ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 2460 395157 345044 2026-10-01T00:21:30Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 395157 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ| ስም = ቤኒን| ሙሉ_ስም = République du Bénin<br />የቤኒን ሪፐብሊክ| ማኅተም_ሥዕል = Coat of arms of Benin.svg| ባንዲራ_ሥዕል = Flag_of_Benin.svg| መዝሙር = ''L'Aube Nouvelle''<br><br><center>[[File:L'Aube Nouvelle.ogg]]</center>| ካርታ_ሥዕል = Benin in its region.svg| ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = ቤኒን በቀይ ቀለም| ዋና_ከተማ = [[ፖርቶ ኖቮ]]፣ [[ኮቶኑ]]| ብሔራዊ_ቋንቋ = [[ፈረንሳይኛ]]| የመንግስት_አይነት = የብዙ ፓርቲ ዴሞክራሲ| የመሪዎች_ማዕረግ = [[ፕሬዝዳንት]]| የመሪዎች_ስም = [[ፓትሪስ ታሎን]]| ታሪካዊ_ቀናት = [[ሐምሌ ፳፭]] ቀን [[1952|፲፱፻፶፪]] ዓ.ም.<br >(August 1, 1960 እ.ኤ.አ.)| ታሪካዊ_ክስተቶች = ነጻነት ከ[[ፈረንሳይ]]| የመሬት_ስፋት = 114,763<ref name="unstats08"> {{Cite journal|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf|format=PDF|title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density|publisher=United Nations Statistics Division|year=2012|accessdate=3 September 2017}} http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm</ref>| የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 100| ውሀ_ከመቶ = <br>0.4| የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = 2016 እ.ኤ.አ.| የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ_ዓመት = 2013 እ.ኤ.አ.| የሕዝብ_ብዛት_ግምት = 10,653,654<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020064707/http://www.insae-bj.org/Migration.html?file=files%2Fstats-demographiques%2FSTATISTIQUES%20DEMOGRAPHIQUES.xlsx |archivedate=2017-10-20 |title=Archive copy |url=http://www.insae-bj.org/Migration.html?file=files/stats-demographiques/STATISTIQUES%20DEMOGRAPHIQUES.xlsx |accessdate=2017-09-03}}</ref>| የሕዝብ_ብዛት_ቆጠራ = <br>10,008,749| የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 84| የገንዘብ_ስም = ምዕራብ አፍሪካዊ CFA ፍራንክ| ሰዓት_ክልል = +1| የስልክ_መግቢያ = +229| ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = .bj| የግርጌ_ማስታወሻ =}}'''ቤኒን''' ወይም በይፋ '''የቤኒን ሪፐብሊክ''' በ[[ምዕራብ አፍሪካ]] የምትገኝ ሀገር ናት። ከምዕራብ [[ቶጎ]]ን፣ ከምሥራቅ [[ናይጄሪያ]]ን እና ከሰሜን [[ቡርኪና ፋሶ]]ና [[ኒጄር]]ን ትዋሰናለች። ዋና ከተማዋ [[ፖርቶ ኖቮ]] ሲሆን የመንግሥቷ መቀመጫ ግን [[ኮቶኑ]] ከተማ ናት። የቤኒን የቆዳ ስፋት ወደ 110,000 ካሬ ኪ.ሜ. ሲሆን የሕዝቧ ብዛት ደግሞ ወደ 9.05 ሚሊዮን ይገመታል። የቤኒን ይፋ ቋንቋ [[ፈረንሳይኛ]] ሲሆን እንደ [[ፎን]]ና [[ዮሩባ]] የመሳሰሉት የሀገሪቷ ባህላዊ ቋንቋዎች ሰፊ ተናጋሪ አላቸው። [[የሮማ ካቶሊክ]] ክርስትና ብዙ ተከታዮች ሲኖሩት እስላሞች፣ ፕሮቴስታኖችና የ[[ቩዱ]] ተከታዮችም ይገኛሉ። ቤኒን [[የተባበሩት መንግሥታት]]፣ [[የአፍሪካ ሕብረት]] እናም ሌሎች ዓለም አቀፍ ድርጅቶች አባል ናት። ከ17ኛው እስከ 19ኛው ክፍለ ዘመን እ.ኤ.አ. የሀገሪቱ መሬት በ[[የዳሆሚ መንግሥት|ዳሆሚ መንግሥት]] ነበር የሚመራው። በ17ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የአትላንቲክ የባሪያ ንግድ በአካባቢው ሰፍቶ ስለነበር ቦታው የባሪያ ጠረፍ ይባል ነበር። በ1892 እ.ኤ.አ. ፈረንሳይ አካባቢውን በመቆጣጠር [[የፈረንሳይ ዳሆሚ]] ብላ ሰየመችው። በ1960 እ.ኤ.አ. ዳሆሚ ነፃነቷን በማግኘት ለ፲፪ ዓመታት በዴሞክራሲያዊ መንግሥት ተመርታለች። ከ1972 እስከ 1990 እ.ኤ.አ. ሀገሪቷ በ[[ማርክሲስት ሌኒኒስት]] አቋም [[የቤኒን ሕዝባዊ ሪፐብሊክ]] ተብላ ተሰመች። በዚህ ጊዜ በሀገሪቷ የኢኮኖሚ ውድቀት ተከስቶ ነበር። በ1991 እ.ኤ.አ. የቤኒን ሪፐብሊክ ተመሠረተ። ቤኒን ወደ ውጭ የሚልከው ዋንኛ ምርት [[ጥጥ]] ሲሆን ከዚህ በላይ [[ካሸው ለውዝ]] (Anacardium occidentale)፣ [[ኮኮነት]]፣ [[ዓሳ]]፣ [[እንጨት]] ወደ ውጭ ይላካሉ። [[ፔትሮሊየም]]ና [[ወርቅ]]ም ይላካሉ። ባለፉት ዓመታት ውስጥ ቤኒን ለተግባራዊ [[ሳይንስ]] ምርመራ ጥናት አንጋፋ ማዕከል ሆናለች። በደቡብ ቤኒን ባሕላዊ አበሳሰል፣ በተለይ የ[[በቆሎ]] [[ዳቦ]] በ[[ኦቾሎኒ]] ወጥ ወይም በ[[ቲማቲም]] ወጥ ይጠቀማል። [[አሳ]] እና [[ዶሮ]] ከሁሉ ተራ ሥጋዎች ናቸው፣ [[በሬ]]፣ [[ፍየል]]ና [[የጫካ አይጥ]] ደግሞ ይበላሉ። በስሜን ቤኒን ባሕላዊ አበሳሰል፣ በተለይ [[ኮቴሃሬ]] በበቆሎው ፈንታ ይጠቀማል። ቤሬ ወይም [[አሳማ]] በጥብስ ወይም በወጣወጥ፣ [[ፎርማጆ]]፣ [[ኩስኩስ]]፣ [[ሩዝ]]፣ [[ባቄላ]]፣ [[ፍራፍሬ]] በሰፊው ይጠቀማሉ። [[እግር ኳስ]] ከሁሉ የሚወድ እስፖርት ሲሆን፣ በቅርብ ጊዜ ውስጥ [[ቤስቦል]] ወደ ቤኒን ገብቷል። == ማጣቀሻ == {{Reflist}} {{commons|ቤኒን}} {{በአፍሪካ ውስጥ የሚገኙ አገሮች}} {{መዋቅር-መልክዐምድር}} [[መደብ:ምዕራብ አፍሪቃ]] [[መደብ:ቤኒን|*]] d2a0hb4d4sh48n1tqcilockqq1o5sp9 0 50710 395155 377095 2026-09-30T23:53:44Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 395155 wikitext text/x-wiki የ2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ከባድ እና አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታ አምጪ በሆነው SARS-CoV-2 ቫይረስ ምክንያት የተከሰተ የኮሮናቫይረስ በሽታ (ኮቪድ-19) ወረርሽኝ ነው። ወረርሽኙ ለመጀመርያ ጊዜ የተገኘው በቻይና ዉሃን ሁቤ ውስጥ በእ.ኤ.አ. ዲሴምበር 2019 ነበር። [[የአለም ጤና ድርጅት|የዓለም ጤና ድርጅት]] በእ.ኤ.አ. ማርች 11 ቀን 2020 በሽታውን የወረርሽኝ ደረጃ ላይ መድረሱን አወጀ። እስከ መጋቢት እ.ኤ.አ. ማርች 29 ቀን 2020 ድረስ ባለው መረጃ መሠረት ከ670 ሺህ በላይ የኮቪድ-19 ኬዞች በ199 አገራት ውስጥ ተመዝግበዋል። በበሽታው 31,191 ሰዎች ሲሞቱ ወደ 143,840 ገደማ የሚሆኑት ደግሞ አገግመዋል። በወረርሽኙ በዋነኝነት ከተጠቁት አገራት መካከል [[ቻይና]] ፣ [[ኢጣልያ]] ፣ [[ኢራን]] ፣ [[ደቡብ ኮርያ]] እና [[ስፔን]] ይገኙበታል። ልክ እንደ ኢንፍሉዌንዛ የቫይረሱ ዋነኛ መተላለፊያ መንገድ በቫይረሱ የተጠቁ ሰዎች ሲያስሉ ወይም ሲያስነጥሱ ከሚረጩ ፈሳሾች ነው። በሽታው ተላላፊ ነው ተብሎ የሚወሰደው ሰዎች የበሽታውን ምልክቶች በሚያሳዩበት ወቅት ቢሆንም አንድ አንድ ጊዜ ምልክቱን የማያሳዩ ሰዎች በሽታውን ሊያስተላልፉ ይችላሉ። አንድ ሰው ለቫይረሱ ከተጋለጠ በኋላ በአማካይ በአምስት ቀን ውስጥ ምልክቶችን ማሳየት ይጀምራል። ነገር ግን ምልክቱ እስኪታይ እስከ ዐሥራ አራት ቀን የሚቆይበት ሁኔታ አለ። የተለመዱት ምልክቶቹ ትኩሳት ፣ ሳል እና የትንፋሽ መቆራረጥ ናቸው። በሽታው ሲባባስ የሣንባ ምች እና የተለያዩ የመተንፈሻ አካላት በሽታዎችን ሊያስከትል ይችላል። በአሁኑ ጊዜ በሽታው ክትባት ወይም የጸረ-ቫይረስ ህክምና የለውም። በሽታውን ለመከላከል እጅን መታጠብ ፣ ሲያስሉ እና ሲያስነጥሱ አፍን መሸፈን ፣ በሽታው ካለባቸው ሰዎች ራቅ ማለት እናም በሽታው ካለባቸው ሰዎች ጋር ግንኙነት ከነበረ ራስን ለ14 ቀናት ማግለል ይመከራል። የበሽታውን መስፋፋት ለመቀነስ የጉዞ ዕገዳዎችን መጣል ፣ ለይቶ ማቆያዎችን ማዘጋጀት ፣ ሠዓት እላፊን መጣል ፣ የተለያዩ ሕዝባዊ ዝግጅቶችን መሠረዝ ወይም ማስተላለፍ እና ብዙ ሰዎች የሚገኙባቸውን ተቋሞችን መዝጋት በዓለም ላይ ከተወሰዱት እርምጃዎች ውስጥ ይጠቀሳሉ። ይህ ወረርሽኝ ዓለምአቀፋዊ የማኅበራዊ እና የኢኮኖሚያዊ ቀውሶችን አስከትሏል። የተለያዩ የባሕላዊ እና የስፖርታዊ ዝግጅቶችም ተሠረዘዋል። በመድሃኒት ፣ ኤሌክትሮኒክስ እና ምግብ ረገድ የአቅርቦት እጥረት ይፈጠራል የሚል ፍርሃትንም በሰዎች ውስጥ አሳድሯል። በዚህም ምክንያት በምዕራቡ ዓለም ሰዎች ዕቃዎችን በማግበስበስ እንደ መጸዳጃ ቤት ወረቀት ያሉ መሠረታዊ ዕቃዎች ላይ ከፍተኛ ዕጥረት እንዲፈጠር አድርገዋል። === ሥዕላዊ መግለጫዎች === <gallery mode="packed" heights="195"> ስዕል:COVID-19-World.svg|አጠቃላይ የተረጋገጡ ኬዞች ዕድገት ስዕል:2020 coronavirus patients in China.svg|lang=am|በቻይና ውስጥ ያሉ ኬዞች ስዕል:2020 coronavirus cases outside China.svg|lang=am|ከቻይና ውጭ ያሉ ኬዞች </gallery><gallery mode="packed" heights="208"> ስዕል:Log-linear plot of coronavirus cases with linear regressions.png|የተረጋገጡ ኬዞች በቻይና እና በተቀረው ዓለም - ሴሚ ሎጋሪዝሚክ ግራፍ ስዕል:NCoV20200209 Hubei China ROW cases.png|አዳዲስ ዕለታዊ የተረጋገጡ ኬዞች ሴሚ ሎጋሪዝሚክ ግራፍ ፦ ሁቤ አውራጃ ፣ የተቀረው ቻይና (ሁቤን ሳይጨምር) ፣ የተቀረው ዓለም እና ዓለም አቀፋዊ ድምር ስዕል:NCoV20200223 daily deaths by region.png|<span data-darkreader-inline-bgcolor="">ዕለታዊ ሞቶች በክልል ሴሚ ሎጋሪዝሚክ ግራፍ ፦ ሁቤ አውራጃ ፣ የተቀረው ቻይና (ሁቤን ሳይጨምር) ፣ የተቀረው ዓለም እና ዓለም አቀፋዊ ድምር</span> ስዕል:Illustration of SARS-COV-2 Case Fatality Rate 200228 01-1.png|alt=3D Medical Animation Still Shot graph showing Case Fatality rates by age group from SARS-COV-2 in China.|በቻይና ውስጥ የገዳይነት መጠን በዕድሜ ክልል ተከፋፍሎ። መረጃው እስከ እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 11 ቀን 2020።<ref>[http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51 The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team. The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) – China, 2020] {{Wayback|url=http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51 |date=20200219142101 }}. China CDC Weekly, 2020, 2(8): 113–122.</ref> ስዕል:Severity-of-coronavirus-cases-in-China-1.png|ከተመረመሩ የኮቪድ-19 ኬዞች አደገኝነት። <ref>{{cite journal|last1=Roser|first1=Max|last2=Ritchie|first2=Hannah|last3=Ortiz-Ospina|first3=Esteban|title=Coronavirus Disease (COVID-19)|url=https://ourworldindata.org/coronavirus|journal=Our World in Data|accessdate=12 March 2020|date=4 March 2020}}</ref> </gallery> == የበሽታው ምልክቶች == {| class="wikitable" style="font-size:95%; float:right; margin:0 0 0.5em 1em;" !ምልክት<ref name="WHO report 28 February 2020">{{Cite web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf|title=Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=16–24 February 2020|author=WHO-China Joint Mission|publisher=World Health Organization}}</ref> !% |- |ትኩሳት |87.9% |- |ደረቅ ሳል |67.7% |- |ድካም |38.1% |- |አክታ |33.4% |- |ትንፋሽ ማጠር |18.6% |- |የጡንቻ ወይም የመገጣጠምያ ህመም |14.8% |- |የጉሮሮ ህመም |13.9% |- |ራስ ምታት |13.6% |- |ብርድ ብርድ ማለት |11.4% |- |ማቅለሽለሽ ወይም ማስመለስ |5.0% |- |የአፍንጫ መደፈን |4.8% |- |ተቅማጥ |3.7% |- |ደም ማሳል |0.9% |- |የዓይን መቅላት እና ማበጥ |0.8% |} [[File:Symptoms of coronavirus disease 2019 2.0.svg|lang=am|thumb|left|upright=1.5|የኮቪድ-19 ምልክቶች]] [[File:Stop the Spread of Germs updated (Amharic).pdf|lang=am|thumb|left|የጀርሞችን ስርጭት ያስቁሙ]] በኮቪድ-19 የተጠቁ ሰዎች አንዳንዴ ምንም ምልክት ላያሳዩ ሲችሉ የተቀሩት ደግሞ እንደ ኢንፍሉዊንዛ ዓይነት ምልክቶች የሆኑትን እንደ ድካም ፣ ሳል ፣ ትኩሳት ፣ የትንፋሽ ማጠር እና የጡንቻ ህመሞች ይታዩባቸዋል። የተለመዱት የበሽታ ምልክቶች በቀጣዩ ሰንጠረዥ ውስጥ ተካትተዋል። በሽታው ሲከፋ ከባድ የሣንባ ምች ፣ የተለያዩ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታዎች ፣ ከባድ ኢንፌክሽኖችን እንዲሁም ሞትን ሊያስከትል ይችላል። አንዳንድ በበሽታው የተጠቁ ሰዎች ምንም ምልክት ሳያሳዩ ግን በላቦራቶሪ ምርመራ በሽታው ሊገኝባቸው ይችላል። በዚህም ምክንያት ከነዚህ ሰዎች ጋር ቅርብ ንክኪ የነበራቸው ሰዎች የቅርብ ክትትል እንዲደረግላቸው ተመራማሪዎች ይመክራሉ። የበሽታው ምልክት የመታየት ጊዜ አብዛኛውን ጊዜ አምስት ቀን ቢሆንም ከአንድ ቀን እስከ ዐሥራ አራት ቀን ሊሆንም ይችላል። በአንድ ኬዝ እስከ 27 ቀን የቆየበት ሁኔታም ታይቷል።<ref>{{cite news |url= https://www.reuters.com/article/us-china-health-incubation/coronavirus-incubation-could-be-as-long-as-27-days-chinese-provincial-government-says-idUSKCN20G06W |title=Coronavirus incubation could be as long as 27 days, Chinese provincial government says |agency=Reuters |date= 22 February 2020}}</ref> == መነሻ == === መተላለፊያ መንገዶች === [[File:Sneeze.JPG|thumb|200px|right|ሰው ሲያስነጥስ የሚረጩ ፈሳሾች]] የቫይረሱ ቀዳሚ የመተላለፊያ መንገድ በበሽታው የተያዙ ሰዎች ሲያስሉ ወይም ሲያስነጥሱ ከሚረጩ ፈሳሾች ነው። ፈሳሾቹ ዓየር ላይ ለትንሽ ጊዜ ቢሆንም የሚቆዩት እንደ ብረት ፣ ካርቶን ፣ መስታወት እና ፕላስቲክ ዕቃዎች ላይ ረዘም ላለ ጊዜ ሊቆዩ ይችላሉ። ቫይረሱ ልክ እንደሌሎች [[ኮሮናቫይረስ|ኮሮናቫይረሶች]] ዓየር ላይ እና አንዳንድ ቁሳቁሶች ላይ እስከ ዘጠኝ ቀን ሊቆይ የሚችልበት ሁኔታዎች አሉ።<ref>{{cite journal |last1=Kampf |first1=G. |last2=Todt |first2=D. |last3=Pfaender |first3=S. |last4=Steinmann |first4=E. |title=Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and their inactivation with biocidal agents |journal=The Journal of Hospital Infection |volume=104 |issue=3 |pages=246–251 |date=March 2020}}</ref> == ቫይረሱ የሚገኝባቸው አገራት == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ {{nowrap|የ2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ የአገራት መረጃ የ2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ የተከሰተባቸው የአገራት መረጃ (እስከ እ.ኤ.አ. 23 April 2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.worldometers.info/coronavirus|title=Coronavirus Live Updates|accessdate=እ.ኤ.አ. 23 April 2020, 16:08 UTC+03:00}}</ref> }} |- ! scope="col" | አገር ! scope="col" | የዛሬ ኬዞች ! scope="col" | ሕክምና ላይ ያሉ ! scope="col" | አሳሳቢ ደረጃ ላይ ያሉ ! scope="col" | ዛሬ የሞቱ ! scope="col" | አጠቃላይ ኬዞች ! scope="col" | አጠቃላይ የሞቱ ! scope="col" | አጠቃላይ ያገገሙ |- | {{flagcountry|አሜሪካ}} || 375 || 717358 || 14016 || 25 || 849092 || 47684 || 84050 |- | {{flagcountry|እስፓንያ}} || 4635 || 101617 || 7705 || 440 || 213024 || 22157 || 89250 |- | {{flagcountry|ጣሊያን}} || 0 || 107699 || 2384 || 0 || 187327 || 25085 || 54543 |- | {{flagcountry|ፈረንሳይ}} || 0 || 97880 || 5218 || 0 || 159877 || 21340 || 40657 |- | {{flagcountry|ጀርመን}} || 374 || 42388 || 2908 || 19 || 151022 || 5334 || 103300 |- | {{flagcountry|ዩናይትድ ኪንግደም}} || 0 || 115051 || 1559 || 0 || 133495 || 18100 || |- | {{flagcountry|ቻይና}} || 10 || 959 || 63 || 0 || 82798 || 4632 || 77207 |- | {{flagcountry|ቱርክ}} || 0 || 79821 || 1814 || 0 || 98674 || 2376 || 16477 |- | {{flagcountry|ኢራን}} || 1030 || 16702 || 3105 || 90 || 87026 || 5481 || 64843 |- | {{flagcountry|ሩሲያ}} || 4774 || 57327 || 2300 || 42 || 62773 || 555 || 4891 |- | {{flagcountry|ብራዚል}} || 591 || 18096 || 8318 || 28 || 46348 || 2934 || 25318 |- | {{flagcountry|ቤልጅግ}} || 908 || 26507 || 993 || 228 || 42797 || 6490 || 9800 |- | {{flagcountry|ካናዳ}} || 0 || 24230 || 557 || 0 || 40190 || 1974 || 13986 |- | {{flagcountry|ኔዘርላንድስ}} || 887 || 31302 || 1050 || 123 || 35729 || 4177 || None |- | {{flagcountry|ስዊዘርላንድ}} || 228 || 7087 || 386 || 0 || 28496 || 1509 || 19900 |- | {{flagcountry|ፖርቱጋል}} || 371 || 20332 || 204 || 35 || 22353 || 820 || 1201 |- | {{flagcountry|ህንድ}} || 427 || 16735 || 0 || 5 || 21797 || 686 || 4376 |- | {{flagcountry|ፔሩ}} || 0 || 11693 || 396 || 0 || 19250 || 530 || 7027 |- | {{flagcountry|ስዊድን}} || 751 || 14184 || 515 || 84 || 16755 || 2021 || 550 |- | {{flagcountry|አየርላንድ}} || 0 || 6669 || 147 || 0 || 16671 || 769 || 9233 |- | {{flagcountry|ኦስትሪያ}} || 77 || 2786 || 169 || 12 || 15002 || 522 || 11694 |- | {{flagcountry|እስራኤል}} || 94 || 9067 || 136 || 2 || 14592 || 191 || 5334 |- | {{flagcountry|ሳዑዲ አረቢያ}} || 1158 || 11884 || 82 || 7 || 13930 || 121 || 1925 |- | {{flagcountry|ጃፓን}} || 0 || 10227 || 241 || 0 || 11950 || 299 || 1424 |- | {{flagcountry|ቺሌ}} || 0 || 5750 || 399 || 0 || 11296 || 160 || 5386 |- | {{flagcountry|ሲንጋፖር}} || 1037 || 10270 || 27 || 0 || 11178 || 12 || 896 |- | {{flagcountry|ኤኳዶር}} || 0 || 9051 || 141 || 0 || 10850 || 537 || 1262 |- | {{flagcountry|ፓኪስታን}} || 735 || 8246 || 60 || 16 || 10811 || 228 || 2337 |- | {{flagcountry|ደቡብ ኮሪያ}} || 8 || 2051 || 55 || 2 || 10702 || 240 || 8411 |- | {{flagcountry|ሜክሲኮ}} || 1043 || 6947 || 378 || 113 || 10544 || 970 || 2627 |- | {{flagcountry|ፖላንድ}} || 177 || 8171 || 160 || 9 || 10346 || 435 || 1740 |- | {{flagcountry|ሮማንያ}} || 386 || 7091 || 236 || 3 || 10096 || 527 || 2478 |- | {{flagcountry|የተባበሩት የዓረብ ግዛቶች}} || 518 || 7063 || 1 || 4 || 8756 || 56 || 1637 |- | {{flagcountry|ዴንማርክ}} || 161 || 2295 || 74 || 10 || 8073 || 394 || 5384 |- | {{flagcountry|ኢንዶኔዥያ}} || 357 || 6168 || 0 || 12 || 7775 || 647 || 960 |- | {{flagcountry|ኳታር}} || 623 || 7004 || 72 || 0 || 7764 || 10 || 750 |- | {{flagcountry|ኖርዌይ}} || 0 || 7117 || 54 || 2 || 7338 || 189 || 32 |- | {{flagcountry|ቤላሩስ}} || 0 || 6454 || 92 || 0 || 7281 || 58 || 769 |- | {{flagcountry|ዩክሬን}} || 578 || 6479 || 45 || 13 || 7170 || 187 || 504 |- | {{flagcountry|ቼክ ሪፐብሊክ}} || 4 || 4924 || 76 || 2 || 7136 || 210 || 2002 |- | {{flagcountry|ሰርቢያ}} || 0 || 5955 || 101 || 0 || 7114 || 134 || 1025 |- | {{flagcountry|ፊሊፒንስ}} || 271 || 5797 || 1 || 16 || 6981 || 462 || 722 |- | {{flagcountry|አውስትራሊያ}} || 12 || 1541 || 45 || 1 || 6661 || 75 || 5045 |- | {{flagcountry|ማሌዢያ}} || 71 || 1966 || 42 || 2 || 5603 || 95 || 3542 |- | {{flagcountry|ዶሚኒካን ሪፐብሊክ}} || 0 || 4459 || 135 || 0 || 5300 || 260 || 581 |- | {{flagcountry|ፓናማ}} || 171 || 4593 || 97 || 3 || 4992 || 144 || 255 |- | {{flagcountry|ኮሎምቢያ}} || 0 || 3280 || 98 || 0 || 4356 || 206 || 870 |- | {{flagcountry|ፊንላንድ}} || 155 || 2112 || 60 || 23 || 4284 || 172 || 2000 |- | {{flagcountry|ባንግላዴሽ}} || 414 || 3951 || 1 || 7 || 4186 || 127 || 108 |- | {{flagcountry|ግብፅ}} || 0 || 2448 || 0 || 0 || 3659 || 276 || 935 |- | {{flagcountry|ሉክሰምበርግ}} || 0 || 2863 || 32 || 0 || 3654 || 80 || 711 |- | {{flagcountry|ደቡብ አፍሪካ}} || 0 || 2515 || 36 || 0 || 3635 || 65 || 1055 |- | {{flagcountry|ሞሮኮ}} || 91 || 2956 || 1 || 2 || 3537 || 151 || 430 |- | {{flagcountry|አርጀንቲና}} || 0 || 2257 || 123 || 0 || 3288 || 159 || 872 |- | {{flagcountry|አልጄሪያ}} || 0 || 1304 || 40 || 0 || 2910 || 402 || 1204 |- | {{flagcountry|ታይላንድ}} || 13 || 359 || 61 || 1 || 2839 || 50 || 2430 |- | {{flagcountry|ሞልዶቫ}} || 0 || 2041 || 212 || 1 || 2778 || 76 || 661 |- | {{flagcountry|ግሪክ}} || 0 || 1710 || 55 || 0 || 2408 || 121 || 577 |- | {{flagcountry|ኩዌት}} || 151 || 1887 || 55 || 1 || 2399 || 14 || 498 |- | {{flagcountry|ሃንጋሪ}} || 116 || 1655 || 61 || 14 || 2284 || 239 || 390 |- | {{flagcountry|ካዛክስታን}} || 116 || 1682 || 29 || 1 || 2251 || 20 || 549 |- | {{flagcountry|ባሕሬን}} || 71 || 1008 || 2 || 1 || 2098 || 8 || 1082 |- | {{flagcountry|ክሮኤሽያ}} || 31 || 1048 || 19 || 2 || 1981 || 50 || 883 |- | {{flagcountry|አይስላንድ}} || 0 || 313 || 5 || 0 || 1785 || 10 || 1462 |- | {{flagcountry|ኦማን}} || 102 || 1401 || 3 || 0 || 1716 || 8 || 307 |- | {{flagcountry|ኡዝቤኪስታን}} || 0 || 1214 || 8 || 0 || 1716 || 7 || 495 |- | {{flagcountry|ኢራቅ}} || 0 || 402 || 0 || 0 || 1631 || 83 || 1146 |- | {{flagcountry|ኤስቶኒያ}} || 33 || 1355 || 7 || 1 || 1592 || 45 || 192 |- | {{flagcountry|አዘርባጃን}} || 30 || 580 || 14 || 0 || 1548 || 20 || 948 |- | {{flagcountry|አርሜኒያ}} || 50 || 840 || 10 || 0 || 1523 || 24 || 659 |- | {{flagcountry|ኒው ዚላንድ}} || 3 || 370 || 2 || 2 || 1451 || 16 || 1065 |- | {{flagcountry|ቦስኒያና ሄርጸጎቪና}} || 45 || 874 || 4 || 1 || 1413 || 54 || 485 |- | {{flagcountry|ሊትዌኒያ}} || 28 || 961 || 17 || 0 || 1398 || 38 || 399 |- | {{flagcountry|ስሎቬኒያ}} || 13 || 1076 || 23 || 0 || 1366 || 79 || 211 |- | {{flagcountry|ስሎቫኪያ}} || 81 || 1022 || 9 || 1 || 1325 || 15 || 288 |- | {{flagcountry|መቄዶንያ}} || 41 || 943 || 14 || 0 || 1300 || 56 || 301 |- | {{flagcountry|አፍጋኒስታን}} || 50 || 1009 || 7 || 0 || 1226 || 40 || 177 |- | {{flagcountry|ኩባ}} || 0 || 808 || 16 || 0 || 1189 || 40 || 341 |- | {{flagcountry|ካሜሩን}} || 0 || 723 || 33 || 0 || 1163 || 43 || 397 |- | {{flagcountry|ጋና}} || 0 || 1046 || 4 || 0 || 1154 || 9 || 99 |- | {{flagcountry|ቡልጋሪያ}} || 57 || 841 || 37 || 1 || 1081 || 50 || 190 |- | {{flagcountry|ሆንግ ኮንግ}} || 2 || 333 || 9 || 0 || 1036 || 4 || 699 |- | {{flagcountry|ጅቡቲ}} || 0 || 789 || 0 || 0 || 974 || 2 || 183 |- | {{flagcountry|ኮት ዲቯር}} || 0 || 628 || 0 || 0 || 952 || 14 || 310 |- | {{flagcountry|ቱኒዚያ}} || 0 || 681 || 32 || 0 || 909 || 38 || 190 |- | {{flagcountry|ናይጄሪያ}} || 0 || 648 || 2 || 0 || 873 || 28 || 197 |- | {{flagcountry|ቆጵሮስ}} || 0 || 679 || 15 || 0 || 790 || 13 || 98 |- | {{flagcountry|ላቲቪያ}} || 17 || 634 || 6 || 0 || 778 || 11 || 133 |- | {{flagcountry|ጊኒ}} || 0 || 591 || 0 || 0 || 761 || 6 || 164 |- | {{flagcountry|አንዶራ}} || 0 || 377 || 17 || 0 || 723 || 37 || 309 |- | {{flagcountry|ሊባኖስ}} || 6 || 526 || 26 || 0 || 688 || 22 || 140 |- | {{flagcountry|ኮስታ ሪካ}} || 0 || 495 || 6 || 0 || 681 || 6 || 180 |- | {{flagcountry|ቦሊቪያ}} || 63 || 588 || 3 || 3 || 672 || 40 || 44 |- | {{flagcountry|አልባኒያ}} || 29 || 251 || 4 || 0 || 663 || 27 || 385 |- | {{flagcountry|ኒጄር}} || 0 || 447 || 0 || 0 || 662 || 22 || 193 |- | {{flagcountry|ኪርጊዝስታን}} || 19 || 321 || 11 || 1 || 631 || 8 || 302 |- | {{flagcountry|ቡርኪና ፋሶ}} || 0 || 181 || 0 || 0 || 609 || 39 || 389 |- | {{flagcountry|ዩራጓይ}} || 0 || 200 || 10 || 0 || 549 || 12 || 337 |- | {{flagcountry|ሆንዱራስ}} || 9 || 441 || 10 || 1 || 519 || 47 || 31 |- | {{flagcountry|ሳን ማሪኖ}} || 0 || 386 || 4 || 0 || 488 || 40 || 62 |- | {{flagcountry|ፍልስጤም}} || 6 || 384 || 0 || 0 || 480 || 4 || 92 |- | {{flagcountry|ሴኔጋል}} || 37 || 216 || 1 || 0 || 479 || 6 || 257 |- | {{flagcountry|ማልታ}} || 1 || 238 || 2 || 0 || 445 || 3 || 204 |- | {{flagcountry|ጆርዳን}} || 0 || 113 || 5 || 0 || 435 || 7 || 315 |- | {{flagcountry|ታይዋን}} || 1 || 168 || 0 || 0 || 427 || 6 || 253 |- | {{flagcountry|ጂዮርጂያ}} || 4 || 304 || 6 || 0 || 420 || 5 || 111 |- | {{flagcountry|ኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ}} || 18 || 305 || 0 || 0 || 377 || 25 || 47 |- | {{flagcountry|ጓተማላ}} || 26 || 307 || 3 || 2 || 342 || 10 || 25 |- | {{flagcountry|ስሪ ላንካ}} || 5 || 221 || 2 || 0 || 335 || 7 || 107 |- | {{flagcountry|ሞሪሸስ}} || 0 || 59 || 3 || 0 || 329 || 9 || 261 |- | {{flagcountry|ሞንቴኔግሮ}} || 1 || 195 || 7 || 0 || 316 || 5 || 116 |- | {{flagcountry|ኬንያ}} || 0 || 206 || 2 || 0 || 303 || 14 || 83 |- | {{flagcountry|ቬኔዝዌላ}} || 0 || 166 || 4 || 0 || 298 || 10 || 122 |- | {{flagcountry|ማሊ}} || 0 || 203 || 0 || 0 || 293 || 17 || 73 |- | {{flagcountry|ሶማሊያ}} || 0 || 274 || 2 || 0 || 286 || 8 || 4 |- | {{flagcountry|ታንዛኒያ}} || 0 || 263 || 7 || 0 || 284 || 10 || 11 |- | {{flagcountry|ቬት ናም}} || 0 || 44 || 8 || 0 || 268 || 0 || 224 |- | {{flagcountry|ጃማይካ}} || 0 || 218 || 0 || 0 || 252 || 6 || 28 |- | {{flagcountry|ኤል ሳልቫዶር}} || 13 || 175 || 2 || 1 || 250 || 8 || 67 |- | {{flagcountry|ፓራጓይ}} || 0 || 142 || 1 || 0 || 213 || 9 || 62 |- | {{flagcountry|ፋሮ ደሴቶች}} || 2 || 9 || 0 || 0 || 187 || 0 || 178 |- | {{flagcountry|ኮንጎ ሪፐብሊክ}} || 0 || 164 || 0 || 0 || 186 || 6 || 16 |- | {{flagcountry|ጋቦን}} || 0 || 140 || 1 || 1 || 166 || 2 || 24 |- | {{flagcountry|ሱዳን}} || 22 || 135 || 0 || 0 || 162 || 13 || 14 |- | {{flagcountry|ሩዋንዳ}} || 0 || 69 || 0 || 0 || 153 || 0 || 84 |- | {{flagcountry|ብሩነይ}} || 0 || 18 || 2 || 0 || 138 || 1 || 119 |- | {{flagcountry|በርማ}} || 4 || 113 || 0 || 0 || 127 || 5 || 9 |- | {{flagcountry|ካምቦዲያ}} || 0 || 12 || 1 || 0 || 122 || 0 || 110 |- | {{flagcountry|ማዳጋስካር}} || 0 || 63 || 1 || 0 || 121 || 0 || 58 |- | {{flagcountry|ኢትዮጵያ}} || 0 || 92 || 0 || 0 || 116 || 3 || 21 |- | {{flagcountry|ትሪኒዳድና ቶቤጎ}} || 0 || 70 || 0 || 0 || 115 || 8 || 37 |- | {{flagcountry|ላይቤሪያ}} || 0 || 73 || 0 || 0 || 101 || 8 || 20 |- | {{flagcountry|አሩባ}} || 0 || 30 || 4 || 0 || 100 || 2 || 68 |- | {{flagcountry|ቤርሙዳ}} || 0 || 55 || 10 || 0 || 99 || 5 || 39 |- | {{flagcountry|ሞናኮ}} || 0 || 64 || 2 || 0 || 94 || 3 || 27 |- | {{flagcountry|ማልዲቭስ}} || 8 || 78 || 2 || 0 || 94 || 0 || 16 |- | {{flagcountry|ቶጎ}} || 0 || 26 || 0 || 0 || 88 || 6 || 56 |- | {{flagcountry|ኢኳቶሪያል ጊኔ}} || 0 || 76 || 0 || 0 || 84 || 1 || 7 |- | {{flagcountry|ካቦ ቨርዴ}} || 9 || 80 || 0 || 0 || 82 || 1 || 1 |- | {{flagcountry|ሊክተንስታይን}} || 0 || 25 || 0 || 0 || 81 || 1 || 55 |- | {{flagcountry|ባርቤዶስ}} || 0 || 43 || 4 || 0 || 76 || 6 || 27 |- | {{flagcountry|ዛምቢያ}} || 0 || 36 || 1 || 0 || 74 || 3 || 35 |- | {{flagcountry|ባሃማስ}} || 5 || 49 || 1 || 0 || 70 || 9 || 12 |- | {{flagcountry|ጋያና}} || 0 || 51 || 5 || 0 || 67 || 7 || 9 |- | {{flagcountry|ዩጋንዳ}} || 0 || 17 || 0 || 0 || 63 || 0 || 46 |- | {{flagcountry|ሃይቲ}} || 0 || 56 || 0 || 0 || 62 || 4 || 2 |- | {{flagcountry|ሴየራ ሌዎን}} || 0 || 55 || 0 || 0 || 61 || 0 || 6 |- | {{flagcountry|ሊቢያ}} || 0 || 44 || 0 || 0 || 60 || 1 || 15 |- | {{flagcountry|ቤኒን}} || 0 || 26 || 0 || 0 || 54 || 1 || 27 |- | {{flagcountry|ጊኔ-ቢሳው}} || 0 || 47 || 0 || 0 || 50 || 0 || 3 |- | {{flagcountry|ኔፓል}} || 2 || 38 || 0 || 0 || 47 || 0 || 9 |- | {{flagcountry|ማካው}} || 0 || 18 || 1 || 0 || 45 || 0 || 27 |- | {{flagcountry|ሶርያ}} || 0 || 33 || 0 || 0 || 42 || 3 || 6 |- | {{flagcountry|ሞዛምቢክ}} || 0 || 33 || 0 || 0 || 41 || 0 || 8 |- | {{flagcountry|ኤርትራ}} || 0 || 33 || 0 || 0 || 39 || 0 || 6 |- | {{flagcountry|ሞንጎልያ}} || 0 || 27 || 0 || 0 || 35 || 0 || 8 |- | {{flagcountry|ማላዊ}} || 10 || 27 || 1 || 0 || 33 || 3 || 3 |- | {{flagcountry|ቻድ}} || 0 || 25 || 0 || 0 || 33 || 0 || 8 |- | {{flagcountry|ስዋዚላንድ}} || 0 || 22 || 0 || 0 || 31 || 1 || 8 |- | {{flagcountry|ዚምባብዌ}} || 0 || 22 || 0 || 0 || 28 || 4 || 2 |- | {{flagcountry|አንጎላ}} || 0 || 17 || 0 || 0 || 25 || 2 || 6 |- | {{flagcountry|አንቲጋ እና ባርቡዳ}} || 0 || 11 || 1 || 0 || 24 || 3 || 10 |- | {{flagcountry|ምሥራቅ ቲሞር}} || 0 || 22 || 0 || 0 || 23 || 0 || 1 |- | {{flagcountry|ቦትስዋና}} || 0 || 21 || 0 || 0 || 22 || 1 || 0 |- | {{flagcountry|ላውስ}} || 0 || 15 || 0 || 0 || 19 || 0 || 4 |- | {{flagcountry|ቤሊዝ}} || 0 || 11 || 1 || 0 || 18 || 2 || 5 |- | {{flagcountry|ፊጂ}} || 0 || 10 || 0 || 0 || 18 || 0 || 8 |- | {{flagcountry|ዶመኒካ}} || 0 || 7 || 0 || 0 || 16 || 0 || 9 |- | {{flagcountry|ናሚቢያ}} || 0 || 9 || 0 || 0 || 16 || 0 || 7 |- | {{flagcountry|ግሬናዳ}} || 0 || 9 || 4 || 0 || 15 || 0 || 6 |- | {{flagcountry|ሰይንት ኪትስና ኒቨስ}} || 0 || 14 || 0 || 0 || 15 || 0 || 1 |- | {{flagcountry|ሰይንት ሉሻ}} || 0 || 0 || 0 || 0 || 15 || 0 || 15 |- | {{flagcountry|የመካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ}} || 0 || 4 || 0 || 0 || 14 || 0 || 10 |- | {{flagcountry|ሰይንት ቪንሰንትና ዘ ግረነዲንዝ}} || 0 || 10 || 0 || 0 || 13 || 0 || 3 |- | {{flagcountry|ቡሩንዲ}} || 0 || 6 || 0 || 0 || 11 || 1 || 4 |- | {{flagcountry|ግሪንላንድ}} || 0 || 0 || 0 || 0 || 11 || 0 || 11 |- | {{flagcountry|ሲሸልስ}} || 0 || 5 || 0 || 0 || 11 || 0 || 6 |- | {{flagcountry|ኒካራጓ}} || 0 || 1 || 0 || 0 || 10 || 2 || 7 |- | {{flagcountry|ጋምቢያ}} || 0 || 7 || 0 || 0 || 10 || 1 || 2 |- | {{flagcountry|ሱሪናም}} || 0 || 3 || 0 || 0 || 10 || 1 || 6 |- | {{flagcountry|ቫቲካን ከተማ}} || 0 || 7 || 0 || 0 || 9 || 0 || 2 |- | {{flagcountry|ፓፑዋ ኒው ጊኒ}} || 0 || 8 || 0 || 0 || 8 || 0 || 0 |- | {{flagcountry|ሞሪታኒያ}} || 0 || 0 || 0 || 0 || 7 || 1 || 6 |- | {{flagcountry|ቡታን}} || 0 || 4 || 0 || 0 || 7 || 0 || 3 |- | {{flagcountry|ሳን ቶሜ እና ፕሪንሲፔ}} || 0 || 4 || 0 || 0 || 4 || 0 || 0 |- | {{flagcountry|ደቡብ ሱዳን}} || 0 || 4 || 0 || 0 || 4 || 0 || 0 |- | {{flagcountry|የመን}} || 0 || 1 || 0 || 0 || 1 || 0 || 0 |} [[መደብ:ሕክምና]] lm3x1hihsj1osf94pvi88dguv7yhza6 0 55263 395156 394669 2026-10-01T00:16:08Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 395156 wikitext text/x-wiki   '''ራስ-ገንዘብ''' የማምረቻ መሳሪያዎችን በግል ባለቤትነት ላይ የተመሰረተ እና ትርፍ ለማግኘት ጥቅም ላይ የሚውል የኢኮኖሚ ስርዓት ነው. <ref name="Zimbalist1988">{{Cite book|last1=Zimbalist|last2=Sherman|last3=Brown|first1=Andrew|first2=Howard J.|first3=Stuart|title=Comparing Economic Systems: A Political-Economic Approach|publisher=Harcourt College Publishing|year=1988|isbn=978-0-15-512403-5|pages=[https://archive.org/details/comparingeconomi0000zimb_q8i6/page/6 6–7]|quote=Pure capitalism is defined as a system wherein all of the means of production (physical capital) are privately owned and run by the capitalist class for a profit, while most other people are workers who work for a salary or wage (and who do not own the capital or the product).|url=https://archive.org/details/comparingeconomi0000zimb_q8i6/page/6}}</ref> <ref name="Rosser2003">{{Cite book|last1=Rosser|first1=Mariana V.|last2=Rosser|first2=J Barkley|title=Comparative Economics in a Transforming World Economy|url=https://archive.org/details/comparativeecono0000ross_v4p7|publisher=MIT Press|year=2003|isbn=978-0-262-18234-8|quote=In capitalist economies, land and produced means of production (the capital stock) are owned by private individuals or groups of private individuals organized as firms.}}</ref> <ref name="Jenks">{{Cite book|first1=Chris|last1=Jenks|title=Core Sociological Dichotomies|year=1998|url=https://archive.org/details/coresociological0000unse|quote=Capitalism, as a mode of production, is an economic system of manufacture and exchange which is geared toward the production and sale of commodities within a market for profit, where the manufacture of commodities consists of the use of the formally free labor of workers in exchange for a wage to create commodities in which the manufacturer extracts surplus value from the labor of the workers in terms of the difference between the wages paid to the worker and the value of the commodity produced by him/her to generate that profit.|publisher=SAGE Publishing}}</ref> <ref name="Gilpin2018">{{Cite book|title=The Challenge of Global Capitalism: The World Economy in the 21st Century|last1=Gilpin|first1=Robert|isbn=978-0-691-18647-4|year=2018|publisher=Princeton University Press}}</ref> <ref name="Sternberg2015">{{Cite journal|last1=Sternberg|first1=Elaine|title=Defining Capitalism|year=2015|pages=380–396}}</ref> ይህ ማኅበረ-ኢኮኖሚያዊ ሥርዓት በታሪክ በተለያዩ ደረጃዎች የዳበረ ሲሆን በበርካታ መሠረታዊ አካላት ይገለጻል፡- የግል ንብረት ፣ የትርፍ ዓላማ ፣ የካፒታል ክምችት ፣ ተወዳዳሪ ገበያ ፣ የሸቀጣሸቀጥ ምርት ፣ የደመወዝ ጉልበት እና ለፈጠራና ኢኮኖሚ ዕድገት ትኩረት ሰጥቷል። <ref name="Heilbroner2018">{{Cite book|last1=Heilbroner|first1=RobertL.|title=The New Palgrave Dictionary of Economics|year=2018|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1-349-95189-5|pages=1378–1389}}</ref> <ref name="Hodgson2015">{{Cite book|last1=Hodgson|first1=GeoffreyM.|title=Conceptualizing Capitalism: Institutions, Evolution, Future|year=2015|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-16814-2|url=https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/C/bo18523749.html}}</ref> <ref name="Berend2015">{{Cite book|last1=Berend|first1=Ivan T.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|pages=94–98|isbn=978-0-08-097087-5}}</ref> <ref name="Bonanno2012">{{Cite book|last1=Antonio|first1=RobertJ.|last2=Bonanno|first2=Alessandro|title=The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization|year=2012|isbn=978-1-4051-8824-1}}</ref> <ref name="Beamish2018">{{Cite book|last1=Beamish|first1=Rob|title=Core Concepts in Sociology|year=2018|pages=17–22|isbn=978-1-119-16861-4}}</ref> <ref name="Gregory2013">{{Cite book|last1=Gregory|first1=Paul|last2=Stuart|first2=Robert|year=2013|title=The Global Economy and its Economic Systems|url=https://archive.org/details/globaleconomyits0000greg|publisher=South-Western College Publishing|isbn=978-1-285-05535-0|quote=Capitalism is characterized by private ownership of the factors of production. Decision making is decentralized and rests with the owners of the factors of production. Their decision making is coordinated by the market, which provides the necessary information. Material incentives are used to motivate participants.}}</ref> የራስገንዘብ ኢኮኖሚዎች የቢዝነስ ዑደቶች የኢኮኖሚ ዕድገት ሊያጋጥማቸው ይችላል ። <ref name="Hodrick1997">{{Cite journal|last1=Hodrick|first1=R.|last2=Prescott|first2=E.|year=1997|title=Postwar US business cycles: An empirical investigation|url=http://www.kellogg.northwestern.edu/research/math/papers/451.pdf|pages=1–16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006192310/https://www.kellogg.northwestern.edu/research/math/papers/451.pdf|archivedate=2023-10-06|accessdate=2025-10-12}}</ref> የኢኮኖሚክስ ሊቃውንት፣ የታሪክ ተመራማሪዎች፣ የፖለቲካ ኢኮኖሚስቶች፣ እና የማኅበራዊ ባለሙያ በራስገንዘብ ትንታኔያቸው ውስጥ የተለያዩ አመለካከቶችን ወስደዋል እና የተለያዩ ዓይነቶችን በተግባር አውቀዋል። እነዚህም ''[[ለሴ ፈር|ላይሴዝ-ፋይር]]'' ወይም የነፃ ገበያ ራስገንዘብ ፣ የመንግስት ራስገንዘብ እና የዌልፌር ራስገንዘብምን ያካትታሉ። የተለያዩ የራስገንዘብ ዓይነቶች የነጻ ገበያ ፣ የሕዝብ ባለቤትነት ፣ <ref name="gregorystuart">{{Cite book|last1=Gregory|first1=Paul|last2=Stuart|first2=Robert|title=The Global Economy and its Economic Systems|url=https://archive.org/details/globaleconomyits0000greg|publisher=South-Western College Publishing|year=2013|isbn=978-1-285-05535-0|page=[https://archive.org/details/globaleconomyits0000greg/page/107 107]|quote=Real-world capitalist systems are mixed, some having higher shares of public ownership than others. The mix changes when privatization or nationalization occurs. Privatization is when property that had been state-owned is transferred to private owners. [[Nationalization]] occurs when privately owned property becomes publicly owned.}}</ref> የነፃ ውድድር እንቅፋት እና በመንግሥት የተደነገገው የማህበራዊ ፖሊሲዎች የተለያየ ደረጃ ያላቸው ናቸው። በገበያው ውስጥ ያለው የውድድር ደረጃ እና የጣልቃ ገብነት እና ደንብ ሚና፣ እንዲሁም የመንግስት ባለቤትነት ወሰን በተለያዩ የራስገንዘብ አይነቶች ይለያያሉ። <ref name="Modern Economics 1986, p. 54">{{Cite book|title=Macmillan Dictionary of Modern Economics|year=1986|page=54}}</ref> የተለያዩ ገበያዎች የነፃነት መጠን እና የግል ንብረትን የሚወስኑ ደንቦች የፖለቲካ እና የፖሊሲ ጉዳዮች ናቸው. አብዛኛዎቹ የራስገንዘብም ኢኮኖሚዎች የነፃ ገበያ ክፍሎችን ከመንግስት ጣልቃገብነት እና አንዳንድ ጊዜ የኢኮኖሚ እቅድን የሚያጣምሩ ድብልቅ ኢኮኖሚዎች ናቸው። <ref name="Stilwell">{{Cite book|last1=Stilwell|first1=Frank|title=Political Economy: the Contest of Economic Ideas|url=https://archive.org/details/politicaleconomy0000stil_i8l9|publisher=Oxford University Press|year=2002}}</ref> ራስ-ገንዘብ በዘመናዊ መልኩ የወጣው በእንግሊዝ ከግብርናዊነት ፣ እንዲሁም በ16ኛው እና በ18ኛው ክፍለ ዘመን መካከል በአውሮፓ ሀገራት የንግድ ልውውጥ ስርዓት ልምምዶች ነው። የ 18 ኛው ክፍለ ዘመን [[የኢንዱስትሪ አብዮት]] ራስገንዘብን እንደ ዋና የአመራረት ዘዴ አቋቋመ ፣ በፋብሪካ ሥራ እና በተወሳሰበ የሥራ ክፍፍል ተለይቶ ይታወቃል። በሉላዊነት ሂደት ራስገንዘብ በ19ኛው እና በ20ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በተለይም ከአንደኛው [[የመጀመሪያው የዓለም ጦርነት|የዓለም ጦርነት]] በፊት እና [[ቅዝቃዛው ጦርነት|ከቀዝቃዛው ጦርነት]] ማብቂያ በኋላ በአለም ላይ ተስፋፍቷል። በ19ኛው ክፍለ ዘመን ራስገንዘብ በመንግስት ቁጥጥር ያልተደረገበት ቢሆንም ከሁለተኛው [[2ኛው ዓለማዊ ጦርነት|የዓለም ጦርነት]] በኋላ በኬኔሲያኒዝም በኩል የበለጠ ቁጥጥር የሚደረግበት ሲሆን ከዚያም ከ1980ዎቹ ጀምሮ በኒዮሊበራሊዝም የበለጠ ቁጥጥር ያልተደረገበት ራስገንዘብ ተመልሷል። == ሥርወ ቃል == " helmiudax6gb5u66cl8v8hymwvah1oe 0 55409 395159 392330 2026-10-01T01:21:38Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 395159 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ |ሙሉ_ስም = Донецкая Народная Республика |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of Donetsk People's Republic.svg |ማኅተም_ሥዕል = Coat of Arms of the Donetsk People's Republic (Latest version).svg |ባንዲራ_ስፋት = |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = Location of Donetsk People's Republic.png |ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በካርታው ላይ ያለው ቦታ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> |ዋና_ከተማ = [[ዶኔትስክ]] |የመንግስት_አይነት = የሩሲያ ወረራ መንግሥት |የመሪዎች_ማዕረግ = |የመሪዎች_ስም = ዴኒስ ፑሺሊን |ብሔራዊ_ቋንቋ = የሩሲያ ሩብል |የገንዘብ_ስም = ብሔራዊ_ቋንቋ = |የገንዘብ_ስም = |የመሬት_ስፋት = |የመሬት_ስፋት = 26 517 km² |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = |ውሀ_ከመቶ = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 2 244 547 |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = +3 |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = }} '''የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ''' በ [[ዩክሬን]] ውስጥ በዶኔትስክ ክልል ውስጥ የኳሲ ግዛት አካል። ይህ በእውነቱ በዩክሬን ውስጥ በዶኔትስክ ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ ግዛቶች ስም ነው። እ.ኤ.አ. በ 2014 በሩሲያ ቁጥጥር እና ድጋፍ ስር ባሉ የሩሲያ ደጋፊ ቡድኖች የታወጀ። እ.ኤ.አ. በ 2022 ሩሲያን ከተቀላቀለ በኋላ እንደ [[ሩሲያ]] አካል በክልሉ ውስጥ የክልል አካል ሆነ። ሁሉም የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አባል ሀገራት፣ ከ[[ስሜን ኮርያ]] በስተቀር፣ ይህ ግዛት በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዘ የዩክሬን ሉዓላዊ አካል እንደሆነ አድርገው ይመለከቱታል። [[ጦርነት በዶንባስ|ይህ የሆነው በዶንባስ ጦርነት ወቅት ነው]]። ይህ ኳሲ-ሪፐብሊክ የተፈጠረችው ቀደም ሲል የጆርጂያ ደቡባዊ ኦሴቲያ ክልልን መቀላቀል የፈፀመውን የሩሲያ ፌዴሬሽን ወንጀል ምሳሌ በመከተል ነው <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260111024948/https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi |archivedate=2026-01-11 |title=«Наступною буде УКРАЇНА» - писала газета «Тиждень» в серпні 2008 року, коли рашисти вторглися до Грузії |url=https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi |accessdate=2026-01-09}}</ref>። ከ 2014 እስከ 2022 [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ “ዶንባስ ሪፐብሊኮች ነፃነት” ተናግሯል ፣ ግን በእውነቱ የተፈጠሩት እና የሚተዳደሩት በሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በታጣቂ ኃይሎች ቀጥተኛ ቁጥጥር ስር ብቻ ነው። == ታሪክ == በ 16 ኛው -18 ኛው ክፍለ ዘመን ይህ ክልል የዩክሬን [[ኮሳኮች]] ንብረት ነበር <ref>Пірко В. Заселення Степової України в XVI–XVIII ст. — Донецьк, 1998.— С. 29</ref>። በ 1919 ክልሉ በሶቪየት ሩሲያ በ [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] ጊዜ ተጠቃሏል <ref>Кордюков В.В. Гришинський район у вирі 1917-1921 років. Стр 31</ref>። [[ስዕል:2015-11-12. Иловайск 021.jpg|thumb|270px|በተያዘችው ኢሎቪስክ ከተማ ውስጥ ካሉት ተወካዮች አንዱ]] ከታሪክ አኳያ ክልሉ በዩክሬናውያን ለዘመናት ይኖሩበት ነበር ነገር ግን ከ[[ሆሎዶሞር|1932-1933 የሆሎዶሞር]] ጦርነት በኋላ በጆሴፍ ስታሊን በተፈጸመው ድርጊት ሩሲያውያን የጅምላ ሞት በተከሰተባቸው አካባቢዎች ማቋቋም ጀመሩ እና በሕይወት የተረፉት ዩክሬናውያን በከፊል ወደ ሩሲያ ተባረሩ። ስለዚህ በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ አንድ ትልቅ የሩስያ ዲያስፖራ ብቅ አለ. የዩክሬን ቋንቋ ከሕዝብ ሕይወት ተወግዷል፣ እና አጠቃቀሙ እንደ [[የሩሲያዊነት]] አካል በጣም ተገድቧል <ref>[https://www.ukrainer.net/rusyfikatsiia-skhodu/ Як Росія русифікувала схід України]</ref> <ref>[https://beda.media/ru/articles/istoriya-rusifikatsiyi-ru История русификации Украины]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2004-2005 ለመጀመሪያው የዩክሬን አብዮት ምላሽ በ 2004-2005 "ዶኔትስክ ሪፐብሊክ" የተባለ ህዝባዊ ድርጅት የመፍጠር ሀሳብ ተነስቷል ። የዚህ ሀሳብ ፈጣሪ ከሆኑት አንዱ አንድሬ ፑርጂን በኋላ የዩክሬን ከዳተኛ ሆነ። እ.ኤ.አ. በ 2011-2012 ዲኔትስክ ​​በቪክቶር ያኑኮቪች ፕሬዝዳንት ጊዜ የዶኔትስክ ሪፐብሊክ ፓስፖርቶችን ስርጭት አስተናግዷል። ክልሉ በድንበር ቁጥጥር ምክንያት ከሩሲያ በህገ-ወጥ መንገድ የገቡ የጦር መሳሪያዎች እና የፕሮፓጋንዳ ጽሑፎች ተጥለቅልቀዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20161006103518/http://bratyaslaviane.narod.ru/2006/4/i4-06-5-r.html В ДОНЕЦКЕ СОБИРАЮТ ПОДПИСИ ЗА ОТДЕЛЕНИЕ ОТ УКРАИНЫ]]</ref>። [[ስዕል:2015-05-07. Репетиция парада Победы в Донецке 022.jpg|thumb|250px|የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ ባንዲራ ያለው የሩስያ ታንክ]] [[የሩሲያ ጸደይ|ኤፕሪል 7፣ 2014 በዶኔትስክ ውስጥ የሩሲያ ልዩ አገልግሎቶች እና ተገንጣዮች ቡድን የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ እና "የግዛት ሉዓላዊነት" መፈጠሩን አውጀዋል። በሉሃንስክ ተመሳሳይ ክስተቶች ተከስተዋል]] <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/hiding-in-plain-sight/ Hiding in plain sight: Putin’s war in Ukraine]</ref>። ይህ ደግሞ በሌላ መልኩ በዩክሬን ውስጥ ያለው የወረራ አገዛዝ እና የአሸባሪ ቡድን ስም ነው፣ ሙሉ በሙሉ በሩሲያውያን ቁጥጥር ስር ያለ፣ እሱም ለብዙ [[«የሰብዓዊ መብት አቀፋዊ መግለጽ»|የሰብአዊ መብቶች]] ጥሰቶች ተጠያቂ ነው <ref name="terr">{{Cite web|url=http://www.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&_c=view&_t=rec&id=138582 |title=Самопроголошені республіки у Донецькій та Луганській областях кваліфіковано як терористичні організації |website= Офіційний сайт [[Генеральна прокуратура України|Генеральної прокуратури України]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714042248/http://www.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&_c=view&_t=rec&id=138582 |archivedate=14 липня 2015 |deadurl=no |date=16 травня 2015 |accessdate=14 липня 2015}}</ref> <ref name="terrorist">{{cite news|title=Ukraine's prosecutor general classifies self-declared Donetsk and Luhansk republics as terrorist organizations|url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html|newspaper=[[Kyiv Post]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714042846/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html |archivedate=14 липня 2915 |deadurl=no |date=16 травня 2014 |accessdate=14 липня 2015}}</ref>። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 2014 የሩሲያ ወታደሮች የዶኔትስክ ሲቪል ነዋሪ የሆነችውን ኢሪና ዶልጋንን ከፖሊው እንጨት ጋር አስረው በአደባባይ ሲደበድቧት እና ሲያዋርዷት አንድ አስደንጋጭ ክስተት ተፈጠረ <ref>[https://unwatch.org/tortured-russian-sponsored-militants-ukrainian-victim-tells-un-rights-council/ "I was tortured by Russian-sponsored militants," Ukrainian victim tells UN rights council]</ref> <ref>[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref>። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|በጃንዋሪ 2015 የዶኔትስክ አየር ማረፊያ በሩሲያ ጦር እና ተገንጣዮች ተደምስሷል]]። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩስያ ፕሮፓጋንዳ]] በዩክሬን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የሩስያ ተናጋሪውን ህዝብ ጥበቃ፣ "ከናዚዝም ጋር የሚደረገውን ትግል" እና "[[የሩሲያ ግዛት]] ታሪካዊ ግዛቶች መመለስ" በመጥቀስ በዩክሬን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት ያጸድቃል፣ ነገር ግን በተመሳሳይ ጊዜ ከ 2014 እስከ 2022 በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወታደሮች መኖራቸውን እና የኒዮ-ናዚዎች እንደ አሌክሲ ሚልቻኮቭ በሩሲያ ጦር ውስጥ መኖሩን ይክዳል <ref>[https://web.archive.org/web/20110727222851/http://romanyuk.org/172 Держава Україна  чи «проект»Україна?»]</ref> <ref>[https://galinfo.com.ua/news/ukrainskomu_mzs_vkazaly_na_antyukrainski_vystupy_putina_tekst_zvernennya_81120 Українському МЗС вказали на антиукраїнські виступи Путіна. Текст звернення]</ref>። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 በሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አሌክሲ ናቫልኒ የሚመራ ቡድን በምስራቃዊ ዩክሬን ያለውን ጦርነት ፣የኳሲ-ሪፐብሊክ ታሪክን እና ከፈጣሪዎቹ አንዱ የሆነውን ሩሲያዊ የሆነውን የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። [[ስዕል:Mariupol 20220323 002.jpg|thumb|240px|በ 2022 የፀደይ ወራት በሩሲያ ጦር እና በእሱ ቁጥጥር ስር ባለው የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ሰራዊት በማሪዮፖል ከሚገኙት በአስር ሺዎች ከሚቆጠሩት ቤቶች ውስጥ የአንዱ ፎቶግራፍ።]] በዲኔትስክ ​​ህዝብ ሪፐብሊክ ስም ሩሲያ የፈፀመችው ከባድ ወንጀል [[የማሪፖል ከበባ|በ 2022 የፀደይ ወቅት የማሪፑል ከተማን ሙሉ በሙሉ መጥፋት]] ነው <ref>[https://bahmut.in.ua/rosijski-kativni-v-okupacziyi-kudy-zabyrayut-ukrayincziv/ Російські катівні в окупації: куди забирають українців]</ref> <ref>[https://lb.ua/society/2022/04/10/512924_rosiyani_vlashtuvali_mariupoli.html Росіяни влаштували в Маріуполі "зачистку від нацистів" і вбивають людей просто на вулицях, – Андрющенко]</ref> <ref>[https://evacuation.city/articles/260781/yak-ukrainci-prohodili-filtracijni-tabori-okupantiv-5-istorij-z-mariupolya Як українці проходили фільтраційні табори окупантів: 5 історій з Маріуполя]</ref> <ref>[https://khpg.org/1608814231 ‘З мішком на голові мене привезли до катівні в Донецьку’]</ref>። ለዚህም ነው ይህች ከተማ ከጦርነቱ በፊት በዩክሬን ውስጥ ከሚገኙት አስር ምርጥ ቆንጆዎች መካከል የተመዘገበችው እና በሩሲያ ወረራ ወቅት በአውሮፓ ውስጥ በጣም አደገኛ ቦታ ነበር <ref> [https://cxid.media/articles/vyhnaty-ukraintsiv-i-zaselyty-rosiian-shcho-naspravdi-vidbuvaietsia-v-okupovanomu-mariupoli/ «Вигнати українців і заселити росіян»: що насправді відбувається в окупованому Маріуполі]</ref>። ይህች ኳሲ-ሪፐብሊክ ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልጽ ጥቃት ከመሰንዘሯ በፊት እ.ኤ.አ. የካቲት 21 ቀን 2022 በሩሲያ እንደ “ገለልተኛ መንግሥት” እውቅና ያገኘ ሲሆን በሴፕቴምበር 30 ቀን 2022 በሩሲያ በይፋ ተቀላቅሏል <ref>{{Cite news |title=So-called referenda in Russian-controlled Ukraine ‘cannot be regarded as legal’: UN political affairs chief |work=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161 |date=27 вересня 2022 |access-date=29 вересня 2022 |language=en |accessdate=2026-01-09 |archivedate=2022-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220928072533/https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161 }}</ref>። == የመገንጠል እንቅስቃሴዎች መከሰት ምክንያቶች == [[ስዕል:De Facto People's Republics in Ukraine.png|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|ከ2014 እስከ 2022 ድረስ በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች ካርታ። ከሙሉ ጥቃት በፊት]]]] [[ስዕል:2014-03-01. Protests in Donetsk. Banner "Donbass with Russia".jpg|thumb|250px|"ዶንባስ ከሩሲያ ጋር ነው" የሚል ፖስተር የያዘ የሩሲያ ታጣቂ ቡድን]] [[ስዕል:Aleksandr Zakharchenko takes an oath of office as the PM of Donetsk People's Republic.jpg|thumb|250px|ከተገንጣይ መሪዎች አንዱ አሌክሳንደር ዘካርቼንኮ]] እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት ወንጀል እና በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ሩሲያውያን ወደ ዩክሬን ማፈናቀላቸው ዋና ዋና ምክንያቶች ናቸው ፣ በዘመናችን ሁለተኛው ምክንያት ዩክሬን ፌዴሬሽን የማድረግ ሀሳብ ነው <ref>[https://www.unian.ua/politics/675233-navischo-ukrajini-federalizatsiya-vid-kuma-putina.html Навіщо Україні федералізація від кума Путіна]</ref> <ref>[https://www.unian.ua/politics/917145-federalizatsiya-moje-prizvesti-do-rozkolu-ukrajini-poroshenko.html Федералізація може призвести до розколу України - Порошенко]</ref>። == የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ == እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ እና 2000 ዎቹ ውስጥ ፣ የሩሲያ መንግስት በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በርካታ ፊልሞችን በመልቀቅ ዋና ዋና የፊልም ኩባንያዎችን ደግፏል። እንደ እውነቱ ከሆነ፣ በዘመናዊቷ ሩሲያ፣ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ የድሮ ኢምፔሪያል እና የሶቪየት ትረካዎችን ብቻ ይደግማል። ለምሳሌ "የዩክሬን ህዝብ በኦስትሪያ ጄኔራል ስታፍ የፈለሰፈው በእነሱ እና በሩሲያ መካከል አለመግባባት ለመፍጠር ነው" የሚለው ውሸት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የተካሄደውን የዘር ማጥፋት ወንጀል መካድ እና "ዩክሬናውያን እና ሩሲያውያን አንድ ህዝብ ናቸው" የሚለውን አባባል እና ለሀገሪቱ ነፃነት የሚታገሉ ሁሉ የሩሲያ ጠላቶች ናቸው። በሩሲያ ውስጥ የ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ብቅ አለ, ይህም የሀገሪቱን የውጭ ፖሊሲ ጠብ አጫሪነት እንዲጨምር አድርጓል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref>። [[ስዕል:Alexander Borodai (cropped).jpg|thumb|220px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ፣ የሩሲያ ዜጋ፣ የፑቲን ገዥ ፓርቲ አባል፣ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ ገዥ እና የጦር ወንጀለኛ]] [[ስዕል:Petrovsky22.jpg|thumb|220px|የሩሲያ ኒዮ-ናዚ ያን ፔትሮቭስኪ ከዶኔትስክ ሕዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ አሌክሳንደር ቦሮዳይ ጋር።]] እ.ኤ.አ. በ2014 የሩሲያ ሚዲያዎች ስለ “ናዚ መፈንቅለ መንግስት በዩክሬን” በመቶዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዘገባዎችን አሰራጭተዋል እና “ዩክሬን ዶንባስን ሚያዝያ 13 ቀን 2014 ቦምብ ማፈንዳት ጀመረች ምክንያቱም ክልሉ ሩሲያን መቀላቀል ስለፈለገ” ይላል። እንዲያውም የሩስያ ታጣቂዎች ሚያዝያ 12 ቀን 2014 ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረሩ እና ዩክሬን ወረራውን ለማስቆም እና ሌሎች ክልሎችን እንዳያጠቁ በኤፕሪል 13 ቀን 2014 የፀረ-ሽብር ዘመቻ ጀመሩ። በጦርነቱ ውስጥ የሩሲያ ኦፊሴላዊ ወታደራዊ ተሳትፎ በ 2022 ብቻ እውቅና ያገኘ ሲሆን ከዚያ በፊት በሩሲያ ሚዲያ ውስጥ "በኪዬቭ አገዛዝ ላይ የአካባቢ ሚሊሻዎች ጦርነት" ተብሎ ቀርቧል። እንደ ራሽያ ሚዲያ ዘገባ ከሆነ በምስራቃዊ ዩክሬን "የእርስ በርስ ጦርነት" ተቀስቅሷል ነገር ግን የሩሲያ ወታደራዊ ሰራተኞች በነዚህ "ሪፐብሊካኖች" መፈጠር ላይ መሳተፋቸው እና ከ 2014 ጀምሮ ሲዋጉ የቆዩት እውነታ እስከ 2022 ድረስ ተዘግቷል። በሩሲያ በተያዙት ሰፈሮች ውስጥ ጥብቅ የመረጃ እገዳ እና ሳንሱር እየተካሄደ ነው። ወራሪዎች ንፁሃን ዜጎችን ማፈኑን፣ ማሰቃየታቸውን እና መግደልን ቀጥለዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ደጋፊዎችም በህገ ወጥ መንገድ በእስር ቤቶች ታስረዋል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ስታሊኒዝም]] * [[ኖቮሮሲያ]] == አገናኞች == 1w53377qo1qo3a32jcs80pbiufq7md1 0 55410 395158 392380 2026-10-01T01:12:51Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 395158 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ |ሙሉ_ስም = Луганская Народная Республика |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of the Luhansk People's Republic.svg |ማኅተም_ሥዕል = COA LPR oct 2014.png |ባንዲራ_ስፋት = |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = Location of Lugansk People's Republic.png |ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በካርታው ላይ ያለው ቦታ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> |ዋና_ከተማ = [[ሉጋንስክ]] |የመንግስት_አይነት = የሩሲያ ወረራ መንግሥት |የመሪዎች_ማዕረግ = |የመሪዎች_ስም = ሊዮኒድ ፓሴችኒክ |ብሔራዊ_ቋንቋ = |የገንዘብ_ስም = |የገንዘብ_ስም = |የመሬት_ስፋት = |የመሬት_ስፋት = 8377 km² |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = |ውሀ_ከመቶ = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 1 400 000  |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = +3 |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = }} '''የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ''' ይህ በእውነቱ በዩክሬን በሉሃንስክ ክልል ውስጥ በሩሲያ የተያዙ ግዛቶች ስም ነው። ሁሉም የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አባል ሀገራት፣ ከሰሜናዊ ኮሪያ በስተቀር፣ ይህ ግዛት በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዘ የዩክሬን ሉዓላዊ አካል እንደሆነ አድርገው ይመለከቱታል። [[ጦርነት በዶንባስ|ይህ የሆነው በዶንባስ ጦርነት ወቅት ነው]]። ይህ ኳሲ-ሪፐብሊክ የተፈጠረችው ቀደም ሲል የጆርጂያ ደቡባዊ ኦሴቲያ ክልልን መቀላቀል የፈፀመውን የሩሲያ ፌዴሬሽን ወንጀል ምሳሌ በመከተል ነው። እ.ኤ.አ. በ 2014 በሩሲያ ቁጥጥር ስር ባሉ የሩሲያ ደጋፊ ቡድኖች እና በሩሲያ ድጋፍ የታወጀው በሉሃንስክ የ [[ዩክሬን]] ክዋሲ-ግዛት። በ 2022 ሩሲያን ከተቀላቀለ በኋላ በ [[ሩሲያ]] ውስጥ የክልል አካል ሆነ <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260111024948/https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi |archivedate=2026-01-11 |title=«Наступною буде УКРАЇНА» - писала газета «Тиждень» в серпні 2008 року, коли рашисти вторглися до Грузії |url=https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi |accessdate=2026-01-09}}</ref>። ከ 2014 እስከ 2022 [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ “ዶንባስ ሪፐብሊኮች ነፃነት” ተናግሯል ፣ ግን በእውነቱ የተፈጠሩት እና የሚተዳደሩት በሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በታጣቂ ኃይሎች ቀጥተኛ ቁጥጥር ስር ብቻ ነው። == ታሪክ == በ 16 ኛው -18 ኛው ክፍለ ዘመን ይህ ክልል የዩክሬን [[ኮሳኮች]] ንብረት ነበር <ref>Ігор Саєнко — Минуле українського козацтва на Луганщині. Історичні нариси. 2010 — с. 18</ref>። በ 1919 ክልሉ በሶቪየት ሩሲያ በ [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] ጊዜ ተጠቃሏል <ref>Кордюков В.В. Гришинський район у вирі 1917-1921 років. Стр 31</ref>። ከታሪክ አኳያ ክልሉ በዩክሬናውያን ለዘመናት ይኖሩበት ነበር ነገር ግን ከ[[ሆሎዶሞር|1932-1933 የሆሎዶሞር]] ጦርነት በኋላ በጆሴፍ ስታሊን በተፈጸመው ድርጊት ሩሲያውያን የጅምላ ሞት በተከሰተባቸው አካባቢዎች ማቋቋም ጀመሩ እና በሕይወት የተረፉት ዩክሬናውያን በከፊል ወደ ሩሲያ ተባረሩ። ስለዚህ በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ አንድ ትልቅ የሩስያ ዲያስፖራ ብቅ አለ። የዩክሬን ቋንቋ ከሕዝብ ሕይወት ተወግዷል፣ እና አጠቃቀሙ እንደ [[የሩሲያዊነት]] አካል በጣም ተገድቧል <ref>[https://www.ukrainer.net/rusyfikatsiia-skhodu/ Як Росія русифікувала схід України]</ref> <ref>[https://beda.media/ru/articles/istoriya-rusifikatsiyi-ru История русификации Украины]</ref>። [[ስዕል:Lenin (Luhansk 01.03.2014) 02.JPG|thumb|200px|የዩክሬን ጸሐፊ ታራስ ሼቭቼንኮ የመታሰቢያ ሐውልት በሩሲያ ባንዲራ የተሸፈነ፣ በ 2014 የተነሳው ፎቶ]] [[የሩሲያ ጸደይ|እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 7 ቀን 2014 የሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በሉሃንስክ ውስጥ የተገንጣዮች ቡድን የሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ እና "የግዛት ሉዓላዊነት" መፈጠሩን አወጁ። በዶኔትስክ ተመሳሳይ ክስተቶች ተከስተዋል]] <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/hiding-in-plain-sight/ Hiding in plain sight: Putin’s war in Ukraine]</ref>፣ [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት|ከ 2014 ጀምሮ በሩሲያ ጦር እና በተገንጣዮች መካከል በአንድ በኩል ፣ እና በሌላኛው የዩክሬን ጦር መካከል ንቁ ግጭቶች ቀጥለዋል]]። በሉሃንስክ ክልል ያለው የሰብአዊ መብት ሁኔታ [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] የከፋ ነው <ref>{{Cite web |title=Короткий огляд стану з правами людини в так званих “ЛНР” і “ДНР” |url=https://www.helsinki.org.ua/articles/korotkyj-ohlyad-stanu-z-pravamy-lyudyny-v-tak-zvanyh-lnr-i-dnr/ |accessdate=2026-01-09 |archivedate=2026-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260111024947/https://www.helsinki.org.ua/articles/korotkyj-ohlyad-stanu-z-pravamy-lyudyny-v-tak-zvanyh-lnr-i-dnr/ }}</ref>። ከሉሃንስክ ታዋቂ የጦር ሰለባዎች: አናቶሊ ፖሊያኮቭ (2015): የዩክሬን ደጋፊ የሆነ ሲቪል በመጋቢት 2015 በሉሃንስክ በታጣቂዎች ታፍኗል። ከቤተሰቡ ጋር ሳይገናኝ ከ9 ወራት በላይ በብቸኝነት ታስሮ ነበር። ማሰቃየት <ref>[https://east-sos.org/publications/anatolij_poliakov/ Оппозиционный российский блогер Анатолий Поляков: «Я до сих пор нахожусь в подвале» – Informator]</ref>። ማሪያ ቫርፎሎሜቫ (ጋዜጠኛ፣ 2015): በጃንዋሪ 2015 በ "ሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የደህንነት አገልግሎት" ተይዟል። ለ 14 ወራት በ "የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር" ውስጥ ተይዟል። የዩክሬን ጦር አባል መሆኗን “ኑዛዜ” ለማውጣት ተሠቃየች <ref>[https://detector.media/community/article/113309/2016-03-04-mariya-varfolomeieva-rozpovila-podrobytsi-pro-perebuvannya-u-poloni-lnr-dopovneno/ Марія Варфоломеєва розповіла подробиці про перебування у полоні «ЛНР» (ДОПОВНЕНО)]</ref>። ታዋቂው የሩሲያ ኒዮ-ናዚ መሪ አሌክሲ ሚልቻኮቭ የዚህ ኳሲ-ሪፐብሊክ ዜጋ ሆነ <ref>[https://an-crimea.ru/page/news/138804 Аксенов наградил живодера и неонациста Мильчакова]</ref><ref>[https://www.rferl.org/a/russian-neo-nazis-fighting-ukraine/31871760.htmlWho Are The Neo-Nazis Fighting For Russia In Ukraine?]</ref><ref>Daniel J. White Jr. Vanguard of a White Empire: Rusich, the Russian Imperial Movement, and Russia’s War of Terror (англ.). — Monterey, California: Naval Postgraduate School, 2023. — 158 p.</ref>። የሩስያ ፕሮፓጋንዳ በዩክሬን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የሩስያ ተናጋሪውን ህዝብ ጥበቃ፣ "ከናዚዝም ጋር የሚደረገውን ትግል" እና "[[የሩሲያ ግዛት]] ታሪካዊ ግዛቶች መመለስ" በመጥቀስ በዩክሬን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት ያጸድቃል፣ ነገር ግን በተመሳሳይ ጊዜ ከ 2014 እስከ 2022 በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወታደሮች መኖራቸውን እና የኒዮ-ናዚዎች እንደ አሌክሲ ሚልቻኮቭ በሩሲያ ጦር ውስጥ መኖሩን ይክዳል <ref>[https://web.archive.org/web/20110727222851/http://romanyuk.org/172 Держава Україна  чи «проект»Україна?»]</ref> <ref>[https://galinfo.com.ua/news/ukrainskomu_mzs_vkazaly_na_antyukrainski_vystupy_putina_tekst_zvernennya_81120 Українському МЗС вказали на антиукраїнські виступи Путіна. Текст звернення]</ref>። [[ስዕል:Наслідки боїв за Сєвєродонецьк, 2022 рік.jpg|thumb|270px|በሩሲያ ጦር እና በሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ሰራዊት የተደመሰሰችው የሴቬሮዶኔትስክ ከተማ]] በአጠቃላይ፣ ከ2014 እስከ 2021፣ የተባበሩት መንግስታት በኳሲ-ሪፐብሊክ ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ የማሰቃያ ጉዳዮችን አረጋግጧል፣ በብልት ብልት ላይ የኤሌክትሪክ ንዝረት፣ የአስገድዶ መድፈር ዛቻ እና የግዳጅ እርቃንነትን ጨምሮ። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 በሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አሌክሲ ናቫልኒ የሚመራ ቡድን በምስራቃዊ ዩክሬን ያለውን ጦርነት ፣የኳሲ-ሪፐብሊክ ታሪክን እና ከፈጣሪዎቹ አንዱ የሆነውን ሩሲያዊ የሆነውን የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። ይህች ኳሲ-ሪፐብሊክ ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልጽ ጥቃት ከመሰንዘሯ በፊት እ.ኤ.አ. የካቲት 21 ቀን 2022 በሩሲያ እንደ “ገለልተኛ መንግሥት” እውቅና ያገኘ ሲሆን በሴፕቴምበር 30 ቀን 2022 በሩሲያ በይፋ ተቀላቅሏል <ref>{{Cite news |title=So-called referenda in Russian-controlled Ukraine ‘cannot be regarded as legal’: UN political affairs chief |work=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161 |date=27 вересня 2022 |access-date=29 вересня 2022 |language=en |accessdate=2026-01-09 |archivedate=2022-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220928072533/https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161 }}</ref>። ከ2022 ጥቃት በኋላ፣ ማሰቃየት ይበልጥ ስልታዊ ሆነ፣በተለይ የዩክሬን ደጋፊ በሆኑ ተጠርጣሪዎች፣የሩሲያ ፓስፖርት ለመቀበል ፈቃደኛ ባልሆኑ ሲቪሎች ላይ ወይም ከዩክሬን ጦር ሃይሎች ጋር ግንኙነት ባላቸው። ሰርሂ ቦይቹክ (የዩክሬን ወታደር፣ በጁላይ 2022 በሉሃንስክ ክልል ተይዟል)፡ ከተያዘበት ጊዜ ጀምሮ ስቃይ - ድብደባ፣ የኤሌክትሪክ ንዝረት፣ ውርደት። ለ27 ወራት የተካሄደ፣ በጥቅምት 2024 በእስረኞች ልውውጥ ተፈታ <ref>[https://chortkiv.city/articles/390946/vin-povernuvsya-zasudzhenij-moskalskimi-nelyudami-sergij-bojchuk-iz-chortkivschini Він повернувся – засуджений москальськими нелюдами Сергій Бойчук із Чортківщини]</ref>። [[ስዕል:Луганск, 12 апреля 2014 года. Красная Площадь, у здания Луганского института культуры и искусств. (30417942881).jpg|thumb|200px|በሩሲያ በተያዘች ከተማ ውስጥ በአካባቢው ነዋሪዎች በተለጠፈ ተለጣፊ ላይ የተቀረጸው ጽሑፍ “ሉሃንስክ ዩክሬን ናት” ይላል]] == የመገንጠል እንቅስቃሴዎች መከሰት ምክንያቶች == [[ስዕል:2014-07-10. Луганская область 045.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ተዋጊ]] [[ስዕል:De Facto People's Republics in Ukraine.png|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|ከ2014 እስከ 2022 ድረስ በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች ካርታ። ከሙሉ ጥቃት በፊት]]]] [[ስዕል:Vladimir Putin at award ceremonies (2022-12-20) 02.jpg|thumb|270px|የሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ መሪ ሊዮኒድ ፓሴችኒክ እና ፑቲን]] እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት ወንጀል እና በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ሩሲያውያን ወደ ዩክሬን ማፈናቀላቸው ዋና ዋና ምክንያቶች ናቸው ፣ በዘመናችን ሁለተኛው ምክንያት ዩክሬን ፌዴሬሽን የማድረግ ሀሳብ ነው <ref>[https://www.unian.ua/politics/675233-navischo-ukrajini-federalizatsiya-vid-kuma-putina.html Навіщо Україні федералізація від кума Путіна]</ref> <ref>[https://www.unian.ua/politics/917145-federalizatsiya-moje-prizvesti-do-rozkolu-ukrajini-poroshenko.html Федералізація може призвести до розколу України - Порошенко]</ref>። == የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ == እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ እና 2000 ዎቹ ውስጥ ፣ የሩሲያ መንግስት በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በርካታ ፊልሞችን በመልቀቅ ዋና ዋና የፊልም ኩባንያዎችን ደግፏል። እንደ እውነቱ ከሆነ፣ በዘመናዊቷ ሩሲያ፣ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ የድሮ ኢምፔሪያል እና የሶቪየት ትረካዎችን ብቻ ይደግማል። ለምሳሌ "የዩክሬን ህዝብ በኦስትሪያ ጄኔራል ስታፍ የፈለሰፈው በእነሱ እና በሩሲያ መካከል አለመግባባት ለመፍጠር ነው" የሚለው ውሸት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የተካሄደውን የዘር ማጥፋት ወንጀል መካድ እና "ዩክሬናውያን እና ሩሲያውያን አንድ ህዝብ ናቸው" የሚለውን አባባል እና ለሀገሪቱ ነፃነት የሚታገሉ ሁሉ የሩሲያ ጠላቶች ናቸው። በሩሲያ ውስጥ የ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ብቅ አለ, ይህም የሀገሪቱን የውጭ ፖሊሲ ጠብ አጫሪነት እንዲጨምር አድርጓል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref>። [[ስዕል:Milchakov.png|thumb|250px|የሩሲያ ኒዮ-ናዚ አሌክሲ ሚልቻኮቭ የተማረኩ የዩክሬን ወታደሮችን እያሰቃዩ እና ሰው በላ ቢሉም በግል ፑቲን ተሸልመዋል <ref name="sanctions-ua">{{cite web |title=ALONG THE SANCTIONED PERSONS: MILCHAKOV Alexey Yurevich |url=https://sanctions.nazk.gov.ua/en/sanction-person/4611/ |website=War & Sanctions |access-date=27 September 2022}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |last=Sheldon |first=Michael |date=23 January 2024 |title=The Man in the Matching Uniform: Investigating a Rusich Atrocity in Syria |url=https://www.bellingcat.com/news/2024/01/23/the-man-in-the-matching-uniform-investigating-a-rusich-atrocity-in-syria/ |access-date=4 April 2024 |website=bellingcat |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Замаринували в банці: неонацист Мільчаков розповів, як росіяни відрізали руку українському полоненому, відео |url=https://apostrophe.ua/ua/news/society/accidents/2023-11-17/zamarinovali-v-banke-neonatsist-milchakov-rasskazal-kak-rossiyane-otrezali-ruku-ukrainskomu-plenniku-video/308698 |access-date=2025-07-08 |website=Апостроф |language=uk}}</ref>።]] [[ስዕል:Nizhnekamsk imam at Lugansk.jpg|thumb|250px|የአካባቢው ቄስ]] [[ስዕል:Sobyanin in LPR (2022-12-02) 04.jpg|thumb|250px|በሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ ወታደሮች መካከል የሩሲያ ዋና ከተማ ከንቲባ]] እ.ኤ.አ. በ2014 የሩሲያ ሚዲያዎች ስለ “ናዚ መፈንቅለ መንግስት በዩክሬን” በመቶዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዘገባዎችን አሰራጭተዋል እና “ዩክሬን ዶንባስን ሚያዝያ 13 ቀን 2014 ቦምብ ማፈንዳት ጀመረች ምክንያቱም ክልሉ ሩሲያን መቀላቀል ስለፈለገ” ይላል። እንዲያውም የሩስያ ታጣቂዎች ሚያዝያ 12 ቀን 2014 ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረሩ እና ዩክሬን ወረራውን ለማስቆም እና ሌሎች ክልሎችን እንዳያጠቁ በኤፕሪል 13 ቀን 2014 የፀረ-ሽብር ዘመቻ ጀመሩ። በጦርነቱ ውስጥ የሩሲያ ኦፊሴላዊ ወታደራዊ ተሳትፎ በ 2022 ብቻ እውቅና ያገኘ ሲሆን ከዚያ በፊት በሩሲያ ሚዲያ ውስጥ "በኪዬቭ አገዛዝ ላይ የአካባቢ ሚሊሻዎች ጦርነት" ተብሎ ቀርቧል። በሩሲያ በተያዙት ሰፈሮች ውስጥ ጥብቅ የመረጃ እገዳ እና ሳንሱር እየተካሄደ ነው። ወራሪዎች ንፁሃን ዜጎችን ማፈኑን፣ ማሰቃየታቸውን እና መግደልን ቀጥለዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ደጋፊዎችም በህገ ወጥ መንገድ በእስር ቤቶች ታስረዋል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ታላቅ ሽብር]] == አገናኞች == 216e0az8m5z17hb2pdl1w348s8wl0x5 3 55933 395153 2026-09-30T14:48:31Z ወንደሰን አለማየሁ 60976 /* የኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ!!!.... */ አዲስ ክፍል 395153 wikitext text/x-wiki == የኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ!!!.... == የኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ ሁኔታ እጅግ ውስብስብ እና ተለዋዋጭ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥ ይገኛል። ዋና ዋናዎቹን ኩነቶች በሚከተሉት ነጥቦች ማጠቃለል ይቻላል፦ ​1. የጸጥታ ሁኔታ እና ግጭቶች ​በአሁኑ ወቅት በሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች የታጠቁ ግጭቶች ቀጥለዋል። ​በአማራ ክልል፦ በመንግስት ኃይሎች እና በፋኖ ታጣቂዎች መካከል ያለው ግጭት የቀጠለ ሲሆን፣ ይህም በክልሉ መደበኛ እንቅስቃሴዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። ​በኦሮሚያ ክልል፦ ከኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት (OLA) ጋር ያለው ግጭት በተለያዩ አካባቢዎች አሁንም መፍትሄ ያላገኘ የጸጥታ ስጋት ሆኖ ቀጥሏል። ​በትግራይ ክልል፦ የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ተግባራዊ እየተደረገ ቢሆንም፣ የጊዜያዊ አስተዳደሩ ምስረታ፣ የተፈናቃዮች መመለስ እና የወሰን ጉዳዮች አሁንም ትኩረት የሚሹ አጀንዳዎች ናቸው። ​2. የኢኮኖሚ ሪፎርም እና ፖለቲካዊ አንድምታው ​መንግስት በቅርቡ ተግባራዊ ያደረገው የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲ ማሻሻያ (በተለይም የብር ምንዛሬ በገበያ እንዲወሰን መደረጉ) በፖለቲካው ረገድ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኗል። ​ይህ እርምጃ የኑሮ ውድነትን በማባባሱ በማህበረሰቡ ውስጥ ቅሬታዎችን እየፈጠረ ይገኛል። ​በሌላ በኩል፣ መንግስት ይህ ሪፎርም ለረጅም ጊዜ የኢኮኖሚ እድገት አስፈላጊ መሆኑን እየገለጸ ነው። ​3. ብሄራዊ ምክክር እና የሰላም ጥረቶች ​ሀገራዊ ችግሮችን በውይይት ለመፍታት የብሄራዊ ምክክር ኮሚሽን ስራዎችን እያከናወነ ይገኛል። ​ኮሚሽኑ በአሁኑ ወቅት በአጀንዳ ማሰባሰብ ሂደት ላይ ቢሆንም፣ አንዳንድ የተቃዋሚ ፓርቲዎች እና የታጠቁ ቡድኖች "ሂደቱ ሁሉንም አሳታፊ አይደለም" በሚል ጥርጣሬያቸውን ሲገልጹ ይስተዋላል። ​4. ቀጣናዊ ውጥረት (ዲፕሎማሲ) ​የኢትዮጵያ የውጭ ፖሊሲም ከውስጣዊ ፖለቲካው ጋር ተሳስሮ ውጥረት ውስጥ ይገኛል፦ ​ከሶማሊያ ጋር፦ ኢትዮጵያ ከሶማሊላንድ ጋር የተፈራረመችው የመግባቢያ ስምምነት (MoU) ከሶማሊያ መንግስት ጋር ከፍተኛ ዲፕሎማሲያዊ ግጭት ፈጥሯል። ​የዓባይ ግድብ፦ ከግብፅ እና ሱዳን ጋር ያለው ድርድር አሁንም ወደ የመጨረሻ ስምምነት አልደረሰም። ​ማጠቃለያ፦ በአጠቃላይ የኢትዮጵያ ፖለቲካ በሰላም ንግግር ፍላጎት እና በተግባራዊ ግጭቶች መካከል ባለ ውጥረት ውስጥ ይገኛል። የመንግስት ትኩረት የኢኮኖሚ ማረጋጋት እና የጸጥታ ማስከበር ላይ ሲሆን፣ ተቃዋሚዎች ደግሞ ሰፊ የፖለቲካ ምህዳር እና አሳታፊ የሰላም ውይይት እንዲኖር እየጠየቁ ነው። በአጠቃላይ ህዝብ ፀጥ ብሏል እንደተመቸው ነገር!!!!..... [[አባል:ወንደሰን አለማየሁ|ወንደሰን አለማየሁ]] ([[አባል ውይይት:ወንደሰን አለማየሁ|talk]]) 14:48, 30 ሴፕቴምበር 2026 (UTC) 43lpzasjfrxfrekb6n7wubaek6dh8pc 395154 395153 2026-09-30T14:52:55Z ወንደሰን አለማየሁ 60976 /* የዛሬዋን ቀን # ትረግማታለህ ! */ አዲስ ክፍል 395154 wikitext text/x-wiki == የኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ!!!.... == የኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ ሁኔታ እጅግ ውስብስብ እና ተለዋዋጭ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥ ይገኛል። ዋና ዋናዎቹን ኩነቶች በሚከተሉት ነጥቦች ማጠቃለል ይቻላል፦ ​1. የጸጥታ ሁኔታ እና ግጭቶች ​በአሁኑ ወቅት በሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች የታጠቁ ግጭቶች ቀጥለዋል። ​በአማራ ክልል፦ በመንግስት ኃይሎች እና በፋኖ ታጣቂዎች መካከል ያለው ግጭት የቀጠለ ሲሆን፣ ይህም በክልሉ መደበኛ እንቅስቃሴዎች ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። ​በኦሮሚያ ክልል፦ ከኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት (OLA) ጋር ያለው ግጭት በተለያዩ አካባቢዎች አሁንም መፍትሄ ያላገኘ የጸጥታ ስጋት ሆኖ ቀጥሏል። ​በትግራይ ክልል፦ የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት ተግባራዊ እየተደረገ ቢሆንም፣ የጊዜያዊ አስተዳደሩ ምስረታ፣ የተፈናቃዮች መመለስ እና የወሰን ጉዳዮች አሁንም ትኩረት የሚሹ አጀንዳዎች ናቸው። ​2. የኢኮኖሚ ሪፎርም እና ፖለቲካዊ አንድምታው ​መንግስት በቅርቡ ተግባራዊ ያደረገው የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲ ማሻሻያ (በተለይም የብር ምንዛሬ በገበያ እንዲወሰን መደረጉ) በፖለቲካው ረገድ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኗል። ​ይህ እርምጃ የኑሮ ውድነትን በማባባሱ በማህበረሰቡ ውስጥ ቅሬታዎችን እየፈጠረ ይገኛል። ​በሌላ በኩል፣ መንግስት ይህ ሪፎርም ለረጅም ጊዜ የኢኮኖሚ እድገት አስፈላጊ መሆኑን እየገለጸ ነው። ​3. ብሄራዊ ምክክር እና የሰላም ጥረቶች ​ሀገራዊ ችግሮችን በውይይት ለመፍታት የብሄራዊ ምክክር ኮሚሽን ስራዎችን እያከናወነ ይገኛል። ​ኮሚሽኑ በአሁኑ ወቅት በአጀንዳ ማሰባሰብ ሂደት ላይ ቢሆንም፣ አንዳንድ የተቃዋሚ ፓርቲዎች እና የታጠቁ ቡድኖች "ሂደቱ ሁሉንም አሳታፊ አይደለም" በሚል ጥርጣሬያቸውን ሲገልጹ ይስተዋላል። ​4. ቀጣናዊ ውጥረት (ዲፕሎማሲ) ​የኢትዮጵያ የውጭ ፖሊሲም ከውስጣዊ ፖለቲካው ጋር ተሳስሮ ውጥረት ውስጥ ይገኛል፦ ​ከሶማሊያ ጋር፦ ኢትዮጵያ ከሶማሊላንድ ጋር የተፈራረመችው የመግባቢያ ስምምነት (MoU) ከሶማሊያ መንግስት ጋር ከፍተኛ ዲፕሎማሲያዊ ግጭት ፈጥሯል። ​የዓባይ ግድብ፦ ከግብፅ እና ሱዳን ጋር ያለው ድርድር አሁንም ወደ የመጨረሻ ስምምነት አልደረሰም። ​ማጠቃለያ፦ በአጠቃላይ የኢትዮጵያ ፖለቲካ በሰላም ንግግር ፍላጎት እና በተግባራዊ ግጭቶች መካከል ባለ ውጥረት ውስጥ ይገኛል። የመንግስት ትኩረት የኢኮኖሚ ማረጋጋት እና የጸጥታ ማስከበር ላይ ሲሆን፣ ተቃዋሚዎች ደግሞ ሰፊ የፖለቲካ ምህዳር እና አሳታፊ የሰላም ውይይት እንዲኖር እየጠየቁ ነው። በአጠቃላይ ህዝብ ፀጥ ብሏል እንደተመቸው ነገር!!!!..... [[አባል:ወንደሰን አለማየሁ|ወንደሰን አለማየሁ]] ([[አባል ውይይት:ወንደሰን አለማየሁ|talk]]) 14:48, 30 ሴፕቴምበር 2026 (UTC) == የዛሬዋን ቀን # ትረግማታለህ ! == የዛሬዋን ቀን # ትረግማታለህ ! አዎ! ዛሬ ቁጭ ብለህ በፌስቡክ ላይ ፃፍ፣ ተሳደብ፣ ቀስቅስ፣ ሰዎችን አጋጭ፣ በሆነው ባልሆነው፤ በረባው ባልረባው ተባላ ... ነገ ሀገር ሲተራመስ -- ኔትዎርኩ ሲዘጋ፤ መብራቱ ሲጠፋ፤ ውሀው ሲቋረጥ፤ የምትበላው ስታጣ፤ ገንዘብ በኪስህ ሞልቶ ለሻይ እንኳን ከቤትህ ለመውጣት ሲያቅትህ የት እንደምትገባ ግራ ይገባሀል። ዛሬ ያቀለልካት ሰላም ደም እምባ ብታለቅስ መልሰህ አታገኛትም። ዛሬማ ሰላም ነው ፎክር እንጂ...የቤትህ አናት ላይ ሲተኮስ፤ የቦንብ ናዳው ሲውርድ፤ ሰው ወጥቶ ሲቀር ስትሰማ፤ ህፃናት ሲረግፉ ስታይ፤ ህዝብ እየተሰደደ የበረሀ ሲሳይ ሲሆን፥ ባህር ውስጥ ሰጥሞ ሲቀር ስታይ...የዛሬዋን ቀን # ትረግማታለህ ። ምነው ጌታ ባልፈጠርከኝ ትላለህ። ብቻህን ያለወንድም፤ ያለእናት አባት፤ ያለዘመድ ስትቀር መፈጠርህን ትጠላለህ። ዛሬ ያቀለልካትን ሰላም ደም እምባ ብታለቅስ መልሰህ አታገኛትም። ዛሬማ ሰላም ነው ፎክር...አቅራራ...ህዝብ ቀስቅስ...ተነሳ በለው፣ ግደለው በል! የለኮስከው እሳት አመድ ሲያደርግህ የሰላምን ዋጋ ያን ጊዜ ትረዳዋለህ! Share በማርግ ላልሰማው እናስም🙏 [[አባል:ወንደሰን አለማየሁ|ወንደሰን አለማየሁ]] ([[አባል ውይይት:ወንደሰን አለማየሁ|talk]]) 14:52, 30 ሴፕቴምበር 2026 (UTC) fimpko2gncukbvibq9b0skt88l36xx5