላይ ባየር ሙኒክ በድምር 5–3 ሲያሸንፍ አዘጋጀ። <ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11945/9847785/bayern-munich-x-x-barcelona|title=Bayern Munich 3–2 Barcelona: Barca reach first Champions League final in four years|work=skysports.com}}</ref> ሰኔ 6 [[በርሊን|በበርሊን]] [[ዩቬንቱስ እግር ኳስ ክለብ|ጁቬንቱስ]] ላይ በተደረገው የቻምፒየንስ ሊግ የፍፃሜ ጨዋታ ሱዋሬዝ አስቆጥሮ ጂያንሉጂ ቡፎን ከመሲ ካዳነ በኋላ ቡድኑን 3-1 በማሸነፍ ወደ መሪነት እንዲመለስ አድርጓል። ድሉ ለቡድኑ የሶስትዮሽ ዋንጫ አሸንፏል። <ref>{{Cite news|last=Haslam|first=Andrew|title=Barcelona see off Juventus to claim fifth title|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000552/match=2015227/postmatch/report/index.html|access-date=6 June 2015|date=6 June 2015}}</ref>
ሱዋሬዝ በባርሴሎና የመጀመርያውን የውድድር ዘመን በ25 ግቦች እና 20 አሲስቶች በሁሉም ውድድሮች አጠናቋል። <ref name="Luis Suárez"/> የባርሴሎና አጥቂ ሦስቱ የሜሲ፣ ሱአሬዝ እና ኔይማር "MSN" በሚል ስያሜ በ122 ጎሎች ተጠናቋል። <ref name="MSN record">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/jun/06/barcelona-luis-suarez-lionel-messi-juventus-champions-league-final|title=Barcelona's Luis Suárez, Leo Messi and Neymar too good for Juventus|date=6 June 2015|work=The Guardian|access-date=12 December 2016}}</ref>
==== 2015–16፡ ሁለተኛ የአውሮፓ ወርቃማ ጫማ፣ የቤት ውስጥ ስኬት ====
[[File:2015_UEFA_Super_Cup_79.jpg|thumb|[[ሰቪያ እግር ኳስ ክለብ|ሱዋሬዝ]] በ 2015 UEFA Super Cup ላይ ከሲቪያ ጋር መትቷል።]]
ሱዋሬዝ እ.ኤ.አ. ኦገስት 11 ቀን 2015 በ2015-16 የውድድር ዘመን ባርሴሎና 5–4 የተጨማሪ ሰአት [[ሰቪያ እግር ኳስ ክለብ|ሲቪያን]] 5–4 ሲያሸንፍ ጎል በማስቆጠር የከፈተ ነው <ref>{{Cite news|title=Barcelona 5–4 Sevilla|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/33872239|access-date=12 August 2015|work=BBC Sport|date=11 August 2015}}</ref> እ.ኤ.አ ኦክቶበር 25 ባርሴሎና ኢባርን 3–1 ሲያሸንፍ የውድድር ዘመኑን የመጀመሪያ ሃትሪክ ሰርቷል። በቀጣዩ ሳምንት ሱዋሬዝ ከሜዳው ውጪ በጌታፌ 2-0 ሲያሸንፍ በሰርጊ ሮቤርቶ የኋላ ተረከዝ ታግዞ ግብ ማስቆጠር የቻለው 300ኛው የስራ ጎል ነው። <ref>{{Cite news|title=Outrageous assist tees up Suarez's 300th|url=http://www.foxsports.com.au/football/la-liga-wrap-luis-suarez-cashes-in-on-sublime-sergi-roberto-assist-but-real-madrid-remain-top/story-e6frf423-1227589878700|date=1 November 2015|access-date=1 November 2015}}</ref> ህዳር 21 ቀን ሱአሬዝ ባርሴሎና ከሜዳው ውጪ ሪያል ማድሪድን 4-0 ባሸነፈበት ጨዋታ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|title=Real Madrid 0–4 Barcelona: Suarez scores twice as Barca thrash Real|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/34849342|work=BBC Sport|date=21 November 2015|access-date=21 November 2015}}</ref> በ2015 [[ዮኮሃማ|በዮኮሃማ]] ጃፓን በተካሄደው የፊፋ የክለቦች ዋንጫ የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ ባርሴሎና የቻይናውን ክለብ ጓንግዙን ኤቨርግራንዴን 3–0 ሲያሸንፍ ሱዋሬዝ ሶስቱንም ጎሎች አስቆጥሯል በውድድሩ ታሪክ ሃትሪክ የሰራ የመጀመሪያው ተጫዋች ሆኗል። . <ref>{{Cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/luis-suarez-scores-first-ever-hat-trick-in-club-world-cup|title=Luis Suárez scores first ever hat-trick in Club World Cup|date=17 December 2015|work=Futbol Club Barcelona|access-date=18 December 2015}}</ref> በመቀጠልም ባርሴሎና 3-0 የአርጀንቲና ክለብ [[ክለብ አትሌቲኮ ሪቨር ፕሌት|ሪቨር ፕሌትን]] በፍፃሜው ሲያሸንፍ <ref>{{Cite news|last=Begley|first=Emlyn|title=River Plate 0–3 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/35141742|access-date=20 December 2015|work=BBC Sport|date=20 December 2015}}</ref> ጊዜ አስቆጠረ። <ref name="CWC awards">{{Cite web|title=Barcelona trio sweep awards|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2015/m=12/news=barcelona-trio-raumt-ab-2747108-2747184.html|work=FIFA.com|date=20 December 2015|accessdate=24 February 2024|archivedate=20 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151220152446/http://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2015/m=12/news=barcelona-trio-raumt-ab-2747108-2747184.html}}</ref> እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 17 ቀን 2016 ሱአሬዝ በአትሌቲክ ቢልባኦ ላይ ሀትሪክ ሰርቶ በባርሴሎና 6-0 በሆነ ውጤት በተጠናቀቀው ጨዋታ።
እ.ኤ.አ. [[ቫለንሲያ እግር ኳስ ክለብ|_]] <ref>{{Cite web|title=El Barça enciende la consola|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/semifinal/ida/bar_val/|work=Marca|date=3 February 2016}}</ref> እ.ኤ.አ. የካቲት 16 በላሊጋው ዘመቻ 3ኛውን ሃትሪክ ሰርቶ በሴልታ ቪጎ ባርሴሎና 6–1 ሲያሸንፍ 3ቱን ከመረብ አሳርፏል። ማርች 16 ላይ ባርሴሎና [[አርሰናል የእግር ኳስ ክለብ|አርሰናልን]] 3–1 ሲያሸንፍ የአክሮባት ጎል አስቆጠረ። <ref>{{Cite web|title=Barcelona 3–1 Arsenal (5–1 agg): Holders knock Gunners out of Champions League|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-arsenal/352781/|date=17 March 2016}}</ref> በኤፕሪል 5 የሩብ ፍፃሜ የመጀመሪያ ግጥሚያቸው በአትሌቲኮ ማድሪድ 2–1 የተመለሰው የባርሴሎና ግቦች ሁለቱንም አስቆጥሯል <ref>{{Cite news|title=Barcelona 2–1 Atletico Madrid|url=https://www.bbc.com/sport/football/35956625/|work=BBC Sport|access-date=5 April 2016|date=5 April 2016}}</ref> ምንም እንኳን ባርሴሎና በሁለተኛው ጨዋታ ሽንፈትን ተከትሎ ከውድድሩ ቢገለልም ። <ref>{{Cite web|title=Atletico Madrid 2–0 Barcelona (Agg: 3–2)|url=https://www.skysports.com/football/news/11833/10241782/atletico-madrid-x-x-barcelona/|date=14 April 2016}}</ref> በኤፕሪል 20፣ ሱአሬዝ በአንድ ጨዋታ አራት ጊዜ አስቆጥሯል እንዲሁም ለቡድን አጋሮቹ ተጨማሪ ሶስት ግቦችን በማገዝ ''ባርሳ'' ከሜዳው ውጪ [[ዴፖርቲቮ ዴ ላ ኮሩኛ|በዴፖርቲቮ ላ ኮሩኛ]] በላሊጋ 8-0 አሸንፏል። ከሶስት ቀናት በኋላ በሜዳው [[ስፖርቲንግ ዴ ሂኾን|ስፖርቲንግ ጊዮንን]] 6-0 ባሸነፈበት ጨዋታ ሌላ አራት ጎሎችን አስቆጥሮ በላሊጋ ታሪክ ከኋላ ለኋላ በተደረጉ ጨዋታዎች አራት ጊዜ ያስቆጠረ የመጀመሪያው ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|title=Luis Suárez arrebata a Cristiano Ronaldo el Pichich|url=http://www.marca.com/futbol/barcelona/2016/04/23/571bd59446163fb72c8b45a2.html|date=23 April 2016|access-date=23 April 2016|work=Marca}}</ref> በኤፕሪል 30፣ ሱአሬዝ በአንድ የሊግ የውድድር ዘመን 35 ግቦችን በማስቆጠር በክለቡ ታሪክ ውስጥ ሁለተኛው ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2016/04/30/22983522/35-and-counting-suarez-joins-messi-in-elite-club-of-la-ligas|title=35 and counting: Suarez joins Messi in elite club of La Liga's highest scorer|date=30 April 2016|access-date=30 April 2016|work=goal.com}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/la-liga-title-race-barcelona-7925678|title=La Liga title race: Barcelona still lead after dramatic penultimate day|date=8 May 2016|work=[[Daily Mirror]]|access-date=4 April 2018}}</ref>
በ2015–16 የላሊጋ የውድድር ዘመን የመጨረሻ ቀን ሱዋሬዝ በግራናዳ 3–0 በማሸነፍ ሀትሪክ ሰርቶ ለሁለተኛ ተከታታይ የስፔን ሻምፒዮንነት ''ለባርሳ'' በማግኘቱ እና 40 የሊግ ጎሎችን በማስመዝገብ የመጀመሪያውን የፒቺቺ ዋንጫን አስመዝግቧል። እና ሁለተኛው የአውሮፓ ወርቃማ ጫማ . ሱዋሬዝ ከ2009 በኋላ ፒቺቺን እና ወርቃማ ጫማውን በአንድ የውድድር ዘመን ከሊዮኔል ሜሲ እና ክርስቲያኖ ሮናልዶ ውጪ ያሸነፈ የመጀመሪያው ተጫዋች ሆኗል። <ref>{{Cite news|url=http://www.cbssports.com/soccer/news/ronaldo-subbed-off-by-real-madrid-waving-white-flag-on-la-liga-pichichi-races/|title=Final Pichichi and Golden Shoe standings: Barcelona's Luis Suarez the winner|date=16 May 2016|access-date=16 May 2016|work=CBS Sports}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/36293793|title=Luis Suarez: Barcelona striker hits hat-trick to win Pichichi – La Liga's golden boot|date=14 May 2016|work=BBC Sport|access-date=12 February 2018}}</ref> ካስቆጠራቸው ጎሎች 14ቱ የተቆጠሩት ባለፉት አምስት ጨዋታዎች ነው። ሱዋሬዝ በ16 አሲስት ከሜሲ ጋር ተገናኝቶ ሊጉን በመምራት በሁለቱም ጎሎች እና አሲስቶች ላሊጋ ሲመራ የመጀመሪያው ተጫዋች ሆኗል። <ref name="Goal.com">{{Cite news|date=14 May 2016|title=Luis Suarez: Barca's highest-scoring Uruguayan tops goals AND assist charts|work=Goal.com|url=http://www.goal.com/en-ie/news/3908/main/2016/05/14/23520352/luis-suarez-barcas-highest-scoring-uruguayan-tops-goals-and?|access-date=15 May 2016}}</ref> <ref name="Luis Suarez Player Profile">{{Cite news|url=http://www.espnfc.us/player/125088/luis-suarez/|title=Luis Suarez Player Profile|date=14 May 2016|work=ESPN|access-date=15 May 2016}}</ref> በሜይ 22፣ በ2016 የኮፓ ዴል ሬይ የፍፃሜ ጨዋታ ባርሴሎና ሲቪያን 2–0 ባሸነፈበት ወቅት ሱዋሬዝ በቀኝ እግሩ ላይ ጉዳት አጋጥሞታል። ክለቡ ከጨዋታው በኋላ ቢያንስ የመጪውን የኮፓ አሜሪካ ሴንቴናሪዮ [[የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን|ከብሄራዊ ቡድኑ]] ጋር ሊያመልጥ እንደሚችል አረጋግጧል። <ref name="hamstring injury">{{Cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/fc-barcelona-s-luis-suarez-diagnosed-with-right-hamstring-injury|title=Luis Suárez diagnosed with right hamstring injury|publisher=FC Barcelona|date=23 May 2016|access-date=23 May 2016}}</ref> ለኡራጓይ ሱዋሬዝ በተጨማሪም ከዚህ ቀደም የ2014 የአለም ዋንጫ በከፊል እና የ2015 ኮፓ አሜሪካን በሙሉ በቅጣት አምልጧል። <ref name="Suárez set to miss start of Copa América">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/23/copa-america-uruguay-barcelona-luis-suarez-injury|title=Uruguay's Luis Suárez set to miss start of Copa América with hamstring injury|work=The Guardian|date=23 May 2016|access-date=23 May 2016}}</ref> ሱዋሬዝ በ59 ጎሎች እና 22 አሲስቶች የውድድር ዘመኑን አጠናቋል። <ref name="Luis Suárez"/> የሜሲ፣ ሱዋሬዝ እና ኔይማር የፊት ሦስቱ ጨዋታዎች በ131 ጎሎች በማጠናቀቅ ባለፈው አመት በአንድ የውድድር ዘመን በአጥቂ ሶስት ጎሎች ያስመዘገቡትን ሪከርድ በመስበር ጨርሰዋል። <ref>{{Cite news|title=Messi, Suárez and Neymar Jr end season with 131 goals|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2015-2016/messi-suarez-and-neymar-jr-end-season-with-131-goals|access-date=5 August 2018|publisher=FC Barcelona}}</ref>
==== 2016–17፡ ሶስተኛ ተከታታይ የኮፓ ዴልሬይ ====
ሱዋሬዝ የ2016–17 የውድድር ዘመንን የከፈተው ባርሴሎና በ2016 ሱፐርኮፓ ዴ እስፓኛ ከሲቪያ ጋር ባደረገው የመጀመሪያ ጨዋታ ከሜዳው ውጪ 2 ለ 0 በሆነ ውጤት ሲያሸንፍ ጎል አስቆጥሯል። በ2016-17 የላሊጋ ሲዝን የመጀመሪያ ጨዋታ ሱዋሬዝ ሪያል ቤቲስን 6-2 ሲያሸንፍ ሀትሪክ ሰርቶ ለባርሴሎና የመጀመሪያውን የፍፁም ቅጣት ምት ጎል አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2016-2017/luis-suarez-joins-fc-barcelona-s-free-kick-club|title=Luis Suárez joins FC Barcelona's free-kick club}}</ref> ሱዋሬዝ በባርሴሎና በአላቬስ 1-2 በሆነ ውጤት 100ኛ ጨዋታውን አድርጓል። ምንም እንኳን ጎል ማስቆጠር ባይችልም ሱዋሬዝ አሁንም በስፔን ባደረጋቸው የመጀመሪያ 100 ግጥሚያዎች ከክርስቲያኖ ሮናልዶ እና ከመሲ የበለጠ ጎሎችን እና አሲስቶችን በማቀበል ልዩነቱን ተናግሯል። ሱዋሬዝ ለባርሴሎና በመጀመሪያዎቹ 100 ጨዋታዎች 88 ጎሎችን እና 43 አሲስቶችን ሲያደርግ ሮናልዶ 95 ጎሎችን ሲያስቆጥር 29 ለጎል የሚሆኑ ኳሶችን ሲያስቆጥር ሜሲ 41 ጎሎችን እና 14 አሲስቶችን አድርጓል። <ref>{{Cite web|title=Luis Suarez at 100 games: Barcelona star beats Cristiano Ronaldo's record|url=http://www.skysports.com/football/news/11096/10574246/luis-suarez-at-100-games-barcelona-star-beats-cristiano-ronaldos-record|work=Sky Sports}}</ref>
ሱዋሬዝ በሴፕቴምበር 13 ሴልቲክን 7-0 በማሸነፍ የቻምፒዮንስ ሊግ መለያውን በሁለት ጎሎች ከፍቷል። <ref>{{Cite web|last=Hill|first=Tim|title=Barcelona 7–0 Celtic|url=https://www.theguardian.com/football/live/2016/sep/13/barcelona-celtic-champions-league-live|work=The Guardian|date=13 September 2016}}</ref> ይህ ከሶስት ቀናት በኋላ ሌላ ጎል በማስቆጠር በሌጋኔስ 5–1 የላሊጋ አሸናፊነት ተጠናቀቀ። <ref>{{Cite news|title=Leganes 1–5 Barcelona|url=https://www.bbc.com/sport/football/37388264|work=BBC Sport|date=19 September 2016|access-date=19 September 2016}}</ref>
በታህሳስ 3 ቀን ሱአሬዝ በኤል ክላሲኮ ሁለተኛ አጋማሽ በግንባሩ ገጭቶ ጎል የከፈተ ሲሆን ምንም እንኳን ሪያል ማድሪድ ዘግይቶ ጎል አስቆጥሮ ጨዋታው 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተጠናቋል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/38131323|title=Captain Sergio Ramos scored a stoppage-time equaliser to extend Real Madrid's unbeaten start to the season and deny Barcelona victory in a bad-tempered El Clasico.|date=3 December 2016|access-date=3 December 2016|work=BBC Sport}}</ref> በኋላም በታህሳስ 18 ቀን ሱአሬዝ ባርሴሎና በዴርቢ [[አር.ሲ.ዲ. ኤስፓንዮል|ባርሴሎኒ ኤስፓኞልን]] 4-1 ሲያሸንፍ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል እንዲሁም አሲስት አድርጓል። <ref>{{Cite news|url=https://en.as.com/en/2016/12/17/football/1481982242_660371.html|title=Barcellona: Barcelona 4–1 Espanyol: LaLiga Santander goals, match report|date=18 December 2016|access-date=18 December 2016|work=en.as|accessdate=24 February 2024|archivedate=18 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161218101133/http://en.as.com/en/2016/12/17/football/1481982242_660371.html}}</ref> እ.ኤ.አ. ጥር 11 ቀን 2017 ሱአሬዝ 100ኛ ጎሉን ለባርሴሎና በኮፓ ዴል ሬይ ዙር 16 ከአትሌቲክ ቢልባኦ ጋር አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|url=http://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2435197.html|title=Barcellona: Suárez nel club dei 100|date=11 January 2017|access-date=12 January 2017|work=UEFA}}</ref>
በፌብሩዋሪ 1 በኮፓ ዴልሬይ የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ አትሌቲኮ ማድሪድ ላይ በተደረገው ጨዋታ ሱአሬዝ ከራሱ አጋማሽ የተጋጣሚን የተከላካይ ክፍል በማለፍ ባርሴሎናን 2-1 በሆነ ጠባብ ውጤት በማሸነፍ የመጀመሪያውን ጎል አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|url=https://en.as.com/en/2017/02/01/football/1485932784_650463.html|title=Atletico Madrid 1–2 Barcelona: full-time summary|access-date=1 February 2017|accessdate=24 February 2024|archivedate=2 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202141147/http://en.as.com/en/2017/02/01/football/1485932784_650463.html}}</ref> እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 7 ሱዋሬዝ ጎል አስቆጥሮ በኋላም ባርሴሎና በግማሽ ፍፃሜው የሁለተኛ ዙር የሁለተኛ ዙር ጨዋታ አትሌቲኮ ላይ በቀይ ካርድ በወሰደው ኮኬ ላይ በሰራው ጥፋት በሁለተኛ ቢጫ ከሜዳ ተሰናብቷል ፣ይህም ማለት የፍፃሜውን ጨዋታ አያመልጥም። . <ref>{{Cite news|last=Dobson|first=Mark|title=Luis Suárez sent off as nine-man Barcelona edge out Atlético Madrid|url=https://www.theguardian.com/football/2017/feb/07/luis-suarez-barcelona-sent-off-atletico-madrid-camp-nou-copa-del-rey|work=The Guardian|date=7 February 2017|access-date=7 February 2017}}</ref> ሱዋሬዝ ከጨዋታው በኋላ በሰጠው ቃለ ምልልስ በዳኛው ውሳኔ ላይ ያለውን ቅሬታ እና ክለቡ ይግባኝ እንዲጠይቅ ያለውን ፍላጎት ገልጿል። <ref>{{Cite web|date=7 February 2017|first=Samuel|last=Marsden|title=Luis Suarez hopes Barcelona appeal his red card, says 'It's not even a foul'|url=http://www.espnfc.com/barcelona/story/3056061/luis-suarez-hopes-barcelona-appeal-his-red-card-its-not-even-a-foul|work=ESPN}}</ref> ባርሴሎና ሱዋሬዝ ባይኖርም ዋንጫውን ለሶስተኛ ተከታታይ የውድድር ዘመን በማንሳት የፍጻሜውን ዋንጫ ማንሳቱ አይቀርም። <ref>{{Cite news|title=Barcelona beats Alaves to win Copa del Rey for 29th time|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2017/05/27/barcelona-wins-copa-del-rey-in-luis-enriques-last-game/102244180/|date=27 May 2017|access-date=27 May 2017}}</ref>
ማርች 8 ላይ ሱዋሬዝ ባርሴሎና 6–1 ፒ ኤስ ጂን በቻምፒየንስ ሊግ 16 ሁለተኛ ዙር ሲያሸንፍ በሶስተኛ ደቂቃ በግንባሩ ግብ ማስቆጠር የጀመረ ሲሆን በኋላም ኔይማር ለቡድናቸው አምስተኛ ጎል የለወጠውን ቅጣት ምት አሸንፏል። <ref>{{Cite web|title=Barcelona 6–1 Paris Saint-Germain (Aggregate 6–5): Barca advance to quarter-finals after comeback win|url=https://www.skysports.com/football/news/11945/10795006/barcelona-6-1-paris-saint-germain-aggregate-6-5-barca-advance-after-thrilling-win/|work=Sky Sports|date=8 March 2017}}</ref> ባርሴሎና በፒኤስጂ በአጠቃላይ 6-5 በማሸነፍ በመጀመሪያው ጨዋታ ያጋጠመውን 0–4 ጉድለት በማሸነፍ በቻምፒየንስ ሊግ ታሪክ ትልቁን የሁለተኛ ዙር የመልስ ጨዋታ አስመዝግቧል። <ref name="telegraph">{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/03/08/barcelona-vs-psg-champions-league-live-score-updates/|title=Barcelona 6 PSG 1: Miracle at the Nou Camp as Barca complete greatest ever European comeback in football history!|work=Daily Telegraph|date=8 March 2017}}</ref>
ሱዋሬዝ በ37 ጎሎች እና 16 አሲስቶች የውድድር ዘመኑን አጠናቋል። <ref name="Luis Suárez">{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|title=Luis Suárez|access-date=7 June 2015|work=Goal.com}}</ref> ይህ በእንዲህ እንዳለ የሜሲ፣ ሱአሬዝ እና ኔይማር የማጥቃት እንቅስቃሴ ሦስቱ ተጫዋቾች በመጨረሻው የውድድር ዘመን አብረው በ111 ጎሎች ተጠናቀዋል። <ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/neymar-imminent-departure-from-barcelona-signals-the-end-of-msn/|title=Neymar jr's imminent departure from Barcelona signals the end of MSN.|work=brila|date=2 August 2017|accessdate=24 February 2024|archivedate=10 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010141751/http://www.brila.net/neymar-imminent-departure-from-barcelona-signals-the-end-of-msn/}}</ref>
==== 2017–18፡ የቤት ውስጥ ድርብ እና ያለመሸነፍ ሪከርድ አስመዝግቧል ====
በሴፕቴምበር 23 2017 ሱአሬዝ ባርሴሎና ጂሮናን 3–0 ሲያሸንፍ ለተቃዋሚዎች የመጀመሪያው የካታላን ደርቢ ላይ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-girona-fc-0-3-fc-barcelona-top-cats|title=Girona FC 0–3 FC Barcelona: Top cats|publisher=FC Barcelona}}</ref> እ.ኤ.አ ኦክቶበር 14፣ ሱአሬዝ በማድሪድ ሜትሮፖሊታኖ ስታዲየም [[አትሌቲኮ ማድሪድ|በአትሌቲኮ ማድሪድ]] ላይ ዘግይቶ በመምታት የባርሴሎናን ያለመሸነፍ አጀማመር አስጠብቆታል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-atletico-madrid-1-1-fc-barcelona-still-undefeated|title=MATCH REPORT: Atlético Madrid 1–1 FC Barcelona: Still undefeated|publisher=FC Barcelona|date=14 October 2017}}</ref> ህዳር 18 ቀን በስታዲዮ ማዘጋጃ ቤት ደ ቡታርኬ 3 ለ 0 በሆነ ውጤት ከሌጋኔስ ጋር ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-leganes-0-2-fcbarcelona-super-suarez-strikes-twice|title=MATCH REPORT: Leganés 0–3 Barça: Super Suárez strikes twice|date=18 November 2017}}</ref> በታህሳስ 2 ቀን ሱአሬዝ የባርሴሎናን ሁለተኛ ጎል ከሴልታ ዴቪጎ 2-2 በሆነ አቻ ውጤት አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/42199787|title=Barcelona remain unbeaten at the top of La Liga after being held to an entertaining draw by Celta Vigo|work=BBC Sport|date=2 December 2017}}</ref> ከሳምንት በኋላ፣ በታህሳስ 10፣ ባርሴሎና በቪያሪያል 2-0 ሲያሸንፍ ሱአሬዝ እና ሜሲ በድጋሚ አስቆጥረዋል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/42301460|title=Luis Suarez and Lionel Messi scored as leaders Barcelona regained their five-point lead at the top of La Liga by beating 10-man Villarreal|work=BBC Sport|date=10 December 2017|access-date=10 December 2017}}</ref> በታህሳስ 17 ሱአሬዝ በዴፖርቲቮ ላ ኮሩኛ 4-0 በሆነ ውጤት ሁለቱን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-4-0-deportivo-winter-wonderland|title=FC Barcelona 4–0 Deportivo: Winter wonderland|date=17 December 2017}}</ref> አንድ ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ በበርናቦው ሪያል ማድሪድን 3-0 ሲያሸንፍ ለባርሴሎና ጎል አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/real-madrid-0-fcbarcelona-3-messi-christmas-match-report|title=Real Madrid 0 Barça 3: Messi Christmas!|date=23 December 2017}}</ref> በኤል ክላሲኮ ያስቆጠረው ግብ በፕሮፌሽናል ህይወቱ 400ኛ ግብ ነበር። <ref>{{Cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/12/25/5a412497468aebac6a8b461b.html|title=The best of Luis Suarez's 400 goals|work=Marca|date=25 December 2017}}</ref>
የመካከለኛው ዘመን እረፍትን ተከትሎ በጥር 14 2018 [[ሪያል ሶሲየዳድ|በሪያል ሶሲዳድ]] 4–2 የተመለሰው ጨዋታ ሱአሬዝ ሁለት ጊዜ አስቆጠረ <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-real-sociedad-v-fc-barcelona-thrilling-comeback-win-4-2-suarez|title=MATCH REPORT: Real Sociedad v FC Barcelona: Thrilling comeback win (2–4)|publisher=FC Barcelona|date=14 January 2018}}</ref> ከሳምንት በኋላ በጥር 21 ቀን ባርሴሎና ሪያል ቤቲስን 5-0 ባሸነፈበት ጨዋታ ሁለት ግቦችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/42769903|title=Lionel Messi and Luis Suarez both scored twice as Barcelona thumped Real Betis to move 11 points clear at the top of La Liga|work=BBC Sport|date=21 January 2018|access-date=21 January 2018}}</ref> የካቲት 24 ቀን በሜዳው ጂሮናን 6–1 ባሸነፈበት ጨዋታ ሀትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-barca-girona-unstoppable-6-1-|title=FC Barcelona – Girona: Unstoppable! (6–1)|publisher=FC Barcelona|date=24 February 2018}}</ref> በኤፕሪል 4 ላይ ሱአሬዝ አስ ሮማን 4–1 ሲያሸንፍ በቻምፒየንስ ሊግ የሩብ ፍፃሜ የመጀመሪያ ጨዋታ ላይ አስቆጥሯል ፣ምንም እንኳን ሮማ የመልስ ጉዞዋን ብታጠናቅቅም ባርሴሎናን በሁለተኛው እግሩ ያንኳኳል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43632211|title=Roma pulled off a sensational second-leg comeback to beat Barcelona 3–0 and reach the Champions League semi-finals on away goals|work=BBC Sport|date=10 April 2018|access-date=10 April 2018}}</ref>
በኤፕሪል 14፣ ባርሴሎና ቫሌንሺያን 2–1 በማሸነፍ በ39 ጨዋታዎች በላሊጋ ታሪክ ረጅሙን ያለመሸነፍ ጉዞ ለማስመዝገብ ሱአሬዝ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-2-1-valencia-cf-record-breakers|title=FC Barcelona 2–1 València CF: Record breakers|date=14 April 2018}}</ref> እ.ኤ.አ ኤፕሪል 21 ባርሴሎና አራተኛውን ተከታታይ የኮፓ ዴልሬይ ዋንጫ በማድሪድ የፍፃሜ ጨዋታ ሲቪያን 5-0 በማሸነፍ ሱአሬዝ ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/copa-del-rey-final-match-report-sevilla-0-5-fc-barcelona-wanda-ful-|title=Sevilla 0–5 FC Barcelona: Wanda-ful!|publisher=FC Barcelona|date=21 April 2018}}</ref> በ29 ኤፕሪል ሱዋሬዝ ዴፖርቲቮ ላ ኮሩንናን 4–2 ሲያሸንፍ ከባርሴሎና ጋር ሶስተኛውን የሊግ ዋንጫ በማንሳት የሜሲን ሶስቱን ጎሎች አመቻችቷል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/43928594|title=Barcelona wrapped up the league title in Ernesto Valverde's first season as manager with a Lionel Messi-inspired victory over Deportivo La Coruna|work=BBC Sport|date=29 April 2018|access-date=29 April 2018}}</ref> ከሳምንት በኋላ ባርሴሎና በሜይ 6 ከሪል ማድሪድ ጋር በሜዳው 2-2 በሆነ አቻ ውጤት በሊግ ሽንፈትን ያላስተናገደበትን ድግግሞሹን ለማስፋት; ለባርሳ ጎሎቹን ሱዋሬዝ እና ሜሲ አስቆጥረዋል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-fc-barcelona-vs-real-madrid-still-undefeated-2-2-|title=MATCH REPORT: Barça and Real Madrid draw 2–2, as Catalans extend unbeaten streak|date=6 May 2018}}</ref> በሜይ 13 በተደረገው የፍጻሜ ጨዋታ በሌቫንቴ 4–5 መሸነፉን ተከትሎ የባርሴሎና የሊግ ሪከርድ ያለመሸነፍ ጉዞ ከ43 ጨዋታዎች በኋላ አብቅቷል። ባርሴሎና 1–5 በሆነ ውጤት መመለሱን የቀጠለ ሲሆን ሁለቱም ሱዋሬዝ እና አዲሱ የክለብ ሪከርድ ፈራሚ ፊሊፔ ኩቲንሆ እያንዳንዳቸው ሁለት ጎሎችን ቢያስቆጥሩም የአቻነት ጎል ማግኘት አልቻሉም። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/match-report-levante-ud-v-fc-barcelona-undefeated-run-comes-to-end-5-4-|title=Levante UD v FC Barcelona: Undefeated run comes to end (5–4)|publisher=FC Barcelona|date=13 May 2018}}</ref> ሱዋሬዝ በ31 ጎሎች እና በአጠቃላይ 17 ለጎል የሚሆኑ ኳሶችን አመቻችቶ በማሳየት የውድድር ዘመኑን ያጠናቀቀ ሲሆን ባደረጋቸው 12 የላሊጋ ኳሶች ለሶስተኛ ተከታታይ የውድድር ዘመን የሊጉን ከፍተኛ አሲስት አድርጎታል። <ref name="Luis Suárez"/> <ref>{{Cite news|url=https://www.statbunker.com/competitions/MostAssists?comp_id=600|title=Most assists in La Liga|access-date=12 March 2012|work=statbunker|accessdate=24 February 2024|archivedate=19 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210519085049/https://www.statbunker.com/competitions/MostAssists?comp_id=600}}</ref>
==== 2018–19፡ ከኋላ-ወደ-ጀርባ የላሊጋ ድል ====
[[File:Luis_Suarez_2019_03_17_2.jpg|thumb|ሱዋሬዝ በ2019 ለባርሴሎና እየተጫወተ ነው።]]
በሴፕቴምበር 2 2018 ሱዋሬዝ ለባርሴሎና አዲስ ከፍ ያለዉን ሁስካን 8–2 ባሸነፈበት ጨዋታ ሁለት ጊዜ አስቆጠረ <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-fc-barcelona-huesca-gr-eight-8-2|title=FC Barcelona – SD Huesca: Gr-eight! (8–2)|date=2 September 2018|publisher=FC Barcelona}}</ref> ከሳምንት በኋላ ሪያል ሶሲዳድ 2-1 ሲያሸንፉ ክለቡ በላሊጋው ከአራቱ አራቱን ሲያሸንፍ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2018-2019/match-report-real-societat-1-2-barca-real-delight|title=Real Sociedad 1–2 Barça: Real delight|date=15 September 2018}}</ref> ኦክቶበር 28 ላይ ሱአሬዝ በኤል ''ክላሲኮ'' ሪያል ማድሪድን 5-1 በሜዳው ባሸነፈበት ጨዋታ ሀትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite news|title=Suarez scores hat-trick as Barca thrash Real in El Clasico|url=https://www.bbc.com/sport/football/45995215|access-date=28 October 2018}}</ref> ላለፉት ሃያ አመታት በክላሲኮ የሊግ ሃትሪክ በመስራት ከመሲ ቀጥሎ ሁለተኛው ''የባርሴሎና'' ተጫዋች ሆኗል። ከአንድ ሳምንት በኋላ፣ በኖቬምበር 3፣ ሱአሬዝ [[ራዮ ቫዬካኖ|በራዮ ቫሌካኖ]] 3–2 የተመለሰውን ድል ለመምራት ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። <ref>{{Cite news|title=Barcelona secured two late goals to beat struggling Rayo Vallecano in a remarkable game, extending their lead at the top of La Liga to four points.|url=https://www.bbc.com/sport/football/46038007|date=3 November 2018|access-date=3 November 2018|work=BBC Sport}}</ref>
በጥር 13 ቀን ሱዋሬዝ ባርሴሎና ኢባርን 3 ለ 0 ባሸነፈበት ጨዋታ ሁለት ግቦችን አስቆጥሮ የሜሲን ጎል አግዞ ቡድኑ በሊጉ የደረጃ ሰንጠረዡ በ5 ነጥብ እንዲመራ አስችሎታል። <ref>{{Cite news|title=Lionel Messi scored his 400th La Liga goal as Barcelona beat Eibar at the Nou Camp to regain their five-point lead at the top of the table.|url=https://www.bbc.com/sport/football/46858269|date=13 January 2019|access-date=13 January 2019|work=BBC Sport}}</ref> እ.ኤ.አ. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/feb/27/real-madrid-barcelona-copa-del-rey-match-report|title=Luis Suárez scores twice as Barcelona beat Real Madrid to reach cup final|work=The Guardian|date=27 February 2019|access-date=4 July 2021}}</ref> በ27 ኤፕሪል 2019 ባርሴሎና ለሁለተኛ ተከታታይ የላሊጋ ዋንጫ እና የሱሬዝ አራተኛውን የሊግ ዋንጫ ከክለቡ ጋር አረጋግጧል። <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2019/apr/27/barcelona-levante-la-liga-match-report|title=Barcelona win La Liga title as Lionel Messi goal secures victory over Levante|access-date=27 April 2019}}</ref> ሆኖም ሱዋሬዝ በ2018–19 UEFA Champions League አንድ ግብ ብቻ አስመዝግቧል። ይህ የሆነው በሜይ 1 ሲሆን የባርሴሎናውን የመክፈቻ ጎል በማስቆጠር የሱሬዝ የቀድሞ ክለብ ሊቨርፑልን በግማሽ ፍፃሜው የመጀመሪያ ጨዋታ 3-0 ሲያሸንፉ። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/41574/fc-barcelona-liverpool-uefa-champions-league-2018-19|title=FC Barcelona 3–0 Liverpool|publisher=FC Barcelona|date=1 May 2019}}</ref> ሆኖም ባርሴሎና በሜይ 7 በአንፊልድ 0-4 በሆነ የሁለተኛው ጨዋታ ይሸነፋል ፣ይህም ተወግዶ ለሁለተኛ ተከታታይ የውድድር ዘመን በሶስት ጎሎች የመጀመሪያ ጨዋታ መሪነቱን አባክኗል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/48179167|title=Liverpool 4–0 Barcelona|work=BBC Sport|date=7 May 2019|access-date=7 May 2019}}</ref> ሱዋሬዝ በሁሉም ውድድሮች በ25 ጎሎች እና 10 አሲስቶች የውድድር ዘመኑን አጠናቋል። <ref name="Luis Suárez"/>
==== 2019–20፡ ለባርሴሎና የመጨረሻ የውድድር ዘመን ====
በሴፕቴምበር 15፣ በ2019–20 የሊግ ዘመቻ የመጀመሪያ ጨዋታ ላይ ካጋጠመው የጥጃ ጉዳት በኋላ፣ <ref>{{Cite news|url=https://en.as.com/en/2019/08/17/football/1566031622_586655.html/|title=Luis Suárez injury: Barcelona confirm calf damage|work=AS|date=17 August 2019|access-date=17 August 2019|accessdate=24 February 2024|archivedate=17 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190817202221/https://en.as.com/en/2019/08/17/football/1566031622_586655.html}}</ref> ሱአሬዝ የግብ መለያውን ከፈተ በ60ኛው ቫሌንሲያ 5–2 በማሸነፍ ጎል በማስቆጠር ደቂቃ ምትክ. <ref>{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/luis-suarez-goals-vs-valencia-watch-barcelona-superstar-scoring-brace-upon-his-return-against-valencia/|title=Luis Suárez goals Vs Valencia: Watch Barcelona superstar scoring brace upon his return against Valencia|date=15 September 2019}}</ref> እ.ኤ.አ ኦክቶበር 2፣ በ2019–20 የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ የቡድን ደረጃ በኢንተር ሚላን 2–1 የመልስ ጨዋታ ሁለት ግቦችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/matches/52691/fc-barcelona-internazionale-uefa-champions-league-2019-2020|title=FC Barcelona 2–1 Internazionale|date=2 October 2019}}</ref> ከአራት ቀናት በኋላ በሊግ ሲቪያ 4–0 በሆነ ውጤት በብስክሌት ምት ጎል አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/luiz-suarez-goal-vs-sevilla-watch-uruguayan-striker-score-an-incredible-overhead-kick-goal/|title=Luiz Suarez goal Vs Sevilla: Watch Uruguayan striker score an incredible overhead kick goal|date=7 October 2019}}</ref>
እ.ኤ.አ. በታህሳስ 7፣ በማሎርካ 5–2 በሆነ ውጤት በማሸነፍ ጥምዝ የሆነችውን የኋሊት ጎል አስመዝግቧል። <ref>{{Cite web|url=https://www.sportbible.com/football/news-goals-luis-suarez-scored-a-sensational-backheel-goal-in-barcelonas-win-20191208/|title=Luis Suarez Scored A Sensational Backheel Goal In Barcelona's Win Over RCD Mallorca|date=8 December 2019|accessdate=24 February 2024|archivedate=8 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208134628/https://www.sportbible.com/football/news-goals-luis-suarez-scored-a-sensational-backheel-goal-in-barcelonas-win-20191208}}</ref> ከሶስት ቀናት በኋላ ሱዋሬዝ ባርሴሎናን በባርሴሎና ሻምፒዮንስ ሊግ ምድብ የመጨረሻ ጨዋታ ላይ ኢንተርን 2-1 ሲያሸንፍ ከአንሱ ፋቲ ዘግይቶ ያስቆጠራትን ግብ ከመቀመጫዉ ላይ በመውጣት ባርሴሎናን መራ። እ.ኤ.አ. ጥር 12 ቀን 2020 ባርሴሎና ሱዋሬዝ በሱፐርኮፓ ዴ ኢስፓኛ አትሌቲኮ ላይ ባደረገው ሽንፈት የጉልበት ጉዳት ከደረሰበት በኋላ ለአራት ወራት ሊያገለግል የሚችል ቀዶ ጥገና ማድረግ እንዳለበት አረጋግጧል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1570057/luis-suarez-out-for-four-months|title=Luis Suárez, out for four months|date=12 January 2020}}</ref> ሀምሌ 9 ቀን [[አር.ሲ.ዲ. ኤስፓንዮል|ኤስፓኞልን]] 1-0 ባሸነፈበት ጨዋታ ብቸኛዋን ግብ በማስቆጠር ሱዋሬዝ ከባርሴሎና ጋር 195 ጎሎችን ከላዝሎ ኩባላ በልጦ በክለቡ ታሪክ ሶስተኛው የምንግዜም ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪ ሆኗል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1712073/luis-suarez-overtakes-kubala|title=Luis Suárez overtakes Kubal}}</ref>
እ.ኤ.አ. ኦገስት 8 በጉዳት ምክንያት የመጀመሪያውን ጨዋታ ያመለጠው ሱዋሬዝ ባርሴሎና ናፖሊን 3-1 ባሸነፈበት የሁለተኛው የቻምፒየንስ ሊግ የ16ኛ ሳምንት ጨዋታ ላይ በፍፁም ቅጣት ምት አስቆጥሮ ወደ ሩብ ፍፃሜ ሲያልፍ ባየር ሙኒክ በአንድ እግር ግጥሚያ። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/53693135|title=Barcelona 3–1 Napoli: Messi and Suarez help Barca win 4–2 on aggregate|work=BBC Sport|date=8 August 2020|access-date=8 August 2020}}</ref> እ.ኤ.አ. ኦገስት 14 ቀን ባርሴሎና በባየርን 2–8 ሽንፈትን አስተናግዶ የቡድኑን ሁለተኛ ጎል አስቆጠረ።ይህም ከ2007–08 በኋላ የመጀመሪያውን ዋንጫ አልባ ያደረገ የክለቡ አስከፊ ሽንፈት ወደ ሰባ አመታት ገደማ ቀርቷል። <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/53745581|title=Barcelona 2–8 Bayern Munich: Brilliant Bayern smash Barca to reach Champions League semis|work=BBC Sport|date=14 August 2020|access-date=14 August 2020}}</ref>
=== አትሌቲኮ ማድሪድ ===
==== 2020–21፡ የመጀመሪያ ወቅት እና አምስተኛው የላሊጋ ዋንጫ ====
እ.ኤ.አ. ነሐሴ 19 ቀን 2020 የባርሴሎና ዋና አሰልጣኝ ከሆኑ በኋላ ሮናልድ ኩማን ለሱዌሬዝ እንደማይፈለጉ አሳወቁ ፣ እና የክለቡ ፕሬዝዳንት ጆሴፕ ማሪያ ባርቶሚ በ 8-2 ሽንፈት በኋላ ለሽያጭ አይቀርቡም ያላቸውን ተጫዋቾች ዝርዝር አስውለውታል። በዚያ ወር መጀመሪያ ላይ ባየር ሙኒክ በቻምፒየንስ ሊግ ውድድር ላይ። <ref>{{Cite news|title=Lionel Messi takes fresh aim at Barcelona for 'throwing out' Luis Suárez|url=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/25/lionel-messi-takes-fresh-aim-at-barcelona-for-throwing-out-luis-suarez|access-date=2 October 2020|work=The Guardian}}</ref> እ.ኤ.አ. ሴፕቴምበር 23 ቀን 2020 [[ዩቬንቱስ እግር ኳስ ክለብ|ጁቬንቱስን]] መቀላቀል ተስኖት እና የጣሊያን ዜግነት ለማግኘት መንገዱን በማጭበርበር ክስ ቀርቦበት <ref name="Investigation">{{Cite news|title=Investigation launched into suspected 'fixed' Italian language exam for Suarez|url=https://www.thelocal.it/20200922/luis-suarez-inestigated-for-suspected-cheating-on-italian-citizenship-language-exam|access-date=24 September 2020|work=The Local Italy|date=22 September 2020}}</ref> ሱዋሬዝ [[አትሌቲኮ ማድሪድ|ከአትሌቲኮ ማድሪድ]] ጋር የሁለት አመት ኮንትራት ፈረመ። <ref>{{Cite web|title=Luis Suárez will join Atlético Madrid on two-year deal|url=https://onefootball.com/en/news/luis-suarez-will-join-atletico-madrid-on-two-year-deal-31144382|work=OneFootball}}</ref>
በሴፕቴምበር 27 ሱዋሬዝ በግራናዳ 6-1 በሆነ ውጤት በማሸነፍ ሁለት ግቦችን በማስቆጠር እና ማርኮስ ሎሬንቴ አሲስት በማድረግ ለክለቡ የመጀመሪያ ጨዋታውን አድርጓል። <ref>{{Cite web|last=Čičin-Mašansker|first=Goran|date=27 September 2020|title=Debi iz snova: Suarez pokazao kakvo će biti pojačanje, u prvom nastupu zabio dva komada i asistirao|url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/primera/debi-iz-snova-suarez-pokazao-kakvo-ce-biti-pojacanje-u-prvom-nastupu-zabio-dva-komada-i-asistirao-15021549|work=[[Sportske novosti]]}}</ref> እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 25 የሱአሬዝ የኋላ ሂል ጎል በታህሳስ 7 2019 ያስቆጠረው ማሎርካ ላይ ለ 2020 የፊፋ ፑስካስ ሽልማት ታጭቷል፣ በመጨረሻም በቶተንሃም ሆትስፐር ልጅ ሄንግ-ሚን ባስቆጠረው ጎል ሁለተኛ ሆኖ አጠናቋል። <ref>{{Cite web|date=25 November 2020|title=Goal of the Year! Son, Suarez, WSL stars up for FIFA Puskas Award|url=https://www.espn.com/soccer/blog-the-toe-poke/story/4244542/puskas-award-2020-nominees-sonsuarezgignacwsl-stars-up-for-fifas-goal-of-the-year-prize|work=ESPN.com}}</ref> እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 3 2021 ሱዋሬዝ በአላቬስ ላይ የ90ኛው ደቂቃ አሸናፊን አስመዝግቧል። ይህ ድንቅ ተግባር የራዳሜል ፋልካኦን የተጫዋች ምርጥ ጅምር በዚህ ክፍለ ዘመን በአትሌቲኮ አጀማመር አድርጎታል። በመጀመሪያዎቹ አስራ ሁለት የላሊጋ ጨዋታዎች ያደረጋቸው አስራ አንድ ግቦች (ዘጠኝ ግቦች እና ሁለት አሲስቶች) በ2011 የፋልካኦን ዘጠኝ ግቦች እና አንድ አሲስት በልጠውታል <ref>{{Cite web|date=3 January 2021|title=Suarez sets new Atletico record with dramatic late winner against Alaves|url=https://www.goal.com/en/amp/news/suarez-sets-new-atletico-record-with-dramatic-late-winner/15ioite8chkm31c10aqmizlizm|work=Goal.com}}</ref>
[[File:Lokomotiv_vs_Atletico_Madrid_2020-11-12.jpg|thumb|ሱአሬዝ (በስተግራ) በ2020-21 የአውሮፓ ቻምፒየንስ ሊግ የምድብ ጨዋታዎች ከሎኮሞቲቭ ሞስኮ ጋር በአትሌቲኮ ሲጫወት]]
እ.ኤ.አ. ጥር 21 ቀን ሱአሬዝ ኢባርን 2-1 ባሸነፈበት ጨዋታ የመጨረሻ ደቂቃ ቅጣትን ጨምሮ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል። ይህ ማለት ባለፉት አስር የሊግ ዘመቻዎች በእጥፍ አሃዞችን መምታት ችሏል ማለት ነው። <ref>{{Cite news|title=Luis Suarez has now reached double figures for league goals in each of the past 10 league campaigns.|work=Twitter|url=https://twitter.com/Squawka/status/1352364399294640130|access-date=21 January 2021}}</ref> ከሶስት ቀናት በኋላ የአትሌቲኮ ሁለተኛ ጎል በማስቆጠር [[ቫለንሲያ እግር ኳስ ክለብ|ቫሌንሺያን]] 3–1 በማሸነፍ የሊጉን ያስቆጠረው በአስራ አምስት ጨዋታዎች አስራ ሁለት ጎሎችን በማድረስ በላሊጋው ትልቁ ነው። ይህ ተግባር ሱዋሬዝ [[ክርስቲያኖ ሮናልዶ]] ወደ ሪያል ማድሪድ ካቀና በኋላ (በ2010 በ15 ጨዋታዎች 13 ጎሎችን በማስቆጠር በሊጉ አዲስ ክለብ ውስጥ ለአንድ ተጫዋች ጥሩውን አጀማመር አሳይቷል) ማለት ነው። <ref>{{Cite web|title=Suarez's scorching Atletico Madrid start matched only by Ronaldo as former Barcelona star scores again|url=https://www.goal.com/en/news/suarezs-scorching-atleti-start-matched-only-by-ronaldo-as-former-/1eme0katb7vz71v6z1lok5o242|date=24 January 2021|work=Goal.com}}</ref> በጥር 31፣ ሱአሬዝ ካዲዝ 4–2 ሲያሸንፍ ሌላ ሁለት ጎሎችን አስቆጥሯል፣ እንዲሁም ለክለቡ የመጀመሪያውን የፍፁም ቅጣት ምት ጎል አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|title=Luis Suarez scores stunning Atletico Madrid free-kick to continue incredible debut season|url=https://www.givemesport.com/1644774-luis-suarez-scores-stunning-atletico-madrid-freekick-to-continue-incredible-debut-season|date=31 January 2021|work=givemesport}}</ref> በመቀጠልም በፌብሩዋሪ 8 አትሌቲኮ ከሴልታ ቪጎ 2–2 በሆነ አቻ ውጤት ባስቆጠረው ጨዋታ ተጨማሪ ጎሎችን አስመዝግቧል። <ref>{{Cite news|title=Atletico Madrid 2–2 Celta Vigo: Luis Suarez scores twice|url=https://www.bbc.com/sport/football/55987927|date=9 February 2021|access-date=9 February 2021|work=BBC Sport}}</ref>
ማርች 7 ላይ ሱአሬዝ በማድሪድ ደርቢ ሪያል ማድሪድ ላይ የመክፈቻውን ኳስ አስቆጥሯል ይህም በአምስት ግጥሚያዎች ውስጥ የመጀመሪያውን ጎል አስቆጥሯል ፣ ምንም እንኳን ጨዋታው 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ሲጠናቀቅ አትሌቲኮ ቢያገባም ። <ref>{{Cite web|title=Benzema strikes late as Real Madrid nick draw against Atletico|url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=581950|date=7 March 2021|work=ESPN}}</ref> በማርች 21፣ አትሌቲኮ በአላቬስ 1–0 በሆነ ውጤት ሲያሸንፍ ሱአሬዝ በግጥሚያ አሸናፊው 500ኛ የስራ ዘመን ግቡን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|title=Suarez joins Messi and Ronaldo in 500-goal club with winning strike for Atletico Madrid against Alaves|url=https://www.goal.com/en-in/news/suarez-joins-messi-ronaldo-500-goal-club/nbz8alxyfdk810jnh8h9k6po7|date=21 March 2021|work=Goal.com}}</ref> በሜይ 16፣ የላሊጋው የውድድር ዘመን የመጨረሻ ግጥሚያ ቀን ሱአሬዝ ቡድናቸው ኦሳሱናን 2–1 ባሸነፈበት የመልስ ጨዋታ በሞት ደቂቃዎች ውስጥ ወሳኝ አሸናፊነትን አስመዝግቦ የውድድር ዘመኑ ሃያኛውን ጎሉን አስመዝግቦ አትሌቲኮ በጠረጴዛው አናት ላይ መቆየቱን አረጋግጧል። . <ref>{{Cite web|title=Late Luiz Suarez winner against Osasuna puts Atletico Madrid on brink of La Liga title|url=https://www.espn.in/football/report?gameId=581838|date=16 May 2021|work=ESPN}}</ref> በሜይ 22 የሊጉ የውድድር ዘመን የመጨረሻ ግጥሚያ ቀን ሱአሬዝ ሪያል ቫላዶሊድ 2–1 ሲመለስ የማሸነፊያውን ጎል አስቆጥሮ ክለቡን ወደ ድል በመምራት በሰባት አመታት ውስጥ የመጀመሪያውን የላሊጋ ዋንጫ ማንሳት ችሏል። <ref>{{Cite web|title=Atletico Madrid champions as Luis Suarez seals dramatic comeback victory at Real Valladolid|url=https://www.eurosport.com/football/liga/2020-2021/real-valladolid-v-atletico-madrid-la-liga-showdown-live_sto8329320/story.shtml|date=22 May 2021|work=eurosport}}</ref> ሱዋሬዝ በ21 ጎሎች የአትሌቲኮ ከፍተኛ ጎል አግቢ ሆኖ የመጀመሪያውን የውድድር ዘመን አጠናቋል። <ref name="ReferenceA">{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-us/people/uruguay/16639/luis-su%C3%A1rez|title=Luis Suárez|access-date=22 May 2021|work=Goal.com}}</ref>
==== 2021–22፡ ሁለተኛ ምዕራፍ እና መነሻ ====
ሱዋሬዝ በውድድር ዘመኑ የመጀመሪያ የሊግ ጅማሮውን ቪላሪያል ላይ ሲያስቆጥር ምንም እንኳን ጉዳት ቢያጋጥመውም ከሜዳው እንዲወጣ ቢደረግም 2-2 በሆነ አቻ ውጤት ተጠናቋል። <ref>{{Cite web|title=Atletico Madrid avoid defeat to Villarreal with shocking stoppage-time own goal|url=https://www.espn.com/football/report?gameId=610749|date=29 August 2021|work=ESPN}}</ref> በሴፕቴምበር 21፣ ሱአሬዝ ሁለቱንም የአትሌቲኮ ግቦችን በጌታፌ 2–1 የመልስ ጨዋታ አሸንፏል። <ref>{{Cite news|title=Luis Suarez scored two late goals as La Liga champions Atletico Madrid came from behind to beat neighbours Getafe.|url=https://www.bbc.com/sport/football/58646470|date=22 September 2021|access-date=22 August 2021|work=BBC Sport}}</ref> በሴፕቴምበር 28፣ ሱአሬዝ በ2021–22 የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግ የቡድን ደረጃ ከኤሲ ሚላን ጋር በሜዳው 2–1 ባሸነፈበት የጉዳት ጊዜ ቅጣት አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|title=Last-gasp Suarez penalty earns Atletico Madrid victory over 10-man AC Milan|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/618768|date=28 September 2021|work=ESPN}}</ref> ኦክቶበር 2፣ ሱአሬዝ በላሊጋው አትሌቲኮ ባርሴሎናን 2-0 ሲያሸንፍ ሁለቱንም ግብ አስቆጥሮ አሲስቷል፣ ምንም እንኳን በቀድሞ ክለቡ ላይ መረብን ባያከብርም። <ref>{{Cite web|title=Suarez pleads for forgiveness after netting first goal against former club Barcelona|url=https://www.goal.com/en/news/suarez-pleads-for-forgiveness-after-netting-first-goal/jc11zq06jtut1ciasdwdygggo}}</ref> ሱዋሬዝ በጥቅምት 24 ሌላ ሁለት ግቦችን አስመዝግቧል፡ አትሌቲኮዎችን ከሪያል ሶሴዳድ ጋር 2-2 ሲለያይ በሁለት ጎሎች ተከትለውታል። <ref>{{Cite web|title=Suarez rescues point for Atletico Madrid against LaLiga leaders Real Sociedad|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610678|date=25 October 2021|work=ESPN}}</ref> ኤፕሪል 2 ላይ 4-1 በሆነ ውጤት በአላቬስ ላይ ሁለት ግቦችን አስቆጥሯል። <ref>{{Cite web|title=Atletico Madrid vs. Alavés – Football Match Report – April 3, 2022|url=https://www.espn.in/football/report/_/gameId/610470|work=ESPN}}</ref> ውጤቱን ተከትሎ በውድድር ዘመኑ 11 የሊግ ግቦችን አስቆጥሯል። በአሥረኛው ተከታታይ የውድድር ዘመን በአገር ውስጥ ሊጎች በሥራው ሁለት አኃዝ ላይ ደርሷል።
እ.ኤ.አ. በሜይ 15 ቀን 2022 በዚህ የአትሌቲኮ ዘመቻ ከተጠናቀቀው የቤት ግጥሚያ በኋላ ቡድኑ በውድድር ዘመኑ መጨረሻ የሱሬዝ መልቀቅን አስታውቆ ነበር፣ <ref>{{Cite web|url=https://goalballs.com/suarez-herrera-will-leave-athletic-at-the-end-of-this-season-all-football/|title=Suarez & Herrera will leave athletic at the end of this season|date=15 May 2022|accessdate=24 February 2024|archivedate=2 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702210245/https://goalballs.com/suarez-herrera-will-leave-athletic-at-the-end-of-this-season-all-football/}}</ref> ደጋፊዎቸ የሚነበብ ግዙፍ ባነር ሲያወጡ ታላቅ አቀባበል ተደርጎለታል። ሻምፒዮን ስላደረግከን ሉቾ እናመሰግናለን።" <ref>{{Cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/thank-you-lucho-making-us-champions-3024616|title='Thank you Lucho for making us champions'|date=16 May 2022}}</ref> በኋላም ክለቡ በዋንዳ ሜትሮፖሊታኖ ሙዚየም ውስጥ በዋናው ግድግዳ ላይ የራሱን ምስል <ref>{{Cite web|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/luis-suarez-honored-at-the-wanda-metropolitano|title=Luis Suárez, honored at the Wanda Metropolitano|date=7 June 2022}}</ref> ምስል በማቅረብ ሱዋሬዝን አክብሯል። <ref name="ReferenceA"/>
=== ወደ ናሲዮናል ተመለስ ===
እ.ኤ.አ. በጁላይ 26 2022 ሱአሬዝ ከልጅነቱ ክለብ [[ክለብ ናስዮናል ዴ ፉትቦል|ናሲዮናል]] ጋር ወደ ክለቡ ነፃ ዝውውር ከመጀመሩ በፊት ቅድመ ስምምነት ላይ መድረሱን አስታውቋል፣ ይህም <ref>{{Cite web|last=Bernstein|first=Dan|title=Luis Suarez announces he will sign with Nacional in return to boyhood Uruguayan club|url=https://www.goal.com/en-us/news/luis-suarez-announces-he-will-sign-with-nacional-in-return/blt720fdbc99cb724a5|date=26 July 2022|work=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref> የተረጋገጠ ነው። <ref>{{Cite web|title=¡Luis Suárez vuelve a casa!|url=https://nacional.uy/es/news/es-luis-suarez-vuelve-a-casa-2022-07-24|date=27 July 2022|work=[[Club Nacional de Football]]|accessdate=2024-02-24|archivedate=2023-04-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404111621/https://nacional.uy/es/news/es-luis-suarez-vuelve-a-casa-2022-07-24/}}</ref> ሁለተኛውን የመጀመርያ ጨዋታውን ለኤል ''ቦልሶ'' በኦገስት 2 አደረገ በኮፓ ሱዳሜሪካና በአትሌቲኮ ጎያኒሴ 1–0 ሽንፈት በፓርኪ ሴንትራል ። <ref>{{Cite web|title=Suarez makes 2nd Nacional debut as late substitute in loss|url=https://www.beinsports.com/en/football/news/suarez-makes-2nd-nacional-debut-as-late-subst/1926497|date=2 August 2022|work=[[BeIN Sports]]|accessdate=24 February 2024|archivedate=7 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220807143217/https://www.beinsports.com/en/football/news/suarez-makes-2nd-nacional-debut-as-late-subst/1926497}}</ref> ከአራት ቀናት በኋላ ሬንቲስታስ በሜዳው 3-0 በሆነ የሊግ አሸናፊነት የመጨረሻውን ግብ አስመዝግቧል። <ref>{{Cite web|last=Fernández|first=Baldomero|title=Luis Suárez already off the mark in second spell with Nacional|url=https://en.as.com/soccer/luis-suarez-already-off-the-mark-in-second-spell-with-nacional-n/|date=6 August 2022|work=[[Diario AS]]}}</ref>
እ.ኤ.አ ኦክቶበር 31፣ በሻምፒዮንሺፕ የፍጻሜ ውድድር ወቅት፣ ሱአሬዝ የጨዋታው ምርጥ ሰው ነበረው ቡድኑን [[ሊቨርፑል የእግር ኳስ ክለብ (ሞንቴቪድዮ)|ሊቨርፑል ሞንቴቪዲዮን]] 4–1 በማሸነፍ ሁለት ጊዜ አስቆጥሮ ናሲዮናል 2022 የኡራጓይ ፕሪሜራ ዲቪዚዮን ሻምፒዮን እንዲሆን አድርጓል። <ref name=":3">{{Cite news|date=31 October 2022|title=Suarez scores v Liverpool to win Uruguayan title|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/football/63457499|access-date=9 November 2022}}</ref> በውድድር ዘመኑ በ14 የሊግ ጨዋታዎች ስምንት ጎል እና ሶስት አሲስት በማድረግ አጠናቋል። <ref name="ReferenceA"/>
=== ግሬሚዮ ===
[[File:Luis_Suarez_en_Grêmio.jpg|thumb|ሱዋሬዝ በግንቦት 2023 [[ስፖርት ክለብ ኢንተርናሲዮናል|ኢንተርናሺናል]] ላይ በግሬናል ደርቢ ላይ [[ግሬሚዮ ፉት-ቦል ፖርቶ አሌግረንሴ|ለግሬሚዮ]] ካስቆጠራቸው ግቦች አንዱን ሲያከብር]]
በ31 ዲሴምበር 2022 [[ግሬሚዮ ፉት-ቦል ፖርቶ አሌግረንሴ|ግሬሚዮ ሱአሬዝ]] ክለቡን በሁለት አመት ኮንትራት እንደሚቀላቀል አስታውቋል። <ref>{{Cite web|date=31 December 2022|title=Uruguay striker Luis Suárez joining Brazil's Gremio – TSN.ca|url=https://www.tsn.ca/uruguay-striker-luis-suarez-joining-brazil-s-gremio-1.1900010|work=TSN}}</ref> ሱአሬዝ በጃንዋሪ 4 በ Arena do Grêmio በ30,000 ደጋፊዎች ፊት ቀርቧል። <ref>{{Cite web|title=Suárez é apresentado no Grêmio com Arena lotada, se emociona com recepção e promete gols – Gazeta Esportiva|url=https://www.gazetaesportiva.com/times/gremio/suarez-e-apresentado-no-gremio-com-arena-lotada-se-emociona-com-recepcao-e-promete-gols/|work=www.gazetaesportiva.com|date=5 January 2023}}</ref> እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 17 2023 ከሳኦ ሉዊዝ ጋር በ 2023 ሬኮፓ ጋኡቻ ጨዋታ ላይ የመጀመሪያ ጨዋታውን አድርጓል። ሱዋሬዝ 4-1 ሲያሸንፍ ሀትሪክ ሰርቷል። <ref>{{Cite web|title=Luis Suárez tem melhor estreia da carreira em título pelo Grêmio; veja os gols|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/01/17/luis-suarez-tem-melhor-estreia-da-carreira-em-titulo-do-gremio-veja-os-gols.ghtml|work=ge|date=17 January 2023}}</ref>
በኤፕሪል 8፣ ሱአሬዝ ለግሬሚዮ ፡ Campeonato Gaúcho ሁለተኛ ማዕረጉን አሸንፏል። በ 2023 የካምፔናቶ ጋኡቾ የፍጻሜ ጨዋታ ሱዋሬዝ በ Caxias ላይ የፍፁም ቅጣት ምት ጎል አስቆጥሮ በድምር ውጤት ካክሲያስን 2-1 አሸንፏል። <ref>{{Cite web|last=Oliveira|first=Luccas|title=Suárez marca, Grêmio vence Caxias e é campeão gaúcho pela sexta vez consecutiva|url=https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/suarez-marca-gremio-vence-caxias-e-e-campeao-gaucho-pela-sexta-vez-consecutiva/|work=CNN Brasil}}</ref>
በሰኔ መገባደጃ ላይ ሱአሬዝ በደረሰበት የጉልበት ጉዳት ምክንያት ኮንትራቱ ሳይጠናቀቅ ጡረታ ሊወጣ ይችላል የሚሉ ወሬዎች መሰራጨት ጀመሩ። ሰኔ 21 ቀን በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ የግሬሚዮ ፕሬዝዳንት አልቤርቶ ጉሬራ ሱአሬዝ በየቀኑ ማለት ይቻላል በየቀኑ መርፌዎችን እና ልዩ ህክምናዎችን ይሰጣል ፣ የማያቋርጥ ህመም ይሰማዋል ። ከባድ ነው ። ሱዋሬዝ በሰው ሰራሽ አካል የመገጣጠም እድል አለው ። <ref>{{Cite web|title=Presidente do Grêmio admite "situação grave" de Suárez e cita até chance de colocação de prótese|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/21/presidente-do-gremio-admite-situacao-grave-de-suarez-e-evita-prazo-para-definicao.ghtml}}</ref> ሆኖም በማግስቱ ግሬሚዮ ከአሜሪካ ሚኔሮ ጋር ተጫውቶ 3–1 በሆነ ውጤት በሱአሬዝ ወሳኝ አፈፃፀም አስመዘገበ። በአንድ ጎል፣ አንድ አሲስት እና በርካታ ጨዋታዎች እና የጎል ሙከራዎች። ከጨዋታው በኋላ በተደረገው የፕሬስ ቃለ ምልልስ የግሬሚዮ ምክትል ፕሬዝዳንት ፓውሎ ካሌፊ ምንም አይነት ወሬ አለመኖሩን እና ሱአሬዝ እራሱ በማህበራዊ ሚዲያ ላይ ያለውን ወሬ አፌዘበት። <ref>{{Cite web|title=Suárez ironiza possibilidade de aposentadoria em comemoração de gol pelo Grêmio e posts|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/06/23/comemoracao-e-posts-suarez-ironiza-possibilidade-de-aposentadoria.ghtml}}</ref>
በጁላይ ወር፣ ሱአሬዝ አሁንም የጉልበት ችግር እንዳለበት እና ቀደም ብሎ ከግሬሚዮ ቦርድ ጋር ድርድር መጀመሩን የሚገልጹ ወሬዎች እንደገና ብቅ አሉ። <ref>{{Cite web|date=20 July 2023|title=Desejo de sair, dores e jogo duro: entenda os bastidores da relação entre Suárez e o Grêmio|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/desejo-de-sair-dores-e-jogo-duro-entenda-os-bastidores-da-relacao-entre-suarez-e-o-gremio.ghtml|work=ge}}</ref> <ref>{{Cite web|date=20 July 2023|title=Renato confirma indefinição sobre permanência de Suárez no Grêmio e diz: "Essa novela tem que acabar"|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/20/renato-confirma-indefinicao-sobre-permanencia-de-suarez-no-gremio-e-diz-essa-novela-tem-que-acabar.ghtml|work=ge}}</ref> በመገናኛ ብዙኃን ላይ ከተለያዩ ወሬዎች በኋላ፣ ሱአሬዝ ከግሬሚዮ ምክትል ፕሬዝዳንት አንቶኒዮ ብሮም ጋር በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ እስከ 2023 መጨረሻ ድረስ ውሉን እንደሚያሳጥር ገልጿል። በተለይ በብራዚል ሊግ ረጅም እና ጠንካራ የጊዜ ሰሌዳ ላይ የጉልበቱ ችግሮች ተባብሰው እንደነበር ጠቅሰዋል። <ref>{{Cite web|date=29 July 2023|title=Luis Suarez confirms he will leave Gremio early but Uruguay star denies transfer talks with Inter Miami {{!}} Goal.com India|url=https://www.goal.com/en-in/news/luis-suarez-leave-gremio-transfer-talks-inter-miami/blta41f8c4f16533ed3|work=www.goal.com}}</ref> <ref>{{Cite web|date=29 July 2023|title=Suárez rompe silêncio após fim de impasse com o Grêmio e confirma que fica só até o fim do ano|url=https://ge.globo.com/rs/futebol/times/gremio/noticia/2023/07/29/suarez-quebra-silencio-e-confirma-saida-do-gremio-ao-fim-do-ano-nao-vou-render-o-que-esperam-de-mim.ghtml|work=ge}}</ref>
እ.ኤ.አ. ህዳር 9 2023 ሱአሬዝ ለግሬሚዮ ሁለተኛውን ሃት-ትሪክ አስቆጥሯል፡ መሪዎቹን [[ቦታፎጎ ዴ ፉትቦል ኤ ሬጋታስ|ቦታፎጎን]] 3–1 ካሸነፈ በኋላ ከሜዳው ውጪ 4–3 ሲያሸንፍ። <ref>{{Cite web|last=Odetokun|first=Elijah|date=10 November 2023|title=Luis Suarez: Ex Liverpool Striker Scores Second Half Hat Trick to Help Gremio Beat Botafogo|url=https://sportsbrief.com/football/52696-luis-suarez-liverpool-striker-scores-second-hat-trick-gremio-beat-botafogo/|work=sportsbrief.com|accessdate=24 February 2024|archivedate=10 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124618/https://sportsbrief.com/football/52696-luis-suarez-liverpool-striker-scores-second-hat-trick-gremio-beat-botafogo/}}</ref>
ካምፔናቶ ብራሲሌይሮን በ17 ጎል እና 11 አሲስት በአጠቃላይ በ33 ጨዋታዎች 28 የጎል አግቢነት በማሳየት አጠናቋል። ግሬሚዮ በሻምፒዮናው 2ኛ በመሆን በውድድሩ የግብ ተሳትፎ መሪ ነበር። በታህሳስ ወር ሱአሬዝ የ Brasileirão ምርጥ ተጫዋች ሆኖ ተመርጦ ቦላ ደ ኦሮ በ ESPN ብራዚል ተሸልሟል። <ref>{{Cite web|title=Luis Suárez é eleito o Bola de Ouro de 2023; Aline Gomes vence no feminino|url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2023/12/07/luis-suarez-bola-de-ouro.htm}}</ref>
=== ኢንተር ማያሚ ===
በ2023 የበጋ ወቅት ሱዋሬዝ ከሜሲ፣ ሰርጂዮ ቡስኬትስ እና ጆርዲ አልባ ጋር ለመገናኘት ወደ ኢንተር ማያሚ እንዲቀላቀል እቅድ ተይዞ ነበር። ሆኖም ከግሬሚዮ ጋር ያለው ውል ክለቡን እንዲቀላቀል አልፈቀደለትም። በጥቅምት ወር የኢንተር ማያሚ ዋና አሰልጣኝ ጄራርዶ ማርቲኖ ክለቡ በ2024 የሱዋሬዝ መምጣት ላይ እቅድ እንዳለው ተናግሯል ፣ከሱዌሬዝ ጋር እና ያለሱ የ 2024 የውድድር ዘመን ትንታኔ አለው። <ref>{{Cite web|last=Uribarri|first=Jaime|date=17 October 2023|title=Inter Miami: Tata talks Messi, Suarez as 2023 season wraps|url=https://www.mlssoccer.com/news/inter-miami-tata-talks-messi-suarez-as-2023-season-wraps|work=mlssoccer}}</ref> እ.ኤ.አ. በኖቬምበር፣ በርካታ ዘገባዎች እንደሚያመለክቱት ሱዋሬዝ ለአንድ አመት ኮንትራት ኢንተር ሚያሚን ለመቀላቀል ተዘጋጅቶ ለተጨማሪ አንድ አመት አማራጭ አለው። <ref>{{Cite web|last=Booth|first=Chuck|date=2 November 2023|title=Luis Suarez set to join Lionel Messi at MLS' Inter Miami in Barcelona reunion, per reports|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/luis-suarez-set-to-join-lionel-messi-at-mls-inter-miami-in-barcelona-reunion-per-reports/|work=CBSSports.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Sigal|first=Jonathan|date=2 November 2023|title=Reports: Luis Suárez to reunite with Lionel Messi at Inter Miami|url=https://www.mlssoccer.com/news/reports-luis-suarez-to-reunite-with-lionel-messi-at-inter-miami|work=mlssoccer}}</ref> <ref>{{Cite web|date=22 December 2023|title=Sources: Inter Miami agree deal with Luis Suárez|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38809330/inter-miami-agree-deal-gremio-luis-suarez-sources|work=ESPN.com}}</ref> በታህሳስ 22 2023 ኢንተር ሚያሚ ሱዋሬዝ ለ2024 የውድድር ዘመን ክለቡን እንደሚቀላቀል በይፋ አስታውቋል። <ref>{{Cite web|last=intermiamicf|title=Inter Miami CF Signs Iconic Striker Luis Suárez {{!}} Inter Miami CF|url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-signs-iconic-striker-luis-suarez|work=intermiamicf}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/67806904|title=Suarez reunites with Messi at Inter Miami|work=BBC Sport}}</ref>
== ማመዛገቢያ ==
<references />
{{commonscat|Luis Suárez}}
{{መዋቅር-ስፖርት}}
b6oghegrekq8mb78oobqism2yl54gfv
የአለም አገራት ዝርዝር
0
36525
395124
395015
2026-09-25T01:06:34Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395124
wikitext
text/x-wiki
==የአገራት ዝርዝር==
{| class="sortable wikitable" border="0" cellpadding="0" style="background:white; text-align:left; font-size'':95%; border-collapse'':collapse; border'':0 solid #aaa;"
|-
!width=35%|አጭርና ይፋዊ ስያሜዎች
! style="width:12.5%;"|የ[[ተመድ]] አባል?
! style="width:12.5%;"|የልዑላዊነት ክርክር? {{#tag:ref|በዚሁ ዓምድ ውስጥ በአንድ አገር መላው ግዛት ላይ ያለው ክርክር ሲኖር ብቻ ያመልክታል። በአገሩ ከፊል ላይ የሥልጣን ክርክር ሲኖር «ተጨማሪ መረጃ» በሚል ዓምድ ይገኛል።|group="ነጥብ"}}
!class="unsortable"|ተጨማሪ መረጃ {{#tag:ref|ተጨማሪ መረጃ፦
* የአገሩ ሉአላዊነት በሙሉ ካልተቀበለ በስንት አገሮች እንደ ተቀበለ፣
* [[የአውሮፓ ሕብረት]] አባል ከሆነ፣<ref name=EU group="ነጥብ"/>
* any [[Dependent territory#Summary by country|overseas dependencies]], if applicable, which are generally not part of the territory of the sovereign state,
* [[ፌዴራሲዮን]] (ፌዴራላዊ ሕብረት መንግሥት) ከሆነ፣
* በአገሩ ግዛት ውስጥ [[የራስ-ገዥ ክልሎች ዝርዝር በየአገሩ|የራስ ገዥ ክልሎች]] ካሉ፣
* አንድ ሰው የብዙ አገሮች ርዕሰ መንግሥት የሚሆንበት ሁኔታ ካለ፣
* any major [[List of territorial disputes|territorial disputes]],
* በአንድ አገር ቢያንስ የተቀበለ [[የስደት መንግሥት]] ካለ።|group="ነጥብ"}}
|- style="background:Darkgrey;"
|align=center|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">A AAA</span>
|
|- style="background:Lightgrey;" class="sortbottom"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>↓ [[የተመድ አባላት]] ወይም [[የተመድ ተመልካች አገራት]] ↓
|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|-
|valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>አብካዚያ → [[#አብካዚያ|አብካዚያ]]
|<span style="display:none">UN member state</span>
|<span style="display:none">None</span>
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አፍጋኒስታን"></span>'''{{flag|አፍጋኒስታን}}''' – የአስጋኒስታን እስላማዊ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አልባኒያ"></span>'''{{flag|አልባኒያ}}''' – የአልባኒያ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አልጄሪያ"></span>'''{{flag|አልጄሪያ}}''' – የአልጄሪያ ሕዝባዊ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አንዶራ"></span>'''{{flag|አንዶራ}}''' – የአንዶራ ልዑላዊነት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአንዶራ መንግሥት ልዑል ሹመት በ[[ፈረንሳይ]] ፕሬዝዳንትና በ[[ኡርዠል አገረ ስብከት]] ኤጲስ ቆጶስ ([[የሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን]]) በጋራ ይካፈላል።<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/992562.stm#leaders |title=Andorra country profile |publisher=BBC News |accessdate=8 November 2011}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="አንጎላ"></span>'''{{flag|አንጎላ}}''' – የአንጎላ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አንቲጋ እና ባርቡዳ"></span>'''{{flag|አንቲጋ እና ባርቡዳ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}አንቲጋ እና ባርቡዳ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]] ነው።<ref name=realm group="ነጥብ">የኮመንዌልዝ ግዛቶች [[የአገራት ኮመንዌልዝ]] አባላት ናቸው። ግዛቶቹ ነጻነት ያላቸውና ራሳቸውን የቻሉ ሲሆኑ የሁላቸው መንግሥት መሪ በይፋ [[ዳግማዊት ንግሥት እልሳቤጥ]] ናቸው።</ref>በአገሩ ውስጥ [[ባርቡዳ]] ራስ-ገዥ ክልል ነው። <ref name=autonomous group="ነጥብ">ስለ ራስ-ገዥ ክልሎች በተጨማሪ ለመረዳት [[የራስ-ገዥ ክልሎች ዝርዝር በየአገሩ]] ይዩ።</ref><ref>{{cite web
| author = Government of Antigua and Barbuda
| title = Chapter 44: The Barbuda Local Government Act
| work = Laws of Antigua and Barbuda
| url = http://www.laws.gov.ag/acts/chapters/cap-44.pdf
| accessdate = 2010-11-10
| archivedate = 2011-07-06
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110706071022/http://www.laws.gov.ag/acts/chapters/cap-44.pdf
}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="አርጀንቲና"></span>'''{{flag|አርጀንቲና}}''' – አርጀንቲን ሪፐብሊክ <ref group="ነጥብ">በአርጀንቲና ሕገ መንግሥት መሠረት (አንቀጽ 35) የሚከተሉት ስያሜዎች በይፋ ይቀበላሉ፦ «አርጀንቲን ሬፐብሊክ»፣ «አርጀንቲን ሕብረት» ወይም «የሪዮ ዴ ላ ፕላታ ተባባሪ ክፍላገራት»፤ ከዚህ በላይ በሕግጋት ውስጥ «አርጀንቲን ብሔር» እንዲባል ተመሠረተ።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}አርጀንቲንና የ23 ክፍላገሮችና አንድ ራስ-ገዥ ከተማ [[ፌዴራሲዮን]] ነው። እንግሊዝ በሚያስተዳድራቸው [[የፋልክላንድ ደሴቶች]] እና [[ደቡብ ጂዮርጅያ እና ደቡብ ሳንድዊች ደሴቶች]] ላይ ባለው ሥልጣን አርጀንቲና ይገባኛል ባይ ነው።<ref name=dis>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |title=Disputes - International |publisher=CIA World Factbook |accessdate=8 November 2011 |archivedate=14 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514215411/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html }}</ref> አርጀንቲና ደግሞ በ[[አርጀንቲን አንታርክቲካ]] ላይ እንደ ብሔራዊ ግዛት ይገባኛል ይላል። በይፋ የ[[ቲዬራ ዴል ፍዌጎ፣ አንታርክቲካና የደቡብ አትላንቲክ ደሴቶች]] ክፍላገር ክፍል ሲሆን እንግሊዝና ቺሌ ደግሞ ይህን ግዛት በከፊል ይገባኛል ይላሉ።<ref name=ANT group="ነጥብ">The continent of [[Antarctica]], including its outlying islands south of 60°S, are held in abeyance under the terms of the [[Antarctic Treaty System]]. Under this treaty, territorial claims in this region are neither recognised nor disputed. Claimant countries are Argentina, Australia, Chile, France, New Zealand, Norway, and the United Kingdom, with all those save Argentina and Chile mutually recognising each others claims.</ref><ref>{{Cite book|author=Government of the United States, Congress, Office of Technology Assessment|title=Polar prospects: a minerals treaty for Antarctica|page=43|publisher=United States Government Printing Office|year=1989|isbn=978-1-4289-2232-7}} "Mutual recognition of claims has been limited to Australia, France, New Zealand, Norway, and the United Kingdom ... Chile and Argentina do not recognize each other's claims ..."</ref>
|-
|valign=top|<span id="አርሜኒያ"></span>'''{{flag|አርሜኒያ}}''' – የአርሜኒያ ሬፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|በ[[ፓኪስታን]] አልተቀበለም።<ref>[http://www.foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf Pakistan Worldview - Report 21 - Visit to Azerbaijan] {{Wayback|url=http://www.foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf |date=20090219074354 }} Senate of Pakistan — Senate foreign relations committee, 2008</ref><ref>[http://www.today.az/news/politics/30102.html Nilufer Bakhtiyar: "For Azerbaijan Pakistan does not recognise Armenia as a country"] 13 September 2006 [14:03] - Today.Az</ref></span>
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አውስትራሊያ"></span>'''{{flag|አውስትራሊያ}}''' – የአውስትራሊያ ኮመንዌልዝ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}አውስትራሊያ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> ሲሆን የ6 ክፍላገሮችና የ10 ግዛቶች ፌዴራሲዮን ነው። የአውስትራሊያ አፍዓዊ ግዛቶች የሚከተሉ ናቸው፦
* {{noflag|[[አሽሞር እና ካርቲር ደሴቶች]]}}
* {{noflag|[[የአውስትራሊያ አንታርክቲክ ግዛት]]}} <ref name=ANT group="ነጥብ"/>
* {{flag|ክሪስማስ ደሴት}}
* {{flag|ኮኮስ (ኪሊንግ) ደሴቶች}}
* {{noflag|[[የኮራል ባሕር ደሴቶች ግዛት]]}}
* {{noflag|[[ህርድ ደሴትና ማክዶናልድ ደሴቶች]]}}
* {{flag|ኖርፈክ ደሴት}}
|-
|valign=top|<span id="ኦስትሪያ"></span>'''{{flag|ኦስትሪያ}}''' – የኦስትሪያ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል ሲሆን{{#tag:ref|[[የአውሮፓ ሕብረት]] 27 አባላት ሉአላዊነታቸውን በከፊል (በሕግ አማካሪ፣ አስፈጻሚና ችሎታዊ ሥልጣናት ረገድ) ለሕብረቱ አዛውረዋል። <ref>[http://europa.eu/abc/european_countries/eu_members/index_en.htm Europa], retrieved 28 February 2011</ref>|name=EU|group="ነጥብ"}} ኦስትሪያ የ9 ክፍላገሮች (ቡንደስላንደር) [[ፌዴራሲዮን]] ነው።
|-
|valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>አዛዋድ → [[#አዛዋድ|አዛዋድ]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="አዘርባይጃን"></span>'''{{flag|አዘርባይጃን}}''' – የአዘርባይጃን ሬፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}አዘርባይጃን 2 ራስ-ገዥ አውራጃዎች አሉት፦ [[ናቅቺቫን]] እና [[ናጎርኖ-ካራባቅ]] (''Dağlıq Qarabağ'') ናቸው።<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> በናጎርኖ-ካራባቅ [[#ናጎርኖ-ካራባቅ|ተግባራዊ ነፃ መንግሥት]] ተመሠርቷል።
|-
|valign=top|<span id="ባሃማስ"></span>'''{{flag|ባሃማስ}}''' – የባሃማስ ኮመንዌልዝ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ባሃማስ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]] ነው።<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="ባሕሬን"></span>'''{{flag|ባሕሬን}}''' – የባሕሬን ንጉዛት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ባንግላዴሽ"></span>'''{{flag|ባንግላዴሽ}}''' – የባንግላዴሽ ሕዝባዊ ሬፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ባርቤዶስ"></span>'''{{flag|ባርቤዶስ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ባርቤዶስ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]] ነው።<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="ቤላሩስ"></span>'''{{flag|ቤላሩስ}}''' – የቤላሩስ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቤልጅግ"></span>'''{{flag|ቤልጅግ}}''' – የቤልጅግ ንጉዛት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል ሲሆን<ref name=EU group="ነጥብ" /> ቤልጅግ ኅብረተሠቦቹና ክልሎቹ በየቋንቋ መሠረት የሚለያይበት ፌዴራሲዮን ነው።
|-
|valign=top|<span id="ቤሊዝ"></span>'''{{flag|ቤሊዝ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ቤሊዝ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]] ነው።<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="ቤኒን"></span>'''{{flag|ቤኒን}}''' – የቤኒን ሪፐብሊክ <ref group="ነጥብ">ስያሜው እስከ 1967 ዓ.ም. ድረስ በይፋ [[ዳሆሜ]] ተባለ።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቡታን"></span>'''{{flag|ቡታን}}''' – የቡታን ንጉዛት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቦሊቪያ"></span>'''{{flag|ቦሊቪያ}}''' – ብዙ ብሔር ያለው ሀገረ ቦሊቪያ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቦስኒያና ሄርጸጎቪና"></span>'''{{flag|ቦስኒያና ሄርጸጎቪና}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ቦስኒያና ሄርጸጎቪና የሁለት አባላት ፌዴራሲዮን ነው፤ እነርሱም [[የቦስኒያና ሄርጸጎቪና ፌዴራሲዮን]] እና [[ሬፑብሊካ ስርፕስካ]] ናቸው።<ref group="ነጥብ">ስለ ቦስኒያና ሄርጸጎቪና አከፋፈል ለመረዳት፣ [[የደይተን ስምምነት]] እና [http://www.ohr.int/dpa/default.asp?content_id=380 አጠቃላይ መዋቅር ስምምነት ለሰላም በቦስኒያና ሄርጸጎቪና] {{Wayback|url=http://www.ohr.int/dpa/default.asp?content_id=380 |date=20150604163946 }} (14 ዲሴምበር 1995 እ.ኤ.አ.) ጽሑፍ ይዩ።. Office of the High Representative. {{en}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="ቦትስዋና"></span>'''{{flag|ቦትስዋና}}''' – የቦትስዋና ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ብራዚል"></span>'''{{flag|ብራዚል}}''' – የብራዚል ፌዴራስያዊ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ብራዚል የ26 ክፍላገራትና የ1 ፌዴራላዊ ወረዳ [[ፌዴራሲዮን]] ነው።
|-
|valign=top|<span id="ብሩነይ"></span>'''{{flag|ብሩነይ}}''' – ሀገረ ብሩነይ፣ የሰላም ማደሪያ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ብሩነይ በ[[ስፕራትሊ ደሴቶች]] ላይ በከፊል ይገባኛል ይላል።<ref name=Spratly group="ነጥብ">የ[[ስፕራትሊ ደሴቶች]] ግዛት በ[[ቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ]]፣ [[የቻይና ሪፐብሊክ]]፣ [[ቬትናም]]፣ በከፊሉም በብሩነይ፣ [[#ማሌዢያ|ማሌዢያ]]፣ እና [[#ፊሊፒንስ|ፊሊፒንስ]] የተከረከረ ነው። ከብሩነይ በስተቀር፣ እያንዳንዱ የዴሴቶቹን ከፊል ይዟል።</ref>
|-
|valign=top|<span id="ቡልጋሪያ"></span>'''{{flag|ቡልጋሪያ}}''' – የቡልጋሪያ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="ቡርኪና ፋሶ"></span>'''{{flag|ቡርኪና ፋሶ}}''' <ref group="ነጥብ">ወይም ቡርኪና፣ ቀድሞ እስከ 1976 ዓ.ም. ድረስ ስሙ በይፋ «ላይኛ ቮልታ» ነበረ።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="በርማ"></span>'''{{flag|በርማ}}''' – የምያንማር ህብረት ሪፐብሊክ<ref group="ነጥብ">በ1981 ዓ.ም. በርማ ስሙን በይፋ ወደ «ምያንማር» ቀየረ። በ2003 ዓ.ም.፣ ከ«የምያንማር ኅብረት» ወደ «የምያንማር ኅብረት ሪፐብሊክ» ተቀየረ።</ref><ref>{{Cite news|title=Myanmar gets new flag, official name, anthem|url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCATRE69K2HM20101021|publisher=Reuters|date=21 October 2010|accessdate=22 October 2010|archivedate=27 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427194356/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCATRE69K2HM20101021}}</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቡሩንዲ"></span>'''{{flag|ቡሩንዲ}}''' – የቡሩንዲ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ካምቦዲያ"></span>'''{{flag|ካምቦዲያ}}''' – የካምቦዲያ ንጉዛት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ካሜሩን"></span>'''{{flag|ካሜሩን}}''' – የካሜሩን ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ካናዳ"></span>'''{{flag|ካናዳ}}''' <ref group="ነጥብ">አሁን የአገሩ ሕጋዊ ስም «ካናዳ» ብቻ ነው፤ «የካናዳ ግዛት» አሁን አይጠቀምም።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ካናዳ [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> ሲሆን የ10 ክፍላገራትና 3 ግዛቶች ፌዴራሲዮን ነው።
|-
|valign=top|<span id="ኬፕ ቨርድ"></span>'''{{flag|ኬፕ ቨርድ}}''' – የኬፕ ቨርድ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="የመካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ"></span>'''{{flag|የመካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቻድ"></span>'''{{flag|ቻድ}}''' – የቻድ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቺሌ"></span>'''{{flag|ቺሌ}}''' – የቺሌ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}[[ፋሲካ ደሴት]] እና [[ዋን ፌርናንዴዝ ደሴቶች]] በ[[ቫልፓራይሶ አውራጃ]] ውስጥ የቺሌ «ልዩ ግዛቶች» ናቸው። ቺሌ በ[[አንታርክቲካ]] ከፊል ላይ እንደ [[ማጋያኔስ እና አንታርክቲካ ቺሌና አውራጃ]] ክፍል ይግባኝ ይላል። እንግሊዝና አርጀንቲና ደግሞ በዚህ ክፍል ውስጥ ይግባኝ ባዮች ናቸው።<ref name=ANT group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="ቻይና"></span>'''{{flag|ቻይና}}''' – የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ<ref name="ChinaTaiwan" group="ነጥብ">[[የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ]] በተለመደ «ቻይና» ሲባል [[የቻይና ሪፐብሊክ]] በተለመደ «ታይዋን» ይባላል። አንዳንዴ የቻይና ሪፐብሊክ ደግሞ «[[ቻይናዊ ታይፔ]]» ተብሎ በይፋ ይታወቃል።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|የቻይና ሪፐብሊክ}}
{{extent}}የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ አምስት ራስ-ገዥ አውራጃቆች አሉት፤ [[ጓንግሢ]]፣ [[ውስጣዊ ሞንጎሊያ]]፣ [[ኒንግሥያ]]፣ [[ሢንጅያንግ]] እና [[ቲቤት ራስ-ገዥ አውራጃ|ቲቤት]] ናቸው።<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> በተጨማሪ፣ በሚከተሉት [[የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ልዩ አስተዳደራዊ አውራጃ|ልዩ አስተዳደራዊ አውራጃዎች]] ላይ ሥልጣን አለው፦
* {{flag|ሆንግ ኮንግ}}
* {{flag|ማካው}}
ደግሞ በሚከተሉት ግዛቶች ላይ ይግባኝ ይላል፦
* [[ታይዋን]] እና የተዛመዱት ደሴቶች [[ኰሞይ]]፣ [[ማጹ ደሴቶች|ማጹ]]፣ [[ፕራታስ ደሴቶች|ፕራታስ]] እና [[ኢቱ አባ ደሴት|ኢቱ አባ]] በቻይና ሪፐብሊክ ይገዛሉ፤ የቻይና ሪፐብሊክ ደግሞ በመላው ቻይና ላይ ይግባኝ ይላል፤<ref name="TAI2" group="ነጥብ"/>
* [[ፓራሴል ደሴቶች]] (የተከራከረ)<ref name=Paracel group="ነጥብ">[[ቬትናም]]ና [[የቻይና ሪፐብሊክ]] ደግሞ በፓራሴል ደሴቶች ላይ ይግባኝ ባዮች ናቸው።</ref>
* [[ስፕራትሊ ደሴቶች]] (የተከራከረ)<ref name=Spratly group="ነጥብ"/>
* [[ደቡብ ቲቤት]] (በ[[#ሕንድ|ሕንድ]] እንደ [[አሩናቻል ፕራዴሽ]] ክፍል የተገዛ)።
[[አክሳይ ቺን]] በቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ የተገዛ ሲሆን ሕንድ እንደ [[ጃሙና ካሽሚር]] ክፍል ይግባኝ ይላል።<ref name=Kashmir group="ነጥብ"/>
22 የተ.መ.ድ. አባላት እና [[ቫቲካን]] የቻይናን ሕዝባዊ ሪፐብሊክ አይቀብሉምና በፈንታው የቻይናን ሪፐብሊክ (ታይዋንን) ይቀብላሉ።<ref group="ነጥብ">ደግሞ [[ከቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ጋራ ዲፕሎማቲካዊ ግንኙነት የተመሠረተባቸው ወቅቶች ዝርዝር]] እና [[የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ውጭ አገር ግንኙነት]]።</ref>
|-
|valign=top|<span id="ኮሎምቢያ"></span>'''{{flag|ኮሎምቢያ}}''' – የኮሎምቢያ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኮሞሮስ"></span>'''{{flag|ኮሞሮስ}}''' –የኮሞሮስ ኅብረት
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}ኮሞሮስ የ3 ደሴቶች ፌዴራሲዮን ሲሆን በፈረንሳይ በተገዛ ደሴት [[ማዮት]] ላይ 4ኛው ሆኖ ይግባኝ ይላል።<ref name=federal group="ነጥብ">ስለ ፌዴራላዊ መንግሥታት ለመረዳት፣ [[ፌዴራሲዮን]] ይዩ።</ref><ref>የኮሞሮስ ሕገ መንግሥት፣ አንቀጽ 1።</ref> ኮሞሮስና ማዳጋስካር ደግሞ በፈረንሳይ በተገዛው [[ባንክ ዱ ዠይሲር]] ላይ ይግባኝ ይላሉ።<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="ኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ"></span>'''{{flag|ኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ}}''' (ኮንጎ-ኪንሻሳ) <ref group="ነጥብ">ደግሞ ኮንጎ-ኪንሻሳ ይባላል። ከ1963 እስከ 1989 ዓ.ም. ድረስ፣ ስሙ በይፋ [[ዛዪር]] ነበረ።</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኮንጎ ሪፐብሊክ"></span>'''{{flag|ኮንጎ ሪፐብሊክ}}''' (ኮንጎ-ብራዛቪል)
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኮስታ ሪካ"></span>'''{{flag|ኮስታ ሪካ}}''' – የኮስታ ሪካ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኮት ዲቯር"></span>'''{{flag|ኮት ዲቯር}}''' – የኮት ዲቯር ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ክሮኤሽያ"></span>'''{{flag|ክሮኤሽያ}}''' – የክሮኤሽያ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኩባ"></span>'''{{flag|ኩባ}}''' – የኩባ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ቆጵሮስ"></span>'''{{flag|ቆጵሮስ}}''' – የቆጵሮስ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|በ[[#ቱርክ|ቱርክ]] ወይም በ[[#ስሜን ቆጵሮስ|]] አልተቀበለም።
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ"/> The northeastern part of the island is the de facto state of [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]]. See [[Foreign relations of Cyprus]] and [[Cyprus dispute]]. [[Turkey]] refers to the Republic of Cyprus government as "The Greek Cypriot Administration of South Cyprus".<ref>See[http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=255&l=2 Republic of Turkey Ministry for European Union Affairs] {{Wayback|url=http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=255&l=2 |date=20150926163208 }} Retrieved June 12, 2012''.</ref>
|-
|valign=top|<span id="Czech Republic"></span>'''{{flag|ቼክ ሪፐብሊክ}}''' <ref group="ነጥብ">A simpler official short-form name has been encouraged by the Czech government: the English variant '''Czechia''' remains uncommon, but variants in Czech (''Česko'') and some other languages are more popular. See [[Name of the Czech Republic]]</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Denmark"></span>'''{{flag|ዴንማርክ}}''' – Kingdom of Denmark
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
The [[Danish Realm]] also includes two self-governing territories:
* {{flag|ፋሮ ደሴቶች}} ''(Føroyar/Færøerne)''
* {{flag|ግሪንላንድ}} ''(Kalaallit Nunaat/Grønland)''
|-
|valign=top|<span id="Djibouti"></span>'''{{flag|ጅቡቲ}}''' – Republic of Djibouti
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Dominica"></span>'''{{flag|ዶመኒካ}}''' – Commonwealth of Dominica
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Dominican Republic"></span>'''{{flag|ዶሚኒካን ሪፐብሊክ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="East Timor"></span>'''{{flag|ምሥራቅ ቲሞር}}''' – Democratic Republic of Timor-Leste <ref group="ነጥብ">The government of East Timor uses "Timor-Leste" as the English translation.</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Ecuador"></span>'''{{flag|ኤኳዶር}}''' – Republic of Ecuador
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Egypt"></span>'''{{flag|ግብፅ}}''' – የግብፅ ዓረብ ሪፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="El Salvador"></span>'''{{flag|ኤል ሳልቫዶር}}''' – የኤል ሳልቫዶር ሪፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Equatorial Guinea"></span>'''{{flag|ኢኳቶሪያል ጊኔ}}''' – Republic of Equatorial Guinea
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Eritrea"></span>'''{{flag|ኤርትራ}}''' – የኤርትራ አገር
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Estonia"></span>'''{{flag|ኤስቶኒያ}}''' – የኤስቶኒያ ሪፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Ethiopia"></span>'''{{flag|ኢትዮጵያ}}''' – የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Ethiopia is a [[federation]] of [[Regions of Ethiopia|9 regions and 2 chartered cities]].
<!--The European Union is not a sovereign state and should not be included-->
|-
|valign=top|<span id="Fiji"></span>'''{{flag|ፊጂ}}''' – የፊጂ ሪፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Fiji contains 1 autonomous region, [[Rotuma]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/><ref>{{Cite book
| title = Laws of Fiji
| place = Suva, Fiji
| publisher = Government of Fiji
| year = 1927
| volume =
| edition = 1978
| chapter = Rotuma Act
| chapterurl = http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html
| accessdate = 2010-07-10
}} {{Wayback|url=http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html |date=20050419112327 }} {{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html |accessdate=2012-07-07 |archivedate=2005-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050419112327/http://www.itc.gov.fj/lawnet/fiji_act/cap122.html }}{{dead link|date=May 2011}}</ref><ref>{{cite web
| author = Government of Fiji, Office of the Prime Minister
| title = Chapter 122: Rotuma Act
| work = Laws of Fiji
| publisher = University of the South Pacific
| year = 1978
| url = http://www.paclii.org/fj/legis/consol_act/ra103/
| accessdate = 2010-11-10
| archivedate = 2011-03-01
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110301163146/http://www.paclii.org/fj/legis/consol_act/ra103/
}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Finland"></span>'''{{flag|ፊንላንድ}}''' – የፊንላንድ ሪፑብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
* {{flag|ኦላንድ ደሴቶች}} is a neutral and demilitarised autonomous region of Finland.<ref name=autonomous group="ነጥብ"/><ref group="ነጥብ">[[Åland Islands|Åland]] was demilitarised by the [[Treaty of Paris (1856)|Treaty of Paris]] in 1856, which was later affirmed by the [[League of Nations]] in 1921, and in a somewhat different context reaffirmed in the treaty on Finland's admission to the European Union in 1995.</ref>
|-
|valign=top|<span id="France"></span>'''{{flag|ፈረንሣይ}}''' – French Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> French overseas regions/departments ([[French Guiana]], [[Guadeloupe]], [[Martinique]], [[Mayotte]] and [[Réunion]]) are full, integral parts of France.
The French Republic also includes the overseas territories of:
* {{noflag|[[Clipperton Island]]}}
* {{flag|የፈረንሳይ ፖሊኔዥያ}}
* {{flag|ኑቨል ካሌዶኒ}}
* {{noflag|[[Saint-Barthélemy]]}}
* {{noflag|[[Saint Martin]]}}
* {{flag|Saint Pierre and Miquelon}}
* {{noflag|[[Wallis and Futuna]]}}
* {{flag|French Southern and Antarctic Lands}} (includes the Antarctic claim of [[Adélie Land]]).<ref name=ANT group="ነጥብ"/>
[[Clipperton Island]] is a possession of the government. French sovereignty over [[Banc du Geyser]], [[Bassas da India]], [[Europa Island]], [[Glorioso Islands]], [[Juan de Nova Island]], Mayotte, and [[Tromelin Island]] is disputed in part by [[#Madagascar|Madagascar]], [[#Mauritius|Mauritius]], [[#Seychelles|Seychelles]] and the [[#Comoros|Comoros]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Gabon"></span>'''{{flag|ጋቦን}}''' – Gabonese Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Gambia"></span><span style="display:none">Gambia</span> '''{{flag|ጋምቢያ}}''' – Republic of The Gambia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Georgia"></span>'''{{flag|ጂዮርጂያ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Georgia contains 2 autonomous regions, [[Adjara]] and [[Abkhazia]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> In [[#Abkhazia|Abkhazia]] and [[#South Ossetia|South Ossetia]], de facto states have been formed.
|-
|valign=top|<span id="Germany"></span>'''{{flag|ጀርመን}}''' – Federal Republic of Germany
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> Germany is a [[federation]] of [[States of Germany|16 federated states]] (Länder).
|-
|valign=top|<span id="Ghana"></span>'''{{flag|ጋና}}''' – Republic of Ghana
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Greece"></span>'''{{flag|ግሪክ}}''' – Hellenic Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> [[Mount Athos]] is an autonomous part of Greece that is jointly governed by the multinational "Holy Community" on the mountain and a civil governor appointed by the Greek government.<ref>Constitution of Greece, Art. 105.</ref>
|-
|valign=top|<span id="Grenada"></span>'''{{flag|ግሬናዳ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Grenada is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Guatemala"></span>'''{{flag|ጓተማላ}}''' – Republic of Guatemala
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Guinea"></span>'''{{flag|ጊኔ}}''' – Republic of Guinea
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Guinea-Bissau"></span>'''{{flag|ጊኔ-ቢሳው}}''' – Republic of Guinea-Bissau
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Guyana"></span>'''{{flag|ጋያና}}''' – Co-operative Republic of Guyana
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}All land west of the [[Essequibo River]] is claimed by [[#Venezuela|Venezuela]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Haiti"></span>'''{{flag|ሃይቲ}}''' – Republic of Haiti
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Honduras"></span>'''{{flag|ሆንዱራስ}}''' – Republic of Honduras
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Hungary"></span>'''{{flag|ሀንጋሪ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Iceland"></span>'''{{flag|አይስላንድ}}''' – Republic of Iceland
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="India"></span>'''{{flag|ህንድ}}''' – Republic of India
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}India is a [[federation]] of [[States and territories of India|28 states and 7 union territories]]. Indian sovereignty over [[Arunachal Pradesh]] is disputed by the [[#China|People's Republic of China]].<ref name=dis /> India claims sovereignty over the whole of [[Kashmir]], but administers only part of it as the federated state of [[Jammu and Kashmir]].<ref name=Kashmir group="ነጥብ">Sovereignty over [[Kashmir]] is disputed between [[#India|India]] and [[#Pakistan|Pakistan]]; smaller parts are disputed by the [[#China|People's Republic of China]] and the [[#Taiwan|Republic of China]]. Kashmir is divided between India, Pakistan and the PRC. See the [[List of territorial disputes]].</ref>
|-
|valign=top|<span id="Indonesia"></span>'''{{flag|ኢንዶኔዥያ}}''' – Republic of Indonesia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Indonesia has 3 provinces with official special autonomy status: [[Aceh|Nanggroe Aceh Darussalam]], [[Papua (province)|Papua]], and [[West Papua (province)|West Papua]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Iran"></span>'''{{flag|ኢራን}}''' – Islamic Republic of Iran
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Iraq"></span>'''{{flag|ኢራቅ}}''' – Republic of Iraq
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Iraq is a [[federation]]<ref name=federal group="ነጥብ" /><ref>Source: [http://portal.unesco.org/ci/en/files/20704/11332732681iraqi_constitution_en.pdf/iraqi_constitution_en.pdf Iraqi constitution]</ref> of [[Governorates of Iraq|18 governorates]], 3 of which make up the autonomous [[Iraqi Kurdistan]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Ireland"></span>'''{{flag|አየርላንድ}}''' <ref group="ነጥብ">The Irish state is often referred to as the ''Republic of Ireland'' (its official ''description'' but not its ''name''). Sometimes this is done to distinguish the state from the [[Ireland|island of Ireland]] as a whole. However, sometimes it is done for [[Names of the Irish state|political reasons and is contentious]].</ref>
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
The Constitution of Ireland [[Nineteenth Amendment of the Constitution of Ireland|asserts]] the aspiration towards creating a [[United Ireland]] by peaceful means.<ref>{{cite web |url=http://www.constitution.ie/reports/ConstitutionofIreland.pdf |title=Constitution of Ireland – Burnreacht na hÉireann |publisher=Government of Ireland |accessdate=8 November 2011 |quote=Article 3: It is the firm will of the Irish Nation...to unite all the people who share the territory of the island of Ireland...recognising that a united Ireland shall be brought about only by peaceful means |archivedate=13 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121013114259/http://www.constitution.ie/reports/ConstitutionofIreland.pdf }}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Israel"></span>'''{{flag|እስራኤል}}''' – State of Israel
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|Not recognized by 33 states
{{extent}}[[Israel]] annexed [[East Jerusalem]], and occupies the [[Golan Heights]]<ref name="golanocc">Occupied territory:
* "Israeli-occupied Golan Heights" (Central Intelligence Agency. [http://books.google.co.uk/books?id=pqanFyF6nI0C&pg=PA339&dq=%22OCCUPIED+GOLAN%22&hl=en&ei=T2BVTJuyLsH48AbYwM3kBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDYQ6AEwAzgK#v=onepage&q=%22OCCUPIED%20GOLAN%22&f=false CIA World Factbook 2010], Skyhorse Publishing Inc., 2009. pg. 339. ISBN 1-60239-727-9.)
* "...the United States considers the Golan Heights to be occupied territory subject to negotiation and Israeli withdrawal..." ("[http://fpc.state.gov/documents/organization/9570.pdf title=CRS Issue Brief for Congress: Israeli-United States Relations]", Congressional Research Service, April 5, 2002. pg. 5. Retrieved August 1, 2010.) * "Occupied Golan Heights" ([https://web.archive.org/web/20090720052803/http://www.fco.gov.uk/en/travelling-and-living-overseas/travel-advice-by-country/middle-east-north-africa/israel-occupied Travel advice: Israel and the Occupied Palestinian Territories], UK Foreign and Commonwealth Office. Retrieved August 1, 2010.) * "In the ICRC's view, the Golan is an occupied territory." ([http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/israel-golan-311207?OpenDocument&style=custo_print ICRC activities in the occupied Golan during 2007] {{Wayback|url=http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/israel-golan-311207?OpenDocument&style=custo_print |date=20210215201012 }}, International Committee of the Red Cross, April 24, 2008.) * "...occupied Syrian Golan Heights..." ([http://www.al-bab.com/arab/docs/league/peace02.htm The Arab Peace Initiative, 2002] {{Wayback|url=http://www.al-bab.com/arab/docs/league/peace02.htm |date=20090604091304 }}, ''www.al-bab.com''. Retrieved August 1, 2010.) * In 2008, a plenary session of the United Nations General Assembly voted by 161–1 in favour of a motion on the "occupied Syrian Golan" that reaffirmed support for UN Resolution 497. ([http://www.un.org/News/Press/docs/2008/ga10794.doc.htm General Assembly adopts broad range of texts, 26 in all, on recommendation of its fourth Committee, including on decolonization, information, Palestine refugees], United Nations, December 5, 2008.)</ref> and parts of the [[West Bank]]. These areas are not internationally-recognised as being part of Israel.<ref name=dis /> Israel no longer has a permanent military presence in the [[Gaza Strip]], following its [[Israel's unilateral disengagement plan|unilateral disengagement]], but is still considered the occupying power under international law.<ref>{{cite web
| last = Gold
| first = Dore
| coauthors = Institute for Contemporary Affairs
| title = Legal Acrobatics: The Palestinian Claim that Gaza is Still "Occupied" Even After Israel Withdraws
| work = Jerusalem Issue Brief, Vol. 5, No. 3
| publisher = Jerusalem Center for Public Affairs
| date = 26 August 2005
| url = http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archivedate = 2010-06-21
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm
}}</ref><ref>{{cite web
| last = Bell
| first = Abraham
| title = International Law and Gaza: The Assault on Israel's Right to Self-Defense
| work = Jerusalem Issue Brief, Vol. 7, No. 29
| publisher = Jerusalem Center for Public Affairs
| date = 28 January 2008
| url = http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archivedate = 2010-06-21
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm
}}</ref><ref>{{Cite press release
| title = Address by Foreign Minister Livni to the 8th Herzliya Conference
| publisher = Ministry of Foreign Affairs of Israel
| date = 22 January 2008
| url = http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Speeches+by+Israeli+leaders/2008/Address+by+FM+Livni+to+the+8th+Herzliya+Conference+22-Jan-2008.htm?DisplayMode=print
| accessdate = 2010-07-16}}</ref><ref>{{cite web
| last = Salih
| first = Zak M.
| title = Panelists Disagree Over Gaza’s Occupation Status
| publisher = University of Virginia School of Law
| date = 17 November 2005
| url = http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archivedate = 2016-03-03
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20160303200844/http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm
}}</ref><ref>{{cite web
| title = Israel: 'Disengagement' Will Not End Gaza Occupation
| publisher = Human Rights Watch
| date = 29 October 2004
| url = http://www.hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archivedate = 2020-07-12
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20200712121307/https://www.hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm
}}</ref> Israel is not recognised as a state by [[International recognition of Israel|32]] UN members (including most Arab states) and by the [[Sahrawi Arab Democratic Republic|SADR]].
|-
|valign=top|<span id="Italy"></span>'''{{flag|ኢጣልያ}}''' – Italian Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> Italy has 5 autonomous regions, [[Aosta Valley]], [[Friuli-Venezia Giulia]], [[Sardinia]], [[Sicily]] and [[Trentino-Alto Adige/Südtirol]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Jamaica"></span>'''{{flag|ጃማይካ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Jamaica is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Japan"></span>'''{{flag|ጃፓን}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Japan [[Kuril Islands dispute|disputes]] [[#Russia|Russian]] administration of the South [[Kuril Islands]].
|-
|valign=top|<span id="Jordan"></span>'''{{flag|ጆርዳን}}''' – Hashemite Kingdom of Jordan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Kazakhstan"></span>'''{{flag|ካዛክስታን}}''' – Republic of Kazakhstan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Kenya"></span>'''{{flag|ኬንያ}}''' – Republic of Kenya
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="ኪሪባስ"></span>'''{{flag|ኪሪባስ}}''' – የኪሪባስ ሪፐብሊክ
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Korea North"></span>'''{{flag|ሰሜን ኮርያ}}''' – Democratic People's Republic of Korea
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|SKOREA}}
{{extent}}North Korea is not recognised by two UN members: [[#Japan|Japan]] and South Korea.<ref name="koreas" group="ነጥብ">Both North Korea and South Korea claim to be the sole legitimate government of [[Korea]]. See also [[Foreign relations of North Korea]] and [[Foreign relations of South Korea]].</ref><ref>{{cite web
| url = http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html
| title = Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea
| accessdate = 2008-10-27
}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Korea South"></span>'''{{flag|ደቡብ ኮርያ}}''' – Republic of Korea
|<span style="display:none">A</span> አዎ
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|NKOREA}}
{{extent}}South Korea contains 1 autonomous region, [[Jeju-do]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/><ref>{{cite web|author=Keun Min|title=Greetings|publisher=Jeju Special Self-Governing Province|url=http://english.jeju.go.kr/contents/index.php?mid=02|accessdate = 2010-11-10}}</ref> South Korea is not recognised by one UN member: North Korea.<ref name="koreas" group="ነጥብ"/>
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Kosovo → [[#Kosovo|Kosovo]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Kuwait"></span>'''{{flag|ኩዌት}}''' – State of Kuwait
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Kyrgyzstan"></span>'''{{flag|ኪርጊዝስታን}}''' – Kyrgyz Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Laos"></span>'''{{flag|ላውስ}}''' – Lao People's Democratic Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Latvia"></span>'''{{flag|ላትቪያ}}''' – Republic of Latvia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Lebanon"></span>'''{{flag|ሊባኖስ}}''' – Lebanese Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Lesotho"></span>'''{{flag|ሌሶቶ}}''' – Kingdom of Lesotho
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Liberia"></span>'''{{flag|ላይቤሪያ}}''' – Republic of Liberia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Libya"></span>'''{{flag|ሊቢያ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}The [[Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya|former government]] of [[Muammar Gaddafi]], which claims to be the sole legitimate representative of the Libyan people, still has some international recognition (see [[Foreign relations of the National Transitional Council]] and [[Foreign relations of Libya under Gaddafi]]).
|-
|valign=top|<span id="Liechtenstein"></span>'''{{flag|ሊክተንስታይን}}''' – Principality of Liechtenstein
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Lithuania"></span>'''{{flag|ሊትዌኒያ}}''' – Republic of Lithuania
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Luxembourg"></span>'''{{flag|ሉክሰምበርግ}}''' – Grand Duchy of Luxembourg
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Macedonia"></span>'''{{flag|መቄዶንያ}}''' – Republic of Macedonia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Because of the [[Macedonia naming dispute]], the country is referred to by the UN and a number of states and international organizations as "the former Yugoslav Republic of Macedonia".
|-
|valign=top|<span id="Madagascar"></span>'''{{flag|ማዳጋስካር}}''' – Republic of Madagascar
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Madagascar claims the French territories of [[Banc du Geyser]], [[Juan de Nova Island]], and the [[Glorioso Islands]].<ref name=dis/>
|-
|valign=top|<span id="Malawi"></span>'''{{flag|ማላዊ}}''' – Republic of Malawi
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Malaysia"></span>'''{{flag|ማሌዢያ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Malaysia is a [[federation]] of [[States of Malaysia|13 states and 3 federal territories]]. Malaysia claims part of the [[Spratly Islands]].<ref name=Spratly group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Maldives"></span>'''{{flag|ማልዲቭስ}}''' – Republic of Maldives
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Mali"></span>'''{{flag|ማሊ}}''' – Republic of Mali
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Mali claims [[#Azawad|Azawad]], an unrecognised state, as part of its sovereign territory.
|-
|valign=top|<span id="Malta"></span>'''{{flag|ማልታ}}''' – Republic of Malta
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Marshall Islands"></span>'''{{flag|ማርሻል ደሴቶች}}''' – Republic of the Marshall Islands
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]].
|-
|valign=top|<span id="Mauritania"></span>'''{{flag|ሞሪታኒያ}}''' – Islamic Republic of Mauritania
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Mauritius"></span>'''{{flag|ሞሪሸስ}}''' – Republic of Mauritius
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Mauritius has an autonomous island, [[Rodrigues]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> Mauritius claims the [[British Indian Ocean Territory]] and the French island of [[Tromelin Island|Tromelin]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Mexico"></span>'''{{flag|ሜክሲኮ}}''' – United Mexican States
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Mexico is a [[federation]] of [[Political divisions of Mexico|31 states and 1 federal district]].
|-
|valign=top|<span id="Micronesia"></span>'''{{flag|የማይክሮኔዥያ ተባባሪ ክፍላገሮች}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]]. The Federated States of Micronesia is a [[federation]] of 4 states.
|-
|valign=top|<span id="Moldova"></span>'''{{flag|ሞልዶቫ}}''' – Republic of Moldova
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Moldova has the autonomous regions of [[Gagauzia]] and [[#Transnistria|Transnistria]], the latter of which has established a de facto state.
|-
|valign=top|<span id="Monaco"></span>'''{{flag|ሞናኮ}}''' – Principality of Monaco
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Mongolia"></span>'''{{flag|ሞንጎልያ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Montenegro"></span>'''{{flag|ሞንቴኔግሮ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Morocco"></span>'''{{flag|ሞሮኮ}}''' – Kingdom of Morocco
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Morocco claims sovereignty over [[Western Sahara]] and controls most of it, which is disputed by the [[#SADR|Sahrawi Arab Democratic Republic]]. Morocco disputes [[#Spain|Spanish]] sovereignty over [[Ceuta]], [[Melilla]] and the "[[Plazas de soberanía]]".<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Mozambique"></span>'''{{flag|ሞዛምቢክ}}''' – Republic of Mozambique
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
| valign=top|Myanmar → [[#Burma|Burma]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Nagorno-Karabakh → [[#Nagorno-Karabakh|Nagorno-Karabakh]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Namibia"></span>'''{{flag|ናሚቢያ}}''' – Republic of Namibia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Nauru"></span>'''{{flag|ናውሩ}}''' – Republic of Nauru
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Nepal"></span>'''{{flag|ኔፓል}}''' – Federal Democratic Republic of Nepal
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Nepal is a [[federation]] composed of [[Zones of Nepal|14 zones]].
|-
|valign=top|<span id="Netherlands"></span>'''{{flagcountry|የኔዘርላንድ ነገሥት መንግሥተ}}'''<!--Link to state instead of country--> – Kingdom of the Netherlands <!-- Note that the Netherlands is not the sovereign state, the Kingdom is—see [[Kingdom of the Netherlands#The distinction between the Netherlands and "the Kingdom"]]. -->
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> The Kingdom of the Netherlands consists of four constituent countries:
* {{flag|Netherlands}}
* {{flag|አሩባ}}
* {{flag|ኩረሳው}}
* {{flag|Sint Maarten}}
The monarch and her ministers form the government of the kingdom as well as the government of the country the Netherlands. Following the dissolution of the [[Netherlands Antilles]] in 2010, Curaçao and Sint Maarten have become constituent countries, which, alongside Aruba, enjoy considerable autonomy. The other three islands ([[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]]) became [[Caribbean Netherlands|special municipalities]] of the Netherlands.
The designation "Netherlands" can refer to either one of the Kingdom's constituent countries or to the short name for the Kingdom (e.g., in international organizations). The Kingdom of the Netherlands as a whole is a member of the EU, but EU law applies only to parts within Europe.
|-
|valign=top|<span id="New Zealand"></span>'''{{flag|ኒው ዚላንድ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}New Zealand is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> and has responsibilities for (but has no sovereignty over) two freely [[associated state]]s:
* {{flag|ኩክ ደሴቶች}}
* {{flag|ኒዌ}}
The Cook Islands and Niue have diplomatic relations with 31 and 6 UN members respectively.<ref>{{cite web
| author = Federal Foreign Office of Germany
| title = Beziehungen zu Deutschland
| publisher = Government of Germany
| date = November 2009
| url = http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Cookinseln/Bilateral.html
| accessdate = 2010-07-16}} For more information, see [[Foreign relations of the Cook Islands]].</ref><ref>{{cite web
| author = China Internet Information Centre
| title = Full text of joint communique on the establishment of diplomatic relations between China and Niue
| publisher = Xinhua News Agency
| date = 13 December 2007
| url = http://www.china.org.cn/english/international/235447.htm
| accessdate = 2010-07-16}}</ref><ref>{{cite web
| author = Republic of Nauru Permanent Mission to the United Nations
| title = Foreign Affairs
| publisher = United Nations
| url = http://www.un.int/nauru/foreignaffairs.html
| accessdate = 2010-07-16}}</ref> They have full treaty-making capacity in the UN,<ref name="untreaty1">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |accessdate=2012-07-07 |archivedate=2004-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040723045746/http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf }}</ref> and are members of some [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]].
New Zealand has the dependent territories of:
* {{noflag|[[Ross Dependency]]}} <ref name=ANT group="ነጥብ"/>
* {{flag|Tokelau}}
The Tokelauan government claims sovereignty over [[Swains Island]], part of [[American Samoa]], a territory of the United States.<ref>{{cite web
| author = Radio New Zealand International
| title = American Samoa governor ready to resist Tokelau’s claim to Swains Island
| publisher = Radio New Zealand Ltd
| date = 26 March 2007
| url = http://www.rnzi.com/pages/news.php?op=read&id=31024
| accessdate = 2010-07-16}}</ref> New Zealand does not recognize the Tokelauan claim.<ref>{{cite web
| author = Government of New Zealand
| coauthors = Government of Tokelau
| title = Draft Constitution of Tokelau – English
| publisher = New Zealand Ministry of Foreign Affairs & Trade
| date = 8 October 2007
| url = http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/Tokelau-Constitution-(English).php
| accessdate = 2010-07-16
| archivedate = 2010-05-22
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100522103909/http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/Tokelau-Constitution-(English).php
}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Nicaragua"></span>'''{{flag|ኒካራጓ}}''' – Republic of Nicaragua
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> Claims the San Andrés archipelago, currently part of Colombian territorial waters
{{extent}}Nicaragua contains 2 autonomous regions, [[Región Autónoma del Atlántico Sur|Atlántico Sur]] and [[Región Autónoma del Atlántico Norte|Atlántico Norte]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Niger"></span>'''{{flag|ኒጄር}}''' – Republic of Niger
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Nigeria"></span>'''{{flag|ናይጄሪያ}}''' – Federal Republic of Nigeria
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Nigeria is a [[federation]] of [[States of Nigeria|36 states and 1 federal territory]].
|-
|valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Niue → [[#Niue|Niue]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
{{extent}}
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Northern Cyprus → [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Norway"></span>'''{{flag|ኖርዌይ}}''' – Kingdom of Norway
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}[[Svalbard]] is an integral part of Norway, but has a special status due to the [[Svalbard Treaty]].
[[Bouvet Island]] is a dependent territory of Norway. Norway also claims [[Peter I Island]] and [[Queen Maud Land]] as dependent territories of Norway.<ref name=ANT group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Oman"></span>'''{{flag|ኦማን}}''' – Sultanate of Oman
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Pakistan"></span>'''{{flag|ፓኪስታን}}''' – Islamic Republic of Pakistan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Pakistan is a [[federation]] of [[Subdivisions of Pakistan|4 provinces, 1 capital territory, and tribal regions]]. Pakistan disputes [[#India|Indian]] sovereignty over [[Kashmir]]. It exercises control over [[Pakistan-administered Kashmir|some areas]], but does not explicitly claim any part of it,<ref>Constitution of Pakistan, Art. 1.</ref><ref>{{Cite news
| author = Aslam, Tasnim
| title = 'Pakistan Does Not Claim Kashmir As An Integral Part...'
| url = http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374
| newspaper = Outlook India
| publisher = The Outlook Group
| date = 11 December 2006
| accessdate =
| archivedate = 13 December 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20111213213928/http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374 }}</ref> instead regarding it as a disputed territory.<ref>{{Cite book
| last = Williams
| first = Kristen P.
| title = Despite nationalist conflicts: theory and practice of maintaining world peace
| publisher = Greenwood Publishing Group
| year = 2001
| pages = 154–155
| url = http://books.google.com/?id=OYmurpH3ahsC
| isbn = 978-0-275-96934-9}}</ref><ref>{{Cite book
| last = Pruthi
| first = R.K.
| title = An Encyclopaedic Survey Of Global Terrorism In 21St Century
| publisher = Anmol Publications Pvt. Ltd.
| year = 2001
| pages = 120–121
| url = http://books.google.com/?id=C3yDkKDbZ3YC
| isbn = 978-81-261-1091-9}}</ref> The portions that it controls are divided into two polities, administered separately from Pakistan proper:<ref name=Kashmir group="ነጥብ"/>
* {{flag|Azad Kashmir}}
* {{noflag|[[Gilgit–Baltistan]]}}
|-
|valign=top|<span id="Palau"></span>'''{{flag|ፓላው}}''' – Republic of Palau
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Under [[Compact of Free Association]] with the [[#United States|United States]].
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Palestine → [[#Palestine|Palestine]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Panama"></span>'''{{flag|ፓናማ}}''' – Republic of Panama
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Papua New Guinea"></span>'''{{flag|ፓፑዋ ኒው ጊኒ}}''' – Independent State of Papua New Guinea
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Papua New Guinea is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> with 1 autonomous region, [[Autonomous Region of Bougainville|Bougainville]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Paraguay"></span>'''{{flag|ፓራጓይ}}''' – Republic of Paraguay
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Peru"></span>'''{{flag|ፔሩ}}''' – Republic of Peru
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Philippines"></span>'''{{flag|ፊሊፒንስ}}''' – Republic of the Philippines
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}The Philippines contains two autonomous regions, the [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]]<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> and the [[Cordillera Administrative Region]].<ref>{{cite web | url = http://www.lawphil.net/executive/execord/eo1987/eo_220_1987.html | title = EXECUTIVE ORDER NO. 220 July 15, 1987 | accessdate = 2011-07-29}}</ref> The Philippines administers [[Scarborough Shoal]] and some of the [[Spratly Islands]],<ref name=Spratly group="ነጥብ"/> and claims sovereignty over the [[Macclesfield Bank]] and [[Sabah]], which is part of [[#Malaysia|Malaysia]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Poland"></span>'''{{flag|ፖላንድ}}''' – Republic of Poland
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Portugal"></span>'''{{flag|ፖርቱጋል}}''' – Portuguese Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> Portugal contains 2 autonomous regions, [[Azores]] and [[Madeira]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> Portugal does not recognize [[#Spain|Spanish]] sovereignty over [[Olivenza]] and [[Táliga]].<ref name=dis />
|-
| valign=top|Pridnestrovie → [[#Transnistria|Transnistria]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Qatar"></span>'''{{flag|ኳታር}}''' – State of Qatar
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Romania"></span>'''{{flag|ሮማንያ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Russia"></span>'''{{flag|ሩሲያ}}''' – Russian Federation
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Russia is officially a [[federation]] of 83 [[federal subjects of Russia|federal subjects]] (republics, oblasts, krais, autonomous okrugs, federal cities, and an autonomous oblast). Several of the federal subjects are ethnic republics.<ref name=autonomous group="ነጥብ" /> Sovereignty over the South [[Kuril Islands]] [[Kuril Islands dispute|is disputed]] by [[#Japan|Japan]].
|-
|valign=top|<span id="Rwanda"></span>'''{{flag|ሩዋንዳ}}''' – Republic of Rwanda
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>የሳህራ አረብ ዴሞክራሲያዊ ሬፑብሊክ → [[#SADR|የሳህራ አረብ ዴሞክራሲያዊ ሬፑብሊክ]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Saint Kitts and Nevis"></span>'''{{flag|ሰይንት ኪትስና ኒቨስ}}''' – Federation of Saint Kitts and Nevis
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Saint Kitts and Nevis is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> and is a [[federation]] <ref name=federal group="ነጥብ"/> of [[Parishes of Saint Kitts and Nevis|14 parishes]].
|-
|valign=top|<span id="Saint Lucia"></span>'''{{flag|ሰይንት ሉሻ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Saint Lucia is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Saint Vincent and the Grenadines"></span>'''{{flag|ሰይንት ቪንሰንትና ዘ ግረነዲንዝ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Saint Vincent and the Grenadines is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Samoa"></span>'''{{flag|ሳሞዓ}}''' – Independent State of Samoa
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="San Marino"></span>'''{{flag|ሳን ማሪኖ}}''' – Republic of San Marino
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="São Tomé and Príncipe"></span>'''{{flag|ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ}}''' – Democratic Republic of São Tomé and Príncipe
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}São Tomé and Príncipe contains 1 autonomous province, [[Príncipe]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Saudi Arabia"></span>'''{{flag|ሳዑዲ አረቢያ}}''' – Kingdom of Saudi Arabia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
<!--Sealand is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included-->
<!--Scotland is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included-->
|-
|valign=top|<span id="Senegal"></span>'''{{flag|ሴኔጋል}}''' – Republic of Senegal
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Serbia"></span>'''{{flag|ሰርቢያ}}''' – Republic of Serbia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Serbia contains 2 autonomous regions, [[Vojvodina]] and [[Kosovo and Metohija]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> Most of the latter is under the de facto control of the [[#Kosovo|Republic of Kosovo]].
|-
|valign=top|<span id="Seychelles"></span>'''{{flag|ሲሸልስ}}''' – Republic of Seychelles
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Seychelles claims the [[British Indian Ocean Territory]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Sierra Leone"></span>'''{{flag|ሴየራ ሌዎን}}''' – Republic of Sierra Leone
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Singapore"></span>'''{{flag|ሲንጋፖር}}''' – Republic of Singapore
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Slovakia"></span>'''{{flag|ስሎቫኪያ}}''' – Slovak Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Slovenia"></span>'''{{flag|ስሎቬኒያ}}''' – Republic of Slovenia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Solomon Islands"></span>'''{{flag|ሰለሞን ደሴቶች}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}The Solomon Islands is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Somalia"></span>'''{{flag|ሶማሊያ}}''' – Somali Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Somalia is presently divided with its [[Transitional Federal Government|official government]] (TFG) controlling only part of the country. [[Puntland]] and [[Galmudug]] have declared themselves as autonomous regions of Somalia (a claim that the TFG does not recognise),<ref>{{Cite book | last = Weller | first = Marc | coauthors = Nobbs, Katherine | title = Asymmetric Autonomy and the Settlement of Ethnic Conflicts | publisher = University of Pennsylvania Press | year = 2010 | location = Philadelphia, United States | page = | url = http://books.google.com/?id=ru-DIWuuObEC | isbn = 978-0-8122-4230-0}}</ref>{{Request quotation|date=March 2011}} while [[#Somaliland|Somaliland]] has formed an unrecognised de facto state.
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Somaliland → [[#Somaliland|Somaliland]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="South Africa"></span>'''{{flag|ደቡብ አፍሪካ}}''' – Republic of South Africa
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
| valign=top|South Korea → [[#Korea South|Korea, Republic of]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>South Ossetia → [[#South Ossetia|South Ossetia]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="South Sudan"></span>'''{{flag|ደቡብ ሱዳን}}''' – Republic of South Sudan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}South Sudan is a [[federation]] of [[States of South Sudan|10 states]]. Disputes [[Abyei]] with the [[#Sudan|Republic of the Sudan]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Spain"></span>'''{{flag|እስፓንያ}}''' – Kingdom of Spain
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> Spain is divided into [[Autonomous communities of Spain|autonomous communities and cities]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/> Sovereignty over [[Ceuta]], [[Isla de Alborán]], [[Perejil Island|Isla Perejil]], [[Islas Chafarinas]], [[Melilla]] and [[Peñón de Alhucemas]] is disputed by [[#Morocco|Morocco]]. Sovereignty over [[Olivenza]] and [[Táliga]] is disputed by [[#Portugal|Portugal]]. Spain [[Disputed status of Gibraltar|calls for sovereignty]] over Gibraltar.<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Sri Lanka"></span>'''{{flag|ስሪ ላንካ}}''' – Democratic Socialist Republic of Sri Lanka
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Formerly known as [[Ceylon]].
|-
|valign=top|<span id="Sudan"></span>'''{{flag|ሱዳን}}''' – Republic of the Sudan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Sudan is a [[federation]] of [[States of Sudan|17 states]]. Disputes [[Abyei]] and [[Kafia Kingi]] with [[#South Sudan|South Sudan]].
|-
|valign=top|<span id="Suriname"></span>'''{{flag|ሱሪናም}}''' – Republic of Suriname
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Swaziland"></span>'''{{flag|ስዋዚላንድ}}''' – Kingdom of Swaziland
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Sweden"></span>'''{{flag|ስዊድን}}''' – Kingdom of Sweden
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" />
|-
|valign=top|<span id="Switzerland"></span>'''{{flag|ስዊዘርላንድ}}''' – Swiss Confederation
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Switzerland is a [[federation]] of [[Cantons of Switzerland|26 cantons]].
|-
|valign=top|<span id="Syria"></span>'''{{flag|ሶርያ}}''' – Syrian Arab Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}[[#Israel|Israel]] occupies the [[Golan Heights]].<ref name="golanocc"/>
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Taiwan (Republic of China) → [[#Taiwan|Taiwan]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Tajikistan"></span>'''{{flag|ታጂኪስታን}}''' – Republic of Tajikistan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Tajikistan contains 1 autonomous region, [[Gorno-Badakhshan Autonomous Province]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Tanzania"></span>'''{{flag|ታንዛኒያ}}''' – United Republic of Tanzania
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Tanzania contains 1 autonomous region, [[Zanzibar]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Thailand"></span>'''{{flag|ታይላንድ}}''' – Kingdom of Thailand
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
| valign=top|Timor-Leste → [[#East Timor|East Timor]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Togo"></span>'''{{flag|ቶጎ}}''' – Togolese Republic
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Tonga"></span>'''{{flag|ቶንጋ}}''' – Kingdom of Tonga
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
| valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>Transnistria → [[#Transnistria|Transnistria]]
|<span style="display:none">አዎ</span>
|<span style="display:none">የለም</span>
|
|-
|valign=top|<span id="Trinidad and Tobago"></span>'''{{flag|ትሪኒዳድና ቶቤጎ}}''' – Republic of Trinidad and Tobago
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Trinidad and Tobago contains 1 autonomous region, [[Tobago]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Tunisia"></span>'''{{flag|ቱኒዚያ}}''' – Republic of Tunisia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Turkey"></span>'''{{flag|ቱርክ}}''' – Republic of Turkey
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Turkmenistan"></span>'''{{flag|ቱርክምኒስታን}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Tuvalu"></span>'''{{flag|ቱቫሉ}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Tuvalu is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]].<ref name=realm group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Uganda"></span>'''{{flag|ዩጋንዳ}}''' – Republic of Uganda
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Ukraine"></span>'''{{flag|ዩክሬን}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Ukraine contains 1 autonomous region, [[Crimea]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="United Arab Emirates"></span>'''{{flag|የተባበሩት የዓረብ ግዛቶች}}'''
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}The United Arab Emirates is a [[federation]] of [[Emirates of the United Arab Emirates|7 emirates]].
|-
|valign=top|<span id="United Kingdom"></span>'''{{flag|ዩናይትድ ኪንግደም}}''' – United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}የአውሮፓ ሕብረት አባል<ref name=EU group="ነጥብ" /> The United Kingdom is a [[የኮመንዌልዝ ግዛት]]<ref name=realm group="ነጥብ"/> consisting of [[Countries of the United Kingdom|four countries]]: [[England]], [[Northern Ireland]], [[Scotland]], and [[Wales]]. The United Kingdom has the following overseas territories:
* {{noflag|[[Akrotiri and Dhekelia]]}}
* {{flag|አንጒላ}}
* {{flag|ቤርሙዳ}}
* {{flag|የብሪታንያ ሕንድ ውቅያኖስ ግዛት}} (disputed by [[#Mauritius|Mauritius]] and [[#Seychelles|Seychelles]])<ref name=dis />
* {{flag|ብሪቲሽ ቭርጂን ደሴቶች}}
* {{flag|ከይመን ደሴቶች}}
* {{flag|ፋልክላንድ ደሴቶች}} (disputed by [[#Argentina|Argentina]])<ref name=dis />
* {{flag|ጅብራልታር}} ([[Disputed status of Gibraltar|status disputed]] by [[#Spain|Spain]])
* {{flag|ሞንትሠራት}}
* {{flag|Pitcairn Islands}}
* {{flag|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}}
* {{flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}}
* {{flag|Turks and Caicos Islands}}
* {{flag|British Antarctic Territory}} <ref name=ANT group="ነጥብ"/> (disputed by Argentina and [[#Chile|Chile]])
The British monarch has direct sovereignty over three self-governing Crown dependencies:
* {{flag|Guernsey}}, with three dependencies:
** {{flag|Alderney}}
** {{flag|Herm}}
** {{flag|Sark}}
* {{flag|Isle of Man}}
* {{flag|Jersey}}
|-
|valign=top|<span id="United States"></span>'''{{flag|አሜሪካ}}''' – United States of America
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}The United States is a [[federation]] of [[Political divisions of the United States|50 states, 1 federal district]], and the incorporated territory of [[Palmyra Atoll]]. The United States has sovereignty over the following inhabited possessions and commonwealths:
* {{flag|አሜሪካዊ ሳሞዓ}} (including [[Swains Island]], disputed by [[Tokelau]])
* {{flag|ጓም}}
* {{flag|ስሜን ማሪያና ደሴቶች}}
* {{flag|ፕዌርቶ ሪኮ}}
* {{flag|የአሜሪካ ቪርጂን ደሴቶች}}
In addition, there are uninhabited possessions of the United States in the Pacific Ocean and the Caribbean Sea: [[Baker Island]], [[Howland Island]], [[Jarvis Island]], [[Johnston Atoll]], [[Kingman Reef]], [[Midway Atoll]], [[Navassa Island]], and [[Wake Island]]. The United States also asserts claims to [[Bajo Nuevo Bank]] and [[Serranilla Bank]].<ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Uruguay"></span>'''{{flag|ኡራጓይ}}''' – Oriental Republic of Uruguay
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Uzbekistan"></span>'''{{flag|ኡዝቤኪስታን}}''' – Republic of Uzbekistan
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Uzbekistan contains 1 autonomous region, [[Karakalpakstan]].<ref name=autonomous group="ነጥብ"/>
|-
|valign=top|<span id="Vanuatu"></span>'''{{flag|ቫኑዋቱ}}''' – Republic of Vanuatu
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Vatican City"></span>'''{{flag|ቫቲካን ከተማ}}''' – State of the Vatican City
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">A</span> [[United Nations General Assembly observers|UN observer state]]
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Administered by the [[Holy See]], a sovereign entity with diplomatic ties to [[Foreign relations of the Holy See#Bilateral relations|179 states]].<ref>{{cite web|url=http://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_20010123_holy-see-relations_en.html|title=Bilateral relations of the Holy See|publisher=Holy See website|accessdate=2012-06-05}}</ref> The Holy See is a permanent observer of the UN in the category of "Non-member State"<ref name="unnms">{{cite web|title=Non-member States and Entities |url=http://www.un.org/en/members/nonmembers.shtml|publisher=United Nations|accessdate=30 August 2010|date=29 February 2008}}</ref> and a member of the [[IAEA]], [[ITU]], [[UPU]], and [[WIPO]]. The Vatican City is governed by officials appointed by the [[Pope]], who is the Bishop of the Archdiocese of Rome and ''ex officio'' sovereign of Vatican City. The Holy See also administers a number of [[Properties of the Holy See|extraterritorial properties]] in [[#Italy|Italy]].
|-
|valign=top|<span id="Venezuela"></span>'''{{flag|ቬኔዝዌላ}}''' – Bolivarian Republic of Venezuela
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Venezuela is a [[federation]] of [[States of Venezuela|23 states, 1 capital district, and federal dependencies]].
|-
|valign=top|<span id="Vietnam"></span>'''{{flag|ቬት ናም}}''' – Socialist Republic of Vietnam
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}Vietnam claims sovereignty over the [[Paracel Islands|Paracel]]<ref name=Paracel group="ነጥብ"/> and [[Spratly Islands]].<ref name=Spratly group="ነጥብ"/><ref name=dis />
|-
|valign=top|<span id="Yemen"></span>'''{{flag|የመን}}''' – Republic of Yemen
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Zambia"></span>'''{{flag|ዛምቢያ}}''' – Republic of Zambia
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Zimbabwe"></span>'''{{flag|ዚምባብዌ}}''' – Republic of Zimbabwe
|<span style="display:none">A</span> አዎ
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}
|- style="background:Lightgrey;" class="sortbottom"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>↑ [[Member states of the United Nations|UN member states]] and [[United Nations General Assembly observers|observer states]] ↑
|<span style="display:none">A ZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|- style="background:White;"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>
|<span style="display:none">AB</span>
|<span style="display:none">B</span>
|
|- style="background:Lightgrey;" class="sortbottom"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>↓ Other states ↓
|<span style="display:none">D AAA</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|{{Anchor|Other states}}
|-
|valign=top|<span id="Abkhazia"></span>'''{{flag|አብካዚያ}}''' – Republic of Abkhazia
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}[[International recognition of Abkhazia and South Ossetia|Recognised by]] Russia, Nauru, Nicaragua, Tuvalu,<ref>{{cite web |url=http://www.mfaabkhazia.net/en/node/1082 |title=On the establishment of diplomatic relations between Republic of Abkhazia and Tuvalu. | The Ministry of Foreign Affairs Republic of Abkhazia |publisher=Mfaabkhazia.net |date= |accessdate=2011-12-18 |archivedate=2011-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111111113856/http://www.mfaabkhazia.net/en/node/1082 }}</ref> Vanuatu, Venezuela,<ref name="STPETTIMES">{{cite news|title=Chavez Backs Abkhazia, South Ossetia|url=http://www.times.spb.ru/index.php?action_id=2&story_id=32067|newspaper=St. Petersburg Times| date=27 July 2010|accessdate=5 June 2011|agency=Associated Press}}</ref> South Ossetia and Transnistria.<ref name=ASOTREC>{{cite web|url=http://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html|language=Russian|date=2006-11-17|accessdate=2011-06-05|title=Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же|publisher=newsru.com}}</ref> Claimed in whole by [[#Georgia|Georgia]] as the [[Government of the Autonomous Republic of Abkhazia|Autonomous Republic of Abkhazia]].
|-
|valign=top|<span id="Azawad"></span>'''{{flag|አዛዋድ}}'''
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|MALI}}
{{extent}}Independence from Mali declared on 6 April 2012.<ref>{{cite web|url=http://www.mnlamov.net/component/content/article/169-declaration-dindependance-de-lazawad.html|title=Déclaration D’Indépendance de L'Azawad|date=2012-04-06|accessdate=2012-04-06|publisher=[[National Movement for the Liberation of Azawad]]|archivedate=2012-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121018123246/http://www.mnlamov.net/component/content/article/169-declaration-dindependance-de-lazawad.html}}</ref> No recognitions have been given.
|-
|valign=top|<span id="Cook Islands"></span>'''{{flag|ኩክ ደሴቶች}}'''
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> Member of some [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}A state in [[Associated state|free association]] with [[#N|New Zealand]], recognized by Japan,<ref>{{Cite web|url=http://www.meiji.ac.jp/cip/english/about/news/2011/glqts000000005qk.html|date=2011-06-22|accessdate=2012-01-14|title=Lecture by Prime Minister Puna of the Cook Islands -State recognition of the Cook Islands to lead to furthering cooperation|publisher=Meiji University|archivedate=2019-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191101160256/https://www.meiji.ac.jp/cip/english/about/news/2011/glqts000000005qk.html}}</ref> Netherlands<ref>{{Cite news|url=http://www.ciherald.co.ck/articles/h577a.htm|date=2011-08-17|accessdate=2012-01-14|title=Cook Islands and the Netherlands establish Diplomatic Relations|publisher=The Cook Islands Herald}}</ref> and China.<ref>{{Cite web|url=http://www.chinaembassy.org.nz/eng/kkqd/t39446.htm|date=2003-10-27|accessdate=2012-01-14|title=Joint Communique Between the People's Republic of China and the Cook Islands on the Establishment of Diplomatic Relations|publisher=The Embassy of the People's Republic of China in New Zealand}}</ref> The Cook Islands is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity.<ref name="untreaty1"/> It shares a [[Monarchy of New Zealand|head of state]] with New Zealand as well as having [[New Zealand nationality law|shared citizenship]].
|-
|valign=top|<span id="Kosovo"></span>'''{{flag|ኮሶቮ}}''' – Republic of Kosovo
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> Member of some [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|SERBIA}}
{{extent}}Kosovo unilaterally declared independence in 2008 and it has {{Numrec|Kos|received diplomatic recognition from|UN member states}} and the [[Republic of China]]. Pursuant to [[United Nations Security Council Resolution 1244]], Kosovo is formally under the administration of the [[United Nations Interim Administration Mission in Kosovo]]. Serbia continues to maintain its sovereignty claim over Kosovo. Other UN member states and non UN member states continue to recognise Serbian sovereignty or have taken no position on the question. Kosovo is a member of the [[International Monetary Fund]] and the [[World Bank Group]]. The Republic of Kosovo has de facto control over most of the territory, with limited control in [[North Kosovo]].
|-
|valign=top|<span id="Nagorno-Karabakh"></span>'''{{flag|አርጻኽ}}''' – Republic of Artsakh
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|AZERBAIJAN}}
{{extent}}A de facto independent state,<ref>{{Cite book|author=Krüger, Heiko|title=The Nagorno-Karabakh Conflict: A Legal Analysis|url=http://books.google.com/books?id=7JDCQu-Us8sC&lpg=PP1&pg=PA55#v=onepage&q&f=false|page=55|publisher=Springer|year=2010|isbn=978-3-642-11787-9}}</ref><ref>{{Cite news|author=Nikoghosyan, Hovhannes|title=Kosovo ruling implications for Armenia and Azerbaijan|url=http://www.huliq.com/1/803-kosovo-ruling-implications-armenia-and-azerbaijan|newspaper=HULIQ.com|publisher=Hareyan Publishing, LLC|month=August|year=2010|accessdate=2011-04-17}}</ref> [[Foreign relations of Nagorno-Karabakh|recognised only by]] [[Abkhazia]],<ref name="NKRrecognition">[http://ararat-online.ru/news/984-2025-vice-spiker-parlamenta-abxazii-vybory-v-nkr-sootvetstvuyut-vsem-mezhdunarodnym-standartam.html Вице-спикер парламента Абхазии: Выборы в НКР соответствуют всем международным стандартам] {{Wayback|url=http://ararat-online.ru/news/984-2025-vice-spiker-parlamenta-abxazii-vybory-v-nkr-sootvetstvuyut-vsem-mezhdunarodnym-standartam.html |date=20110811164310 }}: "Абхазия, Южная Осетия, НКР и Приднестровье уже давно признали независимость друг друга и очень тесно сотрудничают между собой", - сказал вице-спикер парламента Абхазии. ... "...Абхазия признала независимость Нагорно-Карабахской Республики..." - сказал он."</ref> [[South Ossetia]]<ref name="NKRrecognition"/> and [[Transnistria]].<ref name="NKRrecognition"/><ref name="transgovt">{{cite web|url=http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html|title=In detail: The foreign policy of Pridnestrovie|publisher=[[Pridnestrovie]]|date=2010-05-26|accessdate=2010-06-29|archivedate=2008-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080511144044/http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html}}</ref> Claimed in whole by [[አዘርባይጃን]].<ref>See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/3658938.stm Regions and territories'': Nagorno-Karabakh] (17 January 2006). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|-
|valign=top|<span id="Niue"></span>'''{{flag|ኒዌ}}'''
|style="background-color:LemonChiffon"|<span style="display:none">D</span> Member of some [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agencies]]
|<span style="display:none">A</span> የለም
{{extent}}A state in [[Associated state|free association]] with [[#N|New Zealand]], recognized by China.<ref>{{Cite web|url=http://lt.china-embassy.org/eng/xwdt/t391353.htm|date=2007-12-19|accessdate=2012-02-07|title=Joint Comminuque on the Establishment of Diplomatic Relations Between Niue and the People's Republic of China|publisher=Embassy of the People's Republic of China in Lithuania}}</ref> Niue is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity.<ref name="untreaty1"/> It shares a [[Monarchy of New Zealand|head of state]] with New Zealand as well as having [[New Zealand nationality law|shared citizenship]].
|-
|valign=top|<span id="Northern Cyprus"></span>'''{{flag|ሰሜን ቆጵሮስ}}''' – Turkish Republic of Northern Cyprus
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"| Claimed by [[Cyprus]]
{{extent}} [[Foreign relations of Northern Cyprus|Recognised only by]] [[#Turkey|Turkey]]. It has participated as an observer state of the [[Organisation of Islamic Cooperation]] under the name "Turkish Cypriot State" since 1979. In addition, the [[Nakhchivan|Nakhchivan Autonomous Republic]] regards TRNC as sovereign but [[#Azerbaijan|Azerbaijan]] has not followed suit.{{Citation needed|date=June 2011}} Northern Cyprus is claimed in whole by the [[#Cyprus|Republic of Cyprus]].<ref>See [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cy.html The World Factbook|Cyprus] {{Wayback|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cy.html |date=20181226020655 }} (10 January 2006). Central Intelligence Agency. Retrieved January 17, 2006''.</ref>
|-
|valign=top|<span id="Palestine"></span>'''{{flagcountry|ፍልስጤም}}''' – State of Palestine
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> Member of one [[List of specialized agencies of the United Nations|UN specialized agency]]
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|ISRAEL}}
{{extent}}The declared State of Palestine has received diplomatic recognition from {{Numrec|Pal}} states.<ref>{{cite web|author=Palestine Liberation Organization|title=Road For Palestinian Statehood: Recognition and Admission|url=http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5|publisher=Negotiations Affairs Department|accessdate=2011-07-28}}</ref> The proclaimed state has no agreed territorial borders, or effective control on the territory that it proclaimed.<ref>See the following on statehood criteria:
* {{Citation|author=Mendes, Errol|title=Statehood and Palestine for the purposes of Article 12 (3) of the ICC Statute|url=http://uclalawforum.com/media/background/gaza/2010-03-30_Mendes-Memo.pdf|pages=28, 33|date=30 March 2010|publisher=30 March 2010|accessdate=2011-04-17|postscript=:}} "...the Palestinian State also meets the traditional criteria under the Montevideo Convention..."; "...the fact that a majority of states have recognized Palestine as a State should easily fulfill the requisite state practice".
* {{Citation|author=McKinney, Kathryn M.|title=The Legal Effects of the Israeli-PLO Declaration ofPrinciples: Steps Toward Statehood for Palestine|url=http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&context=sulr&sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22|journal=Seattle University Law Review|volume=18|issue=93|year=1994|page=97|publisher=Seattle University|accessdate=2011-04-17|postscript=:|archivedate=2011-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722063030/http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&context=sulr&sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22}} "It is possible, however, to argue for Palestinian statehood based on the constitutive theory".
* {{Citation|author=McDonald, Avril|title=Operation Cast Lead: Drawing the Battle Lines of the Legal Dispute|url=https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&doctype=cite&docid=16+Hum.+Rts.+Br.+25&srctype=smi&srcid=3B15&key=74ccae52ba220673512e7784449388f0|journal=Human Rights Brief|volume=25|date=Spring 2009|publisher=Washington College of Law, Center for Human Rights and Humanitarian Law|accessdate=2011-04-17|postscript=:}} "Whether one applies the criteria of statehood set out in the Montevideo Convention or the more widely accepted constitutive theory of statehood, Palestine might be considered a state."</ref> The [[Palestinian National Authority]] is an interim administrative body formed as a result of the [[Oslo Accords]] that exercises limited autonomous jurisdiction within the [[Palestinian territories]]. In foreign relations, Palestine is represented by the [[Palestine Liberation Organization]], which has permanent observer status at the United Nations General Assembly as a non-member entity.<ref name="unnms"/> The State of Palestine is a member state of UNESCO.<ref>{{cite web|author=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|title=Arab States: Palestine|url=http://www.unesco.org/new/en/unesco/worldwide/arab-states/palestine/|publisher=United Nations|accessdate=3 December 2011}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="SADR"></span>'''{{flag|የሳህራ አረብ ዴሞክራሲያዊ ሬፑብሊክ}}'''
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|MOROCCO}}
{{extent}}Recognised by [[Legal status of Western Sahara#States recognizing the SADR|84 other states]]. It is a founding member of the [[African Union]] and the Asian-African Strategic Partnership formed at the 2005 [[Asian-African Conference]]. The territories under its control, the so-called [[Free Zone (region)|Free Zone]], are claimed in whole by [[#Morocco|Morocco]] as part of its [[Southern Provinces]]. In turn, the Sahrawi Arab Democratic Republic claims the part of [[Western Sahara]] to the west of the [[Wall (Western Sahara)|Moroccan Wall]] controlled by Morocco. Its government resides in exile in [[Tindouf]], [[#Algeria|Algeria]].
|-
|valign=top|<span id="Somaliland"></span>'''{{flag|ሶማሊላንድ}}''' – Republic of Somaliland
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|SOMALIA}}
{{extent}}A de facto independent state,<ref>{{Citation|author=International Crisis Group|title=Somaliland: Time for African Union leadership|journal=Africa Report|issue=110|pages=10–13|date=23 May 2006|url=http://www.operationspaix.net/IMG/pdf/ICG_Somaliland_AU_Leadership_2006-05-23_.pdf|accessdate=2011-04-19|archivedate=2011-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720022321/http://www.operationspaix.net/IMG/pdf/ICG_Somaliland_AU_Leadership_2006-05-23_.pdf}}</ref><ref>{{Citation|author=Mesfin, Berouk|coauthors=|title=The political development of Somaliland and its conflict with Puntland|journal=ISS Paper|issue=200|page=8|publisher=Institute for Security Studies|month=September|year=2009|url=http://www.somalilandtimes.net/sl/2009/403/P200.pdf|accessdate=2011-04-19}}</ref><ref>{{Citation|author=Arieff, Alexis|title=De Facto Statehood? The Strange Case of Somaliland|url=http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf|journal=Yale Journal of International Affairs|issue=Spring/Summer 2008|accessdate=2011-04-17|archivedate=2011-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111213214545/http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf}}</ref> [[Foreign relations of Somaliland|not diplomatically recognised by]] any other state, claimed in whole by the [[#Somali Republic|Somali Republic]].<ref>See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/country_profiles/3794847.stm Regions and territories'': Somaliland] (30 December 2005). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|-
|valign=top|<span id="South Ossetia"></span>'''{{flag|ደቡብ ኦሴቲያ}}''' – Republic of South Ossetia
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}A de facto independent state,<ref>{{Citation|author=Jansen, Dinah|title=The Conflict between Self-Determination and Territorial Integrity: the South Ossetian Paradigm|url=http://centreforforeignpolicystudies.dal.ca/pdf/gradsymp09/Jansen.pdf|journal=Geopolitics vs. Global Governance: Reinterpreting International Security|pages=222–242|year=2009|publisher=Centre for Foreign Policy Studies, University of Dalhousie|isbn=978-1-896440-61-3}}</ref> [[International recognition of Abkhazia and South Ossetia|recognised by]] Russia, Nicaragua, Nauru, Venezuela,<ref name="STPETTIMES" /> Abkhazia and Transnistria.<ref name=ASOTREC /> Claimed in whole by [[#Georgia|Georgia]] as the [[Provisional Administrative Entity of South Ossetia]].<ref name="cnnAbSO">{{Cite news|title=Russia condemned for recognizing rebel regions|url=http://www.cnn.com/2008/WORLD/europe/08/26/russia.vote.georgia/index.html|newspaper=CNN.com|publisher=Cable News Network|date=2008-08-26|accessdate=2008-08-26}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Taiwan"></span>'''{{flag|የቻይና ሪፐብሊክ|name=Taiwan}}''' – Republic of China<ref name="ChinaTaiwan" group="ነጥብ"/>
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> Former UN member state;
Participant in some UN related organizations as "Chinese Taipei"
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|PRC}}
{{extent}}A state competing for recognition with the [[People's Republic of China]] as the government of China since 1949. The Republic of China controls the island of [[Taiwan]] and associated islands, Quemoy, Matsu, the Pratas and parts of the [[Spratly Islands]],<ref name=Spratly group="ነጥብ" /> and has not renounced claims over its annexed territories on the [[Mainland China|mainland]].<ref>{{Cite news |title=Ma refers to China as ROC territory in magazine interview |work=[[Taipei Times]] |date=2008-10-08 |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2008/10/08/2003425320}}</ref> The Republic of China is recognised by {{Numrec|ROC|asof=E||states}}, including the Holy See. The territory of the Republic of China is claimed in whole by the People's Republic of China.<ref name="TAI2" group="ነጥብ">In 1949, the Republic of China government led by the [[Kuomintang]] (KMT) lost the [[Chinese Civil War]] to the [[Communist Party of China]] (CPC) and set up a provisional capital in [[Taipei]]. The CPC established the PRC. As such, the [[Political status of Taiwan|political status]] of the ROC and the [[legal status of Taiwan]] (alongside the [[Free Area of the Republic of China|territories]] currently under ROC jurisdiction) are in dispute. In 1971, the United Nations gave the [[China and the United Nations|China seat]] to the PRC and the ROC withdrew from the UN. Most states recognise the PRC to be the [[One-China policy|sole legitimate representative]] of all China, and the UN classifies Taiwan as "[[Taiwan Province, People's Republic of China|Taiwan, Province of China]]". The ROC has de facto relations with most sovereign states. A significant political movement within Taiwan advocates [[Taiwan independence]].</ref> The Republic of China participates in the [[World Health Organization]] and a number of non-UN international organizations such as the [[World Trade Organization]], [[International Olympic Committee]] and others under a variety of pseudonyms, most commonly "[[Chinese Taipei]]". The Republic of China enjoyed UN membership from 1945 to 1971.
|-
|valign=top|<span id="Transnistria"></span>'''{{flag|ትራንስኒስትሪያ}}''' – Transnistrian Moldovan Republic (Pridnestrovie, Trans-Dniester)
| style="background:LemonChiffon;"|<span style="display:none">D</span> No membership
| style="background:LightCoral;"|{{claimedby|MOLDOVA}}
{{extent}}A de facto independent state, [[Foreign relations of Transnistria|recognised only by]] Abkhazia and South Ossetia.<ref name=ASOTREC /> Claimed in whole by [[#Moldova|Moldova]] as the ''Territorial Unit of Transnistria''.<ref>'See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/3641826.stm Regions and territories'': Trans-Dniester] (13 December 2005). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|- style="background:Lightgrey;" class="sortbottom"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>↑ Other states ↑
|<span style="display:none">D ZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|- style="background:Darkgrey;"
|align=center|<span style="display:none">ZZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZZ</span>
|
|}
==Criteria for inclusion==
The dominant [[customary international law]] standard of statehood is the [[Sovereign state#Declarative theory|declarative theory of statehood]] that defines the state as a person of international law if it "possess[es] the following qualifications: (a) a permanent population; (b) a defined territory; (c) government; and (d) capacity to enter into relations with the other states." Debate exists on the degree to which [[Diplomatic recognition|recognition]] should be included as a criterion of statehood. The declarative theory of statehood, an example of which can be found in the [[Montevideo Convention]], argues that statehood is purely objective and recognition of a state by other states is irrelevant. On the other end of the spectrum, the [[Sovereign state#Constitutive theory|constitutive theory of statehood]] defines a state as a person under international law only if it is recognized as [[Sovereignty|sovereign]] by other states. For the purposes of this list, included are all states that either:
* (a) have declared independence and are often regarded as having control over a permanently populated territory
or
* (b) are recognized as a sovereign state by at least one other sovereign state
Note that in some cases there is a divergence of opinion over the interpretation of the first point, and whether an entity satisfies it is disputed.
On the basis of the above criteria, this list includes the following 207 entities:<ref>The following bullets are grouped according to the availability of sources for the two criteria ((a) and/or (b)). This arrangement is not intended to reflect the relative importance of the two theories. Additional details are discussed in the state's individual entries.</ref><ref name="micros" group="Note">The non-state sovereign entity [[Sovereign Military Order of Malta|Order of Malta]] is not included. It claims neither statehood nor any territory. Entities considered to be [[micronation]]s are not included. It is often up to debate whether a micronation truly controls its claimed territory. Also omitted from this list are all [[uncontacted people]]s, either who live in [[Stateless society|societies that cannot be defined as states]] or whose statuses as such are not definitively known.</ref>
* 203 states recognized by at least one [[Member states of the United Nations|UN member state]]
* Two states that control a permanently populated territory and are recognized only by non-UN member states: [[Nagorno-Karabakh Republic]], [[Transnistria]]
* Two states that control a permanently populated territory and are not recognized by any other state: [[Azawad]], [[Somaliland]]
==ነጥቦች==
{{Reflist|group="ነጥብ"|colwidth=30em}}
{{Reflist|group="Note"|colwidth=30em}}
==References==
{{Reflist|colwidth=30em}}
==Bibliography==
* {{cite web|author = Federal Foreign Office of Germany|title = Amtliche Bezeichnungen ausländischer Staaten in den Landessprachen|publisher = Government of Germany|date = 22 April 2009|url = http://www.auswaertiges-amt.de/cae/servlet/contentblob/373536/publicationFile/3858/StaatennamenLandessprache.pdf|format = PDF|accessdate = 2010-07-14}}
* {{Cite book |title=The World: A Third World Guide: 1995/96 |url=https://archive.org/details/worldthirdworldg0000unse |editor1-last=Bissio |editor1-first=Roberto Remo |publisher=Instituto del Tercer Mundo |year=1995 |location=Montevideo |isbn=978-0-85598-291-1 |oclc=476299738}}
* {{cite web|title=Countries or areas, codes and abbreviations|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49alpha.htm|publisher=Statistics Division, United Nations|date=1 April 2010}}
* {{cite web|last=Davis|first=Tim|title=World Countries and States List |url=http://www.timdavis.com.au/data/|work=Timdavis.com.au|date=19 February 2009}}
* {{cite web|title=Geographic Names|url=http://www.un.org/Depts/Cartographic/english/geoinfo/geoname.pdf|publisher=Department of Public Information, Cartographic Section, United Nations|date=7 September 2000}}
* {{cite web|title=ISO 3166-1 Country names and code elements|url=http://www.iso.org/iso/country_codes/iso_3166_code_lists/country_names_and_code_elements.htm|publisher=International Organization for Standardization|year=2010}}
* {{cite web|title=List of countries, territories and currencies|url=http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm|publisher=Publications Office of the European Union|date=4 May 2010}}
* {{cite web|last=Madore|first=David|title=How many countries are there in the world?|url=http://www.madore.org/~david/misc/countries.html|work=Madore.org|date=3 August 2003}}
* {{cite web|title=The World Factbook|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html|publisher=Central Intelligence Agency|location=United States|year=2010|accessdate=2012-07-07|archivedate=2008-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080812233855/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html}}
* {{Cite book |url=http://books.google.com/?id=NYszJtC66FAC&pg=PA161&dq=%22official+name%22+palestine&q=%22official%20name%22%20palestine |page=161 |title=Middle East Review 2003/04: The Economic and Business Report |author=World of Information (Firm), and International Chamber of Commerce |edition=27th |location=London |publisher=Kogan Page |year=2003 |isbn=978-0-7494-4066-4 |oclc=51992589}}
[[መደብ:አገራት]]
ajr1aghpzqusohfn55qxbgobofetv02
ሞጁል:Infobox
828
43803
395110
394913
2026-09-24T14:30:33Z
NguoiDungKhongDinhDanh
36527
Broke many things
382368
Scribunto
text/plain
local p = {}
local args = {}
local origArgs = {}
local root
local empty_row_categories = {}
local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]'
local has_rows = false
local function fixChildBoxes(sval, tt)
local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end
if notempty(sval) then
local marker = '<span class=special_infobox_marker>'
local s = sval
-- start moving templatestyles and categories inside of table rows
local slast = ''
while slast ~= s do
slast = s
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1')
end
-- end moving templatestyles and categories inside of table rows
s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker)
if s:match(marker) then
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '')
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1')
end
if s:match(marker) then
local subcells = mw.text.split(s, marker)
s = ''
for k = 1, #subcells do
if k == 1 then
s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>'
elseif k == #subcells then
local rowstyle = ' style="display:none"'
if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end
s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' ..
subcells[k]
elseif notempty(subcells[k]) then
if (k % 2) == 0 then
s = s .. subcells[k]
else
s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' ..
subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>'
end
end
end
end
-- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser
-- [[Special:Diff/849054481]]
-- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1')
return s
else
return sval
end
end
-- Cleans empty tables
local function cleanInfobox()
root = tostring(root)
if has_rows == false then
root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '')
end
end
-- Returns the union of the values of two tables, as a sequence.
local function union(t1, t2)
local vals = {}
for k, v in pairs(t1) do
vals[v] = true
end
for k, v in pairs(t2) do
vals[v] = true
end
local ret = {}
for k, v in pairs(vals) do
table.insert(ret, k)
end
return ret
end
-- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist
-- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and
-- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}.
local function getArgNums(prefix)
local nums = {}
for k, v in pairs(args) do
local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$')
if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end
end
table.sort(nums)
return nums
end
-- Adds a row to the infobox, with either a header cell
-- or a label/data cell combination.
local function addRow(rowArgs)
if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then
has_rows = true
root
:tag('tr')
:addClass(rowArgs.rowclass)
:cssText(rowArgs.rowstyle)
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-header')
:addClass(rowArgs.class)
:addClass(args.headerclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header
:cssText(args.headerstyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th'))
if rowArgs.data then
root:wikitext(
'[[Kategori:Halaman dengan sel data kotak info yang dihiraukan]]'
)
end
elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(
category_in_empty_row_pattern, ''
):match('^%S') then
has_rows = true
local row = root:tag('tr')
row:addClass(rowArgs.rowclass)
row:cssText(rowArgs.rowstyle)
if rowArgs.label then
row
:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:addClass('infobox-label')
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label
:cssText(args.labelstyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(rowArgs.label)
:done()
end
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil)
:addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data')
:addClass(rowArgs.class)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data
:cssText(rowArgs.datastyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '')
end
end
local function renderTitle()
if not args.title then return end
has_rows = true
root
:tag('caption')
:addClass('infobox-title')
:addClass(args.titleclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title
:cssText(args.titlestyle)
:wikitext(args.title)
end
local function renderAboveRow()
if not args.above then return end
has_rows = true
root
:tag('tr')
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-above')
:addClass(args.aboveclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above
:cssText(args.abovestyle)
:wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th'))
end
local function renderBelowRow()
if not args.below then return end
has_rows = true
root
:tag('tr')
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-below')
:addClass(args.belowclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below
:cssText(args.belowstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td'))
end
local function addSubheaderRow(subheaderArgs)
if subheaderArgs.data and
subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then
has_rows = true
local row = root:tag('tr')
row:addClass(subheaderArgs.rowclass)
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-subheader')
:addClass(subheaderArgs.class)
:cssText(subheaderArgs.datastyle)
:cssText(subheaderArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '')
end
end
local function renderSubheaders()
if args.subheader then
args.subheader1 = args.subheader
end
if args.subheaderrowclass then
args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass
end
local subheadernums = getArgNums('subheader')
for k, num in ipairs(subheadernums) do
addSubheaderRow({
data = args['subheader' .. tostring(num)],
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader
datastyle = args.subheaderstyle,
rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)],
class = args.subheaderclass,
rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
local function addImageRow(imageArgs)
if imageArgs.data and
imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then
has_rows = true
local row = root:tag('tr')
row:addClass(imageArgs.rowclass)
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-image')
:addClass(imageArgs.class)
:cssText(imageArgs.datastyle)
:wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '')
end
end
local function renderImages()
if args.image then
args.image1 = args.image
end
if args.caption then
args.caption1 = args.caption
end
local imagenums = getArgNums('image')
for k, num in ipairs(imagenums) do
local caption = args['caption' .. tostring(num)]
local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)])
if caption then
data
:tag('div')
:addClass('infobox-caption')
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption
:cssText(args.captionstyle)
:wikitext(caption)
end
addImageRow({
data = tostring(data),
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image
datastyle = args.imagestyle,
class = args.imageclass,
rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
-- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows
local function preprocessRows()
if not args.autoheaders then return end
local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
table.sort(rownums)
local lastheader
for k, num in ipairs(rownums) do
if args['header' .. tostring(num)] then
if lastheader then
args['header' .. tostring(lastheader)] = nil
end
lastheader = num
elseif args['data' .. tostring(num)] and
args['data' .. tostring(num)]:gsub(
category_in_empty_row_pattern, ''
):match('^%S') then
local data = args['data' .. tostring(num)]
if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then
lastheader = nil
end
end
end
if lastheader then
args['header' .. tostring(lastheader)] = nil
end
end
-- Gets the union of the header and data argument numbers,
-- and renders them all in order
local function renderRows()
local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
table.sort(rownums)
for k, num in ipairs(rownums) do
addRow({
header = args['header' .. tostring(num)],
label = args['label' .. tostring(num)],
data = args['data' .. tostring(num)],
datastyle = args.datastyle,
class = args['class' .. tostring(num)],
rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)],
-- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass
rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)],
rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)]
})
end
end
local function renderNavBar()
if not args.name then return end
has_rows = true
root
:tag('tr')
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-navbar')
:wikitext(require('Modul:Navbar')._navbar{
args.name,
mini = 1,
})
end
local function renderItalicTitle()
local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title'])
if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then
root:wikitext(mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'italic title'}))
end
end
-- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories.
-- This function adds them to the module output. It is not affected by
-- args.decat because this module should not prevent module-external categories
-- from rendering.
local function renderEmptyRowCategories()
for _, s in ipairs(empty_row_categories) do
root:wikitext(s)
end
end
-- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories.
local function renderTrackingCategories()
if args.decat == 'yes' then return end
if args.child == 'yes' then
if args.title then
root:wikitext(
'[[Kategori:Halaman dengan parameter judul awal kotak info]]'
)
end
elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
root:wikitext('[[Kategori:Artikel yang menggunakan kotak info yang tidak memiliki kolom data]]')
end
end
--[=[
Loads the templatestyles for the infobox.
TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in
MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables.
See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :).
When we do this we should clean up the inline CSS below too.
Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar.
]=]
local function loadTemplateStyles()
local frame = mw.getCurrentFrame()
-- See function description
local base_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = 'Modul:Infobox/styles.css' }
}
local templatestyles = ''
if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] }
}
end
local child_templatestyles = ''
if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] }
}
end
local grandchild_templatestyles = ''
if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] }
}
end
return table.concat({
base_templatestyles, -- see function description
templatestyles,
child_templatestyles,
grandchild_templatestyles
})
end
-- common functions between the child and non child cases
local function structure_infobox_common()
renderSubheaders()
renderImages()
preprocessRows()
renderRows()
renderBelowRow()
renderNavBar()
renderItalicTitle()
renderEmptyRowCategories()
renderTrackingCategories()
cleanInfobox()
end
-- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the
-- infobox is used as a 'child' inside another infobox.
local function _infobox()
if args.child ~= 'yes' then
root = mw.html.create('table')
root
:addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox')
:addClass(args.bodyclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name>
:cssText(args.bodystyle)
renderTitle()
renderAboveRow()
else
root = mw.html.create()
root
:wikitext(args.title)
end
structure_infobox_common()
return loadTemplateStyles() .. root
end
-- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table.
-- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions.
local function preprocessSingleArg(argName)
if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then
args[argName] = origArgs[argName]
end
end
-- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in
-- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from
-- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing
-- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a
-- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix"
-- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix
-- parameter is present and non-blank.
local function preprocessArgs(prefixTable, step)
if type(prefixTable) ~= 'table' then
error("Non-table value detected for the prefix table", 2)
end
if type(step) ~= 'number' then
error("Invalid step value detected", 2)
end
-- Get arguments without a number suffix, and check for bad input.
for i,v in ipairs(prefixTable) do
if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or
(v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then
error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2)
end
preprocessSingleArg(v.prefix)
-- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present
-- and not blank.
if args[v.prefix] and v.depend then
for j, dependValue in ipairs(v.depend) do
if type(dependValue) ~= 'string' then
error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs')
end
preprocessSingleArg(dependValue)
end
end
end
-- Get arguments with number suffixes.
local a = 1 -- Counter variable.
local moreArgumentsExist = true
while moreArgumentsExist == true do
moreArgumentsExist = false
for i = a, a + step - 1 do
for j,v in ipairs(prefixTable) do
local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i)
if origArgs[prefixArgName] then
-- Do another loop if any arguments are found, even blank ones.
moreArgumentsExist = true
preprocessSingleArg(prefixArgName)
end
-- Process the depend table if the prefix argument is present
-- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is
-- present and not blank, and if the depend table is present.
if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then
for j,dependValue in ipairs(v.depend) do
local dependArgName = dependValue .. tostring(i)
preprocessSingleArg(dependArgName)
end
end
end
end
a = a + step
end
end
-- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so
-- that references etc. will display in the expected places. Parameters that
-- depend on another parameter are only processed if that parameter is present,
-- to avoid phantom references appearing in article reference lists.
local function parseDataParameters()
preprocessSingleArg('autoheaders')
preprocessSingleArg('child')
preprocessSingleArg('bodyclass')
preprocessSingleArg('subbox')
preprocessSingleArg('bodystyle')
preprocessSingleArg('title')
preprocessSingleArg('titleclass')
preprocessSingleArg('titlestyle')
preprocessSingleArg('above')
preprocessSingleArg('aboveclass')
preprocessSingleArg('abovestyle')
preprocessArgs({
{prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('subheaderstyle')
preprocessSingleArg('subheaderclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('captionstyle')
preprocessSingleArg('imagestyle')
preprocessSingleArg('imageclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'header'},
{prefix = 'data', depend = {'label'}},
{prefix = 'rowclass'},
{prefix = 'rowstyle'},
{prefix = 'rowcellstyle'},
{prefix = 'class'}
}, 50)
preprocessSingleArg('headerclass')
preprocessSingleArg('headerstyle')
preprocessSingleArg('labelstyle')
preprocessSingleArg('datastyle')
preprocessSingleArg('below')
preprocessSingleArg('belowclass')
preprocessSingleArg('belowstyle')
preprocessSingleArg('name')
-- different behaviour for italics if blank or absent
args['italic title'] = origArgs['italic title']
preprocessSingleArg('decat')
preprocessSingleArg('templatestyles')
preprocessSingleArg('child templatestyles')
preprocessSingleArg('grandchild templatestyles')
end
-- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template.
-- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in.
function p.infobox(frame)
if frame == mw.getCurrentFrame() then
origArgs = frame:getParent().args
else
origArgs = frame
end
parseDataParameters()
return _infobox()
end
-- For calling via #invoke within a template
function p.infoboxTemplate(frame)
origArgs = {}
for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end
parseDataParameters()
return _infobox()
end
return p
ech6kv5s6j727sebgmfuz9ca820v04n
395111
395110
2026-09-24T14:30:36Z
NguoiDungKhongDinhDanh
36527
Restored revision 310562 by [[Special:Contributions/Codex Sinaiticus|Codex Sinaiticus]] ([[User talk:Codex Sinaiticus|talk]]) ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])
395111
Scribunto
text/plain
--
-- This module implements {{Infobox}}
--
local p = {}
local HtmlBuilder = require('Module:HtmlBuilder')
local args = {}
local origArgs
local root
function union(t1, t2)
-- Returns the union of the values of two tables, as a sequence.
local vals = {}
for k, v in pairs(t1) do
vals[v] = true
end
for k, v in pairs(t2) do
vals[v] = true
end
local ret = {}
for k, v in pairs(vals) do
table.insert(ret, k)
end
return ret
end
local function getArgNums(prefix)
-- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist
-- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and
-- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}.
local nums = {}
for k, v in pairs(args) do
local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$')
if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end
end
table.sort(nums)
return nums
end
local function addRow(rowArgs)
-- Adds a row to the infobox, with either a header cell
-- or a label/data cell combination.
if rowArgs.header then
root
.tag('tr')
.addClass(rowArgs.rowclass)
.tag('th')
.attr('colspan', 2)
.addClass(rowArgs.class)
.css('text-align', 'center')
.cssText(args.headerstyle)
.wikitext(rowArgs.header)
elseif rowArgs.data then
local row = root.tag('tr')
row.addClass(rowArgs.rowclass)
if rowArgs.label then
row
.tag('th')
.attr('scope', 'row')
.css('text-align', 'left')
.cssText(args.labelstyle)
.wikitext(rowArgs.label)
.done()
end
local dataCell = row.tag('td')
if not rowArgs.label then
dataCell
.attr('colspan', 2)
.css('text-align', 'center')
end
dataCell
.addClass(rowArgs.class)
.cssText(rowArgs.datastyle)
.newline()
.wikitext(rowArgs.data)
end
end
local function renderTitle()
if not args.title then return end
root
.tag('caption')
.addClass(args.titleclass)
.cssText(args.titlestyle)
.wikitext(args.title)
end
local function renderAboveRow()
if not args.above then return end
root
.tag('tr')
.tag('th')
.attr('colspan', 2)
.addClass(args.aboveclass)
.css('text-align', 'center')
.css('font-size', '125%')
.css('font-weight', 'bold')
.cssText(args.abovestyle)
.wikitext(args.above)
end
local function renderBelowRow()
if not args.below then return end
root
.tag('tr')
.tag('td')
.attr('colspan', '2')
.addClass(args.belowclass)
.css('text-align', 'center')
.cssText(args.belowstyle)
.newline()
.wikitext(args.below)
end
local function renderSubheaders()
if args.subheader then
args.subheader1 = args.subheader
end
if args.subheaderrowclass then
args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass
end
local subheadernums = getArgNums('subheader')
for k, num in ipairs(subheadernums) do
addRow({
data = args['subheader' .. tostring(num)],
datastyle = args.subheaderstyle or args['subheaderstyle' .. tostring(num)],
class = args.subheaderclass,
rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
local function renderImages()
if args.image then
args.image1 = args.image
end
if args.caption then
args.caption1 = args.caption
end
local imagenums = getArgNums('image')
for k, num in ipairs(imagenums) do
local caption = args['caption' .. tostring(num)]
local data = HtmlBuilder.create().wikitext(args['image' .. tostring(num)])
if caption then
data
.tag('br', {selfClosing = true})
.done()
.tag('div')
.cssText(args.captionstyle)
.wikitext(caption)
end
addRow({
data = tostring(data),
datastyle = args.imagestyle,
class = args.imageclass,
rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
local function renderRows()
-- Gets the union of the header and data argument numbers,
-- and renders them all in order using addRow.
local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
table.sort(rownums)
for k, num in ipairs(rownums) do
addRow({
header = args['header' .. tostring(num)],
label = args['label' .. tostring(num)],
data = args['data' .. tostring(num)],
datastyle = args.datastyle,
class = args['class' .. tostring(num)],
rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
local function renderNavBar()
if not args.name then return end
root
.tag('tr')
.tag('td')
.attr('colspan', '2')
.css('text-align', 'right')
.wikitext(mw.getCurrentFrame():expandTemplate({
title = 'navbar',
args = { args.name, mini = 1 }
}))
end
local function renderItalicTitle()
local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title'])
if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then
root.wikitext(mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'italic title'}))
end
end
local function renderTrackingCategories()
if args.decat ~= 'yes' then
if #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
root.wikitext('[[Category:Articles which use infobox templates with no data rows]]')
end
if args.child == 'yes' and args.title then
root.wikitext('[[Category:Articles which use embedded infobox templates with the title parameter]]')
end
end
end
local function _infobox()
-- Specify the overall layout of the infobox, with special settings
-- if the infobox is used as a 'child' inside another infobox.
if args.child ~= 'yes' then
root = HtmlBuilder.create('table')
root
.addClass('infobox')
.addClass(args.bodyclass)
.attr('cellspacing', 3)
.css('border-spacing', '3px')
if args.subbox == 'yes' then
root
.css('padding', '0')
.css('border', 'none')
.css('margin', '-3px')
.css('width', 'auto')
.css('min-width', '100%')
.css('font-size', '100%')
.css('clear', 'none')
.css('float', 'none')
.css('background-color', 'transparent')
else
root
.css('width', '22em')
end
root
.cssText(args.bodystyle)
renderTitle()
renderAboveRow()
else
root = HtmlBuilder.create()
root
.wikitext(args.title)
end
renderSubheaders()
renderImages()
renderRows()
renderBelowRow()
renderNavBar()
renderItalicTitle()
renderTrackingCategories()
return tostring(root)
end
local function preprocessSingleArg(argName)
-- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table.
-- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions.
if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then
args[argName] = origArgs[argName]
end
end
local function preprocessArgs(prefixTable, step)
-- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in batches
-- of the step size specified. This is to prevent references etc. from appearing in the
-- wrong order. The prefixTable should be an array containing tables, each of which has
-- two possible fields, a "prefix" string and a "depend" table. The function always parses
-- parameters containing the "prefix" string, but only parses parameters in the "depend"
-- table if the prefix parameter is present and non-blank.
if type(prefixTable) ~= 'table' then
error("Non-table value detected for the prefix table", 2)
end
if type(step) ~= 'number' then
error("Invalid step value detected", 2)
end
-- Get arguments without a number suffix, and check for bad input.
for i,v in ipairs(prefixTable) do
if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then
error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2)
end
preprocessSingleArg(v.prefix)
-- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present and not blank.
if args[v.prefix] and v.depend then
for j, dependValue in ipairs(v.depend) do
if type(dependValue) ~= 'string' then
error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs')
end
preprocessSingleArg(dependValue)
end
end
end
-- Get arguments with number suffixes.
local a = 1 -- Counter variable.
local moreArgumentsExist = true
while moreArgumentsExist == true do
moreArgumentsExist = false
for i = a, a + step - 1 do
for j,v in ipairs(prefixTable) do
local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i)
if origArgs[prefixArgName] then
moreArgumentsExist = true -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones.
preprocessSingleArg(prefixArgName)
end
-- Process the depend table if the prefix argument is present and not blank, or
-- we are processing "prefix1" and "prefix" is present and not blank, and
-- if the depend table is present.
if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then
for j,dependValue in ipairs(v.depend) do
local dependArgName = dependValue .. tostring(i)
preprocessSingleArg(dependArgName)
end
end
end
end
a = a + step
end
end
function p.infobox(frame)
-- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template.
-- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in.
if frame == mw.getCurrentFrame() then
origArgs = frame:getParent().args
else
origArgs = frame
end
-- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so that
-- references etc. will display in the expected places. Parameters that depend on
-- another parameter are only processed if that parameter is present, to avoid
-- phantom references appearing in article reference lists.
preprocessSingleArg('child')
preprocessSingleArg('bodyclass')
preprocessSingleArg('subbox')
preprocessSingleArg('bodystyle')
preprocessSingleArg('title')
preprocessSingleArg('titleclass')
preprocessSingleArg('titlestyle')
preprocessSingleArg('above')
preprocessSingleArg('aboveclass')
preprocessSingleArg('abovestyle')
preprocessArgs({
{prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('subheaderstyle')
preprocessSingleArg('subheaderclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('captionstyle')
preprocessSingleArg('imagestyle')
preprocessSingleArg('imageclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'header'},
{prefix = 'data', depend = {'label'}},
{prefix = 'rowclass'},
{prefix = 'class'}
}, 50)
preprocessSingleArg('headerstyle')
preprocessSingleArg('labelstyle')
preprocessSingleArg('datastyle')
preprocessSingleArg('below')
preprocessSingleArg('belowclass')
preprocessSingleArg('belowstyle')
preprocessSingleArg('name')
args['italic title'] = origArgs['italic title'] -- different behaviour if blank or absent
preprocessSingleArg('decat')
return _infobox()
end
return p
73uuwy7s5v8l308m56yz8kalse7svrp
395112
395111
2026-09-24T14:33:25Z
NguoiDungKhongDinhDanh
36527
Restored revision 394913 by [[Special:Contributions/ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[User talk:ChomponU Pongsawet|talk]]): Multicause: Reverting this one alone is insufficient and so it is better off remain updated. ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])
395112
Scribunto
text/plain
local p = {}
local args = {}
local origArgs = {}
local root
local empty_row_categories = {}
local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]'
local has_rows = false
local yesno = require("Module:Yesno")
local lists = {
plainlist_t = {
patterns = {
'^plainlist$',
'%splainlist$',
'^plainlist%s',
'%splainlist%s'
},
found = false,
styles = 'Plainlist/styles.css'
},
hlist_t = {
patterns = {
'^hlist$',
'%shlist$',
'^hlist%s',
'%shlist%s'
},
found = false,
styles = 'Hlist/styles.css'
}
}
local function has_list_class(args_to_check)
for _, list in pairs(lists) do
if not list.found then
for _, arg in pairs(args_to_check) do
for _, pattern in ipairs(list.patterns) do
if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then
list.found = true
break
end
end
if list.found then break end
end
end
end
end
local function isUntitledChildBox(sval)
return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) )
end
local function fixChildBoxes(sval, tt)
local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end
if notempty(sval) then
local marker = '<span class=special_infobox_marker>'
local s = sval
-- start moving templatestyles and categories inside of table rows
local slast = ''
while slast ~= s do
slast = s
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1')
end
-- end moving templatestyles and categories inside of table rows
s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker)
if s:match(marker) then
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '')
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1')
s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1')
end
if s:match(marker) then
local subcells = mw.text.split(s, marker)
s = ''
for k = 1, #subcells do
if k == 1 then
s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>'
elseif k == #subcells then
local rowstyle = ' style="display:none"'
if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end
s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' ..
subcells[k]
elseif notempty(subcells[k]) then
if (k % 2) == 0 then
s = s .. subcells[k]
else
s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' ..
subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>'
end
end
end
end
-- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser
-- [[Special:Diff/849054481]]
-- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE
s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n')
s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1')
s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1')
return s
else
return sval
end
end
-- Cleans empty tables
local function cleanInfobox()
root = tostring(root)
if has_rows == false then
root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '')
end
end
-- Returns the union of the values of two tables, as a sequence.
local function union(t1, t2)
local vals = {}
for k, v in pairs(t1) do
vals[v] = true
end
for k, v in pairs(t2) do
vals[v] = true
end
local ret = {}
for k, v in pairs(vals) do
table.insert(ret, k)
end
return ret
end
-- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist
-- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and
-- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}.
local function getArgNums(prefix)
local nums = {}
for k, v in pairs(args) do
local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$')
if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end
end
table.sort(nums)
return nums
end
-- Adds a row to the infobox, with either a header cell
-- or a label/data cell combination.
local function addRow(rowArgs)
if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then
has_rows = true
has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass })
root
:tag('tr')
:addClass(rowArgs.rowclass)
:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
:cssText(rowArgs.rowstyle)
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-header')
:addClass(rowArgs.class)
:addClass(args.headerclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header
:cssText(args.headerstyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th'))
if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then
root:wikitext(
'[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]'
)
end
elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then
has_rows = true
has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class })
local row = root:tag('tr')
row:addClass(rowArgs.rowclass)
row:cssText(rowArgs.rowstyle)
if rowArgs.label then
row
:tag('th')
:attr('scope', 'row')
:addClass('infobox-label')
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label
:cssText(args.labelstyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(rowArgs.label)
:done()
else
row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
end
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil)
:addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data')
:addClass(rowArgs.class)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data
:cssText(rowArgs.datastyle)
:cssText(rowArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '')
end
end
local function renderTitle()
if not args.title then return end
has_rows = true
has_list_class({args.titleclass})
root
:tag('caption')
:addClass('infobox-title')
:addClass(args.titleclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title
:cssText(args.titlestyle)
:wikitext(args.title)
end
local function renderAboveRow()
if not args.above then return end
has_rows = true
has_list_class({ args.aboveclass })
root
:tag('tr')
:addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
:tag('th')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-above')
:addClass(args.aboveclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above
:cssText(args.abovestyle)
:wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th'))
end
local function renderBelowRow()
if not args.below then return end
has_rows = true
has_list_class({ args.belowclass })
root
:tag('tr')
:addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-below')
:addClass(args.belowclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below
:cssText(args.belowstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td'))
end
local function addSubheaderRow(subheaderArgs)
if subheaderArgs.data and
subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then
has_rows = true
has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class })
local row = root:tag('tr')
row:addClass(subheaderArgs.rowclass)
row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-subheader')
:addClass(subheaderArgs.class)
:cssText(subheaderArgs.datastyle)
:cssText(subheaderArgs.rowcellstyle)
:wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '')
end
end
local function renderSubheaders()
if args.subheader then
args.subheader1 = args.subheader
end
if args.subheaderrowclass then
args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass
end
local subheadernums = getArgNums('subheader')
for k, num in ipairs(subheadernums) do
addSubheaderRow({
data = args['subheader' .. tostring(num)],
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader
datastyle = args.subheaderstyle,
rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)],
class = args.subheaderclass,
rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
local function addImageRow(imageArgs)
if imageArgs.data and
imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then
has_rows = true
has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class })
local row = root:tag('tr')
row:addClass(imageArgs.rowclass)
row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil )
local dataCell = row:tag('td')
dataCell
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-image')
:addClass(imageArgs.class)
:cssText(imageArgs.datastyle)
:wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td'))
else
table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '')
end
end
local function renderImages()
if args.image then
args.image1 = args.image
end
if args.caption then
args.caption1 = args.caption
end
local imagenums = getArgNums('image')
for k, num in ipairs(imagenums) do
local caption = args['caption' .. tostring(num)]
local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)])
if caption then
data
:tag('div')
:addClass('infobox-caption')
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption
:cssText(args.captionstyle)
:wikitext(caption)
end
addImageRow({
data = tostring(data),
-- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image
datastyle = args.imagestyle,
class = args.imageclass,
rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)]
})
end
end
-- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows
local function preprocessRows()
if not args.autoheaders then return end
local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
table.sort(rownums)
local lastheader
for k, num in ipairs(rownums) do
if args['header' .. tostring(num)] then
if lastheader then
args['header' .. tostring(lastheader)] = nil
end
lastheader = num
elseif args['data' .. tostring(num)] and
args['data' .. tostring(num)]:gsub(
category_in_empty_row_pattern, ''
):match('^%S') then
local data = args['data' .. tostring(num)]
if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then
lastheader = nil
end
end
end
if lastheader then
args['header' .. tostring(lastheader)] = nil
end
end
-- Gets the union of the header and data argument numbers,
-- and renders them all in order
local function renderRows()
local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data'))
table.sort(rownums)
for k, num in ipairs(rownums) do
addRow({
header = args['header' .. tostring(num)],
label = args['label' .. tostring(num)],
data = args['data' .. tostring(num)],
datastyle = args.datastyle,
class = args['class' .. tostring(num)],
rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)],
-- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass
rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)],
rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)]
})
end
end
local function renderNavBar()
if not args.name then return end
has_rows = true
root
:tag('tr')
:tag('td')
:attr('colspan', '2')
:addClass('infobox-navbar')
:wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{
args.name,
mini = 1,
})
end
local function renderItalicTitle()
local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title'])
if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then
root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({}))
end
end
-- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories.
-- This function adds them to the module output. It is not affected by
-- args.decat because this module should not prevent module-external categories
-- from rendering.
local function renderEmptyRowCategories()
for _, s in ipairs(empty_row_categories) do
root:wikitext(s)
end
end
-- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories.
local function renderTrackingCategories()
if yesno(args.decat) then return end
if args.child == 'yes' then
if args.title then
root:wikitext(
'[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]'
)
end
elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]')
end
end
--[=[
Loads the templatestyles for the infobox.
TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in
MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables.
See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :).
When we do this we should clean up the inline CSS below too.
Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar.
]=]
local function loadTemplateStyles()
local frame = mw.getCurrentFrame()
local hlist_templatestyles = ''
if lists.hlist_t.found then
hlist_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles }
}
end
local plainlist_templatestyles = ''
if lists.plainlist_t.found then
plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles }
}
end
-- See function description
local base_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' }
}
local templatestyles = ''
if args['templatestyles'] then
templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] }
}
end
local child_templatestyles = ''
if args['child templatestyles'] then
child_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] }
}
end
local grandchild_templatestyles = ''
if args['grandchild templatestyles'] then
grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{
name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] }
}
end
return table.concat({
-- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering.
-- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking
-- each class may not be on a specific page
hlist_templatestyles,
plainlist_templatestyles,
base_templatestyles,
templatestyles,
child_templatestyles,
grandchild_templatestyles
})
end
-- common functions between the child and non child cases
local function structure_infobox_common()
renderSubheaders()
renderImages()
preprocessRows()
renderRows()
renderBelowRow()
renderNavBar()
renderItalicTitle()
renderEmptyRowCategories()
renderTrackingCategories()
cleanInfobox()
end
-- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the
-- infobox is used as a 'child' inside another infobox.
local function _infobox()
if args.child ~= 'yes' then
root = mw.html.create('table')
root
:addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox')
:addClass(args.bodyclass)
-- @deprecated next; target .infobox-<name>
:cssText(args.bodystyle)
has_list_class({ args.bodyclass })
renderTitle()
renderAboveRow()
else
root = mw.html.create()
root
:wikitext(args.title)
end
structure_infobox_common()
return loadTemplateStyles() .. root
end
-- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table.
-- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions.
local function preprocessSingleArg(argName)
if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then
args[argName] = origArgs[argName]
end
end
-- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in
-- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from
-- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing
-- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a
-- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix"
-- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix
-- parameter is present and non-blank.
local function preprocessArgs(prefixTable, step)
if type(prefixTable) ~= 'table' then
error("Non-table value detected for the prefix table", 2)
end
if type(step) ~= 'number' then
error("Invalid step value detected", 2)
end
-- Get arguments without a number suffix, and check for bad input.
for i,v in ipairs(prefixTable) do
if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or
(v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then
error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2)
end
preprocessSingleArg(v.prefix)
-- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present
-- and not blank.
if args[v.prefix] and v.depend then
for j, dependValue in ipairs(v.depend) do
if type(dependValue) ~= 'string' then
error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs')
end
preprocessSingleArg(dependValue)
end
end
end
-- Get arguments with number suffixes.
local a = 1 -- Counter variable.
local moreArgumentsExist = true
while moreArgumentsExist == true do
moreArgumentsExist = false
for i = a, a + step - 1 do
for j,v in ipairs(prefixTable) do
local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i)
if origArgs[prefixArgName] then
-- Do another loop if any arguments are found, even blank ones.
moreArgumentsExist = true
preprocessSingleArg(prefixArgName)
end
-- Process the depend table if the prefix argument is present
-- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is
-- present and not blank, and if the depend table is present.
if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then
for j,dependValue in ipairs(v.depend) do
local dependArgName = dependValue .. tostring(i)
preprocessSingleArg(dependArgName)
end
end
end
end
a = a + step
end
end
-- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so
-- that references etc. will display in the expected places. Parameters that
-- depend on another parameter are only processed if that parameter is present,
-- to avoid phantom references appearing in article reference lists.
local function parseDataParameters()
preprocessSingleArg('autoheaders')
preprocessSingleArg('child')
preprocessSingleArg('bodyclass')
preprocessSingleArg('subbox')
preprocessSingleArg('bodystyle')
preprocessSingleArg('title')
preprocessSingleArg('titleclass')
preprocessSingleArg('titlestyle')
preprocessSingleArg('above')
preprocessSingleArg('aboveclass')
preprocessSingleArg('abovestyle')
preprocessArgs({
{prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('subheaderstyle')
preprocessSingleArg('subheaderclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}}
}, 10)
preprocessSingleArg('captionstyle')
preprocessSingleArg('imagestyle')
preprocessSingleArg('imageclass')
preprocessArgs({
{prefix = 'header'},
{prefix = 'data', depend = {'label'}},
{prefix = 'rowclass'},
{prefix = 'rowstyle'},
{prefix = 'rowcellstyle'},
{prefix = 'class'}
}, 50)
preprocessSingleArg('headerclass')
preprocessSingleArg('headerstyle')
preprocessSingleArg('labelstyle')
preprocessSingleArg('datastyle')
preprocessSingleArg('below')
preprocessSingleArg('belowclass')
preprocessSingleArg('belowstyle')
preprocessSingleArg('name')
-- different behaviour for italics if blank or absent
args['italic title'] = origArgs['italic title']
preprocessSingleArg('decat')
preprocessSingleArg('templatestyles')
preprocessSingleArg('child templatestyles')
preprocessSingleArg('grandchild templatestyles')
end
-- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template.
-- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in.
function p.infobox(frame)
if frame == mw.getCurrentFrame() then
origArgs = frame:getParent().args
else
origArgs = frame
end
parseDataParameters()
return _infobox()
end
-- For calling via #invoke within a template
function p.infoboxTemplate(frame)
origArgs = {}
for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end
parseDataParameters()
return _infobox()
end
return p
kueb5p6xeoq6x7bxu2zyyl7pmxgesrs
ፑንት
0
44006
395130
392455
2026-09-25T01:24:29Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395130
wikitext
text/x-wiki
[[ስዕል:NC Punt.jpg|300px|right|thumb|የፑንት ሥፍራ (አንድ አስተያየት)]]
'''ፑንት''' ('''ፕወነት''')<ref>Ian Shaw & Paul Nicholson, The Dictionary of Ancient Egypt, British Museum Press, London. 1995, p.231.</ref> ከ[[ጥንታዊ ግብጽ]] ጋራ ንግድ ያካሄድ የነበረ ሀገር ነበር። ግብጻዊ ተጓዦችና መርከበኞች ከዚያ [[ወርቅ]]፣ [[ሙጫ]]፣ [[ቆጲ]]፣ [[የዝሆን ጥርስ]]፣ ባርያዎችና አውሬዎች ያመጡ ነበር። ፑንት ደግሞ አንዳንዴ «'''ታ ነጨር'''» (ሀገረ አምላክ) ይባላል።<ref>Breasted, John Henry (1906–1907), Ancient Records of Egypt: Historical Documents from the Earliest Times to the Persian Conquest, collected, edited, and translated, with Commentary, p.433, vol.1</ref>
ፑንት በ[[ቀይ ባሕር]] ዳርቻ ወይም በ[[አፍሪቃ]] ወገን<ref>Simson Najovits, ''Egypt, trunk of the tree, Volume 2'', (Algora Publishing: 2004), p.258.</ref> ወይም በ[[አረቢያ]] ወገን<ref>Dimitri Meeks – Chapter 4 – “Locating Punt” from the book ''Mysterious Lands'' by David B. O'Connor and Stephen Quirke</ref>ወይም ምናልባት በሁለቱም እንደ ተገኘ ይታሰባል።
በአንዳንድ ዘመናዊ መምህሮች ዘንድ ፑንት ከ[[ፉጥ]] (የ[[ካም]] ልጅ) ጋር መታወቂያ ሊኖረው ይችላል።<ref>{{cite encyclopedia |last=Sadler, Jr. |encyclopedia=The [[New Interpreter's Dictionary of the Bible]] |first=Rodney |editor=Katharine Sakenfeld |publisher=Abingdon Press |volume=4 |location=Nashville |pages=691–92|title=Put |year=2009 }}</ref>በተለመደው ልማድ ግን ይህ ፉጥ በቀይ ባሕር አካባቢ ሳይሆን በ[[ሊብያ]] ነበር የሠፈረው።
==የግብጽ ግንኙነት ከፑንት ጋር==
[[ስዕል:Relief of Hatshepsut's expedition to the Land of Punt by Σταύρος.jpg|thumb|left|በሃትሸፕሱት ፱ኛው አመት ወደ ፑንት የተጓዙት ግብጻውያን ሎሌዎች - ከመቃብርዋ ግድግዳ]]
* 2950 ዓክልበ. ግድም - በ[[ፈርዖን]] [[ኁፉ]] ዘመን የፑንት ወርቅ ይጠቀሳል።
* 2900 ዓክልበ. ግድም - ፈርዖን [[ሳሁሬ]] ጉዞ ወደ ፑንት ላከ።<ref>{{harvnb|Breasted|1906–07|p=161|Ref=none}}, vol. 1.</ref>
* 2003 ዓክልበ. ግድም - የ[[3 መንቱሆተፕ]] አለቃ [[ሃኑ]] የፑንት ጉዞ መራ።<ref>{{harvnb|Breasted|1906–07|pp=427–433|Ref=none}}, vol. 1.</ref>
* በ[[1 ሰኑስረት]]ና [[2 አመነምሃት]] ዘመኖች (1972-1905 ዓክልበ.) ደግሞ ጉዞዎች ወደ ፑንት ሄዱ።<ref name=p145>Joyce Tyldesley, Hatchepsut: The Female Pharaoh, Penguin Books, 1996 hardback, p.145</ref> በዚህ ዘመን ሥነ ጽሑፍ ''[[መርከቡ የጠፋበት መርከበኛ ተረት]]'' ፑንትን ይጠቅሳል።
* 1478 ዓክልበ. ግድም - ንግሥት [[ሃትሸፕሱት]] ቋሚ የንግድ መርከቦች ኃይል አሠራች።<ref>Dr. Muhammed Abdul Nayeem, (1990). Prehistory and Protohistory of the Arabian Peninsula. Hyderabad. ISBN.</ref> በመቃብርዋ ግድግዳ የአምሥት መርከቦች ጉዞ ይዘገባል።<ref name=p149>Tyldesley, Hatchepsut, p.149</ref> የሃትሸፕሱት ተልእኮ [[ኔህሲ]] በፑንት ሲደርስ የፑንት መሪዎች ንጉሥ ፓራሁ እና ንግሥት አቲ<ref>{{harvnb|Breasted|1906–07|pp=246–295|Ref=none}}, vol. 1.</ref> ሰላምታ ሰጡት።<ref name=p149/>«ፑንት» የሚለው ሥያሜ በግብጽኛ ከጥንታዊ መንግሥት መዝገቦች ከ1500 ዓመታት በፊት የተወረሰ ነበር እንጂ ኗሪዎቹ ያንጊዜ አገራቸውን «ፑንት» እንዳሉት አይሆንም። ግብጻውያን [[ዕጣን]]፣ ቆጲ፣ ከብት፣ ዝሆን ጥርስ ወዘተ. ከፑንት ገዙ።<ref>Tyldesley, Hatchepsut, p.147</ref>
* የሃትሸፕሱት ተከታዮች [[3 ቱትሞሲስ]]ና [[3 አመንሆተፕ]] ደግሞ የፑንት ንግድ አከታተሉ።<ref name=145-146>Tyldesley, Hatchepsut, pp.145–146</ref>
* እስከ 1150 ዓክልበ. ግድም ድረስ በ[[3 ራሜሰስ]] ዘመን የፑንት ጉዞ ይዘገባል።<ref>K.A. Kitchen, Punt and how to get there, Orientalia 40 (1971), 184–207:190.</ref>
==ሥፍራ==
ከፑንት የተገኙት አውሬዎች [[ቀጭኔ]]፣ [[አንኮ]]፣ [[ጉማሬ]] እና [[ነብር]] ስለ ሆኑ፣ ከዚያም በላይ የንግድ ዕቃ ዞጲ እና የዝሆን ጥርስ ሆኖ፣ አብዛኛው ሊቃውንት ፑንት በተለይ በአፍሪቃዊው ዳርቻ ላይ መሆኑን ያስቡታል።<ref>Shaw & Nicholson, p.231</ref><ref>Tyldesley, Hatchepsut, p.147</ref><ref>{{Cite journal | url = http://books.google.com/books?id=jcpQqkHr328C&printsec=frontcover#PPA13,M1 | title = The Ethiopians: A history | isbn = 978-0-631-22493-8 | author1 = Pankhurst | first1 = Richard | year = 2001}}</ref><ref>[http://books.google.com/books?id=YAnTJQWWnoAC&printsec=frontcover#PPA145,M1 Hatshepsut's Temple at Deir El Bahari By Frederick Monderson]</ref>
ከፑንት የደረሰ አንድ የአንኮ አስካሬን ቅርስ በግብጽ ተገኝቶ፣ በ[[2002]] ዓ.ም. ሊቃውንት የጄኔቲክ ምርመራ አድርገው አንኮው በተለይ ከ[[ኤርትራ]]ና [[ኢትዮጵያ]] አንኮዎች ጋራ እንደ ተዘመደ አስታወቁ።<ref name="independent.co.uk">Owen Jarus ,{{cite web |title= Baboon mummy analysis reveals Eritrea and Ethiopia as location of land of Punt |accessdate= 26 April 2010 |work= The Independent |date= 26 April 2010 |url= http://www.independent.co.uk/life-style/history/baboon-mummy-analysis-reveals-eritrea-and-ethiopia-as-location-of-land-of-punt-1954547.html |archivedate= 14 March 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110314053333/http://www.independent.co.uk/life-style/history/baboon-mummy-analysis-reveals-eritrea-and-ethiopia-as-location-of-land-of-punt-1954547.html}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
| width="20%"| [[File:Pwenet.gif|150px]]<br /><br />«ፕወነት» በግብጽኛ አጻጻፍ
| width="30%"| [[File:Punt2.JPG|200px]]<br />የፑንት ጎጆ በግድግዳ እንደ ተቀረጸ
| width="30%"| [[File:Punthouse02.jpg|200px]]<br />የፑንት ጎጆዎች - ዘመናዊ አስተያየት
|-
|}
==ዋቢ ምንጮች==
{{Reflist}}
* {{Citation
|url=
|title=Reflections on Travelling to 'God's Land' and Punt in the Middle Kingdom
|author=Bradbury, Louise
|format=
|journal=Journal of the American Research Center in Egypt
|year=1988
|volume=25
|issue=
|pages=127–156
|accessdate=
|doi=10.2307/40000875}}.
* {{Citation
| last=Breasted
| first=John Henry
| author-link =James Henry Breasted
| publication-date =1906-1907
| date =1906-1907
| year =1906–1907
| title =Ancient Records of Egypt: Historical Documents from the Earliest Times to the Persian Conquest, collected, edited, and translated, with Commentary
| edition =
| volume =1–5
| series =
| publication-place =
| place =
| publisher =University of Chicago Press
| id =
| isbn =
| doi =
| oclc =
| url =
| accessdate =}}.
* Fattovich, Rodolfo. 1991. "The Problem of Punt in the Light of the Recent Field Work in the Eastern Sudan". In ''Akten des vierten internationalen Ägyptologen Kongresses, München 1985'', edited by Sylvia Schoske. Vol. 4 of 4 vols. Hamburg: Helmut Buske Verlag. 257–272.
* ———. 1993. "Punt: The Archaeological Perspective". In ''Sesto congresso internazionale de egittologia: Atti'', edited by Gian Maria Zaccone and Tomaso Ricardi di Netro. Vol. 2 of 2 vols. Torino: Italgas. 399–405.
* Herzog, Rolf. 1968. ''Punt''. Abhandlungen des Deutsches Archäologischen Instituts Kairo, Ägyptische Reihe 6. Glückstadt: Verlag J. J. Augustin.
* {{Citation
|url=
|title=Punt and How to Get There
| last=Kitchen
| first=Kenneth
| author-link =Kenneth Kitchen
|format=
|journal=Orientalia
|year=1971
|volume=40
|issue=
|pages=184–207
|accessdate=}}
* {{Citation
| last=Kitchen
| first=Kenneth
| publication-date=1993
| contribution=The Land of Punt
| contribution-url=
| editor-last=Shaw
| editor-first=Thurstan
| editor-link=
| editor2-last=Sinclair
| editor2-first=Paul
| editor2-link=
| editor3-last=Andah
| editor3-first=Bassey
| editor3-link=
| editor4-last=Okpoko
| editor4-first=Alex
| editor4-link=
| title=The Archaeology of Africa: Foods, Metals, Towns
| edition=
| series=
| place=
| publication-place=London and New York
| publisher=Routledge
| volume=20
| pages=587–608
| id=
| isbn=
| doi=
| oclc=
| url=}}.
* {{Citation
| last=Meeks
| first=Dimitri
| publication-date=2003
| contribution=Locating Punt
| contribution-url=
| editor-last=O'Connor
| editor-first=David B.
| editor-link=
| editor2-last=Quirke
| editor2-first=Stephen G. J.
| editor2-link=
| title=Mysterious Lands, Encounters with ancient Egypt
| edition=
| series=
| place=
| publication-place=London
| publisher=Institute of Archaeology, University College London, University College London Press
| volume=5
| pages=53–80
| id=
| isbn=1-84472-004-7
| doi=
| oclc=
| url=
| year=2003}}.
* {{Citation
| last=Paice
| first=Patricia
| author-link=
| last2=
| first2=
| author2-link=
| year=1992
| date=
| publication-date=
| contribution=The Punt Relief, the Pithom Stela, and the Periplus of the Erythean Sea
| contribution-url=
| editor-last=Harrak
| editor-first=Amir
| editor-link=
| editor2-last=
| editor2-first=
| editor2-link=
| title=Contacts Between Cultures: Selected Papers from the 33rd International Congress of Asian and North African Studies, Toronto, 15–25 August 1990
| edition=
| series=
| place=
| publication-place=Lewiston, Queenston, and Lampeter
| publisher=The Edwin Mellon Press
| volume=1
| pages=227–235
| id=
| isbn =
| doi=
| oclc=
| url=}}.
* O'Connor, David (1994), ''Ancient Nubia: Egypt's Rival in Africa'', University of Pennsylvania Press, pp. 41–44.
* [[Johannes Dumichen]]: ''Die Flotte einer ägyptischen Königin'', Leipzig, 1868.
* [[Wilhelm Max Müller]]: ''Asien und Europa nach altägyptischen Denkmälern'', Leipzig, 1893.
* [[Adolf Erman]]: ''Life in Ancient Egypt'', London, 1894.
* [[Édouard Naville]]: "Deir-el-Bahri" in ''Egypt Exploration Fund, Memoirs XII, XIII, XIV, and XIX'', London, 1894 et seq.
* James Henry Breasted: ''A History of the Ancient Egyptians'', New York, 1908.
* [http://www.homestead.com/wysinger/punt.html The Land of Punt] with quotes from Breasted (1906) and Petrie (1939)
* [http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html Queen Hatasu, and Her Expedition to the Land of Punt] {{Wayback|url=http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html |date=20230506221249 }} by Amelia Ann Blanford Edwards (1891)
* [http://members.tripod.com/~ib205/hatshepsut_temple.html Deir el-Bahri: Mortuary Temple of Hatshepsut]
* [http://www.maat-ka-ra.de/english/bauwerke/djeser/dj_portico_2_hall_punt.htm Hall of Punt] at Deir el-Bahri; and [http://www.maat-ka-ra.de/english/punt/puntlage.htm Where was Punt?] discussion by Dr. Karl H. Leser
* [http://digilander.libero.it/camdic/QUEEN.html Queen of Punt syndrome] {{Wayback|url=http://digilander.libero.it/camdic/QUEEN.html |date=20230115150607 }}
* [http://www.bu.edu/bridge/archive/2005/03-18/archaeologist.html Archaeologists discover ancient ships in Egypt] (Boston University Bridge, 18 March 2005). Excavations at Wadi Gawasis, possibly the ancient Egyptian port Saaw.
* [http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7190 Remains of ancient Egyptian seafaring ships discovered] (New Scientist, 23 March 2005).
* [http://weekly.ahram.org.eg/2005/745/hr1.htm Sailing to distant lands] {{Wayback|url=http://weekly.ahram.org.eg/2005/745/hr1.htm |date=20120923020538 }} (Al Ahram, 2 June 2005).
* [https://web.archive.org/web/20121129095429/http://www.monstersandcritics.com/science/news/article_1088919.php/Ancient_ship_remains_are_unearthed_at_Egyptian_Red_Sea_port Ancient ship remains are unearthed] (Deutsche Press Agentur, 26 January 2006).
* [https://web.archive.org/web/20121130010537/http://www.msnbc.msn.com/id/11705263 4,000-year-old shipyard unearthed in Egypt] (MSNBC, 6 March 2006).
[[መደብ:የአፍሪካ ታሪክ]]
[[መደብ:ጥንታዊ ግብፅ]]
[[መደብ:ታሪካዊ አገሮች]]
77o8qyx4fsoyvsk6hnacu7afkgklfzc
ባፋ ባፋ
0
48952
395117
382954
2026-09-25T00:20:57Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395117
wikitext
text/x-wiki
'''ባፋ ባፋ''' በ[[1974 እ.ኤ.አ.]] ([[1966]] ዓም) በዶ/ር [[ጋሪ ሽርትስ]] የተፈጠረ ፊት ለፊት ትምህርት መስመሰል ጨዋታ ነው።<ref>{{cite journal|last1=Dukes|first1=Richard L.|last2=Fowler|first2=Sandra M.|last3=Dekoven|first3=Bernie|title=R. Garry Shirts Simulation Gaming Exemplar|journal=Simulation & Gaming|date=October 2011|volume= 42|issue= 5 |pages=545–570|url=http://sag.sagepub.com/content/42/5/545.short |doi=10.1177/1046878111424335 }}</ref><ref>{{cite web|last1=Dekoven|first1=Bernie|title=Garry Shirts - A Life Created|url=https://www.academia.edu/1897057/R._Garry_Shirts|website=Academia.edu|accessdate=2018-03-01|archivedate=2024-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240913002003/https://www.academia.edu/1897057/R._Garry_Shirts}}</ref><ref>{{cite news|last1=Gonzalez|first1=Blanca|title=Educational psychologist was pioneer in simulation training|url=http://www.utsandiego.com/news/2011/may/16/educational-psychologist-was-pioneer-in/|accessdate=April 30, 2015|newspaper=The San Diego Union-Tribune |date=May 16, 2011}}</ref> ይህ የመስመሰል ጨዋታ የ[[ባሕል]] ልዩነቶች ተጽእኖ በሰዎችም ሆነ በድርጅቶች ላይ እንዲያስተውሉ፣ ለተሳታፊዎቹም የባህል-ታሻጋሪ አስተዋይነታቸውን ለማሻሸል ተዘጋጅቷል። ተሳታፊዎቹም ሰዎች ሌላ ግብረገብ፣ ሌላ አደራረግ፣ እና ሌላ ችግር መፍታት መንገዶች ያሉዋቸውበት ባሕል በመጎበኘት፣ ከርሱም ጋር ለመወያየት በመሞከር፣ ተሳታፊዎቹ «[[የባሕል ድንጋጤ]]» ይለመዳሉ። ሦስት አይነቶች አሉት፣ አንዱ ለሁለተኛ ደረጃ፣ አንዱ ለቸሮታዎች፣ አንዱ ለዩኒቨርሲቴዎች ይገኛሉ፣<ref>{{cite web|title=BaFa' BaFa' - Culture/Diversity for Schools & Charities|url=http://www.simulationtrainingsystems.com/schools-and-charities/products/bafa-bafa/|website=Simulation Training Systems|accessdate=June 24, 2015}}</ref> እንዲሁም ለአንደኛ ደረጃ ተማሮች «ራፋ ራፋ» የተባለው አይነት አለ፣<ref>{{cite web|title=Rafa' Rafa' - Cultural Diversity Game|url=http://www.simulationtrainingsystems.com/schools-and-charities/products/rafa-rafa/|website=Simulation Training Systems|accessdate=June 24, 2015}}</ref> ከነዚህም ጋር ለድርጅቶችም ሆነ ለመንግሥት ቢሮዎች የባለሙያ አይነት አለ።<ref>{{cite web|title=Professional BaFa' BaFa' - A Cross Culture/Diversity Simulation|url=http://www.simulationtrainingsystems.com/corporate/products/bafa-bafa/|website=Simulation Training Systems}}</ref>
==መነሻ==
በ[[1971 እ.ኤ.አ.]] አካባቢ፣ የአሜሪካ መርከብ ኃይል በውጫገር ወደቦች ሲሰነበቱ ስለ አደራረጋቸው በተለይም በ[[ጃፓን]]ና በ[[ግሪክ አገር]] ውስጥ፣ አሳሳቢ ትኩረት ይዞ ነበር። ከአሜሪካና ከጓደኞችዋ መካከል የነበሩት መልካም ግኙነቶች ላይ ጥላ የሚጥሉትን ድርጊቶች ለማስወገድ ወሰኑ። የባሕር ኃይል ሥራተኞች ምርመራና ልማት ማዕከል ተቋም ወደ ጋሪ ሺርትስ ቀርቦ እኚህ ድርጊቶች የተከሠቱባቸው ባሕሎች በተሻለ እንዲያስተውሉ የባሕር ኃይል ሠራተኞችን የሚያስተምር መስመስል በመፍጠር እርዳታውን ጠየቁ።<ref>{{cite web|last1=Yellen|first1=Ted M I|last2=Hoover|first2=Margaret W|title=In-Country Experience: Navy Personnel Stationed in Greece.|url=http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA123184|website=DTIC.mil|accessdate=April 30, 2015|archivedate=June 20, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150620164453/http://oai.dtic.mil/oai/oai?verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA123184}}</ref> ከዚህ ቀድሞ የባሕር ኃይል ስለ ግሪክ ባሕል የሚገልጹ ጽሑፎች ፈጥረው ነበር። ስለዚህ ጉዳዩ የመረጃ ጉድለት ሳይሆን ተግባራዊ በማድረጉ ላይ ይነሣ ነበር።
በሺርትስ አስተያየት ሰዎችን ማስተማሩ መልሱ በከፊል ብቻ ነበረ። በተረፈ የባሕል ባሕርይ እራሱን እና ልዩነቶቹ በሰው ልጅ መወያየት ላይ ምን ያሕል ተጽእኖ እንዳላቸው እንዲያስተውሉ አስፈላጊ ነበር። በመላምቱ ዘንድ ይህ መልመጃ በማናቸውም ባህል ውስጥ በተደማጭነት እንዲወያዩ ባፋጣኝ ለመማር ያንቀስቅሳቸው ነበር። ውጤቱም መስመስሉ ጨዋታ «ባፋ ባፋ» ሆነ፤ በመጀመርያውም የመልመጃ መጽሐፍ፣ አስቂኝ ዝራፍ፣ እና የቋንቋ ካሠቶች ተሠሩለት። ይህ መጀመርያው ባሕል-አሻጋሪ መስመስል ነበር፤ በአጠቃላይ በ1974 እ.ኤ.አ. በተገኘ ጊዜ፣ በመላ ዘርፉ ከሁሉ ጥቅም ያገኘና የታወቀ ሆነ።
በጽንሰ ሃሣቡ ሠልጣኞቹ በሁለት ሁለት ልዩነቶች የበዙባቸው ባህሎች (አልፋ እና ቤታ ተብለው) አባላት ሆነው ተከፈሉ። እያንዳንዱ ስብሰባ ቀላል የሆኑ ጥቃቅን ደንቦች ይማር ነበር። አንዱ የጋራ፣ ዝንባሌው ወደ ሕዝቡ የሆነ፣ የሚነካ ባሕል ሲሆን፣ ሌላው በሌላ እንጀራ ቋንቋ የግለሠብ መብትና ዝንባሌው ወደ ተግባር የሆነ ባህል ነው። ከተደረጁ በኋላ አንዳንድ ሰዎች ወደ ሌላው ስብሰባ ኮንታክት አድርገው ጉብኝት ያድርጉ ነበር። የሁለቱ ባሕሎች አባላት ሲወያዩ፣ የሚያስተምረን ነጥብ «በኛ ባሕል ለኛ ትንግርት፣ እብድ፣ ተቃራኒ ወይም ጥቃቅን የመሠለን፣ በሌላው ባሕል ግን እነዚህ ትክክለኛ እና ትልቅ ቁም ነገሮች ሊመስሉ ይችላሉ» ይባላል። (Shirts, 1995). ሌሎችም መስመስሎች በዘርፉ ውስጥ ቢፈጠሩም፣ ሁላቸው ለዚሕኛው ባለዕዳ ሆነዋል፤ ለባሕል-ተሻጋሪ ጨዋታዎች አራያ ያቀረበው ክላሲክ ተብሏል።"<ref>{{cite book|editor=Bennett Dan Landis |editor2=Janet M. Bennett |editor3=Milton J.|title=Handbook of intercultural training |year=2004 |publisher=Sage Publications |location=Thousand Oaks, Calif. |isbn=9780761923329 |page=20 |edition=3rd |url=http://www.sagepub.com/refbooks/Book226202 |accessdate=April 30, 2015}}</ref>
==ጥቅሞች==
ባፋ ባፋ ተለዋዋጭ ነው፣<ref>{{cite book|editor=Bennett Dan Landis |editor2=Janet M. Bennett |editor3=Milton J.|title=Handbook of intercultural training |date=2004 |publisher=Sage Publications |location=Thousand Oaks, Calif. |isbn=9780761923329 |pages=62–63 |edition=3rd |url=http://www.sagepub.com/refbooks/Book226202 |accessdate=April 30, 2015}}</ref> በጣም ብዙ ኹኔታዎች ውስጥ ጥቅም አገኝቷል። በዚህም ውስጥ ወይም ስለ መልክዓምድራዊ አቀማመጣቸው፣ ስለ ፖለቲካዊ እምነታቸው፣ ስለ ዘራቸው፣ ወይም ስለ ድርጅታዊ መዋቅራቸው፣ ወዘተ. የተነሡ ልዩነቶች ይገኛሉ። ለምሳሌም፦
* ስለ ልዩነቶችና ስለ ማካተት መግለጽ (እነዚህ ቃሎች ለግብረሰዶማውያን ትምህርት ብዕር ስሞች ናቸው)<ref>{{cite web|last1=Shirts |first1=R. Garry |title=BaFa' BaFa' Train The Trainer: When Used For Diversity |url=https://www.indstate.edu/diversity/docs/Bafa-Diversity-10-01-09.pdf |website=Indiana State University |publisher=Indiana State University office of Diversity |accessdate=April 30, 2015 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150412004907/http://www.indstate.edu/diversity/docs/Bafa-Diversity-10-01-09.pdf |archivedate=April 12, 2015 |df= }}</ref><ref>{{cite web|title=Using Exercises and Simulations to Engage Students|url=http://www.uww.edu/learn/improving/aboutdiversity/approachdiversity/exercisessimulations|website=Learn Center-Diversity and Inclusion-An Approach for Teaching Diversity-Triggers|publisher=University of Wisconsin, Whitewater|accessdate=April 30, 2015|archivedate=February 26, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150226223542/http://www.uww.edu/learn/improving/aboutdiversity/approachdiversity/exercisessimulations}}</ref>
* [[የባሕል ጥናት]] ክፍሎች።<ref>{{cite web|last1=Persell|first1=Caroline H|last2=Gerdes|first2=Jennifer|title=Lesson Plan for NYU Intro to Sociology|url=http://www.nyu.edu/classes/persell/aIntroNSF/LessonPlans/BAFABAFALesson%20Plan.htm|website=New York University|accessdate=April 30, 2015}}</ref>
* የማስተዳደር መልመጃ<ref>{{cite web|last1=Bickley|first1=Maureen|title=Using an Experiential Simulation to Build Cross Cultural Understanding: a Qualitative Study of Graduate Students|url=http://espace.library.curtin.edu.au/R?func=dbin-jump-full&local_base=gen01-era02&object_id=21020|website=Curtin University|publisher=Curtin University of Technology, Graduate School of Business|accessdate=April 30, 2015}}</ref>
* ሰዎች ወደ ሌሎች ባሕሎች ለማስለመድ (የሰላም ጓድ፣<ref>{{cite journal|last1=Sauer|first1=Janet|last2=Sauer|first2=Chris|title=Challenging Pre-service Teachers’ Understanding of the Intersection of Disability and Cultural Diversity|journal=Journal of Praxis in Multicultural Education|date=2010|volume=5|issue=1|pages=23–35|url=http://www.uccs.edu/Documents/coe/people/faculty/sauerj/ChallengingTeachersUnderstanding.pdf|accessdate=April 30, 2015|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201119/http://www.uccs.edu/Documents/coe/people/faculty/sauerj/ChallengingTeachersUnderstanding.pdf}}</ref> ሰባኪዎችም፣ ሚነታሪዎችም<ref>{{cite web|last1=Yellen|first1=Ted M. I.|title=The Cross-cultural Interaction Inventory: Development of Overseas Criterion Measures and Items That Differentiate Between Successful and Unsuccessful Adjusters |url=http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a009362.pdf|website=DTIC.mil|publisher=Navy Personnel Research and Development Center|accessdate=April 30, 2015}}</ref><ref>{{cite web|last1=Abbe, Ph.D|first1=Allison|last2=Gouge|first2=Melissa|title=Cultural Training for Military Personne l- Revisiting the Vietnam Era|url=http://usacac.army.mil/CAC2/MilitaryReview/Archives/English/MilitaryReview_20120831_art005.pdf|website=United States Army Combined Arms Center|accessdate=April 30, 2015|archivedate=October 11, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151011131621/http://usacac.army.mil/CAC2/MilitaryReview/Archives/English/MilitaryReview_20120831_art005.pdf}}</ref>).
* የሕክምና ባለሙዮች<ref>{{cite web|last1=Blackburn|first1=Donna S.|title=Nursing Students' Perceptions of a Simulation Game to Promote Cultural Sensitivity|url=http://www.nursinglibrary.org/vhl/handle/10755/150970|website=Virginia Henderson International Nursing e-Repository|accessdate=May 1, 2015|date=2009|archivedate=March 5, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305181930/http://www.nursinglibrary.org/vhl/handle/10755/150970}}</ref> እና አስተማሮች።
* የዝንባሌ መልመጃ (ለተማሪ<ref>{{cite web|last1=Cook|first1=John|last2=Martinez|first2=Sergio|title=Diversity Dimension Report|url=https://www.utb.edu/vpaa/foe/Documents/Foundational%20Dimensions/Diversity.pdf|website=University of Texas at Brownsville|accessdate=May 1, 2015}}</ref> እና ለመምህሮች
==ጥቅሶች==
{{reflist}}
==የውጭ መያዣ==
*[http://www.simulationtrainingsystems.com ድረ ገጽ]
[[መደብ:ባሕል]]
[[መደብ:ጨዋታ]]
8lnxz61fl80nhb83a7ybcdn16yply8h
ቢምራኦ አምበድካር
0
51032
395116
394661
2026-09-25T00:20:14Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395116
wikitext
text/x-wiki
[[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|right|አምበድካር]]
'''ቢምራኦ ራምጂ አምበድካር''' (እንግሊዝኛ: Bhimrao Ramji Ambedkar) (እ.ኤ.አ. ከ 14 ኤፕሪል 1891 - 6 ዲሴምበር 1956) የሕንድ የሕግ ባለሙያ ፣ የምጣኔ ሀብት ባለሙያ ፣ የፖለቲካ ሰው እና የማኅበራዊ ተሃድሶ ሰው ነበር ፡፡ የዳሊት ቡድሂስት ንቅናቄን በማነሳሳት በማይነኩ ሰዎች (ደሊቶች) ላይ ማህበራዊ አድልዎ እንዳይፈፀም ዘመቻ አካሂዷል ፡፡ በተጨማሪም የሴቶች እና የጉልበት ሰራተኞችን መብቶች ደግ Heል ፡፡ እሱ ነፃ የሕንድ የመጀመሪያ የሕግና ፍትህ ሚኒስትር ፣ የሕንድ የሕገ መንግሥት ንድፍ አውጪ ፣ እንዲሁም የሕንድ ሪፐብሊክ መስራች አባት ነበሩ ፡፡<ref>[https://c250.columbia.edu/c250_celebrates/remarkable_columbians/bhimrao_ambedkar.html Bhimrao Ambedkar]</ref><ref>[https://indianexpress.com/article/parenting/learning/ambedkar-jayanti-2019-facts-babasaheb-for-kids-5672744/ Ambedkar Jayanti 2019: Facts on Babasaheb to share with kids | Parenting News,The Indian Express]</ref><ref>{{Cite web |title=How India’s Most Downtrodden Embraced the Power of Statues |url=https://www.bloombergquint.com/opinion/in-india-dalits-show-power-of-building-statues |accessdate=2020-11-13 |archivedate=2020-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026043029/https://www.bloombergquint.com/opinion/in-india-dalits-show-power-of-building-statues }}</ref><ref>[https://www.britannica.com/biography/Bhimrao-Ramji-Ambedkar Bhimrao Ramji Ambedkar | Biography, Books, & Facts | Britannica]</ref><ref>[https://www.ndtv.com/india-news/all-you-need-to-know-about-br-ambedkar-on-his-129th-birth-anniversary-2211747 All You Need To Know About BR Ambedkar On His 129th Birth Anniversary]</ref><ref>{{Cite book |title=Princeton Dictionary of Buddhism |url=https://archive.org/details/isbn_9780691157863 |date=2013 |publisher=Princeton University Press |isbn=9780691157863 |editor-last=Buswell |editor-first=Robert Jr |editor=Robert Buswell Jr. |location=Princeton, NJ |page=[https://archive.org/details/isbn_9780691157863/page/34 34] |ref=harv |editor-last2=Lopez |editor-first2=Donald S. Jr. |editor=Donald S. Lopez, Jr.}}</ref>
እ.ኤ.አ. በ 1956 ከ 600,000 ደጋፊዎች ጋር ወደ ቡዲዝም በመቀየር የዳሊትን የጅምላ መለወጥ ጀመረ ፡፡ በህንድ ውስጥ ቡድሂዝም እንደገና እንዲያንሰራራ አደረገ ፡፡ ናቤያና ቡዲስቶች መካከል አምቤድካር እንደ ቦዲስታታቫ እና ማይተሪያ ተደርጎ ይወሰዳል ፡፡<ref>https://theprint.in/opinion/why-ambedkar-chose-buddhism-over-hinduism-islam-christianity/237599/</ref><ref>https://indianexpress.com/article/explained/buddha-purnima-special-why-ambedkar-coverted-to-buddhism-6397742/</ref><ref>https://www.thequint.com/news/india/br-ambedkar-conversion-to-buddhism</ref><ref>{{cite book|author=Christopher Queen|editor=Steven M. Emmanuel|title=A Companion to Buddhist Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=P_lmCgAAQBAJ |year=2015|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-119-14466-3|pages=529–531}}</ref>
እ.ኤ.አ በ 1990 የህንድ ከፍተኛ የሲቪል ሽልማት የሆነው የባራራት ራትና በድህረ-ገፅ ለአምበድካር ተሰጠ ፡፡ የአምበድካር ውርስ በታዋቂ ባህል ውስጥ በርካታ መታሰቢያዎችን እና ስዕሎችን ያካትታል ፡፡ የአምበድካር እንደ ማህበራዊ-የፖለቲካ ተሃድሶ ውርስ በዘመናዊው ሕንድ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል ፡፡<ref>{{Cite book |last=Joshi |first=Barbara R. |url=https://books.google.com/books?id=y9CUItMT1zQC&pg=PA13 |title=Untouchable!: Voices of the Dalit Liberation Movement |publisher=Zed Books |year=1986 |isbn=9780862324605 |pages=11–14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160729072018/https://books.google.com/books?id=y9CUItMT1zQC&pg=PA13 |archive-date=29 July 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite book |last=Keer |first=D. |url=https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&pg=PA61 |title=Dr. Ambedkar: Life and Mission |publisher=Popular Prakashan |year=1990 |isbn=9788171542376 |page=61 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160730015400/https://books.google.com/books?id=B-2d6jzRmBQC&pg=PA61 |archive-date=30 July 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>
አምበርካር እ.ኤ.አ. በ 2012 በታሪክ ቲቪ 18 እና በሲኤንኤን አይቢኤን በተካሄደው የሕዝብ አስተያየት “ታላቁ ሕንዳዊ” (The Greatest Indian) ተብሎ ተመርጧል ፡፡<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-measure-of-the-man/281949 |accessdate=2020-11-13 |archivedate=2016-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160314100039/https://www.outlookindia.com/magazine/story/a-measure-of-the-man/281949}}</ref>
አምበድካር ጃያንቲ (የአምብደካር ልደት) በህንድ ብቻ ሳይሆን በመላው አለም የሚከበረው ኤፕሪል 14 የሚከበረው ዓመታዊ በዓል ነው ፡፡ አምበድካር ጃያንቲ በመላው ሕንድ እንደ ይፋ የሕዝብ በዓል ይከበራል ፡፡<ref>http://ccis.nic.in/WriteReadData/CircularPortal/D2/D02est/12_6_2015_JCA-2-19032015.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405042913/http://ccis.nic.in/WriteReadData/CircularPortal/D2/D02est/12_6_2015_JCA-2-19032015.pdf |date=5 April 2015 }} Ambedkar Jayanti from ccis.nic.in on 19 March 2015</ref><ref>http://persmin.gov.in/ Webpage of Ministry of Personnel and Public Grievance & Pension</ref><ref>[http://mea.gov.in/ambedkar-final/mcelebration.htm 125th Dr. Ambedkar Birthday Celebrations Around the World.] mea.gov.in</ref> የተባበሩት መንግስታት እ.ኤ.አ. በ 2016 ፣ በ 2017 እና በ 2018 አምበድካር ጃያንቲን አከበሩ ፡፡<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/world/ambedkar-jayanti-celebrated-for-the-first-time-outside-india-as-un-organises-special-event-2730772.html|title=Ambedkar Jayanti celebrated for the first time outside India as UN organises special event - Firstpost|website=firstpost.com|access-date=2018-11-09}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/world/2018/apr/14/un-celebrates-ambedkars-legacy-fighting-inequality-inspiring-inclusion-1801468.html|title=UN celebrates Ambedkar's legacy 'fighting inequality, inspiring inclusion'|work=The New Indian Express|access-date=2018-11-09}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newsstate.com/world-news/babasaheb-ambedkar-jayanti-celebrated-in-united-nations-article-52584.html|title=संयुक्त राष्ट्र में मनाई गई डॉ. बाबासाहेब भीमराव आंबेडकर जयंती - News State|work=newsstate.com|access-date=2018-11-09|language=en|accessdate=2020-11-13|archivedate=2019-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419065326/https://www.newsstate.com/world-news/babasaheb-ambedkar-jayanti-celebrated-in-united-nations-article-52584.html}}</ref>
==ማጣቀሻዎች==
oi9qwaimbr3zl2h366zxsz9enxgco71
የመሬት መንቀጥቀጥ በኢትዮጵያ
0
52644
395122
372271
2026-09-25T00:58:56Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395122
wikitext
text/x-wiki
ይህ ዝርዝር ሁሉንም የ'''[[ኢትዮጵያ]]''' የመሬት መንቀጥቀጥ ያጠቃልላል.
=የመሬት መንቀጥቀጥ=
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
|- bgcolor="#ececec"
! ፌቻ
! ክልል
! መጠን (M)
! [[የተሻሻለ የመርካሊ ጥንካሬ ልኬት|MMI (የየጥ)]]
! ሞት (ጠቅላላ)
! ጉዳቶች
! |አጠቃላይ ጉዳቶች / ማስታወሻዎች
! class="unsortable"|
|-
| 2010-12-16
| [[ጅማ]], [[ሆሣዕና (ከተማ)|ሆሣዕና]], ሸንኮላ, ዌንጄላ
| 5.1 M<sub>b</sub>
|
|
| ብዙ
| ብዙ ቤቶች ተበላሽተዋል።
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1973-04-01
| ኢትዮጵያ እና [[ጅቡቲ]]
| 5.9 M<sub>s</sub>
|
|
|
| መጠነኛ
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| [[1969 የሳርዶ የመሬት መንቀጥቀጥ|1969-03-29]]
| ሳርዶ
| 6.2 M<sub>s</sub>
| IX
| 40
| 160
| ብዙ ቤቶች ወድመዋል
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1961-06-01
| [[ካራቆሬ]]
| 6.5 M<sub>s</sub>
| IX
| 30
| ብዙ
| መጠነኛ
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| [[1921 ማሳዋ የመሬት መንቀጥቀጥ|1921-08-14]]
| [[የማሳዋ ክፍለ ሀገር]]
| 5.9 M<sub>s</sub>
| VIII
| አንዳንድ
|
| ከባድ
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1875-11-02
| [[ትግራይ ክልል]]
| 6.2
|
| አንዳንድ
|
| ከባድ
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1845-02-12
|
|
|
| አንዳንድ
|
|
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1842-12-08
| [[አንኮበር]]
|
| IX
| ብዙ
|
| ከባድ
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|-
| 1733-11-29
|
|
|
| አንዳንድ
|
|
| {{harvnb|NGDC|1972}}
|- class="sortbottom"
| colspan="9" style="text-align: center;" |<small>ማሳሰቢያ፡ ክስተቶችን ለመጨመር የማካተት መስፈርት የተመሰረተው ነው። የዊኪ ፕሮጀክት የመሬት መንቀጥቀጥ' ታዋቂነት መመሪያ ለብቻቸው ጽሑፎች የተዘጋጀ። የተገለጹት መርሆዎች ለዝርዝሮችም ይሠራሉ። ለማጠቃለል፣ የሚጎዱ፣ የሚጎዱ ወይም ገዳይ የሆኑ ክስተቶች ብቻ መመዝገብ አለባቸው.</small>
|}
=ዋቢዎች=
*{{cite web|title=Significant Earthquake Database (ጉልህ የመሬት መንቀጥቀጥ ዳታቤዝ)|url=https://www.ngdc.noaa.gov/nndc/struts/form?t=101650&s=1&d=1|author=NGDC|publisher=National Geophysical Data Center, NOAA|doi=10.7289/V5TD9V7K|year=1972|type=Data Set|accessdate=2022-08-06|archivedate=2019-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211234104/https://www.ngdc.noaa.gov/nndc/struts/form?t=101650&s=1&d=1 }}
[[መደብ:የመሬት መንቀጥቀጥ]]
l55lyd9vxtft18vupz4qazeipkrgejb
የ2013 የአፍሪካ ዋንጫ
0
54118
395121
379209
2026-09-25T00:57:16Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395121
wikitext
text/x-wiki
እ.ኤ.አ. ከጥር 19 እስከ ፌብሩዋሪ 10 ቀን 2013 በስፖንሰርሺፕ ምክንያት '''የኦሬንጅ አፍሪካ ዋንጫ ተብሎ የሚታወቀው የ2013 የአፍሪካ ዋንጫ''' [[የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን|በኮንፌዴሬሽን]] '''የተዘጋጀው''' [[እግር ኳስ|29]] ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ነበር። [[የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን|የአፍሪካ እግር ኳስ]] (ካፍ) <ref name="CAFdecree">{{Cite web|title=CAF Executive Committee decisions: CAN in odd years from 2013|url=http://www.cafonline.com/football/news/5564-caf-executive-committee-decisions-can-in-odd-years-from-2013.html|publisher=[[Confederation of African Football]]|accessdate=2023-12-07|archivedate=2010-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620153913/http://www.cafonline.com/football/news/5564-caf-executive-committee-decisions-can-in-odd-years-from-2013.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. [[የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን|Confederation of African Football]]. Archived from [http://www.cafonline.com/football/news/5564-caf-executive-committee-decisions-can-in-odd-years-from-2013.html the original] on 20 June 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 June</span> 2010</span>.</cite></ref> ከዚህ እትም ጀምሮ ውድድሩ [[የዓለም ዋንጫ|ከፊፋ የአለም ዋንጫ]] ጋር እንዳይጋጭ ከተቆጠሩ አመታት ይልቅ ባልተለመዱ አመታት እንዲካሄድ ተደረገ። <ref name="news.bbc.co.uk">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/8685251.stm|title=Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years|date=16 May 2010|work=BBC Sport|publisher=BBC|access-date=13 February 2012}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/8685251.stm "Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years"]. ''BBC Sport''. BBC. 16 May 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 February</span> 2012</span>.</cite></ref> ስለዚህ ይህ እትም ከ 1965 ጀምሮ ባልተለመደ ቁጥር ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ተካሂዷል.
ደቡብ አፍሪካ ውድድሩን ለሁለተኛ ጊዜ አስተናግዳለች፣ ከዚህ ቀደም የ 1996ቱን የአፍሪካ ዋንጫ አዘጋጅታለች። እ.ኤ.አ. የ2013 ውድድር በአሁኑ ወቅት በ16 ቡድኖች የተሳተፈበት የአፍሪካ ዋንጫ ውድድር ነው። [[የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን|የደቡብ አፍሪካው ቡድን]] በፍፁም ቅጣት ምት ማሊ በሩብ ፍፃሜው ከውድድሩ ውጪ ሆኗል። ዛምቢያ የአምናው ሻምፒዮን ብትሆንም በምድቡ ከውድድሩ ውጪ ሆናለች።
ናይጄሪያ በሶስተኛው የአፍሪካ ዋንጫ ሻምፒዮናዋን ቡርኪናፋሶን 1-0 በማሸነፍ አሸናፊ ሆነች። ናይጄሪያ በ 2013 በብራዚል በተካሄደው የፊፋ ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ በካፍ ተወካይ ተሳትፋለች። <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html|title=Qualifiers – FIFA Confederations Cup Brazil 2013|publisher=FIFA|accessdate=2023-12-07|archivedate=2011-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111229051827/http://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. FIFA. Archived from [https://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html the original] {{Wayback|url=https://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html |date=20111229051827 }} on 29 December 2011<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 February</span> 2012</span>.</cite></ref>
oa1idu066avjdtg6xrwskhedn7yidn9
የኢንፎርሜሽን ሳይንስ
0
54141
395126
395106
2026-09-25T01:08:30Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395126
wikitext
text/x-wiki
[[ስዕል:Bibliometrics definition.svg|thumb|426x426px]]
'''የኢንፎርሜሽን ሳይንስ''' (የመረጃ ጥናቶች በመባልም ይታወቃል) በዋነኛነት በመተንተን፣ በመሰብሰብ፣ በመመደብ፣ በማታለል፣ በማከማቸት፣ በማንሳት፣ በመንቀሳቀስ፣ በማሰራጨት እና በ[[የመረጃ ኅብረተሠብ|መረጃ]] ጥበቃ ላይ የሚያተኩር የ[[ትምህርት]] መስክ ነው።[1] በመስክ ውስጥ እና ከውጪ ያሉ ባለሙያዎች የመረጃ ስርአቶችን የመፍጠር፣ የመተካት፣ የማሻሻል ወይም የመረዳት አላማ በሰዎች፣ በድርጅቶች እና በማናቸውም ነባር የመረጃ ስርዓቶች መካከል ካለው መስተጋብር በተጨማሪ በድርጅቶች ውስጥ የ[[እውቀት]] አተገባበር እና አጠቃቀም ያጠናል።
ከታሪክ አኳያ [[የመረጃ ሳይንስ]] (ኢንፎርማቲክስ) ከ[[ኮምፒዩተር ሳይንስ]]፣ ከዳታ ሳይንስ፣ ከ[[ሥነ-ልቦና|ሥነ ልቦና፣]] ከ[[ቴክኖዎሎጂ|ቴክኖሎጂ]]፣ ከቤተመፃህፍት ሳይንስ፣ ከጤና አጠባበቅ እና ከስለላ ኤጀንሲዎች ጋር የተያያዘ ነው።[2] ሆኖም፣ የመረጃ ሳይንስ እንደ አርኪቫል ሳይንስ፣ የግንዛቤ ሳይንስ፣ [[ንግድ]]፣ [[ህግ]]፣ የቋንቋ ሳይንስ፣ ሙዚዮሎጂ፣ አስተዳደር፣ [[ሂሳብ]]፣ [[ፍልስፍና]]፣ የህዝብ ፖሊሲ እና ማህበራዊ ሳይንሶች ያሉ የተለያዩ ዘርፎችን ያካትታል።
== መሠረቶች ==
'''ወሰን እና ቅርብ'''
የኢንፎርሜሽን ሳይንስ ችግሮችን ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት አንፃር በመረዳት መረጃን እና ሌሎች ቴክኖሎጂዎችን እንደ አስፈላጊነቱ በመተግበር ላይ ያተኩራል። በሌላ አገላለጽ፣ በዚያ ሥርዓት ውስጥ ካሉ የ[[ቴክኖሎጂ]] ክፍሎች ይልቅ በመጀመሪያ የስርዓት ችግሮችን ይፈታል ማለት ነው። በዚህ ረገድ አንድ ሰው የመረጃ ሳይንስን ለቴክኖሎጂ ቆራጥነት ምላሽ አድርጎ ማየት ይችላል, ቴክኖሎጂ "በራሱ ህጎች ያድጋል, የራሱን እምቅ ችሎታ የሚገነዘበው, በሚገኙ ቁሳዊ ሀብቶች እና በገንቢዎቹ ፈጠራ ብቻ የተገደበ ነው. ስለዚህ ሁሉንም ሌሎች የህብረተሰብ ስርአቶችን የሚቆጣጠር እና የሚያሰራጭ ራሱን የቻለ ስርዓት ተደርጎ ይወሰድ።"[3]
'''ፍቺዎች'''
የመጀመሪያው የታወቀው "የመረጃ ሳይንስ" ቃል አጠቃቀም በ1955 ነበር።[4] የኢንፎርሜሽን ሳይንስ ቀደምት ፍቺ (ወደ 1968 የአሜሪካ ሰነድ ኢንስቲትዩት እራሱን የአሜሪካ የመረጃ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ማህበር ብሎ የሰየመበት አመት) እንዲህ ይላል።
"የኢንፎርሜሽን ሳይንስ የመረጃ ባህሪ እና ባህሪን ፣ የመረጃ ፍሰትን የሚቆጣጠሩ ሀይሎችን እና የመረጃ አያያዝ ዘዴዎችን ለተመቻቸ ተደራሽነት እና አጠቃቀም የሚመረምር ዲሲፕሊን ነው ። አመጣጡን ፣ አሰባሰብን በሚመለከት የእውቀት አካልን ይመለከታል። አደረጃጀት፣ ማከማቻ፣ ሰርስሮ ማውጣት፣ አተረጓጎም፣ ማስተላለፍ፣ መለወጥ እና መረጃን መጠቀም ይህ በተፈጥሮም ሆነ በአርቴፊሻል ሲስተም ውስጥ ያሉ የመረጃ ውክልናዎች ትክክለኛነት፣ የተቀላጠፈ መልእክት ለማስተላለፍ ኮዶችን መጠቀም እና የመረጃ ማቀነባበሪያ መሳሪያዎችን እና ቴክኒኮችን ማጥናትን ያጠቃልላል። እንደ ኮምፒውተር እና የፕሮግራም አወጣጥ ስርዓታቸው፡ ከሂሳብ፣ ከሎጂክ፣ ከቋንቋ፣ ከስነ ልቦና፣ ከኮምፒዩተር ቴክኖሎጂ፣ ከኦፕሬሽን ምርምር፣ ከግራፊክ ጥበብ፣ ከግንኙነት፣ ከማኔጅመንት እና ከሌሎች ተመሳሳይ ዘርፎች የተገኘ እና ተያያዥነት ያለው ኢንተርዲሲፕሊናዊ ሳይንስ ነው። አፕሊኬሽኑን ሳይመለከት ጉዳዩን የሚጠይቅ ንጹህ የሳይንስ ክፍል እና አገልግሎቶችን እና ምርቶችን የሚያዳብር ተግባራዊ ሳይንስ አካል። (ቦርኮ 1968፣ ገጽ 3) [5]
'''የመረጃ ፍልስፍና'''
የመረጃ ፍልስፍና በ[[ስነ-ልቦና]]፣ በ[[ኮምፒውተር ሳይንስ]]፣ በኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ እና በ[[ፍልስፍና]] መገናኛ ላይ የሚነሱ ፅንሰ-ሀሳባዊ ጉዳዮችን ያጠናል። ተለዋዋጭ ሁኔታዎችን ፣ አጠቃቀሙን እና ሳይንሶችን እንዲሁም የመረጃ-ንድፈ-ሀሳባዊ እና ስሌት ዘዴዎችን በፍልስፍና ችግሮቹ ላይ ማብራራት እና መተግበርን ጨምሮ የፅንሰ-ሀሳባዊ ተፈጥሮ እና የመረጃ መሰረታዊ መርሆችን መመርመርን ያጠቃልላል።[10]
== ሙያዎች ==
'''የመረጃ ሳይንቲስት'''
የኢንፎርሜሽን ሳይንቲስት ግለሰብ ነው፣ ብዙውን ጊዜ ተዛማጅነት ያለው የትምህርት አይነት ዲግሪ ወይም ከፍተኛ የትምህርት ደረጃ ያለው፣ በኢንዱስትሪ ውስጥ ላሉ ሳይንሳዊ እና ቴክኒካል ምርምር ሰራተኞች ወይም መምህራንን እና ተማሪዎችን በአካዳሚ ትምህርት የሚሰጥ መረጃ የሚሰጥ ነው። የኢንደስትሪው *የመረጃ ስፔሻሊስት/ሳይንቲስት* እና የአካዳሚክ መረጃ ርዕሰ ጉዳይ ስፔሻሊስት/ላይብረሪያን በአጠቃላይ ተመሳሳይ የርእሰ-ጉዳይ ዳራ ስልጠና አላቸው፣ነገር ግን የአካዳሚክ ቦታ ያዡ ሁለተኛ ዲግሪ (MLS/MI/MA in IS, e.g.) እንዲይዝ ይጠበቅበታል። ከርዕሰ ጉዳይ ማስተር በተጨማሪ በመረጃ እና በቤተመጻሕፍት ጥናቶች። ርዕሱ በኢንፎርሜሽን ሳይንስ ላይ ምርምር የሚያደርግ ግለሰብንም ይመለከታል።
'''የስርዓት ተንታኝ'''
የስርዓት ተንታኝ ለአንድ የተወሰነ ፍላጎት የመረጃ ስርዓቶችን በመፍጠር፣ በመንደፍ እና በማሻሻል ላይ ይሰራል። ብዙ ጊዜ የስርዓት ተንታኞች በድርጅቱ (ዎች) ውስጥ ቅልጥፍናን እና [[ምርታማነት]]ን ለማሻሻል ድርጅታዊ ሂደቶችን እና መረጃን የማግኘት ቴክኒኮችን ለመገምገም እና ለመተግበር ከአንድ ወይም ከዚያ በላይ ከሆኑ ንግዶች ጋር ይሰራሉ።
'''የመረጃ ባለሙያ'''
የመረጃ ባለሙያ ማለት መረጃን የሚጠብቅ፣ የሚያደራጅ እና የሚያሰራጭ ግለሰብ ነው። የመረጃ ባለሙያዎች የተቀዳ እውቀትን በማደራጀት እና በማንሳት የተካኑ ናቸው። በተለምዶ ሥራቸው ከሕትመት ዕቃዎች ጋር ነው, ነገር ግን እነዚህ ችሎታዎች በኤሌክትሮኒክስ, ምስላዊ, ኦዲዮ እና ዲጂታል ቁሳቁሶች እየጨመሩ መጥተዋል. የመረጃ ባለሙያዎች በተለያዩ የህዝብ፣ የግል፣ ለትርፍ ያልተቋቋሙ እና የትምህርት ተቋማት ውስጥ ይሰራሉ። የመረጃ ባለሙያዎችም በድርጅታዊ እና በኢንዱስትሪ ሁኔታዎች ውስጥ ሊገኙ ይችላሉ. የስርዓት ንድፍ እና ልማት እና የስርዓት ትንተና የሚያካትቱ ሚናዎችን ማከናወን።
== ታሪክ ==
'''ቀደምት ጅምር'''
የኢንፎርሜሽን ሳይንስ መረጃን መሰብሰብ፣ መመደብ፣ ማጭበርበር፣ ማከማቻ፣ ሰርስሮ ማውጣት እና ማሰራጨት በማጥናት የሰው ልጅ የ[[እውቀት]] ክምችት ውስጥ ነው። የመረጃ ትንተና የተካሄደው ቢያንስ በአሦር ኢምፓየር ዘመን ባሁኑ ጊዜ [[ቤተ መጻሕፍት]] እና መዛግብት በመባል የሚታወቁት የ[[ባህል]] ማስቀመጫዎች ብቅ እያሉ ነው።[14] በተቋም ደረጃ የኢንፎርሜሽን ሳይንስ በ19ኛው ክፍለ ዘመን ከሌሎች በርካታ የማህበራዊ ሳይንስ ዘርፎች ጋር ብቅ አለ። እንደ ሳይንስ ግን በሳይንስ [[ታሪክ]] ውስጥ ተቋማዊ ሥረ መሰረቱን ያገኘው በ1665 በሮያል ሶሳይቲ ([[ለንደን|ሎንዶን]]) የ[[ፍልስፍና]] ግብይቶች የመጀመሪያ እትሞችን ባጠቃላይ እንደ መጀመሪያው ሳይንሳዊ መጽሔት ከታተመ ጀምሮ ነው።
የሳይንስ ተቋማዊነት በ [[18ኛው ምዕተ ዓመት|18 ኛው ክፍለ ዘመን]] ውስጥ ተከስቷል. እ.ኤ.አ. በ1731 [[ቤንጃሚን ፍራንክሊን]] በሕዝባዊ ዜጎች ቡድን ባለቤትነት የተያዘውን የ[[ፊላዴልፊያ]] ላይብረሪ ካምፓኒ አቋቋመ፣ እሱም በፍጥነት ከመጻሕፍት ግዛት አልፎ የሳይንሳዊ ሙከራ ማዕከል የሆነው እና የህዝብ ሳይንሳዊ ሙከራዎችን ያቀረበ።[15] ] ቤንጃሚን ፍራንክሊን በ[[ማሣቹሰትስ|ማሳቹሴትስ]] ከተማ ለሁሉም በነጻ እንዲገኝ ድምጽ የሰጠችውን የመፅሃፍ ስብስብ በ[[ማሣቹሰትስ|ማሳቹሴትስ]] ላይ ኢንቨስት አድርጓል።[16] አካዳሚ ደ ቺሩርጊያ ([[ፓሪስ]]) በ1736 የመጀመሪያው የ[[ሕክምና]] መጽሔት ተብሎ የሚታሰበውን Memoires pour les Chirurgiens አሳተመ። በሮያል ሶሳይቲ ([[ለንደን|ሎንዶን]]) ላይ የተቀረጸው የ[[አሜሪካ]] የፍልስፍና ማህበር በ1743 በ[[ፊላዴልፊያ|ፊላደልፊያ]] ተቋቋመ። እንደ ሌሎች በርካታ ሳይንሳዊ መጽሔቶች እና ማህበረሰቦች ተመስርተው፣ አሎይስ ሴኔፌልደር በ1796 በ[[ጀርመን]] ውስጥ በጅምላ ማተሚያ ስራ ላይ የሚውል የሊቶግራፊን ፅንሰ-ሀሳብ አዳብረዋል።
== ማህበራዊ ሚዲያ በሰዎች እና በኢንዱስትሪ ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ==
የማህበራዊ ሚዲያ ኔትወርኮች ብዙ ጊዜ ወይም ባህላዊ የመረጃ ስርጭት መዳረሻ ላላቸው ሰዎች ክፍት የመረጃ አካባቢን ይሰጣሉ፣ "[26] የማህበራዊ ሚዲያ ውህደት እንደ የመዳረሻ ነጥብ ለተጠቃሚዎች እና አቅራቢዎች በጣም ጠቃሚ እና ሁለገብ ጠቃሚ መሳሪያ ነው። ሁሉም ዋና ዋና የዜና አቅራቢዎች ታይነት እና እንደ [[ፌስቡክ]] እና [[ትዊተር]] ባሉ አውታረ መረቦች በኩል የተመልካቾችን ስፋት ከፍ በማድረግ የመድረሻ ነጥብ አላቸው። በማህበራዊ ሚዲያ ሰዎች መረጃን በሚያውቁት ሰዎች ይመራሉ ወይም ይሰጣሉ። "በ...ይዘት ላይ ማጋራት፣ ላይክ እና አስተያየት የመስጠት" [28] መቻል ተደራሽነቱን ከባህላዊ ዘዴዎች የበለጠ እና ሰፊ ያደርገዋል። ሰዎች ከመረጃ ጋር መገናኘት ይወዳሉ፣ የሚያውቋቸውን ሰዎች በእውቀት ክበባቸው ውስጥ ማካተት ያስደስታቸዋል። በማህበራዊ ሚዲያ ማጋራት በጣም ተደማጭነት ስላለው አሳታሚዎች ስኬታማ ለመሆን ከፈለጉ "በጥሩ መጫወት" አለባቸው። ምንም እንኳን ሁለቱንም የተጠቃሚ መሰረት ተሞክሮዎች ለማሻሻል ብዙ ጊዜ ለአሳታሚዎች እና ፌስቡክ "አዲስ ይዘትን ማጋራት፣ ማስተዋወቅ እና ይፋ ማድረግ"[28] በጋራ ይጠቅማል። የብዙዎች አስተያየት ተጽእኖ ሊታሰብ በማይቻል መንገድ ሊሰራጭ ይችላል. ማህበራዊ ሚዲያ በቀላሉ ለመማር እና በመሳሪያዎች ተደራሽነት መስተጋብር ይፈቅዳል። ዎል ስትሪት ጆርናል በፌስቡክ በኩል መተግበሪያን ያቀርባል፣ እና ዋሽንግተን ፖስት አንድ እርምጃ ወደ ፊት ሄዶ በ6 ወራት ውስጥ በ19.5 ሚሊዮን ተጠቃሚዎች የወረደ ራሱን የቻለ ማህበራዊ መተግበሪያ ያቀርባል፣ መረጃ.
== የምርምር ዘርፎች እና መተግበሪያዎች ==
የኢንፎርሜሽን ሳይንስ የሚመረምረው እና የሚያዳብርባቸው የሚከተሉት ዘርፎች ናቸው።
'''የመረጃ ተደራሽነት'''
የመረጃ ተደራሽነት የኢንፎርማቲክስ፣ የኢንፎርሜሽን ሳይንስ፣ የኢንፎርሜሽን ደህንነት፣ የቋንቋ ቴክኖሎጂ እና የ[[ኮምፒውተር ሳይንስ]] መገናኛ ላይ የምርምር መስክ ነው። የመረጃ ተደራሽነት [[ጥናት]] ዓላማዎች ብዙ እና ያልተጠቀሙ መረጃዎችን በራስ ሰር ማቀናበር እና የተጠቃሚዎችን ተደራሽነት ቀላል ማድረግ ነው። መብቶችን ስለመስጠት እና ያልተፈቀዱ ተጠቃሚዎችን መዳረሻ ስለመገደብስ? የተደራሽነት መጠን ለመረጃው በተሰጠው የማረጋገጫ ደረጃ መገለጽ አለበት። ተፈፃሚነት ያላቸው ቴክኖሎጂዎች መረጃን ማግኘት፣ የጽሑፍ ማዕድን ማውጣት፣ የጽሑፍ ማረም፣ የማሽን ትርጉም እና የጽሑፍ ምድብ ያካትታሉ። በውይይት ውስጥ፣ የመረጃ ተደራሽነት ብዙውን ጊዜ የነጻ እና የተዘጋ ወይም የህዝብ የመረጃ ተደራሽነት መድንን በሚመለከት ይገለጻል እና በቅጂ መብት፣ በፓተንት [[ሕግ|ህግ]] እና በህዝባዊ አገልግሎት ላይ በሚደረጉ ውይይቶች ይነሳል። የህዝብ ቤተ መፃህፍት የመረጃ ማረጋገጫ [[እውቀት]]ን ለመስጠት ግብዓቶችን ይፈልጋሉ።
'''መረጃ መፈለግ'''
መረጃ መፈለግ በ[[ሰው]] እና በ[[ቴክኖዎሎጂ|ቴክኖሎጂ]] ሁኔታዎች ውስጥ መረጃን ለማግኘት የመሞከር ሂደት ወይም እንቅስቃሴ ነው። መረጃ መፈለግ ከመረጃ ማግኛ (IR) ጋር የተያያዘ ነው ነገር ግን የተለየ ነው። ብዙ የቤተ-መጻህፍት እና የመረጃ ሳይንስ (LIS) ምርምር በተለያዩ የሙያ ስራዎች መስክ ውስጥ ባሉ ባለሙያዎች መረጃ ፍለጋ ልምዶች ላይ ያተኮረ ነው. የቤተ-መጻህፍት ባለሙያዎች፣[35] ምሁራን፣[36] የህክምና ባለሙያዎች፣ [37] መሐንዲሶች [38] እና ጠበቆች [39] (ሌሎችም መካከል) መረጃ የመፈለግ ባህሪ ላይ ጥናቶች ተካሂደዋል። አብዛኛው ይህ ጥናት በሌኪ፣ ፔትግሪው (አሁን ፊሸር) እና ሲልቫን በ1996 የኤልአይኤስን ስነ-ጽሁፍ (እንዲሁም የሌሎች አካዳሚያዊ መስኮች ስነ-ጽሁፍ) የባለሙያዎችን መረጃ በመፈለግ ላይ ሰፊ ግምገማ ባደረጉት ስራ ላይ ተወስዷል።
'''የእውቀት ውክልና እና ምክንያታዊነት'''
የእውቀት ውክልና (KR) እውቀትን በምልክቶች ውስጥ ለመወከል የታለመ የሰው ሰራሽ ኢንተለጀንስ ጥናት አካባቢ ሲሆን ከእነዚህ የ[[እውቀት]] ክፍሎች መረዳትን ለማመቻቸት እና አዳዲስ የእውቀት ክፍሎችን መፍጠር። KR ከስር የእውቀት ሞዴል ወይም የእውቀት መሰረት ስርዓት (KBS) እንደ የትርጉም አውታረመረብ ነጻ እንዲሆን ማድረግ ይቻላል።[42]የ[[እውቀት]] ውክልና (KR) ምርምር እንዴት በትክክል እና በትክክል ማመዛዘን እንደሚቻል እና በእውቀት ጎራ ውስጥ ያሉ የእውነታዎችን ስብስብ ለመወከል የምልክት ስብስቦችን እንዴት መጠቀም እንደሚቻል ላይ ትንተናን ያካትታል። የምልክት መዝገበ ቃላት እና የአመክንዮ ስርዓት አንድ ላይ ተጣምረው በKR ውስጥ ስላሉት ንጥረ ነገሮች ግምቶችን ለማስቻል አዲስ የKR ዓረፍተ ነገሮችን ለመፍጠር። አመክንዮ የማመዛዘን ተግባራት በKR ስርዓት ውስጥ ባሉ ምልክቶች ላይ እንዴት መተግበር እንዳለባቸው መደበኛ ትርጓሜዎችን ለማቅረብ ይጠቅማል። አመክንዮ ኦፕሬተሮች እንዴት እውቀቱን እንደሚያስኬዱ እና እንደሚያሻሽሉ ለመግለጽ ጥቅም ላይ ይውላል። የኦፕሬተሮች እና ኦፕሬሽኖች ምሳሌዎች፣ አሉታዊነት፣ ትስስር፣ ተውላጠ-ቃላት፣ ቅጽሎች፣ ኳንቲፊየሮች እና ሞዳል ኦፕሬተሮችን ያካትታሉ። [[ስነ አምክንዮ|አመክንዮ]]ው የትርጓሜ ቲዎሪ ነው። እነዚህ ንጥረ ነገሮች-ምልክቶች፣ ኦፕሬተሮች እና የትርጓሜ ፅንሰ-ሀሳብ በKR ውስጥ የምልክቶችን ቅደም ተከተል የሚሰጡ ናቸው።
== ዋቢዎች ==
# Stock, W.G., & Stock, M. (2013) https://books.google.com/books?id=d1PnBQAAQBAJ&q=%22information+science%22 Berlin, Boston, MA: De Gruyter Saur.
# Yan, Xue-Shan (2011-07-23) https://doi.org/10.3390%2Finfo2030510 ''Information''. '''2''' (3): 510–527. https://doi.org/10.3390%2Finfo2030510
# https://web.archive.org/web/20111112233108/http://pespmc1.vub.ac.be/ASC/TECHNO_DETER.html Principia Cibernetica Web. Archived from http://pespmc1.vub.ac.be/ASC/Techno_deter.html {{Wayback|url=http://pespmc1.vub.ac.be/ASC/Techno_deter.html |date=20111112233108 }} on 2011-11-12. Retrieved 2011-11-28.
# https://www.merriam-webster.com/dictionary/information%20science ''www.merriam-webster.com''. Archived from the original on 2017-09-25. Retrieved 2017-09-25.
# Borko, H. (1968). Information science: What is it? ''American Documentation'' 19(1), 3¬5.
# Luciano Floridi, http://www.blackwellpublishing.com/pci/downloads/introduction.pdf {{Wayback|url=http://www.blackwellpublishing.com/pci/downloads/introduction.pdf |date=20121009171740 }} 2012-03-16 at the https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine ''Metaphilosophy'', 2002, (33), 1/2
# Garshol, L. M. (2004)https://web.archive.org/web/20081017174807/http://www.ontopia.net/topicmaps/materials/tm-vs-thesauri.html#N773 ''Archived from'' http://www.ontopia.net/topicmaps/materials/tm-vs-thesauri.html#N773 ''on 17 October 2008. Retrieved 13 October 2008.''
# https://en.wikipedia.org/wiki/Tom_Gruber (June 1993). http://tomgruber.org/writing/ontolingua-kaj-1993.pdf https://en.wikipedia.org/wiki/Knowledge_Acquisition'''5''' (2): 199–220 https://en.wikipedia.org/wiki/CiteSeerX_(identifier) https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/summary?doi=10.1.1.101.7493 from the original on 2008-12-17. Retrieved 2012-04-29.
# Arvidsson, F.; Flycht-Eriksson, https://web.archive.org/web/20081217030507/http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }}{{Wayback|url=http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf |date=20081217030507 }} Archived from http://www.ida.liu.se/~janma/SemWeb/Slides/ontologies1.pdf<nowiki/>PDF) on 17 December 2008. Retrieved 26 November 2008
# Reichman, F. (1961). Notched Cards. In R. Shaw (Ed.), The state of the library art (Volume 4, Part 1, pp. 11–55). New Brunswick, NJ: Rutgers, The State University, Graduate School of Library Service
# Emard, J. P. (1976). "An information science chronology in perspective". ''Bulletin of the American Society for Information Science''. '''2''' (8): 51–56.
# Smith, E. S. (1993). "On the shoulders of giants: From Boole to Shannon to Taube: The origins and development of computerized information from the mid-19th century to the present". ''Information Technology and Libraries''. '''12''' (2): 217–226.
# Skolnik, H (1976). "Milestones in chemical information science: Award symposium on contributions of the Division of Chemical Literature (Information) to the Chemical Society". ''Journal of Chemical Information and Computer Sciences''. '''16''' (4): 187–193. https://en.wikipedia.org/wiki/Doi_(identifier) https://doi.org/10.1021%2Fci60008a001
== ምንጮች ==
* Borko, H. (1968)."የመረጃ ሳይንስ: ምንድን ነው?". የአሜሪካ ሰነድ. ዊሊ. 19 (1)፡ 3–5.https://en.wikipedia.org/wiki/Doi_(identifier) https://doi.org/10.1002%2Fasi.5090190103 https://en.wikipedia.org/wiki/ISSN_(identifier) https://www.worldcat.org/issn/0096-946X
* Leckie, Gloria J.; Pettigrew, Karen E.; Sylvain, Christian (1996).https://semanticscholar.org/paper/4a6306d8d099966ffde9f3a0e4d11272727be601''Library Quarterly''. '''66''' (2): 161–193.https://en.wikipedia.org/wiki/Doi_(identifier) https://doi.org/10.1086%2F602864
* Wark, McKenzie (1997). ''The Virtual Republic''. Allen & Unwin, St Leonards
* Wilkinson, Margaret A (2001). "ችግርን ለመፍታት በጠበቆች የሚጠቀሙባቸው የመረጃ ምንጮች፡ ተጨባጭ ዳሰሳ". ''Library & Information Science Research''. '''23''' (3): 257–276 https://en.wikipedia.org/wiki/Doi_(identifier) https://doi.org/10.1016%2Fs0740-8188%2801%2900082-2 https://en.wikipedia.org/wiki/S2CID_(identifier) https://api.semanticscholar.org/CorpusID:59067811
== ተጨማሪ ንባብ ==
* Khosrow-Pour, Mehdi (2005-03-22). የመረጃ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ኢንሳይክሎፔዲያ. የሃሳብ ቡድን ማጣቀሻ. https://en.wikipedia.org/wiki/ISBN_(identifier) https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-59140-553-5
== ውጫዊ አገናኞች ==
* https://www.asist.org/ "በኢንፎርሜሽን ሳይንስ ልምምድ እና በምርምር መካከል ያለውን ልዩነት የሚያጠናቅቅ የባለሙያ ማህበር። ASIS & T አባላት የኢንፎርሜሽን ሳይንስ፣ ኮምፒውተር ሳይንስ፣ ሊንጉስቲክስ፣ አስተዳደር፣ ላይብረሪያንሺፕ፣ ምህንድስና፣ የውሂብ ሳይንስ፣ የመረጃ አርክቴክቸር፣ ህግ፣ ህክምና፣ ኬሚስትሪ፣ ትምህርት እና ተዛማጅ ጉዳዮችን ይወክላሉ። ቴክኖሎጂ".
* https://www.ischools.org/
* http://www.success.co.il/is/index.html
* http://jis.sagepub.com/
* http://dlist.sir.arizona.edu/
* https://web.archive.org/web/20120521123701/http://www.mesc.usgs.gov/ISB/Science.asp
* https://web.archive.org/web/20110319220648/http://www.twu.edu/library/Nitecki/
* https://web.archive.org/web/20110319220648/http://www.twu.edu/library/Nitecki/
* https://web.archive.org/web/20110221054829/http://gseis.ucla.edu/faculty/bates/articles/Berkeley.html
* http://www.libsci.sc.edu/bob/istchron/ISCNET/ISCHRON.HTM {{Wayback|url=http://www.libsci.sc.edu/bob/istchron/ISCNET/ISCHRON.HTM |date=20110514235219 }}
* https://web.archive.org/web/20140605070024/http://libres.curtin.edu.au/
* https://en.wikipedia.org/wiki/Shared_decision-making
b20hibhhoblnxbth5rhcjon26c2nted
የስፔን ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን
0
54195
395123
379722
2026-09-25T01:00:59Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395123
wikitext
text/x-wiki
'''የስፔን ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን''' ( {{lang-es|Selección Española de Fútbol}} <span data-ve-ignore="true">፦</span> ''Selección Española de Fútbol''
[[Category:Articles containing Spanish-language text]]
) ከ1920 ጀምሮ በወንዶች አለም አቀፍ [[እግር ኳስ|የእግር ኳስ]] ውድድር ላይ [[እስፓንያ|ስፔንን]] በመወከል ላይ ይገኛል። የሚተዳደረው በስፔን የእግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል በሆነው [[የእስፓንያ የዘውድ እግር ኳስ ፌዴሬሽን|በሮያል የስፔን እግር ኳስ ፌዴሬሽን]] ነው።
ስፔን የዓለም ሻምፒዮን ከሆኑ ስምንት ብሄራዊ ቡድኖች መካከል አንዷ ስትሆን በአጠቃላይ በ16ቱ ከ22 [[የዓለም ዋንጫ|የፊፋ የዓለም ዋንጫዎች]] የተሳተፈች ሲሆን ከ1978 ጀምሮ ያለማቋረጥ ማለፍ ችላለች። ስፔን ከ 16 የአውሮፓ ሻምፒዮና 11 ጨዋታዎችን ባደረገችበት ወቅት ሶስት አህጉራዊ ዋንጫዎችን አሸንፋለች። እንዲሁም የ2022–23 የ UEFA Nations League እትም አሸንፏል፣ ከፈረንሳይ በመቀጠል ሶስት ታላላቅ ርዕሶችን (የአለም ዋንጫ፣ ዩሮ እና መንግስታት ሊግ) ያሸነፈ ሁለተኛው ብሄራዊ ቡድን ሆኗል።
የስፔን ከ2008 እስከ 2012 ያስመዘገበቻቸው ስኬቶች ብዙ ባለሙያዎች እና ተንታኞች የዚህን ዘመን የስፔን ቡድን በእግር ኳስ ታሪክ ውስጥ ካሉ ምርጥ ቡድኖች መካከል አንዱ አድርገው እንዲወስዱ አድርጓቸዋል። <ref name="BBC 2012">{{Cite news|title=Euro 2012: Are Spain the best team of all time?|publisher=BBC|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18669029|access-date=14 July 2012}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18669029 "Euro 2012: Are Spain the best team of all time?"]. </cite></ref> <ref name="BBC Sport">{{Cite news|title=Klinsmann: Spain win over Italy would make them team of century|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18650428|access-date=14 July 2012}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18650428 "Klinsmann: Spain win over Italy would make them team of century"]. </cite></ref> <ref name="Independent">{{Cite news|title=The greatest team of all time: Brazil 1970 v Spain 2012|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/the-greatest-team-of-all-time-brazil-1970-v-spain-2012-7905980.html|access-date=1 July 2013}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/the-greatest-team-of-all-time-brazil-1970-v-spain-2012-7905980.html "The greatest team of all time: Brazil 1970 v Spain 2012"]. </cite></ref> <ref name="ESPNFC">{{Cite web|title=Why this Spain side is all-time best|url=http://espnfc.com/en/news/1120894/carlislewhy-spain-side-best-all-time-.html|publisher=ESPN|accessdate=2024-01-28|archivedate=2012-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120706222439/http://espnfc.com/en/news/1120894/carlislewhy-spain-side-best-all-time-.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. </cite></ref> <ref name="Telegraph 2014">{{Cite web|title=Spain have reached end of an era, but their gift will not be forgotten – they forced all countries to raise their game|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10910879/Spain-have-reached-end-of-an-era-but-their-gift-will-not-be-forgotten-they-forced-all-countries-to-raise-their-game.html|publisher=Telegraph}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10910879/Spain-have-reached-end-of-an-era-but-their-gift-will-not-be-forgotten-they-forced-all-countries-to-raise-their-game.html "Spain have reached end of an era, but their gift will not be forgotten – they forced all countries to raise their game"]. </cite></ref> በዚህ ወቅት ስፔን በ 2008 እና በ2012 ሁለት ተከታታይ የአውሮፓ ሻምፒዮናዎችን ጨምሮ ሶስት ተከታታይ ታላላቅ ዋንጫዎችን በማሸነፍ ብቸኛዋ ብሄራዊ ቡድን ሆና በ [[የ2010 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ|2010]] ከአውሮፓ ውጪ የተካሄደውን የአለም ዋንጫ በማሸነፍ የመጀመሪያው የአውሮፓ ቡድን ሆናለች። <ref>{{Cite news|url=https://www.goal.com/en/news/2898/euro-2012/2012/07/02/3213917/are-spain-the-greatest-international-team-of-all-time|title=Are Spain the greatest international team of all time?|publisher=Goal|date=2 July 2012|access-date=12 October 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.goal.com/en/news/2898/euro-2012/2012/07/02/3213917/are-spain-the-greatest-international-team-of-all-time "Are Spain the greatest international team of all time?"]. </cite></ref> ከ 2008 እስከ 2013 ስፔን የዓመቱን የፊፋ ምርጥ ቡድን አሸንፋለች, ከየትኛውም ሀገር ሁለተኛ ደረጃ ላይ, [[የብራዚል ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን|ከብራዚል]] ብቻ ቀጥላ. <ref>{{Cite news|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/0258-0e4e118d265f-270456d8b004-1000--spain-dominate-the-decade/|title=Spain dominate the decade: national-team winners|date=26 December 2019|access-date=12 October 2020|accessdate=28 January 2024|archivedate=9 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809174048/https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/0258-0e4e118d265f-270456d8b004-1000--spain-dominate-the-decade/}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/0258-0e4e118d265f-270456d8b004-1000--spain-dominate-the-decade/ "Spain dominate the decade: national-team winners"] {{Wayback|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/0258-0e4e118d265f-270456d8b004-1000--spain-dominate-the-decade/ |date=20200809174048 }}. </cite></ref> እ.ኤ.አ. ከ 2007 መጀመሪያ እስከ 2009 የፊፋ ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ, ስፔን 35 ተከታታይ ጨዋታዎችን ያለሽንፈት በማሳካት ከብራዚል ጋር የተካፈለችውን ስኬት እና በወቅቱ የስፖርት ሪኮርድን አስመዝግባለች። ስፔን የፊፋ የዓለም ዋንጫ እና የፊፋ የሴቶች የአለም ዋንጫን ካሸነፉ ሁለት ሀገራት አንዷ ነች (ሌላዋ ጀርመን ነች)።
78cq3q9lm7vshvkfd5jpzvrdfixauwk
ሊግ 1
0
54314
395115
380328
2026-09-25T00:02:06Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395115
wikitext
text/x-wiki
'''ሊግ 1''' ፣ {{efn-ua|{{IPA-fr|liɡ œ̃|lang}}; "League 1"}} በይፋ '''ሊግ 1 ኡበር ይበላል''' ተብሎ የሚታወቀው በስፖንሰርሺፕ ምክንያት <ref>{{Cite web|title=Uber Eats nouveau partenaire-titre de la Ligue 1|work=L'Equipe|date=12 June 2019|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Uber-eats-nouveau-partenaire-titre-de-la-ligue-1/1029041|language=fr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Uber-eats-nouveau-partenaire-titre-de-la-ligue-1/1029041 "Uber Eats nouveau partenaire-titre de la Ligue 1"]. ''L'Equipe'' (in French). 12 June 2019. [https://web.archive.org/web/20200803035918/https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Uber-eats-nouveau-partenaire-titre-de-la-ligue-1/1029041 Archived] from the original on 3 August 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 June</span> 2020</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> ለወንዶች [[እግር ኳስ|ማህበር የእግር ኳስ]] ክለቦች የፈረንሳይ ፕሮፌሽናል ሊግ ነው። የፈረንሳይ እግር ኳስ ሊግ ስርዓት የበላይ እንደመሆኑ መጠን የሀገሪቱ ቀዳሚ የእግር ኳስ ውድድር ነው። በሊግ ደ እግር ኳስ ፕሮፌሽናል የሚተዳደረው ሊግ 1 በ18 ክለቦች (ከ2023-24 የውድድር ዘመን ጀምሮ) የሚወዳደር ሲሆን ከ ሊግ 2 እና ወደ ሊግ 2 በማውረድ እና በማውረድ ስርዓት ላይ ይሰራል።
ወቅቶች ከኦገስት እስከ ሜይ ይደርሳሉ. ክለቦች በሊጉ ከሚገኙ ቡድኖች እያንዳንዳቸው ሁለት ጨዋታዎችን ያደርጋሉ - አንድ በሜዳው እና አንድ ከሜዳ ውጪ - በአጠቃላይ በውድድር ዘመኑ 34 ጨዋታዎችን ያደርጋሉ። አብዛኛዎቹ ጨዋታዎች ቅዳሜ እና እሁድ የሚደረጉ ሲሆን ጥቂት ጨዋታዎች በሳምንቱ ቀናት ምሽቶች ይካሄዳሉ። ጨዋታው በጥር ሁለተኛ ሳምንት ከመመለሱ በፊት [[ገና|ከገና]] በፊት ባለው የመጨረሻ ሳምንት መጨረሻ ለሁለት ሳምንታት በመደበኛነት ይታገዳል። እ.ኤ.አ. ከ2021 ጀምሮ ሊግ 1 ከከፍተኛ ብሄራዊ ሊጎች አንዱ ነው፣ በአውሮፓ አምስተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል፣ ከእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ፣ ከስፔን ላሊጋ ፣ ከጣሊያን ሴሪአ እና ከጀርመን ቡንደስሊጋ ቀጥሎ። <ref>{{Cite web|title=UEFA rankings for club competitions|publisher=Union of European Football Associations|date=27 October 2021|url=https://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/country/index.html|accessdate=10 April 2024|archivedate=3 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181103074558/https://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/country/index.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.uefa.com/memberassociations/uefarankings/country/index.html "UEFA rankings for club competitions"]. ''UEFA.com''. Union of European Football Associations. 27 October 2021. from the original on 3 November 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 February</span> 2018</span>.</cite></ref>
ሊግ 1 በሴፕቴምበር 11 ቀን 1932 ''ብሄራዊ'' በሚል ስያሜ ተመርቋል ከአንድ አመት ቆይታ በኋላ ወደ ''ምድብ 1'' ከመቀየሩ በፊት። በዚህ ስም እስከ 2002 ድረስ መስራቱን ቀጥሏል፣ የአሁኑን ስሙን እስከተቀበለ ድረስ። [[ፓሪስ ሴንት-ጀርሜይን የእግር ኳስ ክለብ|ፓሪስ ሴንት ዠርሜይን]] አስራ አንድ የሊግ ዋንጫዎችን ያስመዘገበው ክለብ ሲሆን ሊዮን ደግሞ በተከታታይ (በ2002 እና 2008 መካከል ሰባቱን) ዋንጫዎችን ያነሳ ክለብ ነው። ሴንት-ኤቲየን አስር ዋንጫዎችን ያስመዘገበ የመጀመሪያው ክለብ ነበር። በሊግ 1 71 የውድድር ዘመን በመገኘቱ ማርሴይ ከሊግ መሪዎች መካከል የአብዛኞቹን የውድድር ዘመናት ሪከርድ ስትይዝ ፓሪስ ሴንት ጀርሜይን በ 47 ተከታታይ የውድድር ዘመናት (ከ 1974 እስከ ዛሬ) የሊግ ሪከርዱን ይይዛል። ናንቴስ በ1994–95 የውድድር ዘመን ረጅሙ ተከታታይ ያለመሸነፍ (32 ግጥሚያዎች) እና ጥቂት የተሸነፉ ሽንፈቶች (አንድ ግጥሚያ) ያለው ቡድን ነው። በተጨማሪም ናንተስ ከግንቦት 1976 እስከ ኤፕሪል 1981 ባደረጋቸው 92 ግጥሚያዎች በሜዳው ሳይሸነፍ የረዥም ጊዜ ሪከርዱን ይይዛል።
በ2022–23 የውድድር ዘመን አስራ አንደኛውን ሪከርድ ያሸነፈው ፓሪስ ሴንት ዠርሜይን የወቅቱ ሻምፒዮን ነው። ሊጉ በተለያዩ አጋጣሚዎች በውጪ በሚገኝ ክለብ [[ኤ.ኤስ. ሞናኮ የእግር ኳስ ክለብ|ሞናኮ]] አሸንፏል፣ በሊጉ ውስጥ መገኘቱ ድንበር ተሻጋሪ ውድድር ያደርገዋል። <ref>{{Cite news|title=Prince Albert II, boss Leonardo Jardim hail Monaco's Ligue 1 title|url=https://global.espn.com/football/as-monaco/story/3128518/monacos-ligue-1-title-worth-four-of-paris-saint-germains-leonardo-jardim?src=com|access-date=28 April 2020|work=ESPN|date=18 May 2017}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://global.espn.com/football/as-monaco/story/3128518/monacos-ligue-1-title-worth-four-of-paris-saint-germains-leonardo-jardim?src=com "Prince Albert II, boss Leonardo Jardim hail Monaco's Ligue 1 title"]. ''ESPN''. 18 May 2017. [https://web.archive.org/web/20200803035703/https://global.espn.com/football/as-monaco/story/3128518/monacos-ligue-1-title-worth-four-of-paris-saint-germains-leonardo-jardim?src=com Archived] from the original on 3 August 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2020</span>.</cite></ref>
ከ2023–24 የውድድር ዘመን በፊት የሊጉ ቡድኖች ብዛት ወደ 18 ዝቅ ይላል። በ 2022-23 ሊግ 1 ውስጥ አራት ቡድኖች ወደ ሊግ 2 የሚወርዱ ሲሆን በ ሊግ 2 ውስጥ ሁለት ቡድኖች ብቻ ወደ ሊግ 1 ያድጋል። <ref name="Ligue1SkySports">{{Cite news|url=https://www.skysports.com/football/news/11800/12324041/ligue-1-french-top-tier-reduced-to-18-teams-from-2023-24-season|title=Ligue 1: French top tier reduced to 18 teams from 2023/24 season|publisher=Sky Sports|date=3 June 2021|access-date=1 April 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.skysports.com/football/news/11800/12324041/ligue-1-french-top-tier-reduced-to-18-teams-from-2023-24-season "Ligue 1: French top tier reduced to 18 teams from 2023/24 season"]. Sky Sports. 3 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 April</span> 2022</span>.</cite></ref>
4fiekjy0z3p40tyqpt8jadjdk9vkii7
ፖስት መሎን
0
55266
395131
387633
2026-09-25T01:25:17Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395131
wikitext
text/x-wiki
'''ኦስቲን ሪቻርድ ፖስት''' (እ.ኤ.አ. ጁላይ 4፣ 1995 ተወለደ)፣ <ref name="Syr">{{Cite web|title=Rapper Post Malone's father talks Syracuse roots, musical influences—and haters|url=https://www.syracuse.com/entertainment/2017/10/post_malone_syracuse_father.html|publisher=syracuse.com|date=October 20, 2017}}</ref> በፕሮፌሽናልነት '''Post Malone''' በመባል የሚታወቅ፣ አሜሪካዊ ራፐር፣ ዘፋኝ፣ የዘፈን ደራሲ፣ ሪከርድ አዘጋጅ እና ተዋናይ ነው። <ref>{{Cite web|title=How Post Malone Became The Most Random Success In Rap|url=https://www.thefader.com/2015/05/14/everything-you-need-to-know-about-post-malone}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.com/p/post-malone-is-actor-now-whether-you-like-it-not-78958198|title=Post Malone is an actor now, whether you like it or not|date=May 18, 2021}}</ref> የእሱ ሙዚቃ ሂፕ-ሆፕ ፣ ፖፕ ፣ አር እና ቢ ፣ ወጥመድ እና አገርን ጨምሮ የተለያዩ ዘውጎችን ያጣምራል። የመድረክ ስሙ የትውልድ ስሙን ወደ ራፕ ስም ጀነሬተር ሲያስገባ ነው። <ref name="vh1.com">{{Cite web|url=https://www.vh1.com/news/xwrgfw/post-malone-explains-how-he-got-his-name-martha-and-snoop|title=Find Out How Post Malone Got His Name (and All of His Tattoos) in This Martha & Snoop Bonus Clip}}</ref>
የሙዚቃ ስራውን የጀመረው እ.ኤ.አ. <ref>{{Cite web|url=https://soundcloud.com/postmalone/white-iverson|title=White Iverson by Post Malone|publisher=Post Malone}}</ref> ዘፈኑ ''በቢልቦርድ'' ሆት 100 ቁጥር 14 ላይ ደርሷል ፣ ከሪፐብሊክ ሪከርድስ ጋር እንዲፈርም መርቶታል ፣ <ref>{{Cite web|url=http://www.hotnewhiphop.com/post-malone-signs-with-republic-records-news.17053.html|title=Post Malone Signs With Republic Records|date=August 14, 2015|last=Schwartz|first=Danny|accessdate=October 15, 2025|archivedate=March 25, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160325184841/http://www.hotnewhiphop.com/post-malone-signs-with-republic-records-news.17053.html}}</ref> እና ለመጀመሪያው የስቱዲዮ አልበም ''ስቶኒ'' (2016) መሪ ነጠላ ሆኖ አገልግሏል። ወሳኝ እና የንግድ ስኬት፣ ''በቢልቦርድ'' 200 ላይ ቁጥር አራት ላይ ወጣ እና አልማዝ -የተረጋገጠ ነጠላ " እንኳን ደስ ያለዎት " ( Quavo ን የሚያሳይ) ፈጠረ። <ref name=":7" /> ሁለተኛው አልበሙ ''ቤርቦንግስ እና ቤንትሌይ'' (2018) ''በቢልቦርድ'' 200 ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ የሰራ ሲሆን በርካታ የዥረት መዝገቦችን አዘጋጅቷል። <ref name=":7">{{Cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/post-malone-broke-a-34-year-michael-jackson-record-how-705514/|title=Post Malone Broke a 34-Year-Old Michael Jackson Record. How?|last=Wang|first=Amy X.|date=August 18, 2018|access-date=August 19, 2018}}</ref> በውስጡ ''የቢልቦርድ'' ሆት 100 ቁጥር አንድ ነጠላ ነጠላዎችን " ሮክታር " ( 21 Savageን የሚያሳይ) እና " ሳይኮ " ( ታይ ዶላ ምልክትን የሚያሳይ) ይዟል እና በ 61ኛው የግራሚ ሽልማቶች ለአመቱ ምርጥ አልበም ተመረጠ። የእሱ ሦስተኛው ''ቢልቦርድ'' ሆት 100 ቁጥር-አንድ ነጠላ, " የሱፍ አበባ ", አንድ duet Swae ሊ ጋር, 2018 አኒሜሽን ፊልም ''Spider-Man: ወደ Spider-Verse ጋር'' አብሮ ማጀቢያ ለ ተለቀቀ; በ RIAA ታሪክ ውስጥ ከፍተኛው የተረጋገጠ ዘፈን ሆነ እና ድርብ አልማዝ (20 ጊዜ ፕላቲነም) የምስክር ወረቀት ያገኘ የመጀመሪያው ነው።
“የሱፍ አበባ” ''በቢልቦርድ'' 200 ላይ ለሁለተኛ ጊዜ በወጣው ''የሆሊውድ ደም መፍሰስ'' (2019) በሶስተኛው አልበሙ ላይ ተካቷል እና በ 63ኛው የግራሚ ሽልማቶች ለዓመቱ የምርጥ አልበም ሁለተኛ እጩነቱን አግኝቷል። <ref>{{Cite web|url=https://www.riaa.com/post-malone-and-swae-lee-make-history-with-first-ever-riaa-double-diamond-single-sunflower-spider-man-into-the-spider-verse/|title=Post Malone and Swae Lee Make History with First-Ever RIAA Double-Diamond Single 'Sunflower (Spider-Man: Into the Spider-Verse)'|date=February 8, 2024}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Gold & Platinum|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/}}</ref> ''በቢልቦርድ'' ሆት 100 ላይ አራተኛው ቁጥር አንድ የተመታውን ነጠላውን " ክበቦች " ፈጠረ እና በገበታው ላይ 61 ሳምንታት አሳልፏል፣ ይህም እስከ ዛሬ የእሱ ትልቁ ተወዳጅ ሆኗል። የእሱ አራተኛ እና አምስተኛ አልበሞች፣ ''አሥራ ሁለት ካራት የጥርስ ሕመም'' (2022) እና ''ኦስቲን'' (2023)፣ ሁለቱም ''በቢልቦርድ'' 200 ላይ በቁጥር ሁለት ላይ የወጡ እና ቀጣይ ስኬትን አይተዋል። የቀድሞዎቹ አስር ምርጥ ነጠላ ዜማዎች ፈጥረዋል " እወድሻለሁ (የደስታ ዘፈን) " ( የዶጃ ድመትን የሚያሳይ) እና " አንድ አሁኑ " ( ከሳምንቱ መጨረሻ ጋር) ፣ የኋለኛው ደግሞ ፖፕ ሮክን በመፈለግ 15 ምርጥ ነጠላዎችን " ኬሚካል " ፈጠረ። ከ2024 ነጠላ ዜማዎቹ ውስጥ ሁለቱ ''በቢልቦርድ'' ሆት 100 ላይ ታይተዋል፡ በእንግድነት በቴይለር ስዊፍት " ፎርት ምሽት " ላይ መታየቱ፣ እና በመጀመርያው የሀገሩ ፖፕ ዘፈን ከሀገሩ ዘፋኝ ሞርጋን ዋለን ጋር)። የኋለኛው ስድስተኛው አልበም ''ኤፍ-1 ትሪሊዮን'' (2024) መሪ ነጠላ ሆኖ አገልግሏል፣ እሱም በዘውግ የበለጠ ሞክሮ እና ''በቢልቦርድ'' 200 ላይ ሦስተኛው ተከታታይ ያልሆነ ቁጥር አንድ አልበም ሆነ። <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/05/09/post-malones-journey-into-country-music-continues-with-another-hit/?sh=551a20c32883|title=Post Malone's Journey Into Country Music Continues With Another Hit|date=May 9, 2024}}</ref>
ማሎን ከ 80 ሚሊዮን በላይ መዝገቦች በመሸጥ በጣም ከሚሸጡት የሙዚቃ አርቲስቶች ውስጥ አንዱ ነው። <ref>{{Cite web|last=Mendoza|first=Diego|date=May 6, 2022|title='I'm the happiest I've ever been': Post Malone announces girlfriend's pregnancy|url=https://www.khou.com/article/news/entertainment-news/post-malone-expecting-first-child/507-698d7d27-21b2-4672-85e7-155e8080e6d9|language=en-US|accessdate=October 15, 2025|archivedate=August 18, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220818012213/https://www.khou.com/article/news/entertainment-news/post-malone-expecting-first-child/507-698d7d27-21b2-4672-85e7-155e8080e6d9}}</ref>
c2se6emt0s8hj0939t4c9rgk33boxet
የኡጋንዳ እግር ኳስ ማህበራት ፌዴሬሽን
0
55452
395125
389409
2026-09-25T01:07:15Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395125
wikitext
text/x-wiki
'''የኡጋንዳ እግር ኳስ ማህበራት ፌዴሬሽን''' ('''FUFA''') [[ዩጋንዳ|በኡጋንዳ]] [[እግር ኳስ|የእግር ኳስ]] አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የተመሰረተው በ1924 ሲሆን በ1960 [[የዓለም አቀፍ እግር ኳስ ማኅበር|ከፊፋ]] እና በ1961 [[የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን|ከአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን]] (CAF) ጋር ግንኙነት ፈጥሯል። <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/associations/association=uga/|title=Uganda|publisher=FIFA|accessdate=2026-01-24|archivedate=2013-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230231531/http://www.fifa.com/associations/association=uga/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cafonline.com/association/uganda/information|title=Uganda}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Federation of Uganda Football Associations (FUFA)|url=https://www.newvision.co.ug/news/1334983/federation-uganda-football-associations-fufa}}</ref>
FUFA የወንዶችና የሴቶች ብሔራዊ የእግር ኳስ ቡድኖችን እንዲሁም የኡጋንዳ ፕሪሚየር ሊግ እና የ FUFA ቢግ ሊግን የሚሸፍኑ የብሔራዊ እግር ኳስ የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ደረጃዎችን ያደራጃል። ሦስተኛው ደረጃ (ክልላዊ ሊጎች) በክልል የእግር ኳስ ማህበራት የሚደራጁ ሲሆን አራተኛው ደረጃ (ዲስትሪክት ሊጎች / አራተኛ ዲቪዚዮን) የሚተዳደሩት በብዙ የዲስትሪክት እግር ኳስ ማህበራት ነው። ፉፋ የዩጋንዳ ዋንጫንም ያዘጋጃል (Ugandan Cup)፤ ይህ ውድድር በ1971 የተጀመረው እጅግ ጥንታዊው የጥሎ ማለፍ ውድድር ነው።
cyaiy7h9remrost2q7at4sk2flptpfo
የፖለቲካ ጭቆና
0
55455
395127
392406
2026-09-25T01:11:26Z
InternetArchiveBot
35471
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
395127
wikitext
text/x-wiki
'''የፖለቲካ ጭቆና''' በፖለቲካዊ ጉዳዮች በተለይም በህብረተሰቡ የፖለቲካ ህይወት ውስጥ መሳተፍን ለመገደብ ወይም ለመከልከል በማሰብ በዜጎች መካከል ያለውን አቋም በመቀነስ በህብረተሰቡ ውስጥ ያለ ግለሰብ ወይም ቡድን ስደት ነው። ይህ በአድሎአዊ ፖሊሲዎች እንደ የሰብአዊ መብት ጥሰት፣ እስራት፣ የጥቃት ወይም ሽብር እንደ ግድያ፣ ማሰቃየት፣ በግዳጅ መሰወር እና ሌሎች የፖለቲካ አክቲቪስቶችን ከህግ-ወጥ ቅጣት፣።
[[ስዕል:ET-Red Terror Martyr Memorial Museum, Addis Abeba (2).JPG|thumb|250px|በአዲስ አበባ የቀይ ሽብር ሰለባዎች ሙዚየም]]
== ታሪክ ==
=== የጥንት ዓለም ===
[[ስዕል:Galileo before the Holy Office - Joseph-Nicolas Robert-Fleury, 1847.png|thumb|250px|ጋሊልዮ ጋሊሊ እና ኢንኩዊዚሽን]]
ከጥንት ጀምሮ በሁሉም አገሮች ማለት ይቻላል፣ ቤተ ክርስቲያን ሁልጊዜ ከመንግሥት ጋር የተያያዘች እንደመሆኗ፣ የፖለቲካ ስደት ከሃይማኖታዊ አመለካከቶች ልዩነት ጋር የተያያዘ ነው። ይህ እስከ 18ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ድረስ የፈረንሳይ አብዮት ድረስ ቀጠለ <ref>Salomon, H. P. and Sassoon, I. S. D., and Saraiva, Antonio José. The Marrano Factory. The Portuguese Inquisition and Its New Christians, 1536–1765 (Brill, 2001), Introduction pp. XXX.</ref>።
=== [[የሩሲያ ግዛት]] ===
[[ስዕል:1858. Шевченко Тарас Григорьевич.jpg|thumb|200px|ታራስ ሼቭቼንኮ]]
ከ1721 እስከ 1917 ባለው ጊዜ ውስጥ የንጉሠ ነገሥቱን አገዛዝ ያልተደሰቱ ሁሉ ወደ ሳይቤሪያ ተወስደው መብታቸውን ተነፍገው ወይም ተገድለዋል። ይህ የደረሰው በዲሴምብሪስቶች ላይ ነው, እሱም በሰርፍዶም, [[የሩሲያዊነት]]። በኢምፔሪያል ሩሲያ ውስጥ በጣም ታዋቂው የፖለቲካ ጭቆና ሰለባ [[ታራስ ሼቭቼንኮ]] ነበር <ref>Фелькнер В. И. Записки генерал-лейтенанта В. И. Фелькнера. 14-е декабря 1825 года // Русская старина, 1870. — Т. 2. — Изд. 3-е. — СПб., 1875. — С. 202—230.</ref>።
=== [[ናዚ ጀርመን]] ===
[[ስዕል:Carl von Ossietzky.jpg|thumb|160px|ካርል ቮን ኦሲትዝኪ (እ.ኤ.አ. በ1938 ተገደለ)፣ የጀርመን የናዚዝም ተቃዋሚ]]
[[ስዕል:KZ Buchenwald 1945 - 003.jpg|thumb|230px|የናዚ ማጎሪያ ካምፕ ሰለባዎች አካላት]]
[[ስዕል:242-HF-0396 001 SS Fuehrer der Standarte I Muenchen im Braunen Haus Schutzstaffel leaders uniforms Deutschland erwache Fahnen standards NSDAP Nazi propaganda ca 1931-32 NARA id 162122167 Unrestricted No known copyright.jpg|thumb|230px|የናዚ ፕሮፓጋንዳ]]
ከ 1933 እስከ 1945 [[ናዚዝም|ከናዚ ፓርቲ]] በስተቀር ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች በጀርመን እና በተያዙ አገሮች ታግደዋል <ref>Nazi Ideology and the Holocaust. United States Holocaust Memorial Museum. January 2007. p. 58. ISBN 978-0-89604-712-9.</ref> <ref>Himmler, Heinrich (25 May 1940). "Reflections on the Treatment of Peoples of Alien Races in the East". Trials of War Criminals Before the Nuernberg Military Tribunals Under Control Council Law No. 10. US Government Printing Office, District of Columbia. pp. 147–150, Vol. 13.</ref> <ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/politics-and-government/racist-theories-aid-nazi-rise-political-power Racist Theories Aid Nazi Rise to Political Power]</ref>። የጌስታፖዎች፣ የሚቀጣው ሚስጥራዊ ፖሊስ፣ ቤተመጻሕፍትን ወረረ እና መጽሐፍትን በአደባባይ አቃጠለ። በአይሁዶች የደራሲዎቻቸው አመጣጥ ምክንያት የስነ-ህንፃ ቅርሶች እና ውድ የሙዚቃ ስራዎች ወድመዋል፣ እና ቅርሶች በተያዙ ሀገራት ካሉ ሙዚየሞች ተዘርፈዋል። ለአንዳንድ ጀርመኖች እና ሁሉም የ"የበታች ዘሮች" ተወካዮች - ባልትስ ፣ስላቭስ ፣ ጥቁሮች ፣ ወዘተ የሰብአዊ መብቶችን በጅምላ መነፈግ ነበር ፣ [[ማጎሪያ ካምፕ|የማጎሪያ ካምፖች]] በተደራጀ መልኩ ለማጥፋት ተፈጥረዋል <ref>[https://urologichistory.museum/the-scope-of-urology-newsletter/issue-1-spring-2020/mengeles-experiments Mengele's Medical Experiments]</ref> <ref>[https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/josef-mengele/ Josef Mengele / Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau]</ref> <ref>[https://www.roma-sinti-holocaust-memorial-day.eu/history/dr-mengele-and-experiments-on-prisoners/ Dr. Mengele and experiments on prisoners]</ref>። ይህም በ1945 ጀርመን ባካሄደችው [[2ኛው ዓለማዊ ጦርነት|በሁለተኛው የዓለም ጦርነት]] ሽንፈት ድረስ ቀጥሏል። በጀርመን ባህል እና በሌሎች በርካታ የአውሮፓ ባህሎች ላይ ሊስተካከል የማይችል ጉዳት ደርሷል <ref>Harold C. Deutsch "Symposium: New Perspectives on the German Resistance against National Socialism" pp. 322–99 from Central European History, Volume 14, 1981.</ref> <ref>Michael C. Thomsett The German Opposition To Hitler: the Resistance, the Underground, and Assassination Plots, 1938–1945 Jefferson, NC; London : McFarland, 1997.</ref> <ref>Stargardt, Nicholas, "Beyond 'Consent' or 'Terror': Wartime Crises in Nazi Germany", History Workshop Journal, Volume 72, Issue 1, 1 October 2011, pp. 190–204.</ref>።
=== [[ሶቪዬት ሕብረት]] ===
[[ስዕል:Under the Banner of Marx Engels Lenin and Stalin 1933 (51724619433).jpg|thumb|250px|የኮሚኒዝም መሪዎች]]
[[ስዕል:Victims of Bolshevik Cheka in Tartu, Estonia, 1919.jpg|thumb|22э50px|[[ቀይ ሽብር|የቀይ ሽብር ሰለባዎች]]]]
[[ስዕል:Lavrenti Beria Stalins family.jpg|thumb|250px|ከስታሊን እና ከሴት ልጁ ጋር የጭቆናዎቹ ዋና አዘጋጆች አንዱ የሆኑት ላቭረንቲ ቤሪያ]]
ከ 1917 እስከ 1922 በ "የእርስ በርስ ጦርነት" የሶቪዬት መንግስት [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የህብረተሰብ ጠላት ክፍሎችን]] ተወካዮችን በሙሉ - ከሠራተኞች እና ከገበሬዎች በስተቀር ሁሉም በሶቪየት ጦር ሠራዊት የተፈጸሙ ስደት እና የፍርድ ቤት ግድያዎች ቀዳሚ ሰለባዎች ነበሩ። እ.ኤ.አ. ከ1920ዎቹ መጨረሻ እስከ 1950ዎቹ ድረስ ፣ በ[[ስታሊኒዝም]] ዘመን በሰው ልጆች ላይ አሰቃቂ ወንጀሎች ተፈጽመዋል - [[ሆሎዶሞር]] ፣ [[ታላቅ ሽብር]] እና የጉላግ ማጎሪያ ስርዓት በሌኒን ተነሳሽነት በ1919 ብቅ ያለው ግን በጆሴፍ ስታሊን የግዛት ዘመን እጅግ በጣም ብዙ ነበር <ref>{{Cite web |title=How the Red Terror set a macabre course for the Soviet Union |url=https://www.nationalgeographic.com/history/article/red-terror-set-macabre-course-soviet-union |accessdate=2026-01-25 |archivedate=2021-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222175025/https://www.nationalgeographic.com/history/article/red-terror-set-macabre-course-soviet-union}}</ref> <ref>[https://gulag.online/articles/obeti-stredni-evropa?locale=en The Gulag and Soviet repressions: the numbers of victims from among Czechs, Slovaks, Poles, and German]</ref> <ref>[https://www.hoover.org/research/soviet-dissent-and-cold-war Soviet Dissent and the Cold War]</ref>። ከ1960ዎቹ እስከ 1980ዎቹ [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|ድረስ የሶቪየት መንግስት በኮሚኒስት ርዕዮተ ዓለም የማይስማማውን ሁሉ ያሳድድ ነበር፣ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት አጠፋ]]። የሶቪየትን [[የዩኤስኤስአር የአፍጋኒስታን ወረራ| የአፍጋኒስታን ወረራ]] የተቃወመ ማንኛውም ሰውም ከባድ ቅጣት ይደርስበታል። የፖለቲካ ጭቆና በ1991 አብቅቷል <ref>Липатов И. М. Сущность и основные формы политического насилия в современных условиях (философско-социологический анализ). — М., 1989. — С. 10.</ref> <ref>Пиджаков А. Ю. Сущность и разновидности политического насилия. // Теоретический журнал «Credo», 2002.</ref>።
=== [[ቻይና]] ===
በ[[ማኦኢዝም|ማኦ ዜዱንግ አምባገነንነት]] ዘመን በአማካኝ 50 ሚሊዮን ህዝብ በጭቆና ተገድሏል <ref>Sneath D. The Impact of the Cultural Revolution in China on the Mongolians of Inner Mongolia. — Modern Asian Studies, vol. 28, no. 2, 1994, p. 409—430</ref>።
=== [[ፋርስ]] ===
[[ስዕል:Public execution of Esmail Jafarzadeh (28).jpg|thumb|250px|በኢራን ውስጥ የሞት ቅጣት]]
ከእስላማዊው አብዮት ጀምሮ ሀገሪቱ በጨካኝ አምባገነናዊ የሸሪዓ አምባገነን አገዛዝ ስር ነበረች። የክርስትና ወይም የሴቶች መብት እንቅስቃሴን ጨምሮ ማንኛውም ተቃውሞ ለጭቆና ይጋለጣል <ref>MINISTERIE VAN DEFENSIE LANDMACHT STAFF. /Ex. nr. 47./. Maandoverzicht — November 1978. DE CHEF LANDMACHTSTAF. VOOR DEZE: HET HOOFD VAN DE SECTIE INL «A» DE LUITENANT-KOLONEL — G. KLOOS. (9 Jan. 1979).</ref> <ref>Bernard Gwertzman, "U.S. Will Cooperate With A New Regime If Shah Stays Or Not, " New York Times, January 5, 1979. 6.</ref> <ref>Apple, "New Iran Cabinet Unable to Bring in Main Opposition, " New York Times, January 7, 1979, 3.</ref>።
=== [[ኢትዮጵያ]] ===
[[ስዕል:Remains of Victim Murdered by Dergue Regime - Red Terror Martyrs' Memorial Museum - Addis Ababa - Ethiopia (8666612732).jpg|thumb|250px|የተጎጂው አካል ቅሪት]]
[[ስዕል:Photographs of Victims of Dergue Regime - Red Terror Martyrs' Memorial Museum - Addis Ababa - Ethiopia (8665513047).jpg|thumb|250px|የተጎጂዎች ፎቶግራፎች]]
እ.ኤ.አ. ከ1976-1978 በነበረው የኢትዮጵያ የእርስ በርስ ጦርነት ባለሥልጣናቱ በማርክሳዊ መርሆዎች እየተመሩ "ቀይ ሽብር" ፈጽመዋል <ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/red-terror-ethiopia
Red Terror in Ethiopia]</ref> <ref>[https://www.africa.upenn.edu/eue_web/redterr.htm
The Red Terror]</ref> <ref>[https://ethiopanorama.com/?p=212167 ህዳር 14/1967 ዓም፡ ባልታወጀው ቀይ ሽብር ያለቁት የቀድሞው መንግስት ባለስልጣናት የተረሸኑበት ቀን = መንግስቱ ሙሴ]</ref>።
=== [[ዩጋንዳ]] ===
በአሚና ኢዲ የግዛት ዘመን የኡጋንዳ መንግስት በንፁሀን ላይ ብዙ ወንጀል ፈጽሟል <ref>Mark Leopold. Idi Amin:The Story of Africa's Icon of Evil (англ.). — New Haven: Yale University Press, 2020. — 320 p.</ref>።
=== [[ቱርክ]] ===
የኦቶማን ኢምፓየር ባለስልጣናት የ [[ስላቮች|ደቡብ ስላቪክ ህዝቦች]] ብሄራዊ የነጻነት እንቅስቃሴዎችን በንቃት አፍነዋል። እና በ1915 የ[[አርመኒያ|አርመን]] የዘር ማጥፋት ወንጀል ፈጽመዋል <ref>Akçam T. A Shameful Act: The Armenian Genocide and the Question of Turkish Responsibility (англ.). — Macmillan, 2007. — 500 p.</ref>።
=== [[ጣልያን]] ===
በሙሶሎኒ ፋሽስታዊ አምባገነንነት ዓመታት ገዥውን ፓርቲ የማይደግፉ ሰዎች ወድመዋል።
=== [[ፖላንድ]] ===
[[ስዕል:Katyń Forest November 2013 004.JPG|thumb|250px|በምእራብ ሩሲያ ውስጥ በስሞልንስክ አቅራቢያ የፖላንድ እስረኞች በተገደሉበት ቦታ ላይ ወደ ካቲን መታሰቢያ ቦታ መግቢያ]]
በ 1939 ናዚ ጀርመን እና የዩኤስኤስአር ዓለምን በተፅዕኖ ዘርፎች ለመከፋፈል ስምምነት ተፈራርመዋል። ጀርመን የምዕራብ አውሮፓ ግዛቶችን ማጥቃት ጀመረች, እና የዩኤስኤስአርኤስ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራትን በትይዩ ማጥቃት ጀመረ።
በሴፕቴምበር 1939 ጀርመን ፖላንድን ከምእራብ ወረረች እና ዩኤስኤስአር ከምስራቅ ወረረች በዚህም ምክንያት በተያዘው የአገሪቱ ምስራቃዊ ክፍል ውስጥ እያንዳንዱ 10 ኛ ሰው በ [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ|የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ]] ተገድሏል እና የፖላንድ ጦር ልሂቃን [[ካትይን|በካቲን]] ሞተ። ከዚህ በኋላ ጀርመን በምዕራብ ፖላንድ ውስጥ በአውሮፓ ትልቁን ጌቶዎችን በማደራጀት በሌሎች አገሮችም ሆሎኮስትን አድርጋለች።
እ.ኤ.አ. በ 1941 ናዚ ጀርመን አጋሩን በዩኤስኤስ አር ላይ ጥቃት ሰነዘረ እና በዩኤስ ፣ ዩኬ እና የዩኤስኤስ አር ወታደሮች ግፊት በ 1945 ተሸነፈ። በፖላንድ የሶቪየት ጭቆና በ 1989-1991 ብቻ አብቅቷል።
=== [[ሊትዌኒያ]]፣ [[ላትቪያ]] እና [[ኤስቶኒያ]] ===
[[ስዕል:SovietBlockade1940.jpg|thumb|250px|በ 1940 የኢስቶኒያ ወረራ የሶቪየት ካርታ እቅድ]]
[[ስዕል:Maarjamäe - panoramio - Aulo Aasmaa (1).jpg|thumb|250px|በማሪያማ ፣ ኢስቶኒያ የሶቪየት እና የናዚ መንግስታት ሰለባ ለሆኑት የመታሰቢያ ኮምፕሌክስ]]
በ 1940 የባልቲክ አገሮች በሶቪየት ኅብረት ተወረሩ። መላው ፓርላማ በጥይት ተመታ፣ በአሻንጉሊት የሶቪየት መንግስት ተተካ፣ እና ፕሬዝዳንት ኮንስታንቲን ፒያት በማዕከላዊ ሩሲያ ታስረው ሞቱ። የፖለቲካ ጭቆና መጨረሻው [[ፔሬስትሮይካ|የጎርባቾቭ ተሀድሶዎች]] እና የዘፈን አብዮት በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች “Mu isamaa on minu arm” የተሰኘውን የህዝብ ዘፈን ሲዘምሩ ነበር። በእነዚህ ክስተቶች ምክንያት ኢስቶኒያ [[የዩኤስኤስአር ውድቀት|ከዩኤስኤስአር ለመገንጠል]] የመጀመሪያዋ ሀገር ሆነች <ref>John Ginkel. Identity Construction in Latvia's "Singing Revolution": Why inter-ethnic conflict failed to occur // Nationalities Papers. — сентябрь 2002. — Т. 30, вып. 3. — С. 403—433.</ref> <ref>Dainuojanti revoliucija Vilniaus barikadose: 1991 m. sausio 13-osios tautos žygdarbiui ir aukoms atminti / Juozas Girdvainis. — Vilnius: Knygų kelias, 2011. — 350 p</ref>።
=== [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ]] ===
==== [[ሩሲያ]] ====
[[ስዕል:United Russia Congress (2011-11-27) 25.jpg|thumb|250px|ፑቲን በገዥው ፓርቲ ኮንግረስ ላይ፣ 2011]]
[[ስዕል:2012-09-15 Boris Nemtsov on stage of anti-Putin rally L1070211.jpg|thumb|250px|የሩስያ ተቃዋሚ መሪ ቦሪስ ኔምትሶቭ እ.ኤ.አ. በ2012 የፑቲንን ወደ ስልጣን መምጣት በመቃወም ሰልፍ በወጡበት ወቅት። በ2015 በፑቲን ትዕዛዝ ተገደለ።]]
[[ስዕል:OMON (7004548774).jpg|thumb|250px|የሩሲያ ፖሊስ]]
[[ስዕል:Russian "We do not abandon our own" flag.svg|thumb|250px|[[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)|የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት Z]]]]
እ.ኤ.አ. በ1990ዎቹ መጀመሪያ ላይ ዲሞክራሲ በራሺያ ብቅ አለ ፣ ግን በ 1999 የ[[ፑቲኒዝም]] ዘመን መጀመሩ እና በተለይም እ.ኤ.አ. በ 2012 ፣ 2018 እና 2024 በተጭበረበሩ ምርጫዎች ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ፣ በገዛ ዜጎቹ ላይ የሚደርሰው ጭቆና ተባብሷል። ከዚህም በላይ ሩሲያ በአጎራባች አገሮች ላይ [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች|በርካታ ጦርነቶችን]] ከፍቷል እና በተያዙ ግዛቶች ውስጥ የሚኖሩ ዜጎችን እንኳን በአያት ስማቸው (ኢሊያ ናቫልኒ) ምክንያት አሳድዳለች። ጭቆናው ከፍርድ ቤት ውጭ ግድያ፣ ግድያ፣ በህግ አስከባሪ ኤጀንሲዎች ውስጥ ማሰቃየት እና በማህበራዊ ድረ-ገጾች ላይ በሚሰጡ አስተያየቶች ላይ እስራት እና በግዳጅ መሰደድን ያጠቃልላል <ref>[https://memopzk.org/figurant/kamardin-artyom-yurevich/ Камардин Артём Юрьевич]</ref> <ref>[https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/20/human-rights-violations-in-russia-eu-sanctions-an-additional-ten-individuals/ Human rights violations in Russia: EU sanctions an additional ten individuals]</ref>።
==== [[ዩክሬን]] ====
[[ስዕል:Viktor Yanukovych official portrait.jpg|thumb|200px|ቪክቶር ያኑኮቪች፣ 4ኛው የዩክሬን ፕሬዝዳንት]]
[[ስዕል:Euromaidan in Kiev 056.jpg|thumb|250px|የተቃውሞ ሰልፈኞች አፈና እና ተኩስ የተካሄደው በዩክሬን የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር የቤርኩት ልዩ ሃይል ክፍል ነው]]
[[ስዕል:Bodies of protesters in the hotel Ukraine lobby. Clashes in Kiev, Ukraine. Events of February 20, 2014-2.jpg|thumb|250px|"የሰማይ መቶ" አካላት]]
የወቅቱ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች ሙስና በመቃወም ሰላማዊ ሰልፍ በወጡበት ወቅት የቤርኩት ልዩ አገልግሎት እና ፖሊስ በትእዛዙ መሰረት በሰላማዊ ሰልፈኞች ላይ አፈና እና ማሰቃየት ፈጽመው ነበር ይህም በ2014 መጀመሪያ ላይ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|ሙሉ አብዮት]] አስነስቷል። የጭቆናው ጫፍ "የሰማይ መቶ" በመባል የሚታወቁትን ተቃዋሚዎች መተኮስ ነበር። [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|ሩሲያ በዩክሬን ላይ ጦርነት]] ስትጀምር ያኑኮቪች ወደ ሩሲያ ሸሸ <ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIu&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=nebesna_sotnja НЕБЕСНА СОТНЯ]</ref> <ref>[https://uinp.gov.ua/pres-centr/novyny/nebesna-sotnya-pershi-geroyi-rosiysko-ukrayinskoyi-viyny-predstavyly-programu-zahodiv-do-richnyci-masovyh-rozstriliv-20-lyutogo Небесна Сотня – перші герої російсько-української війни: представили програму заходів до річниці масових розстрілів 20 лютого]</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2014/feb/20/ukraine-protesters-force-riot-police-independence-square-kiev-battle-control Ukraine violence: dozens killed as protesters clash with armed police]</ref>።
ቮሎዲሚር ዘሌንስኪ ስልጣን ከያዘ በኋላ [[የፖለቲካ ፓርቲ 5.10|በጄኔዲ ባላሾቭ እና በፖለቲካ ፓርቲያቸው]] ላይ የፖለቲካ ጭቆና ተከፈተ <ref>[https://dumskaya.net/news/eks-glava-partii-5-10-balashov-podralsya-so-sled-149454/ Лидер партии «5.10» Балашов подрался со следователем и провел ночь в СИЗО (видео)]</ref>።
==== [[ቤላሩስ]] ====
[[ስዕል:Александр Лукашенко - 08 (14-03-2025).jpg|thumb|200px|የቤላሩስ አምባገነን አሌክሳንደር ሉካሼንኮ]]
[[ስዕል:Armed Lukashenko troopers, 15 November 2020 s04.jpg|thumb|250px|የቤላሩስ የኃይል አወቃቀሮች]]
በ 1994 አሌክሳንደር ሉካሼንኮ ወደ ስልጣን ሲመጣ ብሔራዊ ምልክቶች (ነጭ-ቀይ-ነጭ ባንዲራ እና የሊቱዌኒያ ታላቁ ዱቺ የጦር መሣሪያ ጥንታዊ ቀሚስ) ታግደዋል, እና ማንም ሰው በሉካሼንኮ ላይ የተጠቀመ ወይም ማንኛውንም አስተያየት የገለጸ ለእስር, ለረጅም ጊዜ እስራት እና ማሰቃየ <ref>[https://www.iiss.org/publications/strategic-comments/2021/protest-movement-in-belarus/ The protest movement in Belarus: resistance and repression]</ref> <ref>[https://www.consilium.europa.eu/en/policies/sanctions-against-belarus/ EU sanctions against Belarus]</ref> <ref>[https://libereco.org/en/deutschland/news/5-years-repression-belarus 5 years of unprecedented repression in Belarus]</ref>።
=== [[አዘርባይጃን]] ===
[[ስዕል:Ali Karimli in 2019 (cropped).jpg|thumb|170px|የተቃዋሚ መሪ አሊ ካሪምሊ]]
በኢልሃም አሊዬቭ አምባገነናዊ አገዛዝ ወቅት ሀገሪቱ ከፑቲን ጋር የነበራት ግንኙነት ተጠናክሯል እና የመናገር ነፃነት በተለይም ለሀገሪቱ አውሮፓ ውህደት እና የሰብአዊ መብት ጥበቃ ከሚታገሉት ጋር በተያያዘ <ref>[https://protectdefenders.eu/azerbaijan-unprecedented-repression-against-civil-society-in-the-aftermath-of-national-elections-and-ahead-of-cop29/ Azerbaijan – Unprecedented repression against civil society in the aftermath of national elections and ahead of COP29]</ref> <ref>[https://neweasterneurope.eu/2025/06/24/repression-in-azerbaijan/ Repression in Azerbaijan]</ref>።
=== [[ቱርክመኒስታን]] እና [[ኡዝቤኪስታን]] ===
በሶቪየት የግዛት ዘመን ሀገሪቱ በአምባገነንነት ተሠቃየች, ነገር ግን የቀድሞዎቹ ኮሚኒስቶች በስልጣን ላይ ሲቆዩ, አምባገነኑ አዲስ መልክ ያዘ
<ref>[https://www.noiser.com/real-dictators/turkmenbashy-the-dictator-who-rewrote-reality Turkmenbashy: The Dictator Who Rewrote Reality]</ref> <ref>[https://communistcrimes.org/en/countries/turkmenistan
Communist Dictatorship in Turkmenistan (1918-1991)]</ref> <ref>[https://www.idea.int/democracytracker/country/uzbekistan
Uzbekistan | The Global State of Democracy]</ref> <ref>[https://books.openedition.org/editionscnrs/12651
From Sovietism to dictatorship: important events in the political, social and economic regression]</ref>።
== መቋቋም ==
የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች (ከዚህ ውስጥ በጣም ዝነኛ የሆነው [[የመታሰቢያ ሐውልት]]፣ ከጋዜጠኞች ጋር በመተባበር የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን ይመዘግባሉ.) በብዙ የአለም ሀገራት ብቅ ብቅ እያሉ [[ሊበርታሪያኒዝም]]ን የሚመስሉ አስተሳሰቦችን እያራመዱ እና አምባገነን መንግስታት ሊኖሩ የማይችሉበት ሁኔታ እየፈጠሩ ነው <ref>[https://www.memo.ru/en-us/memorial/mission-and-statute/
What is International Memorial]</ref>።
== በተጨማሪም ተመልከት ==
* [[በሩሲያ ውስጥ ጭቆናዎች]]
== አገናኞች ==
oyi5zd6hvlf8rnhtzou5z7sngit139e