ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 55936 395164 2026-10-03T04:29:10Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378055492|Krasue]]" 395164 wikitext text/x-wiki ክራሱ ''ክራሱ'' በደቡብ ምስራቅ እስያ የተለያዩ ክልሎች ውስጥ ተመሳሳይ አፈ ታሪካዊ አካላትን ያቀፈ ህብረ ከዋክብት ነው፤ እነዚህ የክልል ልዩነቶች ሁሉም የሚጋሩት የአካል ክፍሎች እና አንጀቶች በአንገቱ ላይ የተንጠለጠሉ የአካል ክፍሎች እና አንጀቶች ባሉበት የሴት ራስ መሆኑ ነው። ''ከክራሱ'' ጋር፣ ''አህፕ'' ( {{langx|km|អាប}} አለ። ) [[ካምቦዲያ|በካምቦዲያ]] ; ''ካሱ'' ( {{langx|lo|ກະສື}} , ) [[ላዎስ|በላኦስ]] ፤ ''ኩያንግ'' ፣ ''ፖክ-ፖክ'' ወይም ''ሊያክ'' [[ኢንዶኔዥያ|በኢንዶኔዥያ]] ፣ እንዲሁም ''ፔላሲክ'' ፣ ''ፔሌሲት'' ፣ ''ፔናንጋላን'' ወይም ''ፔናንጋል'' ፣ የመጨረሻዎቹ አራቱም [[ማሌዢያ|በማሌዥያ]] ፣ [[ብሩናይ|በብሩኒ]] እና [[ሲንጋፖር|በሲንጋፖር]] ይገኛሉ፤ ''ማላይ'' {{langx|vi|ma lai}} ) [[ቬት ናም|በቬትናም]] ፤ ''ማናናንግጋል'' የታጋሎግ አቻ ወይም የታችኛው ግማሽ አካሉ የተነጠለ ፍጡር ነው። ለማራናኦ ሕዝብ ጭንቅላትን የሚለይ ፍጡር "ካሊባዶት" ይባላል፤ ለቪሳያኖች ደግሞ "እሺ-ኦክ፣ ኡንጋ-ኡንጋ ወይም [https://stoicaswang.wordpress.com/2017/03/13/ungga-ungga-the-flying-head/ ዉግውግ"] (አካሎቹ በአየር ላይ ሲወዛወዙ በሚሰሙት ድምፅ ምክንያት) ሁሉም [[ፊሊፒንስ|በፊሊፒንስ]] ይገኛሉ። [[ጃፓን|የጃፓን]] አፈ ታሪክ ከደቡብ ምስራቅ እስያ አቻዎቻቸው ጋር በጣም ተመሳሳይ የሆኑ ''ኑኬኩቢ'' እና ''ሮኩሮኩቢ'' የሚባሉ የዮካይ ፍጥረታትም አሉት። እንደ ታይላንድ የስነ-ምህዳር ባለሙያ <ref>''Essays on Thai Folklore'', Editions Duang Kamol, {{ISBN|974-210-345-3}}</ref> ራጃዶን ገለጻ ፣ ''ክራሱ'' በዊል-ኦ-ዘ-ዊስ - ሲል ... ስለ ፍካት አመጣጥ የተሞከሩት ማብራሪያዎች ረግረጋማ በሆኑ አካባቢዎች ሚቴን መኖሩን ያካትታሉ። <ref>{{Cite web|url=http://news.mthai.com/general-news/149342.html|title=Mthai News Reporter}}</ref> ''ክራሱ'' ብዙውን ጊዜ ''[[Krahang|ከክራሃንግ]]'' ጋር በተመሳሳይ አካባቢ እንደሚኖር ይነገራል፤ ይህ የታይላንድ አፈ ታሪክ የወንድ መንፈስ ነው። ይህ መንፈስ ከመሬት በላይ ባለው አየር ላይ በማንዣበብ ይንቀሳቀሳል፣ ምክንያቱም የታችኛው አካል የለውምና። ጉሮሮው በተለያዩ መንገዶች ሊወከል ይችላል፣ ወይ እንደ ትራኪያ ብቻ ወይም እንደ ሙሉ አንገት ። ከጭንቅላቱ በታች ያሉት የአካል ክፍሎች ብዙውን ጊዜ [[ልብ|ልብን]] እና የሆድ ርዝመት ያላቸውን የአንጀት ክፍሎች ያካትታሉ፣ <ref>{{Cite web|url=http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/350/4350/images/exit4893.jpg|title=Movie poster}}</ref> የመናፍስትን ስግብግብነት ባህሪ የሚያጎሉ የአንጀት ክፍሎችን ያካትታሉ። በታይላንድ ፊልም ''ክራስዌ ቫለንታይን'' ላይ፣ ይህ መንፈስ እንደ [[ሳምባ|ሳንባ]] እና [[ጉበት]] ባሉ ተጨማሪ የውስጥ አካላት ይወከላል፣ ነገር ግን መጠኑ በጣም ቀንሷል እና ከአናቶሚ አንፃር ከጭንቅላቱ ጋር ተመጣጣኝ አይደለም። የውስጥ ብልቶቹ አንዳንድ ጊዜ [[ደም|በደም]] የተነከሩ እና የሚያብረቀርቁ ሆነው ይታያሉ በዘመናዊ ውክልናዎች ውስጥ ጥርሶቿ ብዙውን ጊዜ በያካ ውስጥ ሹል ጥርሳቸውን ያካትታሉ ( {{langx|th|ยักษ์}} ) ወይም የቫምፓየር ፋሽን። <ref>{{Cite web|url=http://www.thaifilm.com/imgUpload/reply317321_กระสือสวาท.jpg|title=''Krasue Sawath'' ("กระสือสวาท"), Thai dubbed version of Hong Kong movie 'Witch with the Flying Head' film poster}}</ref> በ ''"Ghosts of Guts Eater"'' ፊልም ላይ በጭንቅላቷ ዙሪያ የብርሀን ብርሃን አላት። ''ክራሱ'' ''እናቴ አርብ'' {{langx|km|កូនអើយ ម្តាយអាប}} ጨምሮ በክልሉ ውስጥ በርካታ ፊልሞችን ታይቷል ። )። ''ክራስዌ እም'' በመባልም የሚታወቀው ይህ የካምቦዲያ አስፈሪ ፊልም በካምፑቺያ ህዝባዊ ሪፐብሊክ ውስጥ በአካባቢው የተሰሩ ፊልሞች ከሌሉ እና በኬመር ሩዥ ዘመን [[ካምቦዲያ|በካምቦዲያ]] የአካባቢው አፈ ታሪክ ጭቆና ከተፈጸመ በኋላ የመጀመሪያው ፊልም መሆኑ ልዩ ነው። [[ፊሊፒንስ|በፊሊፒንስ]] ተመሳሳይ መንፈስ አለ፤ ማናናንግጋል ፤ እርጉዝ ሴቶችን የሚያጠቃ የአካባቢ መንፈስ። t871ul38hmq285z5st2ve04xgzqikap 0 55937 395165 2026-10-03T05:22:14Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370077514|Nak (film)]]" 395165 wikitext text/x-wiki {{የፊልም መረጃ|ሙዚቃ=Boyd Kosiyabong|ርዕስ_በሌላ_ቋንቋ=Thai}} '''''Nak''''' ( {{langx|th|นาค}} ) ኤፕሪል 3፣ 2008 <ref>{{Cite web|title=Nak movie}}</ref> የተለቀቀ እና በኋላም በታይላንድ ፒቢኤስ ኪድስ በቴሌቪዥን የተለቀቀ የታይላንድ አኒሜሽን ዳርክ ፋንታሲ ሱፐርናሽናል አክሽን ኮሜዲ ሆረር ፊልም ነው። በ [[Natthaphong Ratanachoksirikul]] ዳይሬክት የተደረገ እና በፕራቻያ ፒንካው እና ቦይድ ኮሲያቦንግ ፕሮዲዩስ፣ ሳሲካን [[Sasikan Apichataworasin|አፒቻታዎራሲን]] ፣ [[Chukiet Auimsuk|ቹኪየት አዪምሱክ]] ፣ [[Supab Chaiwisuthikun|ሱፓብ ቻይዊሱቲኩን]] ፣ [[Anyarit Pitakkul|አንያሪት ፒታኩል]] ፣ [[Nawarat Techarathanaprasert|ናዋራት ተቻራታናፕራሰርት]] እና ፔትችታይ ዎንግካምላኦ ተሳትፈዋል። ፊልሞቹ የሚያመለክቱት ማይ ናክ (አፒቻታውራሲን) እና ጓደኞቿ የሰውን ልጅ አደጋ ላይ የሚጥል ኃይለኛ ክፉ መንፈስን ሲዋጉ ነው። ናክ በታይ አፈ ላጤ የተመሰረተ ፊልም ነው። በዚህ ፊልም ላይ የሚታዩት የታይላንድ ሰዎች የሚያውቋቸው ሌሎች መንፈሶች ''Phi Hua Kat'', ''[[Krahang]]'', ''Krasue'', ''Phi Am'', ''Nang Tani'', ''Nang Takian'' እና ''Phi Phong'' . እንደ ዮትሱያ ካይዳን ታሪክ ላይ በተመሠረቱት የጃፓን አስፈሪ ፊልሞች ላይ የወጣው ታዋቂው የበቀል መንፈስ ( ''onryō'' ) ''ፊ ዪፑን'' ያሉ ከሌሎች ዳራዎች የመጡ መናፍስትም በዚህ ፊልም ውስጥ ሚና አላቸው። csfejruh9c1bal2fx16jjcm2ua8s18k 0 55938 395166 2026-10-03T05:37:38Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378057632|Manananggal]]" 395166 wikitext text/x-wiki ማናናጋል(Manananggal)ከፊሊፒኖ አፈ ላጤ የተፈጠረ መንፈስ ናት:: መንፈሷ ከወገብ እስከ ጭንቅላት ለማካፈል ችሎታ አላት:: ጥርሶቹና ክንፎቹ እንደ ቫምፓየር አይነት መልክ ይሰጡታል። 34hnu18it6jbmmx6om70p4qfsqglxmw 0 55939 395167 2026-10-03T06:07:26Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378127344|Aswang]]" 395167 wikitext text/x-wiki '''አስዋንግ''' በፊሊፒንስ አፈ ታሪክ ውስጥ እንደ ቫምፓየሮች ፣ መናፍስት ፣ ጠንቋዮች ፣ የቪሴራ ሱከርስ እና የሰው-አውሬ ዲቃላዎች (ብዙውን ጊዜ ውሾች፣ ድመቶች፣ አሳማዎች) ያሉ የተለያዩ ክፉ እና ተንኮለኛ ቅርጾችን የሚቀይሩ ፍጥረታትን ለመግለጽ የሚያገለግል አጠቃላይ ቃል ነው። አስዋንግ የሚባል መንፈስ በፊሊፒኖ አፈ ላጤ ታሪክ,ተረቶች እና ጥበቦች ላይ የሚታወቅ ጠንቋይ ወይም ሴጣን ነው:: የስፔን ቅኝ ገዢዎች አስዋንግ በ16ኛው ክፍለ ዘመን እንኳን በፊሊፒንስ አፈ ታሪካዊ ፍጥረታት መካከል በጣም የሚፈራ እንደነበር አስተውለዋል። <ref>{{Cite book|last1=Scott|first1=W.H.|title=Barangay: Sixteenth-century Philippine Culture and Society.|date=July 18, 2018|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-971-550-135-4}}</ref> ሌሎችን ከመጉዳት ውጪ የተለየ ምክንያት ባይኖራቸውም፣ ባህሪያቸው ባህላዊ የፊሊፒንስ እሴቶችን እንደ መገልበጥ ሊተረጎም ይችላል። አስዋንግ በተለይ በሉዞን ደቡባዊ ክፍሎች እና በሚንዳናኦ እና ቪያስያ አንዳንድ ክፍሎች፣ በተለይም በካፒዝ የቪዛያን ግዛት ውስጥ ተወዳጅ ነው። <ref name="Clark">{{Cite web|title=Etymology of ASWANG: Where did the word come from?|url=https://www.aswangproject.com/etymology-aswang/}}</ref> lugwbwjxtka6q6xqwjwdp94ah8nvxzg 0 55940 395168 2026-10-03T06:24:39Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376334951|Mandurugo]]" 395168 wikitext text/x-wiki ማንዱሩጎ በፊሊፒኖ አፈ ላጤ ታሪክ ነው እና ከቫምፓየር ተመሳሳይ ነው:: የተለያዩ ''አስዋንግ'' (ፊሊፒኖ ቅርፅሺፍተር )፣ ማንዱሩጎ ከቫምፓየር ጋር ይመሳሰላል። በቀን የሚያምሩ ወጣት ሴቶች ናቸው ግን በምሽት ክንፋቸውን አውጥተው ለምግብ(ሰው እና እንስሶች)ይሄዳሉ በምግብ ፍለጋ ከክራሱ እና ማናናጋል ተመሳሳይ ነው:: በታጋሎግ እና [[መካከለኛ ቢኮልኛ|ቢኮል]] ተናጋሪዎች ዘንድ ተወዳጅ የሆኑት ታሪኮቹ ብዙ ልዩነቶች አሏቸው። <ref>{{Cite journal|last=PERTIERRA|first=RAUL|date=1983|title=Viscera-Suckers and Female Sociality: The Philippine Asuang|journal=Philippine Studies|volume=31|issue=3|pages=319–337}}</ref> አንዳንድ ጊዜ ማንዱሩጎ እነሱን ለማጥመድ ያልተጠረጠሩ ወንዶችን ያገባል፣ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=njDRfG6YVb8C&q=Mandurugo&pg=PA59|title=Encyclopedia of Demons in World Religions and Cultures|last=Bane|first=Theresa|date=2012-01-09|publisher=McFarland|isbn=9780786488940|language=en}}</ref> ወይም አንድ ባል ብቻ መርጦ ደም ለመጠጣት እንቅስቃሴዎቿን እንደ ሽፋን በመጠቀም ወደ ሌሎች መንደሮች ለመመገብ ይበርራል። <ref>{{Cite journal|last=Ramos|first=Maximo|date=1969|title=The Aswang Syncrasy in Philippine Folklore}}</ref> 7zs5cnffcwqaxecgvurnm8jebu393p9 0 55941 395169 2026-10-03T07:08:56Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376706358|Lampang province]]" 395169 wikitext text/x-wiki '''ላምፓንግ''' ( {{langx|th|ลำปาง}} , ; ሰሜናዊ ታይላንድ : ) በላይኛው ሰሜናዊ ታይላንድ ውስጥ ከሚገኙት ሰባ ስድስት [[ታይላንድ|የታይላንድ]] ግዛቶች ( ''changwat'' ) አንዱ ነው። የላምፓንግ የድሮ ስም ''ኬላንግ ናኮን'' ነበር። g92bozglrx3ocoqjneb957hbww428zb 0 55942 395170 2026-10-03T07:14:53Z Pikachumousie 61015 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348882620|Krachappi]]" 395170 wikitext text/x-wiki [[File:Khrueang_Mahori_Piphat_(1929,_p._21).jpg|right|thumb|በ1929 የተነሳው ምስል በታይላንድ ክላሲካል የሙዚቃ ስብስቦች ውስጥ በብዛት ጥቅም ላይ የሚውሉ ሶስት ባህላዊ የታይላንድ የሙዚቃ መሳሪያዎችን ያሳያል፤ እነሱም ቻክሄ ፣ ፊን ናምታኦ እና ክራቻፒ ናቸው።]] '''''ክራቻፒ''''' (ታይ [[wiktionary:กระจับปี่|፡ กระจับปี่]] ፣ [kra.tɕàp.pìː] ተብሎም ይጠራል)፣ እንዲሁም '''''grajabpi''''' ተብሎ ይጻፋል፣ የተነቀለ ፣ የታይላንድ ሉጥ ሲሆን በማዕከላዊ የታይላንድ ክላሲካል ሙዚቃ ውስጥ ጥቅም ላይ ይውላል። በሁለት ኮርስ ውስጥ አራት ክሮች ያሉት ሲሆን እነዚህም በፕሌክትረም የተነጠቁ እና ከቲክ ወይም ከጃክፍሩት እንጨት የተገነቡ ናቸው። በቀኝ እጅዎ ቀጭን የእንጨት ጣውላዎችን የያዘውን ዘንግ በመያዝ እና ገመዱን በግራ ጣትዎ እየጫኑ ሽቦዎቹን ወደ ውስጥና ወደ ውጭ በማወዛወዝ መጫወት ይቻላል። ክራቻፒ ብዙውን ጊዜ ማሆሪ በተባለ ባንድ ውስጥ ከአራት እስከ ስምንት የሙዚቃ መሳሪያዎች ያሉት ይጫወታል። የባህል ፕሮሞሽን መምሪያ በ2011 ''ክራቻፒን'' እንደ ባህላዊ ቅርስ ዘርዝሯል። ''ክራቻፒ'' የታይላንድ ጥንታዊ የሙዚቃ መሣሪያ ሲሆን ከአንድ ምዕተ ዓመት በላይ ከታይላንድ ሕዝብ ጋር ቆይቷል። ''የክራቻፒ'' መልክ፣ የመጫወት ዘዴ እና ዘፈን ሁሉም ከታይላንድ ታሪክ ጋር የተያያዙ ናቸው። የታይላንድ የሙዚቃ መሳሪያዎች በ4 ቡድኖች የተከፈለ ሲሆን እነሱም ስትረም ፣ ክር ፣ ፐርከሽን እና ናስ ናቸው። ''የክራቻፒ'' አመጣጥ አሻሚ ነው ምክንያቱም ማስረጃ እጥረት አለ። ይሁን እንጂ፣ ከኢትኖሙዚክሎጂስት የተወሰደ ግምት በታይላንድ ሰዎች ወይም በአጎራባች አገሮች የተፈጠረ ነው የሚል ነው። የሙዚቃ መሳሪያው አመጣጥ ከምስራቅ የመጣ እንደሆነ የሚገመተው በህንድ ውስጥ ካቻፒ የሚባል ተመሳሳይ የሙዚቃ መሳሪያ ካገኙ በኋላ ሲሆን በጃይኒዝም ስነ-ጽሑፍ ውስጥ ብዙ ጊዜ ቀርቧል። ከዚህም በላይ ካቻፒ የተሰኘው የሙዚቃ መሣሪያ በብዙ የህንድ ሥነ-ጽሑፍ ላይ ታይቷል፤ ለምሳሌ የሳራስዋቲ ሥዕል የሂንዱ አምላክ በ200 ዓክልበ. የተገኘውን ካቻፒን ትይዛለች። ምንም እንኳን ''ክራቻፒ'' በከፍተኛ ማህበረሰብ ውስጥ ብዙም ጎልቶ የማይታይ ቢሆንም፣ ''ፊንና'' ''ሱንግ'' በዕለት ተዕለት ሕይወት ውስጥ ትልቅ ሚና መጫወታቸውን ቀጥለዋል። የካምቦዲያው አቻ ''ቻፔይ ዳንግ ቬንግ'' ወይም ''ቻፔይ'' ይባላል። <ref>{{Cite web|title=krachappi|url=https://digitalstamp.suppa.jp/musical_instruments_k/krachappi.html}}</ref> ic9vh0tf1xpmzezcle9nt07kqsjjsiz