Wikipǣdia angwiki https://ang.wikipedia.org/wiki/Heafodtramet MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Syndrig Mōtung Brūcend Brūcendmōtung Wikipǣdia Wikipǣdiamōtung Ymele Ymelmōtung MediaWiki MediaWikimōtung Bysen Bysenmōtung Help Helpmōtung Flocc Floccmōtung TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 411 230881 228622 2026-06-10T15:11:38Z Mirlim 129544 /* Stæfrof */ 230881 wikitext text/x-wiki {{Geþeode | nama = Ænglisċ | agenspræc = | gelōmlicu in = | folc = | grād = | cynnlicu endebyrdung = <div align="left"> [[Indo-Europisca spræca|Indo-Europisc]] *[[Germanisca spræca|Germanisc]] **[[Westgermanisca spræca|Ƿest-germanisc]] ***[[Angelfresisca sprǣca|Ænglisc-Fresisc]] ****Ænglisc</div> | ambihtlicu sprǣc = | geregolod fram = | ISO 639-1 = | ISO 639-2 = ang | ISO 639-3 = ang | SIL = | landscipe = Old_English_Map.png | ƿikipǣdia = ang }} '''Ænglisċ sprǣċ''' is [[Westgermanisca spræca|Ƿestgermanisc]] geþeode on hwelc spræcon [[Engle]] swelce of [[450]] oþ [[1150]] gear. Ænglisc boccræft ætieƿde on seofoþe gearhundred. Æfter [[Normandisca Forcyme|Normandisce infare]] 1066 geares, [[Frencisc sprǣc|Frencisc]] geƿearð geþeode æþelnesse for oþrum gearhundredum and Ænglisc ongann ƿendan hrædlice to [[Middelenglisc spræc|Middelænglisce]]. Ænglisc geþeode aras fram spræcum Ængliscra and Seaxiscra landsetena fiftan gearhundredes. Ær on [[Englaland|Englalande]] wæron Bryttisc and [[Læden]] geþeodu. Ænglisc hæfde feoƿer spræca: [[Norþhymbra Rīce|Norþanhymbrisc]], [[Mierce|Miercisc]], [[Cent|Centisc]] and [[Westseaxena Rīce|Westseaxisc]]. Ƿestseaxisc ƿearð heafodgereord Ængliscra geƿrita, þeah þe [[Niwenglisc spræc|andweard Ænglisc]] spræc aras of Miercisce and Scyttisc spræc aras of Norþanhymbrisce. Æfter [[Wīcingas|ƿincinga]] tocyme, spræc norþernra and easternra landa wæs underþeoded mihte [[Denisc sprǣc|Deniscra spræca]]. Ænglisc bið sum [[Angelfresisca sprǣca|Angelfresisc]] geþeode, and hæfð [[Ealdfresisc sprǣc|Ealdfresisc]] and [[Ealdseaxisc sprǣc|Ealdseaxisc]] to neahmægum. Sƿa sƿa oþru Ealdgermanisc geþeodu, Ænglisc is sƿiþe ungelic to Niƿenglisce and unymbfangenlic to andƿeardum wordliendum. Innan [[Ænglisc grammaticcræft|Ænglisce stæfcræfte]] naman, togeiecendlicu naman, binaman and ƿord habbað fela gebigendlicra geendunga and fulfreo bið ƿorda endebyrd. Ieldeste Ænglisce inaƿrittinge wæron [[Rūna|runisce]], ac of sƿelce seofoþan gearhundrede hie ƿurdon aƿended on [[Læden stæfrof|Lædene stæfrofe]]. == Stær == Ænglisc, geþeode seofon gearhundreda, ƿæs cwic and wendende fram Ængliscra and Seaxiscra ymbcerre on fifte gearhundred oð Normandisce glom endleftan gearhundredes. Nu heafodgerim Ængliscra ƿorda is gesearod into timan miste, þeah þa þe oferbidon habbað mæstne dæl. Boclar aras æfter cristnunge, þe gelamp on seofoþe gearhundred. Ieldest Ænglisc geƿeorc bið Cædmones ymen. Ær wæron rune, ac hie ne sindon fæste andgiete. Þonne eac Læden stæfrof wæs besett. Þurh gegaderunge landa [[Ælfred Micela|Ælfrædes Micles cyninges]], geþeode gereces and gewrita gewearð Ƿestseaxisc. He underwreþode lare on Ænglisc mid Lædene and ƿende sume geƿeorc him seolf. He eac onbryrde æþele anfealdre gerecednesse. Lætre geƿrita gesettung aras æfter Æþelwold, [[Wintanceaster|Ƿintanceastre]] biscop, and ƿæs gefolgod oþrum writerum. Seo gesettung heolde oð Frencisce menn, þa Ænglisc blann ƿesan geþeode boclare. Man mæg todælan stær Ænglisces on: * Foreænglisc (450 oð 650). Her næron nane gewritu butan runum. * Hræd Ænglisc (650 oð 900). Her wæron forman gewritu, Cædmon, [[Bēda|Beda]], Cynewulf and Ealdhelm. * Læt Ænglisc (900 oð 1150). Her wæs siþmest ansien Ænglisces. Æfter Ænglisce ƿæron [[Middelenglisc spræc|Middelænglisc]] (1150 oð 1500), Hræd Niƿenglisc (1500 oð 1650) and [[Niwenglisc spræc|Niƿenglisc]] (1650 oð nu). == Landspræce == Gelice [[Niwenglisc spræc|Niƿenglisc]] nis hal, Ænglisc æghƿær behƿearf, ac Foreænglisc, sƿa þeah hƿæþre, man eftscieppeð to forneah ealre tungan. Mæste dæle wendunge geþeodes belumpon on īġlande. Fram teoþan gearhundrede Ƿestseaxisc geƿearð gesettung geƿrita ealles Englalandes, ac folc þurhƿunodon spræcan on heora gereord. Ƿæron feower heafodspræce: Norþanhymbrisc, Miercisc, Centisc and Ƿestseaxisc. Norþanhymbrisc and Miercisc arun gelic. Man mæg tosceadan Ƿestseaxisc on Hræd Ƿestseaxisc and Læt Ƿestseaxisc. Dene fordydon fela Ængliscra geƿrita wiþutan Ƿestseaxiscra landum. Æfter Normandisce infare, Ƿestseaxisc hreas to geþeode ealles Englalandes and Niwenglisc aras of Miercisce and [[Scotta Englisc|Scotta spræc]] aras of Norþanhymbrisce, þeah Ænglisc tunge and ƿord betest oferƿunodon on Ƿestseaxiscra lande. == Hlydlar == Se Ænglisc gereord hæfþ seofen clipiendra (on Boclæden "vocalum") þa sind '''a''', '''e''', '''i''', '''o''', '''u''', '''y''', '''æ'''; sƿa sƿa twegenhlyda (on Boclæden "diphthongorum") feoƿer þa sind '''ea''', '''eo''', '''io''', '''ie'''. "Ie" gestent ane on Ƿestseaxna bispræce, and "io" abad on Norþanhymbrum æfter ðe ellesƿise wearþ hit 'eo'. Englisc hæfþ samodsƿegende ("consonantes") '''b''', '''c''', '''d''', '''f''', '''g''', '''h''', '''k''', '''l''', '''m''', '''n''', '''p''', '''r''', '''s''', '''t''', '''x''', '''z''', '''þ''', '''ð''', '''ƿ'''. All '''š''', == Stæfrof == {|class="wikitable" style="border-collapse:collapse;" |- [[S]][[t]][[æ]][[f]][[r]][[ō]][[f]] ! colspan="36" | Micel geog |- |width=3% align="center"|[[A]]||width=3% align="center"|[[Æ]]||width=3% align="center"|[[B]]||width=3% align="center"|[[C]]||width=3% align="center"|[[D]]||width=3% align="center"|[[Ð]]||width=3% align="center"|[[E]]||width=3% align="center"|[[F]]||width=3% align="center"|[[G]]||width=3% align="center"|[[H]]||width=3% align="center"|[[I]]||width=3% align="center"|[[L]]||width=3% align="center"|[[M]]||width=3% align="center"|[[N]]||width=3% align="center"|[[O]]||width=3% align="center"|[[P]]||width=3% align="center"|[[R]]||width=3% align="center"|[[S]]||width=3% align="center"|[[T]]||width=3% align="center"|[[Þ]]||width=3% align="center"|[[U]]||width=3% align="center"|[[Ƿ]]||width=3% align="center"|[[X]]|| width="3%" align="center" |[[Y]] |- ! colspan="36" | Lȳtel geog |- |width=3% align="center"|[[a]]||width=3% align="center"|[[æ]]||width=3% align="center"|[[b]]||width=3% align="center"|[[c]]||width=3% align="center"|[[d]]||width=3% align="center"|[[ð]]||width=3% align="center"|[[e]]||width=3% align="center"|[[f]]||width=3% align="center"|[[g]]||width=3% align="center"|[[h]]||width=3% align="center"|[[i]]||width=3% align="center"|[[l]]||width=3% align="center"|[[m]]||width=3% align="center"|[[n]]||width=3% align="center"|[[o]]||width=3% align="center"|[[p]]||width=3% align="center"|[[r]]||width=3% align="center"|[[s]]||width=3% align="center"|[[t]]||width=3% align="center"|[[þ]]||width=3% align="center"|[[u]]||width=3% align="center"|[[ƿ]]||width=3% align="center"|[[x]]|| width="3%" align="center" |[[y]] |} == Seo eac == * [[Ænglisc grammaticcræft]] * [[Help:Innoþ]] {{Ænglisc stæfrōf}} {{Stycce}} {{Bysen:Ġermanisċa sprǣċa}} [[Flocc:Englisc sprǣc| ]] [[Flocc:Westgermanisca sprǣca]] tddbxaf8mebe5xpcv0rvwyp1dfitfiu