Wikipedia
anwiki
https://an.wikipedia.org/wiki/Portalada
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Media
Especial
Descusión
Usuario
Descusión usuario
Wikipedia
Descusión Wikipedia
Imachen
Descusión imachen
MediaWiki
Descusión MediaWiki
Plantilla
Descusión plantilla
Aduya
Descusión aduya
Categoría
Descusión categoría
Portal
Descusión Portal
TimedText
TimedText talk
Módulo
Descusión módulo
Evento
Evento discusión
Andorra
0
1211
2478581
2477878
2026-09-27T02:02:22Z
RenatoGar
80073
2478581
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo tracta sobre o '''Prencipau d'Andorra'''. Ta atros emplegos se veiga [[Andorra (desambigación)]].''
{{Ficha de país
| nombre = Prencipau d'Andorra
| nombre_oficial = Principat d'Andorra
| nombre_común = Andorra
| de = d'
| imachen_bandera = Flag of Andorra.svg
| imachen_escudo = Coat_of_arms_of_Andorra.svg
| imachen_escudo_grandaria = 80px
| simbolos =
| imachen_mapa = Europe location ANR.png
| lema_nacional = ''Virtus Unita Fortior''<br />([[latín]]: «A unión fa la fuerza»)
| himno_nacional = ''[[El Gran Carlemany, Mon Pare]]''
| capital = [[Andorra la Viella]]
| capital_población = 22.440
| capital_cor_fmt =
| capital_cor =42_30_N_1_31_E_ 42°30′ N 1°31′ E
| ciudat_prencipal = [[Andorra la Viella]]
| idiomas_oficials = [[Idioma catalán|Catalán]]
| gubierno = [[Prencipau|Prencipau parlamentario]]
| enfiladors_titols = Co-prencipe francés<br />Co-prencipe episcopal<br />President d'o gubierno
| enfiladors_nombres = [[Emmanuel Macron]] <br />[[Joan Enric Vives i Sicília]]<br />[[Xavier Espot Zamora]]
| establimiento= Independencia
| establimiento_fitas =
| establimiento_calendatas = [[1278]]
| superficie = 468
| superficie_posición = 196
| superficie_augua = 0%
| mugas = 120,3
| costas =
| población = 77.543
| población_posición = 185
| población_densidat = 165.69
| población_anyada = 2019
| PIB = EUR€ 2.742.040.000
| PIB_anyada = 2018
| PIB_posición = 177
| PIB_per_capita = EUR€ 35,361.54
| moneda = [[Euro]] <small>(€)</small> = 100 [[cent]]s
| chentilicio = Andorrano/a{{DACC}}
| horario = [[UTC]]+1
| horario_estiu = [[UTC]]+2
| cctld = [[.ad]]
| codigo_telefonico = +376
| prefixo_radiofonico = C3E-C2N
| codigo_ISO = 020 / AND / AD
| miembro_de = [[ONU]], [[UNESCO]], [[OMS]], [[OSCE]], [[CIN]], [[OEI]], [[Consello d'Europa|COE]], [[UIT]].
| notas =
}}
O '''Prencipau d'Andorra''' (''Principat d'Andorra'' en [[idioma catalán|catalán]]), u simplament '''Andorra''', ye un chicot [[país]] y [[estau]] montanyoso con 65 picos de mas de 2.500 m d'[[altaria]] y sin [[costa]] situato en los [[Pireneus]], entre [[Espanya]] y [[Francia]]. Mug a o norte con os [[Departamentos de Francia|departamentos]] [[Francia|franceses]] de [[Pireneus Orientals]] y [[Arièja]] y a o sud con [[Catalunya]], estando uno d'os países mas chicoz d'o mundo y o mayor [[microestau]] d'Europa, con os suyos 468 [[km²]] de [[superficie]], encara que por a suya [[Población humana|población]] en ye nomás que o segundo, con os suyos 84.484 habitants.
Mientres muito tiempo estió probe y aislato, pero ha conseguito prosperar muito dende a [[Segunda Guerra Mundial]] gracias a o [[turismo]] y por estar un [[paradiso fiscal]]. No tien [[exercito]], a suya esfensa ye responsabilidat d'Espanya y Francia, herencio d'a situación historica d'Andorra, que dica [[1993]] estió o zaguer [[Feudalismo|estau feudal]] d'Europa: dende [[1278]] y mientres 715 anyadas, o país estió un territorio de sobiranía feudal compartita, d'una man por o [[Diocesi d'Urchel|bispe d'Urchel]] y d'atra man d'o [[Condato de Foix|conte de Foix]], a qui succedió en primeras o [[Reino de Francia|rei de Francia]] y dimpués a [[Republica Francesa]]. En l'actualidat, Andorra se define como un estau social y democratico de dreito rechito por un [[coprencipau parlamentario]], estando os coprencipes actuals [[Joan Enric Vives]] ([[Lista de bispes d'Urchel|bispe d'Urchel]]) y [[Emmanuel Macron]] ([[president de Francia]]). L'actual chefe d'o [[Gubierno d'Andorra]] ye [[Antoni Martí Petit]].
A [[luenga oficial]] d'Andorra ye o [[Idioma catalán|catalán]], estando o [[catolicismo]] a relichión d'a mayor parti d'os suyos habitants.
== Historia ==
{{Articlo principal|Historia d'Andorra}}
Seguntes diz a [[lechenda]], Andorra fue fundata por l'emperador [[Carlo Magno]]. Se diz que cinco mil andorranos, a las órdens de [[Marco Almugaver]], aduyoron a os exercitos imperials, que se trobaban en o [[cuello de Pimorent]] y en [[Campcardós]], a luitar contra os musulmans d'[[Al-Andalus]]. Carlos Magno, en reconoixencia a l'aduya que li heban feito os suyos habitants, atorgó a suya protección a Andorra, declarando-la pueblo sobirán l'anyo [[805]].<ref name="pta_bh">[https://web.archive.org/web/20110912030510/http://www.andorra.ad/ca-ES/Andorra/Pagines/historia.aspx ''Breu història''], en o ''Portal Turistico d'Andorra''.</ref> En l'Archivo d'o Prencipau, se i conserva una carta d'a fundación d'Andorra, atorgata por Carlos Magno, encara que ixa carta no ye acceptata por toz os historiadors en haver estau redactata en una epoca muit posterior.<ref name="pc_bha">[http://www.patrimonicultural.ad/index.php?option=com_content&task=view&id=35&Itemid=51 ''Breu història d'Andorra''] d'o Patrimonio Cultural d'Andorra.</ref>
=== Prehistoria y Edat Antiga ===
Mientres o [[Mesolitico]], bellos chicoz grupos humans s'instaloron en [[cueva]]s amanatas a la [[Río Valira|Valira]], como por eixemplo a Balma de [[la Margineda]] (9000 aC - 8000 aC),<ref name="Diccionari">''Diccionari d'Història de Catalunya'' Edicions 62, Barcelona, 1998. {{ISBN|84-297-3521-6}}.</ref> o mas antigo [[chacimiento arqueolochico]] d'Andorra.<ref name="Vilawebhist">{{ca}} [http://www.vilaweb.cat/noticia/450785/20020109/noticia.html ''L'anàlisi confirma que les restes d’Ordino són de l'andorrà més antic conegut fins ara''], en [[VilaWeb]].</ref> D'o [[Neolitico]] meyo s'han trobato os apedacamientos de la Feixa del Moro en [[Juverri]]. O [[5 de chunio]] de [[2001]] se troboron en [[Ordino]] un [[sarcofago]] feito con losas de [[pizarra]] que conteneba os repuis humans mas antigos d'as vals, amás de brazalets y recipients d'[[alfarería]] de [[ceramica]] con [[alimento]]s.<ref name="Vilawebhist"/><ref name=mania>{{fr}} [http://www.andorramania.com/histoire_fra.htm www.andorramania.com - ''Histoire de l'Andorre''].</ref> Y entre as edaz de [[Edat de Bronce|Bronce]] y d'o [[Edat d'o Fierro|Fierro]] s'han trobato os d'el Cedre en [[Santa Coloma d'Andorra|Santa Coloma]] (2000 aC - 1000 aC).<ref name="Diccionari"/>
Os repuis arqueolochicos tamién preban a existencia d'una civilización prelatina, que charraba una luenga [[Idioma basco|basco]]-[[idioma aquitán|aquitana]], que ha deixato repuis prou evidents en a toponimia andorrana,<ref name=histo1>[http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0003864 ''Andorra. Història. La formació d'Andorra'']. Enciclopèdia Catalana.</ref> que podría estar o pueblo d'os [[andosins]]. O que ye indiscutible ye que en o chacimiento de l'Oral, en a parroquia d'[[Encamp]], s'han trobato repuis d'a [[cultura iberica]].<ref name="Diccionari"/> A primera referencia escrita sobre os andosins se troba en a descripción que en fació l'historiador griego [[Polibio]] sobre lo paso d'[[Hanibal Barca|Hanibal]] por os [[Pireneus]].<ref name="Diccionari"/> As fuents historiograficas describen a os andosins como un grupo organizato arredol d'una ciudat en as vals d'Andorra con un espacio rural y que fácil que siga un subgrupo d'os [[cerretans]] d'a part alta d'a val d'o [[río Segre]].<ref name="pc_bha" /> Se conoix tmién que os andosins heban establito relacions [[Comercio|comercials]] a traviés d'a [[vía romana]] ''Strata Ceretana'' de l'[[Alto Urchel]] y a [[Cerdanya]].<ref name="raco_re">{{ca}} Maria Àngels Ruf: [http://www.raco.cat/index.php/AnnalsGironins/article/view/54259/63750 ''El Roc d'Enclar (Andorra)''.</ref> En [[Sant Vicenç d'Enclar]], encara que ye un chacimiento medieval, tamién se i han trobato monedas i ainas romanas.<ref name="Diccionari"/>
Mientres o [[sieglo V]] os [[visigodos]] fuoron prenendo o control de territorios d'o sud de [[Galia]] y [[Hispania romana|Hispania]] adintro de l'[[Imperio Romano d'Occident]].<ref name=histo1/> En ixas envueltas, Andorra siempre estió a la marguin d'o [[reino visigodo de Tolosa]] y dimpués d'o [[reino visigodo de Toledo]] en estar-ne prou luent y estar-ne prou aislata, pero a un ran local ya feba parte d'a [[diocesi d'Urchel]].<ref name="Diccionari"/>
=== Edat Meya ===
Tres sieglos dimpués, os [[musulmans]] berbers y arabes d'o [[Califato Omeya de Domás]] conquerioron a [[peninsula iberica]], trescruzando dillá d'os [[Pireneus]] t'atacar o [[Reino franco]]. Mientres bels anyos, as vals d'Andorra dependeban indreitament d'os sarracins dica l'anyo [[785]].<ref name="Diccionari"/> L'anyo [[732]], [[Carlos Martel]] los redotó en a [[batalla de Piteus (732)|batalla de Piteus]], aturando asinas a suya expansión enta o norte, encara que continoron asentatos en os Pireneus. Posteriorment [[Carlos Magno]] creyó a [[Marca Hispanica]] integrando-ie Andorra a l'[[Imperio Carolinchio]]<ref>{{es}} Fernando de los Ríos: ''[http://books.google.es/books?id=IjMUkQZCNgoC&pg=PA216&dq=Marca+Hisp%C3%A0nica+andorra&hl=ca&ei=0De8TZWgIpGr8AP08bTMBQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CHEQ6AEwAw#v=onepage&q&f=false Vida e instituciones de Andorra], Anthropos Editorial, 1997 p.216, Obras Completas ISBN 847658511X.''</ref> l'anyo [[817]].
== Organización politico-administrativa ==
{{Articlo principal|Organización politico-administrativa d'Andorra}}
[[Imachen:Andora.png|thumb|right|250px|Parroquias d'Andorra.]]
Andorra se divide en siet [[Parroquias d'Andorra|parroquias]], tanto eclesiasticament<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20101124064628/http://www.esglesiacatolica.ad/ca/node/38 Parròquies d'Andorra]. [[Ilesia Catolica d'Andorra]]</ref> como civil. Civilment, a parroquias son o primer y unico ran administrativo por debaixo d'o [[Gubierno d'Andorra]], encara que belunas tienen organizacions menors com os ''cuarts'' ([[Ordino]], [[la Massana]] y [[Sant Julià de Lòria]]) u os ''veïnats'' (en [[Canillo]]).<ref>{{ca}} https://web.archive.org/web/20110209050956/http://www.andorra.ad/ca-es/andorra/pagines/els_comuns2.aspx Les Parròquies]. Portal Turístic d'Andorra. Andorra Turisme</ref> O gubierno que chestiona a parroquia se diz [[común]], formato por os [[consellero comunal|consellers comunals]] (cargo esleito equivalent a o [[consellero]]) y os que encabezan o gubierno comunal o [[consul mayor]] (equivalent a l'[[alcalde]]) y o [[consul menor]].
* [[Canillo]], ye a parroquia mas ampla d'o país.
* [[Encamp]].
* [[Ordino]], ye a parroquia mas a o norte d'o país.
* [[La Massana]].
* [[Andorra la Viella]], ye a parroquia mas poblata, a suya ciudat prencipal ye a capital d'o país.
* [[Sant Julià de Lòria]], ye a parroquia mas a o sud d'o país (muga con Espanya).
* [[Escaldes-Engordany]], ye a parroquia de mas recient creyación (formata en 1978).
Popularment as parroquias d'as vals d'a [[Valira d'Orient]] y d'a [[Valira d'o Norte]], ye decir as parroquias d'[[Encamp]], [[Canillo]], [[la Massana]] y [[Ordino]], s'han conoixito como os ''parroquias altas''. Por contraposición a la resta de parroquias se les diz, pero no tanto sobén, ''parroquias baixas''. Encara que tamién se puet trobar a denominación de ''parroquias centrals'' ta as d'[[Andorra la Viella]] y [[Escaldes-Engordany]].<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20090425202026/http://www.iea.ad/cres/observatori/temes/transit2semestre2006.htm Trànsit i transport públic: Segon semestre del 2006. Institut d'Estudis Andorrans. 2006</ref><ref>{{ca}} [http://www.cenma.ad/webcenma/1%20JORNADES/mases.pdf Els riscos naturals a Andorra]. Centre de Recerca en Ciències de la Terra. Institut d'Estudis Andorrans (2001)</ref>
== Cheografía fisica ==
{{Articlo principal|Cheografía d'Andorra}}
[[Imachen:Andorra topographic map-ca.svg|thumb|250 px|Mapa topografico d'Andorra.]]
[[Imachen:Andorra nasa world wind.png|thumb|250 px|Imachen de satelite d'Andorra.]]
[[Imachen:Montañaandorrana.JPG|thumb|250 px|Paisache alpín andorrano.]]
Andorra se troba en a [[Peninsula Iberica]], en a cordelera d'os [[Pireneus]] en una rechión montanyosa formata por l'alta cuenca d'a [[río Valira|Valira]]. Bi ha 65 picos con mas de 2.500 m d'altaria, d'os que o [[pico Comapedrosa|Comapedrosa]] en ye o mas alto con 2.942 m. Ye una rechión de [[cinglo]]s y de [[val]]s estreitas por a on fluyen numerosos cursos d'augua que s'unen ta formar os diferents [[río]]s prencipals.<ref>{{ca}} Bastida i Areny, Roser. Atlas d'Andorra. Conselleria d'Educació, Cultura i Joventut (Govern d'Andorra) 1991. ISBN 9991390634</ref> Bi ha dos vals prencipals situatas en o Pireneu axial, afluents d'a Valira: a ribera d'Ordino u [[Valira Norte]] y a [[Valira d'Encamp]] u d'Orient, que s'unen en [[Les Escaldes]].<ref name="GEC_and">[http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0003858 «Andorra».]. l'Enciclopèdia. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana.</ref> En [[2004]], a [[val d'o Madriu-Perafita-Claror]] fue declarada [[Patrimonio d'a Humanidat]] por a [[UNESCO|Unesco]].<ref>{{en}} [http://whc.unesco.org/en/list/1160/ Madriu-Perafita-Claror Valley]. [[UNESCO]]</ref> [[Andorra la Viella]] ye a capital mas alta d'[[Europa]].<ref>{{ca}} [http://www.wikinoticia.com/cat/entreteniment/turisme/67872-andorra-la-vella-simpatica-capital Andorra la Vella, simpàtica capital]. Wiki Notícia. 9 d'agosto de 2009</ref>
=== Relieve ===
O país se caracteriza por as suyas tucas de materials [[paleozoico]]s, que se debantan por dencima d'os 2.600 msnm y tienen o suyo punto mas alto a 2.942 msnm amán d'o [[Plan de l'Estany]] en a muga hispano-francesa. A obertura d'as vals en planas se debe a l'orichen [[sistema morfoclimatico glacial|glacial]] de belunas d'ellas, entreficatas entre fuertes pendients y en as partis altas bi ha [[circo glaciar|circos glaciars]].<ref name="GEC_and"/> L'actividat humana se centra en a val transversal norte-este - sud-ueste, que a partir d'o [[puerto d'Envalira]], con 2.407 msnm, baixa dica os 840 msnm, cuan a [[Valira]] dentra en [[Catalunya]].
=== Hidrografía ===
O país ye travesato por tres ríos prencipals. A [[Valira d'Orient]] naixe en a parti mas oriental, tien un recorrito de 23 km y pasa por as poblacions de [[Canillo]] y [[Encamp]], confluindo con o río [[Valira d'o Norte]], que naixe en os [[lacos de Tristaina]], tien un recorrito de 14 km y pasa por as poblacions d'[[Ordino]] y [[la Massana]] ta en zaguerías, plegar en a localidat d'[[Escaldes-Engordany]], a on confluye con dos ríos ta formar a [[Valira|Gran Valira]], con un recorrito d'11,6 km y un cabal anyal meyano de 13 m<sup>3</sup> cubicos por segundo. Iste zaguero, en a suya baixada enta o sud, remata desembocando en o [[río Segre]] en [[la Seu d'Urgell]] que, a la vegada, ye afluent d'o [[río Ebro]].
Andorra tien mas de 60 [[laco]]s. Os mas representativos son o [[laco de Juclar]], a superficie d'o cual ye a mas ampla de toz os lacos d'o Prencipau con 21 hectarias y que, mientres a epoca estival y debito a la manca d'augua, puet veyer-se dividito en tres lacos diferents, encara que en realidat ye o mesmo, o [[laco de l'Illa]] con 13 hectarias, o [[estanyo d'Engolasters]] con 7 hectarias y os tres [[lacos de Tristaina]].
=== Vechetación ===
A vechetación ye tipica d'o [[versant]] meridional d'os Pireneus, de tipo montanyosa continental con [[Zonación altitudinal|pisos bioclimaticos]]: selva submediterrania de [[caixico]]s y [[Quercus ilex|carrasca]]s, mas entalto [[Abies alba|abet]] y [[pinar]]s de [[Pinus sylvestris|pin royo]] (piso [[piso montán|montán]]), [[pinar]]s de [[Pinus uncinata|pin negro]] (piso [[piso subalpín|subalpín]]), y a la fin [[tasca]]s u pratos [[piso alpín|alpin]]s en as [[tuca]]s.<ref name="GEC_and" />
=== Fauna ===
A fauna que ye a tipica d'alta montanya con presencia de [[vueitre]], [[Capra aegagrus aegagrus|craba salvache]], [[Rupicapra pyrenaica|sarrio]], [[Vulpini|rabosa]], [[Pyrrhocorax pyrrhocorax|gralla de pico royo]], [[Lepus|liebre]], [[Pica pica|garza]], [[Sciurus vulgaris|esquiruelo]], [[Sus scrofa scrofa|chabalín]], [[Salmo trutta fario|truita]] etc.<ref>{{ca}} [http://www.xtec.es/crp-cerdanya/comenius/Andorra%20fauna%20cat.htm Fauna]. Xarxa Telemàtica Educativa de Catalunya (XTEC)</ref><ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110817152846/http://www.cyberandorra.com/wiki/es/andorra Andorra, el mayor de los pequeños estados europeos]. Cyberandorra.com</ref> Se pueden trobar especies autoctonas, d'o [[Pireneu catalán]], como a [[vaca parda d'os Pireneus]] y l'[[Ursus arctos|onso pardo]].<ref>{{ca}} [http://www.3cat24.cat/noticia/85033/altres/Franca-Espanya-i-Andorra-estudien-conjuntament-la-reintroduccio-de-los-bru-als-Pirineus França, Espanya i Andorra estudien conjuntament la reintroducció de l'ós bru als Pirineus]. 3cat24</ref>
=== Clima ===
{{Articlo principal|clima d'Andorra}}
O clima ye [[clima mediterranio|mediterranio d'alta montanya]] ixuto, suau y fresco por a nueit mientres o [[verano]] y fredo con precipitacions en forma de [[nieu]] d'[[hibierno]], se producen variacions en o clima pendendo de l'altaria y a orientación y tien un porcentache alto de días soliatos.<ref name="GEC_and" /><ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20081211191031/http://www.bbc.co.uk/weather/world/country_guides/results.shtml?tt=TT003330 Country Guides]. [[British Broadcasting Corporation]] (BBC)</ref> D'hibierno a temperatura meyana d'as poblacions d'altaria meyana como [[Les Escaldes]] ye de -1 °C de minima y 6 °C de maxima, en o verano a meyana oscila entre os 12 °C (min.) y 26 °C (max.).<ref>{{en}} [http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003330 Average Conditions]. British Broadcasting Corporation (BBC)</ref>
{| class="bellataula" style="margin:0 auto; text-align:center;"
|+ '''Temperaturas y precipitacions en Andorra'''<br />
|- style="background:#bbbbbb; color:#000000;"
|style="background:#ffffff; border-left-style:hidden; border-top-style:hidden;"|
| '''Chn.''' || '''Feb.''' || '''Mar.''' || '''Abr.''' || '''May''' || '''Chn''' || '''Chl.''' || '''Ago.''' || '''Set.''' || '''Oct.''' || '''Nov.''' || '''Avi.''' || '''Anyo'''
|- style="color:#000000;"
|style="background:#dddddd; text-align:left;"| '''T° max''' ''(meyana)'' [°C]
|style="background:#FFCC66;"| 10
|style="background:#FFCC66;"| 11
|style="background:#FFCC66;"| 14
|style="background:#FFAA00;"| 16
|style="background:#FFAA00;"| 19
|style="background:#FF9900;"| 22
|style="background:#FF7700;"| 25
|style="background:#FF7700;"| 26
|style="background:#FF9900;"| 23
|style="background:#FFAA00;"| 19
|style="background:#FFCC66;"| 13
|style="background:#FFCC66;"| 11
|style="background:#FFAA00;"| '''17,42'''
|- style="background:#66ccff;"
|style="background:#dddddd; color:#000000; text-align:left;"| '''T° mín''' ''(meyana)'' [°C]
|style="background:#FCF1BC;"| 1
|style="background:#FCF1BC;"| 2
|style="background:#FCF1BC;"| 4
|style="background:#FFEE99;"| 5
|style="background:#FFEE99;"| 9
|style="background:#FFCC66;"| 12
|style="background:#FFCC66;"| 14
|style="background:#FFCC66;"| 14
|style="background:#FFCC66;"| 12
|style="background:#FFEE99;"| 8
|style="background:#FCF1BC;"| 4
|style="background:#FCF1BC;"| 2
|style="background:#FFEE99;"| '''7,25'''
|- style="background:#66ccff;"
|style="background:#dddddd; color:#000000; text-align:left;"| '''Precipitacions''' [mm]
|style="background:#B7FFFF;"| 34
|style="background:#B7FFFF;"| 37
|style="background:#B7FFFF;"| 46
|style="background:#99CCFF;"| 63
|style="background:#71A8E0;"| 105
|style="background:#99CCFF;"| 69
|style="background:#99CCFF;"| 65
|style="background:#71A8E0;"| 98
|style="background:#99CCFF;"| 81
|style="background:#99CCFF;"| 73
|style="background:#99CCFF;"| 68
|style="background:#99CCFF;"| 69
|style="background:#99CCFF;"| '''808'''
|}
== Demografía ==
=== Relichión ===
A población autoctona d'Andorra ye [[Ilesia Catolica|catolica]]; Andorra pertanye a la [[diocesi d'Urchel]].
== Economía ==
{{Articlo principal|Economía d'Andorra}}
[[Imachen:Hotel Kandahar (Pas de la Casa).jpg|250px|thumb|Hotel Kandahar, en [[El Pas de la Casa|Pas de la Casa]].]]
[[Imachen:Tabaksveld in Sispony.JPG|thumb|250px|Campos de Tabaco en [[Sispony]], [[La Massana]].]]
Tradicionalment Andorra ha estau un país agrícola y ganadero encara que, dende a [[decada de 1950]], o [[sector primario]] ha ito perdendo importancia. A producción [[Agricultura|agrícola]] ye limitata, ya que nomás o 2% d'a tierra ye cautivable, plantando-se [[tabaco]] en buena parti d'o terreno, y a prencipal actividat [[ganadería|ganadera]] ye a crianza bovina y equina, basatas en un sistema d'espleitación [[Agricultura extensiva|extensivo]]. En o [[sector secundario]] predominan as industrias de transformación ([[fumarret]]z, [[puros]] y muebles) y industrias primarias.<ref name=ciaecon/>
Respective a las exportacions y importacions, o 60% d'as importacions y o 70% d'as exportacions provienen u tienen como destín o mercato [[Espanya|espanyol]]. En zaguerías d'o [[sieglo XX]] o prencipal suministrador yera [[Francia]] dica [[1999]] que ha baixato un anyo dezaga d'atro dica o 19% actual, se creye que o motivo en ye cultural, a presencia de muitos interpresarios d'orichen espanyol, a mayor facilidat de transporte con o sud y o pre mas economico d'os productos manufacturatos d'[[Espanya]].<ref>{{ca}} [http://www.elperiodicdandorra.ad/politica/3347-espanya-incrementa-el-seu-paper-en-el-mercat-exterior.html Espanya incrementa el seu paper en el mercat exterior]. El Periòdic d'Andorra, 22 de chulio de 2010</ref>
Actualment o [[sector terciario]] representa, seguntes estimacions, o 80% d'o [[Producto interior bruto|PIB]] andorrano,<ref name=ciaecon>{{en}} [https://web.archive.org/web/20100704014724/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/an.html Andorra. Economy]. The World Factbook. Central Intelligence Agency (CIA)</ref> estando o [[turismo]] o sector prencipal d'a economía andorrana. Nueu millons de personas la visitan anyalment, atraitas por a suya condición de [[paradiso fiscal]], as suyas [[estación d'esquí|estacions d'esquí]] y a diferencia de pres en o [[comercio]] respecto d'os países vecins, encara que iste zaguero s'ha erosionato recientment mientres as economías francesa y espanyola s'han ubierto, proporcionando una disponibilidat mas ampla de biens y tarifas mas baixas. En anyo [[2005]], o país recibió 11.049.490 vesitants, d'os que o 57,2% yeren espanyols, o 39,8% franceses y nomás un 3,0% veniban d'atros estaus.<ref name=economic>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110811125729/http://www.ccis.ad/arxius/Informe_econ%F2mic_2005.pdf Informe Econòmic 2005]</ref><ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20080819191518/http://www.tourismroi.com/Content_Attachments/27670/File_633513750035785076.pdf UNWTO World Tourism Barometer]. Vol 6. No. 2. Edición de chunio de 2008.</ref>
O sector financiero, constituito por 5 entidaz bancarias perteneixients a l'[[Asociación de Bancos Andorranos]] que, a la vegada, ye miembro d'a [[Federación Bancaria d'a Unión Europea|Federación Bancaria]] d'a [[Unión Europea]],<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110718113500/http://www.fbe.org/spip.php?page=liste_barreaux&lang=en Members bars]. Fédération des Barreaux d'Europe</ref> tamién contribuye substancialment a la economía.
Os achents socials son:
* Organizacions sendicals. En [[2008|aviento de 2008]], o numero d'asalariatos yera de 40.694.<ref name="pobxnacio">{{ca}} [http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?lang=1&codi_tema=2&codi_divisio=28&codi_subtemes=8 Població per nacionalitat]. Departament d'Estadística d'Andorra</ref>
** [[Sindicat Andorrà de Treballadors|SAT]].
** [[Unió Sindical d'Andorra|USdA]].
* Organizacions interpresarials.
** [[Confederació Empresarial Andorrana|CEA]].
** [[Associació de la Micro, Petita i Mitjana Empresa d'Andorra|PIME]].
Andorra no ye un miembro de pleno dreito d'a [[Unión Europea]] pero, dende [[1990]],<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110811125809/http://www.ccis.ad/cat/pdf/servei_empresa/acord_unio_duanera.pdf Acord d'unió duanera]. CCIS</ref> tien una relación especial y ye tractata como si fese parti d'ella ta o comercio de biens manufacturatos (libres d'impuestos) y como no miembro d'a UE ta os productos agricolas.
=== Politica impositiva y bancaria ===
Tradicionalment Andorra ha estau un [[paradiso fiscal]],<ref name="meh_medfisc">{{es}} [http://www.meh.es/Documentacion/Publico/NormativaDoctrina/Tributaria/Impuesto%20sobre%20la%20Renta%20de%20no%20Residentes/RD%201080.91.pdf Real Decreto 1080/1991, de 5 de julio, por el que se determinan los paises a que se refieren los articulos 2º de la Ley 17/1991 de medidas fiscales urgentes]. Ministerio d'Economía y Hicienda d'Espanya. 13 de chulio de 1991</ref><ref name="ee_OCDE">{{es}} [http://www.eleconomista.es/mercados-cotizaciones/noticias/816218/10/08/La-OCDE-revisara-la-lista-de-paraisos-fiscales-para-2009.html La OCDE revisará la lista de paraísos fiscales para 2009]. El Economista. 21 d'octubre de 2008</ref> tanto por l'ausencia de bels impuestos como por a existencia d'a protección legal d'o secreto bancario pero con un control muit estricto sobre o blanqueyo de diners procedent d'o crimen organizato.<ref>{{ca}} [http://www.andorramania.com/fiscalite_cat.htm Impostos i economia]. Andorramania</ref>
Actualment Andorra no apareixe en a lista grisa de países no cooperants d'a [[Organización ta a Cooperación y o Desenvolique Economico|OCDE]],<ref name="da_conveni">{{ca}} [https://web.archive.org/web/20111213054234/http://www.diariandorra.ad/index.php?option=com_k2&view=item&id=2463 L'OCDE anuncia que examinarà l'aplicació pràctica dels convenis]. [[Diari d'Andorra]]. 24 de febrero de 2010</ref> porque o [[10 de marzo]] de [[2009]], o gubierno andorrano sinyó a Declaración de París con França, en a reunión d'o [[G-20]] en [[Londres]], ta deixar d'estar considerato paradiso fiscal por a [[Organización ta a Cooperación y o Desenvolique Economico|OCDE]]<ref name=entrevista>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20111117030614/http://www.tv3.cat/videos/1083359 Els matins de TV3]. 16 de marzo de 2009, [[TV3]]</ref><ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110722032848/http://www.elperiodico.com/es/noticias/economia/20090323/presion-externa-lleva-andorra-reformar-modelo-economico/58107.shtml La presión externa lleva a Andorra a reformar su modelo económico]. [[El Periódico de Catalunya]], 23 de marzo de 2009</ref> ya que [[Nicolas Sarkozy]] heba menazato con dimitir como chefe d'estau andorrano.<ref>[http://www.rtve.es/noticias/20090325/sarkozy-dimitira-como-coprincipe-andorra-hay-avances-contra-los-paraisos-fiscales-g20/253728.shtml Sarkozy dimitirá como copríncipe de Andorra si no hay avances contra los paraísos fiscales en el G20], 25 de marzo de 2009. [[Radio Televisión Espanyola]]</ref> A causa d'istas presions, Andorra ha sinyato tractats d'intercambeo d'informació fiscal con [[Austria]], [[Monaco]], [[Liechtenstein]], [[San Marino]], [[Francia]], [[Belchica]], [[Archentina]], [[Países Baixos]], [[Portugal]] y [[Espanya]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110722032840/http://www.elperiodico.com/es/noticias/economia/20100115/espana-dejara-considerar-andorra-como-paraiso-fiscal/108898.shtml España dejará de considerar a Andorra como un paraíso fiscal]. El Periódico de Catalunya, 15 de chinero de 2010</ref>
Ta as autoridaz [[Espanya|espanyolas]], por eixemplo, Andorra deixó d'estar considerato un paradiso fiscal o [[10 de febrero]] de [[2011]] cuan dentró en vigor l'alcuerdo d'intercambeo d'información fiscal sinyato en l'anyo 2009 entre os dos países.<ref>{{es}} [http://www.lavanguardia.es/economia/20110210/54113127277/andorra-deja-de-ser-un-paraiso-fiscal-para-espana.html Andorra deja de ser un paraíso fiscal para España]. La Vanguardia. 10 de febrero de 2011</ref><ref>{{es}} [http://www.lavanguardia.es/economia/20091119/53827017850/andorra-y-espana-cierran-un-acuerdo-de-intercambio-de-informacion-fiscal.html Andorra y España cierran un acuerdo de intercambio de información fiscal], 19 de novembre de 2009</ref>
Con o paso d'o tiempo Andorra ha augmentato a presión impositiva en creyar os impuestos de mercaderías ([[IMI]]), de servicios (ISI), de producción interna (IPI), actividaz comercials (IAC) y sociedaz, amás d'os prochectos impositivos de creyación d'un [[IVA]] (4'5% y reducción d'1%) y impuestos d'a renda ta treballadors no residents en o país.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110722060208/http://www.directe.cat/noticia/13971/jaume-bartumeu-considera-liva-intocable-per-poder-arribar-a-pactes-destat-per-governar-and-13971 Bartumeu condiciona els pactes a l'aplicació de l'IVA a Andorra]. Directe.cat, 29 d'abril de 2009</ref>
=== Moneda ===
[[Imachen:PessetaAndorrana.JPG|thumb|200px|Diez pecetas andorranas]]
Encara que o Prencipat no tien moneda oficial, dende l'[[1 de chinero]] de [[2002]] se fa servir l'[[euro]] como moneda ''de facto''.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20140831231622/http://www.lacaixa.comunicacions.com/se/ieimaf.php?idioma=cat&llibre=200803&cpn=001270s Mercats financers - Tipus de canvi fix: retorn al futur?] [[La Caixa]], marzo de 2008</ref> Antis d'a dentrata d'a moneda unica europea, os presupuestos estatals se feban en [[peceta]]s, encara que comercialment tamién s'emplegaba o [[franco francés]].<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110913113552/http://www.vilaweb.cat/ep/ultima-hora/pg/9/467720/20020216/franc-frances-deixara-moneda-curs-legal-andorra-dilluns-pesseta-circulara-28.html El franc francès deixarà de ser moneda en curs legal a Andorra dilluns i la pesseta circularà fins al dia 28]. VilaWeb, 16 de febrero de 2002</ref><ref>{{es}} [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004D0548:ES:HTML Decisión del Consejo, de 11 de mayo de 2004, relativa a la posición que debe adoptar la Comunidad en relación con un acuerdo sobre las relaciones monetarias con el Principado de Andorra]. EUR-Lex</ref> Excepcionalment s'ha emetito una moneda propia sin valor legal, o ''[[moneda andorrana|diner]]''.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110726184541/http://www.nuasco.org/news/Andorran-diner Diner Andorra]. Numismatic association community</ref><ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110513234632/http://www.wbcc-online.com/ctrys-a/andorra.html Bi-Metallic Coins Images]. WBCC</ref>
A diferencia d'atros [[Microestau|chicoz estaus]] europeus que fan servir l'euro, Andorra no emite os suyos propios euros, encara que en octubre de [[2004]] s'inicioron as negociacions entre Andorra y a [[Unión Europea]] ta formalizar un alcuerdo que le permita emitir as suyas propias monedas. En [[2010]] s'han aturato momentaniament as negociacions ya que habría d'adaptar-se a normativa a la europea, que entre d'atras encluyiría a conversión d'o ''[[Institut Nacional Andorrà de Finances]]'' en un [[banco central]], permitindo a instalación de bancos europeus en Andorra, etc.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20111213051504/http://www.diariandorra.ad/index.php?option=com_k2&view=item&id=8337&Itemid=380 El fracàs de l’acord monetari amb la UE pot posar en perill el d’associació]. Diari d'Andorra. 26 de noviembre de 2010</ref><ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20150923235710/http://www.elperiodicdandorra.com/politica/6596-bartumeu-trasllada-a-salgado-la-preocupacio-per-lacord-monetari.html Bartumeu trasllada a Salgado la preocupació per l'acord monetari]. El Periòdic d'Andorra. 24 de noviembre de 2010</ref>
=== Infraestructura ===
==== Transportes ====
[[Imachen:CG-1 Km9 Centre Comercial de Sant Julia de Loria.JPG|thumb|CG-1 km.9 amán de [[Sant Julià de Lòria]]|250px]]
Andorra se comunica con l'exterior por vía terrestre, fueras d'os camins rurals, nomás bi ha tres carreteras ta salir d'o Prencipau. A via duanera de la Farga de Moles [[N-145]]/CG-1, a via duanera de Pas de la Casa CG-2/N-22<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110603070531/http://www.andorra.ad/ca-es/dades_utils/pagines/duana_franquicia_du.aspx Duanes i franquícies]. Portal Turístic d'Andorra. Andorra Turisme</ref> y a CS-110 ta ir a [[Os de Civís]], un [[periclave]] [[Alto Urchel|urchelenco]] ya que no ye connectato por carretera con o rete viario catalán.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20121214181246/http://www.engarrista.com/content/view/179/118/ Travessa Andorra - Vall Ferrera en BTT]. Engarrista</ref>
Actualment son construindo-se cuantas obras en infraestructuras viarias como, por eixemplo, a enamplación de carrils en as carreteras prencipals, a supresión de puntos negros en o rete viario y a construcción de cuantos túnels, d'os que s'han prencipiato treballos en o [[Túnel d'as dos Valiras]] ta connectar istas parroquias.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20091118181629/http://www.mot.ad/Index.html Pla sectorial de noves infraestructures viàries]</ref>
Respective a o [[transporte publico]], disposa tanto de servicios d'autobuses urbans como interurbans que connectan con [[la Seu d'Urgell]], [[Barcelona]] ciudat y os aeropuertos catalans ([[aeropuerto d'el Prat|el Prat]], [[aeropuert de Reus|Reus]], [[Aeropuerto de Chirona - Costa Brava|Chirona]] y [[aeropuerto de Leida-Alguaire|Leida]]) d'una man, y con poblacions francesas d'atra, como [[Tolosa]].
No existe un rete ferroviario ni instalacions d'aviación comercial, si [[helipuerto]]s. L'aeropuerto mas amanato ye l'[[aeropuerto de la Seu d'Urgell]], d'aviación esportiva, y os de [[aeropuerto de Leida-Alguaire|Leida-Alguaire]], [[aeropuerto de Tolosa|Tolosa]] y [[aeropuerto de Barcelona|Barcelona - el Prat]]. O ferrocarril mas amanato se troba en [[l'Ospitalet]], a diez kilometros d'a muga francesa en a ''gara internacional Andorra-l'Ospitalet''<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20140425005923/http://www.gazette-ariegeoise.fr/621_Inauguration-de-la-gare-de-l-Hospitalet-Mieux-que-la-gare-de-Perpignan.html Inauguration de la gare de l’Hospitalet: Mieux que la gare de Perpignan]. La Gazette Ariegeoise, 31 d'octubre de 2008</ref> y existen connexions d'autobús con a gara d'[[tren d'alta velocidat|alta velocidat (AVE)]] de [[gara de Leida Pireneus|Leida Pireneus]].<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20240603081149/http://www.andorra-andorre.com/cat/guia_d_andorra/com_arribar Com arribar]. Andorra-andorre.com</ref><ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20110815021713/http://www.mobilitat.ad/CA/qjm_diari.asp Les Jornades de mobilitat conclouen amb la necessitat de legislar en protecció civil]. Agència de Mobilitat (Govern d'Andorra)</ref>
==== Telefonia y internet ====
O proveedor de [[telefono|telefonía]] fixa, móbil y Internet ye ''[[Servei de Telecomunicacions d'Andorra]]'' con o nombre comercial de ''[[Andorra Telecom]]'',<ref>{{es}} [http://economia.terra.cl/noticias/noticia.aspx?idNoticia=200812101226_EFE_ET3257&idtel= Andorra Telecom es el nuevo nombre del servicio telecomunicaciones nacional]. Terra, 10 d'aviento de 2008</ref> que tamién chestiona o [[dominio de primer ran territorial]] (ccTLD) [[.ad]]. O rete telefonico ye composato por connexions de relés de radio con [[microondas]] entre centrals ta as connexions locals, y cercuitos terrestres enta Espanya y Francia ta as comunicacions internacionals.
==== Correu postal ====
[[Imachen:Buzón de Correos en Andorra.jpg|thumb|230px|Buzón de Correus en Andorra]]
O servicio de [[correu]] lo atienden as companyías publicas espanyolas y francesas, [[Correus]] (''Sociedad Estatal Correos y Telégrafos'') dende [[1928]] y ''[[la Poste]]'' dende [[1931]].<ref>{{ca}} [http://www.directe.cat/acn/el-correu-intern-a-andorra-deixara-de-ser-gratuit-a-partir-de-lany-vinent El correu intern a Andorra deixarà de ser gratuït a partir de l'any vinent]. 27 d'agosto de 2008</ref>
En 2004, s'introducioron os [[codigo postal|codigos postals]] seguntes l'orden protocolario d'as parroquias:
* Canillo: AD100.
* Encamp: AD200.
* Ordino: AD300.
* La Massana: AD400.
* Andorra la Viella: AD500.
* Sant Julià de Lòria: AD600.
* Escaldes-Engordany: AD700.<ref>{{ca}} [https://web.archive.org/web/20101212061721/http://andorra.com/portal/infogen/dades.asp Informació general]. Andorra.com</ref>
== Esporte ==
* ''Categoría principal'': [[:Categoría:Esporte en Andorra|Esporte en Andorra]].
En Andorra se practican gran variedat d'esportes contando con multiples instalacions pa ixo. Los esportes nacionals d'Andorra son los relacionaus con a [[nieu]] y la [[naturaleza]], que son una pieza central d'a suya identidat nacional, la suya economía y la suya prochección internacional. Lo esporte en Andorra naixe ligado a lo [[esquí]], lo [[montanyismo]] y lo [[senderismo]], que transformó la vida d'o país a partir de la metat d'o [[sieglo XX]]. En os [[anyos 1960]], Andorra empecipió a formar esquiadors competitivos, encara que muitos competiban baixo bandera espanyola per falta d'estructura federativa propia, posteriorment en l'anyo 1965, lo esquí estió declarau esporte d'interés nacional, reflecto d'a suya importancia social y economica y s'organiza con federacions propias. En l'actualidat cualques pistas de esquí en a epoca de calor cuan son sin nieu son utilizadas pa practicar descenso con bicicleta de montanya.
Andorra participa de forma asidua en os [[Chuegos d'os Chicoz Estaus d'Europa]], estando siede en tres ocasions ([[Chuegos d'os Chicoz Estaus d'Europa de 1991|1991]], [[Chuegos d'os Chicoz Estaus d'Europa de 2005|2005]] and [[Chuegos d'os Chicoz Estaus d'Europa de 2025|2025]]).
=== Competicions esportivas ===
Los suyos esportistas y equipos en muitos esportes participan en competicions esportivas organizadas en o territorio espanyol, normalment con licencia d'as federacions catalanas correspondients. En atros esportes que tienen suficients equipos u participants, se realizan competicions y ligas propias participando en competicions organizadas en territorio andorrano.
=== Andorra en os Chuegos Olimpicos ===
* [[Imachen:Olympic flag.svg|50px]] [[{{PAGENAME}} en os Chuegos Olimpicos]].
* ''Categoría principal:'' [[:Categoría:Andorra en os Chuegos Olimpicos|Andorra en os Chuegos Olimpicos]].
Lo [[Comité Olimpico Nacional]] d'Andorra ye lo [[Comitè Olímpic Andorrà]] estió creau en l'anyo [[1975]] y estió reconoixiu per lo [[Comité Olimpico Internacional]] ixe mesmo anyo. Andorra ha teniu representación en totz os [[Chuegos Olimpicos]] dende os [[Chuegos Olimpicos de Mont-reyal 1976|Chuegos de Verano de Mont-reyal]] y d'hibierno dende os [[Chuegos Olimpicos d'hibierno de 1976|de l'anyo 1976]] dica l'actualidat no aconseguindo garra medalla. O puesto más descatacu ye un seiseno puesto de [[Mònica Dòria]] en [[Piragüismo|piragüismo]] d'auguas bravas. Tamién cal destacar a lo atleta [[Toni Bernadó]], especializau en a preba d'a [[Maratón (atletismo)|maratón]] que ha participau en cinco edicions d'os Chuegos.
== Referencias ==
{{listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Andorra}}
* {{ca}}{{es}}{{en}}{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161207030138/http://www.andorra.ad/ Pachina web oficial d'Andorra].
* {{ca}}{{en}} [http://www.ccis.ad Cambra de Comercio, Industria y Servicios d'Andorra].
* {{ca}}{{es}}{{fr}} [http://www.esglesiacatolica.ad/ Bispato d'Urchel en Andorra].
* {{ca}}{{es}}{{en}}{{fr}}{{pt}}{{de}} [http://www.andorramania.net/ Andorramania].
* {{ca}}{{es}}{{en}}{{fr}} [https://web.archive.org/web/20010720014633/http://www.andorraportal.com/ Andorra Portal].
* {{ca}} [https://web.archive.org/web/20050124092812/http://www.govern.ad/ Pachina web oficial d'o Gubierno d'Andorra].
* {{es}}{{en}} [http://www.coprince-fr.ad/ Web d'o coprencipe francés].
{{Europa}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Andorra|*]]
sogxfh9s3lozrswkwls9tn5tpwijbgq
1 de febrero
0
1272
2478555
2477797
2026-09-27T01:36:57Z
RenatoGar
80073
2478555
wikitext
text/x-wiki
{{febrero}}
[[Imachen:MARJORIEReynolds.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Marjorie Reynolds]], muerta l'1 de febrero de 1997.]]
[[Imachen:Fernando Esteso.1.jpg|right|thumb|250px|L'actor, cantaire, director cinematografico y guionista aragonés [[Fernando Esteso]], qui morió l'1 de febrero de 2026.]]
[[Imachen:Wanda Hendrix 1958.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Wanda Hendrix]], falleixida l'1 de febrero de 1981.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1328]] - [[Chuana II de Navarra|Chuana II]] se converte en nueva [[Lista de monarcas de Navarra|reina]] de [[Reino de Navarra|Navarra]].
* [[1720]] - sinnatura en [[Estocolmo]] d'a [[Paz d'Estocolmo (1720)|Paz d'Estocolmo]] entre [[Suecia]] y [[Prusia]], que remata la [[Segunda Gran Guerra d'o Norte]].
* [[1942]] - demientres a ocupación de [[Noruega]] por a ''[[Wehrmacht]]'' d'o [[Tercer Reich]], os ocupants nombran a lo [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Vidkun Quisling]], líder d'o [[partiu politico]] d'[[ideolochía]] [[Faixismo|faixista]] ''[[Nasjonal Samling]]'', como nuevo [[Primer ministro de Noruega|ministro president de Noruega]].
* [[1958]] - proclamación en [[O Cairo]] ([[Echipto]]) d'a [[Republica Arabe Unida]].
* [[2009]] - [[Jóhanna Sigurðardóttir]], esleyida [[Lista de primers ministros d'Islandia|primera ministra]] d'[[Islandia]]; ye la primera muller [[Lesbianismo|lesbiana]] en estar chefe d'un Gubierno en cualsiquier país d'o mundo.<ref>{{es}} [http://www.publico.es/agencias/efe/196474/socialdemocrata/sigurdardottir/elegida/primera/ministra/islandia ''La socialdemócrata Sigurdardóttir es elegida primera ministra de Islandia''], en o diario ''[[Público]]''.</ref>
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1659]] - naixencia en [[Middelburg]] ([[Zelanda]]) d'o [[explorador]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Jakob Roggeveen]] (†[[1729]]).
* [[1800]] (u [[1801]]) - naixencia en [[Prestbury (Cheshire)|Prestbury]] ([[Cheshire]], [[Reino Uniu]]) d'o [[naturalista]] y [[etnologo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Brian Houghton Hodgson]] (†[[1894]]).
* [[1894]] - naixencia en [[Cape Elizabeth (Maine)|Cape Elizabeth]] ([[Maine (estau)|Maine]]) d'o [[director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Ford]] (†[[1973]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000406 John Ford] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1896]] - naixencia en [[San Marcos (Nicaragua)|San Marcos]] d'o [[militar]] y [[politico]] [[Nicaragua|nicaragüense]] [[Anastasio Somoza García]] (†[[1956]]).
* [[1901]] - naixencia en [[Cadiz (Ohio)|Cadiz]] ([[Ohio]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Clark Gable]] (†[[1960]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000022/ Clark Gable] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1902]] - naixencia en [[Joplin (Missouri)|Joplin]] ([[Missouri]]) d'o [[escritor]], [[poeta]], [[novelista]] y [[dramaturgo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Langston Hughes]] (†[[1967]]).
* [[1917]] - naixencia en [[Barcelona]] d'o [[escritor]], [[novelista]], [[catedratico]] y [[economista]] [[Catalunya|catalán]] [[José Luis Sampedro]].
* [[1928]] - naixencia en [[San Francisco (California)|San Francisco]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stuart Whitman]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0926183/ Stuart Whitman] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1930]] - naixencia en [[Barcelona]] de l'[[atleta]] [[Catalunya|catalán]] [[Tomàs Barris]].
* [[1942]] - naixencia en [[Bae Colwyn]] ([[Clwyd]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[escritor]] [[Galas|galés]] [[Terry Jones]], que estió miembro d'os ''[[Monty Python]]''.<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001402 Terry Jones] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1965]] - naixencia en [[Detroit]] ([[Michigan]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Sherilyn Fenn]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000145 Sherilyn Fenn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1980]] - naixencia en [[Asunción]] d'o [[futbolista]] [[Paraguai|paraguayo]] [[Paulo César Da Silva]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1990]] - muere en [[Valencia]] ([[País Valenciano]]) l'[[historiador]], [[medievalista]] y [[filologo]] [[Aragón|aragonés]] [[Antonio Ubieto Arteta]] (n.[[1923]]).
* [[2007]] - muere en [[Roma]] ([[Italia]]) o [[bispe]], [[arcebispe]] y [[cardenal]] [[Aragón|aragonés]] [[Antonio María Javierre Ortás]] (n.[[1921]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811163937/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=7333&voz_id_origen= ''A. Javierre Ortás''] en a pachina web d'a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
* [[2026]] - muere en [[Valencia]] ([[Comarca de Valencia]], [[País Valenciano]]) l'[[actor]], [[cantaire]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Aragón|aragonés]] [[Fernando Esteso]] (n.[[1945]]).<ref>{{en}} [https://elpais.com/cultura/2026-02-01/muere-fernando-esteso-celebre-actor-del-destape-a-los-80-anos.html ''Muere Fernando Esteso, popular cómico y actor del destape, a los 80 años''], en ''[[El País]]'', 1 de febrero de 2026.</ref>
=== Atros países ===
* [[1691]] - muere en [[Roma]] ([[Estaus Pontificios]]) o [[papa]] [[Aleixandro VIII]] (n.[[1610]]).
* [[1733]] - muere en [[Varsovia]] ([[Republica d'as Dos Nacions]], hue [[Polonia]]) l'[[Lista d'Electors de Saxonia|elector]] de [[Electorau de Saxonia|Saxonia]] y [[Lista de reis de Polonia|rei]] d'a [[Republica d'as Dos Nacions]] ([[Polonia]]-[[Lituania]]) [[Augusto II de Polonia|Augusto II]] (n.[[1670]]).
* [[1851]] - muere en [[Londres]] a [[escritora]], [[novelista]] y [[dramaturgo]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Mary Shelley]] (n.[[1797]]).
* [[1873]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) a [[escritora]], [[poetesa]], [[novelista]] y [[dramaturga]] [[cuba]]na d'o [[Romanticismo]] [[Gertrudis Gómez de Avellaneda]] (n.[[1814]]).
* [[1944]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Piet Mondrian]] (n. [[1872]])
* [[1957]] - muere en [[Dresde]] ([[Republica Democratica Alemana]], hue en [[Saxonia]], [[Alemania]]) o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Friedrich Paulus]] (n.[[1890]]).<ref>{{de}} [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/P/Paulus.htm Friedrich Paulus en a pachina web ''Lexicon der Wehrmacht''].</ref>
* [[1966]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[Productor cinematografico|productor]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Buster Keaton]] (†[[1895]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000036/ Buster Keaton] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1981]] - muere en [[Burbank]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Wanda Hendrix]] (n.[[1928]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0376905/ Wanda Hendrix] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1997]] - muere en [[Manhattan Beach (California)|Manhattan Beach]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Marjorie Reynolds]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0721851/ Marjorie Reynolds] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2001]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) o [[filologo]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Rafael Lapesa]] (n.[[1908]]).
* [[2015]] - muere en [[Salouël]] ([[Somme]], [[Francia]]) l'[[historiador]] y [[diplomatico]] [[Francia|francés]] [[André Sellier]] (n.[[1920]]).
* [[2024]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]] y chugador de [[fútbol americano]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Carl Weathers]] (n.[[1948]]).<ref>{{es}} [https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/de-que-murio-carl-weathers-el-actor-que-interpreto-a-apollo-creed-nid02022024/ ''De qué murió Carl Weathers, el actor que interpretó a Apollo Creed''], en ''[[La Nación]]'', 3 de setiembre de 2024.</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|February 1|l'1 de febrero}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Febrero]]
dup0owikx6s18ihb9tsl83qudlo8z0a
29 d'aviento
0
1309
2478567
2474412
2026-09-27T01:55:00Z
RenatoGar
80073
2478567
wikitext
text/x-wiki
{{Aviento}}
[[Imachen: Elizabeth of Russia by L.Tocque (18 c., Tretyakov gallery).jpg|right|thumb|250px|A zarina [[Isabel I de Rusia]], qui naixió lo 29 d'aviento de [[1709]].]]
[[Imachen:Pau Casals 06.jpg|right|thumb|250px|O musico, compositor y director d'orquesta catalán [[Pau Casals]], qui naixió lo 29 d'aviento de [[1876]].]]
[[Imachen:David Self Portrait.jpg|right|thumb|250px|O pintor francés [[Jacques-Louis David]], qui morió lo 29 d'aviento de [[1825]].]]
[[Imachen:Ed Flanders The Amazing Howard Hughes 1977 CBS publicity.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Ed Flanders]], naixiu lo 29 d'aviento de 1934.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[2006]] - a Biquipedia en [[Idioma aragonés|aragonés]] alcanza los 5.000 articlos con l'articlo ''[[Monesterio de Sant Chuan d'a Penya]]''.
=== Atros países ===
* [[1170]] - L'arcebispe [[Santo Tomás Becket]], [[asasinato|asasinau]] en a [[seu de Canterbury]] ([[Canterbury]], [[Kent]]) por orden d'o [[Lista de reis d'Anglaterra|rei]] d'[[Anglaterra]] [[Henrique II d'Anglaterra|Henrique II]].
* [[1937]] - dimpués d'a dentrada en vigor d'a nueva [[Constitución]] [[Irlanda|irlandesa]], o [[Reino Uniu]] declara que l'Estau Libre d'[[Irlanda]] sigue perteneixendo a lo Reino Uniu.
* [[1955]] - [[Nikolai Bulganin]] afirma que la [[Unión Sovietica]] tien un arma absoluta: un [[codete]] intercontinental que puet transportar a [[bomba H]] a una distancia de 4.000 km.
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[1949]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) de l'[[avogau]] y [[politico]] [[Aragón|aragonés]] [[Juan Bautista Monserrat Mesanza]], [[President d'as Corz d'Aragón|president]] d'as [[Corz d'Aragón]] y [[Chusticia d'Aragón]].
* [[1975]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'a [[Natación|nadadora]] [[Chuegos Paralimpicos|paralimpica]], [[Politico|politica]] y [[escritora]] [[Aragón|aragonesa]] [[Teresa Perales]].
=== Atros países ===
==== Sieglo XVIII ====
* [[1709]] - naixencia en [[Kolomenskoye]] ([[Imperio Ruso]], hue un rabal de [[Moscú]] en [[Rusia]]) d'a [[Lista de zars de Rusia|zarina]] de [[Imperio Ruso|Rusia]] [[Isabel I de Rusia|Isabel I]] (†[[1762]]).
* [[1753]]
** - naixencia en [[Dessau]] (hue en [[Saxonia-Anhalt]]) de [[Wilhelmine von Lichtenau]], amant d'o [[Lista de reis de Prusia|rei]] de [[Prusia]] [[Frederico Guillén II de Prusia|Frederico Guillén II]].
** - naixencia en [[Estocolmo]] d'o [[compositor]] [[Suecia|sueco]] [[Johan Wikmansson]].
* [[1721]] - naixencia en [[París]] de [[Jeanne-Antoinette Lenormant d'Etiolles]], marquesa de Pompadour, conoixida como ''[[Madame de Pompadour]]'', amant d'o [[Lista de reis de Francia|rei]] de [[Francia]] [[Loís XV de Francia|Loís XV]].
* [[1766]] - naixencia en [[Glasgow]] ([[Escocia]]) d'o [[quimico]] [[Escocia|escocés]] [[Charles Macintosh]], l'inventor d'a tela impermeable.
* [[1772]] - naixencia en [[París]] d'o [[escritor]] y [[periodista]] [[Francia|francés]] [[Louis Simon Auger]].
* [[1775]] - naixencia en [[Nápols]] ([[Campania]]) de l'[[arquitecto]] [[italia]]no [[Carlo Rossi]].
* [[1780]] - naixencia en [[Múnich]] ([[Bavera]]) d'o [[musico]] [[Alemanya|alemán]] [[Jakob Moralt]].
* [[1788]]
** - naixencia en [[Copenaguen]] de l'[[arqueologo]] [[Dinamarca|danés]] [[Christian Jürgensen Thomsen]].
** - naixencia en [[Ormaiztegi]] ([[Guipuzcua]]) d'o [[militar]] [[Carlismo|carlista]] [[País Basco|basco]] [[Tomás de Zumalacárregui]].
* [[1796]] - naixencia en [[Hamburgo]] d'o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Johann Christian Poggendorff]].
* [[1800]] - naixencia en [[New Haven (Connecticut)|New Haven]] ([[Connecticut]]) d'o [[quimico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Goodyear]].
==== Sieglo XIX ====
===== Anyos 1800 =====
* [[1807]] - naixencia en [[Blankenburg (Harz)]] (hue en [[Saxonia-Anhalt]]) d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Alexander von Schleinitz]], ministro de [[Prusia]] y de l'[[Imperio Alemán]].
* [[1808]] - naixencia en [[Raleigh (Carolina d'o Norte)|Raleigh]] ([[Carolina d'o Norte]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Andrew Johnson]], [[president d'os Estaus Unius]] (†[[1875]]).
* [[1809]]
** - naixencia en [[Liverpool]] ([[Merseyside]], [[Anglaterra]]) d'o [[politico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[William Gladstone]].
** - naixencia en [[Boston]] ([[Massachusetts]]) d'o [[escritor]] y [[militar]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Albert Pike]].
===== Anyos 1810 =====
* [[1813]] - naixencia en [[Praga]] (hue [[Bohemia Central]], en a [[Republica Checa]]) d'o [[escritor]] y [[politico]] [[Nacionalismo|nacionalista]] [[Republica Checa|checo]] [[Karel Sabina]].
* [[1816]] - naixencia en [[Witzenhausen]] ([[Hesse]]) d'o [[medico]] y [[fisiologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Carl Ludwig]].
===== Anyos 1820 =====
* [[1826]] - naixencia en [[Seckau]] ([[Estiria]]) d'o [[quimico]] [[austria]]co [[Leopold von Pebal]].
* [[1827]] - naixencia en [[Frankfurt d'o Main]] (hue [[Hesse]]) d'o [[medico]] [[Alemanya|alemán]] [[Karl Otto Weber]].
===== Anyos 1830 =====
* [[1832]]
** - naixencia en [[Lettowitz]] (hue [[Letovice]], [[Bohemia]], [[Republica Checa]]) d'o [[diplomatico]] y [[politico]] [[Austria|austiaco]] d'orichen [[Hongría|hongaro]] [[Gustav Kálnoky]].
** - naixencia en [[Viena]] d'o [[escultor]] y [[medallista]] [[austria]]co [[Franz Pönninger]].
* [[1836]] - naixencia en [[Riga]] (hue en [[Letonia]]) d'o [[etnologo]], [[botanico]] y [[explorador]] [[Alemanya|alemán]] [[Georg Schweinfurth]].
* [[1838]] - naixencia en [[Porvoo]] ([[Ostuusimaa]], [[Finlandia d'o Sud]]) d'o [[escultor]] [[Finlandia|finés]] [[Walter Runeberg]].
===== Anyos 1840 =====
* [[1840]] - naixencia en [[Stettin]] (hue [[Voivodia de Pomerania Occidental]], [[Polonia]]) d'o [[zoologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Felix Anton Dohrn]].
* [[1843]] - naixencia en o [[Castiello de Monrepos (Neuwied)|castiello de Monrepos]] ([[Neuwied]], [[Renania-Palatinato]]) d'[[Isabel de Wied]], esposa de [[Carlos I de Rumanía|Carlos I]], rey de [[Rumanía]], que estió tamién [[escritora]] y [[poetesa]] en [[Idioma alemán|alemán]], [[Idioma francés|francés]] y [[Idioma rumano|rumano]] con o pseudonimo de ''[[Carmen Sylva]]''.
===== Anyos 1850 =====
* [[1856]] - naixencia en [[Zwolle]] ([[Overijssel]]) d'o [[matematico]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Thomas Joannes Stieltjes]].
* [[1859]] - naixencia en [[Cuatro Ciénagas]] ([[Coahuila de Zaragoza]]) d'o [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Venustiano Carranza]].
===== Anyos 1860 =====
* [[1861]] - naixencia en [[Königsberg]] ([[Prusia]], hue [[Kaliningrado]] en [[Rusia]]) d'o [[matematico]] [[Alemanya|alemán]] [[Kurt Hensel]].
* [[1864]] - naixencia en [[Valencia]] de l'[[Diocesi de Burgos|arcebispe]] de [[Burgos]] y [[cardenal]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Juan Benlloch y Vivó]].
===== Anyos 1870 =====
* [[1871]] - naixencia en [[Airolo]] ([[cantón d'o Tesino]]) d'o [[politico]] [[Suiza|suizo]] [[Giuseppe Motta]].
* [[1876]]
** - naixencia en [[El Vendrell]] ([[Provincia de Tarragona|Tarragona]]) d'o [[musico]], [[compositor]] y [[director d'orquesta]] [[Catalunya|catalán]] [[Pau Casals]] (+[[1973]]).
** - naixencia en [[Mont-reyal (Canadá)|Mont-reyal]] ([[Quebec]]) d'o [[musico]] y [[compositor]] [[Canadá|canadiense]] [[Alfred Lamoureux]].
** - naixencia en [[Mechernich]] (hue [[Renania d'o Norte-Westfalia]]) de l'[[economista]] [[Alemanya|alemán]] [[Adolf Weber]].
* [[1877]]
** - naixencia en [[Germaringen]] ([[Bavera]]) d'o [[pedagogo]] [[Alemanya|alemán]] [[Rupert Egenberger]].
** - naixencia en [[Neresheim]] ([[Baden-Wurtemberg]]) d'o [[musico]] y [[compositor]] [[Alemanya|alemán]] [[Otto Gauss]].
===== Anyos 1880 =====
* [[1886]] - naixencia en Pulkowo (hué barrio de [[Sant Petersburgo]], [[Rusia]]) de l'[[astronomo]] [[Alemanya|alemán]] [[Georg von Struve]].
* [[1888]] - naixencia en [[Plzeň]] ([[Bohemia]]) d'o [[cardenal]] [[Checos|checo]] [[Josef Beran]].
===== Anyos 1890 =====
* [[1890]] - naixencia en [[Neumarkt in der Oberpfalz]] ([[Bavera]]) de l'[[actriz]] [[Alemanya|alemana]] [[Käthe Dorsch]].
* [[1894]]
** - naixencia en [[Karlsruhe]] ([[Baden-Wurtemberg]]) d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Friedrich Maier]].
** -naixencia en [[Bredenfelde]] ([[Mecklemburgo-Pomerania Occidental]]) d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Paul Pagel]].
* [[1895]] - naixencia en [[Berlín]] d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Werner Scholem]].
* [[1896]]
** - naixencia en [[Mistelbach an der Zaya]] ([[Baixa Austria]]) d'o [[director d'orquesta]] [[austria]]co [[Oswald Kabasta]].
** - naixencia en [[Ciudat de Mexico]] d'o [[pintor]], [[politico]] y [[militar]] [[Mexico|mexicano]] [[David Alfaro Siqueiros]] (†[[1974]]).
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1900 =====
* [[1902]]
** - naixencia en [[Halle (Saxonia-Anhalt)|Halle]] ([[Saxonia-Anhalt]]) d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Gustav Adolf Nosske]], que estió ''[[SS-Obersturmbannführer]]'' en o [[Tercer Reich]].
** - naixencia en [[Varsovia]] ([[Polonia]]) d'o [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry Vars]].
* [[1903]] - naixencia en Mauesberg (hue [[Großrückerswalde]], en [[Saxonia]]) d'o [[musico]] [[Alemanya|alemán]] [[Erhard Mauersberger]].
===== Anyos 1910 =====
* [[1910]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[economista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Ronald Coase]], [[Premio Nobel d'Economía]] en [[1991]].<ref>{{en}} [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1991/coase-autobio.html ''Autobiography''], en a pachina web oficial d'os [[Premios Nobel]].</ref>
* [[1917]] - naixencia en [[Mickleover]] ([[Derbyshire]]) d'o [[piloto automobilistico]] [[Anglaterra|anglés]] [[David Hampshire]].
* [[1918]] - naixencia en [[Yzeures-sur-Creuse]] ([[Indre y Loira]]) d'a [[soprano]] [[Francia|francesa]] [[Mado Robin]].
===== Anyos 1930 =====
* [[1934]] - naixencia en [[Minneapolis]] ([[Minnesota]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ed Flanders]] (†[[1995]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0281130/ Ed Flanders] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1938]] - naixencia en [[Yonkers]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jon Voight]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000685/ Jon Voight] en [[Internet Movie Database|IMDb]].</ref>
===== Anyos 1940 =====
* [[1946]] - naixencia en [[Londres]] d'a [[cantaire]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Marianne Faithfull]].
* [[1948]] - naixencia en [[Vissenbjerg]] ([[Fyn]] u [[Fionia]]) d'o [[politico]] [[Dinamarca|danés]] [[Poul Fischer]].
===== Anyos 1950 =====
* [[1951]] - naixencia en [[Honolulu]] ([[Hawaii]]) d'a [[cantaire]] y [[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Yvonne Elliman]].
* [[1959]] - naixencia en [[Londres]] d'o [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Andy McNab]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1966]] - naixencia en [[Ordrup]] ([[Gentofte]], [[Hovedstaden]]) d'a [[escritora]] y [[poetesa]] [[Dinamarca|danesa]] [[Katrine Marie Guldager]].
===== Anyos 1970 =====
* [[1970]] - naixencia en [[Hildesheim]] ([[Baixa Saxonia]]) d'o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Holger Apfel]], melitante d'o [[Nationaldemokratische Partei Deutschlands]], de dreita radical.
* [[1971]] - naixencia en [[Vessigebro]] ([[Falkenberg]], [[condau de Halland]]) d'o [[futbolista]] [[Suecia|sueco]] [[Niclas Alexandersson]].
* [[1972]]
** - naixencia en [[Brno]] ([[Moravia]]) d'o [[futbolista]] [[Chequia|checo]] [[Jaromír Blažek]].
** - naixencia en [[Lewisham]] ([[Londres]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Jude Law]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1406]] - muere en [[Villa-reyal (Castellón)|Villa-reyal]] ([[País Valenciano]]) a [[Lista de consorts de monarcas d'Aragón|reina consorte]] d'[[Reino d'Aragón|Aragón]] [[María de Luna]].
=== Atros países ===
==== Sieglo XVII ====
* [[1605]] - [[pirata]]s [[Chapón|chaponeses]] matan entre las actuals [[Malaisia]] y [[Tailandia]] a l'[[explorador]] [[Anglaterra|anglés]] [[John Davis]].
==== Sieglo XVIII ====
* [[1785]] - muere en [[Copenaguen]] ([[Dinamarca]]) o [[escritor]] [[Noruega|noruego]]-[[Dinamarca|danés]] [[Johan Herman Wessel]].
==== Sieglo XIX ====
* [[1825]] - muere en [[Bruselas]] ([[Reino Uniu d'os Países Baixos]], hue [[Belchica]]) o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Jacques-Louis David]] (n.[[1748]]).
* [[1891]] - muere en [[Berlín]] o [[matematico]] [[Alemanya|alemán]] [[Leopold Kronecker]].
==== Sieglo XX ====
* [[1916]] - muere [[asasinato|asasinau]] en [[Sant Petersburgo]] [[Grigori Rasputin]], [[Mistica|mistico]] [[Rusia|ruso]] amanau a la familia d'os [[Lista de zars de Rusia|zars]].
* [[1929]] - muere en [[Stuttgart-Bad Cannstatt]] ([[Baden-Wurtemberg]]) l'[[incheniero]] [[Alemanya|alemán]] [[Wilhelm Maybach]].
* [[1943]] - muere en [[Barcelona]] a [[escritora]], [[musicologa]] y [[periodista]] [[Feminismo|feminista]] [[Catalunya|catalana]] [[Carme Karr]].
* [[1956]] - muere l'[[actriz]] [[Dinamarca|danesa]] [[Betty Helsengreen]].
* [[1986]]
** - muere en [[Chelwood Gate]] ([[Sussex]], [[Anglaterra]]) o [[politico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Harold Macmillan]].
** - muere en [[París]] ([[Francia]]) o [[director cinematografico]] [[Rusia|ruso]] [[Andrei Tarkovski]].
* [[1994]] - muere l'[[historiador]] [[Dinamarca|danés]] [[Tage Kaarsted]].
==== Sieglo XXI ====
* [[2002]] - muere en [[Bratislava]] l'[[escritor]] y [[actor]] [[Eslovaquia|eslovaco]] [[Július Satinský]].
* [[2011]] - naixencia en [[Viena]] ([[Austria]]) l'[[hostelería|hostelero]] [[austria]]co [[Leopold Hawelka]] (n.[[1911]]).<ref>{{de}} [http://wien.orf.at/news/stories/2515087/ Televisión d'Austria].</ref>
* [[2022]] - muere en [[São Paulo]] ([[estau de São Paulo]], [[Brasil]]) o [[futbolista]] [[brasil]]ero [[Pelé]] (n.[[1940]]).<ref>{{es}} [https://www.20minutos.es/deportes/noticia/5082002/0/muere-pele-el-rey-del-futbol-que-gano-tres-mundiales-para-brasil/ ''Muere Pelé, el rey del fútbol que ganó tres Mundiales para Brasil''] en ''[[20minutos]]''.</ref>
* [[2024]] - muere en [[Plains (Cheorchia)|Plains]] ([[Cheorchia (estau)|Cheorchia]]) o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jimmy Carter]], [[President d'os Estaus Unius]] en [[1977]]-[[1981]] (n.[[1924]]).<ref>{{es}} [https://www.bbc.com/mundo/articles/c9w44yryy81o ''Muere Jimmy Carter, el presidente de EE.UU. que nunca involucró a su país en una guerra y le devolvió a Panamá la soberanía del Canal''], en a [[BBC]].</ref>
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|December 29|lo 29 d'aviento}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Aviento]]
2ykogibyqovx0p3n0h09itbu8qmcgkf
23 d'abril
0
1345
2478548
2446345
2026-09-27T01:34:13Z
RenatoGar
80073
2478548
wikitext
text/x-wiki
<div class="noprint" style="width: 100%; background-color: #e6f3ff; border-bottom-style: solid; border-bottom-color: #CEF6CE; border-bottom-width:1px; margin-bottom: 1em; position:relative;">
{|style="background-color: #e6f3ff" cellspacing="5"
| style="width: 25px; vertical-align: top" | [[Imachen:Flag of Aragon.svg|border|25px]]
| [[Sant Chorche]], patrón d'Aragón. [[Día Nacional d'Aragón]].
|}
</div>
{{Abril}}
[[Imachen:John Hannah by Gage Skidmore.jpg|right|thumb|250px|L'actor escocés [[John Hannah]], naixiu lo 23 d'abril de 1962.]]
[[Imachen:Paulette Goddard 1947.jpg|right|thumb|250px|L'actriz, bailarina, modelo y productor cinematografico estausunidense [[Paulette Goddard]], falleixida lo 23 d'abril de 1990.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[1303]] - por o [[Convenio d'Argelers]], o [[Lista de reis de Mallorca|rei]] [[Sancho I de Mallorca|Sancho I]] de [[Reino de Mallorca|Mallorca]] retorna la [[Val d'Arán]] a lo [[Lista de reis d'Aragón|rei]] [[Chaime II d'Aragón|Chaime II]] d'[[Reino d'Aragón|Aragón]].
* [[1882]] - o semanario ''[[El Pirineo Aragonés]]'' ye fundau en [[Chaca]] por [[Carlos Quintanilla]].
* [[1978]] - [[manifestación]] en favor de l'[[Estatuto d'Autonomía d'Aragón (1982)|autonomía d'Aragón]] en Zaragoza.
* [[2026]] - a [[Wikipedia en aragonés|Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] alcanza los suyos primers 70.000 articlos, con l'articlo ''[[Salida de misa de doce del Pilar de Zaragoza]]''.
=== Atros países ===
* [[1521]] - en a [[Guerra d'as Comunidaz de Castiella]], as tropas de [[Carlos I d'Aragón|Carlos I]] redotan a los comuners en a [[batalla de Villalar]]. Se celebra actualment o [[Día Nacional de Castiella]].
* [[1685]] - [[Chaime II d'Anglaterra|Chaime II d'Anglaterra y VII d'Escocia]] ye coronau [[Lista de reis d'Anglaterra|rei]] d'[[Reino d'Anglaterra|Anglaterra]] y [[Lista de reis d'Escocia|rei]] d'[[Reino d'Escocia|Escocia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1185]] - naixencia en [[Coimbra]] ([[Reino de Portugal]]) d'o [[Lista de reis de Portugal|rei]] [[Alifonso II de Portugal|Alifonso II]] de [[Reino de Portugal|Portugal]] (†[[1223]]).
* [[1564]] - naixencia en [[Stratford-upon-Avon]] d'o [[escritor]] [[Anglaterra|anglés]] [[William Shakespeare]].
* [[1791]] - naixencia en [[Cove Gap (Pennsilvania)|Cove Gap]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James Buchanan]], 15<sup>eno</sup> [[President d'os Estaus Unius]] (†[[1868]]).
* [[1858]] - naixencia en [[Kiel]] ([[Alemanya]]) d'o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Max Planck]].
* [[1898]] - naixencia en [[Pontevedra]] ([[provincia de Pontevedra]]) de l'[[avogau]], [[escritor]], [[periodista]], [[poeta]] y [[politico]] [[Galicia|gallego]] [[Valentín Paz-Andrade]] (†[[1987]]).
* [[1902]] - naixencia en [[Reykjavík]] d'o [[escritor]] y [[novelista]] [[Islandia|islandés]] [[Halldór Kiljan Laxness]] (†[[1998]]).
* [[1910]] - naixencia en [[Marsiella]] ([[Bocas d'o Roine]], [[Provenza-Alpes-Costa Azul]], [[Occitania]])<ref>Seguntes bellas fuents, se diz que yera naixida de [[Béthune]], en o [[Paso de Calais (departamento)|Paso de Calais]].</ref> de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Simone Simon]] (†[[2005]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0800386 Simone Simon] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1963]] - naixencia en [[Cille Bhrìghde an Ear]] ([[Lanarkshire d'o Sud]], [[Escocia]]) de l'[[actor]] y [[escritor]] [[Escocia|escocés]] [[John Hannah]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0001314/ John Hannah] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1978]] - naixencia en [[Etya]] ([[provincia d'Arsi]] ([[Etiopia]]) de l'[[atleta]] [[Etiopia|etiope]] [[Gezahegne Abera]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1200]] - muere en [[China]] o [[filosofo]] y [[politico]] [[China|chinés]] [[Zhu Xi]] (n.[[1130]]).
* [[1616]]
** - muere o [[escritor]] [[Reino de Castiella|castellano]] [[Miguel de Cervantes]], l'autor d'o mas gran libro en [[luenga castellana]], ''[[El Quijote]]''.
** - muere en [[Cordoba]] ([[Andalucía]]) l'[[historiador]] y [[escritor]] [[Perú|peruano]] [[Inca Garcilaso de la Vega]] (n.[[1539]]).
* [[1850]] - muere en [[Ambleside]] ([[Cumbria]], [[Anglaterra]]) o [[poeta]] [[Reino Uniu|britanico]] d'o [[Romanticismo]] [[William Wordsworth]] (n.[[1770]]).
* [[1869]] - muere en [[Montevideo]] o [[politico]] [[uruguai|uruguayo]] [[José María Plá]], [[Lista de presidents d'Uruguai|president d'Uruguai]] en [[1856]] (n.[[1794]]).
* [[1986]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[director teatral]] y [[productor cinematografico]] [[Austria|austro]][[Estaus Unius|estausunidense]] [[Otto Preminger]] (n.[[1905]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0695937/ Otto Preminger] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1990]] - muere en [[Ronco sopra Ascona]] ([[Cantón d'o Tesino]], [[Suiza]]) l'[[actriz]], [[bailarina]], [[modelo]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Paulette Goddard]] (n.[[1910]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0002104/ Paulette Goddard] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1992]] - muere en [[Calcuta]] ([[Bengala Occidental]], [[India]]) o [[director cinematografico]], [[guionista]], [[escritor]], [[productor cinematografico]] y [[compositor]] [[India|indio]] [[Satyajit Ray]].
* [[2005]] - muere en [[Chiltern]] ([[Buckinghamshire]]) l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[John Mills]] (n.[[1908]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0590055/ John Mills] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|23 April |lo 23 d'abril}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Abril]]
mrmzx2bix09g5o9dejoo1se1u30nt0l
26 de chinero
0
1401
2478552
2472493
2026-09-27T01:35:47Z
RenatoGar
80073
2478552
wikitext
text/x-wiki
{{Chinero}}
[[Imachen:Edward G Robinson in The Ten Commandments film trailer.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense d'orichen chudieu rumano [[Edward G. Robinson]], qui morió lo 26 de chinero de [[1973]].]]
[[Imachen:Kobe Bryant.jpg|thumb|right|250px|[[Kobe Bryant]], qui morió lo 26 de chinero de [[2020]].]]
[[Imachen:Barbara Hale Seminole.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Barbara Hale]], falleixida lo 26 de chinero de 2017.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1699]] - con a signatura d'o [[Tractau de Karlowitz]] remata a [[Segunda Guerra austro-turca]], y l'[[Imperio Otomán]] cede a los [[Habsburgo]] d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] a mayor parte d'[[Hongría]] con a [[Eslavonia]] y a [[Transilvania]], amás de ceder a la [[Republica de Venecia]] [[Dalmacia]] y a [[peninsula de Morea]] (alto u baixo o [[Peloponiso]]).
* [[1837]] - [[Michigan]] se converte en o 26<sup>eno</sup> [[Estaus d'os Estaus Unius|estau]] en dentrar en os [[Estaus Unius]].
* [[1884]] - en a [[batalla de Dogali]], os [[Eritrea|eritreos]] exterminan a una unidat de l'[[exercito italiano]].
* [[1934]] - [[Polonia]] sinya un pacto de no agresión con [[Alemanya]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XVIII ====
* [[1763]] - naixencia en [[Pau]] ([[Biarn]]) d'o [[militar]] [[Occitania|occitán]] a o servicio de [[Francia]] [[Jean-Baptiste Bernadotte]], dimpués [[Lista de reis de Suecia|rei]] de [[Reino de Suecia|Suecia]] y [[Reino de Noruega|Noruega]] con o nombre de [[Carlos XIV Chuan de Suecia]] (†[[1844]]).
* [[1781]] - naixencia en [[Berlín]] ([[Reino de Prusia]]) d'o [[escritor]], [[novelista]], [[dramaturgo]] y [[poeta]] [[Alemanya|alemán]] d'o [[Romanticismo]] [[Achim von Arnim]] (†[[1831]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1827]] - naixencia en [[La Bessoniá]] ([[Tarn]]) d'o [[teologo]], [[historiador]] y [[filosofo]] [[Francia|francés]] [[Camille Rabaud]].
* [[1842]] - naixencia en [[París]] d'o [[escritor]], [[dramaturgo]], [[novelista]] y [[poeta]] [[Francia|francés]] [[François Coppée]] (†[[1908]]).
* [[1865]] - naixencia en [[Abando]] (hue [[Bilbau]], [[Bizcaya]]) d'o [[politico]] [[País Basco|basco]] [[Sabino Arana]] (†[[1903]]).
* [[1877]] - naixencia en [[Rotterdam]] ([[Holanda Meridional]]) d'o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] d'o [[Fauvismo]] [[Kees van Dongen]] (†[[1968]]).
* [[1880]] - naixencia en [[Little Rock]] ([[Arkansas]]) d'o [[militar]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Douglas MacArthur]] (†[[1964]]).
* [[1887]] - naixencia en [[Aulnay-sur-Iton]] ([[Eure]], [[Francia]]) d'o [[ciclista]] [[Luxemburgo|luxemburgués]] [[François Faber]] (†[[1915]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1905]] - naixencia en [[San Francisco (California)|San Francisco]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Lane]] (†[[2007]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0485272/ Charles Lane] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1911]] - naixencia en [[Blankenburg (Harz)|Blankenburg]] ([[ducau de Brunswick]], [[Imperio Alemán]], hue [[Saxonia-Anhalt]], [[Alemanya]]) d'o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] (encara que nacionalizau [[Estaus Unius|estausunidense]]) [[Polykarp Kusch]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1955]] (†[[1993]]).
* [[1918]] - naixencia en [[Scorniceşti]] ([[Provincia d'Olt]], [[Reino de Rumanía]]) d'o [[politico]] [[Rumanía|rumano]] [[Nicolae Ceauşescu]] (†[[1989]]).
* [[1928]]
** - naixencia en [[Terre Haute]] ([[Indiana]], [[Estaus Unius]]) d'o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Philip José Farmer]].
** - naixencia en [[París]] ([[Tercera Republica Francesa]]) d'o [[director cinematografico]], [[escritor]], [[guionista]], [[productor cinematografico]] y [[novelista]] [[Francia|francés]] [[Roger Vadim]] (†[[2000]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0671862 Roger Vadim] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1949]] - naixencia en [[San Francisco (California)|San Francisco]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[David Strathairn]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000657 David Strathairn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1953]] - naixencia en [[Ginnerup]] d'o [[Politica|politico]] y [[economista]] [[Dinamarca|danés]] [[Anders Fogh Rasmussen]].
* [[1954]] - naixencia en [[Asunción]] d'o [[futbolista]] [[paraguai]]o [[Carlos Diarte]] (†[[2011]]).
* [[1960]] - naixencia en [[París]] ([[Tercera Republica Francesa]], hue [[Francia]]) d'o [[escritor]] y [[novelista]] [[Catalunya|catalán]] [[Sergi Pàmies]].
* [[1961]] - naixencia en [[Brantford (Ontario)|Brantford]] ([[Ontario]]) d'o [[chugador de hockey]] [[Canadá|canadiense]] [[Wayne Gretzky]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1705]] - muerte de [[José Lupercio|José Lupercio Panzano e Ibáñez de Aoíz]], [[Lista de cronistas mayors d'o Reino d'Aragón|cronista mayor d'o Reino d'Aragón]].
* [[1956]] - muere en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) l'[[arquitecto]] [[Aragón|aragonés]] [[Miguel Ángel Navarro Pérez]] (n.[[1883]]).
=== Atros países ===
* [[1855]] - muere en [[París]] ([[Segundo Imperio francés]]) o [[escritor]] y [[poeta]] [[Francia|francés]] d'o [[Romanticismo]] [[Gérard de Nerval]] (n.[[1808]]).
* [[1885]] - muere en [[Khartum]] ([[Echipto]], [[Imperio Otomán]], hue [[Sudán]]) en o [[seche de Khartum]] ([[Guerra Mahdista]]) o [[militar]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Charles George Gordon]] (n.[[1833]]).
* [[1895]] - muere en [[Cambridge]] ([[Cambridgeshire]]) o [[matematico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Arthur Cayley]] (n.[[1821]]).
* [[1973]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Chudieus|chudieu]] [[Rumanía|rumano]] [[Edward G. Robinson]] (n.[[1893]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000064 Edward G. Robinson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1983]] - muere en [[Cambo (Labort)|Cambo]] ([[Pireneus Atlanticos]]) o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Georges Bidault]].
* [[1986]] - muere lo [[futbolista]] [[Espanya|espanyol]] [[José Luis Costa Cenzano]] (n.[[1909]]).
* [[1992]] - muere en [[Coral Gables]] ([[Florida]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[José Ferrer (actor)|José Ferrer]].
* [[2000]]
** - muere en [[Scranton (Pennsilvania)|Scranton]] ([[Pennsilvania]]) o chugador de [[tenis]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Don Budge]] (n.[[1915]]).
** - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[escritor]] [[Canadá|canadiense]] de [[ciencia-ficción]] [[A. E. van Vogt]] (n.[[1912]]).
* [[2003]] - muere en [[Oxford]] l'[[historiador]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Hugh Trevor-Roper]] (n.[[1914]]).
* [[2017]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Barbara Hale]] (n.[[1922]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0354853/ Barbara Hale] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2020]] - muere en [[Calabasas (California)|Calabasas]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Kobe Bryant]] (n. [[1978]]).
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|26 January|o 26 de chinero}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Chinero]]
dx974mz6528n60t7b93jkorvkekrlo1
16 de chulio
0
1456
2478575
2465504
2026-09-27T01:58:17Z
RenatoGar
80073
2478575
wikitext
text/x-wiki
{{Chulio}}
[[Imachen:SanchosoloWK.jpg|right|thumb|250px|[[Sancho VII de Navarra|Sancho ''o Fuerte'']], [[Lista de reis de Navarra|rei]] de [[Navarra]], en a [[batalla d'as Landas de Tolosa]], (vidriera en [[Roncesvals]]).]]
[[Imachen:BarbaraStanwyckLadyofBurlesque16cropped.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Barbara Stanwyck]], naixida lo 16 de chulio de [[1907]].]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[1528]] - rematan en [[Monzón]] as zagueras sesions d'as [[Corz de Monzón (1528)|Corz Chenerals d'Aragón]] convocadas por [[Carlos I d'Aragón]]. Se tresladarán enta [[Zaragoza]] como Corz particulars d'o Reino d'Aragón.
* [[1767]] - ye canonizau l'[[Aragón|aragonés]] [[sant Chusep de Calasanz]] por o [[Papa]] [[Climent XIII]].
=== Atros países ===
==== Sieglo VII ====
* [[622]] - fecha de prencipio d'o [[calandario musulmán]], que estió establiu dimpués por o [[califa]] [[Umar ibn al-Khattāb]].
==== Sieglo XIII ====
* [[1212]] - en a [[batalla d'as Landas de Tolosa]], os [[almuades]] son vencius por os exercitos d'[[Aragón]], [[Reino de Castiella|Castiella]], [[Navarra]] y [[Portugal]].
* [[1228]] - o [[Papa]] [[Gregorio IX]] canoniza a [[sant Francisco d'Asís]].
* [[1233]] - a villa de [[Burriana]] ([[Provincia de Castellón|Castellón]]) ye conquerida por o [[Lista de reis d'Aragón|rei d'Aragón]] [[Chaime I d'Aragón|Chaime I]].
==== Sieglo XIV ====
* [[1344]] - fin d'a independencia d'o [[Reino de Mallorca]]: [[Chaime III de Mallorca]], [[condau de Rosellón|conte de Rosellón]] y [[Condau de Cerdanya|Cerdanya]], que s'heba refuchiau con os [[Condau de Foix|contes de Foix]], os suyos vasallos, ye desposeyiu d'os suyos títols por [[Pero IV d'Aragón|Pero IV]], [[Lista de reis d'Aragón|rei d'Aragón]].
* [[1377]] - [[Ricardo II d'Anglaterra|Ricardo II]] ye coronau [[Lista de reis d'Anglaterra|rei]] d'[[Anglaterra]], succedindo a su [[güelo]] [[Eduardo III d'Anglaterra|Eduardo III]].
* [[1394]] - o [[Lista de reis de Francia|rei de Francia]] [[Carlos VI de Francia|Carlos VI]] ordena l'expulsión d'os [[chudieus]] de [[Francia]].
==== Sieglo XV ====
* [[1465]] - [[batalla de Montlhéry]], amán de [[París]], entre las tropas de [[Loís XI de Francia|Loís XI]], [[Lista de reis de Francia|rei de Francia]], y os suyos nobles revoltaus (''[[Liga d'o Bien Publico]]''), conducius por Carlos, [[Condau de Charolés|conte de Charolés]] (que estió dito dimpués [[Carlos o Temerario]]).
==== Sieglo XVII ====
* [[1651]] - [[seche de Montblanc]]: a ciudat [[Catalunya|catalana]] de [[Montblanc]] ye setiada por as tropas de [[Castiella]] en a [[Guerra d'os Segadors]].
* [[1696]] - ye fundada la villa de [[Mariana (Minas Gerais)|Mariana]], la primera ciudat de l'actual estau [[brasil]]ero de [[Minas Gerais]], y la suya primera [[capital (politica)|capital]].
==== Siglo XVIII ====
* [[1790]] - ye establida la ciudat de [[Washington, DC]], a [[capital (politica)|capital]] d'os [[Estaus Unius]].
==== Siglo XIX ====
* [[1835]] - en a [[Primera Guerra Carlista]] tien lugar a [[batalla de Mendigorría]], con victoria d'os liberals.
* [[1862]] - en a [[Guerra Civil Estausunidense]], [[David Farragut]] ye nombrau lo primer [[contraalmirante]] d'a ''[[United States Navy]].
==== Sieglo XX ====
* [[1918]] - en a ciudat d'[[Iekaterimburgo]] ([[Rusia]]), os [[bolchevique]]s executan a lo [[Lista de zares de Rusia|zar de Rusia]] [[Nicolau II de Rusia|Nicolau II]] y a la suya familia.
* [[1931]] - l'emperador d'[[Etiopia]] [[Haile Selassie]] sinna a primera [[Constitución]] d'o país.
* [[1942]] - [[redata d'o Velodromo d'Hibierno]] en [[París]]: as autoridaz d'a [[Francia de Vichèi]] detienen a 13.152 [[chudieus]] y los entregan a la ''[[Gestapo]]'' d'o [[Tercer Reich]].
* [[1945]] - primera explosión d'una [[bomba atomica]], en o marco d'o [[prochecto Manhattan]].
* [[1948]] - a ciudat de [[Nazaret]] ye presa por l'[[exercito israelín]].
* [[1951]] - o [[Lista de reis de Belchica|rei]] de [[Belchica]] [[Leopoldo III de Belchica|Leopoldo III]] abdica en o suyo fillo, [[Balduino I de Belchica|Balduino I]].
* [[1965]] - inauguración d'o [[túnel de Mont Blanc]], en os [[Alpes]], con a presencia de [[Giuseppe Saragat]] y [[Charles de Gaulle]], presidents d'[[Italia]] y [[Francia]].
* [[1969]] - ye lanzada la [[nau espacial]] ''[[Apolo XI]]'', ta portar o primer [[hombre]] enta la [[Luna]].
* [[1971]] - o dictador [[Espanya|espanyol]] [[Francisco Franco]] nombra como lo suyo futuro succesor a lo [[Chuan Carlos I d'Espanya|prencipe Chuan Carlos]], con o títol de [[Lista de reis d'Espanya|rei]].
* [[1990]] - un [[tierratremo]] en as [[Filipinas]] causa 1.450 muertos.
* [[1995]] - o [[president de Francia]] [[Jacques Chirac]] acepta la responsabilidat de l'estau en a persecución d'os [[chudieus]] en [[Francia]], en a conmemoración de l'aniversario d'a [[redada d'o Velodromo d'Hibierno]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[1921]] - naixencia en [[Zaragoza]] d'o [[poeta]] [[Aragón|aragonés]] [[Miguel Labordeta]], chirmán de [[José Antonio Labordeta Subías]] (†[[1969]]).
* [[2004]] - naixencia en [[Viliella de Cinca]] ([[Cinca Baixa]], [[Provincia de Uesca|Uesca]]) de l'[[atleta]] [[Aragón|aragonesa]] [[Elena Guiu]].
=== Atros países ===
==== Sieglo XII ====
* [[1194]] - naixencia en [[Asís]] (hue [[provincia de Perugia]], [[Italia]]) de [[Santa Clara d'Asís]] (†[[1253]]).
==== Sieglo XV ====
* [[1409]] - naixencia en [[Angers]] ([[Reino de Francia]]) de [[Renato I de Nápols]], [[Reino d'Aragón|Rei d'Aragón]], de [[Reino de Nápols|Nápols]] y de [[Reino de Cherusalem|Cherusalem]] (†[[1480]]).
* [[1486]] - naixencia en [[Florencia]] d'o [[pintor]] [[italia]]no [[Andrea del Sarto]].
==== Sieglo XVII ====
* [[1608]] - naixencia en [[Graz]] ([[Estiria]]) de l'emperador d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] [[Ferrando III d'Habsburgo]].
* [[1611]] - naixencia en [[Graz]] ([[Estiria]]) de [[Cecilia Renata d'Habsburgo]], qui se casó con o [[Lista de reis de Polonia|rei]] de [[Polonia]] [[Ladislau IV de Polonia|Ladislau IV]].
==== Sieglo XVIII ====
* [[1714]] - naixencia en [[Engolesme]] ([[Charanta]]) d'o [[militar]] y [[incheniero]] [[Francia|francés]] [[Marc-René de Montalembert]].
* [[1715]] - naixencia en [[Versailles]] d'o [[noble]], [[militar]] y [[politico]] [[Francia|francés]] [[Carlos de Rohan-Soubisse]].
* [[1723]] - naixencia en [[Plympton]] ([[Devon]], [[Anglaterra]]) d'o [[pintor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Joshua Reynolds]].
* [[1776]] - naixencia en [[Bouxwiller (Baixo Rin)|Bouxwiller]] ([[Alsacia]], [[Francia]]) d'o [[medico]] y [[naturalista]] [[Alemanya|alemán]] [[Ludwig Heinrich Bojanus]].
* [[1784]] - naixencia en [[Roma]] d'o [[poeta]], [[escritor]] y [[letrista]] [[italia]]no [[Jacopo Ferretti]].
* [[1796]] - naixencia en [[París]] d'o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Camille Corot]].
==== Sielo XIX ====
===== Anyos 1800 =====
* [[1808]] - naixencia en [[Trapani]] ([[Sicilia]]) d'o [[politico]] [[italia]]no [[Vincenzo Fardella di Torrearsa]].
===== Anyos 1820 =====
* [[1829]] - naixencia en [[Gorizia]] (hue [[Friuli-Venecia Chulia]], [[Italia]]) d'o [[lingüista]] [[italia]]no [[Graziadio Isaia Ascoli]].
===== Anyos 1830 =====
* [[1832]] - naixencia en [[Nápols]] d'o [[marino]], [[militar]] y [[politico]] [[italia]]no [[Ferdinando Acton]].
* [[1836]] - naixencia en [[Clarmont-Ferrand]] ([[Puèi Domat]]) d'o [[pianista]], [[pedagogo]] y [[musicografo]] [[Francia|francés]] [[Antoine François Marmontel]].
===== Anyos 1840 =====
* [[1846]] - naixencia en [[Langenhorn]] ([[Schleswig-Holstein]]) d'o [[pedagogo]] y [[filosofo]] [[Alemanya|alemán]] [[Friedrich Paulsen]].
===== Anyos 1850 =====
* [[1855]] - naixencia en [[Tournai]] ([[Belchica]]) d'o [[poeta]] [[Belchica|belga]] [[Georges Rodenbach]].
* [[1858]]
** - naixencia en [[Lidje]] ([[Belchica]]) d'o [[musico]], [[compositor]] y [[director de orquesta]] [[Belchica|belga]] [[Eugène Ysaÿe]].
** - naixencia en [[Miševići]] ([[districto de Zlatibor]]) d'o [[militar]] [[Serbia|serbio]] [[Petar Bojović]].
===== Anyos 1860 =====
* [[1860]] - naixencia en [[Randers]] ([[Chutlandia Central]]) d'o [[lingüista]] [[Dinamarca|danés]] [[Otto Jespersen]].
===== Anyos 1870 =====
* [[1870]] - naixencia en [[Berlín]] d'o [[taxonomo]] y [[botanico]] [[Alemanya|alemán]] [[Hermann Harms]].
* [[1872]] - naixencia en [[Borge]] ([[Østfold]]) d'o explorador [[Noruega|noruego]] [[Roald Amundsen]].
* [[1873]] - naixencia en [[Miskolc]] ([[Borsod-Abaúj-Zemplén]]) d'o [[medico]], [[psiquiatra]] y [[psicoanalista]] [[Hongría|hongaro]] [[Sándor Ferenczi]].
===== Anyos 1880 =====
* [[1881]] - naixencia en [[L'Habana]] de l'[[antropologo]] [[cuba]]no [[Fernando Ortiz Fernández]].
* [[1883]] - naixencia en [[Philadelphia (Pennsilvania)|Philadelphia]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[fotografo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Sheeler]].
* [[1886]] - naixencia en [[Albi]] ([[Tarn]]) d'o [[escritor]] y [[poeta]] [[Francia|francés]] [[Pierre Benoit]].
* [[1888]] - naixencia en [[Amsterdam]] d'o [[fisico]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Frederik Zernike]], [[Premio Nobel de Fisica]] en [[1953]].
* [[1889]] - naixencia en [[West Point (Mississippi)|West Point]] ([[Mississippi]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Larry Semon]].
===== Anyos 1890 =====
* [[1896]]
** - naixencia en [[Torino]] ([[Piemont]]) d'o [[ciclista]] [[italia]]no [[Federico Gay]].
** - naixencia en [[Oslo]] d'o [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Trygve Lie]].
** - naixencia en [[Wildeck]] ([[Hesse]]) d'o [[biologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Otmar von Verschuer|Otmar ''Freiherr'' von Verschuer]], que estió en o [[Tercer Reich]] colaborador d'os experimentos d'[[euchenesia]] d'o [[nazismo]] y d'o doctor [[Josef Mengele]].
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1900 =====
* [[1902]] - naixencia en [[Kazan]] ([[Tatarstan]]) d'o [[psicologo]] y [[neurologo]] [[Rusia|ruso]] [[Alexandre Romanovich Luria]].
* [[1903]]
** - naixencia en [[Villa Lagarina]] ([[Trentino-Tirol d'o Sud]]) de l'[[arquitecto]] [[italia]]no [[Adalberto Libera]].
** - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Mary Philbin]].
* [[1904]]
** - naixencia en [[Ezcaray]] ([[La Rioja]]) d'o [[poeta]] [[Espanya|espanyol]] [[Armando Buscarini]].
** - naixencia en [[Betanzos]] ([[Provincia d'A Coruña|A Coruña]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[productor cinematografico|productor]] y [[guionista]] [[Galicia|gallego]] [[Ricardo Núñez Lissarrague]].
** - naixencia en [[Zagarolo]] ([[Lazio]]) d'o [[compositor]] [[italia]]no [[Goffredo Petrassi]].
* [[1906]] - naixencia en [[Vienna (Cheorchia)|Vienna]] ([[Cheorchia (estau)|Cheorchia]]) d'o [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Vincent Sherman]].
* [[1907]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Barbara Stanwyck]] (†[[1990]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001766 Barbara Stanwyck] en [[Internet Movie Database|IMDb]].</ref>
===== Anyos 1910 =====
* [[1911]]
** - naixencia en [[Plymouth]] ([[Devon]], [[Anglaterra]]) d'o [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Victor Canning]].
** - naixencia en [[Marquette (Michigan)|Marquette]] ([[Michigan]]) de l'[[arquitecto]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Lautner]].
** - naixencia en [[Independence (Missouri)|Independence]] ([[Missouri]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ginger Rogers]] (†[[1995]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001677/ Ginger Rogers] en [[Internet Movie Database|IMDb]].</ref>
* [[1915]] - naixencia en [[Bedford Hills (Nueva York)|Bedford Hills]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Barnard Hughes]].
* [[1917]] - naixencia en [[Montpeller]] ([[Erau]]) d'o [[escritor]] y [[periodista]] [[Francia|francés]] [[Georges Arnaud]].
* [[1919]] - naixencia en [[Wonju]] ([[Gangwon]]) d'o [[politico]] [[Corea d'o Sud|sudcoreán]] [[Choi Kyu-ha]].
===== Anyos 1920 =====
* [[1920]] - naixencia en [[Río de Janeiro]] d'a [[cantaire]] y [[actriz]] [[brasil]]era [[Elizeth Cardoso]].
* [[1925]] - naixencia en [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]] ([[Missouri]]) d'o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de ''[[jazz]]'' [[Cal Tjader]].
* [[1926]] - naixencia en [[Nueva York]] d'o [[bioquimico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Irwin Rose]], [[Premio Nobel de Quimica]] en [[2004]].
* [[1928]]
** - naixencia en [[Londres]] d'a [[escritora]] y [[critico d'arte]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Anita Brookner]].
** - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[tenor]] [[Dinamarca|danés]] [[Ticho Parly]].
** - naixencia en [[Nueva York]] d'o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Robert Sheckley]].
** - naixencia en [[Baton Rouge]] ([[Loisiana]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[David C. Treen]].
===== Anyos 1930 =====
* [[1930]] - naixencia en [[Cairo]] ([[Echipto]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] [[Francia|francés]] [[Guy Béart]].
* [[1932]] - naixencia en [[Pittsburgh (Pennsilvania)|Pittsburgh]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dick Thornburgh]].
* [[1933]] - naixencia en [[Chenova]] ([[Liguria]]) d'o [[politico]] [[italia]]no [[Agostino Gambino]].
* [[1934]] - naixencia en [[Montevideo]] de l'[[actor]] [[uruguai|uruguayo]] [[George Hilton]].
* [[1936]] - naixencia en [[Takasaki]] ([[Kantō]]) d'o [[politico]] [[Chapón|chaponés]] [[Yasuo Fukuda]].
* [[1937]] - naixencia en [[Washington, DC]] d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard Bryan]].
* [[1939]] - naixencia en [[Piombino]] ([[Toscana]]) d'o [[futbolista]] y [[entrenador de fútbol]] [[italia]]no [[Lido Vieri]].
===== Anyos 1940 =====
* [[1941]]
** - naixencia en [[Kingston (Chamaica)|Kingston]] d'o [[cantaire]] y [[compositor]] [[chamaica]]no [[Desmond Dekker]].
** - naixencia en [[Roma]] ([[Italia]]) d'o [[fisico]] [[San Marino|san marinés]] [[Luciano Maiani]].
* [[1942]] - naixencia en [[Albury (Nueva Galas d'o Sud)|Albury]] ([[Nueva Galas d'o Sud]]) d'a [[tenista]] [[australia]]na [[Margaret Smith Court]].
* [[1943]] - naixencia en [[Agus Claras]] ([[Provincia d'Holguín|Holguín]]) d'o [[escritor]] y [[poeta]] [[cuba]]no [[Reinaldo Arenas]].
* [[1946]]
** - naixencia en [[Pittsburgh]] ([[Pennsilvania]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard LeParmentier]].
** - naixencia en [[São Paulo]] d'o [[musico]] [[brasil]]ero ''[[Toquinho]]''.
* [[1947]]
** - naixencia en [[Mobile]] ([[Alabama]]) d'a [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Alexis Herman]].
** - naixencia en [[Nueva York]] de l'activista [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Assata Shakur]], militant d'os [[Panteras Negras]].
* [[1948]]
** - naixencia en [[Valencia]] d'a [[politico]] [[País Valenciano|valenciana]] [[Rita Barberá]].
** - naixencia en [[Ciudat de Panamá]] d'o [[cantaire]], [[musico]], [[actor]] y [[politico]] [[Panamá|panamenyo]] [[Rubén Blades]].
** - naixencia en [[Katrineholm]] ([[condau de Södermanland]]) d'o [[futbolista]] y [[entrenador de fútbol]] [[Suecia|sueco]] [[Lars Lagerbäck]].
** - naixencia en [[Tel Aviv]] d'o [[vriolinista]] [[israel]]ín [[Pinchas Zukerman]].
===== Anyos 1950 =====
* [[1952]] - naixencia en [[Alexandria (Virchinia)|Alexandria]] ([[Virchinia]]) d'o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stewart Copeland]], miembro de ''[[The Police]]''.
* [[1955]] - naixencia en [[Oldham]] ([[Gran Manchester]], [[Anglaterra]]) d'a [[musico]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Annie Whitehead]].
* [[1956]] - naixencia en [[Nueva York]] d'o [[dramaturgo]] y [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Tony Kushner]].
* [[1957]] - naixencia en [[Lviv]] ([[Ucraína]]) d'a [[escritora]] [[Rusia|rusa]] [[Alexandra Marinina]].
* [[1958]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) d'o [[danzaire]], [[musico]] y [[coreografo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Michael Flatley]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1963]]
** - naixencia en [[Nueva York]] de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Phoebe Cates]].
** - naixencia en [[Liubliana]] d'o [[futbolista]] y [[entrenador de fútbol]] [[Eslovenia|esloveno]] [[Srečko Katanec]].
** - naixencia en [[Malmö]] ([[condau d'Escania]]) d'o [[tenista]] [[Suecia|sueco]] [[Mikael Pernfors]].
** - naixencia en [[Bromley]] ([[Kent]]) d'o [[disc jockey]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Fatboy Slim]].
* [[1964]]
** - naixencia en [[Kutaisi]] d'a [[Politico|politica]] [[cheorchia]]na [[Nino Burjanadze]].
** - naixencia en [[Villava]] ([[Navarra]]) d'o [[ciclista]] navarro [[Miguel Indurain]].
* [[1965]]
** - naixencia en [[Marostica]] ([[Veneto]]) d'o [[ciclista]] [[italia]]no [[Gianni Faresin]].
** - naixencia en [[Buckingham (Quebec)|Buckingham]] d'o chugador de [[hockey sobre chelo]] [[Canadá|canadiense]] [[Claude Lemieux]].
** - naixencia en [[Brno]] ([[Moravia]]) d'o [[poeta]] [[Republica Checa|checo]] [[Milan Ohnisko]].
** - naixencia en [[Bridgeport (Connecticut)|Bridgeport]] ([[Connecticut]]) d'o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Daniel Smith]].
* [[1967]] - naixencia en [[Newport Beach]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Will Ferrell]].
* [[1968]]
** - naixencia en [[Wichita]] ([[Kansas]]) d'o chugador de [[fútbol americano]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Barry Sanders]].
** - naixencia en [[Bellevue (Washington)|Bellevue]] ([[Washington (estau)|Washington]]) de [[Larry Sanger]], uno d'os co-fundadors de [[Wikipedia]].
* [[1969]] - naixencia en o [[Bronch]] de [[Nueva York]] de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Daryl Mitchell]].
===== Anyos 1970 =====
* [[1970]] - naixencia en [[Bangkok]] d'o [[director cinematografico]] [[Tailandia|tailandés]] [[Apichatpong Weerasethakul]].
* [[1971]]
** - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Corey Feldman]].
** - naixencia en [[York (Pennsilvania)|York]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ed Kowalczyk]].
** - naixencia en [[Vigo]] ([[Provincia de Pontevedra|Pontevedra]]) d'o [[musico]] [[Galicia|gallego]] [[Carlos Núñez]].
* [[1973]] - naixencia en [[Varese]] ([[Lombardía]]) d'o [[ciclista]] [[italia]]no [[Stefano Garzelli]].
* [[1974]]
** - naixencia en [[Seattle]] ([[Washington (estau)|Washington]]) d'o [[musico]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jeremy Enigk]].
** - naixencia en [[Bilbao]] d'a [[escritora]] [[País Basco|basca]] [[Laura Espido Freire]].
* [[1975]]
** - naixencia en [[São Paulo]] d'a [[modelo]] y [[actriz]] [[brasil]]era [[Ana Paula Arósio]].
** - naixencia en [[Bree]] ([[Limburgo (Belchica)|Limburgo]]) d'o [[piloto automobilistico]] [[Belchica|belga]] [[Bas Leinders]].
* [[1976]]
** - naixencia en [[Asunción]] d'o [[futbolista]] [[paraguai|paraguayo]] [[Carlos Humberto Paredes]].
** - naixencia en [[Ebenau]] ([[Salzburgo (estau)|Salzburgo]]) d'a [[esquiadora]] [[Nueva Zelanda|neozelandesa]] [[Claudia Riegler]].
** - naixencia en [[Minsk]] (hue [[Belarrusia]]) d'a [[tenista]] [[israel]]ina [[Anna Smashnova]].
* [[1978]] - naixencia en [[Madrit]] de l'[[actriz]] [[Espanya|espanyola]] [[Irene Visedo]].
* [[1979]] - naixencia en [[Milwaukee (Wisconsin)|Milwaukee]] ([[Wisconsin]]) d'o chugador de [[basketbol]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Chris Mihm]].
===== Anyos 1980 =====
* [[1980]] - naixencia en [[Adelaida]] ([[Australia d'o Sud]]) d'o chugador de [[golf]] [[australia]]no [[Adam Scott]].
* [[1981]] - naixencia en [[Valencia]] d'o [[futbolista]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Vicente Rodríguez]].
* [[1982]] - naixencia en [[San Chusé (Costa Rica)|San Chusé]] d'o [[futbolista]] [[Costa Rica|costarricense]] [[Michael Umaña]].
* [[1983]] - naixencia en [[Arad]] ([[condau d'Arad]]) d'o [[futbolista]] [[Rumanía|rumano]] [[Adrian Pit]].
* [[1987]] - naixencia en [[Lima]] d'o [[futbolista]] [[Perú|peruano]] [[Andrés Vasquez]].
* [[1988]] - naixencia en [[Sabadell]] ([[Vallés Occidental]]) d'o [[futbolista]] [[Catalunya|catalán]] [[Sergi Busquets i Burgos]].<ref>[http://www.fcbarcelona.es/futbol/primer-equipo/plantilla/jugadores/busquets/ficha-tecnica Información de Sergi Busquets i Burgos] en a pachina web d'o [[FC Barcelona]].</ref>
* [[1989]] - naixencia en [[Cardiff]] ([[condau de Glamorgan]]) d'o [[futbolista]] [[Galas|galés]] [[Gareth Bale]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1943]] - muere en [[Codo (Zaragoza)|Codo]] ([[Campo de Belchit]]) l'atleta [[Dionisio Carreras Salvador]] (n.[[1890]]).<ref>{{es}}[https://web.archive.org/web/20110811151851/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=3174&tipo_busqueda=1&nombre=Dionisio%20Carreras&categoria_id=&subcategoria_id=&conImagenes= Dionisio Carreras en a GEA (''Gran Enciclopedia Aragonesa'')].</ref>
=== Atros países ===
==== Sieglo XIII ====
* [[1216]] - muere en [[Perugia]] ([[Umbría]]) o [[Papa]] [[Inocencio III]].
==== Sieglo XIV ====
* [[1324]] - muere [[Go-Uda]], [[Lista d'emperadors d'o Chapón|emperador]] d'o [[Chapón]].
* [[1342]] - muere en [[Visegrád]] ([[condau de Pest]]) [[Carlos I d'Hongría|Carlos I]], [[Lista de reis d'Hongría|rei d'Hongría]] y [[Lista de reis de Croacia|Croacia]].
==== Sieglo XV ====
* [[1465]] - muere en a [[batalla de Montlhéry]], amán de [[París]], o [[noble]] y [[militar]] [[Francia|francés]] [[Pierre de Brézé]], gran senescal d'[[Anchú]], de [[Poitu]] y de [[Normandía]].
* [[1487]] - muere en [[Roma]] ([[Italia]]) [[Carlota I de Chipre]], [[Lista de reis de Chipre|reina de Chipre]].
==== Sieglo XVI ====
* [[1557]] - muere en [[Chelsea]] ([[Londres]]) [[Ana de Cleves]], reina d'[[Anglaterra]] y cuarta esposa d'[[Henrique VIII d'Anglaterra|Henrique VIII]].
* [[1594]] - muere en [[Londres]] o [[dramaturgo]] [[Anglaterra|anglés]] [[Thomas Kyd]].
==== Sieglo XVII ====
* [[1612]] - muere en [[Venecia]] [[Leonardo Donà]], [[Lista de dogos de Venecia|dogo]] de [[Republica de Venecia|Venecia]].
* [[1647]] - muere en [[Nápols]] o [[Revolución|revolucionario]] [[Masaniello]].
* [[1662]] - muere en [[Modena]] ([[Emilia-Romanya]]) [[Alifonso IV d'Este]], [[Ducato de Modena y Reggio|duque de Modena y Reggio]].
* [[1663]] - muere en Haina (hue [[Biebertal]], [[Hesse]]) [[Guillén VI de Hesse-Kassel|Guillén VI]], [[Landgraviato de Hesse-Cassel|landgrave de Hesse-Kassel]].
* [[1664]] - muere o [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Alemanya|alemán]] [[Andreas Gryphius]].
* [[1691]] - muere en [[Versailles]] o [[politico]] [[Francia|francés]] [[François Michel Le Tellier de Louvois]].
==== Sieglo XVIII ====
* [[1729]] - muere en [[Dresde]] (hue [[Saxonia]]) lo [[compositor]] [[Alemanya|alemán]] [[Johann David Heinichen]].
* [[1740]] - muere en o [[palacio d'o Infantado]] ([[Guadalachara (Espanya)|Guadalachara]], hue [[Castiella-La Mancha]]) [[Mariana de Neoburgo]], segunda esposa d'o [[Lista de reis d'Espanya|rei d'Espanya]] [[Carlos II d'Espanya|Carlos II]].
* [[1747]] - muere en [[Bolonya]] ([[Estaus Pontificios]], hue [[Emilia-Romanya]], [[Italia]]) o [[pintor]] [[italia]]no d'o [[Barroco]] [[Giuseppe Maria Crespi]] (n.[[1665]]).
* [[1763]] - muere en [[París]] o [[musico]] y [[compositor]] [[Francia|francés]] [[Jacques Hotteterre]].
* [[1764]] - muere en a fortaleza de [[Shlisselburg]], amán de [[Sant Petersburgo]], o [[zar de Rusia]] [[Iván IV de Rusia|Iván IV]].
* [[1770]] - muere en Richmond (hue un barrio de [[Londres]]) o pintor [[Reino Uniu|britanico]] [[Francis Cotes]].
==== Sieglo XIX ====
* [[1806]] - muere en [[Venecia]] lo [[poeta]] y [[libretista]] [[italia]]no [[Caterino Mazzolà]].
* [[1854]]
** - muere en o [[palacio de Benha]], amán d'o [[Cairo]], [[Abbas I d'Echipto]], [[militar]] y [[politico]] [[Echipto|echipcio]].
** - muere en [[Parma]] ([[Emilia-Romanya]]) l'[[arquitecto]] [[italia]]no [[Nicola Bettoli]].
* [[1857]] - muere en [[París]] o [[poeta]] y [[compositor]] [[Francia|francés]] [[Pierre-Jean de Béranger]].
* [[1886]] - muere en [[Stanford (Nueva York)|Stanford]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[escritor]] y [[periodista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ned Buntline]].
* [[1887]] - muere en [[Lidje]] ([[Belchica]]) o [[quimico]] y [[paleontologo]] [[Belchica|belga]] [[Laurent-Guillaume de Koninck]].
* [[1889]] - muere en [[Florencia]] ([[Toscana]]) l'[[historiador]] y [[politico]] [[italia]]no [[Michele Amari]].
* [[1896]] - muere en [[Champrosay]] ([[Essonne]]) o [[escritor]] y [[critico literario]] [[Francia|francés]] [[Edmond de Goncourt]].
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1910 =====
* [[1916]] - muere en [[París]] ([[Francia]]) lo [[microbiologo]] [[Rusia|ruso]] [[Ilya Ilyich Mechnikov]], [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medicina]] en [[1908]].
===== Anyos 1930 =====
* [[1930]] - muere en [[Camarico]] l'[[avogau]] y [[politico]] [[Chile|chilén]] [[Juan Luis Sanfuentes]].
* [[1937]] - muere en [[Guadarrama]] ([[Provincia de Madrit|Madrit]]) o [[militar]] y [[politico]] [[Irlanda|irlandés]] [[George Nathan]], militante d'o [[IRA]] y voluntario en as [[Brigadas Internacionals]], mortalment feriu en a [[batalla de Brunete]].
* [[1938]] - muere en [[Roma]] o [[cardenal]] [[italia]]no [[Giulio Serafini]].
===== Anyos 1940 =====
* [[1940]] - muere en [[Berlín]] o [[zoologo]], [[naturalista]] y [[ornitologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Alexander Koenig]].
* [[1947]] - muere en [[Budapest]] ([[Hongría]]) o diplomatico [[Suecia|sueco]] [[Raoul Wallenberg]].
* [[1949]] - muere en [[Roma]] ([[Italia]]) l'[[escritor]], [[poeta]] y [[filosofo]] [[Rusia|ruso]] [[Vyacheslav Ivanovich Ivanov]].
===== Anyos 1950 =====
* [[1953]] - muere en [[Guildford]] ([[Surrey]], [[Anglaterra]]) l'[[historiador]] y [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Hilaire Belloc]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1960]]
** - muere en [[Bad Nauheim]] ([[Hesse]], [[Alemanya Occidental]], hue [[Alemanya]]) lo [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Albert Kesselring]], qui estió ''[[Generalfeldmarschall]]'' d'a ''[[Wehrmacht]]'' mientres a [[Segunda Guerra Mundial]] y condenato por [[crímens contra a Humanidat]] (n.[[1855]]).
** - muere en [[Newburyport]] ([[Massachusetts]]) o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John P. Marquand]].
* [[1963]] - muere en [[Roma]] o [[pintor]] [[italia]]no [[Antonio Donghi]].
* [[1968]] - muere en [[Nápols]] l'[[actriz]] [[italia]]na [[Tina Pica]].
===== Anyos 1970 =====
* [[1976]] - muere asasinato en [[Santiago de Chile]] o [[diplomatico]] [[Espanya|espanyol]] [[Carmelo Soria]].
* [[1979]] - muere en [[Bolonya]] ([[Emilia-Romanya]]) o [[contratenor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Alfred Deller]].
===== Anyos 1980 =====
* [[1982]] - muere en [[París]] l'[[actor]] [[Francia|franés]] [[Patrick Dewaere]].
* [[1983]] - muere en [[Mogadixo]] ([[Somalia]]) o [[politico]] [[Burundi|burundés]] [[Michel Micombero]].
* [[1985]] - muere en [[Kreuzau]] ([[Renania d'o Norte-Westfalia]]) o [[escritor]] [[Alemanya|alemán]] [[Heinrich Böll]], [[Premio Nobel de Literatura]] en [[1972]].
* [[1989]]
** - muere en [[Anif]] ([[Salzburgo (estau)|Salzburgo]]) o [[director d'orquesta]] [[austria]]co [[Herbert von Karajan]].
** - muere en [[L'Habana]] o [[poeta]] [[cuba]]no [[Nicolás Guillén]].
===== Anyos 1990 =====
* [[1990]] - muere en [[Madrit]] o [[futbolista]] y [[entrenador de fútbol]] [[Miguel Muñoz]].
* [[1991]] - muere en [[Provincetown]] ([[Massachusetts]]) o [[pintor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Robert Motherwell]].
* [[1994]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[fisico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Julian Schwinger]], [[Premio Nobel de Fisica]] en [[1965]].
* [[1995]] - muere en [[Londres]] o [[poeta]] y [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Stephen Spender]].
* [[1997]] - muere en [[París]] a [[fotografa]] y [[pintora]] [[Francia|francesa]] [[Dora Maar]], que estió amant de [[Picasso]].
* [[1999]] - muere en accident d'avión o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Fitzgerald Kennedy Jr.]], fillo d'o president [[John Fitzgerald Kennedy]].
==== Sieglo XXI ====
* [[2003]]
** - muere en [[L'Habana]] la [[cantaire]] [[cuba]]na [[Celia Cruz]].
** - muere en [[Victoria (Columbia Britanica)|Victoria]] ([[Columbia Britanica]]) l'[[escritora]] [[Canadá|canadiense]] [[Carol Shields]].
* [[2004]]
** - muere en [[Savannah]] ([[Cheorchia (estau)|Cheorchia]]) o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Busbee]].
** - muere en [[Boston (Massachusetts)|Boston]] ([[Massachussetts]]) o [[militar]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles W. Sweeney]], que en a [[Segunda Guerra Mundial]] pilotó l'avión que lanzó a [[bomba atomica]] sobre [[Nagasaki]].
* [[2005]]
** - muere en [[Milán]] ([[Lombardía]]) o [[escritor]] y [[escultor]] [[italia]]no [[Pietro Consagra]].
** - muere en [[Litchfield (Connecticut)|Litchfield]] ([[Connecticut]]) o [[paleontologo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Ostrom]].
== Vinclos externos ==
{{commonscat|16 July|lo 16 de chulio}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Chulio]]
jr4ecxedr7eikvbwg5xmya0w8javizl
5 de marzo
0
1475
2478550
2476956
2026-09-27T01:35:02Z
RenatoGar
80073
2478550
wikitext
text/x-wiki
{{Marzo}}
[[Imachen:Primera Guerra Carlista.jpg|right|thumb|250px|Soldaus y civils disparan contra los [[Carlismo|carlistas]], que albandonan redotaus [[Zaragoza]], lo 5 de marzo de [[1838]], en a dita ''[[Cincomarzada]]''.]]
[[Imachen:Jack Cassidy circa 1960s.JPG|right|thumb|250px|L'actor, cantaire y director teatral estausunidense [[Jack Cassidy]], naixiu lo 5 de marzo de 1927.]]
[[Imachen:Joaquín Palacín Eltoro.jpg|right|thumb|250px|O politico aragonés [[Joaquín Palacín Eltoro]], muerto lo 5 de marzo de 2026.]]
[[Imachen:Dean Stockwell (1965).jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Dean Stockwell]], qui naixió lo 5 de marzo de 1936.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[1838]] - en a [[Primera Guerra Carlista]], as tropas [[Carlismo|carlistas]] de [[Juan Cabañero y Esponera]] son redotadas en tentar de dentrar en a ciudat [[Aragón|aragonesa]] de [[Zaragoza]] por os suyos habitants, en a dita ''[[Cincomarzada]]'', orichen de l'actual festividat popular.
=== Atros países ===
* [[1770]] - en a ciudat de [[Boston]], en [[Massachusetts]], tropas de l'[[exercito britanico]] disparan contra los manifestants, en a dita ''[[Mortalera de Boston]]'', que fació 5 muertos.
* [[2009]] - a [[Corte Penal Internacional]] ordena la detención d'[[Omar Hasan al Bachir]], [[Lista de presidents de Sudán|president]] de [[Sudán]], por os suyos [[crimens de guerra]] en a rechión de [[Darfur]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20090312024830/http://www.lavanguardia.es/internacional/noticias/20090304/53651842932/la-corte-penal-internacional-emite-una-orden-de-arresto-contra-el-presidente-de-sudan-por-crimenes-d.html ''La Corte Penal Internacional emite una orden de arresto contra el presidente de Sudán por crímenes de guerra en Darfur''], en o diario ''La Vanguardia'' de [[Barcelona]].</ref>
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[1883]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'o [[pintor]] [[Aragón|aragonés]] [[Joaquín Pallarés Allustante]] (†[[1935]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811155531/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=9808 ''Joaquín Pallarés Allustante''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
=== Atros países ===
* [[1133]] - naixencia en [[Le Mans]] ([[Condau de Maine]]) d'o [[Lista de reis d'Anglaterra|rei]] [[Henrique II d'Anglaterra|Henrique II]] d'[[Reino d'Anglaterra|Anglaterra]] (†[[1189]]).
* [[1905]] - naixencia en [[Budapest]] ([[Imperio Austrohongaro]], hue [[Hongría]]) d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[montador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Chudieus|chudieu]] [[Hongría|hongaro]] [[László Benedek]] (†[[1992]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0070670 László Benedek] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1908]] - naixencia en [[Huyton]] ([[Lancashire]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Rex Harrison]] (†[[1990]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001322/ Rex Harrison] en [[Internet Movie Database|IMDb]].</ref>
* [[1910]] - naixencia en [[Pescara]] ([[Abruzos]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[escritor]], [[dramaturgo]], [[novelista]], [[guionista]] y [[periodista]] [[italia]]no [[Ennio Flaiano]] (†[[1972]]).
* [[1922]] - naixencia en [[Bolonya]] ([[Emilia-Romanya]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[director cinematografico]], [[escritor]] y [[guionista]] [[italia]]no [[Pier Paolo Pasolini]] (†[[1975]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001596 Pier Paolo Pasolini] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1927]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[cantaire]] y [[director teatral]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jack Cassidy]] (†[[1976]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0144197/ Jack Cassidy] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1936]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dean Stockwell]] (†[[2021]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0001777/ Dean Stockwell] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1974]] - naixencia en [[Miami]] ([[Florida]]) de l'[[actriz]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[cuba]]no [[Eva Mendes]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0578949 Eva Mendes] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[2026]] - muere por un [[cáncer]] o [[politico]] [[Aragón|aragonés]] [[Joaquín Palacín Eltoro]] (n.[[1974]]).<ref>{{es}} [https://arainfo.org/fallece-joaquin-palacin-presidente-de-chunta-aragonesista-y-referente-del-aragonesismo-politico/ ''Fallece Joaquín Palacín, presidente de Chunta Aragonesista y referente del aragonesismo político''], en ''[[Arainfo]]'', 5 de marzo de 2026.</ref>
=== Atros países ===
* [[1827]]
** - muere en [[París]] ([[Segunda Restauración Francesa|Reino de Francia]], hue [[Isla de Francia]], [[Francia]]) o [[matematico]], [[astronomo]] y [[fisico]] [[Francia|francés]] [[Pierre-Simon de Laplace]] (n.[[1749]]).
** - muere en [[Como]] ([[Reino lombardo-veneto]], [[Imperio Austriaco]]) o [[fisico]] [[italia]]no [[Alessandro Volta]] (n.[[1745]]).
* [[1865]] - muere en [[Viena]] ([[Imperio Austriaco]], hue [[Austria]]) o [[botanico]] y [[taxonomo]] [[austria]]co [[Heinrich Wilhelm Schott]].
* [[1893]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]]) l'[[historiador]] y [[filosofo]] [[Francia|francés]] [[Hippolyte Taine]] (n.[[1828]]).
* [[1932]] - muere lo [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Peder Kolstad]].
* [[1939]] - muere en [[Van Nuys]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Herbert Mundin]] (n.[[1898]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0612743/ Herbert Mundin] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1944]] - muere en o [[campo de concentración de Drancy]] ([[Drancy]], [[Francia de Vichèi]]) demientres a [[Segunda Guerra Mundial]] o [[escritor]], [[novelista]], [[poeta]] y [[pintor]] [[Francia|francés]] d'orichen [[Chudieus|chudieu]] [[Max Jacob]] (n.[[1876]]).
* [[1968]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] y [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Albert Dekker]] (n.[[1905]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0215260/ Albert Dekker] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2013]] - muere en [[Caracas]] o [[militar]] y [[politico]] [[Venezuela|venezolano]] [[Hugo Chávez]] (n.[[1954]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20130308140643/http://www.heraldo.es/noticias/internacional/2013/03/05/muere_presidente_venezuela_hugo_chavez_225167_306.html ''Muere el presidente de Venezuela, Hugo Chávez''], en o diario ''[[Heraldo de Aragón]]''.</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|March 5|lo 5 de marzo}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Marzo]]
8uhng8dkg59okcc9966ybuafu58yoh2
26 de setiembre
0
1551
2478554
2473644
2026-09-27T01:36:35Z
RenatoGar
80073
2478554
wikitext
text/x-wiki
{{Setiembre}}
[[Imachen:Gloria Stuart 1937.png|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Gloria Stuart]], qui morió lo 26 de setiembre de 2010.]]
[[Imachen:Jose_Ignacio_Mantecon.jpg|right|thumb|250px|L'archivero, politico y historiador aragonés [[José Ignacio Mantecón Navasal]], naixiu lo 26 de setiembre de 1902.]]
[[Imachen:Olivia Newton John (6707495311) (cropped to look large).jpg|right|thumb|250px|L'actriz y cantaire anglo-australiana [[Olivia Newton-John]], naixida lo 29 de setiembre de 1948.]]
== Fiestas ==
=== Aragón ===
* Fiestas de [[San Cosme]] en [[La Codonyera]] ([[Baixo Aragón (comarca)|Baixo Aragón]], [[Provincia de Teruel|Teruel]]).
=== Atros lugars ===
* Fiestas de [[Sant Cosme]] y [[Sant Damián]] en [[Arnedo]] ([[La Rioja]]).
* Fiestas de [[Sant Cosme]] y [[Sant Damián]] en [[Seulu]] ([[Cerdenya]]).
* Fiestas de [[Sant Cosme]] y [[Sant Damián]] en [[Triè]] ([[Cerdenya]]).
* Fiestas de [[Sant Cosme]] y [[Sant Damián]] en [[Vandellòs]] ([[Catalunya]]).
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1255]] - o [[papa]] [[Aleixandre IV]] [[Canonización|canoniza]] en [[Anagni]] a [[Santa Clara d'Asís]].
* [[1907]] - a [[Colonias d'o Reino Uniu|colonia]] [[Reino Uniu|britanica]] de [[Nueva Zelanda]] se converte en un [[estau]] independient.
* [[1918]] - en a [[Primera Guerra Mundial]], os [[Aliaus (Primera Guerra Mundial)|Aliaus]] prencipian una ofensiva, que trencará a [[Linia Hindenburg]] [[Imperio Alemán|alemana]].
* [[1936]] - a [[CNT]] dentra en o Gubierno d'a [[Cheneralidat de Catalunya]], en a primera participación d'[[Anarquismo|anarquistas]] en un gubierno.
* [[1984]] - o [[Reino Uniu]] y a [[Republica Popular de China]] sinyan un alcuerdo ta tornar a [[Colonias d'o Reino Uniu|colonia]] britanica de [[Hong Kong]] a China en [[1997]].
* [[2003]] - l'[[atleta]] [[Aragón|aragonés]] [[Eliseo Martín Omenat]] gana la medalla de bronce en os [[Campionatos d'o Mundo d'Atletismo 2003|Campionatos d'o Mundo d'Atletismo]] en [[París]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[1902]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) de l'[[archivero]], [[politico]] y [[historiador]] [[Aragón|aragonés]] [[José Ignacio Mantecón Navasal]] (†[[1982]]).<ref>{{es}} Marco Aurelio Torres H Mantecón: [https://gredos.usal.es/jspui/bitstream/10366/119042/1/EB16_N139_P74-81.pdf ''Semblanza de José Ignacio Mantecón Navasal''] (.pdf), en o repositorio GREDOS d'a [[Universidat de Salamanca]].</ref>
=== Atros países ===
==== Sieglo XVIII ====
* [[1791]] - naixencia en [[Roan]] ([[Alta Normandía]]) d'o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Théodore Géricault]] (†[[1824]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1870]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[Lista de reis de Dinamarca|rei]] [[Cristián X de Dinamarca|Cristián X]] de [[Dinamarca]] (†[[1947]]).
* [[1877]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Edmund Gwenn]] (†[[1959]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm00350324/ Edmund Gwenn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1887]] - naixencia en [[Madrit]] ([[Espanya]]) de l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[Espanya|hispano]]-[[Estaus Unius|estausunidense]] [[Antonio Moreno (actor)|Antonio Moreno]] (†[[1967]]).<ref>{{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/6921745 Antonio Moreno] en [[Find a Grave]].</ref>
* [[1888]]
** - naixencia en [[Saint Louis]] ([[Missouri]], [[Estaus Unius]]) d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] (encara que nacionalizau [[Reino Uniu|bitanico]]) [[T. S. Eliot]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1948]] (†[[1965]]).
** - naixencia en [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]]) d'o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Joachim Lemelsen]] (†[[1954]]).<ref>{{en}}/{{fr}} [[François de Lannoy|de Lannoy, François]] y [[Josef Charita|Charita, Josef]]: ''Panzertruppen. Les troupes blindées allemandes. German armored troops. 1939-1945''. Éditions Heimdal. [[Bayeux]], [[2001]], {{#isbn:2-84048-151-0}}, pachina 69.</ref>
* [[1889]] - naixencia en [[Messkirch]] ([[Baden-Wurtemberg]], [[Imperio Alemán]]) d'o [[filosofo]] [[Alemanya|alemán]] [[Martin Heidegger]].
* [[1893]] - naixencia en [[Montevideo]] de l'[[arquitecto]] [[Uruguai|uruguayo]] [[Mauricio Cravotto]] (†[[1962]]).
* [[1897]] - naixencia en [[Concesio]] ([[Lombardía]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[Papa]] [[Pablo VI]] (†[[1978]]).
* [[1898]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[compositor]] y [[pianista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Gershwin]] (†[[1937]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1919]] - naixencia en [[Santander]] ([[Cantabria]]) d'a [[poetesa]] y [[escritor]]a [[Espanya|espanyola]] [[Matilde Camus]] (†[[2012]]).
* [[1945]] - naixencia en [[Washington (Tyne and Wear)|Washington]] ([[Tyne and Wear]], [[Anglaterra]]) d'o [[cantaire]], [[compositor]] y [[musico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Bryan Ferry]], fundador de ''[[Roxy Music]]''.
* [[1948]] - naixencia en [[Cambridge]] ([[Anglaterra]], [[Reino Uniu]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] [[australia]]no-[[Reino Uniu|britanica]] [[Olivia Newton-John]] (†[[2022]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000556/ Olivia Newton-John] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1956]] - naixencia en [[Salisbury (Maryland)|Salisbury]] ([[Maryland]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Linda Hamilton]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000157/ Linda Hamilton] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1968]] - naixencia en [[Mount Vernon (Washington)|Mount Vernon]] ([[Washington (estau)|Washington]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James Caviezel]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001029/ James Caviezel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1981]] - naixencia en [[Saginaw (Michigan)|Saginaw]] ([[Michigan]]) d'a [[Chugadora de tenis|chugadora]] de [[tenis]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Serena Williams]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XVIII ====
* [[1793]] - muere en [[París]] o [[botanico]] [[Francia|francés]] [[Pierre Bulliard]] (n.[[1742]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1820]] - muere en [[Missouri]] o [[explorador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Daniel Boone]] (n.[[1734]]).
* [[1868]] - muere en [[Leipzig]] o [[matematico]] [[Alemanya|alemán]] [[August Ferdinand Möbius]] (n.[[1790]]).
* [[1877]] - muere en [[Stettin]] o [[matematico]] y [[lingüísta]] [[Alemanya|alemán]] [[Hermann Günther Grassmann]] (n.[[1809]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1937]] - muere en [[Clarksdale]] ([[Mississippi]]) a [[cantaire]] de ''[[blues]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Bessie Smith]] (n.[[1894]]).
* [[1940]] - suicidio en [[Portbou]] ([[Alto Empordán]], [[Catalunya]]) d'o [[filosofo]] y [[escritor]] [[chudieus|chudeo]][[Alemanya|alemán]] [[Walter Benjamin]], cuan as autoridaz [[Espanya|espanyolas]] [[Franquismo|franquistas]] miraban d'entregar-lo a lo [[Tercer Reich]], aliau de [[Francisco Franco|Franco]].
* [[1945]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) o [[compositor]] y [[pianista]] [[Hongría|hongaro]] [[Béla Bartók]].
* [[1956]] - muere en [[Saint-Amour (Jura)|Saint-Amour]] ([[Jura (departamento)|Jura]], [[Franco Condau]]) l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Lucien Febvre]] (n.[[1878]]).
* [[1973]] - muere en [[Roma]] l'[[actriz]] [[italia]]na [[Anna Magnani]] (n.[[1908]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0536167/ Anna Magnani] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1978]] - muere en [[Estocolmo]] o [[fisico]] [[Suecia|sueco]] [[Manne Siegbahn]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1924]] (n.[[1886]]).
* [[1990]] - muere en [[Roma]] o [[escritor]] [[italia]]no [[Alberto Moravia]] (n.[[1907]]).
* [[1996]] - muere en [[Londres]] o [[quimico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Geoffrey Wilkinson]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Quimica|Quimica]] en [[1973]] (n.[[1921]]).
==== Sieglo XXI ====
* [[2008]] - muere en [[Westport (Connecticut)|Westport]] ([[Connecticut]]) l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Paul Newman]].
* [[2010]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Gloria Stuart]] (n.[[1910]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0001784/ Gloria Stuart] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|26 September|lo 26 de setiembre}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Setiembre]]
lrxfgfq8h2imvw0ekpzrqnis1ist937
26 d'octubre
0
1568
2478570
2476312
2026-09-27T01:56:10Z
RenatoGar
80073
2478570
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Octubre}}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1111]] - [[batalla de Candespina]] (en l'actual [[provincia de Segovia]]), entre os partidarios d'o [[Lista de reis d'Aragón|rei]] [[Alifonso I d'Aragón|Alifonso I]] d'[[Reino d'Aragón|Aragón]] y os d'a suya muller [[Urraca I de Castiella|Urraca I]] de [[Reino de Castiella|Castiella]], con redota d'ista zaguera.
* [[1184]] - [[batalla de Kojima]] en [[Chapón]], mientres as [[Guerras Genpei]], con redota d'o clan [[Taira]] a mans d'o clan [[Minamoto]].
* [[1553]] - condenan en [[Chinevra]] ([[Suiza]]) a morir cremato en a foguera con os suyos libros a o [[teologo]] y [[cientifico]] [[Aragón|aragonés]] [[Miguel Serveto y Conesa]].
* [[1905]] - [[Suecia]] reconoix a independencia de [[Noruega]].
* [[1917]] - durant a [[Primera Guerra Mundial]], [[Brasil]] declara a guerra a l'[[Imperio Alemán]], adhibindo-se asinas a os [[Aliaus (Primera Guerra Mundial)|Aliaus]].
* [[1939]] - o [[sacerdot]] y [[politico]] [[Eslovaquia|eslovaco]] [[Jozef Tiso]] se converte en [[President d'Eslovaquia|President]] d'a [[Primera Republica Eslovaca]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XV ====
* [[1427]] - naixencia en [[Innsbruck]] (hue en [[Austria]]) de [[Sechismundo d'Austria]], rechent d'o [[Tirol]] (†[[1496]]).
==== Sieglo XVI ====
* [[1556]] - naixencia en [[Tombuctú]] d'o [[escritor]] de [[Mali]] [[Ahmed Baba]] (†[[1627]]).
* [[1564]] - naixencia en [[Nuremberg]] d'o [[musico]] y [[compositor]] [[Alemanya|alemán]] [[Hans Leo Hassler]] (†[[1612]]).
==== Sieglo XVII ====
[[Imachen:Retrato de Domenico Scarlatti.jpg|right|thumb|250px|O compositor italiano [[Domenico Scarlatti]], naixito o 26 d'octubre de [[1685]].]]
* [[1611]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Espanya|espanyol]] [[Antonio Coello]] (†[[1652]]).
* [[1685]] - naixencia en [[Nápols]] ([[Reino de Nápols]]) d'o [[compositor]] [[italia]]no [[Domenico Scarlatti]] (†[[1757]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1757]] - naixencia en [[Viena]] d'o [[filosofo]] [[austria]]co [[Karl Leonhard Reinhold]] (†[[1823]]).
* [[1759]] - naixencia en [[Arcis-sur-Aube]] (hue en [[Aube]], [[Campanya-Ardenas]]) d'o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Georges Jacques Danton]] (†[[1794]]).
* [[1785]] - naixencia en [[Xixón]] ([[Prencipau d'Asturias]]) d'o [[militar]] y [[politico]] [[Espanya|espanyol]] [[Evaristo Fernández de San Miguel]] (†[[1862]]).
* [[1795]] - naixencia en [[Corfú]] ([[Islas Chonicas]], [[Imperio Otomán]]) d'o [[musico]] [[Grecia|griego]] [[Nikolaos Mantzaros]], autor d'a musica d'o [[himno nacional]] d'o suyo país (†[[1872]]).
* [[1800]] - naixencia en [[Parchim]] (hue en [[Mecklemburgo-Pomerania Occidental]]) d'o [[militar]] y [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Helmuth Karl Bernhard von Moltke]] (†[[1891]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1802]] - naixencia en [[Lisbona]] d'o [[Lista de reis de Portugal|rei]] [[Miguel I de Portugal|Miguel I]] de [[Reino de Portugal|Portugal]] (†[[1866]]).
* [[1811]] - naixencia en [[Pittstown (Nueba York)|Pittstown]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[inventor]] y [[empresario]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Isaac Merritt Singer]] (†[[1875]]).
* [[1828]] - naixencia en [[Torino]] ([[Piemont]]) d'o [[sacerdot]] [[italia]]no [[Leonardo Murialdo]] (†[[1900]]).
* [[1856]] - naixencia en [[Cárdenas (Matanzas)|Cárdenas]] ([[Matanzas]], [[Cuba]]) d'o [[escritor]] y [[periodista]] [[Espanya|espanyol]] [[José Ortega Munilla]] (†[[1922]]).
* [[1861]] - naixencia en [[Boston]] ([[Massachusetts]]) d'o [[chugador de tenis]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard Sears]] (†[[1943]]).
* [[1866]] - naixencia en [[Zbarazh]] ([[Imperio Austrohongaro]], hue [[Ucraína]]) d'o [[politico]] [[Polonia|polaco]] [[Ignacy Daszyński]] (†[[1936]]).
* [[1869]] - naixencia en [[Macaé]] ([[estau de Rio de Janeiro]]) de l'[[historiador]] y [[politico]] [[brasil]]ero [[Washington Luís Pereira de Sousa]], [[Lista de presidents de Brasil|president de Brasil]] en [[1926]]-[[1930]] (†[[1957]]).
* [[1874]] - naixencia en [[Low Moor (Bradford)|Low Moor]] ([[Bradford]], [[Yorkshire de l'Ueste]], [[Anglaterra]]) d'o [[fisico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Martin Lowry]] (†[[1936]]).
* [[1880]] - naixencia en [[Moscú]] d'o [[escritor]], [[novelista]] y [[poeta]] [[Rusia|ruso]] [[Andrei Bely]] (†[[1934]]).
* [[1887]] - naixencia en [[Saint-Germain-en-Laye]] ([[Yvelines]], [[Isla de Francia]]) d'o [[escritor]], [[dramaturgo]] y [[periodista]] [[Francia|francés]] [[Édouard Bourdet]] (†[[1945]]).
* [[1900]] - naixencia en [[Göteborg]] ([[Västra Götaland]]) d'a [[escritora]], [[poetesa]] y [[novelista]] [[Suecia|sueca]] [[Karin Boye]] (†[[1941]]).
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1900 =====
* [[1908]] - naixencia en [[Madrit]] d'a [[politico]] [[Espanya|espanyola]] [[Pilar Careaga Basabe]] (†[[1993]]).
* [[1909]] - naixencia en [[Buenos Aires]] d'o [[debuixant]] [[Archentina|archentino]] [[Dante Quinterno]] (†[[2003]]).
===== Anyos 1910 =====
* [[1912]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) d'o [[director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Don Siegel]] (†[[1991]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0796923/ Don Siegel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1913]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[musico]] de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charlie Barnet]] (†[[1991]]).
* [[1914]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jackie Coogan]] (†[[1984]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001067/ Jackie Coogan] en [[Internet Movie Database]].</ref>´
* [[1915]] - naixencia en [[Llinars del Vallés]] ([[Vallés Oriental]], [[provincia de Barcelona]]) d'o [[debuixant]] [[Catalunya|catalán]] [[Ramón Sabatés i Massanell]] (†[[2003]]).
* [[1916]] - naixencia en [[Jarnac]] ([[Charanta]], [[Nueva Aquitania]]) d'o [[politico]] [[Francia|francés]] [[François Mitterrand]], [[Lista de presidents de Francia|president de Francia]] (†[[1996]]).
* [[1919]] - naixencia en [[Teherán]] de [[Mohammad Reza Pahlavi]], [[shah de Persia]] (†[[1980]]).
===== Anyos 1920 =====
* [[1922]] - naixencia en [[Montes Claros]] ([[Minas Gerais]]) de l'[[antropologo]], [[escritor]] y [[sociologo]] [[brasil]]ero [[Darcy Ribeiro]] (†[[1997]]).
* [[1923]] - naixencia en [[Leida]] d'o [[bioquimico]] [[Catalunya|catalán]] [[Joan Oró]] (†[[2004]]).
* [[1924]] - naixencia en [[Santiago de Chile]] d'o [[politico]] [[chile]]no [[Máximo Pacheco]].
* [[1927]] - naixencia en [[Alto Lucero de Gutiérrez Barrios]] ([[Veracruz de Ignacio de la Llave]]) d'o [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Fernando Gutiérrez Barrios]] (†[[2000]]).
===== Anyos 1930 =====
* [[1933]] - naixencia en [[Chiclana de la Frontera]] ([[provincia de Cádiz]]) de l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[José Moreno]] (†[[2007]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0604024/ José Moreno] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1934]] - naixencia en [[Angers]] ([[Maine y Loira]], [[Países d'a Loira]]) d'o [[pianista]] de ''[[jazz]]'' [[Francia|francés]] [[Jacques Loussier]].
* [[1936]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Shelley Morrison]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0607314/ Shelley Morrison] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1938]] - naixencia en [[Nimes]] ([[Gardon]], [[Lenguadoc-Rosellón]]) de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Bernadette Lafont]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0480942/ Bernadette Lafont] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1940 =====
* [[1942]] - naixencia en [[Bury Saint Edmunds]] ([[Suffolk]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Bob Hoskins]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001364/ Bob Hoskins] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1944]] - naixencia en [[Santiago de Querétaro]] ([[Querétaro]]) d'o [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Fernando Ortiz Arana]].
* [[1947]]
** - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) d'a [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Hillary Rodham Clinton]].
** - naixencia en [[Houston]] ([[Texas]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jaclyn Smith]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000646/ Jaclyn Smith] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1950 =====
* [[1955]]
** - naixencia en [[Torres (Chaén)|Torres]] ([[Provincia de Chaén]], [[Andalucía]]) d'o [[chuez]] [[Espanya|espanyol]] [[Baltasar Garzón]].
** - naixencia en [[Sacramento (California)|Sacramento]] ([[California]]) de l'[[astronauta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stephen Robinson]].
* [[1956]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]] y [[Productor cinematografico|productora cinematografica]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Rita Wilson]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001854/ Rita Wilson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1957]] - naixencia en [[A Coruña]] [[provincia d'A Coruña]]) d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[periodista]] [[Galicia|gallego]] [[Manuel Rivas]].
* [[1958]]
** - naixencia en [[Santa Anita (Mexico)|Santa Anita]] ([[Baixa California Sud]]) d'o [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Narciso Agúndez Montaño]].
** - naixencia en [[París]] de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Pascale Ogier]] (†[[1984]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0644685/ Pascale Ogier] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1959]] - naixencia en [[Orinoca]] ([[departamento d'Oruro]]) d'o [[politico]] [[bolivia]]no [[Evo Morales]], [[President d'a Republica de Bolivia]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1961]]
** - naixencia en [[Waterbury (Connecticut)|Waterbury]] ([[Connecticut]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dylan McDermott]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001518/ Dylan McDermott] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Manresa]] ([[Baches]], [[provincia de Barcelona]]) d'o [[waterpolo|waterpolista]] [[Catalunya|catalán]] [[Manuel Estiarte]].
* [[1962]] - naixencia en [[Londres]] ([[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Cary Elwes]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000144/ Cary Elwes] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1963]] - naixencia en [[Jamestown (Nueva York)|Jamestown]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'a [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Natalie Merchant]].
* [[1965]] - naixencia en [[Ottawa]] ([[Ontario]]) de l'[[actriz]] [[Canadá|canadiense]] [[Kelly Rowan]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0746414/ Kelly Rowan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1967]] - naixencia en [[Whangarei]] d'o [[cantaire]] [[Nueva Zelanda|neozelandés]] [[Keith Urban]].
* [[1968]]
** - naixencia en [[Santander]] ([[Cantabria]]) d'o [[futbolista]] y [[entrenador de fútbol]] [[Espanya|espanyol]] [[Jesús Gómez Cos]].
** - naixencia en [[Čakovec]] ([[Croacia]], [[Yugoslavia]]) d'o [[futbolista]] [[Croacia|croata]] [[Robert Jarni]].
* [[1970]] - naixencia en [[Edmonton]] ([[Alberta]]) de l'[[actriz]] [[Canadá|canadiense]] [[Lisa Ryder]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0753721/ Lisa Ryder] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1970 =====
* [[1972]] - naixencia en [[Pequín]] d'a [[escritora]], [[novelista]] y [[poetesa]] [[Francia|francesa]] d'orichen [[China|chinés]] [[Shan Sa]].
* [[1973]] - naixencia en [[Kent (Connecticut)|Kent]] ([[Connecticut]]) d'o [[debuixant]], [[guionista]], [[actor]], [[actor de voz]] [[productor cinematografico]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Seth MacFarlane]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0532235/ Seth MacFarlane] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1975]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[poeta]] [[Espanya|espanyol]] [[Carlos Pardo]].
* [[1977]] - naixencia en [[Monrovia]] d'o [[futbolista]] [[liberia]]no [[Louis Crayton]].
===== Anyos 1980 =====
* [[1980]] - naixencia en [[Reşiţa]] ([[Judeţ de Caraş-Severin]], en o [[Banato]]) d'o [[futbolista]] [[Rumanía|rumano]] [[Cristian Chivu]].
* [[1982]]
** - naixencia en [[Portadown]] ([[Irlanda d'o Norte]]) d'o [[piloto automobilistico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Adam Carroll]].
** - naixencia en [[Leeds]] ([[Yorkshire de l'Ueste]], [[Anglaterra]]) d'o [[futbolista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Caleb Folan]].
* [[1984]]
** - naixencia en [[Curitiba]] ([[Paraná]]) d'o [[futbolista]] [[brasil]]ero [[Adriano Correia Claro]].
** - naixencia en [[Lima]] d'o [[futbolista]] [[Perú|peruano]] [[Jefferson Farfán]].
* [[1985]]
** - naixencia en [[Roma]] d'o [[basketbolista]] [[italia]]no [[Andrea Bargnani]].
** - naixencia en [[Jackson (Mississippi)|Jackson]] ([[Mississippi]]) d'o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Monta Ellis]].
** - naixencia en [[Kochi]] ([[Kerala]]) de l'[[actriz]] [[india]] [[Asin Thottumkal]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm1821791/ Asin Thottumkal] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1986]] - naixencia en [[Fray Luis Beltrán (Santa Fe)|Fray Luis Beltrán]] ([[Provincia de Santa Fe]]) d'o [[futbolista]] [[Archentina|archentino]] [[Marco Ruben]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XIII ====
* [[1243]] - muere en [[Vic]] ([[Osona]]) o [[Lista de bispes de Vic|bispe]] de [[Bispato de Vic|Vic]] [[Bernat Calbó]] (n.[[1180]]).
==== Sieglo XV ====
* [[1440]] - muere executato en [[Naoned]] ([[Loira Atlantica]], [[Países d'a Loira]]) o [[militar]] [[Francia|francés]] [[Gilles de Rais]] (n.[[1404]]).
==== Sieglo XVI ====
* [[1580]] - muere en [[Badajoz]] ([[Extremadura]]) [[Ana d'Austria (1549-1580)|Ana d'Austria]], [[Lista de reis d'Aragón|reina consorte]] d'[[Reino d'Aragón|Aragón]] por o suyo matrimonio con [[Felipe I d'Aragón]] (n.[[1549]]).
==== Sieglo XVII ====
* [[1608]] - muere en [[Hamburgo]] o [[teologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Philipp Nicolai]] (n.[[1556]]).
* [[1612]] - muere en [[Montbéliard]] ([[Doubs]], [[Franco Condau]], [[Francia]]) o [[botanico]] [[Suiza|suizo]] [[Jean Bauhin]] (n.[[1541]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1749]] - muere en [[París]] o [[musico]] y [[compositor]] [[Francia|francés]] [[Louis-Nicolas Clérambault]] (n.[[1676]]).
* [[1764]] - muere en [[Londres]] ([[Anglaterra]]) o gravador, ilustrador y pintor [[Reino Uniu|britanico]] [[William Hogarth]] (n.[[1697]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1817]] - muere en [[Viena]] ([[Imperio Austriaco]]) o [[botanico]] y [[quimico]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Nikolaus Joseph von Jacquin]] (n.[[1727]]).
* [[1828]] - muere en [[Gut Möglin]] l'[[agronomo]] [[Alemanya|alemán]] [[Albrecht Daniel Thaer]] (n.[[1752]]).
* [[1880]] - muere o [[paleontologo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Searles Valentine Wood]] (n.[[1798]]).
* [[1890]] - muere en [[Florencia]] ([[Toscana]]) o [[escritor]] [[italia]]no [[Carlo Collodi]] (n.[[1826]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1902]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'activista [[feminista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Elizabeth Cady Stanton]] (n.[[1815]]).
* [[1909]] - muere asasinato en [[Corea]] o [[politico]] [[Chapón|chaponés]] [[Hirobumi Itō]] (n.[[1841]]).
* [[1929]] - muere en [[Hamburgo]] l'[[historiador d'o arte]] [[Alemanya|alemán]] [[Aby Warburg]] (n.[[1866]]).
* [[1945]] - muere en [[París]] l'[[arqueologo]] y [[sinologo]] [[Francia|francés]] [[Paul Pelliot]] (n.[[1878]]).
* [[1952]] - muere en [[Woodland Hills (California)|Woodland Hills]] ([[California]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Hattie McDaniel]] (n.[[1895]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0567408 ''Hattie McDaniel''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1957]]
** - muere en [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]] ([[Missouri]]) a [[bioquimica]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Chequia|checo]] [[Gerty Cori]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina|Fisiolochía u Medecina]] en [[1947]] (n.[[1896]]).
** - muere en [[Freiburg im Breisgau]] ([[Baden-Wurtemberg]], [[Alemanya]]) o [[escritor]] [[Grecia|griego]] [[Níkos Kazantzakis]] (n.[[1883]]).
* [[1972]] - muere en [[Easton (Connecticut)|Easton]] ([[Connecticut]]) o [[empresario]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Polonia|polaco]] [[Igor Sikorsky]], inventor d'o [[helicoptero]] (n.[[1889]]).
* [[1979]] - muere en [[Seúl]] o [[politico]] [[Corea d'o Sud|sudcoreano]] [[Park Chung-hee]], [[Lista de presidents de Corea d'o Sud|president]] d'o país (n.[[1917]]).
* [[1983]] - muere en [[Berkeley (California)|Berkeley]] o [[lochico]], [[matematico]] y [[filosofo]] [[Polonia|polaco]] [[Alfred Tarski]] (n.[[1901]]).
* [[2000]] - muere en [[Madrit]] l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[Jesús Puente]] (n.[[1930]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0699909/ Jesús Puente] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Sieglo XXI ====
* [[2002]] - muere en [[Conflans-sur-Loing]] ([[Loiret]], [[Centro (Francia)|Centro]]) o [[militar]] [[Francia|francés]] [[Jacques Massu]] (n.[[1908]]).
* [[2007]] - muere en [[Stanford]] ([[California]]) o [[bioquimico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Arthur Kornberg]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina|Fisiolochía u Medecina]] en [[1959]] (n.[[1918]]).
* [[2009]] - muere en [[Madrit]] o [[militar]] [[Espanya|espanyol]] [[Sabino Fernández Campo]] (n.[[1918]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20091027184453/http://www.publico.es/espana/263889/fallece/ex/jefe/casa/rey/sabino/fernandez/campo ''Fallece a los 91 años Sabino Fernández Campo''], en o diario ''[[Público]]''.</ref>
== Vinclos externos ==
{{commons|October 26|o 26 d'octubre}}
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Octubre]]
fprv02zi2gsbfa71p33vz1xqvjlr86d
24 d'octubre
0
1569
2478568
2476497
2026-09-27T01:55:21Z
RenatoGar
80073
2478568
wikitext
text/x-wiki
{{Octubre}}
[[Imachen:Richard Roundtree 1973.JPG|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[ichard Roundtree]], qui falleixió lo 24 d'octubre de 2023.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[1375]] - o rei [[Pero IV d'Aragón]] convoca en [[Barcelona]] as [[Corz de Monzón (1376)|Corz Chenerals d'Aragón]] pa celebrar-se dende o [[25 de noviembre]] en [[Monzón]], encara que se posposarán dica o [[27 de marzo]] de [[1376]].
=== Atros países ===
* [[1149]] - a ciudat de [[Leida]] ye conquerita por as tropas [[Cristianismo|cristianas]] de [[Remón Belenguer IV de Barcelona|Remón Belenguer IV]], [[Condau de Barcelona|conte]] de [[Barcelona]] y ''princeps'' d'[[Aragón]], y d'[[Ermengol IV d'Urchel|Ermengol IV]], [[Condau d'Urchel|conte d'Urchel]].
* [[1648]]
** - con a dita ''[[Paz de Westfalia]]'' u [[Tractau de Westfalia]], sinyato en [[Münster]], rematan a [[Guerra d'os Ueitanta Anyos]] y a [[Guerra d'os Treinta Anyos]].
** - o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] reconoix a independencia de [[Suiza]], declarata en [[1291]].
* [[1793]] - en [[Francia]], un decreto d'a [[Convención]] establix o [[calandario republicano]].
* [[1795]] - con a [[Particions de Polonia|3ª Partición]] de [[Polonia]], desapareix a dita [[Republica d'as Dos Nacions]].
* [[1929]] - ''[[Crack d'o 29|crack]]'' d'a [[Bolsa]] de [[Nueva York]] ([[Estaus Unius]]) en o dito ''[[Chueves Negro]]'', prencipiando asinas a [[Gran Depresión]].
* [[1945]] - establita a [[Organización d'as Nacions Unidas]], seguntes a ''[[Conferencia de San Francisco]]'', feita en [[San Francisco (California)|San Francisco]] ([[California]], [[Estaus Unius]]).
* [[1956]] - o [[politico]] y [[economista]] [[Hongría|hongaro]] [[Imre Nagy]] se converte en nuevo [[Primer ministro d'Hongría|Primer ministro]] d'[[Hongría]].
* [[1964]] - [[Zambia]], una antiga [[Colonias d'o Reio Unito|colonia]] [[Reino Uniu|britanica]] en [[Africa]] dita [[Rodesia d'o Norte]], se converte en un [[estau]] independient.
* [[1973]] - remata a [[Guerra de Yom Kippur]] entre [[Israel]] y os países arabes.
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo I ====
* [[51]] - naixencia en [[Roma]] d'o [[Emperadors romanos|emperador]] [[Imperio Romano|romano]] [[Tito Flavio Domicián]].
==== Sieglo XVII ====
* [[1607]] - naixencia en [[Leiden]] (hue [[Holanda Meridional]]) d'o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Jan Lievens]] (†[[1674]]).
* [[1632]] - naixencia en [[Delft]] d'o [[comerciant]] y [[cientifico]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Antoine van Leeuwenhoek]] (†[[1723]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1750]] - naixencia en [[Vitoria]] ([[Alaba]], [[País Basco]]) d'o [[marino]] y [[militar]] [[Espanya|espanyol]] [[Ignacio María de Álava]] (†[[1817]]).
* [[1765]] - naixencia en [[Aldourie]] ([[Escocia]]) d'o [[medico]], [[filosofo]], [[periodista]] y [[politico]] [[Escocia|escocés]] [[James Mackintosh]] (†[[1832]]).
* [[1767]] - naixencia en [[Bayona]] (hue en [[Pireneus Atlanticos]], [[Aquitania]]) d'o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Jacques Laffitte]] (†[[1844]]).
* [[1781]] - naixencia en [[Piedrahíta (Ávila)|Piedrahíta]] (hue en a [[provincia d'Ávila]]) d'o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[José Somoza]] (†[[1852]]).
* [[1788]] - naixencia en [[Maracaibo]] (hue [[estau Zulia]]) d'o [[militar]] y [[politico]] [[Venezuela|venezolano]] [[Rafael Urdaneta]], president d'a [[Gran Colombia]] (†[[1845]]).
==== Sieglo XIX ====
[[Imachen:Octave Lapize 1913.jpg|right|thumb|250px|O ciclista francés [[Octave Lapize]], naixito o 24 d'octubre de [[1887]].]]
* [[1804]] - naixencia en [[Lutherstadt Wittenberg]] (hue en [[Saxonia-Anhalt]]) d'o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Wilhelm Eduard Weber]] (†[[1891]]).
* [[1811]] - naixencia en [[Frankfurt d'o Main]] (hue en [[Hesse]]) d'o [[compositor]] [[Alemanya|alemán]] [[Ferdinand Hiller]] (†[[1885]]).
* [[1814]] - naixencia en [[Ciudat de Guatemala]] d'o [[militar]] y [[politico]] [[Guatemala|guatemalo]] [[Rafael Carrera y Turcios]], [[Lista de presidents de Guatemala|president de Guatemala]] (†[[1865]]).
* [[1817]] - naixencia en [[Draguinhan]] ([[Var (departamento)|Var]], [[Provenza-Alpes-Costa Azul]]) d'o [[quimico]] y [[farmaceutico]] [[Francia|francés]] [[Hippolyte Mège-Mouriès]] (†[[1880]]).
* [[1820]] - naixencia en [[El Cocuy]] ([[Boyacá]]) de l'[[avogato]], [[militar]] y [[politico]] [[colombia]]no [[Santos Gutiérrez]], [[Lista de presidents de Colombia|president d'o país]] en [[1868]]-[[1870]] (†[[1872]]).
* [[1846]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[escritor]] y [[filosofo]] [[Espanya|espanyol]] [[Manuel de la Revilla]] (†[[1881]]).
* [[1855]] - naixencia en [[Utica]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James S. Sherman]], [[Vicepresident d'Estaus Unius]] (†[[1912]]).
* [[1868]] - naixencia en [[Saint-Mandé]] ([[Val d'o Marne]], [[Isla de Francia]]) d'a [[orientalista]], [[escritora]] y [[exploradora]] [[Francia|francesa]] [[Alexandra David-Néel]] (†[[1969]]).
* [[1874]] - naixencia en [[Sant Feliu de Guíxols]] ([[Baixo Empordán]], [[provincia de Chirona]]) d'o [[politico]] [[Catalunya|catalán]] [[Josep Irla i Bosch]], [[Lista de presidents de la Cheneralidat de Catalunya|president]] d'a [[Cheneralidat de Catalunya]] (†[[1958]]).
* [[1886]] - naixencia en [[Montevideo]] d'a [[poetesa]] [[uruguai|uruguayana]] [[Delmira Agustini]] (†[[1914]]).
* [[1887]]
** - naixencia en [[Montrouge]] ([[Altos d'o Sena]], [[Isla de Francia]]) d'o [[ciclista]] [[Francia|francés]] [[Octave Lapize]].
** - naixencia en o [[castiello de Balmoral]] ([[Escocia]]) de [[Victoria Euchenia de Battenberg]], reina d'[[Espanya]] por o suyo matrimonio con o [[Lista de reis d'Espanya|rei]] [[Alifonso XIII d'Espanya|Alifonso XIII]] (†[[1969]]).
* [[1891]]
** - naixencia en [[Aguadilla]] d'o [[compositor]] de [[bolero]]s [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Rafael Hernández Marín]] (†[[1965]]).
** - naixencia en [[San Cristóbal (Republica Dominicana)|San Cristóbal]] d'o [[militar]] y [[politico]] [[Republica Dominicana|dominicano]] [[Rafael Leónidas Trujillo]], [[dictador]] y [[Lista de presidents d'a Republica Dominicana|president]] dende [[1930]] dica la suya muerte (†[[1961]]).
* [[1899]] - naixencia en [[Port-au-Prince]] ([[Haití]]) d'o [[militar]] [[Francia|francés]] [[Philippe Kieffer]] (†[[1962]]).
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1910 =====
* [[1913]] - naixencia en [[Bassano del Grappa]] ([[provincia de Vicenza]], [[Veneto]]) d'o [[baritono]] [[italia]]no [[Tito Gobbi]] (†[[1984]]).
* [[1915]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[escritor]] y [[debuixant]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Bob Kane]], creyador d'o personache de ''[[Batman]]'' (†[[1998]]).
===== Anyos 1920 =====
* [[1921]] - naixencia en [[Travnik]] ([[Yugoslavia]], hue en [[Bosnia y Herzegovina]]) d'a [[soprano]] y [[mezzo-soprano]] [[austria]]ca [[Sena Jurinac]].
* [[1925]] - naixencia en [[Imperia]] ([[provincia d'Imperia]], [[Liguria]]) d'o [[compositor]] [[italia]]no [[Luciano Berio]] (†[[2003]]).
* [[1926]] - naixencia en [[Logronyo]] ([[La Rioja]]) d'o [[guionista]] [[Espanya|espanyol]] [[Rafael Azcona]] (†[[2008]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0044156/ Rafael Azcona] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1927]]
** - naixencia en [[Tolon]] ([[Var (departamento)|Var]] ([[Provenza-Alpes-Costa Azul]]) d'o [[cantaire]], [[compositor]] y [[musico]] [[Francia|francés]] [[Gilbert Bécaud]] (†[[2001]]).
** - naixencia en [[París]] de l'[[actor]] y [[cantaire]] [[Francia|francés]] [[Jean-Claude Pascal]] (†[[1992]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0664270/ Jean-Claude Pascal] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1928]] - naixencia en [[Rheinfelden]] ([[districto de Rheinfelden]], [[Cantón d'Argobia]], [[Suiza]]) d'o [[lingüista]] y [[epigrafista]] [[Alemanya|alemán]] [[Jürgen Untermann]].
* [[1929]]
** - naixencia en [[Charleston (Virchinia Occidental)|Charleston]] ([[Virchinia Occidental]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Crumb]].
** - naixencia en [[Dhaka]] d'o [[periodista]], [[escritor]] y [[poeta]] de [[Bangla Desh]] [[Shamsur Rahman]] (†[[2006]]).
===== Anyos 1930 =====
* [[1930]]
** - naixencia en [[Oslo]] d'o [[matematico]], [[sociologo]] y [[politologo]] [[Noruega|noruego]] [[Johan Galtung]].
** - naixencia en [[Sabine Passage]] ([[Texas]]) d'o [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[The Big Bopper]] (†[[1959]]).
* [[1932]]
** - naixencia en [[París]] d'o [[fisico]] [[Francia|francés]] [[Pierre-Gilles de Gennes]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1991]] (†[[2007]]).
** - naixencia en [[Latimer]] ([[Ontario]]) d'o [[economista]] [[Canadá|canadiense]] [[Robert Mundell]].
* [[1936]]
** - naixencia en [[Ponce]] d'o [[politico]] [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Rafael Hernández Colón]], [[Lista de Gubernadors de Puerto Rico|Gubernador de Puerto Rico]].
** - naixencia en [[Penge]] ([[Kent]]) d'o [[musico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Bill Wyman]], miembro de ''[[The Rolling Stones]]''.
* [[1939]] - naixencia en [[Pittsburgh]] ([[Pennsilvania]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Siria|sirián]] [[F. Murray Abraham]], [[Premio Oscar]] a o [[Oscar a o Millor Actor|Millor Actor]] en [[1984]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000719/ F. Murray Abraham] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1940 =====
* [[1942]] - naixencia en [[Medellín (Colombia)|Medellín]] ([[departamento d'Antioquia]]) d'o [[escritor]] y [[director cinematografico]] [[Mexico|mexicano]] d'orichen [[colombia]]no [[Fernando Vallejo]].
* [[1947]]
** - naixencia en [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]] ([[Missouri]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Kevin Kline]], [[Premio Oscar]] a o [[Oscar a o Millor Actor Segundario|Millor Actor Segundario]] en [[1988]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000177/ Kevin Kline] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Valparaíso]] d'o [[economista]] y [[politico]] [[chile]]no [[Jorge Rodríguez Grossi]].
===== Anyos 1950 =====
* [[1950]] - naixencia en [[Viterbo]] ([[provincia de Viterbo]], [[Lazio]]) d'a [[escritora]] y [[poetesa]] [[italia]]na [[Gabriella Sica]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1963]] - naixencia en [[Lanzarote]] d'a [[cantaire]] y [[compositora]] [[Canarias|canaria]] [[Rosana]].
* [[1968]] - naixencia en [[Aranjuez]] ([[Comunidat de Madrit|Madrit]]) d'o [[chugador de tenis]] [[Espanya|espanyol]] [[Francisco Clavet]].
===== Anyos 1970 =====
* [[1972]] - naixencia en [[Piteşti]] ([[Judeţ d'Argeş]]) d'a [[chugadora de tenis]] [[Rumanía|rumana]] [[Ruxandra Dragomir]].
* [[1973]]
** - naixencia en [[Butte]] ([[Montana]]) d'o [[ciclista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Levi Leipheimer]].
** - naixencia en [[Glasgow]] d'o [[futbolista]] [[Escocia|escocés]] [[Jackie McNamara]].
* [[1977]] - naixencia en [[Oviedo]] d'o [[futbolista]] [[Asturias|asturiano]] [[Iván Ania]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo X ====
* [[996]] - muere [[Ugo Capeto]], [[Lista de reis de Francia|rei]] de [[Francia]] (n.[[940]]).
==== Sieglo XIV ====
* [[1375]] - muere o [[Lista de reis de Dinamarca|rei]] [[Valdemar IV de Dinamarca|Valdemar IV]] de [[Dinamarca]] (n.[[1320]]).
==== Sieglo XVI ====
* [[1537]] - muere [[Chuana Seymour]], [[Lista de reis d'Anglaterra|reina]] por o suyo matrimonio con [[Henrique VIII d'Anglaterra|Henrique VIII]] d'[[Reino d'Anglaterra|Anglaterra]] (n.[[1508]]).
==== Sieglo XVII ====
* [[1601]] - muere en [[Praga]] ([[Bohemia]], [[Sacro Imperio Romano Chermanico]]) l'[[astronomo]], [[astrologo]] y [[alquimista]] [[Dinamarca|danés]] [[Tycho Brahe]] (n.[[1546]]).
* [[1655]] - muere en [[París]] o [[matematico]], [[filosofo]], [[teologo]] y [[astronomo]] [[Francia|francés]] [[Pierre Gassendi]] (n.[[1592]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1725]] - muere en [[Nápols]] ([[Reino de Nápols]]) o [[compositor]] [[italia]]no [[Alessandro Scarlatti]] (n.[[1660]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1842]] - muere en [[Lima]] ([[Perú]]) o [[militar]] y [[politico]] [[chile]]no [[Bernardo O'Higgins]] (n.[[1778]]).
* [[1852]] - muere en [[Marshfield (Massachusetts)|Marshfield]] ([[Massachusetts]]) o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Daniel Webster]] (n.[[1782]]).
* [[1898]] - muere en [[París]] o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Pierre Puvis de Chavannes]] (n.[[1824]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1901]] - muere en [[Madrit]] o [[pintor]] [[Espanya|espanyol]] [[Dióscoro Puebla]] (n.[[1831]]).
* [[1909]] - muere en [[Philadelphia]] ([[Pennsilvania]]) l'[[historiador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry Charles Lea]] (n.[[1825]]).
* [[1915]] - muere o [[explorador]] y [[arqueologo]] [[Francia|francés]] [[Désiré Charnay]] (n.[[1828]]).
* [[1918]] - muere en [[Küssnacht]] (hue parte de [[Luzerna]], [[cantón de Luzerna]]) o [[empresario]] [[Suiza|suizo]] [[César Ritz]] (n.[[1850]]).
* [[1938]] - muere en [[Rostock]] ([[Mecklemburgo-Pomerania Occidental]]) o [[escultor]] [[Alemanya|alemán]] [[Ernst Barlach]] (n.[[1870]]).
* [[1942]] - muere demientres a [[Segunda batalla d'El Alamein]] ([[Segunda Guerra Mundial]]), en [[Echipto]], o [[militar]] [[Francia|francés]] d'orichen [[cheorchia]]no [[Dimitri Amilakvari]] (n.[[1906]]).<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20090617033701/http://www.ordredelaliberation.fr/fr_compagnon/16.html Biografía de Dimitri Amilakvari en a pachina web d'a Orden d'a Liberación].</ref>
* [[1944]] - muere en [[París]] o [[empresario]] [[Francia|francés]] [[Louis Renault]] (n.[[1877]]).
* [[1945]] - muere fusilato por [[traidoría]] en [[Oslo]] o [[militar]] y [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Vidkun Quisling]], por o suyo colaboracionismo con o [[Tercer Reich]] demientres a [[Segunda Guerra Mundial]] (n.[[1887]]).
* [[1954]] - muere [[Suicidio|suicidata]] en [[Peireguers]] ([[Dordonya]], [[Aquitania]]) l'[[actriz]] [[Occitania|occitana]] [[Simone Mareuil]] (†[[1903]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0546540/ Simone Mareuil] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1955]] - muere en [[Londres]] o [[antropologo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Alfred Radcliffe-Brown]] (n.[[1881]]).
* [[1958]] - muere o [[filosofo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[George Edward Moore]] (n.[[1873]]).
* [[1963]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[psicologo]], [[pdagogo]] y [[lingüista]] [[Alemanya|alemán]] [[Karl Bühler]] (n.[[1879]]).
* [[1966]] - muere en [[Moscú]] a [[matematico]] [[Rusia|rusa]] [[Sofia Yanovskaya]] (n.[[1896]]).
* [[1975]] - muere en [[Saint-Cloud]] ([[Altos d'o Sena]], [[Isla de Francia]], [[Francia]]) l'[[anarcosindicalista]] [[Espanya|espanyol]] [[Cipriano Mera Sanz]], que mandó a [[14ª División (Exercito Popular Republicano)|14ª División]] de l'[[Exercito Popular Republicano]] demientres a [[Guerra Civil Espanyola]] (n.[[1897]]).
* [[1977]] - muere en [[Valladolit]] o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[José María de Cossío]] (n.[[1892]]).
* [[1989]] - muere demientres a suya puyata enta o [[Lhotse]], en o [[Himalaya]], o [[alpinista]] [[Polonia|polaco]] [[Jerzy Kukuczka]] (n.[[1948]]).
* [[1991]] - muere en [[Santa Monica (California)|Santa Monica]] ([[California]]) o [[escritor]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Gene Roddenberry]], creyador d'a [[serie de televisión]] ''[[Star Trek]]'' (n.[[1921]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0734472/ Gene Roddenberry] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1994]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'[[actor]] [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Raúl Juliá]] (n.[[1940]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000471/ Raúl Juliá] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1996]]
** - muere en [[Berlín]] o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Artur Axmann]], que mandó as ''[[Hitlerjugend]]'' mientres o [[Tercer Reich]]. (n.[[1913]]).
** - muere en [[Halesworth]] ([[Suffolk]], [[Anglaterra]]) o [[politico]] y [[diplomatico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Gladwyn Jebb]], [[Lista de secretarios chenerals d'a Organización d'as Nacions Unidas|secretario cheneral]] d'a [[Organización d'as Nacions Unidas]] en [[1945]]-[[1946]] (n.[[1900]]).
==== Sieglo XXI ====
* [[2002]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'[[actor]], [[letrista]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Adolph Green]] (n.[[1914]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0337582/ Adolph Green] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2005]]
** - muere en [[Tegucigalpa]] o [[politico]] [[Honduras|hondurenyo]] [[José Azcona Hoyo]], [[Lista de presidents d'Honduras|president]] d'Honduras en [[1986]]-[[1990]] (n.[[1927]]).
** - muere en [[Detroit]] ([[Michigan]]) l'activista [[Estaus Unius|estausunidense]] por os [[dreitos civils]] [[Rosa Parks]] (n.[[1913]]).
** - muere en [[Soissons]] ([[Aisne]], [[Picardía]]) l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Françoise Vatel]] (n.[[1937]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0890908/ Françoise Vatel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2023]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard Roundtree]] (n.[[1942]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0745780/ Richard Roundtree] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Vinclos externos ==
{{commonsart|October 24|o 24 d'octubre}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Octubre]]
o6gu6n8p1356yfaqp5goln2lmn1eakq
23 d'octubre
0
1583
2478569
2476296
2026-09-27T01:55:42Z
RenatoGar
80073
2478569
wikitext
text/x-wiki
{{Octubre}}
[[Imachen:Emilia Clarke by Gage Skidmore 2 (cropped).jpg|thumb|250px|L'actriz britanica [[Emilia Clarke]], naixida lo 23 d'octubre de 1986.]]
== Fiestas ==
=== Aragón ===
* - Fiestas en [[Bureta]] ([[Campo de Borcha]], [[provincia de Zaragoza]]).
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1086]] - en a [[batalla de Sagraxas]] (u [[batalla de Zalaca]]), en l'actual [[provincia de Badajoz]], os [[almurabiz]] manatos por [[Yusuf ibn Tasufin]] redotan a las tropas d'o [[reino de Castiella]] y d'o [[reino d'Aragón]], mandatas por [[Alifonso VI de Leyón y Castiella]] y por [[Sancho Remíriz]].
* [[1641]] - prencipia en [[Irlanda]] a dita [[Rebelión irlandesa de 1641]].
* [[1642]] - con a [[batalla d'Edgehill]] prencipia a [[Primera Guerra Civil Anglesa]].
* [[1702]] - en a [[batalla de Rande]] u [[batalla d'a badía de Vigo]], durant a [[Guerra de Succesión Espanyola]], as [[armata]]s d'o [[Reino Uniu]] y d'os [[Países Baixos]], mandatas por [[George Rooke]] y [[Philips van Almonde]], redotan a las armatas [[Francia|franco]]-[[Espanya|espanyolas]], mandatas por [[François Louis de Rousselet]] y [[Manuel de Velasco y Tejada]].
* [[1877]] - inauguración en a [[seu de Bristón]] ([[Bristón]], [[Anglaterra]]) d'una nueva [[Nau (arquitectura)|nau]] construyita por l'arquitecto britanico [[George Edmund Street]].
* [[1940]] - os [[dictador]]s d'[[Espanya]], [[Francisco Franco]], y d'o [[Tercer Reich]], [[Adolf Hitler]], fan una entrevista en [[Hendaia]] ([[Iparralde]], en a [[Francia]] ocupata por os alemans) ta charrar d'a participación espanyola en a [[Segunda Guerra Mundial]] chunto a l'[[Eixe Roma-Berlín-Tokio]]. Ye a dita ''[[Entrevista d'Hendaia]]''.
* [[1942]] - durant a [[Segunda Guerra Mundial]], o [[8º Exercito (Reino Uniu)|8º Exercito]] [[Reino Uniu|britanico]] mandato por [[Bernard Montgomery]] ataca a o ''[[Deutsches Afrika Korps]]'' d'o [[Tercer Reich]], mandato por [[Erwin Rommel]], prencipiando asinas a [[Segunda Batalla d'o Alamein]], en [[Echipto]].
* [[1956]] - en [[Hongría]], prencipia a [[Revolución hongara de 1956]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XVI ====
* [[1596]] - naixencia en [[Laval (Mayenne)|Laval]] (hue en [[Mayenne]], [[Países d'a Loira]]) d'o [[teologo]] y [[matematico]] [[Francia|francés]] [[Daniel Hay du Chastelet]] (†[[1671]]).
==== Sieglo XVII ====
* [[1698]] - naixencia en [[París]] de l'[[arquitecto]] [[Francia|francés]] [[Ange-Jacques Gabriel]] (†[[1782]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1715]] - naixencia en [[Sant Petersburgo]] d'o [[Lista de zars de Rusia|zar]] [[Pero II de Rusia|Pero II]] de [[Imperio Ruso|Rusia]] (†[[1730]]).
* [[1734]] - naixencia en [[Sacy (Yonne)|Sacy]] (hue en [[Yonne]], [[Borgonya]]) d'o [[escritor]] [[Francia|francés]] [[Nicolas Edme Restif de La Bretonne]] (†[[1806]]).
* [[1768]] - naixencia en [[París]] d'o [[militar]] [[Francia|francés]] [[Emmanuel de Grouchy]] (†[[1847]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1813]] - naixencia en [[Sabrodt]] ([[Reino de Prusia]]) d'o [[explorador]] y [[naturalista]] [[Alemanya|alemán]] [[Ludwig Leichhardt]] (†[[1848]]).
* [[1817]] - naixencia en [[Toucy]] (hue en [[Yonne]], [[Borgonya]]) d'o [[pedagogo]], [[lexicografo]] y [[editor]] [[Francia|francés]] [[Pierre Larousse]] (†[[1875]]).
* [[1822]] - naixencia de l'[[astronomo]] [[Alemanya|alemán]] [[Gustav Spörer]] (†[[1895]]).
* [[1835]]
** - naixencia en [[Réville]] (hue en [[A Manga (Francia)|A Manga]], [[Baixa Normandía]]) d'o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Stanislas Lépine]] (†[[1892]]).
** - naixencia en o [[Condau de Christian (Kentucky)|condau de Christian]] ([[Kentucky]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Adlai E. Stevenson I]], [[Lista de vicepresidents d'Estaus Unius|vicepresident d'Estaus Unius]] en [[1893]]-[[1897]] (†[[1914]]).
* [[1837]] - naixencia en [[Kaposvár]] ([[Imperio Austrohongaro]]) d'o [[medico]] y [[dermatologo]] [[Hongría|hongaro]] [[Moritz Kaposi]] (†[[1902]]).
* [[1844]]
** - naixencia en [[Amiens]] ([[Somme]], [[Picardía]]) d'o [[fisico]] y [[medico]] [[Francia|francés]] [[Édouard Branly]] (†[[1940]]).
** - naixencia en [[Walmer]] ([[Kent]], [[Anglaterra]]) d'o [[poeta]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Robert Bridges]] (†[[1930]]).
* [[1851]] - naixencia en [[Lo Puèi de Velai]] ([[Alta Loira]], [[Auvernia]]) d'o [[medico]] y [[biologo]] [[Francia|francés]] [[André Chantemesse]] (†[[1919]]).
* [[1867]] - naixencia en [[Sèvres]] ([[Altos d'o Sena]], [[Francia]]) de l'[[actor]], [[Director cinematografico|director]] y [[guionista]] [[Francia|francés]] [[Georges Monca]] (†[[1939]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0597597/ Georges Monca] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1875]] - naixencia en [[Weymouth (Massachusetts)|Weymouth]] ([[Massachusetts]]) d'o [[fisico]] y [[quimico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Gilbert N. Lewis]] (†[[1946]]).
* [[1880]] - naixencia en [[Jettingen-Scheppach]] ([[Bavera]]) de l'[[arquitecto]] [[Alemanya|alemán]] [[Dominikus Böhm]] (†[[1955]]).
* [[1883]] - naixencia en [[Córdoba (Archentina)|Córdoba]] d'o [[escritor]] y [[politico]] [[Archentina|archentino]] [[Gustavo Adolfo Martínez Zuviría]], dito ''[[Hugo Wast]]'' (†[[1962]]).
* [[1885]] - naixencia en [[Brantford]] ([[Ontario]]) d'o [[pintor]] [[Canadá|canadiense]] [[Lawren Harris]] (†[[1970]]).
* [[1893]]
** - naixencia en [[Bonsecours]] ([[Hainaut]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] [[Belchica|belga]] [[Jean Absil]] (†[[1974]]).
** - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Gummo Marx]] (†[[1977]]).
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1900 =====
* [[1905]] - naixencia en [[Zúrich]] ([[Cantón de Zúrich]]) d'o [[fisico]] [[Suiza|suizo]] [[Felix Bloch]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1952]] (†[[1983]]).
===== Anyos 1910 =====
* [[1915]] - naixencia en [[Kuopio]] ([[Savonia d'o Norte]], [[Finlandia de l'Ueste]]) d'o [[escritor]] [[Finlandia|finlandés]] [[Simo Puupponen]] (†[[1967]]).
* [[1918]] - naixencia en [[Elkton (Kentucky)|Elkton]] ([[Kentucky]]) de l'[[arquitecto]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Paul Rudolph]] (†[[1997]]).
===== Anyos 1920 =====
* [[1920]] - naixencia en [[Omegna]] ([[provincia de Verbano-Cusio-Ossola]], [[Piemont]]) d'o [[escritor]] y [[pedagogo]] [[italia]]no [[Gianni Rodari]] (†[[1980]]).
* [[1922]] - naixencia en [[Teherán]] de l'[[arquitecto]] [[Irán|iraní]] [[Heydar Ghiai]].
* [[1923]] - naixencia en [[Richmond (Indiana)|Richmond]] ([[Indiana]]) d'o [[compositor]] y [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ned Rorem]].
* [[1925]] - naixencia en [[Corning (Iowa)|Corning]] ([[Iowa]]) de l'[[actor]] y [[presentador de televisión]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Johnny Carson]] (†[[2005]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001992/ Johnny Carson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1927]] - naixencia en [[Radom]] ([[Mazovia]]) d'o [[filosofo]] [[Polonia|polaco]] [[Leszek Kołakowski]] (†[[2009]]).
* [[1928]] - naixencia en [[Saint-Ouen (Sena-San Denís)|Saint-Ouen]] ([[Sena-San Denís]], [[Isla de Francia]]) de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Marthe Mercadier]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0580143/ Marthe Mercadier] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1930 =====
* [[1931]] - naixencia en [[Swindon]] ([[Wiltshire]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Diana Dors]] (†[[1984]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002047/ Diana Dors] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1933]] - naixencia en [[Popayán]] ([[departamento d'o Cauca]]) d'o [[politico]], [[escritor]] y [[periodista]] [[colombia]]no [[Carlos Lemos]].
* [[1936]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Philip Kaufman]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0442241/ Philip Kaufman] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1939]] - muere en [[Altadena]] ([[California]]) o [[escritor]] y [[novelista]] [[Estaus Unius|estauunotense]] [[Zane Grey]] (n.[[1872]]).
===== Anyos 1940 =====
* [[1940]] - naixencia en [[Três Corações]] ([[Minas Gerais]]) d'o [[futbolista]] [[brasil]]ero [[Pelé]].
* [[1941]] - naixencia en [[Petropavlovsk-Kamtchatski]] ([[krai de Kamtchatka]], [[Unión Sovietica]]) d'o [[politico]] [[Igor Smirnov]], president de l'autoproclamata Republica de [[Transnistria]].
* [[1943]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) de l'[[escritor]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Michael Crichton]].
===== Anyos 1950 =====
* [[1951]]
** - naixencia en [[Madrit]] de l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[Ángel de Andrés López]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0029278/ Ángel de Andrés López] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Pakastica]] d'o [[politico]] [[Kosovo|kosovar]] [[Fatmir Sejdiu]], [[president de Kosovo]].
* [[1954]] - naixencia en [[Pingtung]] d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Republica de China|taiwanés]] [[Ang Lee]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000487/ Ang Lee] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1956]] - naixencia en [[Detroit]] ([[Michigan]]) d'a [[cantaire]] de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dianne Reeves]].
* [[1957]] - naixencia en o [[districto de Ruhango]] ([[Provincia d'o Sud (Ruanda)|Provincia d'o Sud]]) d'o [[politico]] [[Ruanda|ruandés]] [[Paul Kagame]], [[Lista de presidents de Ruanda|president de Ruanda]] dende [[2000]].
* [[1959]]
** - naixencia en [[Royal Oak (Michigan)|Royal Oak]] ([[Michigan]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Sam Raimi]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000600/ Sam Raimi] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Downey]] ([[California]]) de l'[[actor]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [["Weird Al" Yankovic]].
===== Anyos 1960 =====
* [[1960]] - naixencia en [[Downey (California)|Downey]] ([[California]]) d'o [[piloto de motos]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Wayne Rainey]].
* [[1961]] - naixencia en [[Vitoria]] ([[Alaba]]) d'o [[futbolista]] [[País Basco|basco]] [[Andoni Zubizarreta]].
* [[1964]] - naixencia en [[Kaduna]] ([[estau de Kaduna]]) d'o [[futbolista]] [[nicheria]]no [[Rashidi Yekini]].
* [[1966]] - naixencia en [[Bolonya]] ([[provincia de Bolonya]], [[Emilia-Romanya]]) d'o [[piloto automobilistico]] [[italia]]no [[Alessandro Zanardi]].
===== Anyos 1970 =====
* [[1971]] - naixencia en [[Bend]] ([[Oregón]]) d'o [[ciclista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Chris Horner]].
* [[1974]] - naixencia en [[Enschede]] ([[Overijssel]]) d'o [[futbolista]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Sander Westerveld]].
* [[1975]] - naixencia en [[Fullerton (California)|Fullerton]] ([[California]]) d'o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Keith Van Horn]].
* [[1976]] - naixencia en [[Vancouver]] ([[Columbia Britanica]]) de l'[[actor]] [[Canadá|canadiense]] [[Ryan Reynolds]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0005351/ Ryan Reynolds] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1980 =====
* [[1981]] - naixencia en [[Barcelona]] de l'[[actriz]] [[Catalunya|catalana]] [[Leticia Dolera]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm1206701/ Leticia Dolera] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1985]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]], [[Productor cinematografico|productora cinematografica]], [[poeta]] y [[periodista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Masiela Lusha]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm1126641/ Masiela Lusha] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1986]] - naixencia en [[Londres]] ([[Gran Londres]], [[Reino Uniu]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Emilia Clarke]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm3592338/ Emilia Clarke] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1930]] - muere en [[Zaragoza]] o [[arcebispe]] [[Aragón|aragonés]] [[Vicente Casanova y Marzol]], que estió [[Lista d'arcebispes de Granada|arzebispe]] de [[Diocesi de Granada|Granada]] y [[Lista de bispes d'Almería|bispe]] d'[[Diocesi d'Almería|Almería]].
=== Atros países ===
==== Sieglo IaC ====
* [[42 aC]] - muere [[Suicidio|suicidato]] dimpués d'a [[batalla de Filipos]] o [[politico]], [[filosofo]] y [[militar]] [[Antiga Roma|romano]] [[Marco Chunio Bruto]] (n.[[85 aC]]).
==== Sieglo XV ====
* [[1456]] - muere en [[Belgrado]] (hue en [[Serbia]]) o [[santo]] [[Sant Chuan Capistrano]] (n.[[1386]]).
==== Sieglo XVII ====
* [[1619]] - muere o [[cantaire]] [[Anglaterra|anglés]] [[Nicholas Yonge]] (n.[[1560]]).
* [[1632]] - muere en [[Milán]] ([[Lombardía]]) o [[pintor]] [[italia]]no [[Giovanni Battista Crespi]] (n.[[1573]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1833]] - muere en [[Beaconsfield]] ([[Buckinghamshire]], [[Anglaterra]]) o [[militar]] [[Reino Uniu|britanico]] [[John Whitelocke]] (n.[[1757]]).
* [[1869]] - muere en [[Knowsley Hall]] ([[Lancashire]]) o [[politico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Edward Smith-Stanley]], [[Lista de primers ministros d'o Reino Uniu|primer ministro d'o Reino Uniu]] (n.[[1799]]).
* [[1872]] - muere en [[Neuilly-sur-Seine]] ([[Altos d'o Sena]], [[Isla de Francia]]) o [[escritor]], [[poeta]], [[novelista]] y [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Théophile Gautier]] (n.[[1811]]).
* [[1874]] - muere en [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]]) o [[rabín]] y [[teologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Abraham Geiger]] (n.[[1810]]).
* [[1894]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) o [[escritor]] [[cuba]]no [[Cirilo Villaverde]] (n.[[1812]]).
==== Sieglo XX ====
* [[1905]] - muere o [[zoologo]] [[Francia|francés]] [[Émile Oustalet]] (n.[[1844]]).
* [[1910]] - muere en [[Bangkok]] o [[Lista de reis de Tailandia|rei]] [[Chulalongkorn]] de [[Tailandia]] (n.[[1868]]).
* [[1913]] - muere en [[Rio de Janeiro]] ([[estau de Rio de Janeiro]], [[Brasil]]) o [[pintor]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Miguel Navarro Cañizares]] (n.[[1834]]).
* [[1914]] - muere en [[Buenos Aires]] o [[politico]] [[Archentina|archentino]] [[José Evaristo de Uriburu]], [[Lista de presidents d'Archentina|president d'Archentina]] en [[1895]]-[[1898]] (n.[[1831]]).
* [[1921]] - muere en [[Dublín]] ([[Irlanda]]) o [[inventor]] [[Escocia|escocés]] [[John Boyd Dunlop]] (n.[[1840]]).
* [[1928]] - muere en [[París]] l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Alphonse Aulard]] (n.[[1849]]).
* [[1939]] - muere en [[Altadena]] ([[California]]) o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Zane Grey]] (n.[[1872]]).
* [[1944]] - muere en [[Edimburgo]] ([[Escocia]]) o [[fisico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Charles Glover Barkla]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1917]] (n.[[1877]]).
* [[1950]] - muere en [[San Francisco (California)|San Francisco]] l'[[actor]] y [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Al Jolson]] (n.[[1886]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0427231/ Al Jolson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1957]] - muere en [[Montecatini Terme]] ([[provincia de Pistoia]], [[Toscana]], [[Italia]]) o [[modisto]] [[Francia|francés]] [[Christian Dior]] (n.[[1905]]).
* [[1966]] - muere en [[Hollywood (California)|Hollywood]] ([[California]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Claire McDowell]] (n.[[1877]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0568282/ Claire McDowell] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1974]] - muere en [[Budapest]] ([[Hongría]]) o [[escritor]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Hongría|hongaro]] [[Melchior Lengyel]] (n.[[1880]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0501872/ Melchior Lengyel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1984]] - muere en [[Marburg]] ([[Hesse]]) l'[[actor]] [[austria]]co [[Oskar Werner]] (n.[[1922]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0921459/ Oskar Werner] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1986]] - muere en [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]] ([[Missouri]]) o [[bioquimico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Edward Adelbert Doisy]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medicina|Medicina]] en [[1943]] (n.[[1893]]).
* [[1995]] - muere en [[Madrit]] o [[presentador de televisión]] [[Perú|peruano]] [[Kiko Ledgard]] (n.[[1918]]).
==== Sieglo XXI ====
* [[2003]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) [[Soong May-ling]], vídua de [[Chiang Kai-shek]] (n.[[1898]]).
* [[2009]] - muere en [[Marsiella]] ([[Bocas d'o Roine]], [[Provenza-Alpes-Costa Azul]]) o [[director cinematografico]] [[Francia|francés]] [[Paul Carpita]] (n.[[1922]]).<ref>{{fr}} [http://www.laprovence.com/articles/2009/10/24/946395-Region-en-direct-Disparition-du-cineaste-Paul-Carpita.php ''Disparition du cinéaste Paul Carpita''], en o diario ''La Provence'' d'o 24 d'octubre.</ref>
* [[2011]] - muere en [[Sepang]] ([[Malaisia]]) o piloto [[italia]]no de [[motociclismo de velocidat]] [[Marco Simoncelli]] (n.[[1987]]).<ref>{{it}} [http://it.eurosport.yahoo.com/23102011/45/gran-premio-malesia-tragedia-sepang-marco-simoncelli-morto.html Tragedia a Sepang: Marco Simoncelli è morto], 23 d'octubre de 2011. it.eurosport.yahoo.com.</ref>
== Vinclos externos ==
{{commonsart|October 23|o 23 d'octubre}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Octubre]]
t7k41bbelr4kbmrcg0q8vhe0gvu5flg
9 de febrero
0
1619
2478560
2473663
2026-09-27T01:51:50Z
RenatoGar
80073
2478560
wikitext
text/x-wiki
{{febrero}}
[[Imachen:Amber Valletta 2009.jpg|right|thumb|250px|A modelo y actriz estausunidense [[Amber Valletta]], naixida lo 9 de febrero de 1974.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[1461]] - as [[Corz de Fraga (1460)|Corz d'o Reino d'Aragón]] convocadas por o rei [[Chuan II d'Aragón]], que heban prencipiau en [[Fraga (Uesca)|Fraga]] como Corz Chenerals, se tresladan ta [[Zaragoza]].
=== Atros países ===
* [[474]] - puya a lo [[trono]] o [[Lista d'emperadors de Bizancio|emperador]] [[Zenón (emperador)|Zenón]] de l'[[Imperio Romano d'Orient]].
* [[772]] - [[Adrián I]] ye esleyiu nuevo [[Papa]].
* [[1095]] - [[Alifonso VI de Castiella|Alifonso VI]] atorga lo [[Fuero de Logronyo|fuero]] a la ciudat de [[Logronyo]].
* [[1801]] - signatura en [[Lunéville]] ([[Meurthe y Mosela]], [[Francia]]) d'o [[Tractau de Lunéville]] entre a [[Primera Republica Francesa]] y o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], rematando asinas a ''[[Segunda Coalición]]'' mientres as [[Guerras revolucionarias francesas]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Sieglo XVII ====
* [[1670]] - muere en o [[castiello de Copenaguen]] ([[Copenaguen]], [[Dinamarca]]) o [[Lista de reis de Dinamarca|rei]] de [[Dinamarca]] y tamién [[Lista de reis de Noruega|rei]] de [[Noruega]], [[Lista de duques de Holstein|duque]] de [[Ducau de Holstein|Holstein]] y [[Lista de duques de Schleswig|duque]] de [[Ducau de Schleswig|Schleswig]] [[Frederico III de Dinamarca]] (n.[[1609]]).
==== Sieglo XVIII ====
* [[1773]] - naixencia en o [[condau de Charles City]] ([[Colonia de Virchinia]], [[Reino Uniu]], hue [[Virchinia]], [[Estaus Unius]]) d'o [[militar]] y [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[William Henry Harrison]], [[President d'os Estaus Unius]] (†[[1841]]).
* [[1781]] - naixencia en [[Höchstadt-an-der-Aisch]] ([[Ducau de Bavera]]) d'o [[zoologo]] y [[explorador]] [[Alemanya|alemán]] [[Johann Baptist von Spix]] (†[[1826]]).
==== Sieglo XIX ====
* [[1863]] - naixencia en [[Londres]] d'o [[escritor]] y [[novelista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Anthony Hope]] (†[[1933]]).
* [[1880]] - naixencia en [[Columbia (Missouri)|Columbia]] ([[Missouri]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Howard Hickman]] (†[[1949]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0382730/ Howard Hickman] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1885]] - naixencia en [[Viena]] ([[Imperio Austrohongaro]], hue [[Austria]]) d'o [[compositor]] [[austria]]co d'o [[Romanticismo]] [[Alban Berg]] (†[[1935]]).
* [[1891]] - naixencia en ([[Surrey]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Ronald Colman]] (†[[1958]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0172903/ Ronald Colman] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Sieglo XX ====
===== Anyos 1900 =====
* [[1909]] - naixencia en [[Marco de Canaveses]] ([[Portugal]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] de [[samba]] [[brasil]]era d'orichen [[Portugal|portugués]] [[Carmen Miranda]] (†[[1955]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000544 Carmen Miranda] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1910 =====
* [[1910]] - naixencia en [[París]] ([[Isla de Francia]]) d'o [[biologo]] y [[bioquimico]] [[Francia|francés]] [[Jacques Monod]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina|Fisiolochía u Medecina]] en [[1965]] (†[[1976]]).
===== Anyos 1930 =====
* [[1931]] - naixencia en [[Heerlen]] ([[Limburgo (Países Baixos)|Limburgo]], [[Países Baixos]]) d'o [[escritor]], [[novelista]] y [[guionista]] [[austria]]co [[Thomas Bernhard]] (†[[1989]]).
===== Anyos 1940 =====
* [[1940]] - naixencia d'o [[escritor]] [[sudafrica]]no [[J. M. Coetzee]], [[Premio Nobel de Literatura]] en [[2003]].
* [[1942]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nuea York (estau)|Nueva York]]) d'a [[cantaire]], [[compositora]] y [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Carole King]].
* [[1943]] - naixencia en [[Newark (Nueva Jersey)|Newark]] ([[Nueva Jersey]]) de l'[[actor]], [[cantaire]] y [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Joe Pesci]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000582 Joe Pesci] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1944]] - naixencia en [[Eatonton]] ([[Cheorchia (estau)|Cheorchia]]) d'a [[escritora]], [[novelista]] y [[poetesa]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Alice Walker]].
* [[1945]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]], [[cantaire]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Mia Farrow]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001201 Mia Farrow] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[1949]] - naixencia en [[Santiago de Cuba]] ([[Provincia de Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]], [[Cuba]]) de l'[[atleta]] [[cuba]]na [[Marcia Garbey]] (†[[2024]]).<ref>{{es}} [https://www.cibercuba.com/noticias/2024-01-02-u1-e208933-s27066-fallecio-exatleta-marcia-garbey-finalista-olimpica-munich-1972 ''Falleció la exatleta Marcia Garbey, finalista olímpica en Munich 1972''], en ''CiberCuba''.</ref>
===== Anyos 1970 =====
* [[1972]] - naixencia en [[Santiago de Chile]] d'o [[cantaire]], [[compositor]] y [[musico]] ([[guitarra]] y [[piano]]) [[chile]]no [[Álvaro Véliz]].
* [[1974]] - naixencia en [[Tucson]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]]) d'a [[modelo]] y [[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Amber Valletta]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0005520/ Amber Valletta] en [[Internet Movie Database]].</ref>
===== Anyos 1980 =====
* [[1981]] - naixencia en [[Huntington Beach]] ([[California]]) d'o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[The Rev]] (†[[2009]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[1816]] - muere en [[Valencia]] ([[comarca de Valencia]], [[País Valenciano]]) o [[compositor]] y [[musico]] ([[organista]]) [[Aragón|aragonés]] [[Rafael Anglés]] (n.[[1730]]).
* [[1823]] - muere en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) l'[[arcebispe]] [[Espanya|espanyol]] [[Manuel Vicente Martínez]] (n.[[1750]]).
=== Atros países ===
* [[1812]] - muere en [[Viena]] ([[Imperio Austriaco]], hue [[Austria]]) o [[compositor]] d'[[Opera]] [[Alemanya|alemán]] [[Franz Anton Hoffmeister]] (n.[[1754]]).
* [[1874]] - muere en [[Ieras]] ([[Var (departamento)|Var]], [[Occitania]]) l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Jules Michelet]] (n.[[1798]]).
* [[1881]] - muere en [[Sant Petersburgo]] ([[Imperio Ruso]]) o [[escritor]] [[Rusia|ruso]] [[Fyodor Dostoevsky]].
* [[1905]] - muere en [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]], hue [[Alemanya]]) o [[pintor]] [[Alemanya|alemán]] [[Adolph von Menzel]] (n. [[1815]]).
* [[1957]] - muere en [[Estoril]] ([[Portugal]]) o [[marino]], [[militar]] y [[politico]] [[Hongría|hongaro]] [[Miklós Horthy]] (n.[[1868]]).
* [[1994]] - muere en [[Madison (Wisconsin)|Madison]] ([[Wisconsin]]) o [[biologo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Howard Temin]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina|Fisiolochía u Medecina]] en [[1975]] (n.[[1934]]).
* [[1996]] - muere en [[Remagen]] ([[Renania-Palatinato]], [[Alemanya]]) o [[piloto]] y [[militar]] [[Alemanya|alemán]] d'o [[Tercer Reich]] [[Adolf Galland]] (n.[[1912]]).
* [[2003]] - muere en [[Sant Cugat del Vallès]] ([[Vallés Occidental]]) o [[Companyía de Chesús|chesuita]] y [[historiador]] [[Catalunya|catalán]] [[Miquel Batllori i Munné]] (n.[[1909]]).
* [[2018]] - muere en [[Beverly Hills]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] y [[diplomatico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Gavin]] (n.[[1931]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0001260/ John Gavin] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{commonsart|February 9|lo 9 de febrero}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Febrero]]
06311g0zyvusvbcmd6z794san6gm7wq
Historia
0
1633
2478564
2477163
2026-09-27T01:53:36Z
RenatoGar
80073
2478564
wikitext
text/x-wiki
{{Articlo 1000|-10}}
A '''Historia''' ye una [[ciencia|disciplina cientifica]] que tien como obchecto l'estudio d'o pasau d'a [[humanidat]], basando-se en testimonios materials. Tamién se diz Historia a lo relato de feitos pasaus que se consideran dignos de remerar por una [[sociedat]] determinada. A persona que fa d'o estudio d'a Historia la suya actividat profesional se diz [[historiador]].
A Historia como ciencia naixió con l'aparición d'a [[escritura]], lo que permitió la continidat d'os relatos por dencima de l'antiga [[tradición oral]]. Por ixo, l'escritura marca la buega entre as ciencias d'a Historia y d'a [[Prehistoria]], periodo en o cual no existen testimonios escritos, y se gosa clamar tamién Historia a lo periodo que abraca dende l'aparición d'a escritura dica l'actualidat.
== Etimolochía ==
A palabra en [[Idioma aragonés|aragonés]] ''historia'' provién d'a palabra [[Latín|latina]] ''historia'', que significa "narrativa, relato", y que provién d'o [[Idioma griego|griego antigo]] ἱστορία ''historía'', que significa "l'aprendizache u conoiximiento por investigación, historia, rechistros u narrativa", d'o verbo ἱστορεῖν ''historeîn'' "investigar", y iste derivau de ἵστωρ ''hístōr'' "[[sabio]]", "[[testigo]]" u "[[chuez]]".
== Disciplinas auxiliars d'a historia ==
Son ixos campos d'estudio que ofreixen fuents de datos a l'[[historiador]].
* [[Arqueolochía]].
* [[Chenealochía]].
* [[Diplomatica]].
* [[Epigrafía]].
* [[Heraldica]].
* [[Numismatica]].
* [[Paleografía]].
* [[Sichilografía]].
== Vinclos externos ==
{{commonsart|History|la Historia}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Historia|*]]
73ns2lbfdoh9rlrluh7j0ll7f116vkb
Roma
0
1728
2478601
2477879
2026-09-27T02:11:26Z
RenatoGar
80073
2478601
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Articlo 1000|+30}}
{{Ficha de comuna d'Italia
|nombre = Roma
|escudo = Insigne Romanum coronatum.svg
|escudo_grandaria = 55px
|bandera = Flag_of_Rome.svg
|imachen = [[Imachen:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|right|250px|Fotografía d'o Coloseu Romano]]<br />Fotografía d'o [[Coloseu]] Romano.
|siegla_rechión = LAZ
|siegla_provincia = RM
|latitut_graus = 41
|latitut_menutos = 53
|latitut_segundos = 35
|lonchitut_graus = 12
|lonchitut_menutos = 28
|lonchitut_segundos = 58
|mapaX = 146
|mapaY = 172
|altaria = 37
|población = 2.808.293 <ref>http://dati.istat.it/Index.aspx?QueryId=18544&lang=en</ref>
|alcalde = [[Gianni Alemanyo]] (PdL)
|anyo = [[2020]]
|densidat = 2.184,92 [[kilometro cuadrato|km²]]
|superficie = 1.285,306
|fraccions = [http://www.italyworldclub.com/italian_fraccions/ Lista de Frazioni]
|comuniLimitrofi = [[Albano Laziale]], [[Anguillara Sabazia]], [[Ardea (Italia)|Ardea]], [[Campagnano di Roma]], [[Castel Gandolfo]], [[Castel San Pietro Romano]], [[Ciampino]], [[Ciudad del Vaticano]], [[Colonna (Roma)|Colonna]], [[Fiumicino]], [[Fonte Nuova]], [[Formello]], [[Frascati]], [[Gallicano nel Lazio]], [[Grottaferrata]], [[Guidonia Montecelio]], [[Marino (Roma)|Marino]], [[Mentana]], [[Monte Porzio Catone]], [[Monte Compatri]], [[Monterotondo (Roma)|Monterotondo]], [[Palestrina]], [[Hipólito Fernández Serrano|Poli]], [[Pomezia]], [[Riano]], [[Sacrofano]], [[San Gregorio da Sassola]], [[Tívoli|Tivoli]], [[Trevignano Romano]], [[Zagarolo]]
|codigo_postal = 00121-00199
|prefixo = 06
|istat = 058091
|codigo_catastral = H501
|chentilicio = Romano/a{{DACC}} (en [[Idioma italiano|italiano]], ''romani'')
|patrono = [[Sant Pero]] y [[Sant Pavlo]]
|festivo = [[29 de chunio]]
|web = http://www.comune.roma.it
|río=[[Río Tíber]]
|}}
[[Imachen:August_Fischer_-_Udsigt_over_Tiberen_mod_Engelsborg_og_Peterskirken_-_1895.png|250px|thumb| Vista d'o Tíber enta Engelsborg y la [[Basilica de Sant Pero]] en un cuadro de [[August Fischer]] de [[1895]].]]
'''Roma''' ye una [[ciudat]] [[italia]]na, [[Capital (politica)|capital]] tanto d'[[Italia]] como d'a [[Rechions d'Italia|rechión]] d'o [[Lazio]] y d'a [[provincia de Roma]], que se troba situata chunto a o [[río Tíber]], en a parti central d'o país, amán d'a [[mar Tirrena]]. A suya [[Población humana|población]] ye de 2.863.322 d'habitants ([[2013]]) en una [[superficie]] de 1.285,306 [[km²]], con una [[densidat de población]] de 2.228 hab/[[km²]]. Ye a ciudat italiana con un numero d'habitants mas gran, y temién ye a tercera ciudat d'a [[Unión Europea]] por a suya población.<ref>{{it}} [[Mauro Cutrufo]]: [https://web.archive.org/web/20130924232507/http://www.roma-capitale.it/documenti/laquartacapitale.pdf ''La quarta capitale'']. Roma: Gangemi Editore. {{ISBN|978-88-492-1950-0}}.</ref> A mas, en estar la seu d'a [[Ciudat d'o Vaticano]], Roma ye (estando lo solo caso en o mundo) simutaniament la capoital de dos estaus.
A [[Ciudat d'o Vaticano]], situata en a suya mayor parti en l'interior de Roma, ye a seu d'o [[papato]] d'a [[Ilesia catolica]], reconoixito como estato independient por o gubierno italiano en l'anyo [[1929]] por o [[Pacto de Letrán]]. A machestuosa [[cupula]] d'a [[Basilica de Sant Pero d'o Vaticano]], en a [[Ciudat d'o Vaticano]], sobresale sobre l'horizont d'a ciudat. Roma fa parte d'a [[Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat]], en estar considerada por a [[UNESCO]] como [[Patrimonio d'a Humanidat]]. Antiparte, ye una ciudat con un important legato cultural, herencio d'a suya historia, en estar tamién l'antiga capital d'a [[Republica Romana]], de l'[[Imperio Romano]] y seu d'o [[Papato]] dende fa alto u baixo 2.000 anyadas. Asinas, ye la ciudat d'o mundo con una mayor concentración de biens historicos y culturals.<ref>{{es}} [http://www.comune.roma.it/wps/portal/pcr?contentId=NEW107992&jp_pagecode=newsview.wp&ahew=contentId:jp_pagecode ''Roma, un caso único: en la Historia, en el presente''], en a pachina wef oficial d'a ciudat.</ref>
== Orichen etimolochico ==
Diz a [[lechenda]] que os bezons [[Romulo]] y [[Remo]], fillos de [[Marte (mitolochía)|Marte]], fuoron albandonatos en naixer. Enfortunadament, una [[lupo|lupa]] se encargó de aleitar-lis y os ninons creixioron cerenyos. Sindembargo, estando creixitos, Romulo amortó a Remo y establió Roma. Hue lo día, o simbolo d'a ciudat imperial contina estando a lupa con os dos ninos. Tanimientres, lo mas probable ye que l'orichen d'o nombre d'a ciudat seiga derivau d'o nombre d'una ''[[gens]]'' estrusca, ditos ''Ruma''.<ref name=Atlas/>
== Cheografía ==
La ciudat de Roma se troba situada en as marguins d'o [[río Tíber]], que la trescruza en o suyo camín enta l'amanada [[mar Tirrena]]. En bellos [[pueyo]]s en una curva d'o río se i instaloron os suyos primers habitants, en os clamaus ''siet pueyos de Roma''.
O territorio d'o municipio (''comuna'', en [[Idioma italiano|italiano]]) ye muit gran, en haber-se-ie incorporau muitas areas d'a redolada d'a ciudat en que, en estar [[marisma]]s, no yera posible lo desarrollo de l'[[agricultura]] y, en consecuencia, yeran rechions despobladas a on no i había que solo [[paludismo]]. Modernament, ixo ha feito que la ciudat poseya un amplo rete de [[Zona verda|zonas verdas]] y [[parque]]s arredol d'ella (y que norresmenos la [[densidat de población]] d'a ciudat seiga prou baixa). Tamién se troban en o suyo termín comunal bellos chicoz [[laco]]s, como lo [[laco de Bracciano]] y lo [[laco de Marignano]]. Tamién i hay una chicota [[isla]] fluvial, la [[isla Tiberina]], amán d'o [[Pueyo Capitolino]].
Dende lo punto d'anvista d'a [[Cheolochía]], lo [[suelo]] d'o territorio d'a ciudat de Roma ye conformau por repuis de [[piroclasto]] cheneraus fa entre 300.000 y 600.000 anyadas por antigos [[Volcán|volcans]] hue inactivos a lo sud-ueste d'a ciudat. O río Tiber y los suyos afluents [[Erosión|erosonioron]] dimpués ixes repuis y los en [[Sedimentación|sedimentoron]], conformando asinas definitivament o paisache romano primichenio. Hue lo territorio romano ye considerau oficialment como un territorio con un baixo risque de sismicidat.
Encara que lo prencipal curso fluvial d'o termín municipal de Roa ye lo [[río Tíber]], tamién se i troba lo suyo [[afluent]], o [[río Aniene]], que se chune con o Tíbar a lo norte d'a ciudat. En estar tan gran la superficie d'o municipio romano, poseye tamién un amplo trampo de costa en a [[mar Tirrena]] (alto u baixo, 20 km de costa, estando lo municipio d'Europa con mas costa maritima.
La ciudat de formó arredol d'os [[Siet Pueyos de Roma]] ([[Pueyo Palatino]], [[Pueyo Aventino]], [[Pueyo Capitolino]], [[Pueyo Quirinal]], [[Pueyo Viminal]], [[Pueyo Esquilino]] y [[Pueyo Celio]], pero tamién se i trobal en o suyo termín d'atriz chicoz pueyos, mas mas en a suya parte norte, que ye mas montanyosa.
== Clima ==
O clima de Roma ye un [[clima mediterranio]] (seguntes a [[clasificación climatica de Köppen]], un ''clima Csa''), ye decir, un [[clima templau]] con [[verano]]s calidos y [[temperatura]]s suaves en [[agüerro]] y [[primavera]], que gosan estar as estacions con mas plevia (sobre tot [[noviembre]] y [[abril]]. O verano ye muit caloroso, encara que l'amanada [[mar Tirrena]] contribuye a suavizar as temperaturas, con un viento clamau en italiano ''ponentino'', que gosa fer buen ventero de tardadas y de nueiz. En verano y agüerro de pueden producir en determinadas condicions [[tronada]]s. L'[[hibierno]] gosa estar frido, con [[plevia]]s frecuents.
== Historia ==
{{Articlo principal|Historia de Roma}}
La ciudat de Roma, por a suya condición como cabecera d'un amplo imperio mientres la [[Edat Antiga]] y como [[seu social|seu]] d'a [[Ilesia Catolica]] dende los primers tiempos d'o [[Cristianismo]], adhibiu a la suya capitalidat en primeras d'o [[Reino d'Italia]] y (dende [[1945]]) de l'actual [[Italia|Republica d'Italia]], ye depositaria d'una luenga y densa Historia, que ha marcau fundament la ciudat actual.
=== Edat Antiga ===
==== Primeras anyadas ====
[[Imachen:Lupa Capitolina, Rome.jpg|250px|thumb| A lupa [[Luperca]] aleitando a Romulo y Remo.]]
Seguntes a tradición romana, la ciudat de Roma se fundó lo [[21 d'abril]] de [[753 aC]] (''[[ab urbe condita]]'', seguntes a forma romana de calcular los anyos) por dos chirmans [[melguizo]]s, [[Romulo]] y [[Remo]], que heban estau aleitaus por una [[Canis lupus|lupa]] dita [[Luperca]]. En ixas envueltas lo [[río Tíber]] feba de muga entre los [[etruscos]] a lo norte d'o río y los [[umbros]] a lo sud, con un chicot territorio entre los dos ocupau por os [[latinos]], con bellas tribus de pastors [[Nomadismo|nomadas]] en os [[Apenins]]: [[sabins]], [[samnitas]], [[marsos]], [[volscos]], [[campans]], [[ausons]] y [[oscos]]. Istos pueblos reculliban l'herencio d'os [[pueblos italicos]], una branca d'os [[pueblos indoeuropeus]] plegaus en a [[Peninsula italica]] en zaguerías d'a [[Edat de Piedra]] y que facioron dentrar a redolada en a [[Edat de Fierro]], con a clamada ''[[Cultura de Villanova]]'' (arredol de [[1000 aC]]). Arredol de [[900 aC]] plegoron os etruscos, con un orichen dica l'inte dubdoso.
Roma yera alavez una crucillada de camins, en un puesto a on hi heba una [[pasadera]] ta trescruzar o río, en bel meyo d'a [[rota comercial]] que uniba [[Etruria]] con [[Campania]] y dica on lo río Tíber yera navegable. O [[pueyo Palatino]] parixe que estió lo primer lugar en estar habitau de forma permanent (sobre un muit antigo ansentamiento d'o [[sieglo XIV aC]]), estendillando-se dimpués enta lo [[pueyo Esquilino]], con un amplo rete de chicoz lugaroz dende Roma enta la embocadura d'o Tiber en a [[mar Tirrena]], que rematoron en confluyir en una chicota ciudat, formada por [[latinos]] que ocupaban la primitiva ciudat y los [[sabins]] que ocupaban los pueyos d'o [[Pueyo Viminal|Viminal]] y d'o [[Pueyo d'o Quirinal|Quirinal]].
==== O reino de Roma ====
{{Articlo principal|Reino de Roma}}
Dende lo [[600 aC]] os etruscos fundoron a [[Liga d'as Doce Ciudaz]] (en basando-se en o modelo d'a [[Liga chonica]])<ref name=Atlas>{{es}} [[Hermann Kinder]] y [[Werner Hilgemann]]: ''Atlas histórico mundial. De los orígenes a la Revolución Francesa'', p,75. [[Ediciones Istmo]], Madrit, 1975, 6<sup>ena</sup> edición. {{ISBN|84-7090-005-6}}</ref> y prencipioron una expansión enta lo sud d'o [[río Tíber]], enta la [[Campania]]. Mientres iste periodo, la primitiva ciudat de Roma yera una [[monarquía]] baixo lo control etrusco, como amuestra la onomastica d'os suyos reis, dica [[510 aC]], cuan os romanos destronoron a lo zaguer rei de Roma, [[Tarquinio lo Soberbio]]. Mientres o periodo monarquico, Roma heba plegau en o control d'os pueblos latinos, o clamau ''Lacio'', en desplazando a l'antiga ciudat d'[[Alba Longa]], que dica l'inte yera la ciudat mas prestichiosa ta los latinos.
==== A Republica romana ====
{{Articlo principal|Republica romana}}
En desterrar a lo zaguer rei, Roma se convertió en una [[Republica]] de tipo [[Oligarquía|oligarquico]], con dos [[Machistratura (Antiga Roma)|machistraus]] esleyius por a clase dirichent, os ''[[patricios]]'', que yeran os solos habitants d'a ciudat en poseyer a [[ciudadanía romana]]. S'escaicioron en os suyos primers tiempos barallas constants entre patricios y [[plebeyos]] qur rematoron en bellas conquiestas socials y politicas d'a ''plebs'' romana.
En as primeras anyadas d'a Republica, Roma prencipio una expansión enta lo norte, en absorbindo los territorios d'os estruscos, y enta lu sud, absorbindo a [[samnitas]] y [[oscos]], en una situación de guerra cuasi permanent ([[Guerra latina]], [[Guerra d'os Diez Anyos]] que remató con a conquiesta y destrucción d'a ciudat etrusca de [[Veyes]], guerras contra los [[celtas]] que heban invadiu Italia....). O [[18 de chulio]] de [[387 aC]] s'escaició la [[batalla d'Alia]], a on os celtas mandaus por [[Brenno]] redotoron a los romanos, conquerindo y espullando dimpués la ciudat de Roma, que prencipió poco dimpués a suya reconstrucción fisica y tamién a reconstrucción d'o sistema d'alianzas, que s'heba crevau parcialment con a redonta debant d'os celtas.
Ixo permitió a la Republica romana la conquiesta de cuasi toda la pensinsula italica, dende las planas d'o [[río Po]] en o norte dica la [[Magna Grecia]] en o sud. En os sieglos [[Sieglo III aC|III aC]] y [[Sieglo II aC|Ii aC]], s'escaicioron as [[guerras punicas]] contra [[Cartago]] por o control d'a [[Mar Mediterrania|Mediterrania]] occidental y las [[guerras macedonicas]] contra lo [[Reino de Macedonya]], que rematoron con a expansión de Roma enta lo sud, l'este y l'ueste, con a creación d'as primeras [[provincias romanas]] en [[Sicilia (provincia romana)|Sicilia]], [[Cerdenya (provincia romana)|Cerdenya]], [[Hispania romana|Hispania]], [[Macedonya (provincia romana)|Macedonya]], [[Grecia romana|Grecia]] y [[Africa (provincia romana)|Africa]]. Ixas conquiestas se traducioron en l'afluencia de recuros monetarios y de nueva población enta la ciudat de Roma, que prencipio un primer proceso de construcción d'edificios publicos.
Dica lo [[sieglo I aC]] s'escaició un proceso de disturbios socials y mesmo de [[Guerra civil|guerras civils]], estando un periodo en que conoixemos a las figuras mas destacadas d'o panorama politico, como [[Tiberio Sempronio Graco]] y su chirmán [[Cayo Sempronio Graco|Cayo]], [[Cayo Mario]], [[Lucio Conelio Sila]], [[Marco Emilio Lepido]], [[Gneu Pompeyo Magno]], [[Marco Licinio Craso]], [[Lucio Serchio Catilina]], [[Marco Tulio Cicerón]], [[Chulio César]] y [[César Augusto|Augusto]]. Tanimientres, mientres istas anyadas Roma estendilló lo suyo poder en conquerindo [[Hispania]], la [[Galia]], lo norte d'Africa, [[Grecia]] y parte d'os [[Balcans]], [[Anatolia]]... dica convertir-se practicament en o centro d'o mundo conoixiu.
==== L'Imperio Romano ====
{{Articlo principal|Imperio Romano}}
En o [[27 aC]] [[César Augusto|Augusto]], que en a zaguera guerra civil heba formau parte d'un [[triunvirato]] vencedor, chunto con [[Marco Antonio]] y [[Marco Emilio Lepido]], essdevién ''princeps civitatis'' y se li concede por o Senau lo títol d'''[[Imperator]]'', convertindo-se asinas Roma en una monarquía de feito, encara que en os primeros tiempos formalment se manteneban as institucions republicanas, establindo la primera dinastía imperial, la [[dinastía Chulio-Claudia]]. Augusto fomentó un intenso treballo de milloras en a ciudat de Roma, en esviellando muitas d'as suyas edificacions.
Mientres o reinau de [[Nerón]], lo zaguer miembro d'a dinastía, s'escaició lo gran [[incendio de Roma]], o [[19 de chulio]] de l'anyo [[64]]. Lo fuego s'inició amán d'o [[Circo Maximo]] y duró entre cinco y siet días. Seguntes [[Tacito]], en os suyos ''[[Annales (Tacito)|Annales]]'', l'incendio duró cinco días y destruyió cuatre d'os catorce districtos d'a ciudad y que atros siet fuoron muit afectaus. [[Suetonio]], en ''[[De vita Caesarum]]'', diz que tenió una durada de seis días y siet nueiz. O solo historiador en describir l'incendio estió [[Plinio o Viello]], en ''[[Naturalis Historia]]'', pero muitos historiadors d'ixas envueltas no mencionan l'episodio. Tanimientres, ye evident que la ciudat de Roma en quedó muit danyada. Dende l'incendio dica hue bi ha debat entre los historiadors sobre qui estió lo responsable de l'incendio, que bel-uns atribuyen a lo mesmo Nerón.
Antiparte, dende meyaus d'o [[sieglo I]] s'estendilló por l'Imperio Romano (y por la ciudat de Roma, que yera la suya capital y centro politico y cultural) una nueva relichión, o [[Cristianismo]], en primeras considerau nomás que una secta mas aintro d'o [[Chudaísmo]] pero que bien luego s'estendilló mica en mica por todas las capas socials de l'Imperio y d'a ciudat, que se convertió en lo principal centro relichioso d'a nueva relichión en establir-se-ie lo suyo maximo dirichent, lo [[Papa]], no res menos d'as persecucions ciclicas que sufrioron los cristianos dica lo [[sieglo IV]]. La primera gran persecución contra éls estió bien luego d'o gran incendio de Roma en l'anyo 64, en culpar Nerón a los cristianos d'estar éls os responsables, en iniciando asinas la primera d'as grans persecucions contra los cristianos, en a cual parixe que fuoron [[Martirio|martirizaus]] os [[apóstols]] [[Sant Pero]] y [[Sant Pavlo]].
L'emperador [[Constantín I]], promulgó en la ciudat de [[Milán]] en [[313]] l'[[Edicto de Constantín]], que decretaba la libertad relichiosa en tot l'Imperio Romano. Dende alavez, s'estendilloron por tot lo territorio imperial nuevas [[Ilesia (edificio)|ilesias]], y la ciudat de Roma no estió una excepción a ixas construccions. O fenomeno s'amplificó dende l'[[Edicto de Tesalonica]] d'o [[27 de febrero]] de [[380]] dictau por [[Teodosio I]], que declaraba lo [[Cristianismo]] como la relichión oficial de l'Imperio.
Os fillos de Teodosio dividioron en dos l'imperio, quedando-se [[Arcadio]] con a metat oriental (lo que se conoixe como ''[[Imperio Bizantín]]'') y [[Honorio]] la metat occidental, l'[[Imperio Romano d'Occident]], mantenendo-se la capitalidat en Roma dica [[395]], que se tresladó enta [[Milán]] y dimpués en [[402]] enta [[Ravena]], en considerar-se que istas ciudaz yeran mas fácils de defender de l'ataque d'os [[visigodos]], que prencipiaban a fer incursions por a [[peninsula italica]]. Asinas, Roma deixó d'estar lo centro politico de l'Imperio, pero se i mantenió como seu d'o [[Cristianismo]], en continar residindo-ie lo [[Papa]].
En l'anyo [[410]] Roma fue espullada por os visigodos mandaus por [[Alarico]], que cremoron la ciudat (que dica l'inte no heba estau espullada dende los tiempos de [[Brenno]] y d'as incursions celtas de feba ueito sieglos)<ref>{{es}} [[Hermann Kinder]] y [[Werner Hilgemann]]: ''Atlas histórico mundial. De los orígenes a la Revolución Francesa'', p.119. [[Ediciones Istmo]], Madrit, 1975, 6<sup>ena</sup> edición. {{ISBN|84-7090-005-6}}</ref> estando reconstruyida dimpués con a decisiva intervención d'os Papas, que poquet a poquet se convertiban en a prencipal autoridat d'a ciudat a toz os livels. Tanimientres, en [[455]] Roma fue obchecto d'un nuevo ataque y espullamiento, ista vegada a mans d'os [[vandalos]] con una [[flota]] de 100 barcos mandaus por [[Chenserico]]<ref>{{es}} [[Hermann Kinder]] y [[Werner Hilgemann]]: ''Atlas histórico mundial. De los orígenes a la Revolución Francesa'', p.121. [[Ediciones Istmo]], Madrit, 1975, 6<sup>ena</sup> edición. {{ISBN|84-7090-005-6}}</ref> dende lo [[Reino vandalo]] que heban establiu en o norte d'Africa. Encara que los Papas tornoron a impulsar la reconstrucción d'a ciudat y que lo Papa [[Lión I]] evitó que los [[hunnos]] d'[[Atila]] la conquerisen, pocas anyadas dimpués, en [[472]], [[Ricimer]] y [[Olibrio]] la tornoron a espullar.
=== Edat Meya ===
O [[4 de setiembre]] de [[476]], [[Odoacro]] depone a [[Romulo Augustulo]] y se converte en gubernant ''[[de facto]]'' d'Italia, rematando asinas con la existencia de l'[[Imperio Romano d'Occident]]. Odoacro fue asasinau por [[Teodorico lo Gran]], qui establió lo [[Reino Ostrogodo d'Italia]], que continaba mantenendo la suya capital en [[Ravena]]. Cuan os [[Imperio Bizantín|bizantins]] drestruyoron lo reino ostrogodo y conquirioron Italia en [[553]], tamién conservoron la capitalidat en Ravena. En [[568]] plegan en Italia los [[longobardos]] d'[[Alboino]],<ref>{{es}} [[Hermann Kinder]] y [[Werner Hilgemann]]: ''Atlas histórico mundial. De los orígenes a la Revolución Francesa'', p.123. [[Ediciones Istmo]], Madrit, 1975, 6<sup>ena</sup> edición. {{ISBN|84-7090-005-6}}</ref> que fundan os ducaus d'[[Ducau d'Espoleto|Espoleto]] y [[Ducau de Benevento|Benevento]] en o centro y lo sud d'a peninsula y que se converten en cuasi independients d'o [[Reino longobardo]] en o norte. Tanimientres, la ciudat de Roma, con un chicot territorio arredol, contina en mans bizantinas, fendo parte de l'[[exarcau de Ravena]], como [[ducau de Roma]].
En [[728]] [[Liutprando]], lo rei longobardo, cede a lo Papa [[Gregorio II]] bellos territorios fuera d'o ducau de Roma, que feban parte d'o reino longobardo. Sobre ista base, os Papas posteriors chustificoron y reclamoron la existencia d'un estau propio, lo que dimpués estioron os [[Estaus Pontificios]], encara que por bel tiempo mas continoron reconoixendo l'autoridat bizantina. Cuan en [[751]] se produz a primera intervención d'o [[Reino franco]] en Italia contra los longobardos, remata lo dominio bizantín en Italia central y Roma se converte en una posesión directa d'o Papa, chunto con os territorios cedius por Liutprando y d'atros territorios que lis ceden los francos dimpués d'a suya conquiesta. En [[774]], [[Carlos Magno]] dentra en Italia en aduya d'o Papa y remata la existencia d'o reino longobando, en incorporando-lo a los suyos dominios y fendo liga con o Papau, reconoixendo-li la suya sobiranía sobre los Estaus Pontificios. Como recompensa, o [[24 d'aviento]] de [[800]] o Papa [[Lión III]] coronó a Carlos Magno en Roma como ''Emperador d'Occident'', naixendo asinas l'[[Imperio Carolinchio]].<ref>{{es}} [[Hermann Kinder]] y [[Werner Hilgemann]]: ''Atlas histórico mundial. De los orígenes a la Revolución Francesa'', p.131. [[Ediciones Istmo]], Madrit, 1975, 6<sup>ena</sup> edición. {{ISBN|84-7090-005-6}}</ref>
O [[23 d'agosto]] de [[846]], una [[flota]] de [[pirata]]s [[berberiscos]] desembarca en o puerto d'[[Ostia]] y remonta lo [[río Tíber]] dica la ciudat de Roma, espullando edificios de l'arrabal d'a ciudat y fuyindo dimpués por tierra con o botín ta [[Fondi]] y [[Gayeta]].<ref>{{es}} [[Lucien Musset]]: ''Las invasiones. El segundo asalto contra la Europa cristiana''. [[Editorial Labor, S.A.]], [[Barcelona]], [[1982]], 1<sup>a</sup> reimpresión, p.100. {{ISBN|84-335-9321-8}}</ref> Dimpués d'iste ataque, lo Papa [[Lión IV]] fortifica la [[Ciudat lionina]], que alto u baixo se correspón con l'actual [[Ciudat d'o Vaticano]], en debantando la dita ''muralla lionina''.<ref>{{en}} [[Ferdinand Gregorovius]]: [https://archive.org/details/historycityrome02hamigoog ''History of the City of Rome in the Middle Ages''], vol. III, p.95 ([[1903]]).</ref>
Mientres la Edat Meya, se producioron en Roma frecuents barallas entre las familias d'a [[nobleza]] romana que refirmaban lo papel politico d's Papas y las familias nobles que preferiban refirmar lo poder d'os [[Sacro Imperio Romano Chermanico|emperadors]]. En [[1300]] o Papa [[Bonifacio VIII]] proclamó lo primer [[Chubileu]], con o que preteneba reformar lo suyo poder temporal, en plegar en Roma alto u baixo 2 millons de pelegrins. O mesmo papa establió la [[Universidat de Roma La Sapienza]] o [[20 d'abril]] de [[1303]], a traviés d'a suya [[bula]] ''In supraemae praeminentia Dignitatis'', con l'obchectivo de disponer en a ciudat d'una gran [[universidat]] con prestichio reconoixiu. Tanimientres, en [[1309]] lo Papa [[Climent V]] tresladó la suya seu a la ciudat d'[[Avinyón]] y dende alavez tornoron as barallas entre las familias nobles ta lograr o control d'a ciudat, que dentró en un proceso de decadencia dica lo punto que en o [[sieglo XV]] la ciudat de Roma no teneba so que arredol de 20.000 habitants. Mientres o breve pontificau de [[Nicolau V]] se decidió albandonar bels puestos d'a ciudat que se consideraba que yeran masiau vinclaus a lo [[paganismo]], como lo [[Laterán]], y decidió la construcción en un nuevo lugar d'una gran [[basilica]], que ye la [[basilica de Sant Pero]].<ref>{{it}} [[Claudio Rendina]]: ''Roma ieri, oggi e domani'' (2007). Roma, Newton Compton Editori, p.491-493. {{ISBN|978-88-541-1025-0}}.</ref> Dende alavez la ciudat de Roma quedó baixo lo control d'os Papas mientres cuasi cuatre sieglos, que en marcoron la suya vida politica y cultural.
=== Edat Moderna ===
==== O saco de Roma ====
{{Articlo principal|Saco de Roma}}
En primerías d'o [[sieglo XVI]], lo Papa [[Climent VII]] decidió refirmar a lo [[Reino de Francia]] en a suya luita con l'[[Imperio espanyol]], que controlaba la mayor parte d'a [[peninsula italica]], en prebando de crebar lo suyo poder en Italia en formando la dica [[Liga de Conhac]] con o [[reino de Francia]], o [[reino d'Anglaterra]], lo [[ducau de Milán]], la [[Republica de Florencia]] y la [[Republica de Venecia]]. Como consecuencia, la familia d'os [[Colonna]], aliaus de l'emperador en a ciudat de Roma, con l'aduya d'o [[Virreinau de Nápols|virrei de Nápols]] [[Carlos de Lannoy]], prenioron mientres bel tiempo la ciudat en espullando posesions d'os partidarios d'o Papa. Las topas papals y venecianas decidioron esperar que plegasen las tropas francesas ta abanzar enta Nápols, pero los imperials reunioron un exercito formau por tropas espanyolas baixo lo mando de [[Carlos III de Borbón|Carlos de Borbón]] y por tropas de [[lansquenet]]z alemans baixo lo mando de [[Georg von Frundsberg]] y marchoron enta Roma. Tanimientres, von Frundsberg enfermó y Carlos de Borbón en prenió tamién lo mando, marchando unius enta Roma. [[Francesco Guicciardini]], qui mandaba las tropas papals, prebó de frenar lo suyo abance, pero lo redotoron. Asinas, alto u baixo 20.000 soldaus imperials se troboron victoriosos pero sin paga, porque los diners ta pagar-lis no i heban plegau. Asinas que se sublevoron y forzoron a lo suyo chefe a dentrar en Roma ta espullar-la, plegando debant d'as murallas d'a ciudat o [[5 de mayo]] de [[1527]].
Ta esfender Roma nomás hi heba alto u baixo 3.000 soldaus poco entrenaus mandaus por o ''[[condottiero]]'' [[Renzo da Ceri]], una xicota colla de ciudadans de Roma agrupaus en una milicia urbana y la [[Guardia Suiza Pontificia]], muit disminuida en o suyo numero en acabar de licenciar a 2.000 d'os suyos miembros. En no tener [[artillería]] los imperials, decidioron atacar nomás haber plegau, en morindo Carlos de Borbón en l'asalto d'un [[arcabuzazo]]. Ixo remató con cualsiquier repui de disciplina que podese quedar en as tropas imperials, que atacoron cerenyament y prenioron ixe mesmo día las murallas de Roma a l'asalto.
Os repuis d'a Guardia Suiza, 189 soldaus, preboron de resistir en as puertas d'a [[Basilica de Sant Pero]], pero bi habió una [[mortalera]] y nomás en sobrevivioron que 42. Tanimientres, con a suys resistencia permitioron que lo Papa Climent fuyise por un pasadizo secreto enta lo [[castiello de Sant'Angelo]]. alavez, as tropas imperials prencipioron un espullamiento sistematico d'a ciudat y d'as suyas riquezas, en exercindo amás greus violencias contra los suyos habitants, no respetando so que bellas ilesias espanyolas; mesmo los cardenals partidarios de l'emperador se veyoron obligaus a pagar un [[rescate]] ta librar-se'n. Mesmo campesins d'arredol d'a ciudat de feudos d'os [[Colonna]], que heban padeixiu os espullamientos d'as tropas papals, venioron a escape a Roma ta vengar-se'n participar-ie en lo suyo espullamiento, que duró dica que Climent se rindó a los imperials lo [[6 de chunio]], no res menos d'as órdens d'o nuevo chefe d'os imperials, [[Filiberto de Châlons]], qui prebó de fer tornar en la suya obediencia a los amotinaus.
Dende alavez, Climent ponió muita cura en no contrariar los deseyos de l'emperador, y poquet a poquet la ciudat se recuperó de l'espullamiento. D'una man, la [[Reforma protestant]], que triunfó en tot o norte d'Èuropa, provocó una perdua d'a influencia politica d'o Papau en Europa, encara que continó tenendo-la entre los países [[Catolicismo|catolicos]]. D'atra man, por contra, s'accentuó lo desembolque d'a ciudat, mas que mas a nivel d'o suyo [[urbanismo]]: la nobleza d'a ciudat y los prencipals [[cardenal]]s d'as familias nobles d'Italia se i construyioron suntuosos nuevos [[palacio]]s en potenciando lo papel de Roma como l'autentico centro cultural d'o mundo en ixas envultas. En particular, lo Papa [[Sixto V]] a finals d'o [[sieglo XVI]] tenió un papel destacau en iste floreiximiento urbán de Roma.
=== Edat Contemporania ===
Lo dominio temporal d'o papa se veyó crebau con os escaicimientos posteriors a la [[Revolución francesa]], cuan las tropas francesas dentroron en os dominios papals y proclamoron a [[Republica Romana (1798-1799)|Republica Romana]], encara que lo nuevo rechimen no duró so que un anyo, entre lo descontento cheneral d'a población d'a ciudat. Tanimientres, en o marco d'as [[Guerras napoleonicas]], l'emperador [[Napoleón Bonaparte]] dentró en a ciudat con as tropas francesas o [[2 de febrero]] de [[1808]] y la adhibió a lo [[Primer Imperio francés]] en 1809, en proclamando dimpués a o suyo fillo ninón como ''Rei de Roma''. En iste periodo l'emperador encargó a [[Antonio Canova]] la modernización d'a ciudat y ordenó que se fesen en o [[Foro Romano]] las primeras excavacions queolochicas en un sentiu mas moderno, treballo que li encargó a l'arqueologo francés [[Antoine Chrysostome Quatremère de Quincy]].
Cuan en [[1813]] Napoleón fue redotau en a [[batalla de Leipzig]], o Primer Imperio francés s'esboldregó. [[Joachim Murat]], cunyau y aliau de Napoleón, decide cambiar de bando, ta preservar o suyo títol de [[Reino de Nápols|rei de Nápols]], y las tropas napoletanas de Murat dentran en Roma lo [[19 de chinero]] de [[1814]]. Lo [[23 de chinero]] Napoleón liberó a lo Papa [[Pío VII]], a qui heba manteniu preso, y lo Papa tornó en Roma lo [[24 de mayo]], en recuperando lo suyo poder temporal sobre los [[Estaus Pontificios]], feito sancionau por o [[Congreso de Viena]] en [[1815]]. Tanimientres, en Roma s'inició un periodo turbulento que culminó en [[1848]] con as [[Revolucions liberals]] que en Roma significoron la proclamación de nuevo d'a [[República Romana (1849)|Republica Romana]] en [[1849]], un rechimen politico dominau por as figuras de [[Carlo Armellini]], [[Giuseppe Mazzini]] y [[Aurelio Saffi]]. A nueva republica no tenió una durada so que de cinco meses, en recibir o Papa lo refirme de l'emperador francés [[Napoleón III]], qui ninvió tropas de l'[[exercito francés]] mandadas por o cheneral [[Nicolas Charles Oudinot]] ta safocar la rebelión republicana.
En primerías d'os [[anyos 1860]] [[Victor Manuel II d'Italia|Victor Manuel II]], qui yera rei d'o [[reino de Cerdenya]], heba conseguiu aglutinar a lo suyo reino una parte important d'a [[peninsula italica]] en o proceso d'[[unificación d'Italia]] con l'aduya d'o suyo competent primer ministro [[Camillo Benso di Cavour]], y lo [[18 de febrero]] de [[1861]] proclamó lo [[reino d'Italia]]. Dende alavez escomencipioron as presions d'o nuevo rei sobre lo Papa [[Pío IX]], en convidando-lo a albandonar lo suyo poder temporal y fer-ne la cesión d'ixe poder sobre Roma a lo nuevo rei d'Italia. Pero Napoleón III, qui heba colaborau con Victor Manuel II en o proceso d'unificación italiana (recebindo en contrapartida [[Niza]] con la suya redolada y lo [[condau de Saboya]]), prefirió continar con o suyo refirme a lo poder temporal d'o Papa, mantenendo en Roma tropas francesas ta garantir la suya protección, y Victor Manuel tenió que asperar un cambio d'as circumstancias politicas.
O [[19 de chulio]] de [[1870]] esclató la [[Guerra franco-prusiana]] entre lo [[Segundo Imperio Francés]] d'una man y la [[Confederación Alemanya d'o Norte]] y bellos reinos alemans (baixo lo control toz éls d'o [[Reino de Prusia]]) d'atra man. L'exerito francés, con poca preparación y sin garra alianza y refirme d'atros países, fue redotau de raso en a [[batalla de Sedan]] o [[2 de setiembre]] d'ixe mesmo anyo y Napoleón III se convertió en presonero y lo politico republicano [[Léon Gambetta]] proclamó lo [[4 de setiembre]] la [[Tercera Republica Francesa]]. Victor Manuel II, qui yera asperando la suya oportunidat, en fació buena honra d'as circumstancias y decidió d'atacar Roma. O [[20 de setiembre]] as tropas de l'[[exercito italiano]] mandadas por o cheneral [[Raffaele Cadorna]] esfrecatenoron as [[muralla]]s de Roma, dentroron en a ciudat y s'escaició la [[conquiesta de Roma]], escaicimiento encara hue celebrau en toda Italia. Pío X se retiró en bellas chicotas posesions que li estioron concedidas (l'actual [[Ciudat d'o Vaticano]]), y la ciudat de Roma se convertió en la [[Capital (politica)|capital]] d'o [[Reino d'Italia]] en substituyindo a [[Florencia]] (que l'heba estau dende [[1865]]).
En os primers anyos d'o [[sieglo XX]] Italia en cheneral y la ciudat de Roma en particular, en estar la capital de l'estau, dentroron en un periodo de bella inestabilidat mientres os succesivos gubiernos de [[Giovanni Giolitti]] en a clamada ''era giolittiana''. L'amanixer d'o movimiento obrero organizau en [[sindicato]]s y las suyas reivindicacions laborals y socials frent d'o Gubierno y d'a [[patronal]] en estioron as causas prencipals, chunto con bello [[irredentismo]] d'o [[nacionalismo italiano]] que consideraba que encara quedaban territorios habitaus por [[italianos]] que feban parte de l'[[Imperio Austrohongaro]] y que caleba incorporar a la ''Mai patria italiana''. Giolitti, en prebando d'acontentar a las masas, establió lo [[sufrachio universal]] en o reino, encara que él no en yera partidario, mesmo que tenió que acceptar la [[Guerra italo-turca]] en [[1911]] t'acontentar a lo creixient nacionalismo en o país.
En ixas condicions esclató en [[1914]] la [[Primera Guerra Mundial]] y en un primer momento Giolitto dedidió mantener la neutralidat d'o reino d'Italia en considerar que lo país no yera preparau ta la guerra, encara que Italia formalment feba parte d'a [[Triple Alianza (1882)|Triple Alianza]] establida en [[1882]] con l'[[Imperio Austrohongaro]] y l'[[Imperio Alemán]]. Antiparte, se consideró que la Triple Alianza yera un tractau de carácter defensivo y que Austria no yera pas l'estau agrediu, so que l'estau agresor. Pero en realidat la cuestión prencipal yera que Italia teneba interés en la incorporación a lo reino de bellas partes de l'Imperio Austrohongaro, en [[Dalmacia]] y lo [[Trentino-Tirol d'o Sud|Tirol d'o Sud]]. Austria ufrió a Italia si dentraba en a guerra la [[Colonias de Francia|colonia francesa]] de [[Tunicia]], pero la [[Triple Entente]] li ufrió a Italia los territorios que reclamaba a Austria y finalment lo [[3 de mayo]] de [[1915]] lo reino d'Italia denunció formalment o tractau d'a Triple Alianza, lo [[20 de mayo]] se votoron en o [[Parlamento italiano]] os creditos de guerra y lo [[23 de mayo]] lo reino d'Italia declaró la guerra a l'Imperio Austrohongaro (pero no a l'Imperio Alemán, con qui no dentró en guerra so que quince meses dimpués). Encara que muitos politicos no yeran favorables a la participación italiana en a guerra, toz éls heban votau los creditos que s'amenistaban ta la dentrada en guerra d'o país, con nomás que una excepción, os deputaus en o Parlamento italiano d'o ''[[Partito Socialista Italiano]]''. Tanimientres, bel-uns d'os suyos dirichents y militants sí que en yeran partidarios, en destacando entre éls un alavez cuasi desconoixiu [[Benito Mussolini]], director d'o diario socialista ''[[Il Popolo d’Italia]]'', qui dende 1914 preconizaba con os suyos escritos en o diario la dentrada d'Itaia en a guerra y qui como consecuencia d'a suya postura contraria a la linia oficial d'o partiu en fue expulsau.
Mientres a guerra s'escaicioron bellos [[desastre]]s militars de l'[[Exercito italiano]], en destacando la [[batalla de Caporetto]] en [[1917]] y las [[batallas de l'Isonzo]] mientres toda la guerra, con los suyos estrafuellos de vidas italianas (mientres la guerra Italia padeixió mas d'un millón de muertos). La participación italiana en a guerra exacerbó lo [[nacionalismo italiano]] y las suyas reivindicacions territorials pero en rematar a guerra con o [[Tractau de Versailles]] lo nacionalismo italiano tenió una gran decepción en no conceder-se-li a lo país la totalidat d'as suyas reivindicacions.
Antiparte, l'[[economía d'Italia]] yera en rematar la guerra completament esboldregada por l'esfuerzo financiero que heba provocau la financiación d'a guerra y la [[crisi economica]] enreció una creixent [[crisi social]] y una polarización d'a politica italiana, con una oliada de [[vada]]s por tot o país. D'una man [[Benito Mussolini]] establió en marzo de [[1919]] los ''[[Fasci italiani di combattimento]]'' que en [[1921]] se convertioron en lo ''[[Partito Nazionale Fascista]]'' tenendo como puntos centrals d'a suya politica l'[[irredentismo italiano]] y lo [[corporativismo]] que teneba como obchectivo rematar con a [[luita de clases]] en substituyindo-la por una ambigua ''cooperación de clases''. D'atra man, lo ''[[Partito Socialista Italiano]]'' se dividió en dos partes, moderada y radical, establindo-se en chinero de [[1921]] lo ''[[Partito Comunista Italiano]]'' (sección italiana d'a [[Internacional Comunista]]) impulsau por los dirichents [[Amadeo Bordiga]] y [[Antonio Gramsci]] como reacción a lo [[faixismo italiano|faixismo]] y a la violencia politica que practicaban os suyos ''[[squadristi]]'' d'a ''[[Milizia Volontaria per la Sicurezza Nazionale]]'' (conoixius popularment como ''camisas negras'').
En as [[eleccions chenerals d'Italia en 1919]] s'escaició una redota d'os liberals, que perdioron la suya mayoría absoluta en o [[Parlamento italiano]], y un amplo creiximiento d'os socialistas, que plegoron en os 156 deputaus. [[Francesco Saverio Nitti]] fracasó en o suyo intento d'estabilizar lo país y ixo mesmo s'eacaició con un nuevo Gubierno de [[Giovanni Giolitti]]. Ixo radicalizó encara mas a la [[dreita politica]] italiana, que consideró como favorable a los suyos intreses la violencia politica d'os faixistas en as carreras de Roma y de tot lo país. En ixas condicions, Mussolini convocó ta lo [[27 d'octubre]] de [[1922]] la clamada [[Marcha enta Roma]] de toz los faixistas d'Italia. [[Luigi Facta]], qui alavez yera lo [[Primer ministro d'Italia]], prebó d'evitar la marcha en pedendo aduya a l'escritor ultranacionalista [[Gabriele D'Annunzio]] y lo [[25 d'octubre]], en trobar la ciudat de Roma ocupada por mils de ''camisas negras'' declaró l'[[estau de seche]] d'a ciudat, pero lo rei [[Victor Manuel III]] rebuyó ratificar ixa declaración y lo [[29 d'octubre]] pedió a Mussolini que formase un nuevo Gubierno, formando-se o Gubierno Mussolini lo [[30 d'octubre]]. Mientres los meses siguients Mussolini limó poquet a poquet las caracteristicas de [[democracia]] d'o sistema politico italiano dica plegar en una [[dictadura]] faixista.
Mientres o rechimen faixista, que duró vinte anyadas, la ciudat de Roma tenió una funda transformación, convertindo-se en o [[escaparate]] d'o nuevo rechimen, que quereba trasnsmitir una imachen de modernidat y de grandeza; y lo mesmo Mussolini s'implicó personalment en a transformación d'a ciudat. Asinas, se destruyioron muitos [[edificio]]s [[Edat Meya|medievals]] y [[Arte renaixentista|renaixentistas]] ta que la ciudat tenese amplas [[avenida]]s, como la [[Via dei Fori Imperiali]] a lo canto d'o [[Coloseu]] u la [[Via della Conciliazione]] ta unir Roma con a [[Ciudat d'o Vaticano]] (establita formalment como estau en [[1929]] con os [[Pactos lateranenses]]). Tamién naixioron en ixas envueltas bellos nuevos [[barrio]]s en la ciudat u s'establió [[Cinecittà]] t'aglutinar la producción cinematografica italiana y convertir-se en un nuevo ''[[Hollywood]]'' europeu. Tamién destacó la construcción d'o nuevo barrio d'[[Esposizione Universale Roma]], construyiu ta que se bi fese una [[Exposición Universal]] en [[1942]] ue en zagueras no se celebró por causa d'a guerra.
Lo rechimen faixista escomencipió una etapa marcada por o [[militarismo]] y la exaltación d'as glorias de l'[[Imperio Romano]] como lo suyo antecedent historico. Asinas, en octubre de [[1935]] Italia invadió l'[[Imperio d'Etiopia]] en a [[Segunda guerra italo-etiope]] con tropas mandadas por [[Emilio De Bono]] y [[Rodolfo Graziani]], en anexionando-se [[Etiopia]]. En a [[Guerra Civil espanyola]] lo rechimen faixista destacó por a suya aduya a los militars sublevaus de [[Francisco Franco]]. Tamién tenió una gran actividat diplomatica ta favoreixer la suya expansión por a [[mar Mediterrania]] y en abril de [[1939]] os italianos invadioron [[Albania]] fendo-ne fuera a [[Ahmet Zogu]] (qui s'heba autoproclmau reu d'Albania) y proclamoron a Victor Manuel III como rei d'Albania.
Tanimientres, en esclatar la [[Segunda Guerra Mundial]], Mussolini tenió en primeras muita caurtela y proclamó la neutralidat d'o país. Pero en mayo de [[1940]], en prencipiar con a-saber-lo d'exito ta lo [[Tercer Reich]] la [[batalla de Francia]], Italia dentró en la guerra lo [[10 de mayo]] d'ixa anyada. Mussolini teneba como obchectivo lo control d'a [[mar Mediterrania]] en o concepto clamau ''[[Mare Nostrum italiano]]''. Sindemnargo ixas ambicions toporon con una cruda realidat y en mayo de [[1941]] l'[[Exercito britanico]] redotó a los italianos en a [[campanya d'Africa Oriental)|campanya d'Africa Oriental]], campanya que remató con a rendición oficial d'as tropas italianas lo [[16 de mayo]] de 1941. En a [[campanya en Africa d'o Norte]] lo cheneral italiano [[Rodolfo Graziani]] atacó [[Echipto]] con arredol de 250.000 soldaus en setiembre de [[1940]], pero no abanzó muito y decidió d'asperar dica que los britanicos mandaus por [[Archibald Wavell]] contraatacoron con a ''[[Operación Compass]]'' en aviento, contraataque que comportó la ocupación d'a metat d'a colonia italiana en l'actual [[Libia]]. En a mar Mediterrania tamién s'escaicioron importants redotas italianas, como la [[batalla d'o cabo Spada]] en chulio de 1940 u la [[batalla d'o cabo Matapan]] en marzo de [[1941]]. Antiparte, en octubre de [[1940]] tropas italianas dende Albania mandadas por [[Sebastiano Visconti Prasca]] atacoron lo [[Reino de Grecia]] esclatando asinas la [[Guerra greco-italiana]], en la que Grecia recibió lo refirme d'o [[Reino Uniu]] pero en noviembre l'[[Exercito griego]] contraatacó deixando a las tropas italianas en una difícil situación]].
Fracasaus los obchectivos italianos en a guerra, poquet a poquet los [[Aliaus (Segunda Guerra Mundial)|Aliaus]] conquirioron [[Africa d'o Norte]] ta desembarcar en [[Sicilia]] en chulio de [[1943]] (''[[Operación Husky]]'') y redotando-ie a las [[Potencias de l'Exe]]. Ista redota tenió como consecuencia la destitución de Mussolini por lo rei Victor Manuel III con a consiguient cayida d'o rechimen faixista y la rendición d'italia, que se convertió dende alavez en un campo de batalla dica la fin d'a guerra, con un lento abance d'as tropas aliadas dende lo sud dica lo norte d'o país.
La ciudat de Roma, que mientres la guerra heba estau bombardiada por os Aliaus y heba padeixiu la ocupación militar alemana (con feitos como la [[mortalera d'as Fosas Ardeatinas]]), fue liberada por tropas de l'[[Exercito estausunidense]] lo [[4 de chunio]] de [[1944]], recuperando poquet a poquet la normalidat dica la fin d'a guerra.
La ciudat de Roma tenió mientres os [[anyos 1950]] y [[anyos 1960|1960]] un gran creiximiento y con l'auche d'o [[turismo]] se convertió en un important centro d'atracción turistica, en urbaniando-se amplas arias arredol d'a ciudat con nuevos barrios y con infraestructuras como la [[Gara de Roma Termini]], lo [[metro de Roma]] u instalacions ta los [[Chuegos Olimpicos de Roma 1960]], refirmando-se la posición d'Italia como centro politico, financiero y cultural d'Italia.
== Cultura ==
=== Cine ===
* [[Festival Internacional de Cine de Roma]].
== Molimentos ==
* [[Coliseu]].
* [[Tiermas de Caracalla]].
== Esportes ==
=== Competicions esportivas ===
Roma estió la siede d'os [[Chuegos Olimpicos de Roma 1960|Chuegos Olimpicos de 1960]] y la siede d'a [[Copa Mundial de fútbol de 1934]] y a [[Copa Mundial de fútbol de 1990]], organizadas per la Federación Italiana y la [[FIFA]], d'a [[Eurocopa 1968]], la [[Eurocopa 1980]] y la [[Eurocopa 2020]] organizadas per la Federación Italina y la [[UEFA]] y tamién d'o [[Campeonato Mundial de Natación de 2009]], organizau per [[World Aquatics|FINA]].
== Veyer tamién ==
* [[Antiga Roma]].
* [[Arias metropolitanas en a Unión Europea]].
* [[Universidat Niccolò Cusano]].
* [[Piazza Navona]].
== Localidaz achirmanatas ==
* [[Imachen:Flag of Argentina.svg|border|22px]] [[Buenos Aires]] ([[Archentina]]).
* [[Imachen:Flag of Colombia.svg|22px|border]] [[Bogotá]] ([[Colombia]]).
* [[Imachen:Flag of Venezuela.svg|22px|border]] [[Caracas]] ([[Venezuela]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|Roma}}
* {{it}} [http://www.comune.roma.it/ Pachina web oficial municipal de Roma].
* {{en}} [http://www.turismoroma.it/?lang=en Pachina web de l'oficina de turismo de Roma.]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20170601075643/http://en.museiincomuneroma.it/ Pachina web d'os museus de Roma.]
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Roma|*]]
khz26l8jjrsiztjbg9adrcajifi8rxx
Suecia
0
2330
2478639
2468431
2026-09-27T06:21:12Z
~2026-51999-71
92527
/* */
2478639
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de país
| nombre = Reino de Suecia
| nombre_oficial = Konungariket Sverige
| de = de
| nombre_común = Suecia
| imachen_bandera = Flag of Sweden.svg
| imachen_escudo = Great coat of arms of Sweden.svg
| imachen_escudo_grandaria = 90px
| simbolos =
| imachen_mapa = Location Sweden EU Europe.png
| lema_nacional = För sverige i tiden
| himno_nacional = ''[[Du gamla, du fria]]''
| capital = [[Estocolmo]]
| capital_población = 974.073 ([[2020]])
| capital_cor_fmt =
| capital_cor =
| ciudat_prencipal = [[Estocolmo]]
| idiomas_oficials = No'n tien¹
| gubierno = [[Monarquía parlamentaria]]
| enfiladors_titols = [[Lista de reis de Suecia|Rei]]<br />[[Primer menistro de Suecia|Primer menistr0]]
| enfiladors_nombres = [[Carlos XVI Gustavo]]<br /> [[Magdalena Andersson]]
| establimiento= Unión
| establimiento_fitas =
| establimiento_calendatas = Sieglos X - XIII
| superficie = 449.964
| superficie_posición = 54
| superficie_augua = 8,67%
| mugas = 2.233 km
| costas =
| población = 10.336.399
| población_posición = 86
| población_densidat = 22,97
| población_anyada = 2020
| PIB = US$ 274.449
| PIB_anyada = 2007
| PIB_posición = 30
| PIB_per_capita = 30.300
| moneda = [[Corona sueca|Corona]] (kr, [[ISO 4217|SEK]]) = 100 öre
| chentilicio = [[Suecos|Sueco/a]]{{DACC}}
| horario = [[UTC]]+1
| horario_estiu = [[UTC]]+2
| cctld = [[.se]]
| codigo_telefonico = 46
| prefixo_radiofonico = 7SA-7SZ, 8SA-8SZ, SAA-SMZ
| codigo_ISO = 752 / SWE / SE
| miembro_de = [[Unión Europea|UE]], [[Nacions Unidas|ONU]]
| notas = <sup>1</sup> O [[idioma sueco|sueco]] ye l'idioma nacional de facto. Se reconoixen oficialment cinco idiomas como luengas minoritarias.
}}
O '''Reino de Suecia''', u '''Suecia''' ye un país d'[[Europa]] que fa parti d'a [[Unión Europea]] (UE).
Muga con [[Noruega]] en o norte, [[Dinamarca]] en o sud-ueste y [[Finlandia]] en l'este.
== Toponimia ==
Ye un toponimo derivau d'o etnonimo d'o pueblo chermanico que i predominó cuan forachitoron a los [[godos]], los [[suecos]]. O toponimo ye documentau en aragonés por primera vegada en a "''[[Grant Cronica d'Espanya]]''", compilación historica empentada por [[Chuan Ferrández d'Heredia]]:
{{cita|Estas fueron companyas de las yslas frias. es a saber de [[Escandinavia|scançia]] & de gotica. & delas otras yslas q(ue) son apres de [[Scitia|siçia]]. & de '''soeçia''' & de [[Alemanya|alamanya]].}}
== Cheografía ==
Situau en o norte d'Europa, Suecia limita a o este con a [[mar Baltica]] y o golfo de Botnia, dando-le a o país una larga linia costera, que forma a parti iste d'a peninsula Escandinava. A o ueste se troban os Alpes escandinavos (Skaderna), os cuals forman una buega natural con [[Noruega]]. A o nord-este limita con [[Finlandia]], a o sud-ueste con os estreitos de Skagerrak, Kattegat y Öresund, que lo deseparan de [[Dinamarca]], [[Alemanya]], [[Polonia]], [[Rusia]], [[Lituania]], [[Letonia]] y [[Estonia]]. Amás, ye connectau con Dinamarca por o puent d'Öresund.
Con una superficie de 450 295 km², Suecia ye o 57° país mas gran d'o mundo. Ye o cinqueno mas gran d'o continent y o mas gran d'Europa d'o Norte. A suya grandaria ye un poquet mas gran que o estato de [[California]] y semellant a o d'[[Uzbekistán]], con una población de mas de 10 millons d'habitants.
L'altitut minima de Suecia se troba en a badía d'o laco [[Hammarsjön]], amán de [[Kristianstad]] con 2,41 metros baixo o livel d'o mar. L'altitut maxima d'o país ye en o mont [[Kebnekaise]] con 2.111 m. O territorio sueco tamién comprende unas 221.800 islas, d'as cuals 1085 contan con una población permanent. [[Gotland]], [[Öland]], [[Orust]], [[Hisingen]] y [[Värmdö]] son as islas mas grans d'o país.
En a suya mayoría, o territorio sueco ye plano, con excepción d'a zona ueste an surten os Alpes escandinavos.
== Clima ==
A mayor parti de Suecia tiene un clima templau, manimenos a suya latitut norte, con cuatro estacions distintas y temperaturas suaus entre tot l'anyo. L'hibierno en l'extremo sud gosa estar feble y se manifiesta solament a traviés de cualques periodos mas curtos con nieu y temperaturas baixo zero, l'agüerro bien puede convertir-se en primavera allí, sin un periodo definiu d'hibierno. O país se puede dividir en tres tipos de clima: a parti mas a o sud tiene un clima oceanico, a parte central tiene un clima continental humido y a parte mas a o norte tiene un clima subarctico. Manimenos, Suecia ye muito mas calida y ixuga que atros puestos en una latitut semellant, y mesmo bella cosa mas a o sud, prencipalment a causa d'a combinación d'a Corrient d'o Golfo.
A temperatura mas alta nunca rechistrada en Suecia estió de 38 °C en [[Målilla]] en 1947, mientres que a temperatura mas freda nunca rechistrada estió de -52,6 °C en [[Vuoggatjålme]] o 2 de febrero de 1966.
A causa d'a gran latitut de Suecia, a duración d'a luz d'o día vareya muito. A o norte d'o [[Cerclo Polar Arctico]], o sol nunca se mete en verano y nunca sale en hibierno. Manimenos, en a capital [[Estocolmo]],que se troba mas a o sud, a luz d'o diya dura mas de 18 horas a fins de chunio, pero solament arredol de 6 horas a fins d'aviento.
== Historia ==
Suecia naixió como país independient y unificau entre a [[Edat Meya]]. Desembolicó una administración moderna centralizada dende o reinau d'o rei [[Gustavo I de Suecia|Gustavo I]] en o [[sieglo XVI]]. En o sieglo XVII o país extendió os suyos territorios y formó l'[[Imperio Sueco]]. A mayoría d'os territorios conquerius difuera d'a peninsula escandinava los perdió entre os sieglos XVIII y XIX. A rechión oriental de Suecia, l'actual [[Finlandia]], estió conquerida por [[Rusia]] en 1809. A zaguera guerra en que Suecia s'embrecó ocurrió en [[1814]], cuan Suecia obligó Noruega a formar a unión personal con Suecia, que disolvió en 1905. Dende 1814, Suecia ha estau en paz y ha adoptau una politica exterior de neutralidat en tiempo de guerra.
== Organización politico-administrativa ==
===Condaus===
Suecia se divide en 21 condaus clamaus ''län''.
[[Imachen:Sweden_provinces_and_counties_overlayed.svg|thumb|300px|Condaus (''län'') de Suecia.]]
{| class="wikitable sortable"
! scope="col" | Escudo
! scope="col" | Condau (''Län'')
! scope="col" | Capital
! scope="col" | Aria (km<sup>2</sup>)
! scope="col" | Habitants (2019)<ref>{{en}}{{cita web|url=http://citypopulation.de/en/sweden/cities/mun/|títol=Sweden: Major Municipalities|website=City Population|url-status=live}}</ref>
|-
|[[Imachen:Stockholm län vapen.svg|20px]] || [[Condau d'Estocolmo|Estocolmo]] ||[[Estocolmo]]|| 6,519.3 || 2,377,081
|-
|[[Imachen:Västerbotten län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Västerbotten|Västerbotten]] || [[Umeå]] || 55,186.2 || 271,736
|-
|[[Imachen:Norrbotten län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Norrbotten|Norrbotten]] || [[Luleå]] || 98,244.8 || 250,093
|-
|[[Imachen:Uppland vapen.svg|20px]] || [[Condau d'Uppsala|Uppsala]] || [[Uppsala]] || 8,207.2 || 383,713
|-
|[[Imachen:Södermanland vapen.svg|20px]] ||data-sort-value="SZZOdermanland"| [[Condau de Södermanland|Södermanland]] || [[Nyköping]] || 6,102.3 || 297,540
|-
|[[Imachen:Östergötland vapen.svg|20px]] ||data-sort-value="ZZOstergötland"| [[Condau d'Östergötland|Östergötland]] || [[Linköping]] || 10,602.0 || 465,495
|-
|[[Imachen:Jönköping län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Jönköping|Jönköping]] || [[Jönköping]] || 10,495.1 || 363,599
|-
|[[Imachen:Kronoberg vapen.svg|20px]] || [[Condau de Kronoberg|Kronoberg]] || [[Växjö]] || 8,466.0 || 201,469
|-
|[[Imachen:Kalmar län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Kalmar|Kalmar]] || [[Kalmar]] || 11,217.8 || 245,446
|-
|[[Imachen:Gotland vapen.svg|20px]] || [[Condau de Gotland|Gotland]] || [[Visby]] || 3,151.4 || 59,686
|-
|[[Imachen:Blekinge vapen.svg|20px]] || [[Condau de Blekinge|Blekinge]] || [[Karlskrona]] || 2,946.4 || 159,606
|-
|[[Imachen:Skåne län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Skåne|Skåne]] || [[Malmö]], ''[[Kristianstad]]'' || 11,034.5 || 1,377,827
|-
|[[Imachen:Halland vapen.svg|20px]] || [[Condau d'Halland|Halland]] || [[Halmstad]] || 5,460.7 || 333,848
|-
|[[Imachen:Västra Götaland vapen.svg|20px]] || [[Condau de Västra Götaland|Västra Götaland]] || [[Gotemburgo]], ''[[Vänersborg]]'' || 23,948.8 || 1,725,881
|-
|[[Imachen:Värmland vapen.svg|20px]] || [[Condau de Värmland|Värmland]] || [[Karlstad]] || 17,591.0 || 282,414
|-
|[[Imachen:Örebro län vapen.svg|20px]] ||data-sort-value="ZZOrebro"| [[Condau d'Örebro|Örebro]] || [[Örebro]] || 8,545.6 || 304,805
|-
|[[Imachen:Västmanland vapen.svg|20px]] || [[Condau de Västmanland|Västmanland]] || [[Västerås]] || 5,145.8 || 275,845
|-
|[[Imachen:Dalarna vapen.svg|20px]] || [[Condau de Dalarna|Dalarna]] || [[Falun]] || 28,188.8 || 287,966
|-
|[[Imachen:Gävleborg län vapen.svg|20px]] ||data-sort-value="GZZEvleborg"| [[Condau de Gävleborg|Gävleborg]] || [[Gävle]] || 18,198.9 || 287,382
|-
|[[Imachen:Västernorrland län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Västernorrland|Västernorrland]] || [[Härnösand]] || 21,683.8 || 245,347
|-
|[[Imachen:Jämtland län vapen.svg|20px]] || [[Condau de Jämtland|Jämtland]] || [[Östersund]] || 49,341.2 || 130,810
|}
===Diez ciudaz mas importants===
As diez ciudaz mas importants son:
{| class="wikitable sortable"
|+
!Puesto
!Nombre
!Población en 2015
|-
|1
|[[Estocolmo]]
|1,515,017
|-
|2
|[[Göteborg]]
|599,011
|-
|3
|[[Malmö]]
|316,588
|-
|4
|[[Uppsala]]
|220 000
|-
|5
|[[Upplands Väsby]]
|122,953
|-
|6
|[[Västerås]]
|122,953
|-
|7
|[[Örebro]]
|120,650
|-
|8
|[[Linköping]]
|111,267
|-
|9
|[[Helsingborg]]
|109,869
|-
|10
|[[Jönköping]]
|96,996
|}
== Cheografía humana y sociedat ==
=== Gastronomía ===
A gastronomía sueca siempre ha estau baixo a influencia d'o clima y os recursos disponibles en as diferents rechions d'o país. Como que a d'atros países escandinavos ([[Dinamarca]], [[Finlandia]] y [[Noruega]]), ye tradicionalment sencilla. O pescau, a carne y as trunfas son os ingredients basicos pa elaborar a mayoría d'as tipicas recetas suecas.
Entre os platos mas famosos d'o país destacan as mondonguillas suecas ([[Köttbullar]]), tradicionalment servidas con salsa, trunfas bullidas y con mermelada d'anayons royos. Tamién o [[lutfisk]] y o [[smörgåsbord]]. O [[knäckebröd]] ye o pan tradicional sueco y s'ha desarrollau en muitas variants contemporanias.
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Europa}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Suecia| ]]
cirm33vg50ijqcl994dpitbpyricrau
1994
0
3577
2478547
2475877
2026-09-27T01:33:47Z
RenatoGar
80073
2478547
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1991]] [[1992]] [[1993]] - '''1994''' - [[1995]] [[1996]] [[1997]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1980]] - '''[[Anyos 1990]]''' - [[Anyos 2000]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Justin Bieber.jpg|thumb|O cantaire canadiense [[Justin Bieber]], naixiu l'[[1 de marzo]] de 1994.]]
[[Imachen:Melina Mercouri.JPG|right|thumb|250px|L'actriz, cantaire y politico griega [[Melina Mercouri]], muerta lo [[6 de marzo]] de 1994.]]
[[Imachen:Noah Beery Jr-still.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Noah Beery Jr.]], qui morió l'1 de noviembre de 1994.]]
[[Imachen:GM Volontè.jpg|right|thumb|250px|L'actor, director cinematografico y guionista italiano [[Gian Maria Volonté]], falleixiu lo 6 d'aviento de 1994.]]
[[Imachen:La mala ordina Strode (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actor, escritor y chugador de fútbol americano estausunidense [[Woody Strode]], qui morió lo 31 d'aviento de 1994.]]
[[Imachen:Gilbert Roland - 1952.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense d'orichen mexicano [[Gilbert Roland]], falleixiu lo 15 de mayo de 1994.]]
[[Imachen:Stephen McNally in Split Second trailer.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Stephen McNally]], falleixiu lo 4 de chunio de 1994.]]
[[Imachen:Koscina Ferroviere 2.png|right|thumb|250px|L'actriz y modelo italiana [[Sylva Koscina]], qui falleixió lo 26 d'aviento de 1994.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* O ''[[Real Zaragoza]]'', campión d'a [[Copa d'o Rei de Fútbol]].
* O ''[[Club Hielo Jaca]]'', campión d'a [[Liga Espanyola de Hockey Chelo]] d'a temporada 1993/1994.
=== Atros países ===
* [[27 d'abril]] - con a celebración d'as primeras eleccions multirracials en a [[Republica d'Africa d'o Sud]], desaparix a politica de l'''[[apartheid]]'' y o país se converte en l'actual [[Sudafrica]].
* [[1 d'octubre]] - [[Palau]] se converte en un [[estau]] independient d'os [[Estaus Unius]].
* [[1 d'aviento]] - o [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Ernesto Zedillo]] prene posesión como nuevo [[president de Mexico]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[14 de chinero]] - naixencia en [[Premià de Mar]] ([[Maresme]], [[provincia de Barcelona|Barcelona]]) d'a [[esportista]] [[Catalunya|catalana]] de [[kitesurf]] [[Gisela Pulido]].
* [[1 de marzo]] – naixencia en [[London (Ontario)|London]] ([[Ontario]]) d'o cantaire [[canadá|canadiense]] [[Justin Bieber]].
* [[27 de mayo]] - naixencia en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]] d'o [[chugador de basketbol|chugador]] de [[basketbol]] [[Espanya|espanyol]] [[Willy Hernangómez]].<ref>* {{en}} [https://web.archive.org/web/20170925132151/https://www.basketball-reference.com/players/h/hernawi01.html Ficha de Willy Hernangómez en Basketball-reference.com].</ref>
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[22 de chinero]] - muere en [[Universal City (California)|Universal City]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Telly Savalas]] (n.[[1922]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001699/ Telly Savalas] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 de chinero]] - muere en [[París]] ([[Francia]]) o [[escritor]] y [[novelista]] [[Occitania|occitán]] en [[Idioma francés|luenga francesa]] [[Pierre Boulle]] (n.[[1912]]).
==== Febrero ====
* [[9 de febrero]] - muere en [[Madison (Wisconsin)|Madison]] ([[Wisconsin]]) o [[biologo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Howard Temin]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina|Fisiolochía u Medecina]] en [[1975]] (n.[[1934]]).
==== Marzo ====
* [[6 de marzo]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]], [[cantaire]] y [[politico]] [[Grecia|griega]] [[Melina Mercouri]] (n.[[1920]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0580479/ Melina Mercouri] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[9 de marzo]] - muere en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) l'[[actor]] [[Galicia|gallego]] [[Fernando Rey]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0721073 ''Fernando Rey''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[16 d'abril]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[escritor]] y [[novelista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ralph Ellison]] (n.[[1914]]).
* [[22 d'abril]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard Nixon]], 37<sup>eno</sup> [[President d'os Estaus Unius]].
* [[29 d'abril]] - muere en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]], [[provincia de Barcelona]]) o [[director cinematografico]] [[Catalunya|catalán]] [[Ignacio F. Iquino]] (n.[[1910]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0490757/ Ignacio F. Iquino] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Mayo ====
* [[1 de mayo]] - muere en [[Bolonya]] ([[Emilia-Romanya]], [[Italia]]) dimpués d'un accident mientres o [[Gran Premio de San Marino]] o [[piloto automovilistico]] [[brasil]]ero [[Ayrton Senna]] (n.[[1960]]).
* [[8 de mayo]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Peppard]] (n.[[1928]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000577 George Peppard] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[15 de mayo]] - muere en [[Beverly Hills]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Mexico|mexicano]] [[Gilbert Roland]] (n.[[1905]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0738042/ Gilbert Roland] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[19 de mayo]] - muere por [[suicidio]] en [[Lo Mont]] ([[Landas]], [[Occitania]]) lo [[ciclista]] [[Espanya|espanyol]] [[Luis Ocaña]] (n.[[1945]]).
==== Chunio ====
* [[4 de chunio]]
** - muere en [[Beverly Hills]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] y [[avogau]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stephen McNally]] (n.[[1911]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0573640/ Stephen McNally] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - muere en [[Roma]] ([[provincia de Roma]], [[Italia]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[poeta]] [[italia]]no [[Massimo Troisi]] (n.[[1953]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0873385/ ''Massimo Troisi''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 de chunio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[compositor]] y [[director d'orquesta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry Mancini]] (n.[[1924]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000049 Henry Mancini] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chulio ====
* [[16 de chulio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[fisico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Julian Schwinger]], [[Premio Nobel de Fisica]] en [[1965]].
==== Agosto ====
* [[11 d'agosto]] - muere en [[Canterbury]] ([[Kent]], [[Anglaterra]]) l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Peter Cushing]] (n.[[1907]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001088 Peter Cushing] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 d'agosto]] - muere en [[Zúrich]] ([[Suiza]]) o [[escritor]] [[Elias Canetti]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1981]] (n.[[1905]]).
==== Setiembre ====
* [[11 de setiembre]] - muere en [[Eaton (Connecticut)|Eaton]] ([[Connecticut]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Jessica Tandy]] (†[[1909]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001788 ''Jessica Tandy''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[17 de setiembre]] - muere en [[Londres]] o [[filosofo]] [[austria]]co [[Karl Popper]] (n.[[1902]]).
* [[23 de setiembre]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[escritor]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Robert Bloch]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0088645/ Robert Bloch] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[27 de setiembre]] - muere en [[Bogotá]] o [[politico]] [[colombia]]no [[Carlos Lleras Restrepo]], [[Lista de presidents de Colombia|president]] de [[Colombia]] en [[1966]]-[[1970]] (n.[[1908]]).
* [[30 de setiembre]] - muere en [[Buenos Aires]] o [[militar]] y [[politico]] [[Archentina|archentino]] [[Roberto Eduardo Viola]], [[Lista de presidents d'Archentina|president]] ''de facto'' d'[[Archentina]] en [[1981]] (n.[[1924]]).
==== Octubre ====
* [[18 d'octubre]] - muere en [[Madrit]] l'[[actriz]] [[Espanya|espanyola]] [[Conchita Montes]] (n.[[1914]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0599532/ Conchita Montes] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[19 d'octubre]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Martha Raye]] (n.[[1916]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0713106/ Martha Raye] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 d'octubre]]
** - muere en [[Moscú]] l'[[actor]], [[guionista]] y [[director cinematografico]] [[Ucraína|ucrainés]] [[Sergei Bondarchuk]] (n.[[1920]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0094083/ Sergei Bondarchuk] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Burt Lancaster]], [[Premio Oscar a o Millor Actor]] en [[1960]] (n.[[1913]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000044/ Burt Lancaster] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 d'octubre]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'[[actor]] [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Raúl Juliá]] (n.[[1940]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000471/ Raúl Juliá] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[25 d'octubre]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Mildred Natwick]] (n.[[1905]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0622450/ Mildred Natwick] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[1 de noviembre]] - muere en [[Tehachapi]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Noah Beery Jr.]] (n.[[1913]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000890/ Noah Beery Jr.] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Aviento ====
* [[6 d'aviento]] - muere en [[Florina]] ([[periferia de Macedonya Occidental]], [[Grecia]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[italia]]no [[Gian Maria Volonté]] (n.[[1933]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0002231/ Gian Maria Volonté] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[8 d'aviento]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) o [[compositor]], [[cantaire]] y [[musico]] [[brasil]]ero [[Antônio Carlos Jobim]] (n.[[1927]]).
* [[26 d'aviento]] - muere en [[Roma]] ([[Ciudat metropolitana de Roma]], [[Italia]]) l'[[actriz]] y [[modelo]] [[italia]]na [[Sylva Koscina]] (n.[[1933]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0466977/ Sylva Koscina] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 d'aviento]] - muere l'[[historiador]] [[Dinamarca|danés]] [[Tage Kaarsted]].
* [[30 d'aviento]] - muere en [[Moscú]] o [[fisico]] [[Rusia|ruso]] [[Dmitri Ivanenko]].
* [[31 d'aviento]]
** - muere en [[Innsbruck]] ([[Tirol]]) o [[futbolista]] [[austria]]co [[Bruno Pezzey]].
** - muere en [[Glendora (California)|Glendora]] ([[California]]) l'[[actor]], [[escritor]] y chugador de [[fútbol americano]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Woody Strode]] (n.[[1914]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0834754/ Woody Strode] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Batallas de 1994|Batallas de 1994]].
* [[:Categoría:Cintas de 1994|Cintas de 1994]].
* [[:Categoría:Libros de 1994|Libros de 1994]].
* [[:Categoría:1994 (muertes)|Muertes en 1994]].
* [[:Categoría:1994 (naixencias)|Naixius en 1994]].
* [[:Categoría:Tractaus de 1994]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1994}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
ncharche86hr2lz2hxpbx3hlbxngyls
1982
0
3588
2478549
2443142
2026-09-27T01:34:36Z
RenatoGar
80073
2478549
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1979]] [[1980]] [[1981]] - '''1982''' - [[1983]] [[1984]] [[1985]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1970]] - '''[[Anyos 1980]]''' - [[Anyos 1990]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:JessicaBielstealthpremiere.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Jessica Biel]], naixida lo [[3 de marzo]] de 1982.]]
[[Imachen:Contador angouleme.jpg|right|thumb|250px|O ciclista espanyol [[Alberto Contador]], naixiu lo [[6 d'aviento]] de 1982.]]
[[Imachen:Henry Fonda in The Lady Eve trailer.JPG|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Henry Fonda]], muerto lo [[12 d'agosto]] de 1982.]]
[[Imachen:Rebecca Hall (2024) (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actriz y directora britanica [[Rebecca Hall]], naixida lo 3 de mayo de 1982.]]
[[Imachen:Eddie Redmayne MFF Portrait.jpg|right|thumb|250px|L'actor britanico [[Eddie Redmayne]], naixiu lo 6 de hinero de 1982.]]
[[Imachen:Jose_Ignacio_Mantecon.jpg|right|thumb|250px|L'archivero, politico y historiador aragonés [[José Ignacio Mantecón Navasal]], qui morió lo 20 de chunio de 1982.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* Principia la producción d'[[Opel]] en a fabrica de [[Figueruelas]] con o modelo [[Opel Corsa]].
* [[16 d'agosto]] - estatutos d'autonomía d'[[Aragón]], [[Castiella-La Mancha]] y [[Navarra]].
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[11 de chinero]] - aprobación d'o [[Estatuto d'Autonomia d'Asturias]], d'o [[Estatuto d'Autonomia d'Andalucía]] y d'o [[Estatuto d'Autonomia de Cantabria]].
==== Abril ====
* [[2 d'abril]] - tropas d'[[Archentina]] invaden as [[islas Malvinas]], prencipiando la [[Guerra d'as Malvinas]].
==== Mayo ====
* [[1 de mayo]] - avions d'a ''[[Royal Air Force]]'' britanica bombardeyan [[Port Stanley]], a [[Capital (politica)|capital]] d'as [[islas Malvinas]], ocupada por os archentinos.
==== Chunio ====
* [[4 de chunio]] - tropas d'[[Israel]] invaden o [[Liban]].
* [[9 de chunio]] - aprobación d'o [[Estatuto d'Autonomía de La Rioja]] y d'o [[Estatuto d'Autonomía d'a Rechión de Murcia]].
==== Chulio ====
* [[10 de chulio]] - aprobación d'o [[Estatuto d'autonomía]] d'o [[País Valenciano]].
* [[14 de chulio]] - en a [[Guerra d'as Malvinas]], [[Archentina]] firma la suya rendición dabant d'o [[Reino Uniu]].
==== Agosto ====
* [[10 d'agosto]] - [[Estatuto d'autonomía de Canarias|Estatuto d'autonomía]] de [[Canarias]].
==== Octubre ====
* [[28 d'octubre]] - en as [[eleccions chenerals espanyolas de 1982]], o ''[[Partido Socialista Obrero Español]]'' de [[Felipe González]] gana las eleccions por mayoría absoluta.
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[30 de setiembre]] - naixencia en [[Zaragoza]] d'o [[futbolista]] [[Aragón|aragonés]] [[Miguel Linares Cólera]].
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[5 de chinero]] - naixencia en [[Zagreb]] ([[Yugoslavia]], actualment [[Croacia]]) d'a [[esquí|esquiadora]] [[Croatas|croata]] [[Janica Kostelić]].
* [[6 de chinero]] - naixencia en a [[Ciudat de Westminster]] ([[Gran Londres]], [[Reino Uniu]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Eddie Redmayne]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm1519666/ Eddie Redmayne] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[9 de chinero]] - naixencia en [[Palma de Mallorca]] ([[Balars]]) d'o chugador profesional [[Espanya|espanyol]] de [[basketbol]] [[Pedro Llompart]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20190208221052/http://www.acb.com/jugador.php?id=B4R Ficha d'o chugador Pedro Llompart en ACB.com].</ref>
* [[14 de chinero]] - naixencia en [[l'Hospitalet de Llobregat]] ([[Barcelonés]]) d'o [[futbolista]] [[Catalunya|catalán]] [[Víctor Valdés i Arribas]].
* [[17 de chinero]] - naixencia en o [[condau d'Orange]] ([[California]]) d'o [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Alex Varkatzas]].
==== Marzo ====
* [[3 de marzo]] - naixencia en [[Ely (Minnesota)|Ely]] ([[Minnesota]]) de l'[[actriz]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jessica Biel]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0004754 Jessica Biel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[11 de marzo]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Thora Birch]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000007 Thora Birch] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[25 de marzo]] - naixencia en [[Beloit (Wisconsin)|Beloit]] ([[Wisconsin]]) d'a piloto d'[[automobilismo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Danica Patrick]].
==== Abril ====
* [[1 d'abril]] - naixencia en [[Kristiansand]] ([[Noruega]]) de l'[[atleta]] [[Noruega|noruego]] [[Andreas Thorkildsen]].
* [[26 d'abril]] - naixencia en [[Frankfurt d'o Main]] ([[Hesse]]) d'a [[cantaire]], [[cantautora]] y [[actriz]] ocasional [[Alemanya|alemana]] d'orichen [[Marruecos|marroquín]] [[Nadja Benaissa]].
==== Mayo ====
* [[3 de mayo]] - naixencia en [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) de l'[[actriz]] y [[directora cinematografica]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Rebecca Hall]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0356017/ Rebecca Hall] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chunio ====
* [[8 de chunio]] - naixencia en [[Moscú]] ([[Unión Sovietica]], hue [[Rusia]]) d'a [[chugadora de tenis|chugadora]] de [[tenis]] [[Rusia|rusa]] [[Nadia Petrova]].
* [[18 de chunio]] - naixencia en [[Pueblonuevo del Guadiana]] ([[provincia de Badajoz]], [[Extremadura]]) d'o [[futbolista]] [[Espanya|espanyol]] [[Casto Espinosa Barriga]].
==== Chulio ====
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[San Chusé (Costa Rica)|San Chusé]] d'o [[futbolista]] [[Costa Rica|costarrizense]] [[Michael Umaña]].
* [[20 de chulio]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]], [[Francia]]) lo [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Francia|francés]] [[Jean Girault]] (n.[[1924]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0320833/ Jean Girault] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[25 de chulio]] - naixencia en [[Knoxville (Tennessee)|Knoxville]] ([[Tennessee]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Brad Renfro]] (†[[2008]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000605 Brad Renfro] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Agosto ====
* [[2 d'agosto]] - naixencia en [[Póvoa de Varzim]] d'o [[futbolista]] [[Portugal|portugués]] [[Hélder Postiga]].
* [[11 d'agosto]] - naixencia en [[Badajoz]] ([[Provincia de Badajoz|Badajoz]], [[Extremadura]]) d'o [[futbolista]] [[Espanya|espanyol]] [[David Generelo Miranda]].
==== Setiembre ====
* [[21 de setiembre]] - naixencia en [[Los Palacios y Villafranca]] ([[Provincia de Sevilla|Sevilla]]) d'o [[futbolista]] [[Andalucía|andaluz]] [[Marco Antonio Navas González]].
* [[28 de setiembre]] - naixencia en [[Lokournan]] ([[Finisterre]]) d'a [[cantaire]] [[Bretanya|bretona]] [[Nolwenn Leroy]].
* [[30 de setiembre]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Kieran Culkin]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001085 Kieran Culkin] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Octubre ====
* [[13 d'octubre]] - naixencia en [[Sydney]] ([[Nueva Galas d'o Sud]]) d'o [[nadador]] [[australia]]no [[Ian Thorpe]].
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Posadas]] ([[provincia de Misiones]]) d'o [[chugador de tenis]] [[Archentina|archentino]] [[José Acasuso]].
* [[25 d'octubre]] - naixencia en [[Valencia]] d'a [[debuixant]] [[País Valenciano|valenciana]] [[Victoria Francés]].
* [[26 d'octubre]]
** - naixencia en [[Portadown]] ([[Irlanda d'o Norte]]) d'o [[piloto automobilistico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Adam Carroll]].
** - naixencia en [[Leeds]] ([[Yorkshire de l'Ueste]], [[Anglaterra]]) d'o [[futbolista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Caleb Folan]].
* [[28 d'octubre]] - naixencia en [[Funabashi]] d'a [[cantaire]] [[Chapón|chaponesa]] [[Mai Kuraki]].
* [[29 d'octubre]]
** - naixencia en [[Bruselas]] de l'[[actor]] [[Belchica|belga]] [[Nicolas Gob]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm1307409/ Nicolas Gob] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Vancouver]] ([[Columbia Britanica]]) de l'[[actriz]] [[Canadá|canadiense]] [[Chelan Simmons]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0799706/ Chelan Simmons] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[12 de noviembre]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Anne Hathaway]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0004266/ Anne Hathaway] en o [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Aviento ====
* [[6 d'aviento]] - naixencia en [[Pinto]] ([[Comunidat de Madrit|Madrit]]) d'o [[ciclista]] [[Espanya|espanyol]] [[Alberto Contador]].
* [[30 d'aviento]]
** - naixencia en [[Cardiff]] ([[condau de Glamorgan]]) d'o chugador de [[rugby]] [[Galas|galés]] [[Gareth Delve]].
** - naixencia en [[Vancouver]] ([[Columbia Britanica]]) d'a [[modelo]] y [[actriz]] [[Canadá|canadiense]] [[Kristin Kreuk]].
** - naixencia en [[Ama (Loisiana)|Ama]] ([[Loisiana]]) d'o chugador de [[fútbol americano]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dawan Landry]].
** - naixencia en [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]] ([[Michigan]]) de l'[[atleta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dathan Ritzenhein]].
* [[31 d'aviento]]
** - naixencia en [[Edimburgo]] d'o [[futbolista]] [[Escocia|escocés]] [[Craig Gordon]].
** - naixencia en [[Atlanta]] ([[Cheorchia (estau)|Cheorchia]]) d'o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Judson Wallace]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[16 de chinero]] - muere en [[San Diego (California)|San Diego]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[escritor]], [[dramaturgo]] y [[novelista]] [[Aragón|aragonés]] [[Ramón J. Sender]] (n.[[1901]]).
* [[20 de chunio]] - muere en [[Ciudat de Mexico]] ([[Mexico]]) l'[[archivero]], [[politico]] y [[historiador]] [[Aragón|aragonés]] [[José Ignacio Mantecón Navasal]] (n.[[1902]]).<ref>{{es}} Marco Aurelio Torres H Mantecón: [https://gredos.usal.es/jspui/bitstream/10366/119042/1/EB16_N139_P74-81.pdf ''Semblanza de José Ignacio Mantecón Navasal''] (.pdf), en o repositorio GREDOS d'a [[Universidat de Salamanca]].</ref>
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[18 de chinero]] - muere en [[Guilin]] ([[Guangxi]], [[China]]) l'[[historiador]], [[antropologo]] y [[pedagogo]] [[China|chinés]] [[Huang Xianfan]] (n.[[1899]]).
==== Marzo ====
* [[29 de marzo]] - muere en [[Múnich]] ([[Bavera]], [[Alemanya]]) o [[compositor]] [[Alemanya|alemán]] [[Carl Orff]] (n.[[1895]]).
==== Mayo ====
* [[29 de mayo]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]], [[Francia]]) l'[[actriz]] [[Austria|austro]]-[[Francia|franco]]-[[Alemanya|alemana]] [[Romy Schneider]] (n.[[1938]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002769/ Romy Schneider] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[31 de mayo]] - muere en [[Bolonya]] ([[Ciudat metropolitana de Bolonya]], [[Reino d'Italia]]) o [[lingüista]] y [[profesor universitario]] [[italia]]no [[Carlo Tagliavini]] (n.[[1903]]).
==== Chunio ====
* [[10 de chunio]] - muere en [[Múnich]] ([[Bavera]], [[Alemanya Occidental]], hue [[Alemanya]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Alemanya|alemán]] [[Rainer Werner Fassbinder]] (n.[[1945]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001202 Rainer Werner Fassbinder] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 de chunio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry King]] (n.[[1886]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0454771/ Henry King] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chulio ====
* [[4 de chulio]] - muere en [[Buenos Aires]] ([[Provincia de Buenos Aires]]) o [[compositor]] y [[musico]] [[Archentina|archentino]] [[Astor Piazzolla]] (n.[[1921]]).
* [[16 de chulio]] - muere en [[París]] l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Patrick Dewaere]].
==== Agosto ====
* [[12 d'agosto]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry Fonda]], [[Premio Oscar a o Millor Actor]] en [[1981]] (n.[[1905]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000020/ Henry Fonda] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 d'agosto]] - muere en [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) l'[[actriz]] [[Suecia|sueca]] [[Ingrid Bergman]] (n.[[1915]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000006 Ingrid Bergman] en [[Internet Movie Database|IMDb]].</ref>
==== Setiembre ====
* [[14 de setiembre]] - muere en [[Mónegue]] l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] y [[Lista de princesas consorts de Mónegue|Princesa consort]] de [[Mónegue]] [[Grace Kelly]] (n.[[1929]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000038 Grace Kelly] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Octubre ====
* [[16 d'octubre]] - muere en [[Mestre]] ([[Venecia]], [[provincia de Venecia]], [[Veneto]]) o [[tenor]] [[italia]]no [[Mario del Monaco]] (n.[[1915]]).
* [[18 d'octubre]] - muere o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Pierre Mendès France]], [[Lista de primers ministros de Francia|primer ministro]] en [[1954]]-[[1955]] (n.[[1907]]).
* [[28 d'octubre]] - muere en [[Verona]] ([[provincia de Verona]], [[Veneto]]) o [[director cinematografico]] [[italia]]no [[Valerio Zurlini]] (n.[[1926]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0958801/ Valerio Zurlini] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[1 de noviembre]] - muere en [[Paso Robles]] ([[California]]) o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[King Vidor]] (n.[[1894]])<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0896542 King Vidor] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 de noviembre]] - muere en [[Asperg]] ([[Baden-Wurtemberg]], [[Alemanya]]) o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Hermann Balck]] (n.[[1893]]).<ref name="Lannoy-Charita">{{en}}/{{fr}} [[François de Lannoy|de Lannoy, François]] y [[Josef Charita|Charita, Josef]]: ''Panzertruppen. Les troupes blindées allemandes. German armored troops. 1939-1945''. Éditions Heimdal. [[Bayeux]], [[2001]], {{#isbn:2-84048-151-0}}, pachina 23.</ref>
==== Aviento ====
* [[24 d'aviento]] - muere en [[París]] o [[escritor]] y [[poeta]] [[Francia|francés]] [[Louis Aragon]].
* [[30 d'aviento]]
** - muere en [[Cambridge]] ([[Cambridgeshire]], [[Anglaterra]]) o [[matematico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Philip Hall]].
** - muere en [[Estaus Unius]] o [[pintor]] [[Perú|peruano]] [[Alberto Vargas]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1982 (muertes)|Muertes en 1982]].
* [[:Categoría:1982 (naixencias)|Naixius en 1982]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1982}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
c88t1qasc903bylrxfbouwa7ino9bo9
1611
0
5510
2478533
2276400
2026-09-26T23:44:00Z
RenatoGar
80073
2478533
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1608]] [[1609]] [[1610]] - '''1611''' - [[1612]] [[1613]] [[1614]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:InnocentXI.jpg|right|thumb|250px|O Papa [[Inocencio XI]], qui naixió lo [[16 de mayo]] de 1611.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[30 d'octubre]] - puya a lo [[trono]] lo [[Lista de reis de Suecia|rei]] [[Gustavo II Adolfo de Suecia|Gustavo II Adolfo]] de [[Suecia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de mayo]] - naixencia en [[Como]] ([[Ducau de Milán]], hue [[Lombardía]], [[Italia]]) d'o [[papa]] [[Inocencio XI]] (†[[1689]]).
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[Graz]] ([[Estiria]]) de [[Cecilia Renata d'Habsburgo]], qui se casó con o [[Lista de reis de Polonia|rei]] de [[Polonia]] [[Ladislau IV de Polonia|Ladislau IV]].
* [[25 d'octubre]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Espanya|espanyol]] [[Antonio Coello]] (†[[1652]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[30 d'octubre]] - muere en o [[castiello de Nyköping]] ([[Nyköping]], [[Suecia]]) o [[Lista de reis de Suecia|rei]] [[Carlos IX de Suecia|Carlos IX]] de [[Suecia]] (n.[[1550]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
6hyvowguqyggk6gahkop8q2x8yrytih
2478534
2478533
2026-09-26T23:44:34Z
RenatoGar
80073
2478534
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1608]] [[1609]] [[1610]] - '''1611''' - [[1612]] [[1613]] [[1614]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:InnocentXI.jpg|right|thumb|250px|O papa [[Inocencio XI]], qui naixió lo [[16 de mayo]] de 1611.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[30 d'octubre]] - puya a lo [[trono]] lo [[Lista de reis de Suecia|rei]] [[Gustavo II Adolfo de Suecia|Gustavo II Adolfo]] de [[Suecia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de mayo]] - naixencia en [[Como]] ([[Ducau de Milán]], hue [[Lombardía]], [[Italia]]) d'o [[papa]] [[Inocencio XI]] (†[[1689]]).
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[Graz]] ([[Estiria]]) de [[Cecilia Renata d'Habsburgo]], qui se casó con o [[Lista de reis de Polonia|rei]] de [[Polonia]] [[Ladislau IV de Polonia|Ladislau IV]].
* [[25 d'octubre]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Espanya|espanyol]] [[Antonio Coello]] (†[[1652]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[30 d'octubre]] - muere en o [[castiello de Nyköping]] ([[Nyköping]], [[Suecia]]) o [[Lista de reis de Suecia|rei]] [[Carlos IX de Suecia|Carlos IX]] de [[Suecia]] (n.[[1550]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1611}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
am2bixxc6gu9o6aiumw0ucx7mf3whe6
1612
0
5511
2478535
2276200
2026-09-26T23:48:06Z
RenatoGar
80073
2478535
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1609]] [[1610]] [[1611]] - '''1612''' - [[1613]] [[1614]] [[1615]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:Murad IV by John Young.jpg|right|thumb|250px|O soldán [[Murad IV]], naixiu lo [[16 de chunio]] de 1612.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[26 de chinero]] - [[Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico]] puya a lo [[trono]] d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de chunio]] - naixencia en [[Istambul]] ([[Imperio Otomán]], hue [[Turquía]]) d'o [[Lista de soldans de l'Imperio Otomán|Soldán]] de l'[[Imperio Otomán]] [[Murad IV]] (†[[1640]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de chulio]] - muere en [[Venecia]] [[Leonardo Donà]], [[Lista de dogos de Venecia|dogo]] de [[Republica de Venecia|Venecia]].
* [[7 d'octubre]] - muere en [[Venecia]] ([[Republica de Venecia]]) lo [[diplomatico]] y [[poeta]] [[italia]]no [[Giovanni Battista Guarini]] (n.[[1538]]).
* [[26 d'octubre]] - muere en [[Montbéliard]] ([[Doubs]], [[Franco Condau]], [[Francia]]) lo [[botanico]] [[Suiza|suizo]] [[Jean Bauhin]] (n.[[1541]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
0zjrjnaeezjl41yh8jr87mlwgo7cb9y
2478536
2478535
2026-09-26T23:48:30Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478536
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1609]] [[1610]] [[1611]] - '''1612''' - [[1613]] [[1614]] [[1615]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:Murad IV by John Young.jpg|right|thumb|250px|O soldán [[Murad IV]], naixiu lo [[16 de chunio]] de 1612.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[26 de chinero]] - [[Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico]] puya a lo [[trono]] d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de chunio]] - naixencia en [[Istambul]] ([[Imperio Otomán]], hue [[Turquía]]) d'o [[Lista de soldans de l'Imperio Otomán|Soldán]] de l'[[Imperio Otomán]] [[Murad IV]] (†[[1640]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[16 de chulio]] - muere en [[Venecia]] [[Leonardo Donà]], [[Lista de dogos de Venecia|dogo]] de [[Republica de Venecia|Venecia]].
* [[7 d'octubre]] - muere en [[Venecia]] ([[Republica de Venecia]]) lo [[diplomatico]] y [[poeta]] [[italia]]no [[Giovanni Battista Guarini]] (n.[[1538]]).
* [[26 d'octubre]] - muere en [[Montbéliard]] ([[Doubs]], [[Franco Condau]], [[Francia]]) lo [[botanico]] [[Suiza|suizo]] [[Jean Bauhin]] (n.[[1541]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1612}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
jxd3kx3n4b0iqqbp0q5od88v5iy32x1
1613
0
5512
2478537
2149889
2026-09-27T01:28:35Z
RenatoGar
80073
2478537
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1610]] [[1611]] [[1612]] - '''1613''' - [[1614]] [[1615]] [[1616]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[15 de setiembre]] - naixencia en [[París]] d'o [[escritor]] [[Francia|francés]] [[François de La Rochefoucauld]] (†[[1680]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[22 d'octubre]] - muere en [[Roan]] ([[Normandía]], hue en [[Sena Maritimo]], [[Alta Normandía]]) lo [[poeta]] [[Francia|francés]] [[Mathurin Régnier]] (n.[[1573]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
fdqw80i5bmzait18y242iq3r7dyj5eg
2478538
2478537
2026-09-27T01:28:59Z
RenatoGar
80073
2478538
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1610]] [[1611]] [[1612]] - '''1613''' - [[1614]] [[1615]] [[1616]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[15 de setiembre]] - naixencia en [[París]] d'o [[escritor]] [[Francia|francés]] [[François de La Rochefoucauld]] (†[[1680]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[22 d'octubre]] - muere en [[Roan]] ([[Normandía]], hue en [[Sena Maritimo]], [[Alta Normandía]]) lo [[poeta]] [[Francia|francés]] [[Mathurin Régnier]] (n.[[1573]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1613}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
qgf9lh2gufyk9qc94bt1da9cqk69cjf
1614
0
5513
2478539
2149890
2026-09-27T01:29:30Z
RenatoGar
80073
2478539
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1611]] [[1612]] [[1613]] - '''1614''' - [[1615]] [[1616]] [[1617]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[13 d'abril]] - muere [[Juan Francisco Cristóbal Luis Fernández de Híjar y Fernández de Heredia]], [[Lista de duques d'Íxar|duque]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]] (n.[[1552]]).
=== Atros países ===
* [[7 d'abril]] - muere en [[Toledo]] ([[reino de Castiella]]) o [[pintor]] [[Grecia|griego]] [[Domenikos Theotokopoulos]], mas conoixito como ''El Greco'' (n.[[1541]]).
* [[15 de chulio]] - muere en o [[castiello de Richemont]] ([[Sent Crespin de Richemont]], [[Dordonya]]) l'[[escritor]] [[Francia|francés]] y [[abat]] [[Pierre de Brantôme]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
2mkv3dc7d2r1n0tlqoku9n8vdns5nb7
2478540
2478539
2026-09-27T01:30:02Z
RenatoGar
80073
2478540
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1611]] [[1612]] [[1613]] - '''1614''' - [[1615]] [[1616]] [[1617]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[13 d'abril]] - muere [[Juan Francisco Cristóbal Luis Fernández de Híjar y Fernández de Heredia]], [[Lista de duques d'Íxar|duque]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]] (n.[[1552]]).
=== Atros países ===
* [[7 d'abril]] - muere en [[Toledo]] ([[reino de Castiella]]) o [[pintor]] [[Grecia|griego]] [[Domenikos Theotokopoulos]], mas conoixito como ''El Greco'' (n.[[1541]]).
* [[15 de chulio]] - muere en o [[castiello de Richemont]] ([[Sent Crespin de Richemont]], [[Dordonya]]) l'[[escritor]] [[Francia|francés]] y [[abat]] [[Pierre de Brantôme]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1614}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
2y7dn8e6ctiwidwqcn4d02tnq08qy0b
1616
0
5515
2478541
2149892
2026-09-27T01:30:48Z
RenatoGar
80073
2478541
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1613]] [[1614]] [[1615]] - '''1616''' - [[1617]] [[1618]] [[1619]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[18 de mayo]] - naixencia en [[Stuttgart]] ([[Ducau de Wurtemberg]], [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], hue [[Alemanya]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] ([[Organo (instrumento musical)|organo]], [[clavecín]]) [[Alemanya|alemán]] de [[musica barroca]] [[Johann Jakob Froberger]] (†[[1667]]).
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[medico]], [[matematico]] y [[teologo]] [[Dinamarca|danés]] [[Thomas Bartholin]] (†[[1680]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[22 d'abril]] - muere en [[Madrit]] o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[Miguel de Cervantes]], estando apedacau o [[23 d'abril]] (n.[[1547]]).
* [[23 d'abril]] - muere en [[Cordoba]] ([[Andalucía]]) o [[historiador]] y [[escritor]] [[Perú|peruano]] [[Inca Garcilaso de la Vega]] (n.[[1539]]).
* [[1 de chunio]] - muere o ''[[samurai]]'' [[Chapón|chaponés]] [[Ieyasu Tokugawa]], primer [[Lista de shoguns de Chapón|Shogun]] d'o [[Chapón]] (n.[[1543]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
hppcrlqrrtanssfvbaqu4qd1meq6fhm
2478542
2478541
2026-09-27T01:31:11Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478542
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1613]] [[1614]] [[1615]] - '''1616''' - [[1617]] [[1618]] [[1619]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[18 de mayo]] - naixencia en [[Stuttgart]] ([[Ducau de Wurtemberg]], [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], hue [[Alemanya]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] ([[Organo (instrumento musical)|organo]], [[clavecín]]) [[Alemanya|alemán]] de [[musica barroca]] [[Johann Jakob Froberger]] (†[[1667]]).
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[medico]], [[matematico]] y [[teologo]] [[Dinamarca|danés]] [[Thomas Bartholin]] (†[[1680]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[22 d'abril]] - muere en [[Madrit]] o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[Miguel de Cervantes]], estando apedacau o [[23 d'abril]] (n.[[1547]]).
* [[23 d'abril]] - muere en [[Cordoba]] ([[Andalucía]]) o [[historiador]] y [[escritor]] [[Perú|peruano]] [[Inca Garcilaso de la Vega]] (n.[[1539]]).
* [[1 de chunio]] - muere o ''[[samurai]]'' [[Chapón|chaponés]] [[Ieyasu Tokugawa]], primer [[Lista de shoguns de Chapón|Shogun]] d'o [[Chapón]] (n.[[1543]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1616}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
87ry0fsl1oaoxioiv7d5ah3urrmgcof
2478543
2478542
2026-09-27T01:31:22Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478543
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1613]] [[1614]] [[1615]] - '''1616''' - [[1617]] [[1618]] [[1619]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[18 de mayo]] - naixencia en [[Stuttgart]] ([[Ducau de Wurtemberg]], [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], hue [[Alemanya]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] ([[Organo (instrumento musical)|organo]], [[clavecín]]) [[Alemanya|alemán]] de [[musica barroca]] [[Johann Jakob Froberger]] (†[[1667]]).
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[medico]], [[matematico]] y [[teologo]] [[Dinamarca|danés]] [[Thomas Bartholin]] (†[[1680]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[22 d'abril]] - muere en [[Madrit]] o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[Miguel de Cervantes]], estando apedacau o [[23 d'abril]] (n.[[1547]]).
* [[23 d'abril]] - muere en [[Cordoba]] ([[Andalucía]]) l'[[historiador]] y [[escritor]] [[Perú|peruano]] [[Inca Garcilaso de la Vega]] (n.[[1539]]).
* [[1 de chunio]] - muere o ''[[samurai]]'' [[Chapón|chaponés]] [[Ieyasu Tokugawa]], primer [[Lista de shoguns de Chapón|Shogun]] d'o [[Chapón]] (n.[[1543]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1616}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
lauwl8horpyhqcbq10nmvgm2ec7x5qh
1617
0
5516
2478624
2149893
2026-09-27T02:27:58Z
RenatoGar
80073
2478624
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1614]] [[1615]] [[1616]] - '''1617''' - [[1618]] [[1619]] [[1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[31 d'aviento]] - naixencia en [[Sevilla]] ([[Andalucía]]) d'o [[pintor]] [[Espanya|espanyol]] [[Bartolomé Esteban Murillo]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[4 d'abril]] - muere en o [[castiello de Merchiston]] ([[Edimburgo]], [[Escocia]]) lo [[teologo]], [[matematico]], [[fisico]], [[astrologo]] y [[astronomo]] [[Escocia|escocés]] [[John Napier]].
* [[2 d'octubre]] - muere en [[Londres]] ([[Anglaterra]]) o [[pintor]] y [[miniaturista]] [[Anglaterra|anglés]] d'orichen [[Francia|francés]] [[Isaac Oliver]] (n.[[1565]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
6x66p9l51uy0byw4f1m8yw5rxuwnnpn
2478625
2478624
2026-09-27T02:28:23Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478625
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1614]] [[1615]] [[1616]] - '''1617''' - [[1618]] [[1619]] [[1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[31 d'aviento]] - naixencia en [[Sevilla]] ([[Andalucía]]) d'o [[pintor]] [[Espanya|espanyol]] [[Bartolomé Esteban Murillo]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[4 d'abril]] - muere en o [[castiello de Merchiston]] ([[Edimburgo]], [[Escocia]]) lo [[teologo]], [[matematico]], [[fisico]], [[astrologo]] y [[astronomo]] [[Escocia|escocés]] [[John Napier]].
* [[2 d'octubre]] - muere en [[Londres]] ([[Anglaterra]]) o [[pintor]] y [[miniaturista]] [[Anglaterra|anglés]] d'orichen [[Francia|francés]] [[Isaac Oliver]] (n.[[1565]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1617}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
b0v5kdx7r5yegui5cbdlns225fx94zo
1618
0
5517
2478626
2149894
2026-09-27T02:28:59Z
RenatoGar
80073
2478626
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1615]] [[1616]] [[1617]] - '''1618''' - [[1619]] [[1620]] [[1621]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[19 d'octubre]] - l'[[Aragón|aragonés]] [[sant Pascual Bailón]] ye [[Beatificación|beatificau]] por o papa [[Pavlo V]].
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[29 d'octubre]] - muere [[Decapitación|escabezau]] en [[Londres]] o [[escritor]], [[poeta]] y [[politico]] [[Anglaterra|anglés]] [[Walter Raleigh]] (n.[[1552]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
2dowqpf1bs2xnpaw4uks2wjcnxm60jz
2478627
2478626
2026-09-27T02:29:29Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478627
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1615]] [[1616]] [[1617]] - '''1618''' - [[1619]] [[1620]] [[1621]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[19 d'octubre]] - l'[[Aragón|aragonés]] [[sant Pascual Bailón]] ye [[Beatificación|beatificau]] por o papa [[Pavlo V]].
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[29 d'octubre]] - muere [[Decapitación|escabezau]] en [[Londres]] o [[escritor]], [[poeta]] y [[politico]] [[Anglaterra|anglés]] [[Walter Raleigh]] (n.[[1552]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1618}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
jbcb8x5nyqe4s2ihcwqgsd7o6j31dkp
1619
0
5518
2478628
2149895
2026-09-27T02:30:15Z
RenatoGar
80073
2478628
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1616]] [[1617]] [[1618]] - '''1619''' - [[1620]] [[1621]] [[1622]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 de marzo]] - muere en [[Viena]] ([[archiducau d'Austria]]) [[Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico]], [[Lista d'emperadors d'o Sacro Imperio Romano Chermanico|emperador]] d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], [[Reino d'Hongría|rei d'Hongría]], [[Reino de Bohemia|rei de Bohemia]], [[Archiducau d'Austria|archiduque d'Austria]] y [[Condau de Tirol|conte de Tirol]] (n.[[1557]]).
* [[23 d'octubre]] - muere lo [[cantaire]] [[Anglaterra|anglés]] [[Nicholas Yonge]] (n.[[1560]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
tdyfszjzjw8zlh4fv9ho2cp4jup1kji
2478629
2478628
2026-09-27T02:30:41Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478629
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1616]] [[1617]] [[1618]] - '''1619''' - [[1620]] [[1621]] [[1622]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1600]] - '''[[Anyos 1610]]''' - [[Anyos 1620]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 de marzo]] - muere en [[Viena]] ([[archiducau d'Austria]]) [[Matías I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico]], [[Lista d'emperadors d'o Sacro Imperio Romano Chermanico|emperador]] d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], [[Reino d'Hongría|rei d'Hongría]], [[Reino de Bohemia|rei de Bohemia]], [[Archiducau d'Austria|archiduque d'Austria]] y [[Condau de Tirol|conte de Tirol]] (n.[[1557]]).
* [[23 d'octubre]] - muere lo [[cantaire]] [[Anglaterra|anglés]] [[Nicholas Yonge]] (n.[[1560]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1619}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
19d776oah4wiqb2rcnylxun8cxyj9re
1620
0
5519
2478630
2149896
2026-09-27T02:32:17Z
RenatoGar
80073
2478630
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1617]] [[1618]] [[1619]] - '''1620''' - [[1621]] [[1622]] [[1623]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:Schlacht am Weißen Berg C-K 063.jpg|right|thumb|250px|A [[batalla d'a Montanya Blanca]], escaicida l'[[8 de noviembre]] de 1620.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - a Corona [[Francia|francesa]] fa l'anexión formal d'o [[Biarn]], que dica ixe inte yera formalment un país independient.
* [[8 de noviembre]] - en a [[batalla d'a Montanya Blanca]], demientres a [[Guerra d'as Trenta Anyatas]], as tropas d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] y d'a [[Monarquía Hispanica]] redotan a los rebels [[Protestantismo|protestants]] d'o [[Reino de Bohemia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Dordrecht]] ([[Republica d'as Provincias Unitas]], hue en [[Holanda d'o Sud]]) d'o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Albert Cuyp]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* - muere [[María Estefanía Fernández de Híjar y Castro-Pinós]], [[Lista de duques d'Íxar|duquesa]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
hypmsvbmzuhveetmmymftduz98q8sot
2478631
2478630
2026-09-27T02:32:46Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478631
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1617]] [[1618]] [[1619]] - '''1620''' - [[1621]] [[1622]] [[1623]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:Schlacht am Weißen Berg C-K 063.jpg|right|thumb|250px|A [[batalla d'a Montanya Blanca]], escaicida l'[[8 de noviembre]] de 1620.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - a Corona [[Francia|francesa]] fa l'anexión formal d'o [[Biarn]], que dica ixe inte yera formalment un país independient.
* [[8 de noviembre]] - en a [[batalla d'a Montanya Blanca]], demientres a [[Guerra d'as Trenta Anyatas]], as tropas d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] y d'a [[Monarquía Hispanica]] redotan a los rebels [[Protestantismo|protestants]] d'o [[Reino de Bohemia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Dordrecht]] ([[Republica d'as Provincias Unitas]], hue en [[Holanda d'o Sud]]) d'o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Albert Cuyp]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* - muere [[María Estefanía Fernández de Híjar y Castro-Pinós]], [[Lista de duques d'Íxar|duquesa]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1620}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
d2qpp2qkaq307amxi90s0a1tq99sewy
2478632
2478631
2026-09-27T02:32:56Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478632
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1617]] [[1618]] [[1619]] - '''1620''' - [[1621]] [[1622]] [[1623]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
[[Imachen:Schlacht am Weißen Berg C-K 063.jpg|right|thumb|250px|A [[batalla d'a Montanya Blanca]], escaicida l'[[8 de noviembre]] de 1620.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - a Corona [[Francia|francesa]] fa l'anexión formal d'o [[Biarn]], que dica ixe inte yera formalment un país independient.
* [[8 de noviembre]] - en a [[batalla d'a Montanya Blanca]], demientres a [[Guerra d'as Trenta Anyatas]], as tropas d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]] y d'a [[Monarquía Hispanica]] redotan a los rebels [[Protestantismo|protestants]] d'o [[Reino de Bohemia]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Dordrecht]] ([[Republica d'as Provincias Unidas]], hue en [[Holanda d'o Sud]]) d'o [[pintor]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Albert Cuyp]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* - muere [[María Estefanía Fernández de Híjar y Castro-Pinós]], [[Lista de duques d'Íxar|duquesa]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1620}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
me872zk9smc4wu5kzykto2bhq1vebv1
1621
0
5520
2478633
2149897
2026-09-27T02:33:59Z
RenatoGar
80073
2478633
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1618]] [[1619]] [[1620]] - '''1621''' - [[1622]] [[1623]] [[1624]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
== Naixencias ==
* [[8 de chulio]] - naixencia en [[Château-Thierry]] ([[Reino de Francia]], hue [[Aisne]] en [[Picardía]]) d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[novelista]] [[Francia|francés]] [[Jean de La Fontaine]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
* [[15 de febrero]] - muere en [[Wolfenbüttel]] ([[Baixa Saxonia]]) lo [[compositor]], [[musico]] [[Organo (instrumento musical)|organista]] y teorico musical [[Alemanya|alemán]] [[Michael Praetorius]] (n.[[1571]]).
* [[31 de marzo]] - muere en [[Madrit]] o rei [[Felipe II d'Aragón y Portugal]], y III de Castiella.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
i3vszn8kv37makbiujqla2vyi79splp
2478634
2478633
2026-09-27T02:34:51Z
RenatoGar
80073
2478634
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1618]] [[1619]] [[1620]] - '''1621''' - [[1622]] [[1623]] [[1624]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[8 de chulio]] - naixencia en [[Château-Thierry]] ([[Reino de Francia]], hue [[Aisne]] en [[Picardía]]) d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[novelista]] [[Francia|francés]] [[Jean de La Fontaine]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[31 de marzo]] - muere en [[Madrit]] o rei [[Felipe II d'Aragón y Portugal]], y III de Castiella.
=== Atros países ===
* [[15 de febrero]] - muere en [[Wolfenbüttel]] ([[Baixa Saxonia]]) lo [[compositor]], [[musico]] [[Organo (instrumento musical)|organista]] y teorico musical [[Alemanya|alemán]] [[Michael Praetorius]] (n.[[1571]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
fqmb18vfbgfzsp59du6uz64nj3afcm2
2478635
2478634
2026-09-27T02:35:25Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478635
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1618]] [[1619]] [[1620]] - '''1621''' - [[1622]] [[1623]] [[1624]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[8 de chulio]] - naixencia en [[Château-Thierry]] ([[Reino de Francia]], hue [[Aisne]] en [[Picardía]]) d'o [[escritor]], [[poeta]] y [[novelista]] [[Francia|francés]] [[Jean de La Fontaine]] (†[[1695]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[31 de marzo]] - muere en [[Madrit]] o rei [[Felipe II d'Aragón y Portugal]], y III de Castiella.
=== Atros países ===
* [[15 de febrero]] - muere en [[Wolfenbüttel]] ([[Baixa Saxonia]]) lo [[compositor]], [[musico]] [[Organo (instrumento musical)|organista]] y teorico musical [[Alemanya|alemán]] [[Michael Praetorius]] (n.[[1571]]).
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1621}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
1ntgwl5d5v0rze1p9aoqnqt78fr3c9s
1622
0
5521
2478636
2149898
2026-09-27T02:36:52Z
RenatoGar
80073
2478636
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1619]] [[1620]] [[1621]] - '''1622''' - [[1623]] [[1624]] [[1625]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[15 de febrero]] - ye baptizau en [[París]] ([[Reino de Francia]], hue [[Francia]]) lo [[dramaturgo]] y [[actor]] [[Teatro|teatral]] [[Francia|francés]] [[Molière]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
fg6nasmcbmori3t8je0psn3xmh9vdti
2478637
2478636
2026-09-27T02:37:09Z
RenatoGar
80073
/* Atros países */
2478637
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1619]] [[1620]] [[1621]] - '''1622''' - [[1623]] [[1624]] [[1625]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1610]] - '''[[Anyos 1620]]''' - [[Anyos 1630]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVI]] - '''[[Sieglo XVII]]''' - [[Sieglo XVIII]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[15 de febrero]] - ye baptizau en [[París]] ([[Reino de Francia]], hue [[Francia]]) lo [[dramaturgo]] y [[actor]] [[Teatro|teatral]] [[Francia|francés]] [[Molière]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Vinclos externos ==
{{1622}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
5mg9jwq29z4lab51akmc14pb8nxx4rt
1813
0
5712
2478566
2477794
2026-09-27T01:54:39Z
RenatoGar
80073
2478566
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1810]] [[1811]] [[1812]] - '''1813''' - [[1814]] [[1815]] [[1816]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1800]] - '''[[Anyos 1810]]''' - [[Anyos 1820]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVIII]] - '''[[Sieglo XIX]]''' - [[Sieglo XX]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[5 de chulio]] - demientres a [[Guerra d'o Francés]], l'[[Exercito francés]] de [[Louis Gabriel Suchet|Suchet]] albandona a ciudat de [[Valencia]] ([[País Valenciano]]).
* [[16 d'octubre]] - mientres as [[Guerras napoleonicas]], prencipia amán d'a ciudat [[Alemanya|alemana]] de [[Leipzig]] a [[batalla de Leipzig]], que rematará o [[19 d'octubre|19]] con redota de l'[[Exercito francés]] de [[Napoleón I]] por as tropas coaligatas de [[Reino de Prusia|Prusia]], [[Imperio Austriaco|Austria]], [[Imperio Ruso|Rusia]] y [[Suecia]], mandatas por [[Gebhard von Blücher]], [[Carlos XIV Chuan de Suecia|Bernadotte]] y [[Karl Philipp de Schwarzenberg]].
* [[19 d'octubre]] - mientres as [[Guerras napoleonicas]], remata amán d'a ciudat [[Alemanya|alemana]] de [[Leipzig]] a [[batalla de Leipzig]], que prencipió o [[16 d'octubre|16]], con redota de l'[[Exercito francés]] de [[Napoleón I]] por as tropas coaligatas de [[Reino de Prusia|Prusia]], [[Imperio Austriaco|Austria]], [[Imperio Ruso|Rusia]] y [[Suecia]], mandatas por [[Gebhard von Blücher]], [[Carlos XIV Chuan de Suecia|Bernadotte]] y [[Karl Philipp de Schwarzenberg]].
* [[11 d'aviento]] - puya per segona vegata a lo [[trono]] o [[Lista de reis d'Espanya|rei]] [[Ferrando VII d'Espanya|Ferrando VII]] d'[[Espanya]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[19 de chinero]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca de Zaragoza]]) d'o [[escultor]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[Arte neoclasico|Neoclasicismo]] [[Ponciano Ponzano y Gascón]] (†[[1877]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20201220143335/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=10337 ''Ponciano Ponzano y Gascón''] en a [[Gran Enciclopedia Aragonesa]].</ref>
=== Atros países ===
[[Imachen:Kierkegaard 20090502-DSCF1492.jpg|right|thumb|250px|Estatua adedicata a l'escritor, teologo y filosofo danés [[Søren Kierkegaard]], naixito o [[5 de mayo]] de 1813.]]
* [[5 de mayo]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[escritor]], [[teologo]] [[Protestantismo|protestant]] y [[filosofo]] [[Dinamarca|danés]] [[Søren Kierkegaard]] (†[[1855]]).
* [[10 d'octubre]] - naixencia en [[Roncole]] ([[Busseto]], [[Emilia-Romanya]]) d'o [[compositor]] d'[[opera]] [[italia]]no [[Giuseppe Verdi]] (†[[1901]]).
* [[17 d'octubre]] - naixencia en [[Riedstadt]] (hue [[Hesse]]) d'o [[medico]], [[poeta]], [[escritor]] y [[dramaturgo]] [[Alemanya|alemán]] [[Georg Büchner]] (†[[1837]]).
* [[23 d'octubre]] - naixencia en [[Sabrodt]] ([[Reino de Prusia]]) d'o [[explorador]] y [[naturalista]] [[Alemanya|alemán]] [[Ludwig Leichhardt]] (†[[1848]]).
* [[29 d'octubre]] - naixencia en [[Tarija]] ([[departamento de Tarija]]) d'o [[militar]] y [[politico]] [[bolivia]]no [[Narciso Campero]] (†[[1896]]).
* [[29 d'aviento]] - naixencia en [[Praga]] (hue [[Bohemia Central]], en a [[Republica Checa]]) d'o [[escritor]] y [[politico]] [[Nacionalismo|nacionalista]] [[Republica Checa|checo]] [[Karel Sabina]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[10 d'abril]] - muere en [[París]] l'[[astronomo]] y [[matematico]] [[Francia|francés]] [[Joseph-Louis Lagrange]].
* [[2 de mayo]] - muere en [[París]] ([[Primer Imperio Francés]]) o [[poeta]] [[Francia|francés]] [[Jacques Delille]] (n.[[1738]]).
* [[28 de chunio]] - muere en [[BPraga]] ([[Imperio Austriaco]], hue parte d'a [[Republica Checa]]) o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Gerhard von Scharnhorst]] (n.[[1755]]).
* [[10 d'octubre]] - muere en [[Edimburgo]] o [[traductor]], [[escritor]] y [[zoologo]] [[Escocia|escocés]] [[Robert Kerr]] (n.[[1755]]).
* [[19 d'octubre]] - muere demientres a [[batalla de Leipzig]] ([[Guerras napoleonicas]]) o [[militar]] [[Polonia|polaco]] [[Józef Antoni Poniatowski]] (n.[[1763]]).
* [[14 de noviembre]] - muere en [[Cádiz]] ([[Andalucía]]) l'[[historiador]], [[militar]], [[economista]], [[filologo]], [[filosofo]] y [[politico]] [[Cataluña|catalán]] [[Antonio de Capmany de Montpalau y Surís]] (n.[[1742]]).
* [[30 d'aviento]] - muere en [[Padua]] ([[Veneto]]) o [[fisiologo]], [[anatomista]] y [[cientifico]] [[italia]]no [[Leopoldo Marco Antonio Caldani]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:1813|*]]
hi0dcbvgvfvwolqkyn7ll1hzv0e127j
1874
0
5773
2478558
2423247
2026-09-27T01:51:06Z
RenatoGar
80073
2478558
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1871]] [[1872]] [[1873]] - '''1874''' - [[1875]] [[1876]] [[1877]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1860]] - '''[[Anyos 1870]]''' - [[Anyos 1880]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVIII]] - '''[[Sieglo XIX]]''' - [[Sieglo XX]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[4 de chinero]] - Debantamiento a [[Zaragoza]] d'os republicanos federals; fue frustrato per los chenerals Delatre y Burgos.
=== Atros países ===
* [[31 d'aviento]] - formación en [[Espanya]] d'un Gubierno provisional, presidito por [[Antonio Cánovas del Castillo]], dimpués d'o [[golpe d'estato]] monarquico d'o cheneral [[Arsenio Martínez-Campos Antón]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[25 de chinero]] - naixencia en [[París]] ([[Francia]]) d'o [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[William Somerset Maugham]].
==== Marzo ====
* [[24 de marzo]] - naixencia en [[Budapest]] ([[Imperio Austrohongaro]], hue [[Hongría]]) d'o [[prestiditichitador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Hongría|hongaro]] [[Harry Houdini]] (†[[1926]]).
==== Abril ====
* [[15 d'abril]] - naixencia en [[Schickenhof]] ([[Reino de Bavera]], hue en [[Freihung]], [[Bavera]], [[Alemanya]]) d'o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Johannes Stark]], qui recibió o [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1919]] (†[[1957]]).
* [[25 d'abril]] - naixencia en [[Bolonya]] ([[Reino d'Italia]], hue [[Italia]]) d'o [[fisico]], [[inventor]] y [[empresario]] [[italia]]no [[Guglielmo Marconi]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1909]] (†[[1937]]).
==== Mayo ====
[[Imachen:Gilbert Keith Chesterton2.jpg|right|thumb|250px|O escritor, periodista y novelista britanico [[G. K. Chesterton]], naixito o [[28 de mayo]] de 1874.]]
* [[9 de mayo]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[echiptologo]] y [[arqueologo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Howard Carter]] (†[[1911]]).
* [[28 de mayo]] - naixencia en [[Londres]] d'o [[escritor]], [[periodista]] y [[novelista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[G. K. Chesterton]] (†[[1936]]).
==== Agosto ====
* [[10 d'agosto]] - naixencia en [[West Branch (Iowa)|West Branch]] ([[Iowa]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Herbert Hoover]], que estió o 31º [[President d'os Estaus Unius]].
==== Octubre ====
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Danbury (Connecticut)|Danbury]] ([[Connecticut]]) d'o [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charles Ives]] (†[[1954]]).
* [[21 d'octubre]] - naixencia en [[Mézières (Vaud)|Mézières]] ([[cantón de Vaud]]) d'o [[militar]] [[Suiza|suizo]] [[Henri Guisan]] (†[[1960]]).
* [[24 d'octubre]] - naixencia en [[Sant Feliu de Guíxols]] ([[Baixo Empordán]], [[provincia de Chirona]]) d'o [[politico]] [[Catalunya|catalán]] [[Josep Irla i Bosch]], [[Lista de presidents de la Cheneralidat de Catalunya|president]] d'a [[Cheneralidat de Catalunya]] (†[[1958]]).
* [[26 d'octubre]] - naixencia en [[Low Moor (Bradford)|Low Moor]] ([[Bradford]], [[Yorkshire de l'Ueste]], [[Anglaterra]]) d'o [[fisico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Martin Lowry]] (†[[1936]]).
==== Noviembre ====
* [[16 de noviembre]] - naixencia en [[Sant Petersburgo]] ([[Imperio Ruso]], hue [[Rusia]]) d'o [[explorador]], [[mariner]] y [[militar]] [[Rusia|ruso]] [[Aleksandr Kolchak]] (†[[1920]]).
* [[30 de noviembre]] - naixencia en [[palacio de Blenheim]] en o [[Condaus d'Anglaterra|condau]] d'[[Oxfordshire]] ([[Anglaterra]]) d'o [[politico]], [[periodista]], [[historiador]] y [[escritor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Winston Churchill]] (†1874).<ref>{{es}} [[Fernando Cohnen]]: ''Un mundo en llamas. Una breve historia entre 1914 y 1945'', [[Editorial Crítica]], Barcelona, 2020, 1<sup>era</sup> edición, p.24. {{ISBN|078-84-9100-253-0}}.</ref>
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[9 de febrero]] - muere en [[Ieras]] ([[Var (departamento)|Var]], [[Occitania]]) l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Jules Michelet]] (n.[[1798]]).
* [[23 d'octubre]] - muere en [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]]) o [[rabín]] y [[teologo]] [[Alemanya|alemán]] [[Abraham Geiger]] (n.[[1810]]).
* [[31 d'aviento]] - muere en [[Fontenay-aux-Roses]] (hue [[Altos d'o Sena]]) l'[[avogau]] y [[politico]] [[Francia|francés]] [[Alexandre Ledru-Rollin]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Se veiga tamién ==
*[[:Categoría:1874 (muertes)|Muertes en 1874]].
*[[:Categoría:1874 (naixencias)|Naixitos en 1874]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:1874|*]]
rf7phi2s4uebxvsnemoszun8bh51dhe
1889
0
5788
2478561
2471547
2026-09-27T01:52:25Z
RenatoGar
80073
2478561
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1886]] [[1887]] [[1888]] - '''1889''' - [[1890]] [[1891]] [[1892]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1870]] - '''[[Anyos 1880]]''' - [[Anyos 1890]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVIII]] - '''[[Sieglo XIX]]''' - [[Sieglo XX]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1 d'abril]] - [[Hiroshima]] ([[Chapón]]) plega en a categoría de ciudat.
* - en chulio, s'establix en o [[Congreso de París]] a [[Internacional Obrera]] (u [[Segunda Internacional]] u [[Internacional Socialista]]).
* [[3 d'agosto]] - os [[italia]]nos prenen a ciudat d'[[Asmara]], a o canto d'a [[mar Roya]], que luego se converte en a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya [[Colonias d'Italia|colonia]] d'[[Eritrea]].
* [[2 de noviembre]] - [[Dakota d'o Norte]] y [[Dakota d'o Sud]] se converten en os 39<sup>eno</sup> y 40<sup>eno</sup> [[Estaus d'os Estaus Unius|estaus]] d'os [[Estaus Unius]].
* [[31 de marzo]] - inauguración en [[París]] ([[Francia]]) d'a [[Torre Eiffel]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[19 d'abril]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) de l'[[avogato]] y [[politico]] [[Aragón|aragonés]], d'ideolochía [[Carlismo|carlista]], [[Jesús Comín Sagüés]] (†[[1939]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811164219/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=4007&voz_id_origen= ''Jesús Comín y Sagüés''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
=== Atros países ===
==== Febrero ====
* [[3 de febrero]] - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Dinamarca|danés]] [[Carl Theodor Dreyer]] (†[[1968]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0003433 Carl Theodor Dreyer] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[23 de febrero]] - naixencia en [[Pasadena (California)|Pasadena]] ([[California]]) d'o [[Director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Victor Fleming]] (†[[1949]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm00281808 Victor Fleming] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 de febrero]] - naixencia en [[Velmaa]] ([[Varsinais-Suomi]]) de l'[[atleta]] [[Finlandia|finlandés]] [[Albin Stenroos]] (†[[1971]]).
==== Marzo ====
* [[4 de marzo]] - naixencia en [[Cambados]] ([[Provincia de Pontevedra|Pontevedra]]) d'o [[escultor]] [[Galicia|gallego]] [[Francisco Asorey]] (†[[1961]]).
* [[29 de marzo]] - naixencia en [[Columbus (Ohio)|Columbus]] ([[Ohio]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Warner Baxter]] (†[[1951]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0062828/ Warner Baxter] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[7 d'abril]] - naixencia en [[Vicuña]] ([[Chile]]) d'a [[escritora]], [[poetesa]], [[feminista]] y [[diplomatica]] [[chile]]na [[Gabriela Mistral]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1945]].
* [[14 d'abril]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[historiador]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Arnold J. Toynbee]] (†[[1975]]).<ref>{{en}} [http://www.answers.com/topic/arnold-j-toynbee ''Arnold J. Toynbee''].</ref>
* [[26 d'abril]] - naixencia en [[Viena]] ([[Imperio Austrohongaro]]) d'o [[filosofo]] [[austria]]co y dimpués [[Reino Uniu|britanico]] [[Ludwig Wittgenstein]] (†[[1951]]).
==== Chunio ====
* [[11 de chunio]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Wesley Ruggles]] (†[[1972]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0749484/ Wesley Ruggles] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chulio ====
* [[5 de chulio]] - naixencia en [[Maisons-Laffitte]] ([[Yvelines]], [[Isla de Francia]]) d'o [[escritor]], [[dramaturgo]], [[poeta]] y [[director cinematografico]] [[Francia|francés]] [[Jean Cocteau]] (†[[1963]]).
* [[7 de chulio]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Cukor]] (†[[1983]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002030 George Cukor] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[West Point (Mississippi)|West Point]] ([[Mississippi]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Larry Semon]].
==== Setiembre ====
* [[26 de setiembre]] - naixencia en [[Messkirch]] ([[Baden-Wurtemberg]], [[Imperio Alemán]]) d'o [[filosofo]] [[Alemanya|alemán]] [[Martin Heidegger]].
==== Octubre ====
[[Imachen:GANCE Abel-24x30-.jpg|right|thumb|250px|O director, guionista y productor francés [[Abel Gance]], naixito o [[25 d'octubre]] de 1889.]]
* [[3 d'octubre]] - naixencia en [[Hamburgo]] d'o [[Pacifismo|pacifista]] [[Alemanya|alemán]] [[Carl von Ossietzky]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] d'a [[Premio Nobel d'a Paz|Paz]] en [[1935]] (†[[1938]]).
* [[14 d'octubre]] - naixencia en [[Baltimore (Maryland)|Baltimore]] ([[Maryland]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]], [[cantaire]] y [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Clarence Muse]] (†[[1979]]).<ref>{{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/14766096 Clarence Muse] en [[Find a Grave]].</ref>
* [[25 d'octubre]] - naixencia en [[París]] d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Francia|francés]] [[Abel Gance]] (†[[1981]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0304098/ Abel Gance] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[28 d'octubre]] - naixencia en [[Nicolet]] ([[Québec]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] [[Canadá|canadiense]] [[Juliette Béliveau]] (†[[1975]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0126843/ Juliette Béliveau] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 d'octubre]] - naixencia en [[Valdepeñas]] ([[Provincia de Ciudat Reyal|Ciudat Reyal]]) d'o [[pedagogo]] [[Espanya|espanyol]] [[Lorenzo Luzuriaga]] (†[[1959]]).
==== Noviembre ====
* [[11 de noviembre]] - naixencia en [[Beech Grove (Indiana)|Beech Grove]] ([[Indiana]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[bailarín]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Clifton Webb]].
* [[20 de noviembre]] - naixencia en [[Marshfield (Missouri)|Marshfield]] ([[Missouri]]) de l'[[astronomo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Edwin Hubble]].
==== Aviento ====
* [[9 d'aviento]] - naixencia en [[Kuopio]] ([[Savonia d'o Norte]], [[Finlandia]]) de l'[[atleta]] [[Finlandia|finlandés]] [[Hannes Kolehmainen]] (†[[1966]]).
* [[30 d'aviento]] - naixencia en [[Arad]] (hue [[Rumanía]]) d'a [[patinadora artistica]] [[Hongría|hongara]] [[Opika von Méray Horváth]].
* [[31 d'aviento]]
** - naixencia en [[Ataun]] ([[Guipuzcua]]) d'o [[relichioso]], [[etnografo]], [[antropologo]] y [[arqueologo]] [[País Basco|basco]] [[José Miguel Barandiarán]].
** - naixencia en [[Vilafranca del Penedès]] ([[Provincia de Barcelona|Barcelona]]) d'o [[compositor]] [[Panamá|panamenyo]] [[Alberto Galimany]], [[güelo]] materno d'o president de Panamá [[Guillermo Endara Galimany]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[8 de chunio]] - muere en [[Dublín]] ([[Irlanda]]) o [[poeta]] y [[mosén]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Gerard Manley Hopkins]] (n.[[1844]]).
* [[15 de chunio]] - muere en [[Bucarest]] ([[Rumanía]]) o [[poeta]] [[Rumanía|rumano]] d'o [[Romanticismo]] [[Mihai Eminescu]] (n.[[1850]]).
* [[16 de chulio]] - muere en [[Florencia]] ([[Toscana]]) l'[[historiador]] y [[politico]] [[italia]]no [[Michele Amari]].
* [[6 d'octubre]] - muere en [[L'Isle-Adam]] ([[Val de l'Oise]], [[Isla de Francia]]) o [[pintor]] [[Francia|francés]] [[Jules Dupré]] (n.[[1811]]).
* [[18 d'octubre]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[inventor]] [[italia]]no [[Antonio Meucci]] (n.[[1808]]).
* [[19 d'octubre]] - muere en [[Cascais]] o [[Lista de reis d Portugal|rei]] [[Loís I de Portugal|Loís I]] de [[Reino de Portugal|Portugal]] (n.[[1838]]).
* [[25 d'octubre]] - muere en [[Croissy-sur-Seine]] ([[Yvelines]], [[Isla de Francia]]) o [[escritor]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Francia|francés]] [[Émile Augier]] (n.[[1820]]).
* [[31 d'aviento]] - muere en [[Iaşi]] l'[[escritor]] [[Rumanía|rumano]] [[Ion Creangă]].
== Se veiga tamién ==
*[[:Categoría:1889 (muertes)|Muertes en 1889]].
*[[:Categoría:1889 (naixencias)|Naixitos en 1889]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:1889|*]]
f6oipamn84u51zxxeiwi07ikj4hvpjj
1893
0
5792
2478562
2476018
2026-09-27T01:52:47Z
RenatoGar
80073
2478562
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1890]] [[1891]] [[1892]] - '''1893''' - [[1894]] [[1895]] [[1896]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1880]] - '''[[Anyos 1890]]''' - [[Anyos 1900]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XVIII]] - '''[[Sieglo XIX]]''' - [[Sieglo XX]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[10 de marzo]] - a [[Costa de Boire]] se converte en una [[Colonias de Francia|colonia]] [[Francia|francesa]].
* [[19 de setiembre]] - [[Nueva Zelanda]] ye lo primer país d'o mundo en conceder o [[dreito de sufrachio]] a las mullers d'o país.
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[5 de febrero]] - naixencia en [[Fuents Claras]] ([[Xiloca]], [[Provincia de Teruel|Teruel]]) d'o [[politico]] y [[sindicalista]] [[Aragón|aragonés]] [[Enrique Esteban Julve]], [[Alcalde de Fuents Claras|alcalde]] de [[Fuents Claras]] entre [[1931]] y [[1936]] (†[[1968]]).<ref>{{es}} [[Manuel García Gargallo]]: [https://www.elperiodicodearagon.com/aragon/2024/07/14/enrique-esteban-silenciado-alcalde-fuentes-claras-teruel-105594784.html ''Enrique Esteban, el silenciado alcalde de Fuentes Claras''], en ''[[El Periódico de Aragón]]'', 14 de chulio de 2024</ref>
* [[27 d'abril]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'o [[escultor]] [[Aragón|aragonés]] [[José Belbiure Serrano]] (†[[1951]]).
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[18 de chinero]] - naixencia en [[Valladolit]] ([[Castiella y Leyón]], [[Espanya]]) d'o [[escritor]], [[poeta]], [[critico literario]] y [[catedratico]] [[Espanya|espanyol]] [[Jorge Guillén]] (†[[1984]]).
==== Febrero ====
* [[10 de febrero]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]], [[cantaire]], [[musico]] y [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jimmy Durante]] (†[[1980]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002051 Jimmy Durante] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[19 de febrero]] - naixencia en [[Dudley]] ([[Worcestershire]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Cedric Hardwicke]] (†[[1964]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0362567 Cedric Hardwicke] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[3 d'abril]] - naixencia en [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Leslie Howard]] (m.[[1943]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001366/ Leslie Howard] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[16 d'abril]] - naixencia en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]]) d'o [[compositor]] y [[pianista]] [[Catalunya|catalán]] de [[musica clasica]] [[Frederic Mompou]] (†[[1987]]).
==== Chunio ====
* [[8 de chunio]] - naixencia en [[Hafslund]] ([[Skjeberg]], [[Østfold]]) d'o [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Oscar Torp]].
==== Chulio ====
* [[14 de chulio]] - naixencia en [[Klipfontein]] ([[Provincia d'o Cabo]]) d'o [[politico]] [[sudafrica]]no [[Johannes Strijdom]].
* [[18 de chulio]] - naixencia en [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]] ([[Minnesota]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Richard Dix]] (†[[1949]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0228715/ Richard Dix] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 de chulio]] - naixencia en [[Groß Stein]] ([[Provincia de Silesia]], [[Imperio Alemán]], hue [[Kamień Śląski]], [[Voivodato d'Opole]], [[Polonia]]) d'o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Hyazinth Strachwitz von Gross-Zauche und Camminetz]] (†[[1968]]).<ref>{{en}}/{{fr}} [[François de Lannoy|de Lannoy, François]] y [[Josef Charita|Charita, Josef]]: ''Panzertruppen. Les troupes blindées allemandes. German armored troops. 1939-1945''. Éditions Heimdal. [[Bayeux]], [[2001]], {{#isbn:2-84048-151-0}}, pachina 101.</ref>
==== Agosto ====
* [[28 d'agosto]] - naixencia en [[Chilgok]] ([[GyungsangBuk]], [[Corea]]) d'o [[politico]] [[Corea d'o Sud|sudcoreano]] [[Chang Taeksang]] (†[[1969]]).
==== Setiembre ====
* [[26 de setiembre]] - naixencia en [[Montevideo]] de l'[[arquitecto]] [[Uruguai|uruguayo]] [[Mauricio Cravotto]] (†[[1962]]).
==== Octubre ====
* [[14 d'octubre]] - naixencia en [[Springfield (Ohio)|Springfield]] ([[Ohio]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Lillian Gish]] (†[[1993]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001273/ Lillian Gish] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 d'octubre]]
** - naixencia en [[Baltimore]] ([[Maryland]]) de l'[[actor]], [[guionista]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charley Chase]] (†[[1940]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0153713/ Charley Chase] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Nairobi]] d'o [[politico]] [[kenya]]ta [[Jomo Kenyatta]], [[Lista de presidents de Kenya|president de Kenya]] en [[1964]]-1978 (†[[1978]]).
* [[23 d'octubre]]
** - naixencia en [[Bonsecours]] ([[Hainaut]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] [[Belchica|belga]] [[Jean Absil]] (†[[1974]]).
** - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Gummo Marx]] (†[[1977]]).
* [[30 d'octubre]] - naixencia en [[Celle]] ([[Baixa Saxonia]], [[Imperio Alemán]]) d'o [[churista]] y [[politico]] [[Alemanya|alemán]] d'o [[Tercer Reich]] [[Roland Freisler]] (†[[1945]]).
==== Aviento ====
* [[7 d'aviento]]
** - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Fay Bainter]] (†[[1968]]).<ref>{{en}} [http://www.ibdb.com/person.asp?ID=66798 ''Fay Bainter''] en [[Internet Broadway Database]].</ref>
** - naixencia en [[Danzig]] ([[Imperio Alemán]]; hue [[Gdańsk]], [[Polonia]]) d'o [[militar]] [[Alemanya|alemán]] [[Hermann Balck]] (†[[1982]]).<ref name="Lannoy-Charita">{{en}}/{{fr}} [[François de Lannoy|de Lannoy, François]] y [[Josef Charita|Charita, Josef]]: ''Panzertruppen. Les troupes blindées allemandes. German armored troops. 1939-1945''. Éditions Heimdal. [[Bayeux]], [[2001]], {{#isbn:2-84048-151-0}}, pachina 23.</ref>
* [[12 d'aviento]] - naixencia en [[Bucarest]] ([[Reino de Rumanía]], hue [[Rumanía]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Chudieus|chudeo]][[Rumanía|rumano]] [[Edward G. Robinson]] (†[[1973]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000064 Edward G. Robinson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[26 d'aviento]] - naixencia en [[Pequín]] d'o [[politico]] [[China|chinés]] [[Mao Zedong]] (†[[1976]]).
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[6 de chinero]] - muere en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) o [[pintor]] [[Aragón|aragonés]] [[Bernardino Montañés Pérez]] (n.[[1825]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20120104124851/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=9008 ''Bernardino Montañés Pérez''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
=== Atros países ===
[[Imachen:Csajkovszkij 02.jpg|right|thumb|250px|O compositor y musico ruso [[Piotr Ilich Chaikovski]], muerto o [[6 de noviembre]] de 1893.]]
* [[17 de chinero]] - muere en [[Fremont (Ohio)|Fremont]] ([[Ohio]]) o [[militar]] y [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Rutherford B. Hayes]].
* [[5 de marzo]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]]) l'[[historiador]] y [[filosofo]] [[Francia|francés]] [[Hippolyte Taine]] (n.[[1828]]).
* [[14 de mayo]] - muere en [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]]) o [[matematico]] [[Alemanya|alemán]] [[Ernst Kummer]] (n.[[1810]]).
* [[6 de chulio]] - muere en [[París]] o [[escritor]] [[Francia|francés]] [[Guy de Maupassant]] (n.[[1850]]).
* [[17 d'octubre]] - muere en o [[castiello de la Forêt]] ([[Montcresson]], [[Loiret]], [[Centro (Francia)|Centro]]) o [[militar]] y [[politico]] [[Francia|francés]] [[Patrice de MacMahon]], [[Lista de presidents de Francia|president]] de [[Francia]] en [[1873]]-[[1879]] (n.[[1808]]).
* [[18 d'octubre]] - muere en [[Saint-Cloud]] ([[Altos d'o Sena]], [[Isla de Francia]]) o [[compositor]] [[Francia|francés]] [[Charles Gounod]] (n.[[1818]]).
* [[1 de noviembre]] - muere en [[Cracovia]] ([[Imperio Austrohongaro]]) o [[pintor]] [[Polonia|polaco]] [[Jan Matejko]] (†[[1838]]).
* [[6 de noviembre]] - muere en [[Sant Petersburgo]] ([[Imperio Ruso]]) o [[compositor]] y [[musico]] [[Rusia|ruso]] [[Piotr Ilich Chaikovski]] (n.[[1840]]).
* [[30 d'aviento]] - muere en [[Sandford Orleigh]] o [[explorador]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Samuel Baker]].
== Se veiga tamién ==
*[[:Categoría:1893 (muertes)|Muertes en 1893]].
*[[:Categoría:1893 (naixencias)|Naixitos en 1893]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:1893|*]]
rrv92r7hesb270r7dj60w6u77o8mubc
1909
0
5808
2478556
2469576
2026-09-27T01:37:16Z
RenatoGar
80073
2478556
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1906]] [[1907]] [[1908]] - '''1909''' - [[1910]] [[1911]] [[1912]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1890]] - '''[[Anyos 1900]]''' - [[Anyos 1910]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:BennyGoodmanStageDoorCanteen.jpg|right|thumb|250px|O musico, director d'orquesta y compositor estausunidense [[Benny Goodman]], naixiu lo [[30 de mayo]] de 1909.]]
[[Imachen:Andrej Gromyko 1967.png|right|thumb|250px|O diplomatico y politico sovietico [[Andrei Gromyko]], naixiu lo [[18 de chulio]] de 1909.]]
[[Imachen:Dana Andrews by László Willinger, Modern Screen, August 1945 (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Dana Andrews]], naixiu l'1 de chinero de 1909.]]
[[Imachen:Citizen Kane-5.JPG|thumb|right|250px|L'actor estausunidense [[Everett Sloane]], naixiu l'1 d'octubre de 1909.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[5 de chinero]] - [[Colombia]] reconoix a independencia de [[Panamá]].
* [[13 de mayo]] - primera edición d'a cursa ciclista dita [[Giro d'Italia]].
* [[12 d'octubre]] - fundación d'o ''[[Coritiba Foot Ball Club]]'' en [[Curitiba]] ([[Brasil]]).
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[7 d'octubre]] - naixencia en [[Fuents de Xiloca]] ([[Comunidat de Calatayú]], [[Provincia de Zaragoza|Zaragoza]]) d'o [[politico]], [[periodista]] y [[sindicalista]] [[Aragón|aragonés]] [[Arsenio Jimeno]] (†[[1991]]).
* [[9 d'aviento]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) de l'[[avogau]], [[empresario]] y [[politico]] [[Aragón|aragonés]] [[Cesáreo Alierta Perela]] (†[[1974]]).
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[1 de chinero]] - naixencia en [[Collins (Mississippi)|Collins]] ([[Mississippi]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dana Andrews]] (†[[1992]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000763/ Dana Andrews] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Febrero ====
* [[9 de febrero]] - naixencia en [[Marco de Canaveses]] ([[Portugal]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] de [[samba]] [[brasil]]era d'orichen [[Portugal|portugués]] [[Carmen Miranda]] (†[[1955]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000544 Carmen Miranda] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[11 de febrero]] - naixencia en [[Wilkes-Barre]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Joseph L. Mankiewicz]] (†[[1993]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000581 Joseph L. Mankiewicz] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[4 d'abril]] - naixencia en [[Odessa]] ([[Imperio Ruso]], hue [[Ucraína]]) d'o [[escritor]] y [[periodista]] [[italia]]no d'orichen [[Chudieus|chudeo]][[Ucraína|ucrainés]] [[Leone Ginzburg]] (†[[1944]]).
* [[13 d'abril]] - naixencia en [[Lviv|Lwów]] (hue [[Lviv]], [[Ucraína]]) d'o [[matematico]] [[Polonia|polaco]] [[Stanisław Ulam]].
* [[22 d'abril]] - naixencia en [[Fucecchio]] ([[Ciudat metropolitana de Provincia de Florencia]], [[Toscana]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[periodista]], [[escritor]] y [[historiador]] [[italia]]no [[Indro Montanelli]] (†[[2001]]).
==== Mayo ====
* [[4 de mayo]] - naixencia en [[Cleveland]] ([[Ohio]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Howard da Silva]] (†[[1986]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0196247/ Howard da Silva] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[15 de mayo]] - naixencia en [[Huddersfield]] ([[Yorkshire de l'Ueste]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[James Mason]] (†[[1984]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000051/ James Mason] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[22 de mayo]] - naixencia en [[Chesham]] ([[Buckinghamshire]]) de l'[[artista]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Margaret Mee]] (†[[1988]]).
* [[30 de mayo]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) d'o [[musico]] ([[clarinet]]), [[director d'orquesta]] y [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de ''[[jazz]]'', ''[[swing]]'' y ''[[big band]]'' [[Benny Goodman]] (†[[1986]]).
==== Chunio ====
* [[7 de chunio]] - naixencia en [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Jessica Tandy]] (†[[1994]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001788 ''Jessica Tandy''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 de chunio]] - naixencia en [[Hunt City]] ([[Illinois]]) de l'[[actor]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Burl Ives]] (†[[1995]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0412322/ Burl Ives] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 de chunio]] - naixencia en [[Hobart]] ([[Tasmania]], [[Australia]]) de l'[[actor]], [[guionista]], [[Productor cinematografico|productor]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[australia]]no [[Errol Flynn]] (†[[1959]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001224 Errol Flynn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 de chunio]] - naixencia en a [[provincia de La Vega]] ([[Republica Dominicana]]) d'o [[escritor]], [[historiador]] y [[politico]] [[Republica Dominicana|dominicano]] [[Juan Bosch]] (†[[2001]]).
==== Chulio ====
* [[18 de chulio]] - naixencia en [[Staryja Hramyki]] ([[Imperio Ruso]], hue [[Belarrusia]]) d'o [[politico]] y [[diplomatico]] [[Unión Sovietica|sovietico]] [[Andrei Gromyko]] (†[[1989]]).
==== Setiembre ====
* [[21 de setiembre]] - naixencia en [[Nkroful]] d'o [[politico]] [[Ghana|ghanés]] [[Kwame Nkrumah]] (†[[1972]]).<ref>{{en}} John E. Jessup: "An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution", 1945-1996</ref>
==== Octubre ====
* [[1 d'octubre]]
** - naixencia en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]]) d'o [[Companyía de Chesús|chesuita]] y [[historiador]] [[Catalunya|catalán]] [[Miquel Batllori i Munné]] (†[[2003]]).
** - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Everett Sloane]] (†[[1965]]).
* [[6 d'octubre]] - naixencia en [[Ciudad Real]] ([[Castiella y Leyón]], [[Espanya]]) d'o [[futbolista]] [[Espanya|espanyol]] [[José Luis Costa Cenzano]] (†[[1986]]).
* [[13 d'octubre]] - naixencia en [[Toledo (Ohio)|Toledo]] ([[Ohio]]) d'o [[pianista]] de [[jazz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Art Tatum]] (†[[1956]]).
* [[18 d'octubre]] - naixencia en [[Torino]] ([[Piemont]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[churista]], [[filosofo]], [[historiador]] y [[politologo]] [[italia]]no [[Norberto Bobbio]] (†[[2004]]).
* [[22 d'octubre]] - naixencia en [[Oriuela (Alicant)|Oriuela]] ([[Provincia d'Alicant]], [[Espanya]]) d'o [[cantaire]] ([[baritono]]) d'[[opera]] y [[zarzuela]] [[Espanya|espanyol]] [[Pedro Terol]] (†[[2003]]).
* [[26 d'octubre]] - naixencia en [[Buenos Aires]] d'o [[debuixant]] [[Archentina|archentino]] [[Dante Quinterno]] (†[[2003]]).
* [[28 d'octubre]] - naixencia en [[Dublín]] d'o [[pintor]] [[Irlanda|irlandés]] [[Francis Bacon (pintor)|Francis Bacon]] (†[[1992]]).
==== Noviembre ====
* [[11 de noviembre]] - naixencia en [[Chicago]] ([[Illinois]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Robert Ryan]] (†[[1973]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0752813 Robert Ryan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Aviento ====
* [[31 d'aviento]] - naixencia en [[Louisville (Kentucky)|Louisville]] ([[Kentucky]]) d'o [[musico]] de [[jazz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jonah Jones]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[13 d'octubre]] - muere fusilato en [[Barcelona]] o [[pedagogo]] [[Anarquismo|libertario]] [[Francesc Ferrer i Guàrdia]] (n.[[1859]]).
* [[16 d'octubre]] - muere en [[Pančicy-Kukow]] ([[Imperio Alemán]]) o [[poeta]] [[Alemanya|alemán]] [[Jakub Bart-Ćišinski]] (n.[[1856]]).
* [[19 d'octubre]] - muere en [[Torino]] ([[Piemont]], [[Reino d'Italia]]) o [[criminalogo]] [[italia]]no [[Cesare Lombroso]] (n.[[1835]]).
* [[24 d'octubre]] - muere en [[Philadelphia]] ([[Pennsilvania]]) l'[[historiador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Henry Charles Lea]] (n.[[1825]]).
* [[26 d'octubre]] - muere asasinau en [[Corea]] o [[politico]] [[Chapón|chaponés]] [[Hirobumi Itō]] (n.[[1841]]).
* [[27 d'octubre]] - muere en [[Villejuif]] ([[Val d'o Marne]], [[Isla de Francia]]) o [[pintor]] [[chile]]no [[Alfredo Valenzuela Puelma]] (n.[[1856]]).
* [[9 d'aviento]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Douglas Fairbanks, Jr.]] (†[[2000]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001195 Douglas Fairbanks, Jr.] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[17 d'aviento]] - muere en [[Bruselas]] o [[Lista de reis de Belchica|rei]] [[Leopoldo II de Belchica|Leopoldo II]] de [[Belchica]] (n.[[1835]]).
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1909 (muertes)|Muertes en 1909]].
* [[:Categoría:1909 (naixencias)|Naixius en 1909]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1909}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:1909|*]]
rwvqf9twue5pmxgw9czsd897mgibh4r
1928
0
5827
2478565
2470371
2026-09-27T01:54:12Z
RenatoGar
80073
2478565
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1925]] [[1926]] [[1927]] - '''1928''' - [[1929]] [[1930]] [[1931]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1910]] - '''[[Anyos 1920]]''' - [[Anyos 1930]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Alan sillitoe-10 05 09.jpg|right|thumb|250px|O escritor, dramaturgo, poeta y novelista britanico [[Alan Sillitoe]], qui naixió lo [[4 de marzo]] de 1928.]]
[[Imachen:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|right|thumb|250px|O politico guerrillero y líder guerrillero archentino [[Ernesto Guevara|Ernesto ''Che'' Guevara]], naixiu lo [[14 de chunio]] de 1928.]]
[[Imachen:Wien2.jpg|right|thumb|250px|O fisico alemán [[Wilhelm Wien]], muerto lo [[30 d'agosto]] de 1928.]]
[[Imachen:Sara Montiel.jpg|right|thumb|250px|L'actriz y cantaire castellanomanchega [[Sara Montiel]], naixida lo 10 de marzo de 1928.]]
[[Imachen:Stanley Baker visit Israel 1967.jpg|right|thumb|250px|L'actor y productor cinematografico galés [[Stanley Baker]], qui naixió lo 28 de febrero de 1928.]]
[[Imachen:Ann Blyth MS452.jpg|right|thumb|250px|L'actriz y cantaire estausunidense [[Ann Blyth]], qui naixió lo 16 d'agosto de 1928.]]
[[Imachen:Helen Westcott in The Gunfighter.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Helen Westcott]], qui naixió l'1 de chinero de 1928.]]
[[Imachen:Wanda Hendrix 1958.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Wanda Hendrix]], naixida lo 3 de noviembre de 1928.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[18 de chulio]] - o [[Lista de reis d'Espanya|rei]] [[Alifonso XIII d'Espanya|Alifonso XIII]] inaugura a [[Gara internacional de Canfranc|Gara Internacional]] de [[Canfranc]], en a [[Chacetania]].
* [[2 d'octubre]] - o [[sacerdot]] [[Aragón|aragonés]] [[Josemaría Escrivá de Balaguer]] funda l'[[Opus Dei]].
=== Atros países ===
* [[28 de noviembre]] - [[Mustafá Kemal Ataturk]] ordena substituyir o [[alfabeto arabe]] por o [[alfabeto latino]] ta transcribir l'[[idioma turco]].
* [[17 de mayo]] - inauguración en [[Amsterdam]] d'os [[Chuegos Olimpicos d'a IX Olimpiada d'a era moderna]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[16 de chinero]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'a [[soprano]] [[Pilar Lorengar]].
* [[6 de mayo]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'o [[fotografo]] [[Aragón|aragonés]] [[Joaquín Alcón Pueyo]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811153115/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=566 ''Joaquín Alcón Pueyo''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[1 de chinero]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Helen Westcott]] (†[[1998]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0922505/ Helen Westcott] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[5 de chinero]] - naixencia en [[Ceylon (Minnesota)|Ceylon]] ([[Minnesota]], [[Estaus Unius]]), d'o 42<sup>eno</sup> [[vicepresident d'Estaus Unius]] [[Walter Mondale]] (†[[2021]]).
* [[23 de chinero]] - naixencia en [[París]] ([[Isla de Francia]], [[Francia]]) de l'[[actriz]], [[cantaire]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Francia|francesa]] [[Jeanne Moreau]] (†[[2017]]).<ref>{{fr}} [http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=398.html Jeanne Moreau] en [[Allociné]].</ref>
* [[26 de chinero]]
** - naixencia en [[Terre Haute]] ([[Indiana]], [[Estaus Unius]]) d'o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Philip José Farmer]].
** - naixencia en [[París]] ([[Tercera Republica Francesa]]) d'o [[director cinematografico]], [[escritor]], [[guionista]], [[productor cinematografico]] y [[novelista]] [[Francia|francés]] [[Roger Vadim]] (†[[2000]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0671862 Roger Vadim] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Febrero ====
* [[1 de febrero]] - naixencia en [[San Francisco (California)|San Francisco]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stuart Whitman]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0926183/ Stuart Whitman] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[16 de febrero]] - naixencia en [[Villa de Mazo]] ([[Islas Canarias]]) o [[relichioso]] [[Islas Canarias|canario]] [[Elías Yanes]], que estió [[Lista de bispes y arzebispes de Zaragoza|bispe]] de [[Archidiocesi de Zaragoza|Zaragoza]] dende [[1977]] dica [[2005]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811153054/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=13095&voz_id_origen= ''Elías Yanes Álvarez''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
* [[24 de febrero]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Al Lettieri]] (†[[1975]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0504803/ Al Lettieri] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[26 de febrero]] - naixencia en [[Nueva Orleans]] ([[Loisiana]], [[Estaus Unius]]) d'o [[cantaire]] y [[musico]] ([[pianista]]) [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Fats Domino]].
* [[28 de febrero]] - naixencia en [[Glynrhedynog]] ([[Rhondda Cynon Taff]], [[Galas]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Galas|galés]] [[Stanley Baker]] (†[[1976]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0048939/ Stanley Baker] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Marzo ====
* [[4 de marzo]] - naixencia en [[Nottingham]] ([[Nottinghamshire]]) d'o [[escritor]], [[poeta]], [[dramaturgo]] y [[novelista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Alan Sillitoe]] (†[[2010]]).<ref>{{ca}} [http://www.avui.cat/noticia/article/12-apunts/29-necrologiques/162430-alan-sillitoe.html?piwik_campaign=rss&piwik_kwd=mes&utm_source=rss&utm_medium=mes&utm_campaign=rss ''Necrològiques. Alan Sillitoe''], en o diario ''[[Avui]]''.</ref>
* [[10 de marzo]] - naixencia en [[Campo de Criptana]] ([[Provincia de Ciudad Real|Ciudad Real]], [[Castiella-La Mancha]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] [[Espanya|espanyola]] [[Sara Montiel]] (†[[2013]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/tt0067928/ Sara Montiel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[18 de marzo]] - naixencia en [[Montcada i Reixac]] ([[Catalunya]]) d'o [[ciclista]], [[Espanya|espanyol]] [[Miguel Poblet]] (†[[2013]]).
* [[19 de marzo]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]], [[Director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Patrick McGoohan]] (†[[2009]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001526 Patrick McGoohan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 de marzo]] - naixencia en [[Londres]] d'o [[escritor]] y [[novelista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Tom Sharpe]].
==== Abril ====
* [[7 d'abril]]
** - naixencia en [[Norman (Oklahoma)|Norman]] ([[Oklahoma]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James Garner]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm001258/ James Garner] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Alan J. Pakula]] (†[[1998]]).
* [[28 d'abril]] - naixencia en [[Los Ángeles]] ([[California]]) de l'[[astronomo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Eugene M. Shoemaker]] (†[[1997]]).
==== Mayo ====
* [[4 de mayo]] - naixencia en [[Kafr-El-Meselha]] d'o [[militar]] y [[politico]] [[Echipto|echipcio]] [[Hosni Mubarak]].
* [[11 de mayo]] - naixencia en [[Milán]] ([[Lombardía]], [[Reino d'Italia]]) d'o [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[italia]]no [[Marco Ferreri]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0274659 Marco Ferreri] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 de mayo]] - naixencia en [[Ixelles]] ([[Rechión de Bruselas-Capital]], [[Belchica]]) d'a [[directora cinematografica]], [[directora de fotografía]] y [[guionista]] [[Francia|francesa]] [[Agnès Varda]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0889513 Agnès Varda] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chunio ====
* [[5 de chunio]] - naixencia en [[Shipley (Yorkshire de l'Ueste)|Shipley]] ([[Yorkshire de l'Ueste]]) d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Tony Richardson]] (†[[1991]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0724798/ Tony Richardson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 de chunio]] - naixencia en [[Rosario (Archentina)]] d'o [[politico]] revolucionario y líder guerrillero [[Archentina|archentino]] [[Ernesto Guevara]], dito ''Che Guevara'' (†[[1967]]).
* [[20 de chunio]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Martin Landau]] (†[[2017]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001445 Martin Landau] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chulio ====
* [[9 de chulio]] - naixencia en [[Santo Domingo-Caudilla]] ([[Provincia de Toledo|Toledo]]) d'o [[ciclista]] [[Espanya|espanyol]] [[Federico Martín Bahamontes]] (†[[2023]]).
* [[16 de chulio]]
** - naixencia en [[Londres]] d'a [[escritora]] y [[critico d'arte]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Anita Brookner]].
** - naixencia en [[Copenaguen]] d'o [[tenor]] [[Dinamarca|danés]] [[Ticho Parly]].
** - naixencia en [[Nueva York]] d'o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Robert Sheckley]].
** - naixencia en [[Baton Rouge]] ([[Loisiana]]) d'o [[politico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[David C. Treen]].
* [[26 de chulio]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[director cinematografico]], [[director de fotografía]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Stanley Kubrick]] (†[[1999]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000040 Stanley Kubrick] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Agosto ====
* [[6 d'agosto]] - naixencia en [[Pittsburgh (Pennsilvania)|Pittsburgh]] ([[Pennsilvania]]) de l'[[artista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Andy Warhol]].
* [[16 d'agosto]] - naixencia en [[Mount Kisco]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ann Blyth]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0001955/ Ann Blyth] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 d'agosto]] - naixencia en [[Burchazot]] ([[Huerta Norte]], [[País Valenciano]]) de l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Antonio Ozores]] (†[[2010]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0654843 Antonio Ozores] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[26 d'agosto]] - naixencia en [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] ([[Missouri]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]], [[modelo]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Yvette Vickers]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0896035/ Yvette Vickers] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[31 d'agosto]] - naixencia en [[Laurel (Nebraska)|Laurel]] ([[Nebraska]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James Coburn]] (†[[2002]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000336 James Coburn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Setiembre ====
* [[16 de setiembre]] - naixencia en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) d'o [[filologo]], [[lingüista]] y [[catedratico]] [[Espanya|espanyol]] [[Diego Catalán Menéndez-Pidal]] (†[[2008]]).
* [[30 de setiembre]] - naixencia en [[Sighetu Marmaţiei]] ([[Judeţ de Maramureş]], [[Rumanía]]) d'o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Elie Wiesel]], [[Premio Nobel]] d'a [[Premio Nobel d'a Paz|Paz]] en [[1986]].
==== Octubre ====
* [[1 d'octubre]]
** - naixencia en [[Joniškis]] ([[Lituania]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Laurence Harvey]] (†[[1973]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002131 Laurence Harvey] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Detroit]] ([[Michigan]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Peppard]] (†[[1994]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000577 George Peppard] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[3 d'octubre]] - naixencia en [[Oslo]] d'o [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Kåre Willoch]].
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Alicant]] ([[provincia d'Alicant]], [[País Valenciano]]) d'o [[entrenador de basketbol]] [[Espanya|espanyol]] [[Pedro Ferrándiz]].
* [[22 d'octubre]] - naixencia en [[São Paulo]] ([[estau de São Paulo]]) d'o [[director cinematografico]] [[brasil]]ero [[Nelson Pereira dos Santos]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0673051/ Nelson Pereira dos Santos] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[23 d'octubre]] - naixencia en [[Saint-Ouen (Sena-San Denís)|Saint-Ouen]] ([[Sena-San Denís]], [[Isla de Francia]]) de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Marthe Mercadier]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0580143/ Marthe Mercadier] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 d'octubre]] - naixencia en [[Rheinfelden]] ([[districto de Rheinfelden]], [[Cantón d'Argovia]], [[Suiza]]) d'o [[lingüista]] y [[epigrafista]] [[Alemanya|alemán]] [[Jürgen Untermann]].
* [[25 d'octubre]]
** - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Anthony Franciosa]] (†[[2006]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0290047/ Anthony Franciosa] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Vitória]] ([[Espírito Santo]]) de l'[[arquitecto]] y [[urbanista]] [[brasil]]ero [[Paulo Mendes da Rocha]].
** - naixencia d'o [[informatico]] [[Dinamarca|danés]] [[Peter Naur]].
** - naixencia en [[Watertown (Minnesota)|Watertown]] ([[Minnesota]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Marion Ross]] (†[[2006]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0005385/ Marion Ross] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[La Plata]] ([[provincia de Buenos Aires]]) d'a [[escritora]] [[archentina]] [[María Dhialma Tiberti]] (†[[1987]]).
==== Noviembre ====
* [[3 de noviembre]] - naixencia en [[Jacksonville (Florida)|Jacksonville]] ([[Florida]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Wanda Hendrix]] (†[[1981]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0376905/ Wanda Hendrix] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[10 de noviembre]] - naixencia en [[Roma]] ([[Reino d'Italia]], hue [[Italia]]) d'o [[compositor]] [[italia]]no [[Ennio Morricone]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001553 Ennio Morricone] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[11 de noviembre]] - naixencia en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) de l'[[actriz]] [[Comunidat de Madrit|madrilenya]] [[Gracita Morales]] (†[[1995]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0602615/ Gracita Morales] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Aviento ====
* [[30 d'aviento]]
** - naixencia en [[Maillen]] ([[Assesse]], [[Provincia de Nameur]], [[Valonia]], [[Belchica]]) de l'[[astronomo]] [[Belchica|belga]] [[Henri Debehogne]] (†[[2007]]).
** - naixencia en [[McComb]] ([[Mississippi]]) d'o [[musico]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Bo Diddley]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[28 de chinero]] - muere en [[Menton]] ([[Occitania]]) o [[escritor]] y [[periodista]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Vicente Blasco Ibáñez]] (n.[[1867]]).
* [[4 de febrero]] - muere en [[Haarlem]] ([[Holanda Septentrional]], [[Países Baixos]]) o [[fisico]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Hendrik Antoon Lorentz]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1902]] (n.[[1853]]).
* [[13 de chunio]] - muere en [[Londres]] a [[Feminismo|feminista]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Emmeline Pankhurst]].
* [[18 de chunio]] - muere en accident aerio en l'[[oceano Glacial Arctico]] o [[explorador]] [[Noruega|noruego]] [[Roald Amundsen]].
* [[17 de chulio]] - muere en San Ángel (hue [[Álvaro Obregón (Districto federal)|Álvaro Obregón]]), [[Ciudat de Mexico]], o [[militar]] y [[politico]] [[Mexico|mexicano]] [[Álvaro Obregón]].
* [[30 d'agosto]] - muere en [[Múnich]] o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Wilhelm Wien]], [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1911]] (n.[[1864]]).
* [[15 de setiembre]] - muere en [[Jena]] ([[Republica de Weimar]], hue [[Turinchia]], en [[Alemanya]]) o [[filosofo]] y [[escritor]] [[Alemanya|alemán]] [[Rudolf Christoph Eucken]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1908]] (n.[[1846]]).
* [[23 d'octubre]] - muere en [[París]] l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Alphonse Aulard]] (n.[[1849]]).
* [[1 d'aviento]] - muere en [[Skien]] ([[Telemark]]) o [[politico]] [[Noruega|noruego]] [[Gunnar Knudsen]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1928 (muertes)|Muertes en 1928]].
* [[:Categoría:1928 (naixencias)|Naixius en 1928]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1928}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
oi09a75boeymuiahaebr30hem9d8vmn
1929
0
5828
2478557
2476616
2026-09-27T01:37:44Z
RenatoGar
80073
2478557
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1926]] [[1927]] [[1928]] - '''1929''' - [[1930]] [[1931]] [[1932]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1910]] - '''[[Anyos 1920]]''' - [[Anyos 1930]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Yasser-arafat-1999-2.jpg|right|thumb|250px|O politico palestino [[Yasser Arafat]], naixiu lo [[24 d'agosto]] de 1929.]]
[[Imachen:Asner, Ed (DOD).jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Edward Asner]], naixiu lo [[15 de noviembre]] de 1929.]]
[[Imachen:Georges Clemenceau 1.jpg|right|thumb|250px|O politico y periodista francés [[Georges Clemenceau]], qui morió lo [[24 de noviembre]] de 1929.]]
[[Imachen:ClaireMaurier-1952-Harcourt (cropped).png|right|thumb|250px|L'actriz francesa [[Claire Maurier]], qui naixió lo 27 de marzo de 1929.]]
[[Imachen:Moses Gunn 1974.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Moses Gunn]], naixiu lo 2 d'octubre de 1929.]]
[[Imachen:Paco Camoiras.jpg|right|thumb|250px|L'actor espanyol [[Paco Camoiras]], qui naixió lo 13 de chunio de 1929.]]
[[Imachen:Terry Moore 1947 photo.jpg|right|thumb|250px|L'actriz y modelo estausunidense [[Terry Moore]], naixida lo 7 de chinero de 1929.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[11 de febrero]] - o [[Reino d'Italia]] signa con a [[Ciudat d'o Vaticano]] os ''[[Alcuerdos lateranenses]]''.
* [[9 de mayo]] - inauguración en [[Sevilla]] ([[Andalucía]]) d'o [[Estadio Benito Villamarín]], a on chuga lo ''[[Real Betis Balompié]]''.
* [[28 de chulio]] - signatura en [[Chinevra]] ([[Suiza]]) por 48 países d'a [[Convención de Chinevra]] sobre o tracto enta los [[presonero de guerra|presoneros de guerra]].
* [[24 d'octubre]] - ''[[Crack d'o 29|crack]]'' d'a [[Bolsa]] de [[Nueva York]] ([[Estaus Unius]]) en o dito ''[[Chueves Negro]]'', prencipiando asinas a [[Gran Depresión]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[21 de febrero]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca de Zaragoza]], [[Aragón]]) de l'[[actriz]] [[Aragón|aragonesa]] [[Mayrata O'Wisiedo]] (†[[1998]]).
* [[8 d'agosto]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Zaragoza (comarca)|Zaragoza]]) d'o [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Aragón|aragonés]] [[José Luis Borau]] (†[[2012]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0095952 José Luis Borau] en [[Internet Movie Database]].</ref>
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[3 de chinero]] - naixencia en [[Roma]] ([[Lazio]]) d'o [[director cinematografico]] [[italia]]no [[Sergio Leone]].
* [[7 de chinero]] - naixencia en [[Glendale (California)|Glendale]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Terry Moore]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0601930/ Terry Moore] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[31 de chinero]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Jean Simmons]] (†[[2010]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001739 Jean Simmons] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Febrero ====
* [[10 de febrero]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) d'o [[compositor]] y [[director d'orquesta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jerry Goldsmith]] (†[[2004]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000025 Jerry Goldsmith] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Marzo ====
* [[23 de marzo]] - naixencia en [[Londres]] ([[Anglaterra]]) de l'[[atleta]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Roger Bannister]].
* [[27 de marzo]] - naixencia en [[Ceret]] ([[Pireneus Orientals]], [[Francia]]) de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Claire Maurier]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0561158/ Claire Maurier] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[1 d'abril]] - naixencia en [[Brno]] ([[Checoslovaquia]], hue [[Chequia]]) d'o [[escritor]] [[Republica Checa|checo]] con nacionalidat [[Francia|francesa]] [[Milan Kundera]].
* [[5 d'abril]] - naixencia en [[Coventry]] ([[Warwickshire]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Nigel Hawthorne]] (†[[2001]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000151 Nigel Hawthorne] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[8 d'abril]] - naixencia en [[Schaerbeek]] ([[Belchica]]) d'o [[cantaire]], [[actor]] y [[director cinematografico]] [[Belchica|belga]] [[Jacques Brel]].
* [[10 d'abril]] - naixencia en [[Lund]] ([[Escania]]) de l'[[actor]] [[Suecia|sueco]] [[Max von Sydow]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001884 Max von Sydow] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[22 d'abril]] - naixencia en [[Gibara]] ([[Cuba]]) d'o [[escritor]] y [[guionista]] [[cuba]]no [[Guillermo Cabrera Infante]] (†[[2005]]).
==== Mayo ====
* [[4 de mayo]]
** - naixencia en [[São Carlos (São Paulo)|São Carlos]] ([[Estau de São Paulo]]) de l'[[actor]] [[brasil]]ero [[Ronald Golias]] (†[[2005]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0326484/ Ronald Golias] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Ixelles]] ([[Rechión de Bruselas-Capital]], [[Belchica]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|anglo]]-[[Países Baixos|neerlandesa]] [[Audrey Hepburn]] (†[[1993]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000030 Audrey Hepburn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[28 de mayo]] - naixencia en [[Lübeck]] ([[Schleswig-Holstein]], [[Republica de Weimar]]) de l'[[actor]] [[Alemanya|alemán]] [[Horst Frank]] (†[[1999]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0290955 Horst Frank] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chunio ====
* [[13 de chunio]] - naixencia en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) de l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[Paco Camoiras]] (†[[2018]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0131939/ Paco Camoiras] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[25 de chunio]] - naixencia en [[Bordeus]] ([[Nueva Aquitania]], [[Francia]]) d'o [[pintor]], [[poeta]], [[debuixant]] y [[escultor]] [[Francia|francés]] [[Jean-Joseph Sanfourche]] (†[[2010]]).
==== Chulio ====
* [[9 de chulio]] - naixencia en [[Rabat]] d'o [[Lista de reis de Marruecos|rei]] [[Hassan II]] de [[Reino de Marruecos|Marruecos]] (†[[1999]]).
==== Agosto ====
* [[2 d'agosto]] - naixencia en [[Aveiro]] d'o [[cantaire]] y [[compositor]] [[Portugal|portugués]] de [[canción protesta]] [[José Afonso]] (†[[1987]]).
* [[6 d'agosto]] - naixencia en [[Nuivi]] ([[Provincia de Sasser]], [[Cerdenya]], [[Reino d'Italia]]) de l'[[actriz]] [[italia]]na [[Maria Frau]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/Name?nm0292383 Maria Frau] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 d'agosto]] - naixencia en [[Palestina]] (atras fuents dicen que yera naixito d'[[O Cairo]]) d'o [[politico]] y líder [[Palestina|palestino]] [[Yasser Arafat]] (†[[2004]]).
==== Setiembre ====
* [[1 de setiembre]] - naixencia en [[Omaha (Nebraska)|Omaha]] ([[Nebraska]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Anne Ramsey]] (†[[1988]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001649 Anne Ramsey] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[2 de setiembre]] - naixencia en [[Ogden]] ([[Utah]]) d'o [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Hal Ashby]] (†[[1988]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000797 Hal Ashby] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Octubre ====
* [[2 d'octubre]] - naixencia en [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]] ([[Missouri]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Moses Gunn]] (†[[1993]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0348214/ Moses Gunn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[6 d'octubre]] - naixencia en [[Saint-Mandé]] ([[Val d'o Marne]], [[Isla de Francia]]) de l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Bruno Cremer]] (†[[2010]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0187337/ Bruno Cremer] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[21 d'octubre]] - naixencia en [[Berkeley]] ([[California]]) d'a [[escritora]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ursula K. Le Guin]].
* [[22 d'octubre]] - naixencia en [[Moscú]] d'o [[futbolista]] [[Rusia|ruso]] [[Lev Yashin]] (†[[1990]]).
* [[24 d'octubre]]
** - naixencia en [[Charleston (Virchinia Occidental)|Charleston]] ([[Virchinia Occidental]]) d'o [[compositor]] y [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Crumb]].
** - naixencia en [[Dhaka]] d'o [[periodista]], [[escritor]] y [[poeta]] de [[Bangla Desh]] [[Shamsur Rahman]] (†[[2006]]).
* [[28 d'octubre]]
** - naixencia en [[Roazhon]] ([[Ille y Vilaine]], [[Bretanya]]) de l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Marcel Bozzuffi]] (†[[1988]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0102566/ Marcel Bozzuffi] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Brigg]] ([[Lindsey]], [[Lincolnshire]], [[Anglaterra]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Joan Plowright]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0687506/ Joan Plowright] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[6 de noviembre]] - naixencia en [[Vandalia (Illinois)|Vandalia]] ([[Illinois]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[June Squibb]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0820053/ June Squibb] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[12 de noviembre]] - naixencia en [[Philadelphia (Pennsilvania)|Philadelphia]] ([[Pennsilvania]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] y [[Lista de princesas consorts de Mónegue|Princesa consort]] de [[Mónegue]] [[Grace Kelly]] (†[[1982]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000038 Grace Kelly] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[15 de noviembre]] - naixencia en [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] ([[Missouri]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Edward Asner]] (†[[2021]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000799 Edward Asner] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Aviento ====
* [[13 d'aviento]] - naixencia en [[Toronto]] ([[Ontario]], [[Canadá]]) de l'[[actor]] [[Canadá|canadiense]] [[Christopher Plummer]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001626 ''Christopher Plummer''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[23 d'aviento]] - naixencia en [[Yale (Oklahoma)|Yale]] ([[Oklahoma]]) d'o [[cantaire]] y [[musico]] ([[trompeta]], [[piano]]) de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Chet Baker]] (†[[1988]]).
* [[30 d'aviento]] - naixencia en [[Queens]] ([[Nueva York]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Barbara Nichols]].
* [[31 d'aviento]] - naixencia en [[Borgonovo Val Tidone]] ([[Emilia-Romanya]]) d'o [[sociologo]] y [[periodista]] [[italia]]no [[Francesco Alberoni]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
==== Febrero ====
* [[17 de febrero]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) o [[Lista de duques d'Íxar|duque]] d'[[Ducau d'Íxar|Íxar]] [[Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Campbell]] (n.[[1849]]).
* [[24 de febrero]] - muere en [[París]] o [[compositor]] y [[director d'orquesta]] [[Francia|francés]] [[André Messager]].
==== Abril ====
* [[4 d'abril]] - muere en [[Ladenburg]] ([[Republica de Weimar]], hue en [[Baden-Wurtemberg]], [[Alemanya]]) l'[[incheniero]] [[Alemanya|alemán]] [[Carl Benz]] (n.[[1844]]).
==== Chunio ====
* [[16 de chunio]] - muere en [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) lo [[zoologo]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Oldfield Thomas]] (†[[1858]]).
==== Chulio ====
* [[15 de chulio]] - muere en [[Viena]] o [[poeta]] [[austria]]co [[Hugo von Hofmannsthal]].
==== Setiembre ====
* [[2 de setiembre]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[director cinematografico]] [[Alemanya|alemán]] [[Paul Leni]] (n.[[1885]]).
==== Octubre ====
* [[1 d'octubre]] - muere en [[Le Vésinet]] ([[Yvelines]], [[Isla de Francia]]) o [[escultor]] [[Francia|francés]] [[Antoine Bourdelle]] (n.[[1861]]).
* [[3 d'octubre]] - muere en [[Berlín]] o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Gustav Stresemann]], [[Canceller d'Alemanya]] en [[1923]] y [[Premio Nobel]] d'a [[Premio Nobel d'a Paz|Paz]] en [[1926]] (n.[[1878]]).
* [[20 d'octubre]] - muere en [[Montevideo]] o [[politico]] [[Uruguai|uruguyo]] [[José Batlle y Ordóñez]], que estió [[Lista de presidents d'Uruguai|president d'Uruguai]] (n.[[1856]]).
* [[26 d'octubre]] - muere en [[Hamburgo]] l'[[historiador de l'arte]] [[Alemanya|alemán]] [[Aby Warburg]] (n.[[1866]]).
* [[28 d'octubre]] - muere en [[Roma]] ([[Italia]]) o [[politico]] [[Alemanya|alemán]] [[Bernhard von Bülow]], [[Canceller d'Alemanya]] en [[1900]]-[[1909]] (n.[[1849]]).
==== Noviembre ====
* [[24 de noviembre]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]]) o [[politico]] y [[periodista]] [[Francia|francés]] [[Georges Clemenceau]] (n.[[1841]]).
==== Aviento ====
* [[29 d'aviento]] - muere en [[Stuttgart-Bad Cannstatt]] ([[Baden-Wurtemberg]]) l'[[incheniero]] [[Alemanya|alemán]] [[Wilhelm Maybach]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1929 (muertes)|Muertes en 1929]].
* [[:Categoría:1929 (naixencias)|Naixitos en 1929]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1929}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
p93l6gn7kmd6rm14zerlplca1c2v1il
1956
0
5855
2478563
2469588
2026-09-27T01:53:08Z
RenatoGar
80073
2478563
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1953]] [[1954]] [[1955]] - '''1956''' - [[1957]] [[1958]] [[1959]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1940]] - '''[[Anyos 1950]]''' - [[Anyos 1960]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Michael connelly 2007.jpg|right|thumb|250px|O escritor y novelista estausunidense [[Michael Connelly]], naixiu lo [[21 de chulio]] de 1956.]]
[[Imachen:Cecilia Roth 2014 (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actriz archentina [[Cecilia Roth]], naixida l'8 d'agosto de 1956.]]
[[Imachen:David Caruso 2008.jpg|right|thumb|250px|L'actor y productor cinematografico estausunidense [[David Caruso]], naixiu o 7 de chnero de 1956.]]
[[Imachen:WendyCrewsonTIFFSept2011.jpg|right|thumb|250px|L'actriz y productora cinematografica canadiense [[Wendy Crewson]], naixida lo 9 de mayo de 1956.]]
[[Imachen:Character comedian charles e grapewin.gif|right|thumb|250px|L'actor y guionista estausunidense [[Charley Grapewin]], falleixiu lo 2 de febrero de 1956.]]
[[Imachen:JoanAllen2000TIFF.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Joan Allen]], qui naixió lo 20 d'agosto de 1956.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[1 de chinero]] - [[Sudán]], una antiga [[Colonias d'o Reino Uniu|colonia]] [[Reino Uniu|britanica]], se converte en un nuevo estau independient.
* [[11 d'abril]] - l'[[avogau]] y [[politico]] [[Tunicia|tunicián]] [[Habib Bourguiba]] se converte en [[Primer ministro de Tunicia|Primer ministro]] de [[Tunicia]].
* [[7 d'octubre]] - O [[papa]] [[Pío XII]] [[Beatificación|beatifica]] a lo papa [[Inocencio XI]].
* [[23 d'octubre]] - en [[Hongría]], prencipia la [[Revolución hongara de 1956]].
* [[24 d'octubre]] - o [[politico]] y [[economista]] [[Hongría|hongaro]] [[Imre Nagy]] se converte en nuevo [[Primer ministro d'Hongría|Primer ministro]] d'[[Hongría]].
* [[25 d'octubre]] - o [[politico]] [[Hongría|hongaro]] [[János Kádár]] se converte en [[Secretario cheneral d'o Partiu Socialista Obrero d'Hongría|Secretario cheneral]] d'o [[Partiu Socialista Obrero d'Hongría]].
* [[31 d'octubre]] - o Gubierno d'[[Imre Nagy]] anuncia que [[Hongría]] albandona lo [[Pacto de Varsovia]].
* [[1 de noviembre]] - o Gubierno d'[[Imre Nagy]] anuncia que [[Hongría]] se converte en un país independient entre los dos bloques en a [[Guerra Fría]].
* [[4 de noviembre]] - o [[politico]] [[Hongría|hongaro]] [[János Kádár]] se converte en [[Primer ministro d'Hongría|Primer ministro]] d'a [[Republica popular d'Hongría]], dimpués d'un [[golpe d'estau]] con l'aduya de l'[[Exercito Royo]].
* [[22 de noviembre]] - inauguración en [[Estocolmo]] d'os [[Chuegos Olimpicos d'Estocolmo 1956|Chuegos Olimpicos d'a XVI Olimpiada d'a era moderna]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[6 de chinero]] - naixencia en [[l'Abizanda]] ([[Sobrarbe]], [[provincia de Uesca]]) d'o [[politico]] y [[incheniero]] [[Aragón|aragonés]] [[Pedro Santorromán Lacambra]] (†[[2005]]).<ref>{{es}} [http://www.senado.es/solotexto/senadores/12919/ficha.html Ficha de Pedro Santorromán Lacambra] en a pachina web d'o [[Senau d'Espanya]].</ref>
* [[24 de chinero]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) d'a [[nadadora]] [[Chuegos Paralimpicos|paralimpica]] [[Aragón|aragonesa]] [[María Paz Monserrat]] (†[[2015]]).
* [[10 de marzo]] - naixencia en [[Echo]], [[Val d'Echo]], [[Chacetania]]) d'o [[politico]], [[cheografía|cheografo]] y [[profesor universitario]] [[Aragón|aragonés]] [[Javier Callizo Soneiro]].
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[3 de chinero]] - naixencia en [[Peekskill]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] (encara que educato en [[Australia]]) [[Mel Gibson]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000154/ Mel Gibson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[7 de chinero]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[David Caruso]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000325/ David Caruso] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[31 de chinero]] - naixencia en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]]) d'o [[politico]] y [[economista]] [[Catalunya|catalán]] [[Artur Mas]].
==== Marzo ====
* [[11 de marzo]] - naixencia en Salónica ([[Grecia]]) de l'[[arcebispe]] [[Grecia|griego]] [[Theodoros Kontidis]].
==== Abril ====
* [[12 d'abril]] - naixencia en [[L'Habana]] ([[Cuba]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]] y [[Productor cinematografico|productor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[cuba]]no [[Andy García]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm00004127 Andy García] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Mayo ====
* [[9 de mayo]] - naixencia en [[Hamilton (Ontario)|Hamilton]] ([[Ontario]], [[Canadá]]) de l'[[actriz]] y [[Productor cinematografico|productora cinematografica]] [[Canadá|canadiense]] [[Wendy Crewson]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0187724/ Wendy Crewson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chunio ====
* [[1 de chunio]] - naixencia en [[París]] ([[Isla de Francia]]) d'o [[escritor]], [[novelista]] y [[periodista]] [[Francia|francés]] [[Patrick Besson]].<ref>{{fr}} [http://www.alalettre.com/actualite/besson-bellesoeur.htm ''À la lettre: Belle-soeur, de Patrick Besson''].</ref>
* [[4 de chunio]] - naixencia en [[Harlem]] ([[Nueva York]], [[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Keith David]].
* [[6 de chunio]] - naixencia en [[Estocolmo]] d'o [[tenis]]ta [[Suecia|sueco]] [[Björn Borg]].
* [[27 de chunio]] - naixencia en [[New Braunfels]] ([[Texas]]) d'a [[cantautor]]a [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Leigh Nash]].
==== Chulio ====
* [[9 de chulio]] - naixencia en [[Concord (California)|Concord]] ([[California]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Tom Hanks]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000158/ Tom Hanks] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[15 de chulio]]
** - naixencia en [[Trafford|Old Trafford]] ([[Gran Manchester]], [[Anglaterra]]) d'o [[musico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Ian Curtis]].
** - naixencia en [[Brooklyn]] ([[Nueva York]]) d'o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Marky Ramone]], componente de ''[[Ramones]]''.
** - naixencia en [[Westbury (Nueva York)|Westbury]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Joe Satriani]], componente de ''[[Deep Purple]]''.
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[Nueva York]] d'o [[dramaturgo]] y [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Tony Kushner]].
* [[21 de chulio]] - naixencia en [[Philadelphia]] ([[Pennsilvania]]) d'o [[escritor]] y [[novelista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de [[Novela policiaca|novelas policiacas]] [[Michael Connelly]].
* [[31 de chulio]] - naixencia en [[Anniston (Alabama)|Anniston]] ([[Alabama]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Michael Biehn]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000299/ Michael Biehn] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Agosto ====
* [[4 d'agosto]] - naixencia en [[Codogno]] ([[Lombardía]]) de l'arquitecto y [[politico]] [[italia]]no [[Luigi Negri]].
* [[8 d'agosto]] - naixencia en [[Buenos Aires]] ([[Archentina]]) de l'[[actriz]] [[archentina]] [[Cecilia Roth]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0005386/ Cecilia Roth] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 d'agosto]] - naixencia en [[Rochelle (Illinois)|Rochelle]] ([[Illinois]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Joan Allen]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000260/ Joan Allen] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Setiembre ====
* [[26 de setiembre]] - naixencia en [[Salisbury (Maryland)|Salisbury]] ([[Maryland]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Linda Hamilton]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000157/ Linda Hamilton] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 de setiembre]] - naixencia en [[Londres]] de l'[[atleta]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Sebastian Coe]].
==== Octubre ====
* [[4 d'octubre]] - naixencia en [[Viena]] de l'[[actor]] [[austria]]co [[Christoph Waltz]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0910607 Ficha de Christoph Waltz] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[11 d'octubre]] - naixencia en [[Coronel Oviedo]] ([[Departamento de Caaguazú]], [[Paraguai]]) d'o [[politico]] [[paraguai|paraguayo]] [[Nicanor Duarte Frutos]], [[Lista de presidents de Paraguai|president de Paraguai]] en [[2003]]-[[2008]].
* [[15 d'octubre]] - naixencia en [[Chibraltar]] d'o [[politico]] [[chibraltar]]enyo [[Peter Caruana]].
* [[18 d'octubre]] - naixencia en [[Praga]] ([[Checoslovaquia]]) d'a [[chugadora de tenis]] [[Republica Checa|checa]] nacionalizata [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Martina Navratilova]].
* [[20 d'octubre]] - naixencia en [[Radcliffe]] ([[Lancashire]], [[Anglaterra]]) d'o [[director cinematografico|director]] y [[productor cinematografico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Danny Boyle]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000965/ Danny Boyle] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[21 d'octubre]] - naixencia en [[Beverly Hills (California)|Beverly Hills]] ([[California]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Carrie Fisher]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000402/ Carrie Fisher] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[23 d'octubre]] - naixencia en [[Detroit]] ([[Michigan]]) d'a [[cantaire]] de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dianne Reeves]].
* [[26 d'octubre]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]] y [[Productor cinematografico|productora cinematografica]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Rita Wilson]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001854/ Rita Wilson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[28 d'octubre]]
** - naixencia d'o [[politico]] [[Irán|iraní]] [[Mahmud Ahmadinejad]].
** - naixencia en [[Red Bank (Nueva Jersey)|Red Bank]] ([[Nueva Jersey]]) d'o [[cantaire]] y [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dave Wyndorf]], miembro de ''[[Monster Magnet]]''.
* [[29 d'octubre]] - naixencia en [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] d'o [[boxiador]] [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Wilfredo Gómez]].
==== Aviento ====
* [[30 d'aviento]]
** - naixencia en [[Aledo (Illinois)|Aledo]] ([[Illinois]]) d'a [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Suzy Bogguss]].
** - naixencia en [[Santiago de Chile]] de l'[[actriz]] [[chile]]na [[Claudia Di Girólamo]].
** - naixencia en [[Waterbury (Connecticut)|Waterbury]] ([[Connecticut]]) d'a [[cantaire]] y [[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Sheryl Lee Ralph]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[26 de chinero]] - muere en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) l'[[arquitecto]] [[Aragón|aragonés]] [[Miguel Ángel Navarro Pérez]] (n.[[1883]]).
=== Atros países ===
* - muere en [[Salamanca]] l'[[historiador]] [[José María Ramos Loscertales]].
==== Febrero ====
* [[2 de febrero]] - muere en [[Corona (California)|Corona]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Charley Grapewin]] (n.[[1869]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0335788/ Charley Grapewin] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[14 d'abril]] - muere en [[Santa Barbara (California)|Santa Barbara]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Austria|austro]]-[[Estaus Unius|estausunidense]] [[Christian Rub]] (n.[[1886]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0747759/ Christian Rub] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[26 d'abril]] - muere en [[Encino (California)|Encino]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Edward Arnold]] (n.[[1890]]).<ref>{{en}} [https://id.loc.gov/authorities/names/n86041352.html Edward Arnold] en a ''[[Library of Congress]]''.</ref>
==== Mayo ====
* [[8 de mayo]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) [[Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Fernández de Córdoba Campbell]], [[Lista de duques d'Íxar|duque]] d'[[Ducato d'Íxar|Íxar]] (n.[[1887]]).
==== Chunio ====
* [[11 de chunio]] - muere en [[Roma]] o [[escritor]] [[italia]]no [[Corrado Alvaro]].
==== Agosto ====
* [[11 d'agosto]] - muere en [[Springs (Nueva York)|Springs]] ([[Nueva York]]) o [[pintor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jackson Pollock]] (n.[[1912]]).
* [[14 d'agosto]]
** - muere en [[Berlín Este]] ([[Republica Democratica Alemana]], hue [[Berlín]] en [[Alemanya]]) o [[escritor]], [[dramaturgo]], [[poeta]] y [[director teatral]] [[Alemanya|alemán]] [[Bertolt Brecht]] (n.1956).
** - muere en [[Enzweihingen]] ([[Baden-Wurtemberg]], [[Alemanya]]) o [[diplomatico]] [[Alemanya|alemán]] [[Konstantin von Neurath]] (n.[[1873]]).
* [[16 d'agosto]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Hongría|hongaro]] [[Bela Lugosi]] (†[[1882]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000509/ Bela Lugosi] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Setiembre ====
* [[26 de setiembre]] - muere en [[Saint-Amour (Jura)|Saint-Amour]] ([[Jura (departamento)|Jura]], [[Franco Condau]]) l'[[historiador]] [[Francia|francés]] [[Lucien Febvre]] (n.[[1878]]).
* [[27 de setiembre]]
** - muere en [[Oxford]] ([[Oxfordshire]], [[Anglaterra]]) o [[compositor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Gerald Finzi]] (n.[[1901]]).
** - muere en [[Galveston]] ([[Texas]]) a [[Esporte|esportista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Babe Didrikson Zaharias]] (n.[[1911]]).
* [[29 de setiembre]] - muere en a [[Zona d'a Canal de Panamá]] ([[Panamá]]) o [[militar]] y [[politico]] [[Nicaragua|nicaragüense]] [[Anastasio Somoza García]], [[Lista de presidents de Nicaragua|president]] de [[Nicaragua]] en [[1937]]-[[1947]] (n.[[1896]]).
==== Octubre ====
* [[2 d'octubre]] - muere en [[Santa Monica (California)|Santa Monica]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Bancroft (actor)|George Bancroft]] (n.[[1882]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0051628/ George Bancroft] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[12 d'octubre]] - muere en [[Roma]] o [[compositor]] [[italia]]no [[Lorenzo Perosi]] (n.[[1872]]).
* [[17 d'octubre]] - muere en [[Londres]] l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Anne Crawford]] (n.[[1920]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0186700 Anne Crawford] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 d'octubre]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) o [[escritor]] [[País Basco|basco]] [[Pío Baroja]].
==== Noviembre ====
* [[5 de noviembre]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) o [[pianista]] de [[jazz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Art Tatum]] (n.[[1909]]).
* [[12 de noviembre]] - muere en l'exilio en [[París]] ([[Francia]]) o [[medico]] y [[politico]] [[Espanya|espanyol]] [[Juan Negrín]], president d'a [[Segunda Republica Espanyola|Segunda Republica]].
==== Aviento ====
* [[5 d'aviento]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]]) l'[[atleta]] [[Francia|francés]] [[Louis Segondi]] (†[[1878]]).<ref>{{en}} [https://www.olympedia.org/athletes/68498 Louis Segondi en os Chuegos Olimpicos].</ref>
* [[29 d'aviento]] - muere l'[[actriz]] [[Dinamarca|danesa]] [[Betty Helsengreen]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1956 (muertes)|Muertes en 1956]].
* [[:Categoría:1956 (naixencias)|Naixius en 1956]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1956}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
4p7cmmzlc4tj5kz0kna3y4sl80a9e0g
1974
0
5872
2478559
2478241
2026-09-27T01:51:27Z
RenatoGar
80073
2478559
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1971]] [[1972]] [[1973]] - '''1974''' - [[1975]] [[1976]] [[1977]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1960]] - '''[[Anyos 1970]]''' - [[Anyos 1980]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Eva Mendès 66ème Festival de Venise (Mostra).jpg|right|thumb|250px|L'actriz y modelo estausunidense [[Eva Mendes]], naixida lo [[5 de marzo]] de 1974.]]
[[Imachen:Joaquin Phoenix (2005).jpg|right|thumb|250px|L'actor portorriquenyo [[Joaquin Phoenix]], naixiu lo [[28 d'octubre]] de 1974.]]
[[Imachen:Jazz musician Duke Ellington.JPEG|right|thumb|250px|O musico de jazz y compositor estausunidense [[Duke Ellington]], muerto lo [[24 de mayo]] de 1974.]]
[[Imachen:Amber Valletta 2009.jpg|right|thumb|250px|A modelo y actriz estausunidense [[Amber Valletta]], naixida lo 9 de febrero de 1974.]]
[[Imachen:Matthew Macfadyen 2019.jpg|right|thumb|250px|L'actor britanico [[Matthew Macfadyen]], naixiu lo 17 d'octubre de 1974.]]
[[Imachen:Joaquín Palacín Eltoro.jpg|right|thumb|250px|O politico aragonés [[Joaquín Palacín Eltoro]], naixiu lo 5 de chulio de 1974.]]
[[Imachen:Eva_Valle_Maestro,_Gubierno_2026.jpg|right|thumb|250px|A politico aragonesa [[Eva Valle Maestro]], qui naixió lo 2 de mayo de 1974.]]
[[Imachen:Ary Abittan avp 2014.jpg|right|thumb|250px|L'actor francés [[Ary Abittan]], naixiu lo 31 de chinero de 1974.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[19 d'octubre]] - devantadera oficial d'a [[Ciudat Esportiva d'o Real Zaragoza]].
=== Atros países ===
==== Febrero ====
* [[7 de febrero]] - [[Grenada]], una antiga [[Colonias d'o Reino Uniu|colonia]] [[Reino Uniu|britanica]], se converte en un nuevo estau independient.
==== Abril ====
* [[25 d'abril]] - o [[militar]] y [[politico]] [[Portugal|portugués]] [[António de Spínola]] se converte en nuevo [[Lista de primers ministros de Portugal|primer ministro de Portugal]].
==== Mayo ====
* [[15 de mayo]] - o [[militar]] y [[politico]] [[Portugal|portugués]] [[António de Spínola]] se converte en nuevo [[Lista de presidents de Portugal|president de Portugal]].
* [[16 de mayo]] - o [[politico]] y [[economista]] [[Alemanya|alemán]] [[Helmut Schmidt]] se converte en o nuevo [[canciller d'Alemanya]].
==== Chulio ====
* [[15 de chulio]] - [[golpe d'estau]] en [[Chipre]] organizato por sectors partidarios d'a ''[[Enosis]]'', a unión de Chipre con [[Grecia]], que derroca a l'arzebispe [[Makarios III|Makarios]], president d'o país.
* [[20 de chulio]] - en [[Grecia]], cayida d'a [[dictadura]] d'o [[Rechimen d'os Coronels]].
* [[24 de chulio]] - l'[[Exercito turco|exercito]] [[Turquía|turco]], a los 9 días d'o [[golpe d'estau]] pro-[[Grecia|griego]] en [[Chipre]], invade lo norte d'ixa isla.
==== Agosto ====
* [[7 d'agosto]] - l'[[avogau]] y [[politico]] [[colombia]]no [[Alfonso López Michelsen]] se converte en o nuevo [[president de Colombia]].
* [[9 d'agosto]] - dimpués d'a dimisión de [[Richard Nixon]] por o caso ''[[Watergate]]'', [[Gerald Ford]] pren posesión como 38<sup>eno</sup> [[President d'os Estaus Unius|president]] d'os [[Estaus Unius]].
* [[14 d'agosto]] - [[Grecia]] albandona a estructura militar de l'[[Organización d'o Tractau de l'Atlantico Norte]] en protesta por a ocupación por [[Turquía]] d'o norte de [[Chipre]].<ref>[http://www.nato.int/docu/update/70-79/1974e.htm NATO Update 1974].</ref>
==== Setiembre ====
* [[10 de setiembre]] - [[Portugal]] reconoix a independencia de [[Guinea Bissau]].
==== Octubre ====
* [[8 d'octubre]] - creyación en [[Mexico]] d'o [[Estaus federaus de Mexico|estau federau]] de [[Baixa California Sud]].
* [[19 d'octubre]] - [[Niue]], una dependencia de [[Nueva Zelanda]] y antiga [[Colonias d'o Reino Uniu|colonia]] [[Reino Uniu|britanica]], se converte en un estato independient.
==== Aviento ====
* [[9 d'aviento]] - o [[politico]] [[Takeo Miki]] se converte en nuevo [[Primer ministro de Chapón|primer ministro]] de [[Chapón]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[2 de mayo]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) d'a [[politico|politica]] [[Aragón|aragonesa]] [[Eva Valle Maestro]].
* [[3 de chulio]] - naixencia en [[Andorra (Teruel)|Andorra]] ([[Andorra-Sierra d'Arcos]]) d'a [[Politico|politica]], [[pedagoga]] y [[sindicalista]] [[Aragón|aragonésa]] [[Yolanda Casaús]].<ref>[http://www.20minutos.es/noticia/357511/candidatos/congreso/teruel/ 20minutos.es], 5 de marzo de 2008.</ref>
* [[5 de chulio]] - naixencia en [[Uesca]] ([[Plana de Uesca]]) d'o [[politico]] [[Aragón|aragonés]] [[Joaquín Palacín Eltoro]] (†[[2026]]).
* [[16 d'agosto]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'o [[boxiador]] [[Aragón|aragonés]] [[José Antonio López Bueno]].<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20140417000416/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=8260&cat=boxer Biografía esportiva de José Antonio López Bueno en Boxrec].</ref>
* [[10 d'aviento]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) d'o [[chugador de baloncesto|chugador]] de [[basketbol]] [[Aragón|aragonés]] [[Rogelio Legasa]].
=== Atros países ===
* - naixencia en [[Tarragona]] d'o [[escritor]] [[Ferrán Marín Ramos]].
==== Chinero ====
* [[30 de chinero]] - naixencia en [[Hwlffordd]] ([[Sir Benfro]]) de l'[[actor]] [[Galas|galés]] [[Christian Bale]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000288 Christian Bale] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[31 de chinero]] - naixencia en [[París]] ([[Isla de Francia]], [[Francia]]) de l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Ary Abittan]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es/name/nm2987278/ Ary Abittan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Febrero ====
* [[9 de febrero]] - naixencia en [[Tucson]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]]) d'a [[modelo]] y [[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Amber Valletta]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0005520/ Amber Valletta] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Marzo ====
* [[5 de marzo]] - naixencia en [[Miami]] ([[Florida]]) de l'[[actriz]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[cuba]]no [[Eva Mendes]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0578949 Eva Mendes] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 de marzo]] - naixencia en [[Washington, DC]] de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Alyson Hannigan]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0004989 Alyson Hannigan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[1 d'abril]] - naixencia en [[Cecina]] ([[provincia de Livorno]], [[Toscana]]) d'o [[ciclista]] [[italia]]no [[Paolo Bettini]].
* [[28 d'abril]] - naixencia en [[Alcobendas]] ([[Comunidat de Madrit|Madrit]]) de l'[[actriz]] [[Espanya|espanyola]] [[Penélope Cruz]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0004851/ Penélope Cruz] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Mayo ====
* [[28 de mayo]] - naixencia en [[París]] ([[Isla de Francia]]) de l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Romain Duris]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0244151 Romain Duris] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chulio ====
* [[16 de chulio]] - naixencia en [[Seattle]] ([[Washington (estau)|Washington]]) d'o [[musico]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jeremy Enigk]].
* [[22 de chulio]] - naixencia en [[Münster]] ([[Alemanya Occidental]]) de l'[[actriz]] [[Alemanya|alemana]] [[Franka Potente]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0004376/ Franka Potente] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 de chulio]] - naixencia en [[Bilbao]] d'a [[escritora]] [[País Basco|basca]] [[Laura Espido Freire]].
* [[30 de chulio]] - naixencia en [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]] ([[Nebraska]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Hilary Swank]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0005476 Hilary Swank] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Agosto ====
* [[14 d'agosto]] - naixencia en [[Alicant]] ([[País Valenciano]]) de l'[[escritor]] [[Espanya|hispano]]-[[Alemanya|alemán]] [[Artur Balder]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Artur/Balder/triunfa/narrativa/infantil/debuta/historica/elpepicul/20060610elpepicul_5/Tes/ ''Artur Balder triunfa en la narrativa infantil y debuta en la histórica''], en o diario ''El País''.</ref>
==== Octubre ====
* [[17 d'octubre]] - naixencia en [[Great Yarmouth]] ([[Norfolk]], [[Anglaterra]]) de l'[[actor]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Matthew Macfadyen]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0532193/ Matthew Macfadyen] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[23 d'octubre]] - naixencia en [[Enschede]] ([[Overijssel]]) d'o [[futbolista]] [[Países Baixos|neerlandés]] [[Sander Westerveld]].
* [[28 d'octubre]]
** - naixencia en [[San Juan (Puerto Rico)|San Juan]] de l'[[actor]] [[Puerto Rico|portorriquenyo]] [[Joaquin Phoenix]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001618/ Joaquin Phoenix] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - naixencia en [[Vranje]] ([[Yugoslavia]]) d'o [[futbolista]] [[Serbia|serbio]] [[Dejan Stefanović]].
==== Aviento ====
* [[30 d'aviento]]
** - naixencia en [[Mar del Plata]] ([[Archentina]]) de l'[[actriz]] [[Espanya|espanyola]] [[María Esteve]].
** - naixencia en [[Dakar]] d'o [[futbolista]] [[senegal]]és [[Khalilou Fadiga]].
** - naixencia en [[Malmö]] ([[Escania]]) de l'[[actriz]] [[Suecia|sueca]] [[Johanna Sällström]].
* [[31 d'aviento]]
** - naixencia en [[Herentals]] ([[Flandres]]) d'o [[ciclista]] [[Belchica|belga]] [[Mario Aerts]].
** - naixencia en [[Perth]] ([[Australia de l'Ueste]]) de l'[[actriz]] [[australia]]na [[Kate Beahan]].
** - naixencia en [[Salvador]] ([[Bahía (Brasil)|Bahía]]) d'o [[piloto automovilistico]] [[brasil]]ero [[Tony Kanaan]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[18 d'abril]] - muere en [[Zaragoza]] ([[comarca de Zaragoza]]) l'[[avogau]], [[empresario]] y [[politico]] [[Aragón|aragonés]] [[Cesáreo Alierta Perela]] (n.[[1909]]).
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[3 de chinero]] - muere en [[Punta Ala]] (en [[Castiglione della Pescaia]], [[Toscana]]) l'[[actor]] [[italia]]no [[Gino Cervi]] (n.[[1901]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0148974 Gino Cervi] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[6 de chinero]] - muere en [[Cuernavaca]] ([[Morelos]]) o [[pintor]], [[politico]] y [[militar]] [[Mexico|mexicano]] [[David Alfaro Siqueiros]] (n.[[1896]]).
==== Marzo ====
* [[2 de marzo]] - muere executau en [[Barcelona]] l'[[Anarquismo|anarquista]] [[Catalunya|catalán]] [[Salvador Puig Antich]].
==== Abril ====
* [[2 d'abril]] - muere en [[París]] ([[Isla de Francia]]) o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Georges Pompidou]], [[President d'a Republica Francesa|president]] y [[Primer ministro de Francia|primer ministro]] de [[Francia]] (n. [[1911]]).
==== Mayo ====
* [[24 de mayo]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) o [[musico]] ([[piano]]) y [[compositor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de ''[[jazz]]'' [[Duke Ellington]] (n.[[1899]]).
* [[25 de mayo]] - muere en [[Van Nuys (California)|Van Nuys]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]], [[Productor cinematografico|productor]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Donald Crisp]] (n.[[1882]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0187981/ Donald Crisp] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Chunio ====
* [[9 de chunio]] - muere en [[Madrit]] ([[Espanya]]) o [[escritor]], [[politico]] y [[diplomatico]] [[Guatemala|guatemalo]] [[Miguel Ángel Asturias]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1967]] (n.[[1899]]).
* [[18 de chunio]] - muere en [[Moscú]] ([[Unión Sovietica]], hue [[Rusia]]) o [[militar]] y [[politico]] [[Rusia|ruso]] d'ideolochía [[Comunismo|comunista]] [[Georgi Zhukov]] (n.[[1896]]).
==== Chulio ====
* [[1 de chulio]] - muere en [[Buenos Aires]] o [[militar]] y [[politico]] [[Archentina|archentino]] [[Juan Domingo Perón]], [[Lista de presidents d'Archentina|president]] d'Archentina en [[1946]]-[[1955]] y en [[1973]]-1974 (n.[[1895]]).
* [[11 de chulio]] - muere en [[Estocolmo]] ([[Suecia]]) o [[escritor]], [[novelista]], [[poeta]] y [[dramaturgo]] [[Suecia|sueco]] [[Pär Lagerkvist]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] (n.[[1891]]).
* [[14 de chulio]] - muere en [[Washington, DC]] o militar [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Carl Spaatz]], que destacó en a [[Segunda Guerra Mundial]] y estió chefe d'a ''[[United States Air Force]]''.
* [[29 de chulio]] - muere en [[Múnich]] ([[Bavera]]) o [[escritor]] y [[poeta]] [[Alemanya|alemán]] [[Erich Kästner]] (n.[[1899]]).
==== Setiembre ====
* [[21 de setiembre]] - muere en [[Oxnard]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Walter Brennan]] (n.[[1894]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000974 Walter Brennan] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Octubre ====
* [[9 d'octubre]]
** - muere en [[Ciudat de Mexico]] ([[Mexico]]) l'[[historiador]], [[prehistoriador]] y [[catedratico]] [[Catalunya|catalán]] [[Pere Bosch Gimpera]] (n.[[1891]]).
** - muere en [[Hildesheim]] ([[Baixa Saxonia]]) o [[empresario]] [[Alemanya|alemán]] [[Oskar Schindler]], ''[[Chusto entre las nacions]]'' por o suyo papel mientres de l'[[Holocausto]] en a [[Segunda Guerra Mundial]] (n.[[1908]]).
* [[23 d'octubre]] - muere en [[Budapest]] ([[Hongría]]) o [[escritor]] y [[guionista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] d'orichen [[Hongría|hongaro]] [[Melchior Lengyel]] (n.[[1880]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0501872/ Melchior Lengyel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[13 de noviembre]] - muere en [[Neuilly-sur-Seine]] ([[Altos d'o Sena]], [[Francia]]) o [[director cinematografico]] [[italia]]no [[Vittorio de Sica]] (n.[[1901]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001120 Vittorio de Sica] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1974 (muertes)|Muertes en 1974]].
* [[:Categoría:1974 (naixencias)|Naixius en 1974]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1974}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
67k58odomfvxebwy3u9yo9hqc0ijhzs
1975
0
5873
2478551
2476517
2026-09-27T01:35:25Z
RenatoGar
80073
2478551
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[1972]] [[1973]] [[1974]] - '''1975''' - [[1976]] [[1977]] [[1978]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1960]] - '''[[Anyos 1970]]''' - [[Anyos 1980]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XIX]] - '''[[Sieglo XX]]''' - [[Sieglo XXI]]
|}
[[Imachen:Dax Shepard Paleyfest 2013.jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Dax Shepard]], naixiu lo [[2 de chinero]] de 1975, en una imachen de [[2013]].]]
[[Imachen:Carlos Sastre.jpg|right|thumb|250px|O ciclista madrilenyo [[Carlos Sastre]], naixiu lo [[22 d'abril]] de 1975, en una imachen de [[2007]] mientres o [[Tour de Romandía]].]]
[[Imachen:Angelina Jolie.jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Angelina Jolie]], naixida lo [[4 de chunio]] de 1975.]]
[[Imachen:Marion Cotillard (July 2009) 1.jpg|right|thumb|250px|L'actriz francesa [[Marion Cotillard]], naixida lo [[30 de setiembre]] de 1975.]]
[[Imachen:Selassie restored.jpg|right|thumb|250px|O rei [[Haile Selassie]] d'Etiopia, muerto lo [[27 d'agosto]] de 1975.]]
[[Imachen:Malaga Film Festival 2025 - Juan Diego Botto-2 (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actor, director cinematografico y guionista archentino [[Juan Diego Botto]], naixiu lo 29 d'agosto de 1975.]]
[[Imachen:Jsc2023e0016434_alt.jpg|right|thumb|250px|L'astronauta estausunidense [[Reid Wiseman]], naixiu l'11 de noviembre de 1975.]]
[[Imachen:Casey Affleck at the Manchester by the Sea premiere (30199719155) (cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actor, actor de voz y productor cinematografico estausunidense [[Casey Affleck]], naixiu lo 12 d'agosto de 1975.]]
[[Imachen:Marjorie Main.jpg|right|thumb|250px|L'actriz y cantaire estausunidense [[Marjorie Main]], qui morió lo 10 d'abril de 1975.]]
[[Imachen:Frank_Rubio_Artemis_III_(portrait_crop).jpg|right|thumb|250px|L'astronauta estausunidense [[Francisco Carlos Rubio]], qui naixió l'11 d'aviento de 1975.]]
[[Imachen:Julie Ann Emery 2017 San Diego Comic-Con (3x4 cropped).jpg|right|thumb|250px|L'actriz estausunidense [[Julie Ann Emery]], naixida lo 16 de chinero de 1975.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[5 de chulio]] - [[Cabo Verde]], una antiga [[Colonias de Portugal|colonia]] de [[Portugal]], se converte en un estau independient.
* [[16 de setiembre]] - [[Australia]] reconoixe a independencia de [[Papua y Nueva Guinea]].
* [[25 de noviembre]] - [[Surinam]] se converte en independient d'os [[Países Baixos]].
* [[28 de noviembre]] - [[Timor Oriental]] proclama a suya independencia de [[Portugal]].
* [[2 d'aviento]] - o rei de [[Laos]], [[Savang Vatthana]], abdica dimpués d'o [[golpe d'estau]] d'o ''[[Panthet Lao]]''.
== Naixencias ==
=== Aragón ===
* [[23 de chinero]] - naixencia en [[Uesca]] ([[Plana de Uesca]]) d'a [[politico|politica]] [[Aragón|aragonesa]] [[Carmen María Susín Gabarre]].
* [[24 de febrero]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) de l'[[actriz]] [[Aragón|aragonesa]] [[Laura Gómez-Lacueva]] (†[[2023]]).<ref>{{es}} [https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a43465930/laura-gomez-lacueva-muerte-la-que-se-avecina-el-pueblo-javier-fesser/ ''Muere a los 48 años Laura Gómez-Lacueva, actriz de "La que se avecina" y "El pueblo"''], en a revista ''[[Fotogramas]]''.</ref>
* [[17 d'agosto]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]], [[Aragón]]) de [[Luis Carlos Cuartero]], [[futbolista]] [[Aragón|aragonés]], chugador d'o [[Real Zaragoza]].
* [[20 d'agosto]] - naixencia en [[Fuent de Xalón]] ([[Campo de Borcha]], [[Aragón]]) d'os [[atleta]]s [[Aragón|aragoneses]] [[Carlos García Gracia]] y [[Roberto García Gracia]].
* [[29 d'aviento]] - naixencia en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]]) de [[Natación|nadadora]] [[Chuegos Paralimpicos|paralimpica]], [[Politico|politica]] y [[escritora]] [[Aragón|aragonesa]] [[Teresa Perales]].
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[2 de chinero]] - naixencia en [[Milford (Michigan)|Milford]] ([[Michigan]]) de l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Dax Shepard]].
* [[16 de chinero]] - naixencia en [[Crossville (Tennessee)|Crossville]] ([[Tennessee]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Julie Ann Emery]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm1024264/ Julie Ann Emery] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Febrero ====
* [[3 de febrero]] – naixencia en [[Melbourne]] ([[Victoria (Australia)|Victoria]]) de l'actriz y cantaire [[australia]]na [[Natalie Imbruglia]].
* [[8 de febrero]] - naixencia en [[Leganés]] ([[Comunidat de Madrit]]) d'o [[futbolista]] [[Espanya|espanyol]] [[José María Movilla]].
==== Marzo ====
* [[15 de marzo]] - naixencia en [[Corpus Christi (Texas)|Corpus Christi]] ([[Texas]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Eva Longoria Parker]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0519456 Eva Longoria Parker] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[24 de marzo]] - naixencia en [[Annecy]] ([[Alta Saboya]], [[Roine-Alpes]]) de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Frédérique Bel]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm1078628 Frédérique Bel] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[3 d'abril]] - naixencia en [[Boston]] ([[Massachusetts]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de [[cine porno]] [[Tyler Faith]].<ref>{{en}} [http://www.adultfilmdatabase.com/actor.cfm?actorid=32244 Tyler Faith] en [[Adult Film Database]].</ref>
* [[8 d'abril]] - naixencia en [[Den Haag]] ([[Holanda Meridional]]) d'a [[cantaire]] [[Países Baixos|neerlandesa]] [[Anouk]].
* [[10 d'abril]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actriz]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Marjorie Main]] (†[[1890]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0537685/ Marjorie Main] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[22 d'abril]] - naixencia en [[Leganés]] ([[Comunidat de Madrit]]) d'o [[ciclista]] [[Espanya|espanyol]] [[Carlos Sastre]].
* [[26 d'abril]] - naixencia en [[Des Moines]] ([[Iowa]]) d'o [[musico]] y [[productor musical]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Joey Jordison]].
==== Mayo ====
* [[20 de mayo]] - naixencia en [[Vilanova i la Geltrú]] ([[Garraf]], [[Catalunya]]) d'o [[ciclista]] [[Catalunya|catalán]] [[Isaac Gálvez]] (†[[2006]]).
==== Chunio ====
* [[4 de chunio]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Angelina Jolie]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001401 Angelina Jolie] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[25 de chunio]] - naixencia en [[Leida]] ([[Segrián]]) d'o [[chugador de tenis|chugador]] de [[tenis]] [[Catalunya|catalán]] [[Albert Costa]].
==== Chulio ====
* [[6 de chulio]] - naixencia en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) d'o [[musico]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[50 Cent]].
* [[16 de chulio]]
** - naixencia en [[São Paulo]] d'a [[modelo]] y [[actriz]] [[brasil]]era [[Ana Paula Arósio]].
** - naixencia en [[Bree]] ([[Limburgo (Belchica)|Limburgo]]) d'o [[piloto automovilistico]] [[Belchica|belga]] [[Bas Leinders]].
* [[18 de chulio]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) d'o [[musico]] ([[guitarrista]]) [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Daron Malakian]], miembro de ''[[System of a Down]]''.
* [[26 de chulio]] - naixencia en [[Oxford]] ([[Oxfordshire]], [[Anglaterra]], [[Reino Uniu]]) d'a [[Politico|politica]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Liz Truss]].<ref>{{es}} [https://www.elindependiente.com/internacional/2022/09/04/liz-truss-la-imitadora-de-margaret-thatcher/ ''Liz Truss, la imitadora de Margaret Thatcher''] en ''[[El Independiente]]''.</ref>
==== Agosto ====
* [[12 d'agosto]] - naixencia en [[Falmouth (Massachusetts)|Falmouth]] ([[Massachusetts]], [[Estaus Unius]]) de l'[[actor]], [[actor de voz]] y [[productor cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Casey Affleck]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0000729/ Casey Affleck] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[29 d'agosto]] - naixencia en [[Buenos Aires]] ([[Archentina]]) de l'[[actor]], [[director cinematografico]] y [[guionista]] [[Archentina|archentino]] [[Juan Diego Botto]].<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0098709/ Juan Diego Botto] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Setiembre ====
* [[20 de setiembre]] - naixencia en [[Roma]] de l'[[actriz]], [[guionista]] y [[directora cinematografica]] [[italia]]na [[Asia Argento]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000782 Asia Argento] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[22 de setiembre]] - naixencia en [[Pamplona]] d'o [[futbolista]] [[Navarra|navarro]] [[Javier López Vallejo]].
* [[30 de setiembre]] - naixencia en [[París]] de l'[[actriz]] [[Francia|francesa]] [[Marion Cotillard]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0182839/ Marion Cotillard] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Octubre ====
* [[5 d'octubre]] - naixencia en [[Reading (Berkshire)|Reading]] ([[Berkshire]], [[Anglaterra]]) de l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] [[Kate Winslet]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000701/ Kate Winslet] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[12 d'octubre]] - naixencia en [[Los Angeles]] ([[California]]) de l'[[atleta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Marion Jones]].
* [[14 d'octubre]] -
** - naixencia en [[Farmersville]] ([[Pennsilvania]], [[Estaus Unius]]) d'o [[ciclista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Floyd Landis]].
** - naixencia en [[Sogamoso]] ([[Boyacá]], [[Colombia]]) d'o [[ciclista]] [[colombia]]no [[Iván Parra]].
* [[22 d'octubre]]
** - naixencia en [[l'Alcúdia]] ([[Ribera Alta]]) d'o [[futbolista]] [[País Valenciano|valenciano]] [[Andrés Palop]].<ref>[http://www.lfp.es/historico/primera/plantillas/historial.asp?jug=6627 Ficha d'Andrés Palop] en a pachina web d'a [[Liga de Fútbol Profesional]].</ref>
** - naixencia en [[As Neves]] ([[provincia de Pontevedra]]) d'o [[futbolista]] [[Galicia|gallego]] [[Míchel Salgado]].
* [[23 d'octubre]] - naixencia en [[Fullerton (California)|Fullerton]] ([[California]]) d'o [[basketbolista]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Keith Van Horn]].
* [[26 d'octubre]] - naixencia en [[Madrit]] d'o [[poeta]] [[Espanya|espanyol]] [[Carlos Pardo]].
* [[27 d'octubre]] - naixencia en [[Alanzón]] ([[Orne]], [[Normandía]]) de l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Lorànt Deutsch]].<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0222088/ Lorànt Deutsch] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Noviembre ====
* [[2 de noviembre]] - naixencia en [[Lesaca]] ([[Cinco Villas (Navarra)|Cinco Villas]], [[Navarra]]) d'a [[presentador]]a de [[televisión]] y [[periodismo|periodista]] [[navarra]] [[Estitxu Fernández]].
* [[8 de noviembre]] - naixencia en [[el Puerto de Santa María]] ([[Provincia de Cádiz|Cádiz]]) d'o [[futbolista]] [[Andalucía|andaluz]] [[José Manuel Pinto Colorado]].
* [[11 de noviembre]] - naixencia en [[Baltimore]] ([[Maryland]], [[Estaus Unius]]) de l'[[astronauta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Reid Wiseman]].
* [[14 de noviembre]] - naixencia en [[Fontana (California)|Fontana]] ([[California]]) d'o [[musico]], [[Productor musical|productor]] y [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Travis Barker]].
==== Aviento ====
* [[11 d'aviento]] - naixencia en [[Los Ángeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) de l'[[astronauta]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Francisco Carlos Rubio]].
* [[13 d'aviento]] - naixencia en [[San Diego (California)|San Diego]] ([[California]]) d'o [[musico]] y [[cantaire]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de [[musica rock]] [[Tom DeLonge]].
* [[16 d'aviento]] - naixencia en [[Mont-reyal (Canadá)|Mont-reyal]] ([[Quebec]]) d'o [[cantaire]] y [[musico]] [[Canadá|canadiense]] [[Benjamin Kowalewicz]], cantaire y líder d'o grupo de [[musica rock]] canadiense ''[[Billy Talent]]''.
* [[30 d'aviento]]
** - naixencia en [[Sydney]] ([[Nueva Galas d'o Sud]]) d'o [[futbolista]] [[australia]]no [[Scott Chipperfield]].
** - naixencia en [[Cypress]] ([[California]]) d'o chugador de [[golf]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Tiger Woods]].
* [[31 d'aviento]] - naixencia en [[Tampere]] ([[Pirkanmaa]]) d'o [[futbolista]] [[Finlandia|finés]] [[Toni Kuivasto]].
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[21 de marzo]] - muere en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]]) o [[galerista]] [[Aragón|aragonés]] [[Víctor Bailo Solana]] (n.[[1914]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811153200/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=1768 ''Víctor Bailo Solana''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
* [[26 de chunio]]
** - muere en [[Roma]] ([[Italia]]) o [[sacerdot]] [[Aragón|aragonés]] [[Jose María Escrivá de Balaguer]], fundador en [[1928]] de l'[[Opus Dei]] y [[santo]] d'a [[Ilesia Catolica]] (n.[[1902]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110811150445/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=5066 ''José María Escrivá de Balaguer y Albás''] en a ''[[Gran Enciclopedia Aragonesa]]''.</ref>
** - muere en [[Caracas]] ([[Venezuela]]) lo [[mayestro]], [[politico]] y [[sindicalista]] [[Aragón|aragonés]] [[Manuel Latorre Salas]] (n.[[1913]]).
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[23 de chinero]] - muere en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]], [[Catalunya]]) l'[[actriz]] [[Catalunya|catalana]] [[Asunción Casal]] (n.[[1896]]).
* [[31 de chinero]] - muere en puesto desconoixiu l'[[atleta]] [[Republica Checa|checo]] especializau en cursas de [[marcha atletica]] [[Jan Plichta]] (n[[1891]]).
==== Febrero ====
* [[3 de febrero]] - muere en [[O Cairo]] ([[Echipto]]) l'[[actriz]], [[cantaire]] y [[musico]] [[Echipto|echipciana]] [[Umm Kulthum]].
==== Marzo ====
* [[8 de marzo]] - muere en [[Lancaster (California)|Lancaster]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]], [[director cinematografico]], [[productor cinematografico]], [[guionista]] y [[director de fotografía]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[George Stevens]] (n.[[1904]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0828419/ George Stevens] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 de marzo]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Susan Hayward]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001333 Susan Hayward] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[13 d'abril]]
** - muere asasinau en [[N'Djamena]] en un [[golpe d'estau]] lo [[politico]] [[chad]]ián [[François Tombalbaye]].
** - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Larry Parks]].
* [[14 d'abril]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Fredric March]], [[Premio Oscar|premios Oscar]] a lo [[Oscar a o Millor Actor|Millor Actor]] en [[1932]] y [[1947]] (n.[[1897]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0545298/ Fredric March] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Mayo ====
* [[28 de mayo]] - muere en [[Taipei]] ([[Republica Popular de China]]) o [[director cinematografico]] y [[actor]] [[Lung Chien]] (n.[[1916]])
==== Chunio ====
* [[4 de chunio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Evelyn Brent]] (n.[[1901]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0107574 ''Evelyn Brent''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[26 de chunio]] - muere en [[Guadalajara (Jalisco)|Guadalajara]] ([[Jalisco]], [[Mexico]]) lo [[politico]] y [[sindicalista]] [[Comunidat de Madrit|madrilenyo]] [[José Duque Cuadrado]] (†[[1908]]).
==== Agosto ====
* [[27 d'agosto]] - muere en [[Addis Abeba]] ([[Imperio d'Etiopia]], hue en [[Etiopia]]) o [[Lista de reis d'Etiopia|Rei de Reis]] d'[[Imperio d'Etiopia|Etiopia]] [[Haile Selassie]] (n.[[1892]]).
==== Setiembre ====
* [[20 de setiembre]] - muere en [[Ieras]] ([[Provenza-Alpes-Costa Azul]], [[Occitania]]) o [[poeta]] y [[diplomatico]] [[Francia|francés]] [[Saint-John Perse]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]] en [[1960]] (n.[[1887]]).
==== Octubre ====
* [[3 d'octubre]] - muere en [[París]] o [[politico]] [[Francia|francés]] [[Guy Mollet]], [[Lista de primers ministros de Francia|primer ministro]] de [[Francia]] en [[1956]]-[[1957]]. (n.[[1905]]).
* [[18 d'octubre]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Al Lettieri]] (n.[[1928]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0504803/ Al Lettieri] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[22 d'octubre]] - muere en [[York (Yorkshire)|York]] ([[Yorkshire]]) l'[[historiador]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Arnold J. Toynbee]] (n.[[1889]]).<ref>{{en}} [http://www.answers.com/topic/arnold-j-toynbee ''Arnold J. Toynbee''].</ref>
* [[24 d'octubre]] - muere en [[Saint-Cloud]] ([[Altos d'o Sena]], [[Isla de Francia]], [[Francia]]) o [[anarcosindicalista]] [[Espanya|espanyol]] [[Cipriano Mera Sanz]], qui mandó a [[14ena División (Exercito Popular Republicano)|14<sup>ena</sup> División]] de l'[[Exercito Popular Republicano]] demientres a [[Guerra Civil Espanyola]] (n.[[1897]]).
* [[28 d'octubre]] - muere o [[musico]] de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Oliver Nelson]].
* [[30 d'octubre]] - muere en [[Berlín]] ([[Republica Democratica Alemana]]) o [[fisico]] [[Alemanya|alemán]] [[Gustav Ludwig Hertz]], [[Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Fisica|Fisica]] en [[1925]] (n.[[1887]]).
==== Noviembre ====
* [[1 de noviembre]] - muere asasinau en [[Ostia]] ([[Lazio]]) o [[director cinematografico]], [[escritor]] y [[guionista]] [[italia]]no [[Pier Paolo Pasolini]] (n.[[1922]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001596 Pier Paolo Pasolini] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 de noviembre]] - muere en [[Madrit]] o [[dictador]] [[Espanya|espanyol]] [[Francisco Franco]].
==== Aviento ====
* [[4 d'aviento]] - muere en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) l'[[actriz]] [[Espanya|espanyola]] [[Guadalupe Muñoz Sampedro]] (n.[[1896]]).<ref>{{es}} [https://dbe.rah.es/biografias/69160/guadalupe-munoz-sampedro Guadalupe Muñoz Sampedro] en o ''[[Diccionario biográfico español]]''.</ref>
* [[9 d'aviento]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[William A. Wellman]] (n.[[1896]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0920074/ ''William A. Wellman''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:1975 (muertes)|Muertes en 1975]].
* [[:Categoría:1975 (naixencias)|Naixius en 1975]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1975}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
7iqf5b31oxz6pyrgftdwcc9a5y36m90
Vikingo
0
6639
2478602
2428336
2026-09-27T02:11:55Z
RenatoGar
80073
2478602
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Articlo 1000|-10}}
[[Imachen:Viking Expansion.svg|thumb|350px|Territorios y viaches d'os vikingos.]]
'''Vikingo'''{{DACC}} ye como se diz a los guerrers, piratas y saqueyadors medievals d'orichen [[pueblos escandinavos|escandinavo]]. En sentito muito amplo y en bels contextos s'aplica o termin ''vikingo'' a toz os [[norrens]], (habitadors d'os países escandinavos en l'[[alta Edat Meya]]), encara que no fuesen guerrers ni saqueyadors.
Son clamatos ''vikingos'' por o ''vik'' (badía protechita, en [[Luengas chermanicas|chermanico escandinavo]]). Tamién recibiban a denominación d' "hombres d'o norte" en as luengas chermanicas d'os [[francos]] y os [[pueblo saxón|saxons]], (''north men'', ''norse men'', ''nort manni''), orichinando a palabra romance "[[normandos|normand(o)]]" que dimpués se fació servir pa dicir un grupo etnico naixito en [[Normandía]] por fusión d'os vikingos y a población autoctona galorromana y franca.
En grupos mas o menos numerosos, os vikingos atacaban con os suyos [[barco]]s as costas [[Europa|europeas]] en os sieglos [[Sieglo VIII|VIII]]-[[Sieglo XI|XI]].
Os vikingos iban por os ríos de [[Francia]], [[Alemanya]] y [[Rusia]], conquerioron os territorios de l'antiga [[Rusia]], habitatos por [[pueblos eslaus|eslaus]] y [[finlandeses]] y sozmetioron [[Irlanda]] y [[Anglaterra]]. Tamién, a vegatas, atacaban a [[Mediterrania]].
== Pueblos vikingos ==
Bi heba tres grupos de vikingos:
* [[Daneses]]: Con una fuerte organización militar, feban escardas piratas rapedas, con a solo fin d'o botín. Yeran o pueblo mas numeroso. Viviban en [[Chutlandia]] y dominaban as rutas de comercio.
* [[Noruegos]]: Plegoron a [[Groenlandia]] y [[Islandia]].
* [[Suecos]]: Facioron grans viaches por toda [[Europa]] en os sieglos [[sieglo VIII|VIII]] y [[sieglo XI|XI]].
== Primeras incursions ==
Os [[vikingos]] noruegos arriboron en las [[Islas Shetland]] a principios d'o [[sieglo VIII]], establindo-se dimpués en as [[Islas Orcadas]] y [[Islas Hebridas]]. Estos archipelagos sirvioron como escala pa atras expedicions dimpués de ser colonizatos.<ref name="ReferenceA">[[Jean Sellier]]. ''Atlas de los pueblos de Europa Occidental''. Editorial Paidós. pp177</ref>
En zaguerías d'o [[sieglo VIII]] los noruegos s'expansionan por as costas d'a [[Mar d'Irlanda]] ocupando a [[Isla de Man]] y establindo-se en as costas d'o sud y este d'este mar. Ye un periodo en o que os monesterios irlandeses son sistematicament saqueyatos. Desnde as [[Islas Shetland]] plegoron a las [[Islas Feroe]] arredol de l'anyo [[800]]<ref name="ReferenceA"/>
== Mencions d'os vikingos en fuents aragonesas y navarras ==
Entre os pocos textos en navarro-aragonés que parlan d'os vikingos tenemos a ''"Grant Cronica d'Espanya"'' y a "''[[Cronica d'Espayna]]''" de [[García d'Eugui]] a on los mencionan como ''[[almochuces]]'' fendo servir a denominación arabe d'os vikingos que tamién aplicaban os musulmans a [[zoroastrismo|zoroastristas]] y [[paganismo|pagans]] en cheneral, tot en meyo d'unos parrafos con temas [[mitolochía celta|mitolochicos celtas]] como a "[[Batalla d'os árbols]]" y l'asalto a una torre en a costa:
{{cita|Apres algun tiempo q(ue) el rey Pirr(us) fue muerto los naturales espanyoles q(ue) eran e(n) espanya biuie(n) en diuision co(n)los geretanos / supiero(n) se por las t(ier)ras uezinas las diuisiones q(ue) entre ellos eran. & la ora los '''almoiuzes''' qui eran d(e)las yslas frias fiziero(n) grant armada & uiniero(n) en espanya enla p(ar)tida de gallicia & arribaro(n) enla [[A Coruña|Corunya]] los quales uinieron fraudolosame(n)t & dissimulada por que trayero(n) todos los [[Vaixiello|uaxiellos]] cubiertos de rama por que no fuessen uistos en(e)l espeio del far / & arribaron de nochi / & prisiero(n) la uilla. & p(r)isiero(n) el [[far]]. & crebaro(n) el espeio & de alli (con)quiriero(n) toda espanya. & tuuiero(n) la senyoria de espanya por .C.Lxxa.iij. anyos & aq(ue)llos poblaro(n) la çiudat de Tholedo & fiziero(n) hi un templo do adoraua(n) el fuego por lur dios / & fiziero(n) la cabeça de lur senyorio. & estos tractaro(n) mal toda espanya. & cruelme(n)t assi alos espanyoles naturales como alos que se dizie(n) geretanos qui eran poblados en Espanya Et poblaro(n) [[Sigüenza|Cigue(n)ça]] la uiella la q(u)al es dicha Muruiedro. la q(u)al fue poblada de unas ge(n)tes d(e)la ysla / q(ue) fue clamada Cigue(n)ça / q(ue) es enlas yslas frias. la q(u)al dentro a breu t(iem)po q(ue) fue poblada fue en gra(n)t grandeza de poblaçion. & fue en aquel t(iem)po la mayor çiudat q(ue) fues en espanya}}
En atros textos como a "''[[Cronica de los Conquiridors]]''" los mencionan como "normandos" (d'o [[idioma francico|francico]] ''nort(h)manni'', "hombres d'o norte") a l'igual que en atras luengas occidentals y sin ixe component mitolochico u lechendario.
{{cita|Et ap(re)s el Emp(er)ador ensemble con su fillo el Rey karles et co(n) Roldan p(r)incep dela Caualleria et con todo el otro ex(er)citu deuasto toda la [[Saxonia]] que es entre Guisara et el [[río Elba|Rio Albia]] fin ala mar occeana et subiugo los '''normandos''' qui corseauan la mar / Et por guarda et defension de aquellas p(ar)tidas constituyo nauilios en aq(ue)lla mar / et lexo alli Karles p(r)imogenito suyo Rey de G(er)mania et delos Ulcos et de Saxonia / con partida de su exercitu qui p(ro)curasse aq(ue)llas p(ar)tidas}}
En a "''[[Cronica d'Espayna]]''" de [[García d'Eugui]] tamién fan servir a denominación de "normandos" tractando-los a part d'os [[almochuces]] en campanyas bien testimoniatas:
{{cita|estonçe vinjero(n) '''de Norma(n)dia corredores por mar''' & fiziero(n) gra(n)t dayno con armas & con fuego enlos puertos despues pasaro(n) alle(n)t mar en Mauritanja et destruyero(n) la Ciudat de Bacor & Mayorq(ua)s. & Minorq(ua)s et [[Ibiza|Euiça]] et mataro(n) muchos moros. & despues consus nabes tornaro(n) asu tierra}}
{{cita|Jt(e)m enel .ij. ayno q(ue) regnara los '''norma(n)dos''' consu Rey [[Gundierno]] Ribaro(n) en Galicia destruyendo lo q(ue) fallaba(n) & plegaro(n) fasta Honagro & mataro(n) a don Sisimu(n)do q(ue) era ob(is)po de Santiago & al IIIº ayno qu(an)do qujsiero(n) tornar asu tierra con gana(n)çia Goncalbo Sanchez firio enlos p(r)ime(r)os enel no(m)bre de Santiago & vincio los & mato al rey & atoda su conpayna & q(ue)mo todas sus nabes}}
Esta denominación de "normando" no se fa servir guaire en historiografía actual pa referir-se a los vikingos porque s'aplica a los [[normandos]] baixo-medievals, o pueblo de luenga romanz orichinario de [[Normandía]] que intervinió en a historia d'o sud d'Italia y en as [[cruzatas]]. Por atra part orichinariament o termin ''nort(h)manni'' se referiba a los habitants d'o norte d'Europa u escandinavos independendientment de si se dedicaban a la [[piratería]] u no.
== Naus vikingas ==
[[Imachen:Wikingerschiff Oslo.jpg|250px|right|thumb| Drakkar en un museu d'Oslo.]]
As naus vikingas son conoixitas como ''[[drakkar]]s''. L'arqueolochía documenta como antes de tiempos d'os vikingos os [[norrens]] desarrolloron a suya tecnolochía de navegación. [[Tacito]] ya parlaba d'os barcos maniables sin vela d'os ''[[svear]]''. As estelas funerarias d'a isla de [[Götland]] amuestran a evolución d'as naus dende o sieglo VII a lo XI, encara millor conoixitos por as excavacions d'as tumbas de barco de Vendel y Valsgärde. En os sieglos VII y VIII se produció un progreso tecnico important que permitiría as celebres incursions d'os vikingos: milloró a [[carena (part d'o vaixiello)|carena]], construyioron [[casco (part d'o vaixiello)|cascos]] cubiertos, introducioron l'uso d'a [[vela (part d'o vaixiello)|vela]].<ref name="REFERENCEA">[[Nicole Périn]], ''Las culturas bárbaras en Europa oriental y septentrional'', texto que fa parte d'o ''Gran atlas de arqueología'' S.A EBRISA 1986. pp 114</ref>
Son un exponent d'as naus vikingas os drakkars d'as tumbas reyals d'[[Oseberg]] (850) y [[Gokstad]] (900), y tamién as naus funditas voluntariament en [[Rolskilde]] ([[Dinamarca]]).
== Bibliografía ==
* {{es}} Bo Bramsen, Christopher; Erkoreka, Anton. ''Los vikingos en la Península Ibérica''. Fundación Reina Isabel de Dinamarca, 2004. {{ISBN|978-87-7667-000-9}}.
* {{no}} L'Orsa, Vigdis. ''Blodige oppgjør: vikingene på den iberiske halvøy''. Kolofon, 2009. {{ISBN|978-82-300-0585-9}}.
* {{en}} Hollander, Lee Milton. ''The Saga of the Jómsvíkings''. University of Texas Press, 1955. {{ISBN|978-0-292-77623-4}}.
* {{en}} Sturluson, Snorri; Hollander, Lee Milton. ''Heimskringla: History of the Kings of Norway''. University of Texas Press, 1991. {{ISBN|978-0-292-73061-8}}.
== Referencias ==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
{{commonsart|Vikings|Vikingo}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Pueblos medievals d'Europa]]
bwgb68bf6ffrhrrpaeuj6xaecmzqn04
L'Abizanda
0
6972
2478592
2478377
2026-09-27T02:06:42Z
RenatoGar
80073
2478592
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo tracta sobre '''l'Abizanda'''. Ta altros usos de «Abizanda» se veiga '''[[Abizanda (desambigación)]]'''.''
{{Ficha de municipio d'Aragón
|nombre = L'Abizanda
|nombre_oficial = Abizanda
|imachen = [[Imachen:Abizanda des de la carretera.jpg|249px]]<br />O nuclio de l'Abizanda, dende a carretera A-138.
|provincia = Uesca
|comarca = Sobrarbe
|capital= L'Abizanda
|partiuchudicial= Boltanya
|superficie = 44,8
|altaria = 617
|distancia = 88
|población = {{#property:P1082}}
|calendata =
| densidat = {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/ 44.8) round 2 }}}}
|latitut = 42.28
|lonchitut = 0.25
|cp = 22392
|patrón = [[Santa María de l'Asumpción]] y [[Sant Veturián]]
|diocesi = Balbastro-Monzón
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Sobrarbe-Ribagorza|Sobrarbe-Ribagorza]]
|parroquia = [[Ilesia de l'Asumpción de Nuestra Sinyora de l'Abizanda|Asumpción de Ntra. Sra.]]
|ríos = [[barranco d'o Río (l'Abizanda)|Barranco d'o Río]] y [[río Cinca]]
|web = [http://www.abizanda.es/ www.abizanda.es]
|pos_etiqueta_loc = left
}}
'''L'Abizanda'''<ref name="SAROIHANDY">{{es}} [[Jean-Joseph Saroïhandy|SAROÏHANDY, Jean-Joseph]], ''Misión lingüística en el Alto Aragón'' (compilación de materials ineditos dende 1906); Xordica Editorial. Zaragoza, [[2005]]. {{ISBN|84-96457-06-0}}</ref><ref name="FernandosChistabin">{{es}} [[Fernando Blas Gabarda|BLAS GABARDA, Fernando]] et [[Fernando Romanos Hernando|ROMANOS HERNANDO, Fernando]], ''Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano''; Gara d'Edizions. Zaragoza, [[2008]]. {{ISBN|978-84-8094-061-0}}</ref> (oficialment, en [[idioma castellano|castellano]], ''Abizanda''<ref name="INEAbizanda">{{es}} [https://web.archive.org/web/20120205023902/http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=Abizanda&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n «''Abizanda''» en a subpachina «''Relación de unidades poblacionales''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística'']; consultada o 20 d'octubre de 2012.</ref><ref name="INEinterAbizanda">{{es}} [http://www.ine.es/intercensal/intercensal.do?search=1&cmbTipoBusq=0&textoMunicipio=Abizanda&btnBuscarDenom=Consultar+selecci%F3n «''Abizanda''» en a subpachina «''Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística''], consultada o 21 de chunio de 2011.</ref>) ye un [[lugar]] y [[municipio]] [[Aragón|aragonés]] d'a [[provincia de Uesca]], en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]] y o [[partiu chudicial]] de [[Boltanya]]. A suya [[Población humana|población]] ye de {{#property:P1082}} habitants en una [[superficie]] de 44,8 [[km²]] y una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/ 44.8) round 2 }}}} hab/km².<ref name="INEAbizanda"/>
O nuclio de l'Abizanda teneba 79 d'os 151 habitants d'o municipio en 2018.<ref name="INEAbizanda"/>
O municipio actual comprende os [[lugar]]s de l'Abizanda, que n'estió o primordial ta formar-lo, [[Escaniella]] y [[Ligüerre de Cinca]], que se fusionón con l'Abizanda en o periodo 1842-1857,<ref name="INEinterAbizanda"/><ref name="INEinterLigüerre">{{es}} [http://www.ine.es/intercensal/intercensal.do?search=1&cmbTipoBusq=0&textoMunicipio=Lig%FCerre+de+Cinca&btnBuscarDenom=Consultar+selecci%F3n «''Ligüerre de Cinca''» en a subpachina «''Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística''], consultada o 21 de chunio de 2011.</ref><ref name="INEinterEscanilla">{{es}} [http://www.ine.es/intercensal/intercensal.do?search=1&cmbTipoBusq=0&textoMunicipio=Escanilla&btnBuscarDenom=Consultar+selecci%F3n «''Escanilla''» en a subpachina «''Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística''], consultada o 21 de chunio de 2011.</ref> [[Lamata]], que feba parte de l'antigo municipio d'[[Escaniella y Lamata]],<ref name="INEinterEscanilla"/> y o [[Mesón de Ligüerre]], l'aldeyeta de 3 casas a'l canto de a carretera que teneba l'antigo municipio de Ligüerre.
Dica la suya repentina muerte en mayo de [[2005]],<ref name="ElPais">{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/agenda/Pedro/Santorroman/senador/socialista/alcalde/Abizanda/elpepigen/20050526elpepiage_7/Tes Obituario de Pedro Santorromán], apareixiu en o diario [[El País]] o 26 de mayo de 2005; consyultau o 22 de chunio de 2011.</ref> o suyo [[alcalde]] yera [[Pedro Santorromán Lacambra]], [[senato|senador]] por o [[PSOE]] en a cambra alta,<ref name="ElPais"/> fundador y president de l'asociación [[Asociación de Defensa de los Entes Locales del Pirineo Aragonés|ADELPA]]<ref name="ElPais"/> y [[secretario cheneral]] de a ''[[Federación de Asociaciones y Municipios con Centrales Hidroeléctricas y Embalses]]'',<ref name="ElPais"/> personache muit ligau a la promoción de a cultura de o Sobrarbe y a la promoción d'una nueva cultura de l'[[augua]] que minimizás l'impacto d'os [[entibo|pantanos]] en a población d'as zonas afectadas.<ref name="ElPais"/>
==Cheografía==
O lugar de l'Abizanda se composa de dos [[barrio]]s deseparaus a cada costau de o [[barranco d'o Río (l'Abizanda)|barranco d'o Río]]. O barrio d'o castiello destaca por a [[torre de l'homenache]] de l'antigo [[castiello de l'Abizanda]], d'o [[sieglo XI]],<ref name="Abizanda">{{es}} [https://web.archive.org/web/20110731235202/http://www.abizanda.es/index.php/mod.pags/mem.detalle/idpag.28/idmenu.1061/chk.fc0ba62dbcdc68a5089ec842efe96ac7.html «''Abizanda''» en a web de l'achuntamiento de l'Abizanda]; consultada o 21 de chunio de 2011.</ref> que le da o nombre a'l nuclio, y con él, a'l municipio. Se troba en alto d'una [[penya]] extraplomada, con una [[espluga]] en a baixant nord-este, en sinyoreando un punto d'estretimiento en o corso d'o barranco, con una baixant petrosa tamién en a man cuentra.
Por a suya posición, y porque l'actual carretera d'acceso mas important a'l [[Sobrarbe]], dende o Sud, pasa por a cuenca d'o barranco, l'Abizanda se destaca como a primer población sobrarbenca que se troba cuan se puya en sentiu ta [[l'Aínsa]] dende o [[Semontano de Balbastro]].
===Estructura urbana===
[[Imachen:164.Abizanda.jpg|thumb|right|250px|O barrio d'a plaza de l'Abizanda dende o suyo [[castiello de l'Abizanda|castiello]].]]
Un [[barranco]] estacional, que heba nombre «barranco de Riazuelo», afluent de o d'o Río, esnavesaba tradicionalment por o centro d'o barrio d'o castiello de l'Abizanda, a on que en l'actualidat ye a [[plaza]].<ref name="Abizanda"/> A plaza se pavimentó en o [[sieglo XX]],<ref name="Abizanda"/> tot tapando ixe barranco.
A plaza de l'Abizanda ye singular, además, por haber estau feita con [[cimento]] que donó un empresario [[Catalunya|catalán]], de nombre Domingo Muniente, y por ixo recibe o nombre d'o personache<ref name="Abizanda"/> por cuentas de dicir-se «Plaza Mayor» como en a mayoría de lugars en a comarca.
Por o demás, o nuclio de l'Abizanda (principalment, o barrio d'o castiello) se troba en as dos [[costera]]s que fan a [[sierra de Sant Benedet]] (u sierra d'Arbe) por a man occidental y o puntón d'o castiello, con a plaza en a part mas baixa.
En o puntón, se destaca as restas d'o castiello, d'o sieglo XI, que dominan o paisache urbano de a población. En o perimetro d'o recinto, mas alto que a resta de l'Abizanda, se i conserva bels trocez de muro d'o que pudon estar os lienzos exteriors d'a fortificación.<ref name="Abizanda"/>
== Historia ==
L'Abizanda amaneixió como población en a base d'o castiello, que ye un d'os mas grans que existe en Sobrarbe meridional.<ref name="Abizanda"/> Por ixo, a historia d'o lugar ye muit dominada por a historia d'o suyo castiello.
O castiello de l'Abizanda o fundón os sinyors [[islam|musulmans]] de a familia [[familia Ibn Sallam|Ibn Sallam]].<ref name="Abizanda"/><ref name="Castillo">{{es}} [https://web.archive.org/web/20101001134156/http://www.castillosdearagon.es/?sec=6&fort=7 «''Castillo de Abizanda''» en www.CastillosDeAragon.es]; consultada o 22 de chunio de 2011.</ref> A dita familia tenión presencia en belaltros nuclios en a comarca, dica dimpués de a reconquiesta, y ostentón bels castiellos y fortificacions tamién en os anyos sucesivos a la dominación cristiana, como por eixemplo o castiello de [[Clamosa]],<ref name="BENITO">{{es}} [http://www.google.es/url?sa=t&source=web&cd=18&ved=0CEMQFjAHOAo&url=http%3A%2F%2Fdialnet.unirioja.es%2Fservlet%2Ffichero_articulo%3Fcodigo%3D253022%26orden%3D81465&rct=j&q=Samper%20de%20Trillo&ei=yjHdTI_sB4imhAeH_s2ADQ&usg=AFQjCNGaqLFa-W2O08IvLOT2VSJDzrcB9A&cad=rja ''Despoblados del antiguo municipio de Clamosa''] por [[Manuel Benito Moliner]]; consultau o 21 de chunio de 2011.</ref> en a cuentra d'o río Cinca. D'alcuerdo con l'historiador [[Manuel Benito Moliner]], podrían trobar-se en as oríchens de l'[[Apellito Salamero|apelliu Salamero]], que lievan muitas personas en a zona de confluencia d'as [[comarcas d'Aragón|comarcas]] de o Sobrarbe, o Semontano de Balbastro y a [[Ribagorza]],<ref name="BENITO"/> en a redolada a on ye l'Abizanda. O nombre musulmán de l'Abizanda yera «''Abinyuyas''».<ref name="Castillo"/>
[[Imachen:150.Abizanda.jpg|thumb|right|250px|O castiello, con a suya caracteristica torre, sinyorea o nuclio de l'Abizanda.]]
Amaneix en os documentos historicos como fortaleza conquerida por os cristianos de camín ta l'anyo [[1017]], en tiempos de o reinau de [[Sancho Garcés III de Navarra|Sancho lo Mayor]].<ref name="Castillo"/> S'accepta que se reconstruyió en [[1023]],<ref name="Castillo"/> porque ye a calendada en a que s'ha puesto fechar a construcción de a torre, d'estilo [[arte romanico|romanico]], executada por mayestros [[lombardos]]<ref name="Castillo"/> en o marco d'a primer epoca d'expansión de o romanico por l'[[Alto Aragón]].
A linia de tinents de o castiello se conoix con bellas interrupcions: [[Ato Galíndiz]] de 1055 dica 1079, Galindo de Dato en 1090, don Calbet d'entre 1095 y 1114, Sancho Iñiguez en l'anyo 1135, Fortunio Garcés en 1159, Guillén de Castrozol en 1194 y Guillén Castillazuelo en 1291.<ref name="Castillo"/> En l'anyo [[1413]], dimpués de o [[compromís de Casp]]e, o castiello de l'Abizanda sofrió l'ataque de a facción d'o [[Chaime II d'Urchel|conte d'Urchel]], que no acceptaba o resultau conveniu y se mostró en [[rebelión]] bels anyos mas.
En o reinau d'[[Alifonso V d'Aragón|Alifonso V]], o castiello yera propiedat de a [[Corona d'Aragón|corona]], pero le'n cedión a Domingo de Naya.<ref name="Castillo"/> Por ixas envueltas, apareix en os documentos siempre con as formas «Avinçalla» u «Aviçanlla» (probablement pronunciaus «Abinsal·la» y «Abisanla», respectivament), forma d'escribir o toponimo que encara duraría bels tiempos mas. En o [[sieglo XVII]], pareix que ye atestiguau que perteneceba a la [[baronía de Castro]].<ref name="Castillo"/>
== Demografía ==
D'o municipio:
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= |1857=592 |1860=595 |1877=564 |1887=582 |1897=501 |1900=504 |1910=487 |1920=424 |1930=422 |1940=371 |1950=374 |1960=291 |1970=195 |1981=118 |1991=129 |1992= |1994= |1996=136 |1998=140 |1999=142 |2000=137 |2001=135 |2002=143 |2003=132 |2004=131 |2005=128 |2006=136 |2007=133 |2008=130 |2009=126 |2010=132 |2011= 139|2016 =142|2019 =150 |2020= |2021= |2022=151}}
<center>
'''Evolución d'a población d'os nuclios que forman l'Abizanda dende 1857.'''
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:610 height:350
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:650
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1857 text:1857
bar:1867 text:1867
bar:1877 text:1877
bar:1887 text:1887
bar:1897 text:1897
bar:1900 text:1900
bar:1910 text:1910
bar:1920 text:1920
bar:1930 text:1930
bar:1940 text:1940
bar:1950 text:1950
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2000 text:2000
bar:2010 text:2010
PlotData=
color:barra width:12 align:center
bar:1857 from:0 till: 592
bar:1867 from:0 till: 595
bar:1877 from:0 till: 564
bar:1887 from:0 till: 582
bar:1897 from:0 till: 501
bar:1900 from:0 till: 504
bar:1910 from:0 till: 487
bar:1920 from:0 till: 424
bar:1930 from:0 till: 422
bar:1940 from:0 till: 371
bar:1950 from:0 till: 374
bar:1960 from:0 till: 291
bar:1970 from:0 till: 195
bar:1981 from:0 till: 118
bar:1991 from:0 till: 129
bar:2000 from:0 till: 137
bar:2010 from:0 till: 132
PlotData=
bar:1857 at: 592 fontsize:S text: 592 shift:(0,5)
bar:1867 at: 595 fontsize:S text: 595 shift:(0,5)
bar:1877 at: 564 fontsize:S text: 564 shift:(0,5)
bar:1887 at: 582 fontsize:S text: 582 shift:(0,5)
bar:1897 at: 501 fontsize:S text: 501 shift:(0,5)
bar:1900 at: 504 fontsize:S text: 504 shift:(0,5)
bar:1910 at: 487 fontsize:S text: 487 shift:(0,5)
bar:1920 at: 424 fontsize:S text: 424 shift:(0,5)
bar:1930 at: 422 fontsize:S text: 422 shift:(0,5)
bar:1940 at: 371 fontsize:S text: 371 shift:(0,5)
bar:1950 at: 374 fontsize:S text: 374 shift:(0,5)
bar:1960 at: 291 fontsize:S text: 291 shift:(0,5)
bar:1970 at: 195 fontsize:S text: 195 shift:(0,5)
bar:1981 at: 118 fontsize:S text: 118 shift:(0,5)
bar:1991 at: 129 fontsize:S text: 129 shift:(0,5)
bar:2000 at: 137 fontsize:S text: 137 shift:(0,5)
bar:2010 at: 132 fontsize:S text: 132 shift:(0,5)
TextData=
fontsize:S pos:(12,12)
text:Fuent «Instituto Nacional de Estadística» d'Espanya - Elaboración grafica por Biquipedia
</timeline>
</center>
De o lugar de l'Abizanda:
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= |1992= |1994= |1996= |1998= |1999= |2000= 82|2001= 80|2002= 86|2003= 77|2004= 77|2005= 76 |2006= 81|2007= 78|2008= 78|2009= 73|2010= 77|2011= }}
== Imáchens ==
<gallery>
Imachen:152.Abizanda.jpg|Una casa en a plaza de l'Abizanda.
Imachen:Abizanda des de la carretera.jpg|A torre-donchón, a ilesia parroquial y a casa de l'abadía son alto en a penya de l'Abizanda.
Imachen:158.Abizanda.jpg|A [[sierra Ferrera]] y a [[val d'a Cinca|meya valle d'a Cinca]] dende l'Abizanda.
Imachen:156.Abizanda.JPG|As enrunas de casa Cazolero, en l'Abizanda.
Imachen:159.Abizanda.JPG|A torre de l'Abizanda.
Imachen:162.Abizanda.jpg|Detalle de o [[cadafalso]] superior en a torre.
Imachen:154.Abizanda.JPG|Un troz de lienzo perimetral de o [[castiello de l'Abizanda]].
Imachen:161.Abizanda.jpg|L'[[abside]] de a [[capiella]] d'o castiello, que se conserva encastau en a ilesia actual de l'Asumpción.
</gallery>
== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>
{| {{tablapolida}}
|-
| colspan="12" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleccions municipals'''<ref>[https://web.archive.org/web/20161213040208/http://www.infoelectoral.interior.es/ Archivo Electoral]</ref></center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partiu'''
| align="right" | '''1979'''
| align="right" | '''1983'''
| align="right" | '''1987'''
| align="right" | '''1991'''
| align="right" | '''1995'''
| align="right" | '''1999'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
| align="right" | '''2015'''
| align="right" | '''2019'''
|-
| bgcolor="#FF6600" | '''[[Partido Aragonés]]'''
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 0
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 0
| bgcolor="#FF9933" align="right" | -
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partido de los Socialistas de Aragón]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | -
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#1E90FF" | '''[[Partido Popular]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 5<ref>Coalición electoral de [[Alianza Popular]], [[Partido Demócrata Popular]] y [[Unión Liberal]]</ref>
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | -
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 0
|-
| bgcolor="#669933" | '''[[Unión de Centro Democrático]]'''
| bgcolor="#99CC66" align="right" | 4
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
| bgcolor="#99CC66" align="right" | -
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | '''''4'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
| align="right" | '''''5'''''
|}
</center>
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
| José Gabal Lafalla<ref>{{es}} [http://www.seap.minhap.gob.es/es/areas/politica_local/sistema_de_informacion_local_-SIL-/cargos_representativos/30_aniversario.html ''Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia''.]</ref>
| [[Unión de Centro Democrático]]
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
| José Gabal Lafalla
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
| José Gabal Lafalla
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
| [[Pedro Santorromán Lacambra]]
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
| [[Pedro Santorromán Lacambra]]
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
| [[Pedro Santorromán Lacambra]]
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| [[Pedro Santorromán Lacambra]] / Ramón Guatas
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| Fernando Torres Lacambra
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[2011]]–[[2015]]
| José Buesa Abadías
| [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[2015]]–[[2019]]
| Vanesa Cuello Escartín
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2019]]–[[2023]]
| Javier Labat Latorre
| [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2023]]–[[2027]]
| [[Javier Labat Latorre]] <ref>{{es}} [https://www.heraldo.es/noticias/aragon/2023/06/17/ayuntamientos-importantes-zaragoza-huesca-teruel-2023-1659505.html ''Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón''] en [[Heraldo de Aragón]]</ref>
| [[PAR]]
|}
== Patrimonio ==
[[Imachen:157.Abizanda.JPG|thumb|right|200px|A [[ilesia parroquial]] de [[Santa María de l'Asumpción|l'Asumpción]], d'o sieglo XVI.]]
A población de l'Abizanda tiene dos monimentos destacables; o [[castiello de l'Abizanda]], d'o sieglo XI, y a [[ilesia de Santa María de l'Asumpción de l'Abizanda|ilesia de l'Asumpción]], d'o sieglo XVI.
O castiello ye o monumento mas visible, tanto dende a carretera A-138 que une Balbastro y l'Aínsa, como dende toda a cuenca de o barranco d'o Río. Con 40 [[metro]]s d'altaria, a torre de tipo [[donchón]] ye a sola edificación que queda de piet entera, y a mas visible de todas. Tiene 5 plantas d'altaria, y en a zaguera muestra un [[cadafalso]] perimetral de [[madera]] sobre [[fuste]]s, que teneba una misión defensiva. A dentrada en a torre se feba por una [[puerta]] en altaria, que corresponde con a segunda planta, dencima d'o [[almagacén]], y ta la que, historicament, se debeba acceder por una escalereta retirable.
L'interior de o donchón, que tiene as plantas de madera refirmada sobre fustes, y o cadafalso superior, se i troban dende a restauración que s'acometió en os [[anyos 1990]], a iniciativa de l'alavez alcalde [[Pedro Santorromán Lacambra|Pedro Santorromán]].<ref name="ElPais"/> En imáchens anteriors a ixa epoca, como as que quitó [[Lucien Briet]] en as zaguerías d'o [[sieglo XIX]], y como a estampa que muitos habitants de o Sobrarbe pueden recordar de os tiempos enantes de a construcción de l'actual carretera, A-138, cuan s'esnavesaba por a'l costau de l'Abizanda por a carretera dita de «''[[puerto de lo Pino|l'Alto'l Pino]]''», a torre yera despullada y no se i conservaba sique as parez exteriors.
En os arredols de o donchón, y especialment en a [[frontera]] norte de a ilesia parroquial, i ha cualques restas de muros que debión estar as [[muralla]]s perimetrals de a fortificación. Un [[abside]] [[arte romanico|romanico]] y os [[alacet|alacez]] d'un templo d'ixe estilo son parcialment conservaus por a man d'afuera de a ilesia parroquial, en o Norte, por o que s'aprecia que i habió d'estar o emplazamiento de a ilesia orichinal.
A [[ilesia parroquial]], consagrada a l'advocación d'a figura de [[l'Asumpción de Santa María]], ye una obra mayoritaria de o [[sieglo XVI]], y por a construcción d'as fronteras con piedra de colors claras, y por o [[tellau]] de [[tella (material de construcción)|tellas]], fa recordar a las ilesias de o Semontano. Se troba en alto, a'l canto d'o recinto d'o castiello, y tiene en a frontera, concabido, l'abside de l'antiga [[capiella]] u ilesieta, romanica, que i debeba tener o castiello.
[[Imachen:163.Abizanda.jpg|thumb|right|200px|A torre-donchón con cadafalso de o castiello de l'Abizanda.]]
Además, en os arredols de l'Abizanda i ha cuatro ermitas. La una, a de [[ermita de Sant Veturián de l'Abizanda|Sant Veturián]], patrón menor de l'Abizanda, ye construida en estilo romanico tardano y se i celebra anyalment a [[romería d'os langostos (l'Abizanda)|romería d'os langostos]],<ref name="Abizanda"/> una peculiar romería en a que os de l'Abizanda i puyan ta sentir-ie [[misa]] y, como se fa en chinero, tradicionalment se vaticinaba a productividad d'as [[cullita]]s d'ixa anyada en función de si se trobaba [[langosto]]s en o camino<ref name="Heraldo">{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/huesca/la_lluvia_suspende_romeria_los_langostos_abizanda_por_tercer_ano_consecutivo.html Noticia ''La lluvia suspende la romería de los langostos en Abizanda por tercer año consecutivo], amaneixida en o «[[Heraldo de Aragón]]» o 10 de chinero de 2011; consultada o 22 de chunio de 2011.</ref> u no se'n i trobaba (cal pensar que ixes [[insecto]]s, que tanto les gusta a calor, no ye mica frecuent trobar-los en [[chinero]]). A ermita se troba en alto en a sierra de Sant Benedet, a mas d'una hora de camino dende o nuclio, d'entre dos partidas que en dicen «a Valata» y «Laternal».<ref name="Abizanda"/>
As atras tres ermitas son as de [[Ermita de Sant Salvador de l'Abizanda|Sant Salvador]], [[ermita de Sant Miguel de l'Abizanda|Sant Miguel]] y [[ermita de Sant Chaime Apóstol de l'Abizanda|«''Santiago''» Apóstol]].<ref name="Abizanda"/> Todas tres se fizon d'entre os sieglos XVII y [[sieglo XVIII|XVIII]].<ref name="Abizanda"/>
===Casas destacadas===
L'Abizanda tiene, como tamién en son o castiello y a ilesia, tres casas principals que son catalogadas como [[Bien d'Intrés Cultural]].
A mas antiga de as tres ye «casa don Carlos», en o barrio d'o Castiello. Ye un [[casal fuerte]] de o [[sieglo XV]]<ref name="CasaCarlos">{{es}} [https://web.archive.org/web/20110927235200/http://www.castillosdearagon.es/index.php?sec=6&fort=5 «''Casa Carlos en Abizanda''», en www.CastillosDeAragon.es]; consultada o 23 de chunio de 2011.</ref> con una [[torre]] defensiva que data d'o sieglo XVI,<ref name="CastillosNet">{{es}} [http://www.castillosnet.org/programs/castillosnet.php?tip=inf&dat=huesca/HU-CAS-119 «''Casa Carlos''» en www.CastillosNet.org]; consultada o 23 de chunio de 2011.</ref> y en l'actualidat ye reformada y habitada.
Casa Maza, datada en l'anyo [[1745]], ye un [[palacio]] que en l'actualidat se fa funcionar como vivienda de [[turismo rural]].
Casa Cazolero, que ye en o barrio de l'Entremuro, tiene o tellau espaldau dende fa bels anyos, y l'absencia de os suyos amos en a localidat fa que de as tres sia a que tiene o pior futuro.
===Belatros focos d'interés===
L'Abizanda conta, además de tot ixo, con dos museus y un archivo documental en o lugar, y con unatro museu, o [[Museu Paleontolochico de Sobrarbe|Paleontolochico de Sobrarbe]], en o nuclio de [[Lamata]]. Ista gran cantidat d'instalacions culturals (si se para cuenta que o municipio entero no tiene sique arredol de 130 habitants) se debe en parte a o compromís de o suyo difunto alcalde, Pedro Santorromán, en os prochectos de promoción cultural y de reivindicación de lo propio.<ref name="ElPais"/>
D'entre os prochectos destacables que Santorromán fundó en l'Abizanda se conta o [[Museu d'as Creyencias y a Relichiosidat Popular d'o Pireneu Central]], fundau de conchunta con l'[[antropolochía|antropologo]] [[Ángel Gari]]<ref name="ElPais"/> en 1990, que se troba en ocupando l'edificio de a casa l'[[abadía]], una d'as casas mas grans de lugar (data d'o sieglo XVII<ref name="MuseoCreencias">{{es}} [http://www.patrimonioculturaldearagon.com/patr/bien/museo-creencias-religiosidad-popular-abizanda «''Museo de Creencias y Religiosidad Popular del Pirineo Central''» en a web www.PatrimonioCulturalDeAragon.com]; consultada o 22 de chunio de 2011.</ref>). Se troba a'l costau de a [[ilesia parroquial]], y contiene una colección de 8.000 obchectos relichiosos que van dende o [[I milenio aC]] dica o sieglo XX.<ref name="MuseoCreencias"/>
Anque a exposición remanent ye, principalment, en l'edificio de l'abadía, ocasionalment s'habilita exposicions temporals en a torre d'o castiello.
[[Imachen:153.Abizanda.jpg|thumb|right|180px|A puerta d'o ''[[Centro de Estudios y Documentación de Aure y Sobrarbe]]'' (CEDAS), en l'Abizanda.]]
A [[casa d'os Titeres]], museu y espacio cultural de a [[companyía tiatral]] [[Titiriteros de Binéfar]], tamién s'ubica en l'Abizanda, en a baixada de o castiello de camín ta'l barranco. Conta con una exposición de [[monyaco]]s y [[titere]]s que s'ha emplegau mientres d'anyos y en diferents puestos,<ref name="CasaTiteres">{{es}} [http://www.lacasadelostiteres.com/ Web www.LaCasaDeLosTíteres.com], consultada o 22 de chunio de 2011.</ref> y d'un espacio a l'aire libre (en a [[era]] d'a casa) a on que se puede fer representacions.<ref name="CasaTiteres"/>
En l'actualidat, a Casa d'os Titeres se composa de dos edificios que son casas rehabilitadas de o lugar. A era que todas dos casas compartiban se fa servir en l'actualidat como [[escenario]] ta bellas actuacions de a companyía.<ref name="CasaTiteres"/>
Además d'ixes edificios, l'Abizanda ahuespa tamién a seu [[Espanya|espanyola]] de o ''[[Centro de Estudios y Documentación de Aure y Sobrarbe]]'', una institución publica promovida por l'achuntamiento de l'Abizanda y a [[comunas de Francia|comuna]] d'[[Ancida]] ([[Occitania (Francia)|Occitania]], [[Francia]]) que s'adedica a la investigación, preservación y difusión d'a cultura tradicional de o [[Pireneu]] central.<ref name="CEDAS">{{es}}{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110523063139/http://www.aure-sobrarbe.com/ Web oficial d'o prochecto CEDAS]; consultada o 22 de chunio de 2011.</ref>
Actualment tiene un aria de treballo que cubre tot o Sobrarbe y as valles d'[[val d'Aure|Aure]] y de [[val de Louron|Louron]], en os [[Altos Pireneus]] franceses, y ye a institución que se troba dezaga de a promoción de a iniciativa «''[[Continua Pirineum]]''», subscrita por toz os achuntamientos de Sobrarbe y por bellas comunas d'os Altos Pireneus, financiada con fondos ''Interreg'' d'a [[Unión Europea]],<ref name="CEDAS"/> y que ha enchegau a recuperación de cualques monimentos y camins tradicionals en cada costau de iste sector de a muga franco-espanyola.<ref name="CEDAS"/>
== Fiestas ==
*Cabo de semana mas amanau a'l [[12 de chinero]], [[Romería d'os Langostos]],<ref name="Abizanda"/> romería tradicional ta la [[ermita de Sant Veturián de l'Abizanda|ermita de Sant Veturián]], con a que se miraba ta vaticinar as [[peste]]s de l'[[agricultura]] y a producción d'ixa anyada.
*[[9 de mayo]], '''fiesta menor''', fendo-le honras a [[Sant Gregorio]].<ref name="Abizanda"/>
*[[15 d'agosto]], '''Fiesta Mayor''', fendo-le honras a l'[[Asumpción de Santa María|Asumpción d'a Virchen María]].<ref name="Abizanda"/>
== Veyer tamién ==
* [[Lista de municipios de Uesca]]
==Referencias==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Abizanda|l'Abizanda}}
* {{es}}[https://web.archive.org/web/20210423103622/http://www.abizanda.es/ Pachina web municipal]
* {{es}}/{{en}}/{{fr}} [https://web.archive.org/web/20171130005016/http://www.abizanda.net/espanol/default.html Pachina web con información de L'Abinanza.]
{{Municipios Sobrarbe}}
{{Lugars de l'Abizanda|1}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:L'Abizanda|*]]
rqa46pdqk0odexxeetvi1m33xcqylkr
Chesús de Nazaret
0
6976
2478580
2353351
2026-09-27T02:01:34Z
RenatoGar
80073
2478580
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{correchir}}
{{Articlo 1000|+30}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Chesús de Nazaret
|imachen = Christ Carrying the Cross 1580.jpg
|piet de foto = Chesús de Natzaret
|imachen grandaria = 230px
|calendata naiximiento = [[4 aC]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:SPQRomani.svg|22px]] [[Betlem]]<br />([[Imperio Romano]])
|calendata muerte = [[30]] u [[33]]
|puesto muerte = [[Imachen:SPQRomani.svg|22px]] [[Cherusalem]]<br />([[Imperio Romano]])
|ocupación = [[Profeta]] y [[rau]]
|conchuche =
}}
'''Chesús de Nazaret''', '''Chesús o Nazareno''', '''Chesucristo''' u '''Cristo''' ([[Betlem]] ([[4 aC]] - [[30]] u [[33]]) ye a fegura central d'as relichions [[Cristianismo|cristianas]], que lo consideran o fillo de [[Dios]] y que revilcó d'entre os muertos a lo tercer día dimpués d'a suya muerte. L'[[islam]] lo considera un d'os suyos [[profeta]]s mas importants y ye un d'os personaches que han exercito una mayor influencia en a [[cultura]] [[occident]]al. Morió crucificau en [[Cherusalem]], en o [[Mont Calvario]] u [[Golgota]].
== A suya vida ==
Cuasi tot o que conoixemos de Chesús viene d'a tradición cristiana y seguntes a narración d'o [[Nuevo Testamento]] d'a [[Biblia]]. Naixiu de [[Betlem]], vivió en [[Nazaret]] y mientres a suya vida recorrió as rechions de [[Galilea]] y [[Chudea]] pedricando y fendo bels [[miraglo]]s.
=== Chesús en o Nuevo Testamento ===
Os cuatro evanchelios incluyius en o ''[[Nuevo Testamento]]'', consideraus libros sagraus por todas as confesions [[Cristianismo|cristianas]], son reconoixius como la principal fuent ta la conoixencia d'a vida de Chesús y constituyen a base d'as interpretaciones que d'a suya figura fan aas diferents ramas d'o cristianismo. Anque se creye que puet contener muitos elementos historicos, expresa fundamentalment a fe d'as comunidaz cristianas en a epoca en que istos textos fuoron escritos, y a visión que por entonces teneban de Chesús de Nazaret.
==== Naixencia y infancia ====
Os relatos referents a la naixencia y la infancia de Chesús proceden exclusivament de l'Evanchelio de Mateu (1,18-2,23) y d'o de Lucas (1,5-2,52).No bi ha relatos d´iste tipo en os evanchelios de Marcos y Chuan. As narracions de Mateu y Lucas difieren entre sí:
L'Evanchelio de Mateu no relata dengún viache prevido al naixencia de Chesús, por o que se podría suposar que María y o suyo mariu Chusé viviban en Betlem. María quedó inesperadamen embarazada y Chusé no yera guaire d'alcuerdo, pero un ánchel li anunció en suenios que l'embarazo de María yera obra d'o Esprito Santo y profetizó, con parolas d'o profeta Isaías, que o suyo fillo será o Mesías que esperan os chudieus. Uns magos de Orient en izas envueltas plegaron en Cherusalem preguntando por o «rei d'os chudieus que acaba de naixer» con a intención de au rarlo, o que alerta a lo rei de Chudea, [[Herodes o Gran]], qui decide acabar con o posible rival. Os magos, guiaus por una estrela , plegan a Betlem on María da a luz a Chesús. De nueu, l'ánchel visitó a Chusé (Mt 2,13) y le advirtió d'a inminen persecución de Herodes, por o que a familia huye a [[Echipto]], permanecien allí dica la muerte d'o monarca (una atra vegada notificada a Chusé por l'ánchel, que se li presentó asina por tercera vez: Mt 2,19-29). Entonces, Chusé bi retornó y s´ instaló con a suya familia en Nazaret, en [[Galilea]].
En l'Evanchelio de Lucas, se relata que María y Chusé viven en a ciudat galilea de Nazaret. A historia d'a concepción de Chesús se entrella za aquí con a de [[Sant Chuan Baptista|Chuan o Baptista]] ―ya que en iste evanchelio María y Izarbe, mai de Chuan Baptista, son parients― y a naixencia de Chesús ye anunciada a María por l'ánchel [[Arcánchel Sant Gabriel|Gabriel]] (o que se conoixe como Anunciación: Lc 1,26-38). L'emperador Augusto entonces ordena un censo en o cual cadagún debe empadronarse en o suyo puesto de naixencia, y Chusé debe viajar a Betlem, por ser orichinario de iste lugar. Chesús naixe de Betlem mientres que se se trobaban de viache y ye aduyau por pastors. Lucas anyade amás breves relatos sobre a circuncisión de Chesús, sobre o suyoprsentación en o Templo, y a suya trobada con os doctors en o Templo de Cherusalem, en un viache realizau con motivo d'a Pascua, cuan contaba doce anyos.
En os evanchelios de Mateu y de Lucas apareixen chenealochías de Chesús (Mt 1, 2-16; Lc 3, 23-38).A de Mateu se remonta a lò patriarca [[Abrahán]], y a de Lucas a Adán, o primer hombre seguntes o Chénesis. istas dos chenealochías son idénticas entre Abrahán y David, pero difieren a partir de iste zaguer, ya que a de Mateu hace a Chesús descendien de Salomón, mientras que, seguntes Lucas, o suyo linache procedería de Natam, atro d'os fillos de David. En toz dos casos, o que se muestra ye a ascendencia de Chusé, a pesar de que, seguntes os relatos d'a infancia, iste nomás habría estau que lo [[pai]] adoptivo de Chesús.
==== Baptismo y tentacions ====
A plegada de Chesús estió profetizada por [[Sant Chuan Baptista|Chuan o Baptista]] (o suyo primo, seguntes l'Evanchelio de Lucas), por qui Chesús estió baptizau en o río Jordán.Durante o baptismo, o Esprito de Dios, en forma de paloma, descendió sobre Chesús, y se escuchó a voz de Dios.
Seguntes os Evanchelios sinópticos, o Esprito condució a Chesús a o disierto, a on ayunó mientres cuarenta días y superó las tentacions a las que estió sometiu por o Diaple. No se menciona iste episodio en l'Evanchelio de Chuan. Dimpués Chesús marchó enta [[Galilea]], establindo-se en Cafarnaún, y comenzó a pedricar a plegada d'o Reino de Dios.
==== Vida publica ====
Acompanyau por os suyos seguidors, Chesús recorrió as rechions de [[Galilea]] y Chudea en pedricando l'evanchelio y realizan numerosos miraglos. o orden d'os feito s y dichos de Chesús varía seguntes os diferents relatos evangEll icos. Tampoco s´indica cuánto tiempo duró a vida pública de Chesús, aunquel'Evanchelio de Chuan menciona que Chesús celebró a fiesta anual d'a Pascua chudieva (Pésaj) en Cherusalem en tres ocasiones. En cambio os Evanchelios sinópticos mencionan nomás a fiesta de Pascua en a que Chesús estió crucificau .
Gran parti d'os feito s d'a vida publica de Chesús narraus en os evanchelios, tienen como escenario a zona septentrional de [[Galilea]], en as comarcas d'a mar de Tiberíades, o laco de Genesaret, especialmen a ciudat de Cafarnaúm, pero tamién atras, como Corozaín o Betsaida. Tamién visitó, en o sud d'a rechión , localidaz como Caná o Naín, y o lugar en o que s´heba criau, Nazaret, onde estió recibiu con hostilidad por os suyos antigos convecins. A suya pedricación se extendió tamién a Judea (seguntesl'Evanchelio de Chuan , visitó Cherusalem en tres ocasiones desde o comienzo de o suyovida pública), y estuvo en [[Chericó]] y Betania (a on resucitó a Lázaro).
Esleyó a los suyos prencipals seguidors (clamaus en os evanchelios «[[apóstol]]s»; en [[Idioma griego|griego]], ‘ninviaus’), en numero de doce, d´entre o lugar de [[Galilea]]. En os sinopticos se menciona a lista siguien: Simón, clamau Pero y lo suyo [[chermano]] Andreu; Chaime o de Zebedeo y o suyo chermano Chuan; Filipe y Bartolomé; Tomás y Mateu o publicano; Santiago o de Alfeo y Tadeo; Simón o Zelote y Chudas Iscariote, o que posteriormen traicionaría a Chesús (Mt 10,2-4; Mc 3,16-19; Lc 6, 13-16).Belúns yeran pescau rs, como as dos parellas de chermanos formadas rspectivamen por Pero y Andreu, y Chuan y Santiago.Mateu s´identifica vheneralmen con Leví o de Alfeo, un publicano de qui en os tres sinopticos se rella ta brevemen cómo estió clamau por Chesús (Mt 9,9; Mc 2,14; Lc 5,27-28). o que acarreó a Chesús numerosos reproches d'os fariseos.
L'evanchelio de Chuan nomás fa referencia a os nombres de nueu d'os apóstols, anque en varios pasaches hace referencia a que yeran doce.
Predicó mesmo en [[sinoga]]s que a l'aire libre, y as muchedumbres se congregaban pa escuitar as suyas parolas. Entre os suyos discursos, destaca o clamau Sermón d'a Montanya, enl'Evanchelio de Mateu (Mt 5-7). Emplegó a ormino parábolas pa explicar as suyos seguiudors o Reino de Dios. As parábolas de Chesús son breves relatos cuyo conteniu ye enigmático (a ormino fan d´estar dimpués explicadas por Chesús). Tienen per un cheneral un conteniu d´explicación y apareixen exclusivamen en os evanchelios sinopticos. Entre as mas conoixidas están a paráboa d'o sembrau r (Mt 13,3-9; Mc 4,3-9; Lc 8,5-8), cuyo significau explica Chesús a continuación; a d'a semila que creixe (Mc 4,26-29); a del grano de mostaza (Mt 13,31-32; Mc 4,30-32), a d'a cibada y a cizanya (Mt 13,24-30), a d'a ovella perdida (Mt 18,12-14; Lc 15,3-7) y a d'a moneda perdida (Lc 15,8-10), a d'o siervo despiadau (Mt 18, 23-35), a d'os obreros enviaus a a vinya (Mt 20,1-16), a d'os dos fillos (Mt 21,28-32), a d'os vinyaus homicidas (Mt 21,33-42; Mc 12,1-11; Lc 20,9-18); a d'os convidaus a a boda (Mt 22, 1-14), a d'as diez vírchens (Mt 25,1-13), a d'os talentos (Mt 25,14-30; Lc 19,12-27), a d'o chuicio final (Mt 25,31-46). Dos d'as mas conocidas apareixen nomás enl'Evanchelio de Lucas: se trata d'a paráboa d'o buen samaritano (Lc 10,30-37) y a d'o fillo pródigo (Lc 15,11-32). en as parábolas, emplega Chesús frecuenmen imáchens rella cionadas con a vida campesina.
Mantenió controversias con miembros de bels d'as mas importantes sectas relichiosas d'o judaísmo, y muy especialmen con os fariseos, a quienes acusó de hipocrsía y de no cudiar o mas importante d'a Torá: a chusticia, a compasión y a lealtat (Mt 12, 38-40; Lc 20, 45-47).
A orichinalidat d ´o suyo mesache radicaba en a insistencia en o amor a os enemigos (Mt 5,38-48; Lc 6, 27-36) así como en o suyo vinclo estreito con Dios, a qui clamaba en arameo con a exprsión familiar ''Abba'' (Padre) que ni Marcos (Mc 14,36) ni Pablo (Rm 8, 15; Gal 4, 6) traduixen. Se trata de un dios amán no que busca a os marchinaus, a os oprimius (Lc 4, 18) y a os pecadors (Lc 15) pa ofreixer les a suya misericordia. A oración d'o PaI nuestro (Mt 6,9-13: Lc 11,1-4), que recomendó utilizar a os suyos seguiudors, ye clara exprsión de ista rella ción de amán nía con Dios antes mencionada.
==== Miraglos relataus en os Evanchelios ====
''Articlo prencipal :'' Miraglos de Chesús
Seguntes os evanchelios, durant o suyo ministerio Chesús realizó varios miraglos. En total, en os cuatro evanchelios canonicos se narran ventisiet miraglos, d'os cuals cuatorce son curaciones de distintas enfermedades, cinco exorcismos, tres resurreccions, dos prodichios de tipo natural y tres signos extraordinarios.
· Los evanchelios narran las siguiens curaciones miraglosas obratas por Chesús:
1. Sanó a fiebre d'a suegra de Pero, en casa suya en Cafarnaúm, tomándoa d'a man (Mc 1,29-31; Mt 5,14-15; Lc 4,38-39);
2. Sanó a un leproso galileo mediante a paroa y o contacto d'a suya mano (Mc 1,40-45; Mt 8,1-4; Lc 5,12-16);
3. Sanó a un paralitico en Cafarnaúm que le estió prsentau en un leito y al que había perdonau sus pecaus, ordenándole que se levantara y se fuera a casa suya (Mc 2, 1-12; Mt 9,1-8; Lc 5,17-26);
4. Sanó a un hombre con a mano seca en sabado en una sinagoga, mediante a paroa (Mc 3,1-6; Mt 12,9-14;Lc 6,6-11);
5. Sanó a una muller que padecía flujo de sangre, que sanó al tocar o vestiu de Chesús (Mc 5,25-34; Mt 9,18-26; Lc 8,40-56);
6. Sanó a un sordomudo en a Decápolis metiéndole os dedos en os oídos, escupiendo, tocándole a luenga y diciendo: ''«Effatá»'', que significaría ‘ábrete’ (Mc 7,31-37);
7. Sanó a un ciego en Betsaida poniéndole saliva en os ojos e imponiéndole las manos (Mc 8,22-26);
8. Sanó a Bartimeo, o ciego de Chericó (Mt 20,29-34; Mc 10,46-52; Lc 18,35-45);
9. Sanó a distancia al criau d'o centurión de Cafarnaúm (Mt 8,5-13, Lc 7,1-10, Jn 4,43-54; Jn 4,43-54);
10. Sanó a una muller que ista ba encorvada y no podiya enderezarse, mediante a paroa y a imposición de manos (Lc 13,10-17). ista curación tuvo lugar tamién en sabado y en una sinagoga;
11. Sanó a un hidrópico en sabado, en casa de uno d'os prencipals fariseos (Lc 14, 1-6).
12. Sanó a diez leprosos, que trobó de camino a Cherusalem, mediante a paroa (Lc 17,11-19).
13. Sanó a un hombre que llevaba treinta y ueitoanyos enfermo, en Cherusalem, en sabado (Jn 5,1-9).
14. Sanó a un ciego de naixencia untándolo con lodo y saliva, tras o cual le ordenó lavarse en a piscina de Siloé (Jn 9,1-12).
15. Sanó a oreja de un siervo d'o sumo sacerdote (Lc 22,51)
· En os evanchelios canónicos apareixen cinco relatos de expulsiones de espíritus impuros ([[exorcismo]]s) realizaus por Chesús:
1. Expulsó a un diaple en a sinagoga de Cafarnaúm (Mc 1,21-28; Lc 4,31-37);
2. Expulsó a atro en a rechión de Gerasa (Mt 8,28-34; Mc 5,1-21; Lc 8,26-39);
3. Expulsó a atro que poseía a a fila de una muller sirofenicia (Mt 15,21-28; Mc 7,24-30);
4. Expulsó a un atro que atormentaba a un epiléptico (Mt 17,20-24; Mc 9,14-27; Lc 9,37-43);
5. Expulsó a un «diaple mudo» (Lc 11,14; Mt 12,22).
Además, bi han varios pasaches que hacen referencia de modo genérico a exorcismos de Chesús (Mc 1,32-34;Mc 3,10-12).
· Seguntes os evanchelios, Chesús obró tres resurrecciones:
1. Resucitó a una nina de doce anyos, a fila de Jairo (Mc 5,21-24, Mt 9,18-26, Lc 8,40-56). Chesús afirmó que a ninya no estaba muerta, sino solo dormida (Mt 9,24;Mc 5,39;Lc 8,52).
2. Rsucitó al fillo d'a viu da de Naín (Lc 7,11-17).
3. Rsucitó a Lázaro de Betania (Jn 11,1-44).
· Chesús obró tamién , seguntes os evanchelios, dos prodigios de tipo natural, en os que se pone de manifiesto a obediencia d'as fuerzas naturales (el mar y a aire) a a suya autoridat.
1. Chesús ordenó a a tempestad que se calme y ista obedeixe (Mt 8,23-27; Mc 4,35-41; Lc 8,22-25).
2. Chesús caminó sobre las auguas (Mt 14,22-33; Mc 6,45-52; Jn 6,16-21).
· Tres signos extraordinarios, que tienen un sentiu acusadamen simbolico:
1. Multiplicación d'os pans y os peixes . ye o único de toz os miraglos de Chesús que ye registrau por toz os evanchelios (Mc 6,32-44; Mt|14,13-21; Lc 9,10-17; Jn 6,1-13). Ocurre en dos ocasiones seguntesl'Evanchelio de Marcos (8,1-10) yl'Evanchelio de Mateu (15,32-39);
2. a pesca miraglosa (Lc 5,1-11; Jn 21,1-19);
3. a conversión d'a agua en vino en as bodas de Caná (Jn 2,1-11).
En esos tiempos, os escribas, fariseos y atros, atribuyiron a una confabulación con Belcebú istepoder de expulsar a os diaples. Chesús se defendió enérgicamen de istas acusacions.Seguntes os relatos evangEll icos, Chesús no solo teneba o poder de expulsar diaples, sino que transmitió ixe poder a os suyos seguiu rs.Mesmo se menciona o caso d´ un hombre que, sin ser seguidor de Chesús, expulsaba con éxito diaples en o suyo nombre.
==== Transfiguración ====
''Articlo prencipal:'' Transfiguración de Chesús
Os evanchelios sinópticos rella tan que Chesús puyó a un mon a orar con bels d'os apóstols, y mientras oraba se transformó o aspeuto d'o suyo rostro, y o suyovestiu se volvió blanco y rsplandecien. Aparecioron junto a él Moisés y Elías. os apóstols dormiban mientras tan, pero al espertar veyeron a Chesús chunto a Moisés y Elías. Pero suchirió que faciesen tres tiendas: pa Chesús, Moisés y Elías. Entonces apareció una boira y se sintió una voz celestial, que dixo: «Iste ye o mío Fillo elechiu , escuitadle». os disciplos no contaron o que heban visto.
==== Pasión ====
''Articlo prencipal :'' Pasión de Chesús
==== Dentrada en Cherusalem y purificación d'o Templo ====
''Artículos prencipals :'' Dentrada en Cherusalem ''y'' Expulsión d'os mercaders d'o Templo''.''
Seguntes os cuatro evanchelios, Chesús estió con os suyos seguidors a Cherusalem pa celebrar allí a fiesta de Pascua. Dentró a lomos d´ un asno, pa que se cumplieran as parolas d'o profeta Zacarías (Zc 9, 9: «He aquí que tu rei vien a tu, manso y montau sobre un asno, sobre un pollino fillo de una bestia de carga»). Estió recibiu por una multitut, que o aclamó como «fillo de David» (en cambio seguntesl'Evanchelio de Lucas fue aclamau solamen por os suyos disciplos).Enl'Evanchelio de Lucas y en o de Chuan , Chesús ye aclamau como rei .
Seguntes os evanchelios sinópticos, a continuación fue al Templo de Cherusalem, y expulsó d'allí a os cambistas y a os vendedors de animales pa os sacrificios rituales (o evanchelio de Chuan, en cambio, sitúa iste episodio al comienzo d'a vida publica de Chesús, y o rella ciona con una profecía sobre a destrucción d'o Templo).Vaticinó a destrucción d'o Templo y atros aconteixmentos futuros.
==== Unción en Betania y Ultima Cena ====
''Articlo prencipal :'' A Última Zena
''Véase tamién :'' Discurso de Despedida
''A Última Zena'', de Leonardo da Vinci.
En Betania, amás de Cherusalem, fue ungiu con perfumes por una muller.Seguntes os sinópticos, a nueit de Pascua cenó en Cherusalem con os Apóstols, en o que a tradición cristiana designa como a Zaguera Zena. En o transcurso de ista cena pascual, Chesús predeció que sería traicionau por un d'os Apóstols, Chudas Iscariote. Tomó pan en as manos, decindo «Tomaz y comez, iste ye o mio cuerpo» y, a continuación, colliendo un cáliz de vin, deció: «Bebez d´él toz , porque ista ye a sangre d'a Alianza, que será derramada por a multitut pa a remisión d'os pecaus».Profetizó tamién , seguntes os sinópticos, que no volvería a beber vino dica que no o bebiera de nueu en o Reino de Dios.
==== Arresto ====
''Articlo prencipal:'' Presa de Chesús
Tras a cena, seguntes os sinópticos, Chesús y os suyos disciplos fuoron a orar al hortal de Chetsemaní. os Apóstols, en lugar d'orar, se quedaron dormius, y Chesús sufrió un inte de fuerte angustia con respeuto a o suyo destino, anque decidió acatar a voluntad de Dios.
Chudas heba efectivamen traicionau a Chesús, pa entregarlo a os principes d'os sacerdotes y os ancianos de Cherusalem a cambio de treinta piezas de plata.Acompanyau de un grupo armau de espadas y garrotes, enviau por os principes d'os sacerdotes y a chen gran, plegó a Chetsemaní y reveló a identidat de Chesús féndole a mejilla. Chesús fue arrstau . Por parti de suyos seguidors bi hubo un conato de resistencia, pero finalmen toz se dispersaron y fulliron.
==== Chudicio ====
Tras a suya detención, Chesús fue levau al palacio d'o sumo sacerdote Caifás. Allí fue chuzgau ante o Sanedrín. Se prsentaron falsos testigos, pero como os suyos testimonios no coincidían no fuoron aceptau s. Finalmen, Caifás preguntó directamen a Chesús si era o Mesías, y Chesús dijo: «Tú o has dicho». o sumo sacerdote se rasgó las vestiduras ante o que consideraba una blasfemia. os miembros d'o Sanedrín escarnecioron cruelmen a Chesús.Enl'Evanchelio de Chuan , Chesús fue llevau primero ante Anás, suegro de Caifás, y luego ante isteúltimo. Solo se detala o interrogatorio ante Anás, bastante diferen d'o que aparece en os sinópticos.Pero, que había seguiu a Chesús en secreto tras o suyodetención, se trobaba oculto entre os sirviens d'o sumo sacerdote. Reconociu como discípulo de Chesús por os sirviens, le negó tres veces (dos seguntesl'Evanchelio de Chuan ), como Chesús le heba profetizau .
En o maitin siguien, Chesús fue levau ante Poncio Pilato, o procurador romano. Tras interrogarle, Pilato no le halló culpable, y pedió a muchedumbre que eligiera entre liberar a Chesús o a un conociu bandiu , clamau Barrabás. A multitud, persuadida por os principes d'os sacerdotes, pedió que se liberase a Barrabás, y que Chesús fuIxe crucificau . Pilato se lavó simbólicamen as manos pa exprsar a suya inocencia d'a muerte de Chesús.
==== Crucifixión ====
''Articlo prencipal :'' Crucifixión de Chesús
Chesús fue azotau , o vistioron con un manto royo, le pusioron en o tozuelo una corona de punchas y una canya en o suyomano derecha. os soldau s romanos se burlaban de Él diciendo: «Salud, rei d'os chudieus».Fue obligau a cargar a cruz en a que iba a ser crucificau dica un lugar clamau Gólgota, que en arameo significa ‘lugar d'o cráneo’. Le aduyó a levar a cruz un hombre clamau Simón de Cirene.
Dioron de beber a Chesús vino con yel. Él probó pero no quiso prenerlo. Tras crucificarlo, os soldaus se repartioron os suyos vestiduras. en a cruz, sobre o suyo tozuelo, pusioron un cartel en arameo, griego y [[latín]] con o motivo d'a suya condena: «Iste ye Chesús, o rei d'os chudieus», que a ormino en pintes abrevia INRI (''Iesus Nazarenus Rex Iu daeorum'', literalmen ‘ Chesús de Nazaret, rei d'os chudieus’). Fue crucificau entre dos furtadors.
Dica as tres d'a tarde, Chesús exclamó: «Elí, Elí, lemá sabactani», que, seguntes l'Evanchelio de Mateu y l'Evanchelio de Marcos, en arameo significa: ‘Dios mío, Dios mío, ¿por qué m´ has abandonau ?’.As zagueras parolas de Chesús defieren en os atros dos evanchelios. tamién bi ha diferencia entre os evanchelios en cuanto a qué disciplos de Chesús estioron prsens en a suya crucifixión: en Mateu y Marcos, son varias d'as mullers seguidoras de Chesús; en l'Evanchelio de Chuan se menciona tamién a mai de Chesús y al «disciplo a quien amaba» (seguntes a tradición cristiana, se trataría d'o [[apóstol]] Chuan , anque en o texto d'o evanchelio no se menciona o suyo nombre).
==== Sepultura ====
''Articlos prencipals :'' Descendimiento de Chesús ''y'' Lamentación sobre Cristo muerto''.''
Un seguiudor de Chesús, clamau Chusé d'Arimatea, solicitó a Pilato o cuerpo de Chesús a mesma tardi d'o viernes en que heba muerto, y o depositó, envuelto en una sábana, en un sepulcro excavau en a roca. Cubrió o sepulcro con una gran piedra.Seguntes l'Evanchelio de Mateu (no se menciona en os atros evanchelios), al diya siguien, os «principes d'os sacerdotes y os fariseos» pidioron a Pilato que colocase fren al sepulcro una guardia armada, pa evitar que os seguiudors de Chesús robasen o suyo cuerpo y difundieran o rumor de que heba resucitau . Pilato accedió.
==== Resurrección y ascensión ====
''Artículos prencipals :'' Rsurrección de Chesús ''y'' Ascensión de Chesús''.''
Os cuatro evanchelios rella tan que Chesús resucitó de entre os muertos al tercer diya después d'a suya muerte y se apareció a os suyos discíplos en varias ocasiones.En toz éls, a primera en descubrir a rsurrección de Chesús ye María Malena. Dos d'os evanchelios (Marcos y Lucas) rella tan tamién o suya ascensión a os cielos. os relatos sobre Chesús rsucitau varían, sin embargo, seguntes os evanchelios:
· En l'Evanchelio de Mateu, María Malena y «a atra María» fuoron al sepulcro en a manyana d'o domingo. Sobrevino un terremoto, y un ánchel vestiu de blanco removió a piedra d'o sepulcro y se sentó sobre ella. os guardias, que prsenciaron a escena, temblaron de miedo y «se quedaron como muertos» (Mt 28, 1-4). l'ánchel anunció a las mullers a resurrección de Chesús, y les encargó que diciesen a os disciplos que fueran a [[Galilea]], aon podrían veyerle. Al regrsar, o propio Chesús les salió al encuentro, y les repitió que decisen a os discíplos que fueran a [[Galilea]] (Mt 28, 5-10). Entretanto, os guardias avisaron a os principes d'os sacerdotes de o ocurriu . istos les sobornaron pa que divulgaran a ideya de que os discíplos de Chesús heban furtau o suyo cuerpo (Mt 28, 11-15). os once Apóstols fuoron a [[Galilea]], y Chesús les fació0 o encargo de pedricar l'Evanchelio (Mt 28, 16-20).
· En l'Evanchelio de Marcos, tres seguiudoras de Chesús, María Malena, María a de Santiago y Salomé, fuoron al sepulcro o domingo, muy de manyana, con a intención de unchir a Chesús con perfumes (Mc 16, 1-2). Veyeron que a piedra que cubría o sepulcro esta ba removida. Dentro d'o sepulcro, descubrioron a un joven vestiu con una túnica blanca, qui les anunció que Chesús heba resucitau , y les ordenó que dijesen a os disciplos y a Pero que fuesen a [[Galilea]] pa allí veyer a Chesús. s´indica que María y as suyas companyeras no dicioron cosa a dengún, pus teneban miedo (Mc 16, 3-8). A continuación, se diz que Chesús se apareció a María Malena (sin mencionar a las atras mullers), y que ista dio a la resta d'os seguidors de Chesús a buena noticia, pero no fue creyita (Mc 16, 9-11). Cheús tornó a aparecerse, ista vegata a dos que iban de camino: cuan istos discíplos contaron o ocurriu , tampoco se les creyó (Mc 16, 12-13). Finalmen, se apareció a os once Apóstols, a os que reprendió por no haber creyiu en o suyo resurrección. Les encomendó pedricar l'Evanchelio, y puyó a os cielos, aon ye sentau a a dereita de Dios (Mc 16, 14-20).
· En l'Evanchelio de Lucas, bellas mullers, María Malena, Chuan a y María de Santiago, y atras qu´os suyos nombres no se mencionan, acudioron al sepulcro pa unchir a Chesús con perfumes. Troboron removida a piedra d'o sepulcro, dentraron en Él y no trobaron o cuerpo (Lc 24, 1-3). Entonces se les aparecioron dos hombres con vestiduras deslumbrantes, qui les anuncioron a resurrección de Chesús (Lc 24, 4-7). Las mujers anunciaron a rsurrección a os Apóstols, pero istos no las creyeron (Lc 24,8-11), excepto Pero, que fue al sepulcro y comprobó que o cuerpo heba desapareciu (Lc 24, 12). Ixe mesmo diyaa, Chesús se apareció a dos disciplos que caminaban de Cherusalem a Emaús, que o reconocioron en o inte d'a fracción d'o pan (Lc 24, 13-35). Poco dimpués se presentó ante os once, que creyoron que se trataba de un espíritu, pero les demostró que era Él en carne y huesos, y comió en o suya presencia (Lc24,36-43). Les explicó o sentiu d'a suya muerte y resurrección (Lc 24,44-49), y, mas tardi, os levó amán de Betania, ascendió al cielo (Lc 24,50-53).
· En l'Evanchelio de Chuan , María Malena fue al sepulcro mui de maitinada y descubrió que a piedra heba siu removida. Corrió en busca de Pero y d'o «discípulo a qui Chesús amaba» pa avisarles (Jn 20,1-2). os dos corrioron dica o sepulcro. o discípulo amau legó en primeras, pero no entró en o sepulcro. Pero dentró primero y vido las fajas y o sudario, pero no o cuerpo. o atro discíplo dentró después, «y vido y creyó» (Jn 20, 3-10). Malena se quedó fuera, y si le aparecioron dos ánchel es vestiu s de blanco. Le preguntaron: «¿Por qué lloras, mujer?», y ella contestó: «Porque han tomau a mi Senyor y no sé aón o han meso». Se volvió dica atrás, y vido a Chesús rsucitau , quien le preguntó a o suyovez por qué lloraba. Malena le confundió con o hortella no, y le preguntó aón había puesto a Chesús. Chesús a llamó: «¡María!», y ella o reconoció, respondiendo: ''«¡Rabbuní!»''. Chesús le pedió que no o tocara, ya que encara no había puyau al pai , y pedió que avisara a os suyos chermanos de que iba a bi subir al pai . Malena fue a anunciar o ocurriu a os disciplos (Jn 20, 11-18). Ixe mesmo día, por a tardi, Chesús se apareció en o puesto en que os disciplos se trobaban ocultos por temor d'os chudieus. Les saludó diciendo «A paz siga con vusatros», les mostró a man y o costau , y, soplan , les ninvió o Esprito Santo. Uno d'os once, Tomás, no estaba con a resta cuan tuvo lugar a aparición de Chesús, y no creyó que o apareciu fuera realmen Chesús (Jn 20, 19-25). Ueito diyas dimpués, Chesús tornó a trobarse a toz os disciplos , mesmo Tomás. pa vencer o suya incredulid Chesús le deció que tocara a suya man y o suyo costau . Tomás creyó en Él (Jn 20, 26-29). Mas adebán, Chesús volvió a apareixerse a siet d'os suyos disciplos cuan estaban pescan junto al mar de Tiberiades. No heban pescau nada; les pedió que volvieran a echar a rede y a sacoron plena de peixes . Entonces o reconocioron, y comioron con Él panes y peixes (Jn 21,1-14). Tras esto, se rella ta una conversación entre Chesús y Pero, en a que interviene tamién o «discípulo amau » (Jn 21,15-23).
==== Profecías en l'Antigo Testamento concernients a Chesús ====
Seguntes os autors d'o Nuevo Testamento, a vida de Chesús supuso o cumplimiento de algunas profecías formulatas en bels libros de l´[[Antigo Testamento]]. os libros biblicos mas citaus en iste sentiu por os primeros cristianos fuoron Isaías, Cheremías, os Salmos, Zacarías, Miqueas y Oseas. pa os autors d'o Nuevo Testamento, en una visión compartida por os cristianos posteriors, en istos textos se anuncia a venida de Chesús de Nazaret, que sería o Mesías que esperaba o pueblo de Israel. A menudo os redactors d'os evanchelios, sobre toto autor d'o Evanchelio de Mateu, citan explícitamen istos textos pa subrayar o cumplimiento de istas profecías en a vida y muerte de Chesús. Entre atras cosas, consideran que fuoron profetizadas las circumstancias y o lugar de naixencia de Chesús (Is 7,14; Miq 5,2); a suya relación con Galilea (Is 9,1); a suya condición mesiánica (Is 9, 6-7; Is 11, 1-9; Is 15, 5); o papel de precursor de Chuan o Baptista (Is 40,3) e Mesmo a suya pasión y muerte sacrificial (a iste respeuto se citan sobre todo cuatro poemas, incluyius en o Deutero Isaías (o Segundo Isaías), que presentan a figura de un siervo de Yahvé, a qui o sacrificio se le atribuye una valor redentor, pero tamién atros muchos pasaches.
Os chudieus, que tamién consideran sagraus istos libros, no aceptan a creencia cristiana de que istas profecías se refieren a Chesús de Nazaret. pa a investigación histórica actual, o prencipal interrogante ye dica qué punto istos libros contribuyeron a moldear os relatos evanchelicos.
== Chesús seguntes a investigación histórica ==
''Articlo prencipal:'' Chesús historico
''Véanse tambén:'' Búsqueda d'o Chesús historico'','' Historici dat de Chesús '' y'' Retratos d'o Chesús historico''.''
A diferencia de o qu´ocurre con atros person ach ye d'a Antigüedad, pero al igual que sucede con atros muchos, no existen evidencias arqueolochicas que permitan verificar a existencia de Chesús de Nazaret. a explicación prencipal que se d a iste feito ye que Chesús no alcanzó mientras vivía una relevancia suficiente como pa deixar constancia en fuensarqueolochicas , dau que no estió un importante líder politico, sino un sencillo pedricador itinerante.Si bien os hallazgos d'a arqueolochía no pueden estar aducidos como prueba d'a existencia de Chesús de Nazaret, sí confirman a historici dat de gran número de person aches, lugar ye y acontecimientos descritos en As fuentes.
Por atr o lado, Chesús , como muitos destacaus dirichens relichiosos y filósofos d'a Antigüedad, no escribió nada, o al menos no bi haconstancia bella de que asinas haiga siu . Todas As fuenspar a investigación histórica de Chesús de Nazaret son, por o tanto, textos escritos por atros autors. O mas antigo documento inequívocamen concerniente a Chesús de Nazaret ye o clamau ''Papiro P52'', que contien un fragmento d'o Evanchelio de Chuan y que data, seguntes os cálcuos mas extendidos, d'o 125 aproximadamen ( ye decir, cuasi un sieglo después d'a fecha posible d'a muerte de Chesús , dica O anyo 30).
Papiro P52, Rylands 457.
Si bien os testimonios materials se referents a vida de Chesús son muy tardíos, a investigación filolóchica ha lograu reconstruir a historia de Istos textos con un alto grau de probabilidad, o que arroja como conclusión que os primeros textos sobre Chesús (bellas cartas de Pablo) son posteriors en unos veinte anyos a data probable de suya muerte, y qu´as prencipal ye fuensde información arredol d'a suya vida (os evanchelios canonicos) se redactoron en a segunda mitad d'o sieglo I. Existeix un amplo consenso sobre d´ista cronolochía d'as fuens, al igual que ye posible datar bels (muy escasos) testimonios sobre de Chesús en fuens no cristianas entre a zaguera decata d'o sieglo I y o primer cuarto d'o sieglo II.
En o estau actual de conocimientos sobre de Chesús de Nazaret, a opinión predominante en meios académicos ye que se trata de un personache historico, que suya biografía y mesache experiment oron modificacions por part d'os redactores de As fuentes. Existeix con tot y con ixo, una minoría de estudiosos que, dende una critica radical de As fuentes, consideran probable que Chesús ni sisquia fuese un personache historico rei al, sino una entidat mitica, similar ás atras feguras obcheto de culto en a Antigüedat.
=== Fuents ===
''Articlo prencipal:'' Fuensd'a historici dat de Chesús
Son sobre tot As fuens cristianas, obviamen parciales, As que proporcionan información sobre Chesús de Nazaret. Os textos cristianos refleixan prencipalmente a fe de As comunidaz primitivas, y no pueden considerarse, sin mas, documentos historicos.
Os textos en os que a critica actual crei e posible hallar información sobre d'o Chesús historico son, prencipalmente, os tres evanchelios sinópticos (Mateu, Marcos y Lucas). Secundariamen , proporcionan tamién información sobre de Chesús de Nazaret belatros escritos d'o Nueu Testamento (O Evanchelio de Chuan, As epístolas de Pablo de Tarso), bels evanchelios apócrifos (como O de ''Tomás'' y O de ''Pero)'', y atros textos cristianos.
Por atra banda , existen referencias a Chesús en unas pocas obras no cristianas. En bels casos s´ha meso en dubda la suya autenticidat (Flavio Josefo), o que se fan referncia al mesmo personache cuya vida relatan as fuens cristianas (Suetonio). Apenas aportan bella información, excepto que estió crucificado en tiempos de Poncio Pilato (Tácito) y que fue considerau un embaucador por os chudieus ortotxos.
==== Fuents cristianas ====
Son mui numbrosos os escritos cristianos d'os sieglos I y II en os que se encuentran referencias a Chesús de Nazaret. Con tot y con ixo, nomás una chicorrona parti d'os mesmos contieninformación útil sobre de éls. Toz éls refleixan, en primer lugar, a fe d'os cristianos d'a época, y nomás secundariamen revelan información biografica sobre Chesús .
Os prencipals son:
1. As '''cartas de Pablo de Tarso''': escritas, seguntes a datación mas probable, entre as anyatas 50 y 60. Son os documentos mas tempranos sobre de Chesús , pero a información biografica que proporcionan ye escasa.
2. Os '''evanchelios sinopticos''' (Mateu, Marcos y Lucas), incluyius por a Ilesia en o canon d'o Nueu Testamento.Per un regular , gosan datarse entre as anyatas 70 y 90. Proporcionan gran canti dat de información, pero refleixan prencipalmente a fe d'os primeros cristianos, y son documentos bastante tardíos.
3. O '''Evanchelio de Chuan''', tamién incluiu en o Nueu Testamento. Fue escrito probablemen dica 90-100. Gosa considerarse menos fiable que os sinópticos, ya que presenta concepcions teolochicas mucho mas evolucionatas. Con tot y con ixo, no puede excluirse que contienga tradicions sobre O Chesús historico bastante mas antigas.
4. Belsd'os clamaus evanchelio'''s apócrifos''', no incluyius en o canon d'o Nueu Testamento. Una gran parti d´istos textos son documentos muy tardíos que no aportan información sobre O Chesús historico. Con tot y con ixo, belsde ellos, d'os cuals a suya datación ye bastante controvertida, podrían transmitir información sobre ditos o feitos de Chesús : entre aquellsa os que gosa concederse una mayor credibilidat son O ''Evanchelio de Tomás'', O ''EvanchelioEgerton'', O ''Evancheliosecreto de Marcos'' y O ''Evanchelio de Pero''.
===== As cartas de Pablo de Tarso =====
Os textos mas antigos conocidos relativos a Chesús de Nazaret son As cartas escritas por Pablo de Tarso, consideratas anteriors a os evanchelios. Pablo no conoció personalmente a Chesús. O suyo conocimiento d´él y d'o suyo mesache, seguntes as suyas propias afirmacions, puede provenir de una doble fuen : por una banda , sos tien en os suyos escritos que se le apareció O propio Chesús resucitado pa revelarle o suyo evanchelio, una revelación a que Pablo concedía gran importancia (Gal 1, 11-12); por atr o, tamién seguntes propio testimonio, mantenió contactos con miembros de varias comunidaz cristianas, entre ellsvarios seguidors de Chesús . Conoció, seguntes él mesmo afirma en a ''Epístol a os Gálatas'', a Pero (Gal 2, 11-14), Chuan (Gal 2, 9), y Santiago, al que se refiere como «chermano d'o Senyor» (Gal 1, 18-19; 1 Cor 15, 7).
Anque a tradición cristiana atribuye a Pablo cuatorce epístolas incluidas en o Nueu Testamento, nomás existeix consenso entre os investigadors actuals cuanto a autenticidat de siete d´ellas, que se datan per lo cheneral entre as anyatas 50 y 60 (Primera epístol a os tesalonicenses, Epístol a os filipenses, Epístol a os gálatas, Primera epístol a os corintios, Segunda epístol a os corintios, Epístol a os romanos y Epístol a Filemón). Estas epístolas son cartas dirichidas por Pablo a comunidaz cristianas de diferentspu Istos d'o Imperio Romano, o a individuos particulars. En ellas se tratan fundamentalmente aspeuto s doctrinal ye d'o cristianismo. Pablo s´interesa sobre tot por o sentiu sacrificial y redentor que seguntes él tienen a muerte y resurrección de Chesús , y son escasas as suyas referencias a vida de Chesús o al conteniu d'a suya pedricación.
Con tot y con ixo, As epístolas paulinas sí proporcionanbella información. En primer lugar, se afirma en ellas que Chesús nació « seguntes a Lei» y que yera d'o lin ache de David, « seguntes a carne» (Rom 1, 3), y que os destinatarios d'a suya pedricación yeran os chudieus circuncisos (Rom 15, 8). En segundo lugar, refiere ciertos detalles sobre suya muerte: indica que murió crucificado (2 Cor 13, 4), que fue sepultau y que resucitó al tercer día (1 Cor 15,3-8), y atribuye a suya muerte a os chudieus (1 T ye 2, 14) y tamién a os «poderosos d´iste mundo» (1 Cor 2, 8). Además, a Primera epístol a os corintios contien un relato de la Última Zena (1 Cor 11, 23-27), semejante al d'os evanchelios sinópticos (Mt 26, 26-29; Mc 14, 22-25; Lc 22, 15-20), anque probablemen mas antigo.
===== Evanchelios sinopticos =====
Os estudiosos son de alcuerdo en que a prencipal fuende información sobre de Chesús se troba en tres d'os cuatro evanchelios incluidos en o Nueu Testamento, os clamaus sinópticos: Mateu, Marcos y Lucas, cuya redacción se sitúa per lo cheneral entre as anyatas 70 y 100.
O punto de vista dominant en a critica actual ye que os evanchelios no fuoron escritos por testigos personals d'a actividat de Chesús . Se crei e que fuoron escritos en griego por autors que no teneban conocimiento direuto d'o Chesús historico. Bels autors, con tot y con ixo, continúan manteniendo O punto de vista tradicional sobre Istacuestión, que os atribuye a person ach ye citaus en o Nueu Testamento.
Anque no ye aceptata por a totali dat d'os criticos, As afinidaz entre istos evanchelios gosan estar explicatas por a clamada teoría de As dos fuentes, propuIstaya en 1838 por Ch. Weisse, y que fue luego significativamen matizata por B. H. Streeter en 1924. seguntes Istateoría, l'Evanchelio mas antigo ye Marcos (y no Mateu, como se crei eba anteriormente). Tanto Lucas como Mateu son posteriores, y utiliz oron como fuenMarcos, o que explica O material común entre os tres sinópticos, denominado «de triple tradición». Pero, además, existió una segunda fuente, a que se dio O nombre de Q, que contenía cuasi exclusivamen palabras de Chesús , o cualexplica O clamaumaterial de doble tradición, que se troba en Mateu y Lucas, pero no en Marcos (Q ye hoy considerado un documento independiente, d'o que mesmo existen edicions criticas).Por último, tanto Lucas como Mateu con tienen material propio, que no se troba engarra de As dos fuens hipotéticas.
O grau de fiabilidat que se conced'a os evanchelios depende d'os estudiosos. a opinión mas extendida ye que son prencipalmente textos apologéticos, ye decir, de propaganda religiosa, cuya intención prencipal ye difundir una imagen de Chesús acorde con a fe de As primitivas comunidaz cristianas, pero que con tienn, en mayor o menor medida, datos sobre d'o Chesús historico. S´ha demostrado que con tienn varios errors historicos y geográficos, numerosas incongruencias narrativas y abundanselementos sobrenatural ye que son sin dubda expresion ye de fe y d'os que se discute si tienn o no un orichen historico. Con tot y con ixo, sitúan a Chesús en un marco historico verosímil, Per un regular acorde con o conociu mediante fuensno cristianas, y esbozan una trayectoria biográfica bastante coherente.
La corriente de investigación clamada «historia de As formas», d'os cuals os prencipals representansfuoron Rudolf Bultmann y Martin Dibelius, se orientó sobre tot a estudiar a «prehistoria» literaria d'os evanchelio s. Istos autors determinoron que os evanchelio s (incluiu Q, considerado como un «protoevanchelio») son compilacions de unidadz literarias menores, denominatas perícopas, que pertenecen a géneros literarios diferens(arracions de miraglos, diálogos didácticos, ensenyanzas éticas, etc.). Estas perícopas tienen o suyo orichen zagueren a tradición oral sobre Chesús , pero solo belunas se refieren a ditos y feitos verdaderos d'o Chesús historico. Mas adelante, atr a escuela, denomicosa «historia d'a redacción» (o critica d'a redacción), destacó O feitode que, a hora de compilar y unificar narrativamen O material de que disponían, os autors d'os evanchelios respondiban a motivacions teolochicas .
Pa datar os evanchelios sinópticos, un aspeuto de particular importancia son As referencias a destrucción d'o Templo de Jerusalén. Estudian estas referencias, a mayoría d'os autors coinciden en afirmar que os tres sinópticos, en o suyo estau actual, son posteriors a destrucción d'o templo (anyo 70), en tanto que Q ye muy probablemen anterior.
Os autors d'os evanchelios responden a motivacions teolochicas concretas. En as suyas obras, intentan armonizar As tradicions recibidas sobre d'o Chesús historico con a fe de As comunidaz a As que pertenecen.
· '''''documento Q''''': a existencia d´iste protoevanchelio, como s´ha dicho antes, s´ha induciu a partir d'a investigación textual de As afinidatye entre os sinópticos. En a actualidad, s´ha abanzau mucho en a reconstrucción d´iste texto hipotético. Se considera que fue escrito en griego, que contenía prencipalmente ditos de Chesús , y que fue redactado, probablemen en [[Galilea]] en un momento anterior a primera guerra judeo-romana, probablemen entre as anyatas 40 y 60. Cuanto a lo suyo conteniu, s´han trobau importansparaleos entre Q y un evanchelioapócrifo de difícil datación, O ''Evanchelio de Tomás''.
· '''Evanchelio de Marcos''': fue escrito en griego, posiblemen en Siria, o tal vez en Roma, y se data per lo cheneralen torno al anyo 70, por o cualse trata d'o evancheliomás antigo que se conserva. Se considera básicamen una recopilación de material ye de tradición escrita y oral, entre os cualye destaca, pora suya unidat estructural, a narración d'a Pasión, pero que incluyen tamién antologías de miraglos, tradicions apocalípticas (especialmente Mc 13) y disputas y diálogos escolares.
· '''Evanchelio de Mateu''': fue escrito en griego, posiblemen en Siria, y ye mas tardío que Marcos, al que utiliza como fuente. Probablemen se redactó en os anyos 80 d'o sieglo I. Combina como fuens, Marcos, y atras, y a suya intención prencipal ye destacar a figura de Chesús como plenitud d'a Lei y os profetas d'o Antigo Testamento, por o cual utiliza abundantemen citas de As Escrituras judías. O texto de Mt 13, 44: 'O reino d'os Zieos ye semejante a un tesoro escondiu en un campo que, al trobarlo un hombre, vuelve a esconderlo y, por a alegría que le da, vende tot o que tien y merca O campo aquél', cobra sentiu en o marco d'a propie dat d'a tierra en Roma, que era, dica arriba: 'ad astra', y dica abajo: 'ad inferos', así, un tesoro hallado en un campo yera propie dat d'o duenyo d'o campo, por eso quien o encuentra merca O campo pa poder hacerse con O tesoro.
· '''Evanchelio de Lucas''': ye a primera parte de una obra unitaria d'a cual segunda parte ye O texto conociu como Hechos d'os Apóstols, dedicau a narrar os orígen ye d'o cristianismo. Al igual que Mateu, utiliza como fuensQ y Marcos.
===== Evanchelio de Chuan =====
Per lo cheneral se considera que l'Evanchelio de Chuan ye mas tardiu que os sinópticos (gosa datarse en torno al anyo 100) y que a información que ofrece sobre d'o Chesús historico ye menos fiable. Muestra una teolochía mas desarrollada, ya que presenta a Chesús como un estar preexistente, sustancialmente chuniu a Dios, enviado por él pa salvar al género humano.Con tot y con ixo, parece queo suyo autor utilizó fuensantigas, en belscasos independiensd'os sinópticos, por ejemplo, en o relativo a relación entre Chesús y [[Sant Chuan Baptista|Chuan o Baptista]], y al proceso y ejecución de Chesús .Relata pocos miraglos de Chesús (solo siete), pa os que posiblemen utilizó como fuenun hipotético ''Evancheliod'os Signos''. En iste evanchelio son a saber las numbrosas As escenas d'a vida de Chesús que no tienn un paralelo en os sinópticos (entre ellas, algunas de As mas conocidas, como As bodas de Caná o a resurrección de Lázaro de Betania).
===== Evanchelios apocrifos =====
Se denomina evanchelios apócrifos a aquels textos sobre feitos o ditos de Chesús no incluidos en o canon d'o Nueu Testamento. Como sinyala Antonio Pinyero, a mayor parte d'os apócrifos no aportan información válida sobre O Chesús historico, ya que se trata de textos bastante tardíos (posteriors a 150), y que utilizan como fuensos evanchelio s canónicos.
Existen, con tot y con ixo, algunas excepcions notables: O ''Evanchelio de Pero'', O ''Papiro Egerton 2'', os ''Papiros de Oxirrinco'' y, muy especialmente, O ''Evanchelio de Tomás''.Sobre a datación de Istos textos no bi ha alcuerdo entre os especialistas, pero a posición mayoritaria ye que pueden conteniba información auténtica sobre de Chesús . Dau o suyo caráuter fragmentario, con tot y con ixo, se han utilizau sobre tot pa confirmar informacions que tamién transmiten os evanchelio s canónicos.
===== Atros textos cristianos =====
· '''Ditos atribuyius a Chesús en atros libros d'o Nueu Testamento''': Istos ditos son denominaus convencionalmente ''agrapha'', ye decir ‘no escritos’. Dejan aparte As cartas de Pablo, ya mencionadas, se encuentran ditos atribuyius a Chesús en ''Hechos d'os Apóstols'' (20, 35); en a ''Epístola de Santiago'' y en a ''Primera epístola de Pero''.
· '''Referencias de atros escritors cristianos d'os sieglosII y III''', entre As que destacan a ''primera'' y ''segunda epístola de Clemente; As cartas de Ignacio de Antioquía; y un texto perdido, atribuiu a Papías de Hierápolis, titulado'' Exposición de As palabras d'o Senyor'', que supuestamen recochía tradicions oral ye sobre Chesús , y d'o que se conoixen solo fragmentos por citas de autors posteriores, como Ireneo de Lyon y Eusebio de Zesarea.''
La historici dat de estas referencias ye considerata Per un regular bastante dubdosa.
==== Fuents no cristianas ====
''Articlo prencipal:'' Referencias históricas no cristianas sobre Chesús de Nazaret
Apenas bi ha mencions de Chesús en fuens no cristianas d'os sieglosI y II. Ningún historiador se ocupó por extenso d'a suya historia: solo existen alusion ye de pasada, belunas ambiguas, y una de As de Flavio Josefo (O clamau«Testimonio flaviano») contienposiblemen bella interpolación posterior. Con tot y con ixo, todas juntas bastan pa certificar a suya existencia histórica.Al respecto ''The New Encyclopaedia Britannica'' afirma:
Istos relatos independiens amuestran que en a Antigüe dat ni sisquia os opositors d'o cristianismo dubdoron d'a historici dat de Chesús , que comenzó a posarse en tela de chuicio, sin base denguna, a final ye d'o sieglo XVIII, a o largo d'o XIX y a principios d'o XX.
''The New Encyclopaedia Britannica''
Estas fuens pueden dividirse en:
===== Fuents chudievas =====
· Dos mencions en una obra de l'historiador chudieu Flavio Josefo, ''Antigüedatye Judías''.
O primer pasache d'a citata obra que mencion a Chesús ye conociu con O nombre de «testimonio Flaviano». Se troba en ''Antigüedatye Judías'', 18.3.3. Fue objeto de interpolacions posteriors por copistas cristianos, y durante muit as anyatas se debatió mesmo si en a suya versión original Josefo aludí a Chesús . iste debate fue resuelto en 1971, al aparecer un manuscrito árabe d'o sieglo X en o que O obispo Agapio de Hierápolis citaba ese texto de Josefo. Ya que a primera copia que se poseiede Josefo (la d'a Ambrosiana) data d'o sieglo XI, un sieglo mas tardi, bi haque admitir que O texto árabe, anterior, reproduce O de Josefo sin interpolaciones.
O segundo pasache no ha gosau estar discutido, ya que está estrechamen relacionau con O contexto d'a obra y parece improbable que se trate de una interpolación. Se troba en ''Antigüedatye Judías'', 20.9.1, y se refiere a lapidación de Santiago, que O texto identifica como chermano de Chesús , un person ache que ye clamau d'o mesmo modo en belstextos de Pablo de Tarso. Anque sin consenso absoluto, pa a mayor parte d'os autors O pasache ye autentico.
· Mencions en o tratado ''Sanhedrin'' d'o Talmud babilónico: no está claro si Istos pasache se refieren a Chesús de Nazaret. En ''Sanh.'', 43 a. se diz que Yeshu fue colgado «la víspera de Pascua», por haber practicau a hechicería y por incitar a IsraO a apostasía. Se fa referencia mesmo O nombre de cinco de os suyos discípulos: Matthai, Nakai, Necer, Buni y Todah. a mayor parte d'os estudiosos data Istareferencia en fecha muy tardía, y no a considera una fuende información independiente.
===== Fuents romanas y sirias =====
Breves mencions en sendas obras de Suetonio (c. 70-''post'' 126), Tácito (61-117) y Plinio O Joven (62-113). Excepto O de Tácito, son mas bien referencias a actividat d'os cristianos:
· Suetonio dica 120 d.C. pero seguntes una nota al pareixer tomata de un documento d'a policía d'a época de Claudio (41-54 d.C.), mencion a os cristianos, y en atr o pasache d'a mesma obra, hablan d'o mesmo emperador, dice que a «os chudieus, instigaus por ''Chrestus'', os expulsó de Roma por os suyos hábitos escandalosos» (''De Vita Caesarum. Divus Claudius'', 25). Os hebreos fuoron expulsaus de Roma, culpabl ye de haber provocado tumultos bajo a instigación de un tal «Chrestus». Atr a versión d'o mesmo texto indica que Claudio: «Expulsó de Rom a os chudieus por As continuas peleas a causa de un tal “Cresto”». O nombre Chrestus ha siu interpretado como una lectura deficiente de Christus; con tot y con ixo, no puede excluirse que O pas ache faiga referenci a un agitador chudieu en a Roma d´ as anyatas 50.
· Dica 116 o 117, l'historiador Tácito, en os suyos ''Anal ye'' hablan d'o reinado de Nerón (54-58 d.C.), comenta que después d'o incendio de Roma inflichía penas severas a os partidarios de un tal Cristo, que heba siu supliciado bajo Poncio Pilato: os cristianos toman o suyo nombre «de un tal Cristo, que en época de Tiberio fue ajusticiado por Poncio Pilato» (''Anales'', 15.44:2-3).
· A comienzos d'o sieglo II, Plinio O Joven, en una carta al emperador Trajano (98-117 d.C.), fa referencia que « Istos cristianos ( aquellsa os que hace comparecer ante sí mismo) que consienten en hacer sacrificios a os dioses, os absuelve. Por atr a parte, aseguran no haber feitoningún mal: dicen haber, simplemente, elevado cánticos a Cristo, como os que se dedican a un dios», «le cantan himnos a Cristo (cuasi Dios, seguntes dicen)» (''Epístolas'' 10:96).
Existen belstextos mas, como O de Luciano de Samósata (segunda mitad d'o sieglo II d.C.), que mencion a «aquO hombre a quien siguen adorando, que fue crucificado en Palestina... aquO sofista crucificado», u atr o que, anque ye dubdoso, podría estar una referenci a Chesús de Nazaret: se trata de una carta, conservata en siríaco, escrita por un tal Mara Bar-Serapion, en a que se habla de un «rei sabio» condenado a muerte por os chudieus. No bi ha alcuerdo sobre si Istacarta data d'o sieglo I, II o III de nuestra era, y tampoco está claro si ye o no una referenci a Chesús de Nazaret.
La escasez de fuensno cristianas sugiere que a activi dat de Chesús no llamó a atención en a suya epoca, anque seguntes las fuents cristianas a suya pedricación habría congregado a multitudes. As fuensno cristianas aportan solo una imagen muy esquemática al conocimiento de Chesús como person ache historico.
==== Mitotlochía ====
A investigación histórica de As fuenscristianas sobre Chesús de Nazaret exige a aplicación de métoz criticos que permitan discernir As tradicions que se remontan al Chesús historico de aquellas que constituyen adicions posteriores, correspondiensa As primitivas comunidaz cristianas.
La iniciativa en Istabúsqueda partió de investigadors cristianos. Durante a segunda metat d'o [[sieglo XIX]], a suya aportación prencipal se centró en a historia literaria d'os evanchelio s.
Os prencipal criterios sobre os que existeix consenso a hora de interpretar As fuenscristianas son, seguntes Antonio Pinyero, os siguientes:
· '''Criterio de desemejanza o disimilitud''': seguntes iste criterio, pueden darse por ciertos aquellsfeitos o ditos atribuyius a Chesús en As fuensque sean contrarios a concepcions o interes ye propios d'o chudaísmo anterior a Chesús o d'o cristianismo posterior a él. Contra iste criterio, se han formulado objeciones, ya que, al desvincular a Chesús d'o chudaísmo d'o sieglo I, se corre O peligro de privarle d'o contexto necesario ta entender cuantos aspectos fundamentals d'a suya actividat.
· '''Criterio de dificultat''': pueden considerarse tamién auténticos aquellsfeitos o ditos atribuyius a Chesús que resulten incómodos pa os interes ye teológicos d'o cristianismo.
· '''Criterio de atestiguación múltiple''': pueden considerarse auténticos aquellsfeitos o ditos de Chesús d'os que pueda afirmarse que proceden de diferensestratos d'a tradición. A iste respecto, gosan considerarse que, al menos parcialmente, aportan fuensindependiensentre sí Q, Marcos, O material propio de Lucas, O material propio de Mateu, l'Evanchelio de Chuan, ciertos evanchelio s apócrifos (muy especialmente, en relación con os dichos, O ''Evanchelio de Tomás'', pero tamién atros como O ''Evanchelio de Pero'' o O ''EvanchelioEgerton''), y atr os. iste criterio se refiere tamién a atestiguación de un mesmo dicho o feitoen formas o géneros literarios diferentes.
· '''Criterio de coherencia o consistencia''': pueden darse tamién por ciertos aquellsditos o feitos que son coherens con o que os criterios anteriors han permitiu establecer como auténtico.
· '''Criterio de plausibili dat histórica''': seguntes iste criterio, puede considerarse historico aquello que siga plausible en o contexto d'o chudaísmo d'o sieglo I, asinas como aquello que pueda contribuir a explicar ciertos aspeuto s d'o influjo de Chesús en os primeros cristianos. Como resalta Pinyero, iste criterio contradice al de desemejanza, enunciado en primer lugar.
No toz os autors, con tot y con ixo, interpretan d'a mesma manera Istos criterios, e mesmo bi haquien ye niegan a validez de belsde ellos.
=== Contexto ===
==== Marco historico ====
O pueblo chudieu, sin estau propio dende la destrucción d'o Primer Templo en [[587 aC]], en tiempos de [[Nabucodonosor II]], heba pasau varias décatas sometido, sucesivamen , a babilonios, persas, a dinastía ptolemaica de Egipto y O Imperio seléucida, sin que se produjeran conflictos de gravedad. En o [[sieglo II aC]], con tot y con ixo, O monarca seléucida Antíoco IV Epífanes, decidiu a imponer a helenización d'o territorio, profanó O Templo (O Segundo Templo, reconstruiu en época persa), o que desencadenó una rebelión, acaudillata por una familia sacerdotal, os Macabeos, que tendría como consecuencia O establecimiento de un nueu estau chudieu independiente, que duraría dica l'anyo [[63 aC]].
En iste anyo, O general romano [[Gneu Pompeyo Magno]] intervino en a guerra civil que enfrentaba a dos hermanos d'a dinastía asmonea, Hircano II y Aristóbulo II. Con ista intervención prencipió lo dominio romano en Palestina. Dicho dominio, con tot y con ixo, no se ejerció siempre de forma directa, sino mediante a creación de uno o varios estaus clientes, que pagaban tributo a Roma y estaban obligaus a acceptar as suyas directrices. O propio Hircano II fue manteniu por Pompeyo al frente d'o país, anque no como rei, so que como etnarca. Posteriormente, dimpués un intento de recuperar o [[trono]] d'o fillo de Aristóbulo II, Antígono, quien fue apoyado por os partos, O hombre de confianza de Roma fue Herodes, quien no pertenecí a a familia d'os asmoneos, sino que yera fillo de Antípatro, un general de Hircano II de orichen idumeo.
Tras a suya victoria sobre os partos y os seguidors d'Antígono, Herod ye fue nombrado rei de Judea por Roma en [[37 aC]]. O suyo reinau, mientres o cual, seguntes opinión mayoritaria, s'escaició lo naiximiento de Chesús de Nazaret, fue un período relativamen próspero.
a muerte de Herodes, en [[4 aC]], o suyo reino se dividió entre tres de os suyos hijos: Arquelao fue designado etnarca de Judea, Samaria e Idumea; a Antipas (clamauHerod ye Antipas en o Nueu Testamento) le correspond ioron os territorios de [[Galilea]] y Perea, que gobernó con O título de tetrarca; por último, Filipo heredó, tamién como tetrarca, As rechion ye mas remotas: Batanea, Gaulanítide, Traconítide y Auranítide.
Istos nueus gobernanscorrerían diversa suerte. Mientras que Antipas se mantenió en o poder durante cuarenta y tres anyos, hasta 39, Arquelao, debiu al descontento de os suyos súbditos, fue depuesto en 6 d. C. por Roma, que pasó a controlar directamen os territorios de Judea, Samaría e Idumea.
En o período en que Chesús desarrolló a suya actividat, por o tanto, o suyo lugar d'orichen, [[Galilea]], formaba parti d'o reino de Antipas, responsabled'a ejecución de [[Sant Chuan Baptista|Chuan o Baptista]], y al que una tradición tardía, que nomás se troba en l'Evanchelio de Lucas, hace desempenyar un papO secundario en o juicio de Chesús . Judea, en cambio, yera administrata directamen por un funcionario romano, pertenecien al orden ecuestre, que levó primero O título de prefecto (hasta O anyo 41) y luego (dende O 44) O de procurador. En o período d'a activi dat de Chesús , O prefeuto romano yera Poncio Pilato.
O prefeuto no residía en Jerusalén, sino en Zesarea Marítima, ciu dat d'a costa mediterránea que heba siu fundata por Herod ye O Grande, anque se desplazaba a Cherusalem en bellas o cuasi on ye (por ejemplo, con motivo d'a fiIstade Pésaj o Pascua, como se relata en os evanchelio s, ya que yera en estas fiestas, que congregaban a mil ye de chudieus, cuan solían producirse tumultos). Contaba con unos efectivos militar ye relativamen reducidos (unos 3000 hombres), y a suya autoridat yera supeditada a d'o legado de Siria. En tiempos de Chesús , O prefeuto teneba O dereito exclusivo de dictar sentencias de muerte ''(ius gladii)''.
Con tot y con ixo, Judea gozaba de un cierto nivO de autogobierno. En especial, Cherusalem yera gobercosa por a autori dat d'o sumo sacerdote, y o suyo consello o Sanedrín. As competencias exactas d'o Sanedrín son objeto de controversia, anque Per un regular se admite que, salvo en casos muy excepcionales, no teneban a potestad de juzgar delitos capitales.
==== O caracter particular de Galilea ====
Anque separata de Judea por a historia, [[Galilea]] yera en o sieglo I una rechión de religión judía. teneba, con tot y con ixo, belsrasgos diferencials, como una menor importancia d'o Templo, y una menor presencia de sectas religiosas como os saduceos y os fariseos. Yera muy expuIstaá As influencias helenísticas y presentaba grandes contrastes entre O meio rural y O meio urbano.
Al este de [[Galilea]] se trobaban as diez ciudaz d'a Decápolis, situatas todas ellas al atro canto d'o río Jordán, a excepción de una, Escitópolis (clamada tamién Bet Shean). A lo nord-ueste, Galilea limitaba con a rechión sirofenicia, con ciudaz como Tiro, Sidón y Aco/Tolemaida. A lo sud-ueste se situaba la ciudat de Zesarea Marítima, lugar de residencia d'o prefecto (luego procurador) romano. Por último,, al sur se trobaba atra importante ciudat, Sebaste, asinas lcamata en honor al emperador Augusto.
En pleno corazón de [[Galilea]] se trobaban tamién dos importan sciudadts: Séforis, muy cercana (5 o 6 km) a localidat d'aon yera originario Chesús , Nazaret; y Tiberíades, construida por Antipas y cuyo nombre yera un homen ache al emperador Tiberio. Tiberíad ye er a capital d'a monarquía de Antipas, y yera muy próxim a Cafarnaún, ciu dat que fue con probabili dat O centro prencipal d'a activi dat de Chesús .
ye importante destacar que As ciudaz eran focos de influencia d'a cultura helenística. En ellas residían As élites, en tanto que en o meio rural habitaba un campesinado empobrecido, d'o que procedía con toda probabili dat Chesús . As ciudaz eran Per un regular favorabl ye a Roma, como se demostró con ocuasi ón d'a primera guerra judeo-romana.
En as fuenscristianas no se fa referencia que Chesús visitasegarra de As ciudaz de [[Galilea]] ni d'o suyo entorno. Con tot y con ixo, datá proximi dat de Tiberíad ye a os prencipals mencionaus en os evanchelio s, ye difícil pensar que Chesús se sustrajo por completo a influencia helenística.
O medio campesino, d'o cual procediba Chesús, veyeba con hostilidat a las ciudas. Os campesins de [[Galilea]] soportaban importants cargas impositivas, tanto d'o poder politico (la monarquía de Antipas), como d'o relichioso (O Templo de Jerusalén), y a suya situación económica habió de estar prou difícil.
[[Galilea]] fue a rechión chudieva mas conflictiva demientres o [[sieglo I]], y os prencipal ye movimientos revolucionarios antirromanos, dende a muerte de Herod ye O Grande en [[4 aC]] dica la destrucción de Cherusalem en l'anyo [[70]], se inicioron en Istarechión . a luita contra O Imperio Romano fue, seguntes l'historiador Geza Vermes, «una actividat [[Galilea]] cheneral en o primer sieglo dC».
==== O chudaísmo en os tiempos de Chesús ====
En tiempos de Chesús, al igual que en l'actualidad, O [[chudaísmo]] yera una religión monoteísta, basata en a creiencia de un único Dios. Os chudieus creyeban que Dios heba elegiu a lo suyo pueblo, Israel, y heba estableciu con él una alianz a traviés d'[[Abrahán]] y Moisés, prencipalmente. Os actos fundamental ye de dicha alianza eran, pa os chudieus, a vocación de [[Abrahán]], O éxodo, y a promulgación d'a lei en o Sinaí.La fidelidat d'os chudieus a Istaalianza se manifestaba, amás de en a suya adoración a lo suyo unico Dios, en a rigurosi dat con que seguían os mandamientos y preceptos d'a Torá, o a clamada Lei mosaica; Istaregulaba toz os aspeuto s d'a vida d'os chudieus, como a obligación de circuncidar a os fillos varones, a prohibición de trabajar en sábado, y atr as ciertas reglas alimentarias (por ejemplo, a de no comer carne de cerdo) y de purificación.
Maqueta d'o Segundo templo de Jerusalén, de época contemporáne a Chesús de Nazaret.
En o sieglo I, O centro d'o culto a Dios yera O Templo de Jerusalén. yera menister acudir a iste tres vec ye al anyo (durante As clamadas fiestas de peregrinación), pa rei alizar diversos sacrificios y entregar ofrendas. O culto d'o Templo yera administrado por os sacerdot ye y levitas, cuyo número yera muy elevado, quien ye desempenyaban os clamaus oficios sagrau s durante As fiestas, tal ye como custodiar y limpiar O Templo, preparar os animal ye y a lenya pa os sacrificios, y cantar salmos durante As celebracions públicas.Os sacerdot ye y levitas se mantenían con os tributos d'os campesinos, obligatorios pa toz os chudieus.
Pero O Templo no yera O único lugar en que se rendía culto a Dios: en época de Chesús existía tamién a costumbre de reunirse cata sábado en As sinagogas. Mientras que O culto en o Templo yera dominado por os sacerdotes, a costumbre de reunirse en As sinagogas fue promoviendo a religiosi dat d'os laicos.Además, en As sinagogas no se llevaban a cabo sacrificios a diferencia d'o Templo, sino que tan solo se leían y comentaban os textos sagrau s.
En a época de Chesús , existían sectas divergensdentro d'o judaísmo. O autor que mas información proporciona sobre iste tema ye Flavio Josefo. Este distingue entre tres sectas prencipales: a saducea, a esenia y a farisea. Istaúltima yera bastante respetata por O pueblo y yera constituida prencipalmente por laicos.
Os fariseos creyeban en a inmortali dat d'o alma y eran conocidos por O rigor con que interpretaban a lei, consideran a tradición como fuende esta. Cuanto a os saduceos, gran número de ellsformaba parte d'a casta sacerdotal, pero en oposición a os fariseos, rechazaban a idea de que a tradición yera fuende lei y negaban tamién a inmortali dat d'o alma. Por último, O grupo d'os esenios ye considerado por a inmensa mayoría d'os investigadors como O autor d'os denominaus manuscritos d'o Mar Muerto. Constituían una especie de monacato, d'os cuals os seguidors eran estrictos cumplidors d'a lei, anque diferían d'os atros grupos relichiosos en a suya interpretación d'ista.
Atr o aspecto de suma importancia en o chudaísmo d'o sieglo I ye la suya concepción apocalíptica: a creiencia en una intervención futura de Dios, que restauraría O poder de Israel y tras a que reinarían a paz y l'harmonía universals. Ista idea adquirió gran fuerza en a época en que O pueblo chudieu fue sometiu por a ocupación romana (anque está ya presente en varios d'os libros proféticos d'a ''Tanaj'', especialmente en o ''Libro de Isaías)'', y se relaciona estrechamen con a creiencia en a llegata de un Mesías. Amás, ye muy menciocosa en a clamada literatura intertestamentaria: libros apócrifos per lo cheneral atribuyius a patriarcas u atr as figuras destacatas d'a Biblia hebrea.
== Episodios d'a vida de Chesús con representacions artisticas ==
* [[Natividat de Chesús]].
* [[Adoración d'os pastors]].
* [[Adoración d'os Reis Magos]] u [[Epifanía]].
* [[Circumcisión de Chesús]].
* [[Censo de Quirino]]
* [[Matanza d'os inocents]] (u [[degolliza d'os inocents]]).
* [[Fuyida enta Echipto]].
* [[Chesús entre los doctors]].
* [[Baptismo de Chesús]].
* [[Tentación de Cristo]].
* [[Curación d'o paralitico en Cafarnaum]].
* [[Chesús y la muller sosprendida en adulterio]].
* [[Curación d'a muller hemorrachica]].
* [[Resurrección d'a filla de Chairo]].
* [[Parabola d'o fillo prodigo]].
* [[Curación d'o ciego de Betsaida]].
* [[Decapitación de Sant Chuan Baptista]].
* [[Sermón d'a montanya]].
* [[Vodas de Caná]].
* [[Multiplicación d'os pans y os peixes]].
* [[Chesús camina sobre l'augua]].
* [[Confesión de Pero]].
* [[Refusamiento de Chesús]].
* [[Resurrección de Lazaro]].
* [[Parabola d'os dos fillos]]
* [[Unción de Chesús]].
* [[Dentrada trunfal en Cherusalem]].
* [[Expulsión d'os mercaders d'o Templo]].
* [[Ultima Cena]] u [[Zaguera Cena]].
* [[Chesús prediz a traición de Chudas]].
* [[Discurso de despedida]].
* [[Eucaristía]].
* [[Pasión de Cristo]].
* [[Oración en o huerto de Chetsemaní]].
* [[30 monedas d'archent]].
* [[Arresto de Chesús]].
* [[Curación d'o criau d'o centurión]].
* [[Chudicio de Chesús]].
* [[Chudicio de Pilato]].
* [[Beso de Chudas]].
* [[Chesús en a cort d'Herodes]].
* [[Negación de Pero]].
* [[Ecce Homo]].
* [[Vía Dolorosa]].
* [[Santa Veronica]].
* [[Crucifixión de Cristo]].
* O [[mal ladrón]].
* O [[buen ladrón]].
* [[Eclipse de crucifixión]].
* [[Descendimiento de Chesús]].
* [[Resurrección de Cristo]].
* [[Ascensión de Chesús]].
* [[Maiestas Domini]].
== Se veiga tamién ==
* [[Cristianismo]].
* [[Santa María]].
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Jesus Christ|Chesús de Nazaret}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Chesús de Nazaret|*]]
opay4v45ol0snvyq23qgq83qam6xw7v
Viliella de Cinca
0
7073
2478472
2428339
2026-09-26T12:48:14Z
InternetArchiveBot
61993
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
2478472
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo trata sobre '''Viliella de Cinca'''. Ta atros emplegos d'o toponimo '''Viliella''' se veiga '''[[Viliella]]'''.''
{{Ficha de municipio d'Aragón
|nombre = Viliella de Cinca
|nombre oficial = Velilla de Cinca
|nombre orichinal = Vilella de Cinca
|escudo = Escudo de Velilla de Cinca.svg
|imachen = [[Imachen:Velilla de Cinca - Ayuntamiento - Iglesia de San Lorenzo 01.jpg|250px]]
|provincia = Uesca
|comarca = Cinca Baixa
|partiuchudicial= Fraga
|superficie = 16,54
|altaria = 126
|distancia = 11
|ta = Fraga (Uesca)
|distancia2 = 99
|ta2 = Uesca
|población = {{#property:P1082}}
|calendata =
|densidat = {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/16.54) round 2 }}}}
|pos_etiqueta_loc = left
|latitut = 41.587
|lonchitut = 0.260
|cp = 22528
|ríos = [[río Cinca|Cinca]]
|diocesi = Balbastro-Monzón
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Cinca Baixa|Cinca Baixa]]
|parroquia = [[Ilesia de Sant Lorient de Viliella de Cinca|Sant Lorient]]
|web = [http://www.velilladecinca.es/ www.VelillaDeCinca.es]
}}
'''Viliella de Cinca''' (''Vilella de Cinca'' en [[idioma catalán|catalán]], ''Velilla de Cinca'' en [[idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] [[Aragón|aragonés]] d'a [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Uesca|Uesca]], situato en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] d'a [[Cinca Baixa]].<ref>{{es}} ''[https://www.aragon.es/documents/20127/674325/CATALOGO_PUEBLOS.pdf/c4909c73-dd9c-c67e-869d-bb3c81513a92 Catálogo de pueblos y municipios de Aragón. Estadística de población y nomenclaturas toponímicas entre 1900 y 2004 (PDF)]'', [[Gubierno d'Aragón]], [[2005]], {{ISBN|84-7753-366-0}}, p.530</ref>
A suya [[Población humana|población]] ye de {{#property:P1082}} habitants en una [[superficie]] de 16,54 [[km²]] y una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/16.54) round 2 }}}} hab/km².
== Cheografía ==
A localidat de Viliella de Cinca se troba situata a 126 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o livel d'a mar, a una [[distancia]] de 99 [[km]] d'a ciudat de [[Uesca]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya provincia, y d'11 km d'a localidat de [[Fraga (Uesca)|Fraga]], a capital d'a suya comarca.
=== Mugas ===
O suyo termin muga con [[Zaidín]], [[Fraga]] y [[Vallobar]].
== Nombre ==
Variants d'o nombre que conoixemos por os textos [[Edat Meya|medievals]], [[idioma latín|latinos]] u [[luenga romance|romances]], son:
:''Vilela'', ''Bilela'', ''Vilella'', ''Villelas'', ''Billela'', y as formas mas d'alcuerdo con a fonetica [[idioma aragonés|aragonesa]] ''Villiellas'' y ''Viliella''. Esta zaguera se troba por eixemplo en un texto de [[1414]] de l'[[Archivo d'a Corona d'Aragón]] y en o [[Fogache de 1495]].
== Demografía ==
<timeline>
ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars = late
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:514
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:103 start:0
BarData=
bar:1998 text:"1998"
bar:2000 text:"2000"
bar:2002 text:"2002"
bar:2004 text:"2004"
bar:2006 text:"2006"
bar:2008 text:"2008"
bar:2010 text:"2010"
bar:2012 text:"2012"
bar:2014 text:"2014"
bar:2016 text:"2016"
bar:2018 text:"2018"
bar:2020 text:"2020"
PlotData=
width:15
color:brightblue
bar:1998 from:0 till:489
bar:2000 from:0 till:479
bar:2002 from:0 till:453
bar:2004 from:0 till:441
bar:2006 from:0 till:469
bar:2008 from:0 till:475
bar:2010 from:0 till:450
bar:2012 from:0 till:452
bar:2014 from:0 till:461
bar:2016 from:0 till:442
bar:2018 from:0 till:463
bar:2020 from:0 till:460
</timeline>
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950=|1960= |1970= |1981= |1991= |1992= |1994= |1996= |1998=489 |1999=478 |2000=479 |2001=476 |2002=453 |2003=446 |2004=441 |2005=456 |2006=469 |2007=482 |2008=475 |2009=465 |2010=450 |2011=449 |2012=452 |2013=447 |2014=461 |2015=442 |2016=442 |2017=448 |2018=463 |2019=461 |2020=460 |2021=480 |2022=476}}
== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>
{| {{tablapolida}}
|-
| colspan="10" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleccions municipals'''</center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partiu'''
| align="right" | '''1979'''
| align="right" | '''1983'''
| align="right" | '''1987'''
| align="right" | '''1991'''
| align="right" | '''1995'''
| align="right" | '''1999'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
|-
| bgcolor="#FF6600" | '''[[Partido Aragonés]]'''
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#1E90FF" | '''[[Partido Popular]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partido de los Socialistas de Aragón]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
</center>
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
|
|
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
|
|
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
|
|
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
|
|
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
|
|
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
|
|
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| Manuel Navarro Villanova
|
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| José Luis Sanjuán Gallinat
| [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2011]]–[[2015]]
| María Belén Ibarz Ibarz
| [[Partido Aragonés]]
|}
== Fiestas ==
*[[29 de chinero]].
*[[17 de febrero]].
*[[10 d'agosto]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
* [https://web.archive.org/web/20201029135919/http://www.velilladecinca.es/ Pachina web oficial municipal].
{{Municipios Cinca Baixa}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Viliella de Cinca|*]]
oqzh3wzj7dlg2ce2lf3olwn43huoa8r
Villanueva de Xixena
0
7092
2478473
2428349
2026-09-26T12:59:53Z
InternetArchiveBot
61993
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
2478473
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de municipio d'Aragón
|nombre = Villanueva de Xixena
|nombre orichinal = Villanueva de Sigena
|escudo = Escudo de Villanueva de Sigena.svg
|escudo_grandaria = 60px
|imachen = [[Imachen:Monasterio_de_Sigena_-_Vista_general_02.jpg|250px]]<br>[[Reyal Monesterio de Santa María de Xixena]]
|provincia = Uesca
|comarca = Monegros
|partiuchudicial= Uesca
|superficie = 146,95
|altaria = 231
|distancia = 67
|ta = Uesca
|población = {{#property:P1082}}
|calendata =
| densidat = {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/146.95) round 2 }}}}
|latitut = 41.715
|lonchitut = -0.008
|cp = 22231
|patrón = [[Sant Blas]]
|diocesi = Balbastro-Monzón
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Cinca Baixa|Cinca Baixa]]
|parroquia = [[Ilesia d'o Santismo Salvador de Villanueva de Xixena|Santismo Salvador]]
|pos_etiqueta_loc = left
|}}
'''Villanueva de Xixena''' (''Villanueva de Sigena'' en [[idioma castellano|castellano]]) ye un [[Lista de municipios d'a provincia de Uesca|municipio]] [[Aragón|aragonés]] d'a [[Provincias d'Espanya|provincia]] de [[Provincia de Uesca|Uesca]], en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] d'os [[Monegros]] y [[Partius chudicials d'Aragón|partiu chudicial]] de [[Uesca]].<ref>{{es}} ''[https://www.aragon.es/documents/20127/674325/CATALOGO_PUEBLOS.pdf/c4909c73-dd9c-c67e-869d-bb3c81513a92 ''Catálogo de pueblos y municipios de Aragón. Estadística de población y nomenclaturas toponímicas entre 1900 y 2004''] (PDF)'', [[Gubierno d'Aragón]], [[2005]], {{ISBN|84-7753-366-0}}, p.542.</ref>
A suya [[Población humana|población]] ye de {{#property:P1082}} habitants en una [[superficie]] de 146,95 [[km²]], con una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/146.95) round 2 }}}} hab/km².
== Historia ==
L'orichen d'esta población se troba en a unión a finals d'o [[sieglo XII]] d'as anteriors poblacions de Xixena y [[Urchellet]], en producir-se la fundación d'o [[monesterio]] femenín de [[Reyal Monesterio de Santa María de Xixena|Santa María de Xixena]] y tresladar-se las poblacions d'ixos dos lugars enta lo dito monesterio fundando-se asinas o lugar de ''Vila Nueva de Xixena''.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20250120041457/https://www.villanuevadesigena.es/historia ''Historia''], en a pachina web oficial municipal de Villanueva de Xixena.</ref>
== Cheografía ==
A localidat de Villanueva de Xixena se troba situada a 231 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 67 [[km]] d'a [[Ciudaz d'Aragón|ciudat]] de [[Uesca]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya provincia y d'o suyo [[partiu chudicial]].
== Demografía ==
<timeline>
ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars = late
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:559
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:112 start:0
BarData=
bar:1998 text:"1998"
bar:2000 text:"2000"
bar:2002 text:"2002"
bar:2004 text:"2004"
bar:2006 text:"2006"
bar:2008 text:"2008"
bar:2010 text:"2010"
bar:2012 text:"2012"
bar:2014 text:"2014"
bar:2016 text:"2016"
bar:2018 text:"2018"
bar:2020 text:"2020"
PlotData=
width:15
color:brightblue
bar:1998 from:0 till:495
bar:2000 from:0 till:508
bar:2002 from:0 till:523
bar:2004 from:0 till:532
bar:2006 from:0 till:520
bar:2008 from:0 till:525
bar:2010 from:0 till:512
bar:2012 from:0 till:464
bar:2014 from:0 till:434
bar:2016 from:0 till:422
bar:2018 from:0 till:394
bar:2020 from:0 till:384
</timeline>
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= 500 |1992= |1994= |1996= 492 |1998=495 |1999=512 |2000=508 |2001=514 |2002=523 |2003=530 |2004=532 |2005=526 |2006=520 |2007=520 |2008=525 |2009=512 |2010=512 |2011=478 |2012=464 |2013=443 |2014=434 |2015=442 |2016=422 |2017=405 |2018=394 |2019=390 |2020=384 |2021=364 |2022=370 |2023=341}}
== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>
{| {{tablapolida}}
|-
| colspan="12" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleccions municipals'''</center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''[[Partiu politico]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1979|1979]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1983|1983]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1987|1987]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1991|1991]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1995|1995]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 1999|1999]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 2003|2003]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 2007|2007]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 2011|2011]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 2015|2015]]'''
| align="right" | '''[[Eleccions municipals espanyolas de 2019|2019]]'''
|-
| bgcolor="#FF6600" | '''[[Partido Aragonés]]'''
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 4
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 5
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 6
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 3
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partido de los Socialistas de Aragón]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 2
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 5
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#1E90FF" | '''[[Partido Popular de Aragón]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 5
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
|-
| bgcolor="#EB6109" | '''[[Ciudadanos - Partido de la Ciudadanía]]'''
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" |
| bgcolor="#f8b98e" align="right" | 3
|-
| bgcolor="#08ecd3" | '''Independients'''
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" | 3
| bgcolor="#bbfcf5" align="right" |
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
|}
</center>
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
| [[Pedro Arista Palacín]]
| [[Imachen:Union de Centro Democratico (logo).svg|22px]] [[Unión de Centro Democrático]]
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
| [[Emilio Naya Arista]]
| [[Imachen:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg|22px]] [[Alianza Popular]]
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
| [[Emilio Naya Arista]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
| [[Ramon Morillo Soldevilla]]
| [[Imachen:Logo PSOE Aragón.svg|22px]] [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2011]]–[[2015]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2015]]–[[2019]]
| [[Ildefonso Salillas Lacasa]]
| [[Imachen:Partido Aragones.png|22px]] [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2019]]–[[2023]]
| [[José Jaime Castellón Bonet]]
| [[Imachen:Logo de Ciudadanos (2023).svg|22px]] [[Ciudadanos - Partido de la Ciudadanía]]
|-
| align="center"|[[2023]]–[[2027]]
| [[José Jaime Castellon Bonet]] <ref>{{es}} [https://www.heraldo.es/noticias/aragon/2023/06/17/ayuntamientos-importantes-zaragoza-huesca-teruel-2023-1659505.html ''Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón''] en [[Heraldo de Aragón]]</ref>
| [[Imachen:Logo PSOE Aragón.svg|22px]] [[Partido de los Socialistas de Aragón]]
|}
== Molimentos ==
* [[Reyal Monesterio de Santa María de Xixena]], un antiguo [[monesterio]] en estilo [[Romanico aragonés|romanico]] fundau en [[1183]].
== Personalidaz naixidas de Villanueva de Xixena ==
* [[:Categoría:Naixius de Villanueva de Xixena]].
* [[Miguel Serveto y Conesa]] ([[teologo]] y [[cientifico]], [[1511]]-[[1553]]).
== Fiestas ==
* [[3 de febrero]], [[Sant Blas]].
== Referencias ==
{{listaref}}
== Veyer tamién ==
* [[Lista de municipios de Uesca]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Villanueva de Sigena|Villanueva de Xixena}}
{{Municipios Monegros}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Villanueva de Xixena|*]]
m3y2j4tor1pj73sth773ygg6chxgos7
Moriello de Monclús
0
9481
2478584
2426743
2026-09-27T02:03:26Z
RenatoGar
80073
2478584
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo tracta sobre '''Moriello de Monclús''', que ye un [[lugar]] que en l'actualidat fa parte d'o [[municipio]] d'[[A Fueva (municipio)|a Fueva]]. Ta o municipio historico que incluiba iste lugar, se veiga '''[[Moriello de Monclús (municipio)]]'''.''
{{Ficha de localidat d'Aragón
|nombre = Moriello de Monclús
|nombre_oficial = Morillo de Monclús
|imachen = [[Imachen:077.Morillo de Monclús casas.jpg|250px]]<br />Corroldet de casas en o barrio d'abaixo
|municipio = A Fueva (municipio)
|comarca = Sobrarbe
|provincia = Uesca
|partiuchudicial= Boltanya
|altaria = 746
|distancia = 113
|ta = Uesca
|distancia2 = 17
|ta2 = L'Aínsa
|distancia3 = 2,7
|ta3 = Tierrantona
|población = 45
|calendata = 2011
|diocesi = Balbastro-Monzón
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Sobrarbe-Ribagorza|Sobrarbe-Ribagorza]]
|parroquia = [[Ilesia de Sant Agostín de Moriello de Monclús|Sant Agostín]]
|cp = 22336
|latd=42|latm=21|lats=11.53|latNS=N|longd=0|longm=17|longs=03.38|longEW=E
|pos_etiqueta_loc = left
}}
'''Moriello de Monclús''' (oficialment, en [[Idioma castellano|castellano]], ''Morillo de Monclús'') ye un [[lugar]] [[Aragón|aragonés]] d'o [[municipio]] d'[[A Fueva (municipio)|a Fueva]], en a [[provincia de Uesca]] y [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Sobrarbe]]. A suya [[población humana|población]] ye de 45 habitants ([[2011]]<ref name="INE1">{{es}} [https://web.archive.org/web/20120205160928/http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&subaccion=&numPag=0&ordenAnios=ASC&nombrePoblacion=Morillo+de+Moncl%FAs&botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n «Morillo de Monclús» en a subpachina «''Relación de unidades poblacionales''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística''], consultada o 22 de marzo de 2012.</ref>)
O lugar o forman dos barrios de casas esparzas en as [[garra (orografía)|garras]] d'un [[tozal]] anisolau en sud-sud-este de [[Tierrantona]]. Como lo propio Tierrantona y belaltros nuclios, se troba rodeyau d'a plana natural d'[[a Fueva]], anque a menos d'un kilometro d'a base d'o tozal a on se troba, en dirección nord-este, se i devantan as garras d'a [[sierra de Campanué]] que por a par de Moriello s'enfila t'alto d'os 1500 [[metro]]s d'altaria sobre o nivel d'a mar, en a [[punta d'o Campanué]] (1548 m).
Garra d'os dos barrios que forman Moriello no presenta una estructura urbana definida, y as casas, dispersas u en formando grupillons chicorrons de dos u tres, s'alternan con [[era]]s y [[campo (rural)|campichoz]] en o costau meridional d'o tozal que sinyoreya a ilesia. A dita ilesia, consagrada a l'advocación de [[Sant Cristofo]], comparte a punta d'o tozal con o [[fosal|cimenterio]] y cualques enrunas d'o que va estar o [[castiello]].<ref name="Romanico">{{es}} [http://www.romanicoaragones.com/1-Sobrarbe/99038-MorilloMonc.htm «''Morillo de Monclús''» en a pachina ''RomanicoAragonés.com''], consultada lo [[19 d'octubre]] de [[2010]].</ref> A presencia d'as trazas d'o castiello ye significativa, pus como en tantos altros lugars que han nombre «Mur», «Muro» u «Muriello/Moriello», o nombre dimana d'una fortificación u construcción defensiva en pirol d'un tozal u [[cerro]], que pareix que ye o que se designaba con a parola «muro» en a [[Edat Meya]].<ref name="Romanico"/><ref name="Comarca">{{es}} [[Severino Pallaruelo Campo|PALLARUELO CAMPO, Severino]] et al. ''Comarca de Sobrarbe'' Num. 23 en a Colección Territorio. Gobierno de Aragón; Zaragoza, [[2007]]. {{ISBN|84-7753-630-9}}</ref>
[[Moriello de Monclús (municipio)|Moriello de Monclús]] le va dar nombre a un [[municipio]] historico, en l'actualidat auxidido, que o incluiba en chunto con Tierrantona, [[Ranyín]] y o [[Lumo de Ranyín]], [[Pallaruelo de Monclús|Pallaruelo]], [[Formigals]] y [[Troncedo]].<ref name="INE2">{{es}} [http://www.ine.es/intercensal/intercensal.do?search=1&cmbTipoBusq=0&textoMunicipio=Morillo+de+Moncl%FAs&btnBuscarDenom=Consultar+selecci%F3n «Morillo de Monclús» en a subpachina «''Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842''» d'o ''Instituto Nacional de Estadística''], consultada o [[19 d'octubre]] de [[2010]]</ref> O municipio teneba a cabecera municipal en Tierrantona anque tenese ixe nombre, y desapareixió en a [[anyos 1960|decada de 1960]] en fusionar-se o municipio de [[A Fueva (municipio)|a Fueva]] que ye l'actual.<ref name="INE2"/>
==Nombre==
En [[a Fueva]], a Moriello de Monclús a sobén se siente decir-le por l'apellido, «Monclús», pero se tracta d'una error con radices historicas. Moriello de Monclús (enantes, «Moriello de Tierrantona»<ref name="Fueva">{{es}} [https://web.archive.org/web/20100730041838/http://www.lafueva.com/morillo-de-monclus-2.htm «''Morillo de Monclús''» en o pachina oficial de l'achuntamiendo d'a Fueva]; consultada lo [[19 d'octubre]] de [[2010]].</ref>) lo va vender a la [[baronía de Monclús]] (con seu en una [[villa]] desapareixida que i heba en a [[val d'a Cinca]], a man de [[Mediano]]) o [[Chuan II d'Aragón|rei Chuan II]], en [[1460]].<ref name="Genealogía">{{es}} [http://palomatorrijos.blogspot.com/2010/02/la-baronia-de-monclus-monclus-mediano.html Dentrada ''La baronía de Monclús'' en o blog ''Historia y Genealogía''], consultau o [[19 d'octubre]] de [[2010]].</ref> D'os tiempos que va fer partes d'aquella baronía, o nombre le cambió como Moriello de Monclús, y en l'actualidat, en habendo desapareixido aquel [[Monclús]] historico, o nombre d'a villa s'ha ido fendo mas común que le s'aplique a Moriello. Son, cal que se deixe claro, dos localidaz dieferents, en dos subcomarcas diferents a dintro de o [[Sobrarbe]] (Moriello en a Fueva, Monclús en a val d'a Cinca), en distando 10 u 12 [[kilometro]]s a una y l'atra, pero que se troban ligadas por un segundo nombre que no ye si que un vestichio que da treslau d'ixa pertenencia de tiempos historicos de a una a la baronía que dimanaba de l'altra.
No guaire luent de Moriello de Monclús por as garras d'o Campanué, a demés, existe un despoblau que se diz [[Pallaruelo de Monclús]], y que posiblement troba ixe nombre no pas por Moriello sino por haber feito parte tamién de a dita baronía de Monclús.
Por demés, a Moriello de Monclús se o troba documentau como «''Murel de Terrantona''» en [[1102]],<ref name="Fueva"/> dando-nos una imáchen de como d'antigo ye o lugar, u mas probablement, o castiello que o sinyoraba. L'historiador [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto Arteta]] en deciba d'haber-lo trobau tamién como «''Moriello''».
== Demografía ==
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= |1992= |1994= |1996= |1998= |1999= |2000= 41 |2001= 39 |2002= 40 |2003= 37 |2004= 33 |2005= 33 |2006= 39 |2007= 38 |2008= 41 |2009= 44 |2010= 41 |2011= 45 | 2012= }}
==Imáchens==
<gallery>
Imachen:075.Morillo de Monclús iglesia.jpg|[[Ilesia de Sant Cristofo de Moriello de Monclús|Ilesia de Sant Cristofo]]
Imachen:073.Morillo de Monclús jardines.jpg
</gallery>
==Fiestas==
*[[8 de mayo]], '''fiesta chica''', fendo-le honras a [[Sant Miguel]].<ref name="Fueva"/>
*[[10 de chulio]]l, Fiesta Mayor d'enantes, fendo-le honras a [[Sant Cristofo]].<ref name="Fueva"/>
*[[28 d'agosto]], '''Fiesta Mayor''' actual, fendo-le honras a [[Sant Agostín]].<ref name="Fueva"/><ref name="Sobrarbe">{{es}} [http://www.sobrarbe.com/sobrarbe.php?niv=3&cla=_1TD0P2EYT&cla2=_1TD0PVJSN&cla3=&tip=2 «''Fiestas en agosto''» en a subpachina «Calendario Festivo» d'o portal oficial d'a Comarca de Sobrarbe, www.Sobrarbe.com]; consultada o [[19 d'octubre]] de [[2010]]</ref>
==Referencias==
{{listaref}}
==Vinclos externos==
{{Commonscat|Morillo de Monclús|Moriello de Monclús}}
{{Lugars d'a Fueva (municipio)}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Lugars d'a Fueva]]
[[Categoría:Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta sant Miguel]]
[[Categoría:Localidaz d'Aragón con fiestas patronals ta sant Agostín d'Hipona]]
[[Categoría:Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe]]
pimcrkm491c4xqty8mlvasorx67p0kx
Anarquismo
0
10686
2478576
2339877
2026-09-27T01:58:48Z
RenatoGar
80073
2478576
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Articlo 1000|+10}}
[[Imachen:Black flag waving transparent.png|100px|thumb|A bandera negra ye tradicionalment uno d'os simbolos anarquistas.]]
L''''Anarquismo''' ye o termin chenerico que se da a las teorías y movimientos estremos que gritan ta a oposición y abolición de toda [[autoridat]], [[hierarquía]] y forma de control social per considerar-las indeseyables, innecesarias y nocibles. A parola "[[anarquía]]" deriva d'o prefixo [[idioma griego|griego]] a αν (''an'') "no", y d'a radiz d'o verbo a αρχω (''arkho''), "gubernar".
L'autoridat refusata per os anarquistas incluye a de mena [[politica]] (o [[estau]]), [[economía|economica]] (o [[capitalismo]]), [[relichión|relichiosa]] (a [[Ilesia (institución)|Ilesia]]), [[cultura]]l (o [[patriarcato]]) u cualsiquier forma d'explotación u d'opresión. D'a mesma forma, os anarquistas pretenden abolir tota mena de lei u tractau imposativo asinas como os suyos prencipals instrumentos, a coacción y a violencia, ta conseguir rematar con as cuantas menas de dominación d'o ser humán per os suyos concheners.
A intención ye de desarrollar y consiguir l'anarquía, que reconoixe a plena [[libertat]] y autonomía d'os individuos, devantando sociedaz basatas en os pactos libres, a libre asociación, a horizontalidat, a iniciativa y o emparo mutuo. Existen cuantos metodos proposatos per as diversas escuelas y tendencias que fan parte d'o movimiento anarquista ta la consecución d'istos fins, perén a traviés de medios consonants con éls como son os conceptos d'a [[autochestión]] u l'[[acción dreita]].
Con movimientos precursors dende l'antigüidat, l'anarquismo se desembolica finalment en o [[sieglo XIX]], a traviés de diferents escuelas, amanexindo bellas d'as esperiencias libertarias mas significativas mientres o [[sieglo XX]], convertindo-se en dende allora un movimiento de contino en connexión con muitos temas contemporanios. Asinas y frent d'a hechemonía d'a globalización neo-liberal y d'a cayita d'os estaus socialistas, l'anarquismo se presenta en o [[sieglo XXI]] como una alternativa socialista libertaria ta la existencia y o repunte politico y cultural y ta la revolución social.
== Radices filosoficas de l'anarquismo ==
Os libertarios han esplanicato que realment as ideyas anarquistas han estau dende perén presents en a humanidat, mesmo han dito que a cooperación y l'aduya mutua entre os individuos yeran [[cualidat|cualidaz]] connaturals a la naturaleza humana, d'astí que a vegatas se mencione a expresión "anarquismo moderno" ta nombrar a las teorías que se desembolican en o [[sieglo XIX]].
As radices filosoficas de l'anarquismo moderno se documentan en o [[Renaiximiento]] y en a [[Ilustración]]. En o Renaiximiento se desembolican os fundamentos d'o pensamiento critico, antimás d'amanixer l'[[humanismo]] con caracteristicas como l'[[antropocentrismo]] frent d'o [[teocentrismo d'a epoca anterior]], o [[pacifismo]] y l'optimismo. Con a Ilustración, plegoron os conceptos de [[racionalismo]], [[ideyalismo]] y [[individualismo]], asinas como a busca d'un sistema social y politico basato en as ideyas de [[libertat]], [[igualdat]] y [[fraternidat]].
Anticipando o desarrollo de l'anarquismo en atros campos que superan l'ideolochico, y como respuesta a l'excesivo racionalismo y ta la mesma Ilustración, amanixió o [[Romanticismo]] en zaguerías d'o [[sieglo XVIII]] enfocando-se a subversión cultural y o retorno a la creatividat como facultat primordial d'o ser humán que lo leva a destruir totas as demás cadenas. O desarrollo d'o [[socialismo utopico]] y l'ambito filosofico d'os primers teoricos anarquistas modernos ye influenciato per os romanticos.
== Historia de l'anarquismo ==
[[Imachen:WilliamGodwin.jpg|200px|thumb|[[William Godwin]].]]
O primer emplego conoixito d'a palabra "anarquía" apareixe en a obra ''Os siet contra Tebas'' ([[467 aC]]) d'[[Esquilo]]. Os [[anabaptistas]] d'o [[sieglo XVI]] en [[Europa]] son a vegatas consideratos como los precursors de l'anarquismo moderno. Un atro que ye considerato como precursor de l'anarquismo moderno ye [[Gerrard Winstanley]], qui publicó un panfleto a on preconizaba a propiedat vecinal y social u en favor d'una organización economica organizata basando-se en as chicotas comunidaz agricolas d'o [[sieglo XVII]]. Os [[Socialismo|socialistas]] utopicos, asinas como bellas formas radicalizatas d'o [[liberalismo]] tamién han estau consideratos precursors de l'anarquismo moderno.
En 1793, [[William Godwin]] publicó "Una pregunta respective d'a chusticia politica", una obra en a que presentaba a suya visión d'una sociedat libre amás d'una critica d'o gubierno. Belluns consideran iste texto como o primer tractau anarquista, decindo que Godwin ye o establidor de l'anarquismo filosofico. [[Pierre-Joseph Proudhon]] estió o primer individuo en denominar-se a sí mesmo un "anarquista". Proudhon esfendeba una economía de mercato a on os individuos fesen l'intercambeo d'o producto d'o suyo treballo. O valor d'intercambeo d'as [[mercadería]]s adintro d'iste sistema economico sería determinato por a cantidat de treballo que s'hese invertito en a suya producción.
Alto u baixo a mitat d'o [[sieglo XIX]] os principios anarquistas s'estendilloron per Europa de forma significativa, prevocando rs primeras grans descusions en a [[Primera Internacional]] entre [[Karl Marx]] y [[Mikhail Bakunin]], precipiando asinas o distanciamiento entre anarquistas y [[Marxismo|marxistas]]. Con a important emigración que bi heba en ixas envueltas enta os países [[america]]nos, l'anarquismo s'estendilló tamién per ixe continent. En Europa o [[mutualismo]] ubrió camín enta l'anarquismo colectivista y iste mas tardi a l'[[anarcosindicalismo]]. Allora s'empecipioron a veyer descusions entre anarquistas colectivistas y comunistas libertarios. L'[[anarcosindicalismo]] fue dimpués influito per o sindicalismo revolucionario.
En [[Estaus Unius]] s'estendilló l'anarquismo individualista con [[Josiah Warren]], [[Benjamin Tucker]] u [[Henry Davíd Thoreau]], anque en zaguerías de sieglo con a inmigración europea l'anarcosindicalismo tamién tenió importancia, como contrimuestra a [[bada cheneral]] per a chornada laboral de ueito horas d'[[1 de mayo]] de [[1886]] que levó tres días mas tardi a la [[Revuelta de Haymarket]], en una escalada de celebracions que dió orichen a l'actual celebración de l'[[1 de mayo]] como [[Día Internacional d'os Treballadors]].
O [[sieglo XX]] conoixió bellas revolucions anarquistas como a mexicana, a ucrainesa u a espanyola. En ista zaguera, se dió en [[Aragón]] una d'as mas importants experiencias libertarias de toz os tiempos cuan se facioron milenta colectividaz que fuoron suprimitas dimpués per l'acción d'as autoridaz republicanas espanyolas.
En as zagueras anyadas d'o [[sieglo XX]] y primeras d'o [[sieglo XXI]], a sublevación zapatista ([[1994]]), a batalla de Seattle ([[1999]]), a expansión d'o movimiento d'"[[Okupación|okupacions]]" y d'o movimiento de [[ecoaldeya]]s mas que mas per Europa y [[Estaus Unius]], o emplego d'o [[software libre]] y o desarrollo d'o conoiximiento libre, l'archentinazo (2001-2002) con as suyas [[asemblea]]s de barrio, piquets y ocupacions de fabricas, o conflicto con o mayestros d'[[Oaxaca]] con as asembleas populars y o movimiento estudiantil autonomo chileno (os dos en [[2006]]), son consideratos como [[fenomeno social|fenomeno]]s en os que as influencias libertarias han estau y son presents.
== Escuelas d'o pensamiento anarquista ==
Entre l'anarquismo utilitarista de [[William Godwin]], o mutualismo de [[Pierre-Joseph Proudhon]], l'egoísmo etico de [[Max Stirner]], o colectivismo de [[Mikhail Bakunin]], o individualismo radical de [[Benjamin Tucker]], o comunismo libertario de [[Piotr Kropotkin]] u l'anarquismo voluntarista de [[Errico Malatesta]], as escuelas d'o pensamiento anarquista en a filosofía politica y economica son variatas; son d'alcuerdo en o prencipal pero con cuantos puntos d'anvista diferents d'o que una sociedat sin gubierno habría d'estar.
== Concepcions d'una sociedat anarquista ==
Antiparte, os anarquistas han teorizato cómo se podría levar l'administración cutiana en un rechimen d'autogubierno. S'han exposato cuantas menas d'organización, dende a visión sindicalista dica a visión d'as asociacions vecinals. Istos modelos administrativos, beluns mas basatos una organización formal y institucionalización y atros fendo un mayor enfasi en o espontaneinismo, gosan mezclar conceptos como l'autorganización, l'autonomía, l'asemblea, a [[democracia]] dreita y a decisión per consenso.
D'a mesma forma, se han proposato cuantos modelos economicos, mas que mas fundamentatos en a chicota propiedat y/u en a propiedat cooperativa, tenendo l'autochestión como principio. Son pensatos ta enamplar a sobiranía d'os individuos y reducir a dependencia d'unos respective d'atros u en tot caso desarrollar una interdependencia satisfactoria entre éls, ta que cada un pueda levar una vida plena.
== Fenomeno cultural ==
[[Imachen:Noam chomsky.jpg|thumb|150px|right|O lingüista [[Noam Chomsky]].]]
L'anarquismo se troba en a cultura popular en muitas expresions, entre ellas ye con facilidat reconoixible a que ye representata per personas famosas u tamién por grupos musicals que publicament s'han identificato como anarquistas. Anque bels anarquistas refusan de parar cuenta en tals individuos famosos per estar prou elitistas, as siguients feguras son eixemplos prominents d'autoconsideratos anarquistas:
* O [[mayestro]] de [[lingüistica]] d'o MIT [[Noam Chomsky]].
* A [[escritor]]a de [[ciencia ficción]] [[Ursula K. Le Guin]].
* L'[[historiador]] social [[Howard Zinn]].
* L'historiador social Osvaldo Bayer.
* O [[Sociolochía|sociologo]] y [[filosofía|filosofo]] [[Manuel Castells]].
* L'autor y escritor [[Hans Alfredsson]].
* L'artista [[Vanguardismo|vanguardista]] [[Nicolás Rosselló]].
==Vinclos externos ==
{{commonscat |Anarchism|l'anarquismo}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Anarquismo| ]]
9e5vl31ox9zb41pk14djmcdkuyjttxk
Cruz d'Enneco Ariesta
0
11987
2478573
2475745
2026-09-27T01:57:15Z
RenatoGar
80073
2478573
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Image:Cruz d'Enneco Ariesta.svg|thumb|160px|right|Cruz d'Enneco Ariesta, emplegata por o primer rei d'Aragón [[Remiro I d'Aragón]] ([[sieglo XI]])]]
A '''Cruz d'Enneco Ariesta''' ye en [[heraldica]], sobre campo d'[[azur]], una cruz patada (con os brazos que s'enamplan) de plata, apuntata en o brazo inferior.
A Cruz d'[[Enneco Ariesta]] yera simbolo personal d'o monarca u ''signum regis'', que emplegaba [[Remiro I d'Aragón]] como elemento propio d'o suyo sinyal en os documentos. Iste ye o primer [[Reino d'Aragón|Rei d'Aragón]], dende 1035, como fillo primochenito de [[Sancho Garzés III de Navarra|Sancho III lo Mayor]], [[Reino de Navarra|Rei de Navarra]]. Remiro I heredó dita anyada o reino d'Aragón cuan morió su [[pai]]. O fillo y succesor de Remiro I ye [[Sancho Remírez]], que amuestra en as monedas falcatas en o suyo Reino a mesma cruz. Con istos antecedens, se comvirtió en simbolo heraldico, representando a cruz con esmalte de plata sobre campo d'azur.
[[Imachen:Escudo d'Aragón.svg|thumb|50px|left|Escudo d'Aragón]]
[[Imachen:Signum Regis Remiro I d'Aragón.svg|thumb|60px|''Signum regis'' de Remiro I]]
L'historiador [[Cheronimo Zurita]] (1512-1580) en os ''[[Anals d'a Corona d'Aragón]]'', que se rematoron de publicar en 1579, exprisa como representación d'a reyaleza aragonesa la que él clama Cruz d'Enneco Ariesta, por fer-la derivar d'iste personache lechendario, de qui proceden os historicos reis d'Aragón dende Ramiro I.
En o Monesterio de [[Sant Chuan d'a Penya]], amán de [[Chaca]], en o Panteón Reyal mandado construyir por [[Carlos III]] en o [[sieglo XVIII]], se representan os simbolos d'a [[historia d'Aragón]], incluyindo-ie a Cruz d'Enneco Ariesta.
A Cruz d'Enneco Ariesta apareixe en o segundo cuartel d'o escudo actual d'[[Aragón]].
== Bibliografía ==
* ''FATÁS, G.'' y ''REDONDO, G''., ''Blasón de Aragón''. Zaragoza, Deputación Cheneral d'Aragón, 1995.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cruces|Enneco Ariesta]]
[[Categoría:Simbolos d'Aragón]]
[[Categoría:Historia d'Aragón]]
noci1q10euywtwixsjp575zs45htbou
Linia Jireček
0
13817
2478571
2154913
2026-09-27T01:56:37Z
RenatoGar
80073
2478571
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:Bgiusca Jirecek Line.jpg|thumb|300px|A linia de Jireček.]]
A '''Linia de Jireček''' ye una linia imachinaria sobre os antigos [[Balcans]] que dividiba as zonas d'[[influencia lingüistica|influencia]] d'o [[latín]], en o norte, y d'a [[luenga griega]], en o sud, dica o [[sieglo IV]]. Partiba dende amán d'a ciudat de [[Laçi]] en l'actual [[Albania]], dica [[Serdica]] (agora [[Sofiya]], en [[Bulgaria]]) dica a [[mar Negra]].
O trazato d'a linia ye basato en datos arqueolochicos: a mayor parte d'as inscripcions trobatas a o norte d'ella yeran escritas en latín, mientres que en as trobatas a o sud l'idioma predominant ye o griego.
Ista linia ye important ta establir o lugar a on os pueblos [[Rumanos|rumano]] y [[Arrumanos|arrumano]] se formoron, ya que se considera improbable que un pueblo latino se formase a o suyo sud.
Fue usata orichinalment por l'historiador checo [[Konstantin Jireček]] en [[1911]] en una historia d'os [[pueblos eslaus]].
== Veyer tamién ==
*[[Pueblos latinos]].
*[[Vlacos]].
*[[Griegos]].
*[[Imperio Romano d'Orient]].
*[[griego bizantín]].
*[[Luengas romances orientals]].
*[[Idioma arrumano]].
*[[Idioma meglenorrumano]].
*[[Idioma rumano]].
== Bibliografía ==
* Jireček, Konstantin, ''Geschichte der Serben'', Gotha, 1911.
* Kaimio, Jorma, ''The Romans and the Greek Language'', ''Commentationes Humanarum Litterarum''.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Luengas vehiculars en l'Antigüedat]]
[[Categoría:Luengas romances]]
[[Categoría:Idioma latín]]
[[Categoría:Idioma griego]]
[[Categoría:Balcans]]
0yfqte32g7emyvjdiyjkbiqzcm0innm
Siete Marabellas de lo Mundo
0
14465
2478620
2466361
2026-09-27T02:19:15Z
RenatoGar
80073
2478620
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:SevenWondersOfTheWorld.jpg|thumb|300px|right|Las 7 marabillas de l'Antigüidat seguntes lo pintor holandés Maarten van Heemskerck (s.XVI). D'ezquierda ta dreita y d'alto t'abaixo: '''Piramide de Guiza''', '''Chardins de Babilonia''', '''Templo d'Artemis''', '''Estatua de Zeus''', '''Mausoleu d'Alicarnaso''', '''Coloso de Rodas''' y '''Faro d'Aleixandría'''.]]
Las '''Siete Marabillas de lo Mundo''' (u las '''Siete Marabillas de l'Antigüidat''') ye la denominación con la que se connoix siete grans construccions humanas de l'antigüidat clasica a la francha oriental de lo [[mar Mediterrania|Mediterranio]], basata en libros de viaches que se tornoron bien populars entre es turistas [[Grecia|helenos]]. D'ixas siete marabillas, no n'ha perdurato soque la [[Gran Piramide de Guiza]].
== Oríchens ==
L'historiador [[Herodoto]] ([[484 aC]] - [[425 aC]]) y [[Calimaco de Cirene]] estioron d'es primers a fer listas de "siete marabillas", pero es escritos suyos no han pervivito y d'éls no se'n sape que per referencias. La versión mes antiga que encara perdura d'una lista de siete marabillas ye la compilata per [[Antipáter de Sidón]], que las describiba en un poema d'enta [[140 aC]]:
:''Han visto es uellos míos la muralla de l'alta Babilonia en o que ye un camín ta carros, y la estatua de Zeus, d'Alfeu, y es chardins pinchaders, y lo Coloso de lo Sol, y la immensa labor de las altas piramides, y la gran tumba de Mausolo; pero en que vide la casa d'Artemis que puyaba enta las boiras, ixas altras marabillas perdioron a suya lumbre, y me dixe: "Guardaz bien, perque fueras de l'Olimpo, lo Sol cosa mes gran nunca no vido".''
== Lista ==
La lista de las siete marabillas de lo mundo antigo, ordenatas seguntes lo periodo de la suya construcción, ye la siguient:
# '''La [[Gran Piramide de Chiza]]'''. Rematata ta las envueltas de lo [[2860 aC]], se construyió como sepoltura ta lo faraón [[Khéops]]. Ye situata en a [[Necropoli de Chiza]] ([[Chiza]], [[Echipto]]). La sola de las siete que encara ye dreita.
# '''Es [[Chardins Pinchaders de Babilonia]]'''. Construitos entre [[605 aC]] y [[562 aC]]. Yeran situatos en [[Babilonia]], en [[Mesopotamia]] (l'actual [[Irak]]).
# '''Lo [[Templo d'Artemis]]'''. Construito alto u baixo entre [[550 aC]] y [[325 aC]]. Yera situato en [[Efeso]] (actual [[Turquía]]).
# '''La [[Estatua de Zeus a Olimpia]]'''. Esculpita a lo redol de [[430 aC]]. Yera situata en [[Olimpia]] ([[Grecia]]).
# '''La Tumba de Mausolo ([[Mausoleu de Halicarnaso|Mausoleu]]) a Alicarnaso'''. Construyito a lo redol de [[353 aC]]. Yera situato a [[Halicarnaso]], l'actual [[Bodrum]] ([[Turquía]]).
# '''Lo [[Coloso de Rodas]]'''. Construito entre [[294 aC]] y [[282 aC]]. Yera en a isla de [[Rodas]] ([[Grecia]]).
# '''Lo [[Faro d'Aleixandría]]'''. Construito entre [[294 aC]] y [[283 aC]]. Yera situato a [[Aleixandría]] ([[Echipto]]).
== Listas posteriors ==
En tiempos posteriors se son feitas altras listas de siete (u mes) marabillas, vistas mes como una tradición que continaba d'es tiempos d'antis que no como cosa especifica u canonica. Per ixa razón no puet parlar-se d'una nueva lista de siete marabillas medievals u modernas, encara que bellas construccions gosan d'apareixer a ormino en muitas d'ellas. Eixemplos en son lo [[Coloseu de Roma]], [[Stonehenge]], la [[Torre Inclinata de Pisa]], la [[Gran Muralla Chinesa]], etc.
== Las nuevas siete marabillas ==
[[Imachen:TajMahalbyAmalMongia.jpg|thumb|200px|right|Lo [[Taj Mahal]], una de las eslechitas como 7 nuevas marabillas de lo mundo.]]
Empecipiato ya lo [[sieglo XXI]], la empresa [[suiza]] ''New Open World Corporation'' (NOWC) emplegó un sistema de votación a escala mundial, principalment per meyo d'[[Internet]], ta esleír cuals yeran las nuevas siete marabillas de lo mundo, atorgando la consideración de candidata honorifica ta la [[Piramide de Guiza]] per estar-ne la unica de las antigas que en pervive. Lo resultato estió feito publico en a simbolica calendata de lo [[7 de chulio]] de [[2007]] (7-7-2007), d'entre un total de 21 finalistas entre las que i yeran, per eixemplo, l'[[Alhambra de Granada]], l'[[Acropoli d'Atenas]], lo Temple d'[[Angkor]] u la [[Estatua de la Libertat]] de [[Nueva York]]. Las 7 trigatas estioron, en orden aleatorio seguntes se i proclamoron:
* '''La [[Gran Muralla Chinesa]]''', a [[China]].
* '''[[Petra (ciudat)|Petra]]''', a [[Chordania]].
* '''La [[Estatua de lo Cristo Redentor de Rio de Janeiro]]''', a [[Brasil]].
* '''[[Machu Picchu]]''', a [[Perú]].
* '''[[Chichén Itzá]]''', a [[Mexico]].
* '''Lo [[Coloseu de Roma]]''', a [[Italia]].
* '''Lo [[Tach Mahal]]''', a la [[India]].
La triga, manimenos, ye estata vista per muita chent como poco representativa, només posible ta la chent con acceso a Internet. La organización seguirá lo mesmo procedimiento ta esleyir siete marabillas mes, ista vegata de la [[Natura]].
Muitas altras listas pareixitas se son feitas recientment per parti d'organizacions u particulars, bien per meyo de votacions populars locals bien per decisions propias.
== Vinclos externos ==
* [https://web.archive.org/web/20061024012104/http://coolmaps.7wonders.googlepages.com/ancientwonders.html Ubicación de las 7 marabillas de l'Antigüidat en Google Maps].
* [https://web.archive.org/web/20070708183953/http://www.new7wonders.com/ Web de la votación de las 7 nuevas marabillas de lo mundo].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Molimentos]]
[[Categoría:Arte d'a Edat Antiga]]
b1sb6gty2bfqjn30nai9pkoifl1fk92
2478621
2478620
2026-09-27T02:19:49Z
RenatoGar
80073
2478621
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:SevenWondersOfTheWorld.jpg|thumb|300px|right|Las 7 marabillas de l'Antigüidat seguntes lo pintor holandés Maarten van Heemskerck (s.XVI). D'ezquierda ta dreita y d'alto t'abaixo: '''Piramide de Guiza''', '''Chardins de Babilonia''', '''Templo d'Artemis''', '''Estatua de Zeus''', '''Mausoleu d'Alicarnaso''', '''Coloso de Rodas''' y '''Faro d'Aleixandría'''.]]
Las '''Siete Marabillas de lo Mundo''' (u las '''Siete Marabillas de l'Antigüidat''') ye la denominación con la que se connoix siete grans construccions humanas de l'antigüidat clasica a la francha oriental de la [[mar Mediterrania|Mediterrania]], basata en libros de viaches que se tornoron bien populars entre es turistas [[Grecia|helenos]]. D'ixas siete marabillas, no n'ha perdurato soque la [[Gran Piramide de Guiza]].
== Oríchens ==
L'historiador [[Herodoto]] ([[484 aC]] - [[425 aC]]) y [[Calimaco de Cirene]] estioron d'es primers a fer listas de "siete marabillas", pero es escritos suyos no han pervivito y d'éls no se'n sape que per referencias. La versión mes antiga que encara perdura d'una lista de siete marabillas ye la compilata per [[Antipáter de Sidón]], que las describiba en un poema d'enta [[140 aC]]:
:''Han visto es uellos míos la muralla de l'alta Babilonia en o que ye un camín ta carros, y la estatua de Zeus, d'Alfeu, y es chardins pinchaders, y lo Coloso de lo Sol, y la immensa labor de las altas piramides, y la gran tumba de Mausolo; pero en que vide la casa d'Artemis que puyaba enta las boiras, ixas altras marabillas perdioron a suya lumbre, y me dixe: "Guardaz bien, perque fueras de l'Olimpo, lo Sol cosa mes gran nunca no vido".''
== Lista ==
La lista de las siete marabillas de lo mundo antigo, ordenatas seguntes lo periodo de la suya construcción, ye la siguient:
# '''La [[Gran Piramide de Chiza]]'''. Rematata ta las envueltas de lo [[2860 aC]], se construyió como sepoltura ta lo faraón [[Khéops]]. Ye situata en a [[Necropoli de Chiza]] ([[Chiza]], [[Echipto]]). La sola de las siete que encara ye dreita.
# '''Es [[Chardins Pinchaders de Babilonia]]'''. Construitos entre [[605 aC]] y [[562 aC]]. Yeran situatos en [[Babilonia]], en [[Mesopotamia]] (l'actual [[Irak]]).
# '''Lo [[Templo d'Artemis]]'''. Construito alto u baixo entre [[550 aC]] y [[325 aC]]. Yera situato en [[Efeso]] (actual [[Turquía]]).
# '''La [[Estatua de Zeus a Olimpia]]'''. Esculpita a lo redol de [[430 aC]]. Yera situata en [[Olimpia]] ([[Grecia]]).
# '''La Tumba de Mausolo ([[Mausoleu de Halicarnaso|Mausoleu]]) a Alicarnaso'''. Construyito a lo redol de [[353 aC]]. Yera situato a [[Halicarnaso]], l'actual [[Bodrum]] ([[Turquía]]).
# '''Lo [[Coloso de Rodas]]'''. Construito entre [[294 aC]] y [[282 aC]]. Yera en a isla de [[Rodas]] ([[Grecia]]).
# '''Lo [[Faro d'Aleixandría]]'''. Construito entre [[294 aC]] y [[283 aC]]. Yera situato a [[Aleixandría]] ([[Echipto]]).
== Listas posteriors ==
En tiempos posteriors se son feitas altras listas de siete (u mes) marabillas, vistas mes como una tradición que continaba d'es tiempos d'antis que no como cosa especifica u canonica. Per ixa razón no puet parlar-se d'una nueva lista de siete marabillas medievals u modernas, encara que bellas construccions gosan d'apareixer a ormino en muitas d'ellas. Eixemplos en son lo [[Coloseu de Roma]], [[Stonehenge]], la [[Torre Inclinata de Pisa]], la [[Gran Muralla Chinesa]], etc.
== Las nuevas siete marabillas ==
[[Imachen:TajMahalbyAmalMongia.jpg|thumb|200px|right|Lo [[Taj Mahal]], una de las eslechitas como 7 nuevas marabillas de lo mundo.]]
Empecipiato ya lo [[sieglo XXI]], la empresa [[suiza]] ''New Open World Corporation'' (NOWC) emplegó un sistema de votación a escala mundial, principalment per meyo d'[[Internet]], ta esleír cuals yeran las nuevas siete marabillas de lo mundo, atorgando la consideración de candidata honorifica ta la [[Piramide de Guiza]] per estar-ne la unica de las antigas que en pervive. Lo resultato estió feito publico en a simbolica calendata de lo [[7 de chulio]] de [[2007]] (7-7-2007), d'entre un total de 21 finalistas entre las que i yeran, per eixemplo, l'[[Alhambra de Granada]], l'[[Acropoli d'Atenas]], lo Temple d'[[Angkor]] u la [[Estatua de la Libertat]] de [[Nueva York]]. Las 7 trigatas estioron, en orden aleatorio seguntes se i proclamoron:
* '''La [[Gran Muralla Chinesa]]''', a [[China]].
* '''[[Petra (ciudat)|Petra]]''', a [[Chordania]].
* '''La [[Estatua de lo Cristo Redentor de Rio de Janeiro]]''', a [[Brasil]].
* '''[[Machu Picchu]]''', a [[Perú]].
* '''[[Chichén Itzá]]''', a [[Mexico]].
* '''Lo [[Coloseu de Roma]]''', a [[Italia]].
* '''Lo [[Tach Mahal]]''', a la [[India]].
La triga, manimenos, ye estata vista per muita chent como poco representativa, només posible ta la chent con acceso a Internet. La organización seguirá lo mesmo procedimiento ta esleyir siete marabillas mes, ista vegata de la [[Natura]].
Muitas altras listas pareixitas se son feitas recientment per parti d'organizacions u particulars, bien per meyo de votacions populars locals bien per decisions propias.
== Vinclos externos ==
* [https://web.archive.org/web/20061024012104/http://coolmaps.7wonders.googlepages.com/ancientwonders.html Ubicación de las 7 marabillas de l'Antigüidat en Google Maps].
* [https://web.archive.org/web/20070708183953/http://www.new7wonders.com/ Web de la votación de las 7 nuevas marabillas de lo mundo].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Molimentos]]
[[Categoría:Arte d'a Edat Antiga]]
rd6qozbmj7k1uz9zu7pzvrjk90du5q3
Abechuela
0
17676
2478615
2422530
2026-09-27T02:17:21Z
RenatoGar
80073
2478615
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de municipio d'Aragón
|nombre = Abechuela
|nombre_oficial = Abejuela
|de = d'
|bandera = Bandera de Abejuela.svg
|escudo = Escudo de Abejuela.svg
|escudo_grandaria = 70px
|imachen = [[Imachen:Abejuela 07.JPG|250px]]
|provincia = Teruel
|comarca = Gúdar-Chabalambre
|partiuchudicial= Teruel
|diocesi = Teruel y Albarracín
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Mora de Rubielos|Mora de Rubielos]]
|parroquia = [[Ilesia de Sant Agostín d'Abechuela|Sant Agostín]]
|superficie = 87
|altaria = 1.169
|distancia = 95
|población = {{#property:P1082}}
|calendata =
| densidat = {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/87) round 2 }}}}
|latitut = 39.917
|lonchitut = -0.883
|cp = 44422
|web =
}}
'''Abechuela''' (en [[Idioma castellano|castellano]] ''Abejuela'', en [[castellano churro|churro]] ''Castellar d'Abejuela'') ye un [[municipio]] de la [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Teruel|Teruel]], situau en la [[comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Gúdar-Chabalambre]]. La suya población ye de {{#property:P1082}} habitants en una superficie de 87 km² y una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/87) round 2 }}}} hab/km².
== Cheografía ==
Ye situau en lo [[semontano]] de la [[sierra de Chabalambre]], chunto a la ''Rambla Abechuela''. Ye lo punto mas meridional de la [[provincia de Teruel]]. Comprende lo lugar de [[La Cervera (Gúdar-Chabalambre)|la Cervera]].
=== Mugas ===
Lo suyo [[termin municipal]] muga con [[Lo Toro]], con un cantón de [[Bexix]], con un cantón de [[Sacanyet]], con [[Andilla]], con [[La Yesa]], con [[Torrillas]] y con [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]]. L'actual termin d'Abechuela representa una [[falca]] adintro de lo territorio de lo [[País Valenciano]] y s'ixampló enta lo sud en lo [[sieglo XVIII]] como resultau d'uns litichios territorials con [[Andilla]] y [[La Yesa]].
{| width ="45%" style="border: 1px #aaaaaa solid;" align="center"
|-----
| width ="33%" align="right" | [[Torrillas]]
| width ="33%" align="center" | [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]]
| width ="33%" align="left" |
|-----
| width ="33%" align="right" | [[La Yesa]]
| width ="33%" align="center" | [[Imachen:Rose des vents2.png|50px]]
| width ="33%" align="left" | [[Lo Toro]]
|-----
| width ="33%" align="right" |
| width ="33%" align="center" | [[Andilla]]
| width ="33%" align="left" | [[Andilla]], [[Bexix]], [[Sacanyet]]
|}
== Toponimia ==
Lo [[toponimia aragonesa|toponimo]] actual en castellano ''Abejuela'' ye un de los muitos toponimos de l'aria de l'[[aragonés d'as comunidaz aragonesas]] con la [[terminación -uela (toponimia)|terminación -uela]], diminutivo indicador de lugars chicoz: [[Escoriuela]], [[Ferreruela]], [[Lagueruela]], [[Lanzuela]], [[Mosqueruela]], [[Nogueruelas]], [[Royuela]], [[Sarzuela de la Loma]] y [[Cerveruela]], a los que s'habría d'anyadir [[La Iglesuela]] amán d'ixa aria. Ye posible que antigament fuese conoixida como ''Abella'', toponimo documental de lo [[sieglo XIII]].<ref name=GUINOT>[[Enric Guinot Rodríguez]] ''Els límits del regne: el procés de formació territorial del País Valencià medieval, 1238-1500'' Edicions Alfons el Magnànim, Institució Valenciana dʼEstudis e Investigació, 1995 [http://books.google.es/books?id=gBFpAAAAMAAJ&q=abella+abejuela+guinot&dq=abella+abejuela+guinot&source=bl&ots=4Ia8OTDw7m&sig=QUdyRG2cbRWzckTBuWnjBogE03o&hl=es&sa=X&ei=lEsqUPORB4u4hAeOuICgBg&ved=0CDUQ6AEwAA]</ref>
Dimpués de la deseparación d'[[Exerica]] de lo concello de Teruel en [[1261]] los teruelanos quereban recuperar los territorios que d'alcuerdo con lo fuero de [[1177]] lis correspondeban, y prebaban de fer-lo poblando los territorios que teoricament lis correspondeban. L'historiador [[Enric Guinot Rodríguez]] opina que ni Torrillas ni Abechuela existiban en [[1261]], y que Torrillas y Almansa (nuclio precursor d'Abechuela) son citadas por primera vegada en mayo de [[1262]] como lugars que lo concello de Teruel heba de repoblar. D'esta traza os teruelanos nombroron [[mayordombre]]s en un texto en lo que salen unas aldeyas de la zona en litichio con lo reino de Valencia entre las que trobamos ''torrillas'' latinizau:
{{Cita|qui dividant et donent ad populandum quibuscumque personis voluerint...loca illa sunt in terminis turoliii, qui nominantur [[Mosqueruela|Musquerola]], [[Val de Linars|Val de Linares]], [[Penya Calva (Teruel)|Pena Calva]], [[Atorella|Atorela]], [[Almansa (Teruel)|Salmança]], [[Torrillas|Turriles]], [[Camarena de la Sierra|Camarela]] et omnia loca que in termino Turolii sunt ad populandum}}
En noviembre de [[1263]], en tiempos de lo litichio entre lo Concello de Teruel y [[Eximén Pérez d'Arenós]] por la posesión d'[[Albentosa]], Chaime I sentenció que la posesión d'un lugar dito Abella<ref name=GUINOT/> correspondeba a lo concello de Teruel y no a Eximén Pérez d'Arenós.
Lo [[2 de setiembre]] de [[1268]] s'escribiba ''Castellar de Abexuela'' cuan lo concello de Teruel nombró seis quinyoners pa l'aldeya de [[Torrillas]]:
{{Cita|al río de Truchiellas e hixe a los [[morrón|moron]]es de [[Sierra de Chabalambre|Javalambre]], como las aguas vierten, e da en el [[morrón|morón]] Orelano sobre la fuent de la Penna, e hixe al '''castellar de Abexuela'''....}}
Lo microtoponimo homonimo actual ''La Abejuela'', que ye un termin agricola de Teruel amán de l'Arrabal y de [[Val de Zebro]], ya se documenta en lo [[sieglo XV]] escrito ''La Abeiuela''<ref>[[Javier Terrado Pablo]] ''La lengua de Teruel a fines de la Edat Media''. [[Instituto de Estudios Turolenses]], 1991.</ref> y en concreto en un texto referent a [[1475]] ''L'Abejuela''<ref>[[Fernando López Rajadel]] ''Crónicas de los jueces de Teruel (1176-1532)'' [[Instituto de Estudios Turolenses]], 1994. p 282</ref>.
Lo lugar d'Abechuela s'escribe ''Abejuela'' en un texto de [[1689]] en [[idioma catalán|catalán]]:
{{cita|y senyaladament als vehins, y habitadors de les viles, y lochs de '''Abejuela''', [[Lo Villar (Valencia)|Villar]], [[Bexix|Bexis]], [[Chelva]] ab ses aldees, y [[Figueruelas (Valencia)|Yriguelas]], [[La Yesa]] y demés circunvehins}}
De provenir de lo romanz ''Abella'', (y no de lo latín ''ABBATIOLA'' como se proposa pa un [[Abejuela (Albazet)|Abejuela]] d'[[Provincia d'Albacet|Albacet]]), lo lugar ''Abella'' con sufixo ''[[sufixo -uela|-uela]]'' se convertiría en ''Abechuela'' por estar en meyo d'una zona entre la [[Comunidat de Teruel]] y las [[Comarcas churras]] a on pareix que a -ll- se convertió en -ch- que se representaba con as letras -y-, -i-, -j-, (no -j- [[velar]] castellana actual) y menos a sobén -x-, ya en los sieglos [[sieglo XIII|XIII]]-[[sieglo XIV|XIV]], como se vei en [[Torrillas]], que ya s'escribiba ''Torrijas''/''Torrixas''.
En textos medievals escritos en [[aragonés d'as comarcas churras]] u en [[aragonés d'as comunidaz aragonesas]] veyemos la mesma evolución en parolas aragonesas (''ligaxo'' y no "[[ligallo (ganadería)|ligallo]]", ''fijuela'' y no ''[[filluela]]''), y en los toponimos medievals remataus en ''-ejo'' y no en ''[[sufixo -ello|-ello]]'' u ''[[sufixo -iello|-iello]]''.
En las parolas actuals conservadas en la [[parla churra]] u en lo [[castellano de lo sud-ueste d'Aragón]] ''[[asnacho]]'', ''[[panocha]]'', ''[[regacho]]'' se vei la mesma evolución fonetica, y corresponden a las parolas ''[[asnallo]]'', ''[[panolla]]'' y ''[[regallo]]'' de lo Baixo Aragón. En lo sud de la [[provincia de Teruel]] bi ha [[hipercorrección|hipercorreccions]] como ''ceboja'' en cuenta de ''cebolla''.
[[João Batista Labanha]] escribiba ''Abeyuela'' en "[[Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)]]" (lo libro yera escrito en [[idioma portugués|portugués]] pero los toponimos de lo [[Sistema Iberico]] yeran cuasi siempre en [[idioma castellano|castellano]]), a l'igual que escribiba ''Torriyas'', ''Borya'', ''Cantavieya'' y ''Casteyon''. En los textos escritos en castellano de los sieglos [[sieglo XVI|XVI]], [[sieglo XVII|XVII]] y [[sieglo XVIII|XVIII]] s'escribe cuasi siempre ''Abejuela'', muit pocas vegadas ''Abexuela''.
== Historia ==
En la concordia de [[1322]] u [[1324]] entre [[Andilla]], lo concello de Teruel y l'aldeya d'Almansa s'acordó una muga entre Almansa y Andilla y que la Fuent de la Musa y lo Pozuelo d'el Fondón d'Abechuela fuesen [[abrebador]]s comuns pa las dos localidaz.
Enta lo [[sieglo XVI]] los habitants d'[[Almansa (Teruel)|Almansa]] fuoron baixando a vivir a lo fondón d'Abechuela, que yera chusto en la muga con lo [[Reino de Valencia]] y comproron tierras en las localidaz d'[[Andilla]] y [[La Yesa]], como constató [[Antonio José de Cavanilles]]. En l'anyo [[1677]] encomenzoron los pleitos con [[La Yesa]] porque los habitadors d'Abechuela reivindicaban las partidas de lo termin a on yeran las tierras que heban comprau. En un principio lo [[pleito]] estió favorable pa los habitadors de [[La Yesa]]. Lo [[26 de febrero]] de [[1682]] una sentencia arbitral describió como heba d'estar la muga entre Abechuela y [[La Yesa]], tal y quiento lo entendeba [[Hipòlit Ravanals]] un sieglo dimpués:
{{cita|...y por ella se declaró, que la división de los terminos y los confines de la Yesa y Abejuela se deben regular y correr por el [[Cauz|Albeo]] de la [[rambla]], llamada de Abejuela, desde el Cantal de Lerzo, hasta los majanos, que estan sitos inmediatamente, bajo la oya dicha de Abejuela<ref name=COMPANY>Company, A.; Carbonell Boira, M.J. y Sanchis, F. (1986): ''La revisió de la frontera valenciano-aragonesa en 1732 (Hipòlit Ravanals)''. Butlletí de la Societat d'Onomàstica, 24, 603-510. [http://www.onomastica.cat/sites/onomastica.cat/files/22b_company.PDF]</ref>}}
Manimenos en lo [[Sieglo XVIII]] encomenzó lo pleito con los habitadors d'[[Andilla]] por lo mesmo motivo. La ciudat de [[Valencia]] se presentó en ixe pleito pa representar a tot lo reino pa esfender las demarcacions historicas.
Dos sentencias favorables a Abechuela lo [[15 de chinero]] de [[1732]] y lo [[14 de mayo]] de [[1736]] modificoron las mugas entre los reinos d'Aragón y Valencia<ref>[[Francesc Torres Faus]] ''Les divisions territorials valencianes a les Observacions de Cavanilles'' Cuadernos de geografía, ISSN 0210-086X, Nº 62, 1997 p 307 [http://www.uv.es/cuadernosgeo/CG62_303_322.pdf]</ref> por ixamplar-se enta lo sud lo termin d'Abechuela fendo una [[falca]] en territorio valenciano.<ref name=CAPSOT47>''Comentarios'' El Capsot, nº 48, chinero-chunio 2009</ref> uns 4 km.
[[Hipòlit Ravanals]] estió qui fació la revisión de los termins mugants entre lo [[Reino de Valencia]] y lo [[Reino d'Aragón]] en la redolada d'Abechuela.<ref name=COMPANY/>
Los habitadors d'Abechuela han emigrau muito a tierras baixas valencianas. L'apelliu ''[[Zurriaga (apellito)|Zurriaga]]'' ye relativament común en Abechuela y se diz que la chent d'[[Olocau de Carraixet]] con este apelliu provienen d'Abechuela. Muitos de los criaus de la [[Cartuixa de Porta Coeli]] ([[Campo de Turia]]) proveniban d'Abechuela y teneban apelliu ''Zurriaga''.
== Demografía ==
<timeline>
ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars = late
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:75
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:15 start:0
BarData=
bar:1998 text:"1998"
bar:2000 text:"2000"
bar:2002 text:"2002"
bar:2004 text:"2004"
bar:2006 text:"2006"
bar:2008 text:"2008"
bar:2010 text:"2010"
bar:2012 text:"2012"
bar:2014 text:"2014"
bar:2016 text:"2016"
bar:2018 text:"2018"
bar:2020 text:"2020"
PlotData=
width:15
color:brightblue
bar:1998 from:0 till:61
bar:2000 from:0 till:58
bar:2002 from:0 till:47
bar:2004 from:0 till:68
bar:2006 from:0 till:61
bar:2008 from:0 till:61
bar:2010 from:0 till:56
bar:2012 from:0 till:55
bar:2014 from:0 till:41
bar:2016 from:0 till:56
bar:2018 from:0 till:49
bar:2020 from:0 till:50
</timeline>
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= 320 |1857= 642 |1860= 638 |1877= 690 |1887= 684 |1897= 667 |1900= 649 |1910= 687 |1920= 649 |1930= 509 |1940= 456 |1950= 462 |1960= 311 |1970= 164 |1981= 63 |1991= 32 |1992= |1994= |1996= 70 |1998= 61 |1999= 63 |2000= 58 |2001= 51 |2002= 47 |2003= 59 |2004= 68 |2005= 65 |2006= 61 |2007= 68 |2008= 61 |2009=57 |2010=56 |2011=66 |2012=55 |2013=39 |2014=41 |2015=54 |2016=56 |2017=50 |2018=49 |2019=48 |2020=50 |2021=57 |2022=56}}
== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>
{| {{tablapolida}}
|-
| colspan="10" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleccions municipals'''</center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partiu'''
| align="right" | '''1979'''
| align="right" | '''1983'''
| align="right" | '''1987'''
| align="right" | '''1991'''
| align="right" | '''1995'''
| align="right" | '''1999'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
|-
| bgcolor="#1E90FF" | '''[[Partido Popular]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#FF6600" | '''[[Partido Aragonés]]'''
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 1
|-
| bgcolor="#FF4500" | '''[[Partido de los Socialistas de Aragón]]'''
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" |
| bgcolor="#FF6347" align="right" | 1
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | '''''3'''''
|}
</center>
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
|Antonio Mateo Gil
| UCD
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
|
|
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
|
|
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
|
|
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
|
|
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
|Vicente Ros Castellar
| PP
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
|Javier Villar Vicente
| PSOE
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
|Javier Villar Vicente
| PSOE
|-
| align="center"|[[2011]]–[[2015]]
| Vicente Cervera Bartual
| [[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2015]]–[[2019]]
|[[Carmen Civera García]]
|[[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2019]]–[[2023]]
|[[Carmen Civera García]]
|[[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2023]]–[[2027]]
| [[Carmen Civera García]] <ref>{{es}} [https://www.heraldo.es/noticias/aragon/2023/06/17/ayuntamientos-importantes-zaragoza-huesca-teruel-2023-1659505.html ''Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón''] en [[Heraldo de Aragón]].</ref>
| [[PAR]]
|}
== Molimentos ==
* [[Ilesia de Sant Agostín d'Abechuela]], protechida legalment con a suya declaración como ''[[Bien d'Intrés Cultural]]''.
* [[Torre d'Abechuela]].
*Ermita de Santa Margalida, sieglo XIII.
== Fiestas ==
* [[20 de chulio]].
* [[28 d'agosto]].
== Referencias ==
{{listaref}}
== Bibliografía ==
* {{ca}} [[Enric Guinot]]: ''Els límits del regne, el procés de formació territorial del País Valencià Medieval (1238-1500)''. Edicions Alfons El Magnànim. 1995.
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Abejuela}}
{{Municipios Gúdar-Chabalambre}}
{{Lugars d'Abechuela|1}}
{{Lugars desapareixitos d'Abechuela|1}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Abechuela|*]]
adiw6434saemxr15ea9nd8gcwhgz7du
Torrillas
0
17682
2478616
2311722
2026-09-27T02:17:48Z
RenatoGar
80073
2478616
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Este articlo trata sobre '''Torrillas'''. Pa atros emplegos de los toponimos '''Torrellas''', '''Torrillas''' u '''Turrillas''' se veiga '''[[Torrillas (desambigación)]]'''.''
{{Ficha de municipio d'Aragón
|nombre = Torrillas
|nombre_oficial = Torrijas
|escudo = Escudo de Torrijas (Teruel).svg
|bandera = Bandera_de_Torrijas.svg
|provincia = Teruel
|comarca = Gúdar-Chabalambre
|partiuchudicial= Teruel
|superficie = 57,34
|altaria = 1.359
|distancia = 65
|imachen=[[imachen:Torrijas 02.JPG|250px]]
|ta = Teruel
|población =
|calendata =
|diocesi = Teruel y Albarracín
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Mora de Rubielos|Mora de Rubielos]]
|parroquia = [[Ilesia d'os Santos Cosme y Damián de Torrillas|Santos Cosme y Damián]]
|densidat={{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/57.34) round 2 }}}}
|latitut = 40.017
|lonchitut = -0.95
|cp = 44421
|chentilicio = ''torrijano'', ''torrijana'' (en castellano).
|web = [http://www.ayuntamientodetorrijas.com/ Pachina web]
}}
'''Torrillas''' (''Torrijas'' en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] de la [[provincias d'Espanya|provinvia]] de [[provincia de Teruel|Teruel]], situau en la [[Comarcas d'Aragón|comarca]] de [[Gúdar-Chabalambre]].
La suya [[Población humana|población]] ye de {{#property:P1082}} habitants, en una [[superficie]] de 57,34 [[km²]] y una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/57.34) round 2 }}}} hab/km².
== Cheografía ==
Ye situau en la [[Sierra de Chabalambre]], en un [[pueyo]] a 1.359 [[metro]]s d'[[altaria]] dencima de lo [[livel d'a mar]], chunto a lo [[río de Torrillas]], tributario de lo [[río d'Albentosa]]. Ye a una [[distancia]] de 65 [[km]] de [[Teruel]], la [[Capital (politica)|capital]] de la suya provincia. Comprende lo [[casal]] de [[Las Corrals]].
=== Mugas ===
Lo suyo [[termin municipal]] muga con [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]], [[Abechuela]], [[La Yesa]], [[Arcos de las Salinas]] y [[La Puebla de Valverde]].
{| width ="45%" style="border: 1px #aaaaaa solid;" align="center"
|-----
| width ="33%" align="right" |
| width ="33%" align="center" | [[La Puebla de Valverde]]
| width ="33%" align="left" | [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]]
|-----
| width ="33%" align="right" | [[Arcos de las Salinas]]
| width ="33%" align="center" | [[Imachen:Rose des vents2.png|50px]]
| width ="33%" align="left" | [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]]
|-----
| width ="33%" align="right" |
| width ="33%" align="center" | [[La Yesa]]
| width ="33%" align="left" | [[Abechuela]]
|}
== Historia ==
En o [[sieglo XIV]] feba part d'a [[seixma d'el Campo de Sarrión]], adintro d'a [[Comunidat de Teruel (medieval)|comunidat d'aldeyas de Teruel]].
== Demografía ==
<timeline>
ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = width:450 height:230 left:180 bottom:35
AlignBars = late
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:100
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:0
BarData=
bar:1998 text:"1998"
bar:2000 text:"2000"
bar:2002 text:"2002"
bar:2004 text:"2004"
bar:2006 text:"2006"
bar:2008 text:"2008"
bar:2010 text:"2010"
bar:2012 text:"2012"
bar:2014 text:"2014"
bar:2016 text:"2016"
bar:2018 text:"2018"
bar:2020 text:"2020"
PlotData=
width:15
color:brightblue
bar:1998 from:0 till:80
bar:2000 from:0 till:74
bar:2002 from:0 till:68
bar:2004 from:0 till:87
bar:2006 from:0 till:73
bar:2008 from:0 till:73
bar:2010 from:0 till:66
bar:2012 from:0 till:57
bar:2014 from:0 till:45
bar:2016 from:0 till:45
bar:2018 from:0 till:38
bar:2020 from:0 till:43
</timeline>
{{DemogAragón |1362= |1495= |1842= 422 |1857= 666 |1860= 750 |1877= 716 |1887= 697 |1897= 611 |1900= 629 |1910= 568 |1920= 536 |1930= 465 |1940= 373 |1950= 381 |1960= 279 |1970= 171 |1981= 93 |1991= 70 |1992= |1994= |1996= 85 |1998= 80 |1999= 77 |2000= 74 |2001= 70 |2002= 68 |2003= 94 |2004= 87 |2005= 86 |2006= 73 |2007= 70 |2008= 73 |2009=62 |2010=66 |2011=63 |2012=57 |2013=44 |2014=45 |2015=45 |2016=45 |2017=39 |2018=38 |2019=41 |2020=43 |2021=38 |2022=35}}
== Administración ==
=== Reparto de concellers ===
<center>
{| {{tablapolida}}
|-
| colspan="10" width="600px" bgcolor="#C0C0C0" |<center>'''Eleccions municipals'''</center>
|- bgcolor="#D8D8D8"
| '''Partiu'''
| align="right" | '''1979'''
| align="right" | '''1983'''
| align="right" | '''1987'''
| align="right" | '''1991'''
| align="right" | '''1995'''
| align="right" | '''1999'''
| align="right" | '''2003'''
| align="right" | '''2007'''
| align="right" | '''2011'''
|-
| bgcolor="#FF6600" | '''[[Partido Aragonés]]'''
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" |
| bgcolor="#FF9933" align="right" | 2
|-
| bgcolor="#1E90FF" | '''[[Partido Popular]]'''
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" |
| bgcolor="#87CEFA" align="right" | 1
|- bgcolor="#EEEEEE"
| '''''Total'''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | ''''' '''''
| align="right" | '''''3'''''
|}
</center>
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–1980
|Leonardo Garcés Morte
|rowspan=2 | [[Unión de Centro Democrático|UCD]]
|-
|1980-1983
|Antonio García Rubio
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
|
|
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
|
|
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
|
|
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
|
|
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
|
|
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| Antonio Gamir Rodríguez
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| Pedro Navarro
|rowspan=2 |[[Partido Aragonés]]
|-
| align="center"|[[2011]]-[[2015]]
|Joaquín Durbán López
|-
| align="center"|[[2015]]–[[2019]]
|Aurora Gil Montolio
|[[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2019]]–[[2023]]
|
|
|-
| align="center"|[[2023]]–[[2027]]
| [[Maria Ines Villarreal Lopez]] <ref>{{es}} [https://www.heraldo.es/noticias/aragon/2023/06/17/ayuntamientos-importantes-zaragoza-huesca-teruel-2023-1659505.html ''Consulta el listado de alcaldes que han sido proclamados en Aragón''] en [[Heraldo de Aragón]]</ref>
| [[PAR]]
|}
== Toponimia ==
Lo nombre puet venir de lo [[latín]] ''TURRICULA'', pero no ye de descartar que tienga relación con toponimos teruelanos derivaus de la radiz ''TUR'' comuns en a zona.
[[Miguel Cortés y López]] diz en lo ''Diccionario geográfico-histórico de Espanya'':
{{cita|''Turulis'' se llamaba en tiempos de [[Claudio Ptolomeu|Ptolomeo]] el [[Río Millars|Millares]] por nacer junto a un castillo llamado ''Turulias'', hoy ''Torrijas''; en cuyo castillo se estableció una [[mesón|casa]] de [[Templero|templarios]], y hoy es un pueblo debajo del cual nace el Millares, que en [[El Babor|el Bavor]] recibe al río Iduveda, que nace en [[Linars de Mora|Linares]], en la falda occidental de este monte. Por lo tanto tiene dos nombres por sus dos fuentes ''Turulis'' u ''Turulias'' é ''Idubeda''}}
Por lo que fa a lo castiello y [[mesón]] templero, [[Miguel Cortés y López]] s'entibocó: no yera en l'actual municipio teruelano, yera en ''[[Torija]]'', localidat de [[L'Alcarria]] de [[Provincia de Guadalachara|Guadalachara]].
Dimpués de la deseparación d'[[Exerica]] de lo [[Concello municipal|concello]] de Teruel en [[1261]] los teruelanos quereban recuperar los territorios que d'alcuerdo con lo fuero de 1177 lis correspondeban, y prebaban de fer-lo poblando los territorios que teoricament lis correspondeban. L'historiador [[Enric Guinot Rodríguez]] opina que ni Torrillas ni Abechuela existiban en [[1261]], y que Torrillas y Almansa (nuclio precursor d'Abelluela) son citadas por primera vegada en mayo de 1262 como lugars que lo concello de Teruel heba de repoblar. D'esta traza os teruelanos nombroron [[mayordombre]]s en un texto en lo que salen unas [[aldeya]]s de la zona en litichio con lo [[Reino de Valencia]] entre las que trobamos ''torrillas'' latinizau:
{{cita|qui dividant et donent ad populandum quibuscumque personis voluerint...loca illa sunt in terminis turoliii, qui nominantur [[Mosqueruela|Musquerola]], [[Val de Linars|Val de Linares]], [[Penya Calva (Teruel)|Pena Calva]], [[Atorella|Atorela]], [[Almansa (Teruel)|Salmança]], '''Turriles''', [[Camarena de la Sierra|Camarela]] et omnia loca que in termino Turolii sunt ad populandum}}
En atro texto en latín con elementos romances de lo [[13 d'octubre]] de [[1273]] en lo que lo rei [[Chaime I d'Aragón|Chaime I]] alcuerda que lo bestiar de la villa de teruel y las aldeyas suyas pueda trescruzar los termins de [[Manzanera (Teruel)|Manzanera]] podemos leyer ''torrillis'':
{{cita|...per terminos de la [[Manzanera (Teruel)|Mançanera]], possint ibidem remanere et allongare per unam vel duas noctes, nisi expedite et patenter inde exire potuerint, et quod oves aliquorum aliorum locorum non possint pascere in terminos de la Mançanera nisi cum voluntate dicti Bernardi Guillelmi, nisi fuerint villarum que sunt in circuytum ville de la Mançanera, videlicet [[Sarrión|Sarrionis]], [[Albentosa|Alventose]], '''Torrillis''' et [[Camarena de la Sierra|Camarena]], que pascant ibidem de area ad aream, secundum forum Aragonum; et si forte dictum bestiarium in suo transito seu passagio quod faciat per terminos de la Mançanera fecerit ibi dampnum..}}
En un manuscrito con las queixas de los nobles debant de [[Chaime I d'Aragón|Chaime I]] en [[Calatayú]] (chinero de [[1265]]), en [[Uesca]] (febrero de [[1265]]) y en as [[Corz de Exeya d'os Caballers (1265)|Corz de Exeya]] (abril-mayo de [[1265]]) i podemos leyer ''Torriellas'':
{{cita| 86 item clámase de los términos de [[Manzanera (Teruel)|Masanera]] que'l tuelle e tiene forçado furtivament en término que es clamado '''Torriellas'''; et clámase de [[Sarrión]] et del [[Lo Toro|Toro]] que son et deven seder de [[Manzanera (Teruel)|Mansanera]], que'l senyor rey le fuerça et tuelle}}
Se'n fa mención en lo "[[Libro d'os feitos|Libro de los feitos]]" de [[Chaime I d'Aragón|Chaime I]]:
{{cita|503. E ·I· dia nos nos anauem deportar contra [[Biar]], e cant fom a [[Ontenyén|Otinyen]] uengueren nos homens de [[Cuera]], e dixeren nos que en vn aguayt e celada quen [[Artal de Luna]] ab cauallers e ab peons, hauia feyt quels hauia morts ·XXVI· homens. E sobre aço nos tornam a Ualencia, e puys entram nos ne en Arago. E nos uenen a '''Torrelles''' que es prop de [[Camarena de la Sierra|Camarena]], aldea de Tarol, uench nos linfant don Jayme fiyl nostre, e ab ell labat de [[Monesterio de Poblet|Poblet]], e dix nos alli en '''Torrelles''' con li hauien parlat casament lo Rey, de Ffrança e la Regina ab la Contessa de Nines}}
En "[[Rationes decimarum Hispaniae (1279-80): Aragón y Navarra]]" se'n fa mención como ''Torrillas'', la forma precursora de lo toponimo castellano ''Torrijas'', y lo mencionan chunto con lugars de la redolada suya:
{{cita|...de [[Pradas]] [[Sarrión|Sarrion]], [[Albentosa]], '''Torrillas''', [[Almansa (Teruel)|Almansa]]. Item pro primitia de [[Camarena de la Sierra|Camarena]] Item pro... }}
{{cita|item a vicario de Pradas / Albentosa et Sarrion, Templi sunt. Item a vicario de [[Manzanera (Teruel)|Mazanera]] / Item a rectore de '''Torrillas''' }}
{{cita|item a rectore de [[Cascant (Teruel)|Cascant]] / item a rectore de [[Alcamín]] / item a rectore de '''Torrillas'''...}}
[[Cheronimo Zurita]] lo menciona como ''Torrellas'' en lo Libro III capitol LXXVII de la suya obra ''[[Anales de la Corona de Aragón]]'':
{{cita|Sucedió por este tiempo que don Artal de Luna traía diferencia con los de Zuera, y con una celada que se puso con alguna gente de caballo y peones que salieron de Erla fueron desbaratados los de Zuera y matáronles veintisiete hombres. Y yendo el rey a Biar a recrearse, llegando a Ontiñena tuvo aviso de esto; y luego determinó de partirse para Aragón. Y llegado a '''Torrellas''' que está junto de [[Camarena de la Sierra|Camarena]], aldea de [[Comunidat de Teruel (medieval)|Teruel]], salió el infante don Jaime a recibir a su padre y a pedirle licencia para ir a Francia, porque en este tiempo trataban de casarle con la condesa de Nives. Pero este matrimonio tampoco se efectuó y el infante don Jaime casó, según Montaner escribe, en vida del rey su padre, con Esclaramunda, que fue hermana de Roger Bernaldo conde de [[Fox]], como dicho es}}
En lo ''Libro de colecta de la pecha de la Comunidad de Aldeas de Teruel'' (1360-1369) bi ha una mención en [[Mosqueruela]] a una ''muller de Pascual de Torillas'' y en [[Cedriellas]] de ''Martin Torillas''. Encara que ye a man no podemos estar seguros que no se refiera a [[Torrellas]] de lo [[semontano]] de [[Moncayo]] u a Torrillas de La Rioja.
En atros textos medievals relativos a las mugas d'este lugar bi ha referencias a un ''río Truchiellas'', que puet corresponder a l'actual ''río Torrijas''. En los textos medievals de fins de lo [[sieglo XIV]] apareixe ''Torrijas'', castellanización fonetica a partir d'un ''[[Torrillas (desambigación)|Torrillas]]''. Pareix que como en "[[Conchiellos]]", "[[Variellas]]" y "[[Alcanyicello]]"/"[[Alcanyiciello]]" i ha habiu trabucamiento entre los diminutivos ''[[Sufixo -iello|-iella]]'' (de lo latín ''-ELLA'') y ''[[Sufixo -ello|-ella]]'' (de lo latín ''-ICULA'').
{{Cita|Gil Martínez de [[Val de Cebro|Valldenzebro]], vezino et habitant del lugar de '''Torrijas''', aldea de la ciudat de Teruel'' en [[1378]]}}.
{{Cita|Joan Guillem de Valdenzebro, vezino de Arquos, Gil Martínez de Valdenzebro, vezino de '''Torrijas''''' en [[1384]].}}
La [[castellanización d'Aragón|castellanización]] de lo toponimo (u si no ye castellanización, a lo menos lo cambio de -ll- ta -ch-) ye prou temprana pa que en la [[Edat Meya]] exista en Valencia l'apelliu ''Torriges'' orichinario d'este lugar, y en lo bispato de Valencia s'escriba en [[1293]] ''ecclesie de Torriges''.
== Molimentos ==
* [[Ilesia (edificio)|Ilesia]] parroquial de los [[Santos Cosme y Damián]], un [[edificio]] de lo [[sieglo XVIII]] en estilo [[Arte barroco|barroco]], con un [[retablo]] de lo [[sieglo XVI]].
*Ermita de Santa Caterina, sieglo XIII.
*Ermita de Santa Margalida, sieglo XIV.
*Restas de l'antiga muralla.
== Fiestas ==
* [[Santa Margalida]], [[20 de chulio]].
* [[Sant Miguel]], [[29 de setiembre]].
== Vinclos externos ==
* [https://web.archive.org/web/20090719083033/http://www.ayuntamientodetorrijas.com/ Concello de Torrillas]
== Bibliografía ==
*{{ca}} [[Enric Guinot]]: ''[[Els límits del regne, el procés de formació territorial del País Valencià medieval (1238-1500)]]''. Edicions Alfons El Magnànim. 1995
*{{es}} [[Miguel Cortés y López]]: ''Diccionario geografico-historica de la España antigua''. Imprenta Real, 1835.
*{{es}}{{an}} [[A. Canellas López]]: ''Fuentes de Zurita. Anales III, 67. Las asambleas de Calatayud, Huesca y Ejea de 1265'', Zaragoza, 1978.
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Municipios Gúdar-Chabalambre}}
{{Lugars de Torrillas|1}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Torrillas|*]]
ldoz2rb4dg3iixuuu158ofj96mufbn7
Guerra d'as Comunidaz de Castiella
0
19974
2478582
2425728
2026-09-27T02:02:43Z
RenatoGar
80073
2478582
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de batalla
|nombre_batalla= Guerra de las Comunidaz de Castiella
|imachen= [[Imachen:Los comuneros Padilla, Bravo y Maldonado en el patíbulo por Antonio Gisbert.jpg|250px|''Los Comuners'', Padilla, Bravo y Maldonado cuan los escabezaban. Antonio Gisbert Pérez, 1860.]]
|descripción_imachen= ''Los Comuners'', Padilla, Bravo y Maldonado cuan los escabezaban. [[Antonio Gisbert Pérez]], [[1860]].
|calendata= [[1520]] – [[1522]]
|puesto= [[Corona de Castiella]]
|resultau= Bitoria d'a Corona
|combatients1= [[Comunero|Comuners]]
|combatients2= [[Corona de Castiella]]
|comandants1= [[Juan de Padilla]]<br> [[Francisco Maldonado]]<br>[[Juan Bravo]]
|comandants2= [[Carlos I de Castiella]]
|mapa= [[Imachen:Localización_del_movimiento_comunero.svg|250px]]
|descripción_mapa= O movimiento comunero en o territorio d'a Corona
}}
La revuelta y '''guerra de las Comunidaz de Castiella''' estió un alzamiento contra la Corona que se produció entre [[1520]] y [[1522]], protagonizato por las ciudaz interiors de la [[Corona de Castiella]].
Bels historiadors la consideran como la primera revolución moderna, contra las pretensions de lo rei [[Carlos I de Castiella]] de cambiar lo gubierno de la Corona, sacando-se poder a las Comunidaz de Villa y Tierra castellanas (las ciudaz) pa profundizar en la centralización de lo poder. Bels autors han considerato esta revuelta de los [[Comuner]]s como la primera [[revolución]] moderna d'Europa. Atros la consideran como la zaguera prebatina de los castellanos en quedar-sen como en la [[Edat Meya]] y aturar l'abance de lo poder [[rei|reyal]], a lo que anyaden un component furo contra lo forano n'esta revuelta. Son de la primera opinión: [[José Antonio Maravall]],<ref>[[José Antonio Maravall|Maravall, José Antonio]]. Las Comunidades de Castilla, 1979, Alianza Editorial, Madrid. {{ISBN|84-206-2227-3}}</ref> [[Julio Valdeón Baruque]] u l'historiador francés [[Joseph Pérez]],<ref>[[Joseph Pérez|Pérez, Joseph]]. La revolución de las comunidades de Castilla (1520-1521), 1977, Madrid: Siglo XXI de Espanya. ''Orichinalment: La révolution des "Comunidades" de Castilla (1520-1521), Bordeaux: Institut d'Etudes Ibériques et Ibero-Américaines de l'Université, 1970''</ref> autor de lo libro ''Los comuneros'', y que talment siga lo millor esperto en lo mobimiento comuner.
Contra ellos, los partidarios de la segunda opinión esfienden que un mayor poder reyal ye garantía de modernidad, pus ye normal en la Edat Meya lo trestallamiento de lo poder y, en lo caso de la [[Corona de Castiella]], que a los monarcas lis calese dende siempre refirmar-sen en las ciudaz (en las ditas "ciudaz con voto en Corz", que teneban un poder important por su dreito a participar en las Corz estamentals con lo ninvío de representants). Asinas por tanto la Guerra de las Comunidaz podría haber estato una zaguera prebatina d'ixas ciudaz por mantener lo poder que heban acumulato en muitos sieglos y aturar lo desarrollo de l'absolutismo.
==Referencias==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Historia de Castiella]]
[[Categoría:Guerras de Castiella]]
0txmhkwjdwofjdlp9j733eme8afh54q
Figueruelas (Castellón)
0
20385
2478591
2157024
2026-09-27T02:06:20Z
RenatoGar
80073
2478591
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Ta atros emplegos d'o toponimo '''Figueruelas''' se veiga '''[[Figueruelas (desambigación)]]'''.''
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Figueruelas
|comunidat = Comunidat Valenciana
|provincia = Castellón
|comarca = Alcalatén
|bandera =
|escudo = Escut de Figueroles.svg
|escudo_grandaria = 70px
|imachen =
|cp = 12122
|superficie = 12,1
|altaria = 360
|distancia = 27
|ta = Castellón de la Plana
|población = 580
|calendata = 2005
|situación = [[Imachen:Localització de Figueroles respecte del País Valencià.png|95px|Figueruelas en la Comunidat Valenciana]] [[Imachen:Localització de Figueroles respecte de l'Alcalatén.png|160px|Figueruelas en la comarca de l'Alcalatén]]|
|web =
}}
'''Figueruelas''' (''Figueroles'' en [[Idioma catalán|catalán]] y oficialment en [[Idioma castellano|castellano]]) ye un [[municipio]] de la [[provincia de Castellón]], situato en la [[comarcas d'o País Valenciano|comarca]] de l'[[Alcalatén]]. La suya población ye de 580 habitants ([[2005]]), en una superficie de 12,1 [[km²]] con una densidat de 47,93 hab/km².
== Nombre ==
En o ''capbreu'' de [[1613]] s'escribiba ''Figueroles'', pero una vegata escribe ''Figuerolas'' y atra ''Figueruelas''. Asinas existió l'exotoponimo con [[fonetica aragonesa]].
L'historiador [[Aragón|aragonés]] d'o [[sieglo XVI]] [[Cheronimo Zurita]], en ''Anales de la Corona de Aragón'', tamién escribe ''Figueruelas'':
{{Cita|Siguía el mismo fuero la tenencia de Alcalatén con sus villas y lugares que son: Lucena, El Alcora, Las Useras, [[Chodes]], '''Figueruelas''', Las Torrecellas. Y también con éstos el lugar de [[Almazora]], [[la Puebla de Benaguacil]] y [[Benaguacil]], según pareció por investigación y reconocimiento que se mandó hacer en nuestros tiempos en las cortes que el rey don Carlos tuvo a los aragoneses al principio de su reinado.}}
== Demografía ==
{{DemogEspanya |1749= |1787= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= |1992= |1994= |1996= |1997= |1998= |1999= |2000= |2001= |2002= |2003= |2004= |2005=580 |2006= |2007= |2008= |2009= |2010= |2011= |2012= |2013= |2014= |2015= |2016= |2017= |2018= |2019= |2020= |2021= |2022=518}}
{{Municipios L'Alcalatén}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a provincia de Castellón]]
9bqdkh362kgty9vmrcmgps385r8ae70
Ludién
0
20388
2478619
2321528
2026-09-27T02:18:54Z
RenatoGar
80073
2478619
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Ludién
|nombre_oficial = Ludiente<br>Lludient
|comunidat = Comunidat Valenciana
|provincia = Castellón
|comarca = Alto Millars
|bandera =
|escudo = Escut de Lludient.svg
|escudo_grandaria = 70px
|imachen = [[imachen:Lludient.jpg|250px|Envista de '''Ludién'''.]]<br>Envista de '''Ludién'''.
|cp = 12123
|superficie = 31,40
|altaria = 431
|distancia = 57
|ta = Castellón de la Plana
|distancia2 = 110
|ta2 = Valencia
|población =
|calendata =
| cod_provincia = 12
| cod_municipio = 073
|situación =
|latd=40|latm=05|lats= |latNS=N| longd=0|longm=22|longs= |longEW=W
|mapa_loc = País Valenciano
}}
'''Ludién''' (''Ludiente'' en [[idioma castellano|castellano]]; ''Lludient'' en [[idioma catalán|catalán]]) ye un [[lista de municipios de Castellón|municipio]] de la [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Castellón|Castellón]], situau en la [[comarcas d'o País Valenciano|comarca]] de l'[[Alto Millars]] y [[Partius chudicials d'o País Valenciano|partiu chudicial]] de [[Castellón de la Plana]].
La suya [[Población humana|población]] ye de 160 habitants ([[2017]]), en una [[superficie]] de 31,40 [[km²]] con una [[densidat de población|densidat]] de 5,1 hab/km².
== Toponimia ==
Lo [[toponimia churra|toponimo]] ''Ludién'' presenta la terminación ''[[Terminación -én (toponimia)|-én]]'', variant arabizada con [[imala]] de la terminación ''[[terminación -án (toponimia)|-án]]'' derivada de lo sufixo ''-ANUS'', que indica propiedat. ''Ludién'' se remonta a ''ELODIANUS'' propiedat de ''ELODIUS'',<ref name="JOANCARLESMEMBRADOTENA">{{es}} [[Joan Carles Membrado Tena]]: ''Etimología y semántica de topónimos municipales valencianos y aragoneses''. Actes de la VII Jornada d'Onomàstica. Xerica 2013. pp. 239-254, AVL, València.</ref> nombre d'un latifundista hispanorromano.
L'[[Aragonés d'as Comarcas Churras|aragonés local]] prenió sin cambios la forma transmesa por l'[[arabe hispano]], y la podemos veyer en un texto de [[1319]], cuan [[Pero Churdán d'Arenoso]] y la suya muller [[Marquesa Lopiz de Rada]] donan propiedaz a su fillo Gonzalvo:
{{Cita|...,et el castillo de [[Castiello de Buei Negro|Buey Negro]], con sus [[alquería|alcarea]]s, las cuales son [[Argelita]] et '''Ludien''', et et castieyllo et villa de [[Villamalur]] con sus pertinencias, las cuales son el castillo de [[Ayódar|Ayodar]], el [[Fuents d'Ayódar|Fuentes]],...}}
En lo [[Reino de Valencia]] los toponimos arabizaus con terminación ''-én'' fuoron adaptaus con la terminación ''-ent'' en la luenga de los repobladors [[catalans]], ([[Crevillent]], [[Ontenyent|Ontinyent]])<ref name="TERRADOTOPONIMIA">{{es}} [[Javier Terrado Pablo]]: ''Metodología de la investigación en toponimia''. Editor: Javier Terrado Pablo, 1999. p 92.</ref> d'astí que en catalán exista lo exotoponimo ''Lludient'', que dimpués se castellanizó como ''Ludiente''. L'historiador [[aragoneses|aragonés]] de lo [[sieglo XVI]] [[Cheronimo Zurita]] lo escribiba como ''Ludient'' amostrando estas [[influencia lingüistica|influencia]]s:
{{Cita|Y quedaron declarados los lugares y villas que siguieron nuestro fuero y estuvieron debajo dél hasta nuestros tiempos. Estos fueron: del [[Val de Chelva]], [[Chelva]], [[Loriguiella|Origilla]], [[Domenyo (Valencia)|Domenjo]], Aguillas, [[Tuexa]], Beruxet, [[Sinarcas]]; y de la [[baronía de Arenós]], Villahermosa, La Puebla de Arenós, [[Zucaina|Zucaria]], '''Ludient''', el [[castiello de Villamalefa|castillo de Villamalef]], Torrechiva, [[Espadiella (Castellón)|Espadilia]] y [[Vallat|Balat]]; de la [[Baronía d'Exerica|baronía de Ejérica]], [[Vivel (Castellón)|Bivel]], la villa del Toro, [[Caudiel]], [[Novaliches|Novalichas]], [[Benafer]], [[Pina (Castellón)|Pina]], [[Barracas|Las Barracas]].}}
Bi ha una partida de lo suyo termin municipal con lo nombre ''El [[Zafareche|Chafaret]]''<ref name="HIDRONIMOSCHURROS">{{ca}} [[Garcia Osuna, Antoni]]: ''Fluïdesa semàntica i variació regional en hidrònims de les comarques valencianes de parla xurra''. En: [[Quaderns de filologia. Estudis lingüístics]], 2015, Nº 20, p 220.</ref>.
== Cheografía ==
La localidat de Ludién ye en la marguin ezquierda de lo [[río Linars]] auguas ent'alto de lo [[meandre|recolón]] cosirau por lo [[castiello de Buei Negro]], a lo sud de la [[sierra de Penyagolosa]] y a 431 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 57 [[km]] de la ciudat de [[Castellón de la Plana]], la [[Capital (politica)|capital]] de la suya provincia, y de 110 km de la ciudat de [[Valencia]], la capital de lo País Valenciano.
=== Pedanías y mases ===
Bi ha tres pedanías [[La Chiraba]], [[Benachera]] y [[La Raduela|Reduela]], pero en realidat bi ha un [[habitat ixemenau]] historico con unas cuantas [[masada]]s y [[casal]]s. A mitat de lo [[sieglo XIX]] lo diccionario de [[Pascual Madoz]] informaba sobre bellas 24 masadas que complegaban 326 vecins, un tercio de la población municipal. D'entre sieglo XX buena part d'estos mases han quedau despoblaus:
* [[Masía de Benachera|''Benachera'']]. Conchunto de casas a cinco km a l'ueste de Ludién. Tiene una ermita adedicada a Santa Rosa de Lima, puesto de pelegrinache de la villa y atros puntos de la comarca. Ye una de las pocas masadas habitadas de lo termin.
* [[Casa Tadeo (Ludién)|''Casa Tadeo'']]''.'' Conoixida tamién como ''Masía Tadeo''. Ubicada a l'ueste de lo termin municipal, tiene una fuent.
* [[Mas d'Arriba (Ludién-Cirat)|''Mas d'Arriba'']]. Situau entre los termins de Ludién y de [[Cirat]]. Tamién s'ha dito ''mas de la Belenguera.''
*[[Imachen:El_Jaqués.jpg|thumb|247x247px|El Jaqués]][[El Jaqués (Ludién)|''El Jaqués'']]. Ye a lo nord-este de lo lugar.
* [[Mas d'el Molar (Ludién)|''El Molar'']]. Ye a l'este de lo lugar, a canto de lo termin municipal d'[[Archelita]].
* [[La Casa Blanca (Ludién)|''La Casa Blanca'']]. Ye la masada mes occidental de lo termin, cerca de [[Zucaina]].
* [[La Caseta (Ludién)|''La Caseta'']]. Se troba en lo centro de lo termin municipal, a bels 1.000 m a lo norte de lo lugar de Ludién.
* ''[[La Casilla (Ludién)|La Casilla]].'' Ye a lo norte de lo termin municipal, a canto de lo termin de lo [[Castiello de Villamalefa]].
* ''La Cervera''. Esta masada ye a l'este de lo termin municipal, cerca de la muga con [[Archelita]]. Conserva un [[alchub]].
* [[La Corraliza (Ludién)|''La Corraliza'']]. Mas situau a l'ueste de lo termin, muit cercano a lo de [[L'Hostal (Ludién)|l'Hostal]].
* [[Mas de la Crebada (Ludién)|''La Crebá'']]. Ye a l'ueste de lo lugar de Ludién, connectau con un camín con lo Mas d'el Cabezo.
* ''[[La Granella]]''. Esta masada ye sobre la mesma muga municipal entre Ludién y lo [[Castiello de Villamalefa]]. Tiene una vintena d'edificacions, que s'alzan en un cantimplano.
* [[La Morilla (Ludién)|''La Morilla'']]. Ye a lo nord-este de lo lugar de Ludién.
* [[Mas de la Noguereta (Ludién)|''La Noguereta'']]. Este mas ye en lo cabo sud-ueste de lo termin, a canto de los de [[Tuega]] y [[Torrechiba]] y de lo barranco de Santana. Cerca tiene lo endreito torrechibero conoixiu como lo ''Pozo Negro''. Ha estau rehabitau.
*[[Imachen:La_Puebla.jpg|thumb|250x250px|La Puebla]]''[[La Puebla (Ludién)|La Puebla]]''. Esta masada ye una de las mes cercanas de lo lugar de Ludién, a bels 500 metros en dirección ueste, seguindo lo camín de Lucena.
*
* ''[[La Ferrerola (Ludién)|Reduela]]''. Masada situada en lo cabo este de lo termin municipal, a canto de lo de [[Lucena (Castellón)|Lucena]]. Estió un de los mases de mes población, dica lo punto que se pensó posar en marcha una escuela cuan la [[II Republica Espanyola]]. Fue abandonau en lo decenio de los anyos 60 de lo sieglo XX. A primers de la centuria vinient se rehabilitó beluns de los edificios de la masada y hue ye habitada.<sup>[[Masies de Ludién#cite note-3|[3]]]</sup>
* [[L'Artijuela (Ludién)|''L'Artijuela'']]. Este mas ye a l'ueste de Ludién, a canto de lo termin de [[Tuega]].
* [[Mas de l'Hoya de l'Agua (Ludién)|''L'Hoya de l'Agua'']]. Ye en centro de lo termin, enta lo norte de lo lugar. Tiene una fuent.
* ''Los Cubos de Royo''. En la part oriental de lo termin, los edificios que composan la masada son en lo cabalto d'una loma. Ye en lo recorriu de lo camín de Lucena.
* [[Los Ingleros (Ludién)|''Los Ingleros'']]. Situada en la partida homonima, esta masada ye en lo sud-ueste de la villa.<sup>[[Masies de Ludién#cite note-4|[4]]]</sup>
* [[Mas de los Majuelos (Ludién)|''Los Majuelos'']]. Este mas ye un de los mes cercanos a Ludién, auguas entabaixo de lo [[río Linars]]. Tiene una fuent.
* ''[[Los Mores]]''. Este conchunto de mases ye a l'ueste de la villa, cerca de la raya con lo termin de [[Cirat]] y en lo versant sud de la [[rambla de Santa Ana]]. Con 16 casas y 34 habitadors en lo cens de 1901, estió una de las masadas mes pobladas. Tenió uns cuantos edificios publicos, como forno, [[trinquete (esporte)|trinquete]], [[lavadero]] y escuela, que permaneixió ubierta dica l'anyo 1966, decenio cuan se despobló. Lo toponimo proviene de lo apelliu ''Mor'', común entre los masovers. Lo cens de 1895 sinyala a cuatro personas con este apelliu residents en la masada. En este indreito naixió [[Rafael Edo]], sanador a qui se li ha dedicau una carrera en lo lugar de Cirat.
* [[L'Hostal (Ludién)|''L'Hostal'']]. Ye en lo cabo occidental de lo termin, cerca de la muga a on complegan los termins de [[Zucaina]], [[Aranyuel]], [[Cirat]] y Ludién.
* [[Los Vidales (Ludién)|''Los Vidales'']]. Masada situada a l'ueste de lo nuclio urbán, cerca de Masia Cabezo, de que yera unida con una senda. La suya denominación provién de l'apelliu de la familia de masovers, Vidal.
* [[Els Zafones (Ludién)|''Los Zafones'']]. Masada situada a l'ueste de lo nuclio urbán. La suya denominación proviene de l'apelliu de la familia de masovers, Zafón.
* ''Mas de Ángel''. Ye en lo cabo oriental de lo termin.
* [[Mas de Benito (Ludién)|''Mas de Benito'']]. Esta masada ye en lo nord-ueste de Ludien, cerca de Benachera.
* [[Mas de Gil (Ludién)|''Mas de Gil'']]. S'alza en lo cabo oriental de lo termin, cerca de l'antigo camín de Lucena. Cerca transcurre la [[pista forestal|pista]] que comunica la Reduela con la Masía de Gasque. Este mas ha recibiu tamién lo nombre de ''mas de Patirás.''
* [[Mas de Pradas (Ludién)|''Mas de Pradas'']]. Este mas ye en la part occidental, muit cerca de Los Mores.
* ''Mas de Vicenta''. Ye en dirección este de lo nuclio urbán. Ye puesto de paso de l'antigo camín a Lucena.[[Imachen:Mas_de_Vicenta.jpg|thumb|272x272px|Mas de Vicenta]]
* [[Mas d'Elvira (Ludién)|''Mas d'Elvira'']]. Ye en lo cabo este de lo termin municipal.
* ''[[Mas d'Espelleta]]''. Este mas ye en la part occidental, adintro de la conoixida como ''Partida de Los Mores''.
* [[Mas de Gasque (Ludién)|''Mas de Gasque'']]. Esta masada ye en lo cabo nord-este de lo termin municipal. Tiene un conchunto de casas en estau d'abandonamiento.
* [[Mas de Juan Edo|''Mas de Juan Edo'']]. Este mas ye en lo cabo nord-este de lo termin municipal de Ludién. En la suya comarca bi ha dos [[espluga]]s: la cueva de Juan Edo y la coveta de Juan Edo.
* [[Mas de Fuente la Higuera (Ludién)|''La Fuente la Higuera'']]. Ye un de los mases mes cercanos a lo nuclio urbán, encara trobando-se a lo sud. Se composa d'un conchunto d'edificios, actualment en enruna.
* [[Mas d'el Cabezo (Ludién)|''El Cabezo'']]. Ye en lo cabalto d'un cabezo, de que recibe la denominación, a una distancia de bels 1.500 m a l'ueste de Ludién. Tamién s'ha dito ''Masía de Mingoyerbas''.
* [[Mas d'el Cabezo Royo (Ludién)|''El Cabezo Royo'']]. Este mas ye a lo nord-ueste de lo nuclio urbán. Actualment ye en situación d'enruna.
== Luengas y parlas ==
{{articlo principal|Castellano churro}}
Actualment en Ludién ye una localidat [[Idioma castellano|castellanoparlant]], charrando-se en la suya variant [[parla churra|churra]]. La parla churra s'orichinó por [[castellanización]] de l'[[aragonés d'as Comarcas Churras|aragonés que se charró en la comarca]] en la [[baixa Edat Meya]], cuan manimenos Ludién yera poblau por [[moriscos]] que charraban l'[[algarabía]] u [[arabe hispano]]. La [[expulsión de los moriscos]] de [[1609]] suposó una substitución poblacional y tamién lingüistica.
Bi ha [[Aragonesismos en castellano|aragonesismos]] como ''chemecar'' y ''chemeque''. Bi ha una desinencia personal en ''-bis'' en cuenta de ''ís'' pa tiempos como lo [[condicional simple|condicional]] y lo [[futuro simple d'indicativo|futuro]] (''si supierabis lo que hago'').<ref>{{es}} [[Isabel Alba]]: ''El habla de Ludiente''. Castellón. [[Deputación Provincial de Castellón]]. 1986.</ref>
== Demografía ==
{{DemogEspanya |1749= |1787= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= |1992=261 |1994=250 |1996=235 |1998=232 |1999= |2000=225 |2001= |2002=214 |2003= |2004=206 |2005=203 |2006=185 |2007=177 |2008= |2009= |2010=197 |2011= |2012= |2013= |2014= |2015= |2016= |2017=160 |2018= |2019= |2020= |2021= |2022=140}}
== Administración ==
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
| Jesús Abel Ibáñez Rocher
| [[Unión de Centro Democrático]]
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
| Octavio Solsona Negre
| [[Alianza Popular]]
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
| Benjamín Chiva Cruz
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
| Benjamín Chiva Cruz
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
| Benjamín Chiva Cruz
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
| Nemesio Abargues Chiva
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| Nemesio Abargues Chiva
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| Nemesio Abargues Chiva
| [[Partido Popular]]
|}
== Vinclos externos ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20071009120933/http://www.just.gva.es/pls/civisc/p_civis.municipios?codcat=12073 Información de Ludient] en la pachina web de la [[Cheneralidat Valenciana]].
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Municipios Alto Millars}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a provincia de Castellón]]
ivgmnr9qx7or9unpd6j7ts4h1h5ij3k
Viver (Castellón)
0
20834
2478612
2157079
2026-09-27T02:15:56Z
RenatoGar
80073
2478612
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Viver
|comunidat = Comunidat Valenciana
|provincia = Castellón
|comarca = Alto Palancia
|bandera =
|escudo = Escut de Viver.svg
|escudo_grandaria = 85px
|imachen = [[Imachen:Vista Viver.JPG|center|250px|[[Envista]] de Viver]]<br>[[Envista]] de Vivel.
|cp = 12460
|superficie = 44,9
|altaria = 559
|distancia = 70
|ta = Castellón de la Plana
|distancia2 = 70
|ta2 = Valencia
|población = {{#property:P1082}}
|calendata =
|situación = [[Imachen:Localització de Viver respecte del País Valencià.png|100px|Viver en la Comunidat Valenciana]] [[Imachen:Localització de Viver respecte de l'Alt Palància.png|200px|Viver en la comarca de l'Alto Palancia]]
|web = [http://www.viver.es/ www.viver.es]
}}
'''Viver''' ye un [[lista de municipios de Castellón|municipio]] [[País Valenciano|valenciano]] de la [[provincias d'Espanya|provincia]] de [[provincia de Castellón|Castellón]], situau en la [[Comarcas d'o País Valenciano|comarca]] de l'[[Alto Palancia]] y [[partiu chudicial]] de [[Segorb]].
La suya [[Población humana|población]] ye de {{#property:P1082}} habitants, en una [[superficie]] de 44,9 [[km²]] con una [[densidat de población]] de {{formatnum:{{ #expr: ({{#property:P1082}}/44.9) round 2 }}}} hab/km².
== Cheografía ==
Vivel ye situau a piet de la [[sierra d'el Toro]] y baixo lo [[puerto de montanya|puerto]] de [[puerto de Ferragudo|Ferragudo]] a 559 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 70 [[km]] de [[Castellón de la Plana]], la [[Capital (politica)|capital]] de la suya provincia, y de 70 km de [[Valencia]], la capital de lo [[País Valenciano]].
== Toponimia ==
S'escribe ''Vivel'' en la [[Carta de población]] que atorgó [[Chuan Alfonso d'Exerica]] a favor de 200 cristianos lo [[12 d'abril]] de [[1347]]:
{{Cita|e que vos renderemos todas las [[renda]]s e sdevenimentos del dito lugar de '''Vivel''', e tener e complir todas las sobreditas cosas}}.
L'historiador [[Aragón|aragonés]] de lo [[sieglo XVI]] [[Cheronimo Zurita]] tamién lo escribiba con L, ''Bivel'':
{{Cita|Y quedaron declarados los lugares y villas que siguieron nuestro fuero y estuvieron debajo dél hasta nuestros tiempos. Estos fueron: del [[Val de Chelva]], Chelva, [[Loriguiella|Origilla]], [[Domenyo (Valencia)|Domenjo]], Aguillas, [[Tuexa]], Beruxet, Sinarcas; y de la [[baronía de Arenós]], Villahermosa, La Puebla de Arenós, Zucaria, [[Ludién|Ludient]], el castillo de Villamalef, Torrechiva, Espadilia y Balat; de la [[Baronía d'Exerica|baronía de Ejérica]], '''Bivel''', la villa del Toro, [[Caudiel]], [[Novaliches|Novalichas]], [[Benafer]], [[Pina (Castellón)|Pina]], Las Barracas.}}
== Demografía ==
{{DemogEspanya |1749= |1787= |1842= |1857= |1860= |1877= |1887= |1897= |1900= |1910= |1920= |1930= |1940= |1950= |1960= |1970= |1981= |1991= |1992= |1994= |1996= |1997= |1998= |1999= |2000= |2001= |2002= |2003= |2004= |2005= |2006= |2007= |2008= |2009= |2010= |2011= |2012= |2013= |2014= |2015= |2016= |2017= |2018= |2019= |2020= |2021= |2022=1.691}}
== Administración ==
=== Alcaldes ===
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em;" | Lista d'alcaldes
! style="background:#efefef;" | Lechislatura
! style="background:#efefef;" | Nombre
! style="background:#efefef;" | [[Partiu politico]]
|-
| align="center"|[[1979]]–[[1983]]
| Francisco Martín Romero
| [[Unión de Centro Democrático]]
|-
| align="center"|[[1983]]–[[1987]]
| Manuel Juesas Moliner
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1987]]–[[1991]]
| Alejandro Sirvent Cabañés
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1991]]–[[1995]]
| Miguel Mañes Bertolín
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1995]]–[[1999]]
| Salvador Hernández Chulvi
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[1999]]–[[2003]]
| Ismael Zarzoso Pradas
| [[Partido Popular]]
|-
| align="center"|[[2003]]–[[2007]]
| Francisco Campos Gallur
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[2007]]–[[2011]]
| Francisco Campos Gallur
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|-
| align="center"|[[2011]]–[[2015]]
| Patricio Gómez Gómez
| [[Partit Socialista del País Valencià-PSOE]]
|}
== Vinclos externos ==
{{Commons|Viver|Vivel}}
*[http://www.viver.es/ Pachina web oficial municipal].
{{Lugars de Vivel}}
{{Municipios Alto Palancia}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a provincia de Castellón]]
svoz2c3s85bst2bivsfliuheogaz2m9
Mito de cazata ritual
0
21253
2478618
2477926
2026-09-27T02:18:30Z
RenatoGar
80073
2478618
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
Os '''mitos de cazata ritual''' son [[mito]]s en los que s'explica la fundación d'una [[ciudat]] u un [[estato]] dimpués que bel [[antipasau]] u bel [[heroi]], u una colla d'hombres representativa d'un [[grupo etnico]], engalzase a un animal salvache dica un terreno desconoixito a on deciden de quedar-sen dimpués de poder-lo matar u no.
La inspiración d'estas [[lechenda]]s ye a vegatas un pareixito entre o nombre d'a fundación y un animal. Por eixemplo [[Nachera]], tienga a etimolochía que tienga, se pareixe a l'[[arabe]] ''nasra'' que significa [[alica]], y ye fácil que esto haiga inspirato lo mito fundacional de lo [[Monesterio de Sant Benedet]], en un puesto ta lo que plegó lo rei García enta [[1040]] seguindo a un [[falcón]].
Os [[polacos]] tienen tamién un mito fundacional relacionato con l'[[alica]], inspirato por o pareixito que bi ha entre como se diz alica en [[Idioma polaco|polaco]] y la fortaleza de [[Gniezno]], que provién d'una palabra [[luengas eslavas|eslava]] ''Cnez'' derivata de lo [[latín]] ''CAESAR''. Seguntes este mito los polacos troboron a suya tierra seguindo a una alica blanca.
Estos mitos son muito estendillatos por [[Eurasia]]. L'historiador [[Rumania|rumano]] d'as relichions, [[Mircea Eliade]], lis dedica un [[Capítol literario|capítol]] en lo suyo libro ''De Zalmolxis ta Chenguis-Khan'', analizando-ie lo mito de fundación de [[Moldavia]] dimpués que lo voivoda ''Dragox'' cazase un [[Bison bonasus hungarorum|bisont]] u un [[Bos primigenius|uro]], mito que coincide en parte con la [[Lechenda d'o toro y a estrela|lechenda de lo Toro y la Estrela]] de fundación de [[Teruel]].
No ye la sola representación d'esta clase de mitos en la [[mitolochía aragonesa]]. La [[lechenda d'a fundación d'o monesterio de Sant Chuan d'a Penya]] ye tamién un caso de ''cazata ritual'', en este caso lo heroe ye un [[nobleza aragonesa|noble]] que encorreba a un [[Cervus elaphus|ciervo]]. En esto coincide con o mito fundacional d'os [[hunnos]] y [[hongaros]], que encorreban tamién a un [[Cervus elaphus|ciervo]] y asinas conoixioron lo que i heba a l'ueste de la zona paulenca de [[Meotia]], que los deseparaba de los países que invadirían dimpuesas.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Mitolochía]]
3ltcefl4zz63flv7h31chddukmjvjuz
Hespital de Santa Cristina de Somport
0
22773
2478596
2478050
2026-09-27T02:08:28Z
RenatoGar
80073
2478596
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre = Santa Cristina de Somport
| imachen = [[Imachen:Espital de Santa Cristina.jpg|250px]]
| descripción = Anvista d'o hespital de Santa Cristina de Somport
| tipo =[[Hespital]]
| advocación = [[Santa Cristina]]
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|border|22px]] [[Somport]], [[Aragón]]
| coordenadas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| construcción = [[Sieglo XII]]
| fundador =
| estilo =[[Romanico aragonés|Romanico]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]
| mapa_loc = Aragón
}}
O '''hespital de Santa Cristina de Somport''' estió un [[hospedería|hespital]] situato en o cobalto d'o puerto de [[Somport]] amán de [[Candanchú]].
==Historia==
Establito en o [[sieglo XII]], ya en charraba o ''[[Codex Calixtinus|Codice Calixtino]]'' en l'inte d'a suya fundación, decindo que yera ''Unum Tribus Mundi'', ye decir, un d'os tres hespitals mas importants d'o mundo chunto con os de [[Cherusalem]] y [[Gran Sant Bernal]]. No se'n conoixe a calendata exacta d'a fundación, anque apareixe en un documento de [[Sancho Remíriz]] escrito por Ricardo de l'Arco en [[1078]] pareixe que ye falso, por o que o documento mas antigo en que apareixe ye un diploma de [[Pero I d'Aragón|Pero I]] de l'anyo [[1100]].
A importancia d'o hespital en a epoca viene de que yeran muitos os pelegrins que trigaban o ''[[Somport|Sommus Portus]]'' ta fer o [[Camín de Sant Chaime]], prenendo a branca d'a vía [[tolosa]]na que pasaba por [[val d'Aspa|Aspa]] (bi'n heba unatra que pasaba por [[Maule-Lextarre]] y [[Roncesvals]]). Un d'os puntos mas dificils d'o camín yera o paso d'os [[Pireneus]] por a dureza d'os monts y as malas condicions climatolochicas que bi heba a ormino.
Cuan os pelegrins heban puyato lo puerto, a sobén cansos, fambrosos u [[malautía|malautos]], o hespital yera un buen puesto ta escansar-se. Seguntes mos diz o ''Codice Calixtino'' u ''[[Liber Sancti Iacobi]]'', libro a on se replegaban as cuatro rotas oficials d'o Camín que trescruzaban [[Francia]], a los pelegrins lis s'ahuespaba de gufanya mientres tres días, lis se daba de minchar y cenar y si yeran malautos lis se cudiaba dica que se recuperasen. Si moriba un pelegrín s'apedecaba en o chicot fosal que yera chunto a la capiella.
A decadencia prencipia en [[1374]] y mientres o [[sieglo XVI]], debito a las guerras entre [[ilesia catolica|catolicos]] y [[hugonot|hugonoz]], os monches albandonan o hespital y s'estableixen en a suya ilesia-palacio de [[Chaca]].
==Lechenda d'a fundación==
Se diz que dos caballers anonimos decidioron de fer en [[Somport]] un chicot refuchio ta ahuespar a los pelegrins que a sobén moriban en iste punto d'o [[Camín de Sant Chaime]] por fambre, a nieu u as bestias d'istos monts.
Cuan yeran dandaliando sobre o millor puesto ta devantar o refuchio s'apareixió una [[paloma]] blanca que portiaba en o suyo [[pico (anatomía)|pipón]] una cruz d'oro que deixó en o puesto a on Dios heba sinyalato que teneba que fer-se a ilesia. Asinas a noticia s'estendilló por tota la tierra y se facioron tantas donacions que os caballers no facioron un chicot refuchio como heban pensato, sino un gran hespital.
Dende allora l'emblema d'o hespital estió una paloma blanca con una cruz dorata en o pipón.
==Distribución==
[[Imachen:Mapa Espital de Santa Cristina de Somport.svg|thumb|left|320px|1. Hespital y tabierna<br>2. Ilesia<br>3. Necropoli<br>4. Monesterio]]
Gracias a las excavacions arqueolochicas y a las cronicas que mos dan datos de l'antiga distribución d'os edificios d'o hespital, podemos conoixer l'aspecto que'n teneba en a suya millor epoca.
En o centro d'o conchunto bi heba una chicota ilesia romanica, d'entre os sieglos [[sieglo XII|XII]] y [[sieglo XIII|XIII]] con [[abside]] semicircular orientata a l'este. Chunto a ista os fundamentos d'a tabierna d'o [[sieglo XVIII]] a on minchaban os pelegrins. A l'atro canto d'a ilesia yera la necropoli, a on pueden veyer-se encara las sepolturas de piedra.
O monesterio yera situato tamién chunto a la ilesia, en o canto mas amanato ta Francia, puesto que ocupaba antis d'o [[sieglo XVI]] a tabierna. Ta rematar, seguntes l'historiador frai Francisco Lalana, en o cobaixo bi yera o palacio d'o prior y a ermita de Santa Barbara.
==Bibliografía==
* {{an}} [[Francho Nagore Laín|Nagore Laín, Francho]]: ''Reseña de Cartulario del Hospital de Santa Cristina de Somport'', edición de Juka Kiviharju, [[Luenga & fablas]], 8-9 ([[2004]]-[[2005]]), pp. 213–216.
==Vinclos externos==
*{{es}} [http://www.romanicoaragones.com/0-Jacetania/441-StaCristina.htm Santa Cristina de Somport en romanicoaragones.com]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural d'a Chacetania]]
[[Categoría:Camín de Sant Chaime]]
[[Categoría:Molimentos d'a provincia de Uesca]]
[[Categoría:Molimentos d'a Chacetania]]
224xpinralq32g3so5vdhq1y6wkxzq3
Teherán
0
22868
2478604
2442507
2026-09-27T02:12:45Z
RenatoGar
80073
2478604
wikitext
text/x-wiki
{{Articlo 1000|+30}}
{{Ficha de localidat
|nombre = Teherán
|de =
|nombre_oficial = تهران
|bandera =
|escudo =
|escudo_grandaria = 90px
|paísde = d'
|imachen = [[Imachen:Tehran01-006.jpg|250px|[[Envista aeria]] de Teherán]]<br />[[Envista aeria]] de Teherán.
|país = Irán
|bandera_país = Flag of Iran.svg
|tprechión=
|rechión =
|tpprovincia = [[Provincias d'Irán|Provincias]] (''Ostān'')
|provincia = [[Provincia de Teherán|Teherán]]
|tpmunicipio =
|municipio =
|cp =
|latitú =
|lonchitú =
|superficie = 716,9
|altaria = 1.191
|distancia =
|ta =
|población = 7.185.831
|densidat = 9.893
|calendata =
|chentilicio =
|ríos =
|web =
|situación = [[Imachen:Tehran.png|200px|Situación de Teherán en Irán]]<br />Situación de Teherán en Irán.
}}
'''Teherán''' (en [[Idioma persa|persa]] تهران, ''Tehrān'') ye una [[ciudat]] [[Irán|iraní]], [[Capital (politica)|capital]] d'o país y tamién d'a [[Provincias d'Irán|provincia]] (''Ostān'') de [[Provincia de Teherán|Teherán]] ({{coor dm|35|41|N|51|25|E}}).
Situata a 1.191 [[metro]]s d'[[altaria]] dencima d'o [[livel d'a mar]], a ciudat de Teherán tien una [[superficie]] de 716,9 [[km²]], una [[Población humana|población]] de 7.185.831 habitants<ref>{{de}} [http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1159372223&men=gpro&lng=de&dat=32&geo=-106&srt=pnan&col=aohdq&pt=c&va=&geo=452435143 www.Bevoelkerungsstatistik.de]</ref> y una [[densidat de población]] de 9.893 hab/km². Se troba situata a o norte de país, amán d'os [[Monts Alborz]], y ye una d'as mas importants ciudaz de l'[[Islam]] por o suyo numero d'habitants (chunto con [[Estambul]] y [[O Caire]]) y por a suya propia historia.
Ye una ciudat moderna, centro [[Politica|politico]] y [[Economía|economico]] d'Irán, y tien una important [[industria]] en o suyo interior: [[Industria textil|textil]], [[Industria alimentaria|alimentaria]], [[Automobilismo|automobilistica]] y [[Industria petroquimica|petroquimica]]. Ye tamién reputada a suya [[artesanía]], especialment as [[alfombra]]s. Ta o [[transporte]], a ciudat tien una ampla rete d'[[autopista]]s y cinco linias de [[Metro (transporte)|metro]].
Antiparte, encara que en Teherán nomás vive o 20% d'a población iraní, a ciudat concentra o 45% d'a industria d'o país, amás d'o 30% d'os funcionarios publicos d'Irán. En as zagueras anyadas bi ha habito un gran augmento d'a suya población, en haber habito tamién una substancial millora d'as condicions de vida dende metat d'os [[anyos 1970]] por o creiximiento d'os precios d'o [[petrolio]], producto que ye la base de buena cosa d'a economía d'Irán. Asinas, as poblacions suburbials han creixito exponencialment istas zagueras anyadas.
== Etimolochía ==
Bi ha cuantas teorias sobre l'orichen etimolochico d'o nombre d'a ciudat. Seguntes a primera, d'orichen popular, o nombre sería procedent de ''Tah'' + ''rān'', con o significato de ''o que puixa (ta as personas)'' u ''o que traviesa''.<ref>Ye a etimolochía proposada en os textos de Yāqut en ''Boldān'', ed. Wüstenfeld, Beirut, III.</ref> Seguntes o cheneral Albert Houtum-Schindler, ye una derivación d'a palabra ''Tir-ān'', basata en l'elemento ''Tir''. Iste elemento tien o significato de ''[[plan (cheografía)|plano]]'' u ''[[plana]] desertica'', y ye amanato de ''Shemrān'' seguntes Schindler.<ref>A. Houtum Schindler, ''Eastern Persian Irak'', John Murray, Londres, 1897, pachina 131.</ref>
L'[[historiador]] y [[lingüista]] [[Ahmad Kasravi]] tien la misma ideya y oposa ''Tahrān'', «puesto calido» a ''Shemrān'', «puesto fredo».<ref>Ahmad Kasravi, ''Kārvand-e Kasravi'', ed. Yahyā Dokā, Teherán, 1973. pachinas 273-83.</ref> L'orientalista [[Vladimir Minorsky]] proposa por a suya parte atra esplanicación seguntes o significato de ''tah'' «fundo, fundaria» en os dialectos [[Idioma persa|persas]], que s'habría asociato a o nombre d'a ciudat de [[Ray]], con o que Teherán significaría «que ye dimpués de Ray».<ref>Vladimir Minorsky, «Teheran», ''Encyclopædia Iranica 1'', IV, pachina 713-20.</ref> [[Xavier de Planhol]], profesor emerito de [[Cheografía]], afirma en a ''[[Encyclopædia Iranica]]'' que istas proposicions pareixen cochunturals y que ye inutil mirar l'orichen etimolochico d'o nombre d'a ciudat. Mesmo l'ortografia d'o nombre ha cambiato, porque antis d'o [[sieglo XX]] Teherán s'escribiba con una '''ﻃ''' y hue s'escribe con '''ﺕ''' que, seguntes s'afirma, representa millor a pronunciación d'o suyo nombre por os habitants d'a ciudat.<ref name="EI">Xavier de Planhol, articlo ''TEHRAN,Capital of Iran'' en http://www.newsite/articles/ot_grp5/ot_tehran_20040927.html, consultato o 4 d'abril de 2007.</ref>
== Cheografía ==
[[Imachen:Panoramic photograph of Tehran.jpg|center|650px|thumb|[[Envista]] d'a ciudat de Teherán.]]
[[Imachen:Tehran panorama in winter.JPG|center|650px|thumb|Tehran panorama]]
=== Situación ===
[[Imachen:Carte téhéran.png|350px|thumb|right|Mapa de Tehéran en [[1996]].]]
Teherán ye situato en una plana que baixa ta o sud, a piet d'os [[monts Alborz]]. Asinas, a ciudat ye a una [[altaria]] de 1.100 [[metro]]s a o sud, 1.200 m a o centro y 1.700 m a o norte. A ciudat y os suyos [[rabal]]s ocupan una [[superficie]] de 86.500 [[hectaria]]s.<ref name="FAO">{{fr}} Ahmad Mehdipour Ataie, [http://www.fao.org/docrep/005/x3994f/X3994F08.htm «La foresterie urbaine et périurbaine au proche-orient. Une étude de cas sur Téhéran»] en ''La foresterie urbaine et périurbaine. Études de cas sud les pays en développement'', [[Organización d'as Nacions Unitas ta l'Alimentación y l'Agricultura]], Roma, 2001.</ref>
En un prencipio, a ciudat yera circunscrita a la muga entre dos zonas con as caracteristicas d'as planas: a zona alta, que ye composata de [[grava]]s gruesas y permeables, y a zona baixa, que ye composata por depositos aluvials mas finos y mas impermeables. A zona en que se construyió Tehéran ye a zona de transición que se troba entre o [[disierto]] esteril (u ''kavir'') y a cadena montanyosa d'Alborz.<ref name="EI" />
A ciudat no tien importants recursos [[Augua|hidricos]]. Ye situata a la mesma [[distancia]] de dos importants [[Cuenca hidrografica|cuencas hidrograficas]] que recullen as auguas d'as montanyas que bi ha dencima. Istas cuencas son a cuenca d'o [[río Karaj]] a l'ueste y a cuenca d'o [[río Jājerud]], alto u baixo a 30 [[km]] a l'este, que aporta auguas a [[Varamin]] y a os pueblos d'arredol. Entre as zonas urbanas de [[Karaj]] y [[Varamin]], antis no bi heba so que una ciudat d'importancia, [[Ray]], que yera en o cruce d'os camins entre todas dos cuencas.<ref name="EI" />
Os barrios d'o norte de Teherán, situatos en alto en os [[Sarrato (orografía)|sarrato]]s d'o [[Elburz]], tienen menos [[contaminación]] y son mas frescos en [[verano]]. Son os barrios residencials d'a población acomodada d'a capital. A mayor parte d'as [[embaixada]]s se troban en ite puesto, y tamién o palacio y o parque de l'antigo [[sha]]. Ta o sud, ta o [[disierto]], se troban os barrios mas populars y industrials. A l'extremo sud de l'actual aglomeración urbana bi ha o lugar de [[Ray]], que d'antis mas estió a capital rechional, y tamién o lugar de naixencia d'o [[califa]] [[abasís|abasida]] [[Hârûn ar-Rachîd]] en [[766]].
Como a ciudat se troba a piet d'as montanyas, una [[telegabina]] une a salida norte de l'aglomeración ta o monte [[Tochal]] a 3.966 m d'altaria. Mas a l'este y a 50 [[km]] d'o centro de Teherán bi ha o monte [[Damâvand]]; en a suya tuca queda restos de [[nieu]] dica [[chulio]] y tien una [[altaria]] de 5.671 m.
=== Clima ===
A situación en que se troba Teherán, entre [[montanya]]s y en a muga con on [[disierto]], tien una gran influencia en o [[clima]] d'a ciudat. O clima d'as montanyas gosa estar frío y semi-humido, mientres que as zonas en o sud d'a ciudat, cuasi en contacto directo con o disierto de [[Dasht-e Kavir]], son calorosas y xutas. Os meses mas calorosos son os meses de [[verano]] (de metat de [[chulio]] ta metat de [[setiembre]]), con temperaturas meyas entre 28 y 30 °C. Os meses mas fredos son os meses d'[[aviento]] y [[chinero]], con una temperatura meya d'arredol d'1 °C.
As [[plevia]]s son d'arredol de 200 mm por anyada, concentratas en [[hibierno]]. Antiparte, o verano ye muit xuto.
O clima de Teherán ye influenciato por tres factors cheograficos prencipals:
* o disierto de [[Dasht-e Kavir]], situato a o sud d'a ciudat, que aporta [[viento]]s calorosos y polvo a Teherán.
* a cadena montanyosa de l'[[Elburz]], a o norte d'a ciudat, que atura las plevias que bi plegan dende a [[mar Caspia]].
* as [[Boira (nuble)|boiras]] d'o [[Monzón (climatolochía)|monzón]] de l'ueste y a presencia d'a cadena montanyosa amenguan parcialment os efectos d'o [[clima desertico]].
A diferencia de temperatura que bi ha entre as montanyas y as planas fa circular l'aire d'as montanyas enta las planas mientres a nueit, y d'as planas enta las montanyas mientres o día.<ref name="FAO" />
<center>
{| class="wikitable" align="center" style="text-align: right"
|- style="background: #99CCCC; color: #000080; text-align: center; font-weight: bold" height="17"
| style="text-align: left" | Mes
| Chi || Feb || Mar || Abr || May || Chn || Chl || Ago || Set || Oct || Nov || Avi || Anyada
|-------------
! style="text-align: left" | Meyana d'as temperaturas minimas (en °C)
| -2,7 || 0,0 || 3,8 || 9,4 || 14,4 || 18,8 || 22,2 || 21,6 || 17,7 || 11,6 || 6,1 || 0,5 || 10,2
|-------------
! style="text-align: left" | Meyana d'as temperaturas maximas (en °C)
| 7,2 || 10,0 || 15,0 || 21,6 || 27,7 || 33,6 || 37,2 || 36,1 || 32,2 || 24,4 || 17,2 || 10,5 || 22,7
|-------------
! style="text-align: left" |Temperatura min. absoluta (en °C)
| -20,5|| -15,5|| -8,8 || -2,2 || 2,7 || 7,7 || 13,8 || 11,1 || 7,7 || 3,3 || -7,2 || -12,2|| -20,5
|-------------
! style="text-align: left" |Temperatura max. absoluta (en °C)
| 18,3 || 22,7 || 29,4 || 32,7 || 37,2 || 41,6 || 42,7 || 42,7 || 38,8 || 33,8 || 28,8 || 20,0 || 42,7
|-------------
! style="text-align: left" |Plevias (en mm)
| 45 || 38 || 45 || 35 || 12 || 2 || 2 || 2 || 2 || 7 || 20 || 30 || 240
|-------------
! style="text-align: left" |Numero de días de plevia
| 3,7 || 3,2 || 3,6 || 3,0 || 1,2 || 0,3 || 0,3 || 0,3 || 0,3 || 0,8 || 1,7 || 2,6 || 21,0
|-------------
! style="text-align: left" |Numero de días de chelo
| 20,5 || 15,6 || 5,1 || 0,1 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 2,7 || 15,5 || 59,5
|-------------
|colspan="14"|<small>Fuent: [https://web.archive.org/web/20080820052208/http://www.meteofrance.com/FR/climat/tabl_teheran.jsp ''Météo France''] y [https://web.archive.org/web/20081010004134/http://www.climate-zone.com/climate/iran/fahrenheit/tehran.htm ''Climate zone''].</small>
|-------------
|}
</center>
=== Risgos naturals ===
A población de Teherán presenta [[exposición a un risgo|exposición]] a lo [[risgo cheolochico|risgo]] de [[tierratremo]]s, por haber-ie una gran [[falla (cheolochía)|falla]] baixo a cadena montanyosa de l'[[Alborz]], a os piez d'a cual se troba la ciudat de Teherán, y por haber-ie unas cuantas fallas de menors dimensions se troban en as [[plana]]s a o sud d'a ciudat. Asinas, Teherán ye expuesta a os [[tierratremo]]s, en ciclos de manimenos 150 anyadas.<ref name="EMI">{{en}} ''Tehran, Iran. Disaster Management Profile'', Pacific Disaster Center, Earthquakes and Megacities Initiative, Juillet 2006. [https://web.archive.org/web/20070927012222/http://emi.pdc.org/cities/CP-Tehran-July2006.pdf leyer en linia]{{pdf}}</ref> No bi ha habito dengún sismo mayor en Teherán dende fa mas de 175 anyadas, por a cual cosa os especialistas creyen que bi habrá un tierratremo important en un futuro proximo.<ref>{{en}} A. Bazgard, B. Omidvar, A. Mansourian, ''Developing a Seismic Damage Evaluation Model for Tehran’s Buildings in a GIS Environment'', mars 2006. [http://www.gisdevelopment.net/application/natural_hazards/earthquakes/ma06_114pf.htm en linia]</ref> Seguntes un estudio de [[1999]]-[[2000]], un tierratremo d'iste tipo podría causar entre 120.000 y 380.000 victimas.<ref>CEST-JICA, ''The study on seismic microzoning of the Greater Tehran area in the IRI'', Septembre 2000 [https://web.archive.org/web/20070928011638/http://www.jica.go.jp/english/about/policy/reform/human/iran.html mas informacions en linia].</ref>
=== Cheografía administrativa ===
[[Imachen:Administrative map of Tehran.svg|thumb|left|300px|Divisions administrativas d'a ciudat de Teherán.<br />En azul as mugas d'os ''Shahrestan'' (u departamentos).<br />En royo as mugas d'os districtos municipals.]]
A [[metropoli]] de Teherán, que incrementó a suya [[superficie]] mientres a segunda mitad d'o [[sieglo XX]], encorpora hue bellatros departamentos d'a [[provincia de Teherán]]: o departamento de Teherán encorpora a mayor parte d'a ciudat, que s'estendilla tamién ta os departaments d'[[Eslamshahr]], de [[Ray]] y d'o [[Shemiranat]]. A palabra «[[metropoli]]» u «aglomeración» emplegata aquí no tien garra valor administrativo, y s'emplega nomás que en sentido cheografico, ta designar a la ciudat de Teherán y a la suya rechión urbana, ye decir, se corresponde con o municipio de Teherán y con a [[provincia de Teherán]].<ref name="atlas">{{fr}} [https://web.archive.org/web/20071216043816/http://www.tehrangis.com/atlas/htmls/French/aboutatlas.htm ''Atlas de Téhéran Métropole''], Centre d'informations géographiques de Téhéran, CNRS, 2004</ref>
O departamento (u ''shahrestān'') de Teherán muga a o norte con o departamento de [[Shemiranat]]; a l'este con o departamento de [[Damavand]]; a o sud con os departamentos d'[[Eslamshahr]], [[Pakdasht]] y [[Ray]]; y a l'ueste con os departamentos de [[Karaj]] y [[Shahriar]].
O municipio de Teherán (''shahrdāri'') ye dividito en 22 districtos (''mantagheh'') municipals, cadagún con o suyo centro administratibo. Os districtos s'identifican por numeros, como ye vesible en o mapa adchunto. Teherán ye dividito en 112 barrios (''nāhiyeh''), os prencipals d'os cuals son:<ref>[https://web.archive.org/web/20070321023451/http://www.ivry.cnrs.fr/iran/Recherches/programmes/Atlas-Teheran-ex/AtlasTeheran-ex.htm ''Atlas de Téhéran Métropole''], Centre d'informations géographiques de Téhéran, CNRS, 2004</ref>
[[Abbas Abad]], [[Afsariyeh]], [[Amir Abad]], [[Bagh Feiz]], [[Baharestan]], [[Darakeh]], [[Darband]], [[Dardasht]], [[Dar Abad]], [[Darrous]], [[Dibaji]], [[Djannat Abad]], [[Elahiyeh]], [[Evin (Téhéran)|Evin]], [[Farmanieh]], [[Gheytarieh]], [[Gholhak]], [[Gisha]], [[Gomrok]], [[Hasan Abad]], [[Jamaran]], [[Javadiyeh]], [[Jomhuri]], [[Jordan (Téhéran)|Jordan]], [[Lavizan]], [[Nazi Abad]], [[Niavaran]], [[Park-e Shahr]], [[Pasdaran]], [[Punak]], [[Ray (Teheran)|Ray]], [[Sadeghiyeh]], [[Shahrara]], [[Shahr-e ziba]], [[Shahrak-e Gharb]], [[Shemiran]], [[Tajrish]], [[Tehranpars]], [[Vanak]], [[Velenjak]], [[Yaft Abad]], [[Zafaraniyeh]], etc. Istos barrios son divisions administrativas dependients d'un districto municipal.
Encara que administrativament son separatas de Teherán, [[Ray]], [[Shemiran]] y [[Karaj]] son a sobén consideratas como fendo parte d'a metropoli de Teherán.
== Historia ==
{{Articlo principal|Historia de Teherán}}
=== Oríchens d'a ciudat ===
[[Imachen:Flickr - Hamed Saber - The Small Waterfall in The Small Gathering.jpg|left|thumb|250px|Curso d'augua en Teherán, hue emplegato ta ornamentación, d'antis mas recurso imprescindible ta os [[regano]]s que se troban en l'orichen d'a ciudat.]]
Teherán yera d'antis mas un chicot lugar situato a una [[distancia]] de 7 u 8 [[km]] d'a historica ciudat de [[Ray]]. Yera uno d'os primers lugars a o norte d'ista ciudat, os habitants d'a cual se refuchiaban en [[Shemiran]], [[Qasran]] y en as estribacions de l'[[Elburz]] ta fuyir d'a calor d'o sud desertico. Se bi han trobato restas d'habitaclos d'o [[Neolitico]] u encara de periodos historicos anteriors en [[Chacimiento arqueolochico|chacimientos]] de Teherán y Ray (como o chacimiento de Cheshm-e Ali, situato en pleno centro de Ray).<ref name="EI"/>
As primeras mencions d'a ciudat en textos historicos ye de [[1220]], en una mención d'un texto de Yāqut,<ref name="Tehran, capital">{{en}} https://web.archive.org/web/20081011033626/http://www.iranica.com/newsite/articles/ot_grp5/ot_tehran_20040927.html TEHRAN, capital of Iran].</ref> amanixendo as primeras explicacions sobre a vida en a ciudat en un texto de Zakariyā Mohammad Qazvini escrito en [[1275]]. Seguntes istos textos, en ixas envueltas a ciudat de Teherán yera una ''qurā'' ("ciudat comercial") u mesmo una ''qariyaton kabiraton'' ("important ciudat comercial"), que se trobaba dividita en 12 barrios u ''mahaleh'', estando cada barrio dirichito, seguntes Qazvini, por un viello d'o barrio. Qazvini diz amás que entre istos viellos bi heban barallas, y que os habitants de cada barrio no gosaban albandonar os suyos propios barrios ta vesitar os barrios vecins.<ref>Abu Zakariyā Mohammad Qazvini, ''Atār al-belād wa akhbār al-'ebād'', ed. F. Wüstenfeld, 2 vols, Gottingen, 1848-49, I, Die Denkmäler der Länder, p. 228.</ref> Tamién se charra en istos primers textos d'a particular fesonomía d'a ciudat en ixas envueltas, en gosar estar cuantas d'as viviendas en realidat de tipo trogloditico u semi-trogloditico (ye decir, que a ploblación viviba en una alta proporción en espelungas), ta proporcionar seguridat a os suyos habitants en ixos momentos de luitas internas en a ciudat. Ixe tipo de viviendas se puet trobar tamién en a parti norte d'Irán, ta proporcionar protección a los suyos moradors debant d'as rigors climaticas de l'hibierno.<ref name="Tehran, capital"/>
[[Imachen:Tehran111.jpg|right|thumb|250px|[[Envista]] d'a ciudat de Teherán con as montanyas de l'[[Elburz]] dezaga, estando as suyas auguas o prencipal recurso d'a ciudat en os suyos inicios.]]
Antiparte, en ixas envueltas, a ciudat de Teherán basaba a suya [[economía]] en o comercio de [[legumbre]]s y [[fruita]]s, estando ixa a prencipal producción [[Agricultura|agricola]] d'a ciudat, producindo-se ixos productos en os [[huerto]]s d'a ciudat, que yeran de [[regano]], con as auguas d'os rigachuelos que plegaban dende os [[monts Alborz]], seguntes os tradicionals sistemas d'irrigación d'a redolada.
=== Emerchencia d'as funcions urbanas ===
A ciudat de Teherán basa a suya importancia historica dimpués d'as invasions d'os [[mongols]] d'os territorios de l'actual Irán, cuan destruyioron de raso a ciudat de [[Ray]] en [[1228]]. Encara que tamién Teherán en sufrió as consecuencias, as destruccions de Ray facioron que os suyos habitants se tresladasen enta Teherán, una ciudat que lis podía ufrir en ixe inte unas millors condicions y comodidaz por os suyos chardíns y huertos y por as suyas canals d'irrigación que favoreixeban l'agricultura. En a descripción d'a ciudat que fa Hamd-Allah Mostawfi en [[1340]], diz que ye una "chicota ciudat important", encara que no li da unas cifras de población a o mesmo ran que antis d'as invasions mongolas.<ref>{{fr}} Hamd-Allah Mostawfi, ''Nozhat al-qolub'', ed. y tr. Le Strange, texto p. 53; tr., p. 60.</ref> Mientres o [[sieglo XIV]], a ciudat mas important d'a provincia mongola (d'a cual en feban parte cuatre departamentos, incluyindo-ie o departamento de Teherán) ye [[Varamin]]; en ixas envueltas Ray ya feba parte d'o departamento de Teherán, prencipiando asinas a primacía d'ista zaguera ciudat sobre Ray.
O primer europeu en visitar a ciudat de Teherán estió ye fácil que o [[Reino de Castiella|castellano]] [[Ruy González de Clavijo]], a qui heba ninviato en [[1403]] o [[Lista de reis de Castiella|rei]] [[Henrique III de Castiella]] como [[embaixador]] enta la cort de [[Tamerlán]]. Ruy González de Clavijo, mientres a suya [[embaixada]], vesitó a ciudat de Teherán en chulio de [[1404]] de camín enta [[Sarmagant]], a ciudat que en ixas envueltas yera a [[Capital (politica)|capital]] d'o reino mongol de [[Tamerlán]] (y que hue se troba en [[Uzbekistán]]). En a suya descripción de Teherán, Ruy González de Clavijo diz que yera una "gran ciudat" (''gran ciudad'') a on se trobaba una residencia reyal (''posada''); sindembargo, diz que Ray ye una ciudat albandonata (''agora deshabitada''). Seguntes Clavijo, a residencia [[Timuridas|timurida]] pareixe que se trobaba situata a o norte de Teherán. As mugas d'a ciudat en ixas envueltas yeran a o sud l'[[Imamzadeh Sayyed Esma'il]] (que hue ye o molimento mas antigo d'a ciudat, construito antis de [[1481]]) y a o nord-ueste o palacio timurida, en o puesto a on hue se troba o [[palacio de Golestan]].
Dimpués d'a epoca timurida, a expansión d'o nuclio urbán de Teherán se fació enta o norte, a on as auguas y l'aire teneban una pureza mas gran. Ixa tendencia continó con posterioridad, marcando o densembolique urbán d'a ciudad y creyando una deseparación de tipo social, en tresadar-se as clases mas pudients siempre enta o norte. Estió tamién en ixas envueltas cuan Teherán desembolicó todas as estructuras propias d'una gran ciudat.
=== Teherán se converte en capital ===
En [[1553]]-[[1554]], o shah [[Tahmasp I]] de l'[[Imperio Safavida]] (o segundo shah d'a [[dinastía safavida]]) devantó en Teherán un [[bazar]] y tamién una [[muralla]] que rodiaba a ciudat y que teneba 114 [[torre]]s (cal parar cuenta que en l'[[Islam]] o numero 114 tie una simbolochía especial, en estar dividito l'[[Alcorán]] en 114 [[sura]]s).<ref name="Tehran, capital"/> Os safavidas esleyoron a ciudat de Teherán como a suya capital por cuantas razons: en primera, en estar Sayyed Hamza, un ancestro d'os [[dinastía safavida|safavidas]], apedacato en l'amanata ciudat de Ray, una ciudat que heba estato succedita por Teherán; en segundas, en estar dende feba cuantos sieglos a ciudat un refuchio ta os [[chiismo|chiitas]] (y a dinastía safavida yera de credo chiita); y ta rematar por de razones de tipo historico: os safavidas ya heban tresladato a suya capital dende [[Tabriz]] enta [[Qazvin]] por a presión que lis feban os [[otomans]]. Asinas, en estar fortificata a ciudat de Teherán, situata a una [[distancia]] de 150 km a l'este de Tabriz à Qazvin, lis ufriría posibilidaz d'un refuchio seguro en caso de peligro.<ref name="Tehran, capital"/> Xavier de Planhol diz que cal parar cuenta en que a muralla que se i heba construito yera muito mas gran que as necesidaz d'o que encara no yera una gran ciudat, cerclando una [[superficie]] de 4,5 [[km²]] encara que a población d'a ciudat en ixas envueltas yera nomás que de 15.000 u 20.000 personas.
Mientres a epoca safavida, a ciudat de Teherán yera un centro administrativo rechional, a on teneban a suya seu un ''beğlerbeği'' y un gubernador provincial. Sindembargo, a ciudat no tenega ni garra gran [[mesquita]], ni garra [[fabrica]], ni garra atro elemento urbanistico como los que se gosaban trobar en as capitals en ixas envueltas y en ixe contexto cheografico y cultural.
O shah [[Abbas II]] tamién residiba a sobén en a ciudat de Teherán, a on fació devantar-ie una residencia, dita ''Chāhār bāgh''. O shah [[Suleimán I (safavidas)|Suleimán I]] tamién ordenó a construcción d'un secretariato imperial (Divān Khāneh) clavato en o centro d'a ciudat (Chenārestān). Ye en ixe puesto a on l'embaixador d'o soldán [[Ahmet III]] se reunió en [[1721]] con o shah [[Husein (safavidas)|Husein]], qui estió o zaguer shah d'os safavidas antis d'a invasión afgana. Asinas, en zaguerías d'o [[sieglo XVIII]] Teherán ya no yera una chicota ciudat provincial sino que ya teneba importancia ta os shahs d'a dinastía safavida.
En [[1722]], tropas de [[Mahmoud (Ghilzai)|Mahmoud]], d'a [[dinastía hotaki]], invadioron [[Ispahan]], dentrando asinas o país, incluyindo-ie Teherán y a suya redolada, en una etapa d'inseguridat.
Mientres a [[dinastía zand]], Teherán se converte en un centro militar, cuan en ixas envueltas a [[tribu Zand]] y a [[tribu Qajar]] liotaban por o control d'Irán. Entre [[1755]] y [[1759]] [[Muhammad Karim Khân]] piensa convertir a Teherán en a capital d'o país y fa devantar-ie cuantos edificios en o suyo barrio reyal, como o [[Khalvat-e Karim Khani]]. O barrio reyal de Teherán se converte en un ''arg'', ye decir, un barrio reyal fortificato. Sindembargo, en zaguerías Khalvat-e Karim Khani prefirió establir a suya capital en a ciudat de [[Shiraz]].
Cuan en [[1779]] morió Karim Khan, Qafur Khan (qui yera fidel a los Zand) y [[Agha Mohamad Khan]] (d'os Qajar) se disputoron o control de Teherán. En [[1785]] un aliato d'os Qajar prenió Teherán, y o [[12 de marzo]] de [[1786]] [[Agha Mohamad Khan]] dentró en Teherán y en fació a suya capital. As suyas motivacions yeran de traza estratechica: l'[[Imperio Ruso]] presionaba sobre a muga norte d'Irán y os [[turcomans (Asia Central)|turcomans]] a muga d'o nord-este. Amás Teherán se trobaba en a rota de comunicacions este-ueste en Irán a os piez de l'[[Elburz]], tenendo amás vías de comunicacions enta os [[oasi]]s de l'Irán central y entra atros puestos d'o país.
Con tot y con ixo, en [[1797]] Teherán teneba encara l'apariencia d'una ciuda nueva, y teneba nomás que poquez habitants. Viachers europeus charran d'una ciudat que teneba nomás que 15.000 habitants (y d'éls, 3.000 yeran soldatos d'a guarnición) en una [[superficie]] de 7,5 [[km²]], estando construita nomás que a metat d'a suya superficie, estando a resta ocupata por huertos y chardins.
[[Fath Ali Shah]] ([[1797]]-[[1834]]) fació importants construcción en o complexo d'a ciudat. Fació muit mas polido l' ''arg'', o barrio reyal, y fació devantar-ie l'[[Emarat Bādgir]] y o ''Takht-e Marmar'' u "palacio de marbre". Tamién fació devantar a [[mesquita d'o Shah]] en o bazar d'a ciudat y o palacio de Negarestan y de Lalezar. Con ixo, a ciudat creixeba y esdeveniva un polo d'atracción ta os iranís, doblando a suya población en nomás que 20 anyatas. Sindembargo, cuan remató o suyo reinato en [[1834]], encara no s'heban rematato as nuevas construccions.
Con [[Mohammad Shah Qajar]] ([[1835]]-[[1848]]) se facioron as primeras construccions fuera d'as [[muralla]]s de Teherán, construindo a o norte d'a ciudat residencias prencipescas y reyals. Tamién se devantoron en a ciudat cuantas [[mesquita]]s y [[imamzadeh]]. Sindembargo, os viachers que visitoron a ciudat en ixas envueltas charran d'una ciudat sin de atractivos.
Con [[Nasseredin Shah]] ([[1848]]-[[1896]] ye cuan Teherán pasó d'una ciudat provincial a una verdadera capital. En [[1868]] a ciudat teneba una [[Población humana|población]] de 155.736 personas, que residiban en os barrios antigos. A nueva muralla que se devantó en ixas envueltas teneba a forma d'un [[hectagono]] irregularcon una circunferencia de 19,2 km, y la trescruzaban 12 [[puerta]]s monumentals con ornamentos de [[ceramica]]. Nasseredin Shah esvielló cuantos edificios, y tamién os [[qanat]] (as canals d'irrigación subterranias) ta suministrar augua a la ciudat. Tamién trazó en o centro d'a ciudat grans avenitas aptas ta que i pasasen vehiclos, amás de [[plaza]]s. Cuan remató o reinato de Nasseredin Shah, Teherán teneba una [[superficie]] de 18,25 [[km²]].
Mientres a [[dinastía Qajar]], a ciudat de Teherán s'estendillaba arredol d'o [[bazar]], que yera o centro d'a ciudat. Pero en primerías d'o [[sieglo XX]] a ciudat ya heba creixito, y ya teneba una población d'alto u baixo 250.000 personas, que por un regular viviban fuera d'as murallas.
=== Teherán, capital d'os Pahlavi ===
Cuan en [[1925]] plegó a o poder [[Reza Shah]], l'establidor d'a [[dinastía Pahlavi]], o estato se convertió en un activo impulsor de l'actividat arquitectonica en Teherán, estando a modernización d'a ciudat una parti integrant d'o programa mudernizador establito por o nuevo sobirán ta o país. Así, en un proceso parellano a o que s'heba seguito pocas anyadas antis en [[Europa]], en [[1932]] se destruyioron as [[muralla]]s que heba construito Nasseredin Shah, deixando asinas puesto libre ta construir unas amplas avenitas: hue nomás subsiste que una d'as antigas puertas d'a muralla. Mientres os [[anyos 1930]], Reza Shah fació venir a Teherán a arquitectos iranís y foranos ta construir-ie muitos nuevos edificios oficials. Asinas, [[Nikolai Marcoff]] estió l'autor de l'[[Instituto Alborz]], [[André Godard]] estió l'autor d'o [[Museu Nacional d'Irán]], [[Maxime Siroux]] n'estió de cuantas facultaz d'a [[Universidat de Teherán]], Mohsen Forughi n'estió d'a Bank-e Melli y d'a Facultat de Dreito d'a Universidat de Teherán, y Vartan Avanessian n'estió d'o complexo d'apartamentos Reza Shah y d'a escuela Vartan. Se devantoron a oficina de Correus, a oficina de Telegrafos, a oficina d'a [[Policía]], o Ministerio d'Asuntos Foranos, a gara, etc.
Cuan rematoron istos treballos d'enamplata y de modernización d'a ciudat, Teherán plegó dica una superficie de 46 km², ye decir, que heba multiplicato por 11 a superficie que teneba mientres o gubierno de Fath Ali Shah. As nuevas arterias d'a ciudat premitioron o trafico d'[[auto]]s, en transformando o suyo teixito urbán.
Mientres a [[Segunda Guerra Mundial]], Teherán estió en [[1943]] a seu d'a [[Conferencia de Teherán]], a on parteciporon [[Franklin D. Roosevelt]] por os [[Estaus Unius]], [[Stalin]] por a [[Unión Sovietica]] y [[Winston Churchill]] por o [[Reino Uniu]]. En ista conferencia se prefiguroron cuantas cuestions que se decidioron definitivament en a [[Conferencia de Yalta]] pero, a mas, se prenió a decisión de garantir a independencia y a integridat territorial d'Irán.
Teherán continuó o suyo desarrollo en rematar a Segunda Guerra Mundial, pero mas que mas en os [[anyos 1960]]. En [[1966]], a familia reyal albandonó o barrio reyal d'a ciudat ta instalar-sen en [[Niavaran]]: Teherán heba grandito prou como ta estar asfixiant y os sobirans s'establioron definitivamente n as residencias d'o norte d'a ciudat, estando dica ixe inte ixas residencias nomás que unas residencias temporals ta o verano. En ixa mema calendata, Rey y Shemiran, que ya s'heban convertito en barrios d'a ciudat, fuoron adhibitas administrativament a Teherán.
O primer plan urbanistico de Teherán s'establió en [[1969]]. Iste plan definiba un creiximiento urbanistico d'a ciudat en un eixe este-ueste, contrastando con l'eixe norte-sud que heba estat caracteristico d'o creiximiento urbanistico de Teherán en os sieglos anteriors. O plan urbanistico feba a previsión d'establir nuevos barrios residencials, nuevos barrios industrials a l'ueste d'a ciudat enta [[Karaj]], o desplazamiento d'o centro comercial y administrativo fuera d'as mugas de l'antigo casco viello d'a ciudat, y tamién a creyación d'un rete d'[[autopista]]s intra-urbanas mas denso, inspirando-se en o modelo d'a ciudat de [[Los Angeles]], en [[Estaus Unius]].
Mientres os [[anyos 1970]], en a [[economía d'Irán]] dentró una important cantidat de divisas, debito a o "boom" d'o [[petrolio]], y as nuevas construccions en a ciudat se feban a escape: construcción de nuevos barrios como o barrio d'Ekbatan, construcción d'o [[ferrocarril metropolitano]] de Teherán, de nuevas autopistas, etc. [[Mohammed Reza Pahlavi]] miraba de fer d'a ciudat una ciudat con vocación internacional y tamién miraba de fer unas nuevas construccions que estasen a l'altura d'ixas grans [[alufra]]s. Dende [[1975]], os Pahlavi encomenzoron a construcción d'una ciudat ultra-moderna d'una superficie de 554 [[hectaria]]s en Teherán, dita ''Shahestan Pahlavi'' (ciudat reyal Pahlavi en [[Idioma aragonés|aragonés]]). Sindembargo, ista nueva ciudat, que yera destinata a convertir-se en o centro y o simbolo d'o poder d'a [[dinastía Pahlavi]] no se construyió en zaguerías: o [[prochecto urbanistico]] se paralizó dimpués d'a compra y urbanización previa d'os [[suelo (arquitectura)|suelo]]s en primeras por problemas de traza presupuestaria y dimpués cuan plegó a [[revolución iraní]] y derrocoron a dinastía Pahlavi.
Antiparte, en [[1977]] o Gubierno albandonó o plan d'urbanismo redactato en 1969, porque ya s'heba plegato a las mugas que definiba ixe plan d'urbanismo ta a ciudat y sindembargo continaba una gran [[presión immobiliaria]] en a ciudat.
En septiembre de [[1978]] se convocó en Teherán una [[manifestación]], que fue reprimita por l'[[Exercito iraní]], estando ixa represión la base d'a [[revolución iraní]]. Mientres dita revolución s'escaició l'episodio d'a dita ''[[crisi iraní d'os rehens]]'', cuan o [[4 de noviembre]] de [[1979]] s'asaltó a [[embaixada]] d'os [[Estaus Unius]], prenendo-ie [[rehén|rehen]]s en un secuestro que no remató dica o [[20 de chinero]] de [[1982]], en meyo de cualificacions por os [[estudiant]]s que prenioron a [[embaixada]] de que l'edificio yera un "[[cado]] d'[[espía]]s".
=== Emerchencia d'os rabals y transformación en metropoli ===
Continando con una tendencia que ya encomenzó en o [[sieglo XIX]], o sud de Teherán concentra os habitants de clases socials mas pobres, a o norte se troban os ricos, y a clase meya vive a l'este y encara mas a l'ueste d'a ciudat.
A zona industrial Teherán-Karaj se desembolicó a escape seguindo o recorrito d'a primera autopista d'Irán, y os treballadors procedents d'o nord-ueste d'Irán gosaban instalar-se en Karaj, que se convertió asinas un en [[rabal]] a on viviban as clases populars, una autentica [[ciudat-dormitorio]]. Dica os [[anyos 1970]], a ciudat de Teherán yera una ciudat compacta, que no teneba garra rabal urbán, y a on se pasaba sin de transición d'o [[disierto]] u d'as vals montanyosas a la [[contaminación]] d'a gran ciudat.
== Cultura ==
=== Esporte ===
[[Imachen:ورزشگاه آزادی در سایه.JPG|250 px|right|thumb|Amvista d'o Azadi Stadium]]
Entre os equipos de fútbol d'a ciudat bi ha de destacar tres que compiten en a liga de fútbol profesional d'Irán: o [[Esteghlal FC]],<ref>[https://web.archive.org/web/20071229005349/http://www.esteqlal.ir/ Web oficial de l'Esteghlal FC]. ''Esteghlal FC''</ref> o [[Persepolis FC]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090120120816/http://www.perspolis-club.net/default.aspx?lid=1&lan=fa Web oficial del Persepolis FC]. ''Persepolis FC''</ref> y o Steel Azin F.C.
==== Instalacions esportivas ====
Entre as instalacions esportivas d'a ciudat bi ha de destacar o estadio [[Azadi Sport Complex]], un d'os estadios mes grans d'o mundo con una capacidat de 100.000 espectadors, y a on chuga os suyos partidos a selección de futbol nacional.
==== Competicions esportivas ====
Teheran estió a primera ciudat d'[[Orient Meyo]] que ha organizato unos [[Chuegos Asiaticos]], en o anyo [[Chuegos Asiaticos de 1974|1974]].
== Localidaz achirmanatas ==
* [[Imachen:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|22px]] [[Kinshasa]] ([[Republica Democratica d'o Congo]]).
== Vinclos externos ==
* {{commonsart|تهران|Teherán}}
* [http://www.tehran.ir Pachina web municipal] (en [[Idioma persa|persa]] y [[Idioma anglés|anglés]]).
* [https://web.archive.org/web/20111126234322/http://www.shora-tehran.ir/ Tehran (Consello Ciudadán Islamico)] (en persa).
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Capitals d'Asia]]
[[Categoría:Localidaz d'Irán]]
55pje4jili9hpkw9htmgtznth9n3j2s
Pazinacos
0
27245
2478589
2337324
2026-09-27T02:05:38Z
RenatoGar
80073
2478589
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:Khazarfall1.png|thumb|right|350px|[[Este d'Europa]], arias de mayor asentamiento pazinaco enta 1015.]]
Os '''pazinacos''' yeran un pueblo de [[luenga turquica]] que emigró dende [[Asia Central]] ta as [[estepas d'Europa Oriental]] y influyó en a historia de l'[[Imperio Romano d'Orient]], os [[eslaus orientals]], os [[hongaros]] y os [[bulgaros]].
Una vegata que deixoron d'estar aliaus u mercenarios de l'[[Imperio Bizantín]], plegoron a estar una amenaza important pa l'imperio dica que en l'anyo [[1091]] [[Aleixo I Comneno]] los derrotó d'una traza decisiva en a [[Batalla de Levunion]].<ref name=KINDER>[[Hermann Kinder]], [[Werner Hilgemann]], [[Manfred Hergt]] ''Atlas Histórico Mundial. De los orígenes a nuestros días'' Akal, 2007. p 117</ref>
A zaguera incursión d'os pazinacos en os [[Balcans]] fue aturata en l'anyo [[1122]] en a [[Batalla de Berrhoia]],<ref>[[Hermann Kinder]], [[Werner Hilgemann]], [[Manfred Hergt]] ''Atlas Histórico Mundial. De los orígenes a nuestros días'' Akal, 2007.</ref> en a que fuoron derrotatos por os bizantins baixo o mandato de l'emperador [[Chuan II Comneno]].
D'alcuerdo con una hipotesi os actuals [[meglenovlacos]] serían descendients d'os pazinacos derrotatos en [[1091]] por [[Aleixo I Comneno]] en a [[Batalla de Levunion]] y establitos en [[Meglena]].
== Etnonimos ==
En textos latinos lis deciban ''bisseni'' ''bessi'' y ''pizenaci'', y en hongaro ''besenyő'', pero tamién ''becencik'', en [[idioma griego|griego]] ''patzinakitai'' (d'astí a denominación de ''pazinaco'' que sale en o [[libro de los Emperadors]]), en [[idioma turco|turco]] ''Peçenek'' u ''Beçenek'', en [[Idioma arabe|arabe]] y persa ''Bjnak/Bjamak/Bajanak'', en tibetán ''Be-co-nag'', en cheorchiano ''Pacanak-i'', en armenio ''Pacinnak'' en luengas eslavas orientals ''Peceneghi/Pecenezi'', en polaco ''Pieczyngowie/Piecinigi''
O suyo nombre s'ha quiesto relacionar con a radiz ''bajanaq/bajinaq'' que significa en luengas turquicas antigas ''cunyato'', y significaría ''clan u tribu emparentato por alianza''.
Manimenos l'historiador hongaro [[György Györffy]] crei que poderba haber significato ''hombres que habitan en as selvas'', con a evidencia que muitas referencias a selvas d'Europa centro-oriental tienen a os pazinacos como un component d'o suyo nombre.
* ''Silva blacorum et bissenorum'' d'o sud de [[Transilvania]].
* Una ''selva d'os pazinacos'' en a región de [[Vinniţa]] ([[Ucraína]]).
* Una ''selva pazinaca'' en a ripa d'o [[río Rosava]] de [[Polonia]].
* ''Silva Pieczyngarum'' en o sud-ueste de Polonia.
* Concentración de toponimos pazinacos ([[Biborţeni]], [[Baraolt]], [[Ozon]]) en as provincias de [[Provincia de Harghita|Harghita]] y [[Provincia de Covasna|Covasna]], que tienen muitas selvas.
* En un documento de 1218, os pazinacos d'a zona de [[Bakony]], en l'ueste de [[Hongría]] son mencionatos como ''chents d'a selva''.
O etnonimo emplegato por os hongaros ''besenyő'' ye pareixito con o etnomino ''wusun''. Os [[wusuns]] estioron un pueblo nomada de raza [[caucasoide]] que i heba en Asia Central y que mencionaban as fuents chinesas antigas, y s'ha pensato que poderban estar os antepasatos d'os pazinacos.
== Os pazinacos en fuents bizantinas ==
Os Pazinacos yeran descritos en ''De administrando imperio'', obra de l'emperador [[Costantín VII lo Porfirocheneta]], como un pueblo nomada, que se desplaza en función d'a plevia y d'os puestos pa paixentar y tamién se diz yeran ricos porque controlaban unas rutas comercials d'[[esclavo]]s, [[cera]] y [[pelleta]]s.
O cronista [[Marzawi]] proporciona en o sieglo IX bels detalles sobre os territorios controlatos por os pazinacos:
{{Cita|O territorio d'os pazinacos s'estendilla uns trenta días, y ye rodeyato por toz os costatos por muitos pueblos. Entre os pazinacos y os [[Gazaros]] bi ha una distancia de 10 días, o terreno ye d'estepa y selva. No bi ha garra camín trazato entre os dos territorios, y ellos viachan orientando-sen con as [[estrela]]s, atras referencias cheograficas u a casualidat.}}
Os pacinacos teneban a estructura social tipica d'os nomadas, estando una confederación de clans organizata hierarquicament, pero libres d'operar independientment.
[[De Administrando Imperio]] contién cinco capítols dedicatos a los pacinacos. Dimpués que os bulgaros los hesen derrotato bellas vegatas, os bizantins i veyoron unos aliaus estratechicos contra o común enemigo bulgaro.
Baixo Constantín VII os bizantins seguiban una politica d'atracción con correspondencia y regalos prebando de dominar-los. O Imperio Bizantín los animó a obtener por meyos pacificos articlos de luxo que d'atra traza hesen habito de prener como [[trofeu de guerra]]. Una vegata compratos os servicios d'os pazinacos d'esta traza, os pazinacos yeran adrezatos contra os enemigos de l'imperio.
O mesmo Constantín Porfirocheneta menciona en a suya obra ''De cerimomiis'' que os líders d'as confederacions tribals tebeban dreitos eguals dende o punto de vista de l'Imperio Bizantín. Esto contrimuestra que os pazinacos no teneban un líder unico pero que a diferencia d'atros pueblos, a los líders pazinacos lis reconoixeban o ''status'' d'independencia, dende l'inte que yeran autorizatos a tener correspondencia con l'emperador de [[Costantinoble]].
O Zar bulgaro [[Simeón I de Bulgaria|Simeón]] fació servir a los pazinacos pa fer pinza a los [[hongaros (pueblo nomada)|hongaros]] y forachitar-los d'a tierra que ocupaban en as estepas d'Europa Oriental. Os pazinacos estioron tan eficients que os hongaros habioron d'emigrar temporalment ta ''Etelköz'' (en luenga hongara "entre ríos"), enantes que s'establisen pa cutio en [[Panonia]] y o [[río Danubio]].
== Un estato pazinaco independient ==
Dimpués d'a revuelta de [[1178]] a paz concluita por [[Aleixo I Comneno]] en 1087 con os pazinacos reconoixió una nueva situación creata en o baixo Danubio por o estato pazinaco. Esta formación estatal arribó arredol de l'anyo [[1087]] baixo a dominación d'o pazinaco ''Tzelgu''/''Celgu''/''Salgo'', que fació liga con o rei destronato hongaro Salomón. D'esta traza apareixió una coalición antibizantina prou poderosa. En uns documentos o khan Kutesk ye mencionato como cabo d'os pazinacos de Moldavia en o sieglo XI, encara que bels historiadors lo consideran un [[cumans|cumán]].
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Pueblos turquicos]]
[[Categoría:Etnias d'Asia]]
[[Categoría:Etnias d'Europa]]
nx766rhow6jqfphx38gusplcrmaia1m
Baile de mayordomos
0
28310
2478623
2256695
2026-09-27T02:20:29Z
RenatoGar
80073
2478623
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{belsetán}}
Lo (u la) '''baile de mayordomos''' (en [[benasqués]] '''''ball de mayordoms/os''''') yera una mena de baile de plaza tipica d'antes de l'[[Alto Aragón]], con es eixemplos millor conservatos dica l'actualidat en as valles de [[Sobrarbe]] y en l'alta [[Ribagorza]] (sector nord-oriental de [[provincia de Uesca|Uesca]]), que se soleba bailar ta la fiesta gran d'es lugars. Lo termin "baile", en [[luenga aragonesa]], gosa estar masculino y femenino per igual.
Lo baile representaba lo intercambio d'as fayenas de [[mayordomo (fiesta)|mayordomos y mayordomas]] (ixo ye, es qui organizaban la fiesta) en o final d'as fiestas de lo lugar, d'entre es qui ya el heban estato ixe anyo y es qui alavez preneban lo relieu ta el venider. Lo bezcambio se feba representato con o trespaso de ramos de flors (es mozos) y [[pan]]s (las mozas), curiosament, cuasi siempre d'entre danzants de lo mesmo sexo; es mozos t'altros mozos, y las mozas t'altras mozas.
Esta baile teniore chicotas diferencias d'entre toz es puestos a on se i heba feto, estando-ne la principal que en Sobrarbe la feban es dos sexos d'igual maniera, mientres que en a [[vall de Benás|valle de Benás]] yera exclusivament masculina. La versión [[sobrarbe]]nca que mos ye arribata dica huei ye la de [[Sant Chuan de Plan]] ([[valle de Chistau]]), que habendo-se esenronata per mans de las mullers d'[[El Corro d'es Bailes]] d'ixa localidat, s'ha puesto estudiar prou bien.
La musicologa [[Bielsa|belsetana]] [[Isabel Riazuelo Fantova|Isabel Riazuelo]] en fa un [[estudio]] detallato en o suyo libro [[Danzas de Sobrarbe (libro)|''Danzas de Sobrarbe'']] (2000), explicando-be pas per pas totas las evolucions de la baile en a suya versión ta es dos sexos. En a versión sobrarbenca i predominan las disposicions en filas paralelas de las parellas, agafatos per las mans unas vueltas, sueltos la resta d'es tiempos, fendo-se una formación cuadrata (con una parella en o centro) només que concidindo con o tema numer cuatre d'a musica. En [[Benás]] la progresión d'a baile deixa las dos filas paralelas bien luego (només se i fan es dos primers temas) ta fer-se-be en un gran corrol on que toz es mozos danzan es uns dezaga d'es altros, chirando en chunto per la plaza de lo lugar. Esta versión ribagorzana se fa [[castanyetas|castanyeteyando]] con as mans mientres se danza, per lo que mai no se pueden agafar es uns con es altros.
Anque no s'han puesto estudiar ni tampoco no pareixca que s'haigan conservato, cualques personas de mes edat en guardan recordos que enantes tamién s'heban feto bailes de mayordomos en altros lugars y villas d'ixas dos comarcas, en [[Chistén]], en [[Bielsa]], en [[A Buerda]] (perduto d'antes d'es anyos 1920), [[Fuent de Campo]] (dica es cuarenta) [[Campo (Uesca)|Campo]] y talment [[Graus]] tamién.
Actualment, de lo muto que enantes se bailaba, només que mos ye quedato como baile d'exhibición y como muestra de folclor tradicional de lo Pireneyo, estando per eixemplo, principal como acto d'exhibir-se en a fiesta mayor de [[Benás]].
==Melodía y controversia historica==
:''l'Articlo principal d'este alpartato ye '''[[Himno de Riego]]'''.
La baile d'es mayordomos tiene per gran particularidat de concidir en a suya melodía con a dita ''Marcha de Riego'', la musica que gosó estar dica lo himno oficial d'a [[Segunda Republica Espanyola]]. Esta concidencia ha feto que s'haigan formulato mutas hipotesis sobre la suya oríhen.
La ''[[Marcha de Riego]]'' la composoren en l'anyo [[1820]], anque no ibi ha garra consenso d'entre es historiadors de qui ye que la composó. Himno popular d'entre es liberals en o [[sieglo XIX]], la fayoren oficial en [[1931]] con a proclamación d'a Segunda Republica. La ''Marcha'' tenió diferents letras con es anyos, fendo-se-ne diferents versions seguntes conveniba. La musica de la baile de mayordomos nunca no s'ha cantato.
D'alcuerde con Riazuelo, l'historiador [[Llanas Almudévar]] afirma en a suya obra ''Pequeña Historia de Huesca. Glosas I'' que lo cheneral [[Rafael de Riego]] pasó tiempos adestinato en a fortaleza de Benás cuan yera choven, y d'alcuerde con a versión benasquesa d'ixa hestoria, l'abría agradato tanto la musica en aquers anyos que mes luego encara la chiflaba estando ya cheneral. Ansinas pareix que l'han puesto documentar historiadors actuals como Honorio Feito : {{Cita|''Parece que Riego solía tararear en Sant Fernando una musiquilla muy parecida a la que luego aparecería en el pentagrama.''.<ref>Honorio Feito. ''Evaristo Sant Miguel. La moderación de un exaltado.'' (1995).</ref>}}
Toz estes datos fan factible, anque no segura, la oríhen altaragonesa (u mes pirenenca, talment) d'ixa pieza, anque dimpués per es escaiximients historicos ese arribato tan leixos como dica himno nacional. Musicas similars yeran significativament coneixitas (y dica bailatas) dica no fa guaire tamién en o costato [[francia|francés]] de lo [[Pireneu|Pireneyo]].
===Referencias===
<references />
==Vinclos externos==
*[http://es.youtube.com/watch?v=gI221CzVBT8&feature=related '''YouTube''', ''ball d'els mayordoms'' en Benás]
*[http://www.youtube.com/watch?v=ZPwvdL37rhc '''YouTube''', Explicación de benasqueses sobre l'antigo que ye lo ''ball d'els mayordoms''] (en [[aragonés benasqués|dialecto benasqués]]).
==Bibliografía==
*{{es}} [[Isabel Riazuelo Fantova|RIAZUELO FANTOVA, Isabel]]; "La Danza o Baile de los Mayordomos", pags. 125 enta 131, adintro de ''[[Danzas de Sobrarbe]]''. Sender Edicions + Ayuntamiento de Bielsa, Zaragoza, 2001.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Dances d'Aragón]]
[[Categoría:Musica d'Aragón]]
hz8yml6gcu7xnpqryhbpl60xjfceyll
Brunetto Latini
0
28986
2478606
2159325
2026-09-27T02:13:29Z
RenatoGar
80073
2478606
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Brunetto Latini
|imachen = Brunetto latini livre dou tresor.jpg
|imachen grandaria = 200px
|piet de foto = Pachina d'o manuscrito francés d'o ''[[Libro del Trasoro]]'' an que se describe o mono.
|calendata naiximiento = [[1220]] (alredol)
|puesto naiximiento = [[Imachen:FlorenceCoA.svg|20px]] [[Florencia]] ([[Italia]])
|calendata muerte = [[1294]]
|puesto muerte = [[Imachen:FlorenceCoA.svg|20px]] [[Florencia]] ([[Italia]])
|ocupación = [[Politico]], [[filosofo]], [[escritor]], [[notario]] y [[humanista]]
}}
'''Brunetto Latini''', naixito d'a ciudat [[italia]]na de [[Florencia]] arredol de [[1220]], y muerto en [[1294]], estió un [[notario]], [[filosofo]] y [[politico]] florentín, que estió canceller d'a [[Republica Florentina]] en o [[sieglo XIII]].
Brunetto Latini estió una d'as figuras principals en o pensamiento [[Politica|politico]] [[Humanismo|humanista]] d'a [[Edat Meya]].
== Actividaz politicas ==
As primeras trazas d'a suya presencia en a vida politica d'a [[Republica de Florencia]] estioron en [[1224]], con a signatura d'o notario ''Ser Brunectus Bonacorsi Latinus'' en beluns d'os documentos [[Diplomacia|diplomaticos]] florentins d'ixas calendatas, como o tractau de paz con [[Siena]] o con o partiu [[güelfos|güelfo]] d'[[Arezzo]].
Cuan s'amanaba una [[guerra]] con a ciudat de [[Siena]] (que yera [[chibelina]]) aduyata por o rei [[Manfredo I de Sicilia|Manfredo I]] de [[Reino de Sicilia|Sicilia]], o Consello florentín encargó a Brunetto una [[embaixada]] ta o [[Reino de Castiella|rei de Castiella]] [[Alifonso X de Castiella|Alifonso X]], encara que a o suyo retorno d'a embaixada, sin resultatos, conoixió a redota d'os florentins en a [[batalla de Montaperti]], o [[4 de setiembre]] de [[1260]]. Asinas, parte ta o exilio en [[Francia]].
== Actividaz culturals ==
[[File:Latini - Livres dou Tresor, per Gioan Antonio & fratelli da Sabbio, ad instanza di Nicolo Garanta & Francesco da Salo libbrari & compagni - 4620219 968525 00005.tif|thumb|''Livres dou Tresor'']]
Mientres a suya presencia en [[Francia]], vivió en [[Montpeller]], [[Arras]] y [[Bar-sur-Aube]], y bels [[historiador]]s creyen que impartió clases en a [[Sorbona]] de [[París]]. Brunetto s'adedica seis anyadas a leyer, leyendo obras de [[Cicerón]], [[Aristótil]], [[Salustio]], [[Martín de Braga]] u [[Vincent de Beauvais]], amás d'o ''[[Roman de la Rose]]'' de [[Guillaume de Lorris]]. Tamién tenió contactos con os exilatos [[Florencia|florentins]] y con [[Carlos d'Anchú]] ta preparar o suyo regreso a Florencia. Asinas, adedicó a Carlos d'Anchú a suya obra o ''[[Libro del Trasoro]]'', una obra enciclopedica de tres libros escrita en [[idioma picardo|picardo]], que compilaba os conoiximientos d'a suya epoca.
== Regreso a Florencia ==
En [[1266]], por a influencia d'os ricos [[banquers]] florentins, y por a victoria de [[Carlos d'Anchú]] en a [[batalla de Benavent]], os [[güelfos]] regresan a [[Florencia]], y con éls regresa Brunetto Latini, que ye nombrato protonotario d'a [[Casa d'Anchú]] en [[Toscana]]. Dende [[1272]], a suya signatura apareix como a signatura d'o canceller d'a [[Republica Florentina]].
En a suya actividat en a politica exterior, signó a paz con as republicas de [[Republica de Chenova|Chenova]], [[Lucca]] y [[Pisa]], encara que prenió distancias con o [[despotismo]] de [[Carlos d'Anchú]]. Brunetti establió contactos diplomaticos con a [[Corona d'Aragón]], y a [[historiador]]a [[Julia Bolton-Holloway]] piensa que Brunetti prenió parte en a sombra en os feitos que portaron ta a sublevación en [[Palermo]] y [[Sicilia]] en as clamatas ''[[Vespras sicilianas]]'', o [[31 de marzo]] de [[1282]].
== As zagueras anyadas ==
[[Imachen:Santa maria maggiore, tomba di brunetto latini.JPG|thumb|200px|A [[Columna (arquitectura)|columna]] indica o lugar en que ye apedacato Brunetto Latini, en a [[Ilesia de Santa María la Mayor (Florencia)|ilesia de Santa María la Mayor]] en [[Florencia]].]]
Brunetto Latini consagró as suyas zagueras anyadas a l'[[amostranza]]. [[Dante Alighieri]] li adedicó o ''Canto XV'' d'o Infierno d'a suya obra ''[[Dibina Comedia]]'', y reconoixeba que Brunetto yera o suyo mayestro y a influencia d'iste en a suya obra, chunto con [[Virchilio]]. Brunetti estió tamién o mayestro de [[Guido Cavalcanti]], un [[poeta]] amigo de Dante. L'[[historiador]] [[Giovanni Villani]] afirmaba en o [[sieglo XIII]] que Brunetti yera o mayestro de l'amostranza d'os florentins, y que a suya figura yera o fundamento d'a vida politica d'a [[Republica Florentina]].
== O suyo pensamiento politico ==
Estió un vulgarizador, que ufriba a a plebe florentina conoixencias que dica ixe inte heban estato reservatas ta os poderosos. Asinas, vulgarizó (ye decir, tradució) ''Etica a Nicomaco'' d'[[Aristótil]] u ''De Inventione'' de [[Cicerón]]. Esleyó istas obras por o suyo compromís popular y republicano.
O suyo ''[[Libro del Trasoro]]'' tien un trasfondo d'una [[filosofía]] [[Laicismo|laico]], que considera que a palabra ye o instrumento de l'acción politica por excelencia. Recupera as ideyas de Cicerón, seguntes as cuals a [[retorica]], a ciencia de charrar bien, ye una ciencia civil, porque o funcionamiento d'a ciudat y d'a sociedat civil se basa en cómo os suyos ciudadans emplegan a palabra. Asinas, un emplego reflexivo y ponderato d'a palabra trayerá a paz civil, y un emplego irreflexivo trayerá a violencia.
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Brunetto Latini}}
* {{it}} [http://www.florin.ms/brunettolatino.html Portal sobre Brunetto Latino].
* {{it}} [http://www.liberliber.it/biblioteca/l/latini/il_tesoretto/rtf/il_tes_r.zip ''Liber Liber''], con obras de Brunetto Latini.
* {{it}} [http://www.culturagay.it/cg/biografia.php?id=10 Giovanni Dall'Orto, ''Brunetto Latini''].
* {{it}} [http://www.culturagay.it/cg/saggio.php?id=92 Tommaso Giartosio, ''Dante e Brunetto Latini'']. Provien de: ''Perché non possiamo non dirci. Letteratura, omosessualità, mondo'', Feltrinelli, Milán, 2004.
* {{it}} [https://web.archive.org/web/20070929114951/http://www.classicistranieri.com/xtesoretto.htm Concordancias del ''Libro del Trasoro''].
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Latini, Brunetto}}
[[Categoría:Politicos de Toscana]]
[[Categoría:Filosofos d'Italia]]
[[Categoría:Escritors d'Italia]]
[[Categoría:Escritors en italiano]]
[[Categoría:Humanistas]]
[[Categoría:1220 (naixencias)]]
[[Categoría:1294 (muertes)]]
5a7845tos72qfl7hpykr1u5pfpoyso6
Club Deportivo Universidad de Zaragoza
0
29687
2478594
2280829
2026-09-27T02:07:44Z
RenatoGar
80073
2478594
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha d'equipo de fútbol
| Nombre = C. D. Universidad de Zaragoza
| Escudo = [[Imachen:Universidad de Zaragoza RZC.png|80px]]
| Nombre oficial = Club Deportivo Universidad de Zaragoza
| Embotada =
| Anyada d'establimiento = [[1993]]<br/><small>como ''Club Deportivo Universidad-Porcell''</small>
| Desaparición = [[2012]]
| Nombre estadio = José Manuel Juan Boix
| Localidat = [[Zaragoza]]
| Aforo =
| Devantadera =
| Presupuesto =
| Liga = [[Tercera División]] ([[Tercera División d'Espanya (fútbol) - Grupo XVII|Grupo XVII]])
| Temporada = 2011/12
| Posición = 15<sup>eno</sup> [[Image:1downarrow red.svg|15px]]
| Web =
| pattern_la1 =
| pattern_b1 =
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 =
| leftarm1 =3959B6
| body1 =3959B6
| rightarm1 =3959B6
| shorts1 =000088
| socks1 =000088
| pattern_la2 =
| pattern_b2 =
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| leftarm2 =FF7F00
| body2 =FF7F00
| rightarm2 =FF7F00
| shorts2 =000088
| socks2 =FF7F00
|}}
A '''sección de fútbol''' estió una d'as seccions d'o '''Club Deportivo Universidad de Zaragoza''', entidat polisportiva [[Aragón|aragonesa]] d'a ciudat de [[Zaragoza]] perteneixient a la [[Universidat de Zaragoza]]. Establito en [[1993]], desaparixe en [[2013]].
== Historia ==
O club ye o resultato d'a fusión d'o [[Club Deportivo Universitario]], fundato en [[1966]], y l'[[Agrupación Deportiva Porcell]], fundata en [[1974]], istos dos formarán o ''Club Deportivo Universidad-Porcell'' en [[1993]], nombre con que nace lo club, dica la temporada 2000/01 que ya partecipa con o nombre de ''Club Deportivo Universidad de Zaragoza''. En os primeros anyos, dimpués de puyar d'a [[Primera rechional aragonesa|Primera Rechional]] dezaga la suya fundación, o club consigue unos puestos meyanos en a tabla d'a [[Rechional preferent aragonesa|Rechional Preferent]], siendo Subcampión de grupo en a temporada 1996/97.
O suyo millor inte plegaría con a relación de filialidat que firmó con o [[Real Zaragoza]] mientres nueu anyos,<ref name=Reiniciando>{{es}} [http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/reiniciando-universidad_771025.html Reiniciando el Universidad], ''[[El Periódico de Aragón]]'' ([[6 de chulio]] de [[2012]]).</ref> dende [[2001]] dica [[2010]], estando o suyo segundo filial.<ref name=Colaborador>{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/deportes/el_universidad_deja_ser_filial_pasa_colaborador.html El Universidad deja de ser filial y pasa a colaborador], ''[[Heraldo de Aragón]]'' ([[8 de chunio]] de [[2006]]).</ref> Durant ista etapa lo primer equipo d'o Univerisdad pasaría a vestir la misma equipación (y encluso l'escudo) d'o Real Zaragoza, asinas sería conoixito antimás como ''Universidad-Real Zaragoza C'', estando un escalofón intermeyo entre los chuvenils blanquillos y lo [[Real Zaragoza B]], per tanto, plenament ficau en o tarabidau zaragocista. No lo faría asinas l'equipo d'a [[Segunda Rechional]], o ''C. D. Universidad B'', que continaría vestindo os colors orichinals d'o Universidad y estando independient d'o Real Zaragoza, sin partecipar en a suya estructura. L'[[historiador]] [[Agustín Ubieto Arteta|Agustín Ubieto]] estió lo zaguer president d'a entidat.<ref name=Reiniciando /><ref>{{es}} [http://manuelsiurana.blogspot.com/2008/04/don-agustn-ubieto-arteta-por-manuel.html Nota biografica d'Agustín Ubieto Arteta], ''Blog de Manuel Siurana'' ([[24 d'abril]] de [[2008]]).</ref>
En ista etapa lo club consiguió los suyos mayors meritos, devantado-se con cuatro campionatos d'a [[Rechional preferent aragonesa|Rechional Preferent]], y estando cuatro temporadas en a [[Tercera división espanyola de fútbol|Tercera División]], consiguiendo en [[Tercera división espanyola grupo 16 2005/06|2006]] un campionato d'ista categoría en o grupo aragonés y participando en un play-off d'ascenso ta [[Segunda división B espanyola de fútbol|Segunda B]], pero quedandose en as puertas al perder con o [[Club Deportivo Logroñés|C. D. Logroñés]], y contradictoriament pese a os suyos meritos, descenciendo a [[Rechional preferent aragonesa|Rechional Preferent]] debiu a lo descenso d'o [[Real Zaragoza B]] ta la [[Tercera división espanyola de fútbol|Tercera División]], que arrastraría de categoría a l'Universidad, data la filialidat. Fue asinas como consiguió la retaíla de títols en [[Rechional preferent aragonesa|Rechional Preferent]], mientres o [[Real Zaragoza B|Zaragoza B]] no consiguía puyar de división y reteniendo lo progreso de l'equipo. En [[2010]]<ref name=Colaborador /> o club universitario deixa la suya relación de filialidat con o [[Real Zaragoza]] posibilitando asinas que lo club puyara de división, feito que consiguiría a l'anyo siguient, en a que sería la suya zaguera temporada en a [[Tercera División d'Espanya]].
Finalment, cuan ya se vaticinaba tiempos antis,<ref>{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/deportes/el_zaragoza_prepara_plan_ajuste_que_reducira_presupuesto_cerca_del.html El Zaragoza prepara un plan de ajuste que reducirá su presupuesto cerca del 50%], ''[[Heraldo de Aragón]]'' ([[16 de chinero]] de [[2009]]).</ref> y debiu a la crisis economica d'o [[Real Zaragoza]], o fin d'a relación de filialidat con o Universidad repercutiría gravement en a financiación y estructura esportiva d'o club. Rematada a temporada 2011/12, l'Universidad, dezaga dos anyadas de nuevo como club independient, estió a punto de disparixer,<ref>{{es}} [http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=96607 Universidad de Zaragoza desaparición inminente], ''Aragon Digital'' ([[28 de chunio]] de [[2012]]).</ref>, teniendo que renunciar a lo suyo puesto en a [[Tercera división espanyola de fútbol|Tercera División]], pero siguiría compitiendo en a [[Segunda Rechional]] con a plaza d'o suyo segundo equipo.<ref name=Reiniciando /> Finalment, dezaga esvincular-se de cualsiquier relación con a [[Universidat de Zaragoza]], os chugadors deciden cambiar tamién a denominación de l'equipo dau que ya no en tendrían garra relación con a institución, pasando os suyos antigos chugadors que restaban encara a lo [[Club Deportivo Hispanidad]], que actualment compite en a [[Segunda Rechional B]].
== Chugadors ==
:''Categoría prencipal:'' [[:Categoría:Futbolistas d'o CD Universidad de Zaragoza|Futbolistas d'o CD Universidad de Zaragoza]]
== Temporadas ==
[[Imachen:Universidad 0 - Altorricón 0, (2008-10-19).jpg|thumb|right|325px|Plantilla d'o Universidad cuan estió en o tarabidau d'o [[Real Zaragoza]]. Temporada 2008/09.]]
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
*Como ''Club Deportivo Universidad-Porcell'':
{|
|valign="top" width=0%|
{| class="wikitable"
|- style="background:#f0f6fa;"
!'''Temporada'''
!'''División'''
!'''Posición'''
|-
|style="background:#EED5B7;"|1993/94
|style="background:#EED5B7;"|[[Primera rechional aragonesa|1ª Rech.]]
|style="background:#EED5B7;"|— [[Image:1uparrow green.svg|15px]]
|-
|style="background:#EEDC82;"|1994/95
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|7<sup>eno</sup>
|-
|style="background:#EEDC82;"|1995/96
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|5<sup>eno</sup>
|-
|style="background:#EEDC82;"|1996/97
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|2º
|-
|style="background:#EEDC82;"|1997/98
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|9<sup>eno</sup>
|-
|style="background:#EEDC82;"|1998/99
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|8<sup>eno</sup>
|-
|style="background:#EEDC82;"|1999/00
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|6<sup>eno</sup>
|}
|}
|width="50"|
|valign="top"|
*Como ''Club Deportivo Universidad de Zaragoza'':
{|
|valign="top" width=0%|
{| class="wikitable"
|- style="background:#f0f6fa;"
!'''Temporada'''
!'''División'''
!'''Posición'''
!'''[[Copa d'o Rei]]'''
|-
|style="background:#EEDC82;"|2000/01
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|7<sup>eno</sup>
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2001/02
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|1º [[Image:1uparrow green.svg|15px]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#FFA54F;"|2002/03
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola|3ª]]
|style="background:#FFA54F;"|10<sup>eno</sup>
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola grupo 16 2003/04|2003/04]]
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola|3ª]]
|style="background:#FFA54F;"|7<sup>eno</sup>
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola grupo 16 2004/05|2004/05]]
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola|3ª]]
|style="background:#FFA54F;"|3º
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola grupo 16 2005/06|2005/06]]
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola|3ª]]
|style="background:#FFA54F;"|1º [[Image:1downarrow red.svg|15px]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2006/07
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|1º
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2007/08
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|1º
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2008/09
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|1º
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2009/10
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|2º
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#EEDC82;"|2010/11
|style="background:#EEDC82;"|[[Rechional preferent aragonesa|Pref.]]
|style="background:#EEDC82;"|1º [[Image:1uparrow green.svg|15px]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola grupo 17 2011/12|2011/12]]
|style="background:#FFA54F;"|[[Tercera división espanyola|3ª]]
|style="background:#FFA54F;"|15<sup>eno</sup> [[Image:1downarrow red.svg|15px]]
!style="background:#efefef;"|
|}
|}
|}
== Títols ==
=== Títols nacionals ===
* '''Campión d'a [[Tercera División]] (1):''' [[Tercera división espanyola grupo 16 2005/06|2005/06]] (Grupo XVI).
=== Títols rechionals ===
* '''Campión d'a [[Rechional Preferent]] (5):''' 2001/02 (Grupo II), 2006/07 (Grupo I), 2007/08 (Grupo II), 2008/09 (Grupo II), 2010/11 (Grupo I).
* Subcampión d'a [[Rechional Preferent]] (2): 1996/97 (Grupo II), 2009/10 (Grupo I).
== Se veiga tamién ==
* [[Real Zaragoza]]
* [[Real Zaragoza "B"]]
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Equipos de fútbol d'a ciudat de Zaragoza|Universidad de Zaragoza]]
[[Categoría:Real Zaragoza]]
akugrfv95iucu0nwbq8ihgvpjv2k57r
2009
0
30458
2478553
2473704
2026-09-27T01:36:11Z
RenatoGar
80073
2478553
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[2006]] [[2007]] [[2008]] - '''2009''' - [[2010]] [[2011]] [[2012]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 1990]] - '''[[Anyos 2000]]''' - [[Anyos 2010]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XX]] - '''[[Sieglo XXI]]''' - [[Sieglo XXII]]
|}
[[Imachen:Eurozone map-2009.svg|right|thumb|Zona euro (2009).]]
[[Imachen:Karl Malden in I Confess trailer.jpg|right|thumb|250px|L'actor y director estausunidense [[Karl Malden]], muerto l'[[1 de chulio]] de 2009.]]
[[Imachen:The Rev of Avenged Sevenfold.JPG|right|thumb|250px|O musico estausunidense [[The Rev]], qui morió lo [[28 d'aviento]] de 2009.]]
[[Imachen:Pat Hingle "The Last Angry Man" (1974 ABC press photo).jpg|right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Pat Hingle]], falleixiu lo 3 de chinero de 2009.]]
[[Imachen:Ricardo Montalban 1958 (cropped).webp|right|thumb|250px|L'actor mexicano [[Ricardo Montalbán]], qui morió lo 14 de chinero de 2009.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
* [[Elián Périz]] campiona d'Espanya d'[[atletismo]] en a preba de [[800 m lisos]] en pista cubierta.
* O [[CAI Voleibol Teruel]] campión d'a [[Superliga masculina de Voleibol]] y d'a [[Supercopa d'Espanya de Voleibol]] en a temporada 2008/2009.
* [[7 de chinero]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 12.000 articlos, con l'articlo ''[[castiello de Lobarre]]''.
* [[29 de chinero]] - [[Gervasio Sánchez]] ye Premio Internacional de Periodismo.
* [[25 de febrero]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 13.000 articlos, con l'articlo ''[[Linache d'os Ximénez d'Urreya]]''.
* [[22 d'abril]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 14.000 articlos, con l'articlo ''[[Seu de Santa María de Teruel]]''.
* [[9 de chunio]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 15.000 articlos, con l'articlo ''[[Sulevación de Chaca]]''.
* [[15 de chulio]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 16.000 articlos, con l'articlo ''[[Batalla de Teruel]]''.
* [[1 d'octubre]] - a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 17.000 articlos, con l'articlo ''[[Ṣād]]''.
* [[18 d'aviento]] - con l'articlo ''[[Ilesia d'o Salvador de Luesia]]'', a [[Biquipedia]] en [[Idioma aragonés|aragonés]] plega ta 18.000 articlos.
=== Atros países ===
* [[1 de chinero]] - [[Eslovaquia]] dentra en a [[zona euro]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20091212204501/http://www.publico.es/internacional/187594/eslovaquia/sale/corona/nostalgia/entra/euro/optimismo ''Eslovaquia sale de la corona con nostalgia y entra en el euro con optimismo''].</ref>
* [[18 de chinero]] - en as eleccions lechislativas y municipals celebratas en [[El Salvador]], vence o ''[[Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional]]'' en as lechislativas, encara que l'''[[Alianza Republicana Nacionalista]]'' vence en as eleccions municipals.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20091213002712/http://www.publico.es/internacional/192692/salvador/sube/carro/izquierda/latinoamericana?pagCom=5 ''El Salvador se sube al carro de la izquierda latinoamericana''], en o diario ''Público''.</ref>
* [[20 de chinero]] - [[Barack Obama]] prene posesión d'o suyo cargo de [[President d'Estaus Unius|president]] d'[[Estaus Unius]].<ref>{{es}} [http://www.publico.es/internacional/192716/obama/pide/nueva/responsabilidad/estadounideses ''Obama antepone la justicia al uso de la fuerza''], en o diario ''Público''.</ref>
* [[1 de febrero]] - [[Jóhanna Sigurðardóttir]], esleyida [[Lista de primers ministros d'Islandia|primer ministro]] d'[[Islandia]]; ye la primera muller [[Lesbianismo|lesbiana]] en estar chefe d'un Gubierno en cualsiquier país d'o mundo.<ref>{{es}} [http://www.publico.es/agencias/efe/196474/socialdemocrata/sigurdardottir/elegida/primera/ministra/islandia ''La socialdemócrata Sigurdardóttir es elegida primera ministra de Islandia''], en o diario ''Público''.</ref>
* [[10 de febrero]] - en as eleccions lechislativas en [[Israel]], vence o ''[[Kadima]]'' de [[Tzipi Livni]] con 28 puestos de deputato, y dezaga ye o ''[[Likud]]'' de [[Benjamín Netanyahu]], con 27.<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/internacional/Livni/comienza/ronda/contactos/ultraderechista/Lieberman/elpepuint/20090211elpepuint_1/Tes ''Livni comienza la ronda de contactos por el ultraderechista Lieberman''] en o diario ''El País''.</ref>
* [[1 de marzo]] - se celebran as [[Eleccions a o Parlamento de Galicia de 2009|Eleccions a o Parlamento de Galicia]] y as [[Eleccions a o Parlamento d'o País Basco de 2009|Eleccions a o Parlamento d'o País Basco]].
* [[5 de marzo]] - a [[Corte Penal Internacional]] ordena la detención d'[[Omar Hasan al Bachir]], [[Lista de presidents de Sudán|president]] de [[Sudán]], por os suyos [[crimens de guerra]] en a rechión de Darfur.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20090312024830/http://www.lavanguardia.es/internacional/noticias/20090304/53651842932/la-corte-penal-internacional-emite-una-orden-de-arresto-contra-el-presidente-de-sudan-por-crimenes-d.html ''La Corte Penal Internacional emite una orden de arresto contra el presidente de Sudán por crímenes de guerra en Darfur''], en o diario ''La Vanguardia'' de [[Barcelona]].</ref>
* [[7 de chunio]] - celebración d'as [[Eleccions Europeas de 2009|eleccions]] en a [[Unión Europea]].
* [[15 d'agosto]] - Embotada d'os [[XII Campionatos d'o Mundo d'Atletismo]] celebratos en [[Berlín]].
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[11 de marzo]] - muere en [[Borcha]] ([[campo de Borcha]]) a [[escritora]], [[poeta]] y [[novelista]] [[Aragón|aragonesa]] [[Ana María Navales]] (n.[[1939]]).<ref>{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/cultura/muere_borja_escritora_aragonesa_ana_maria_navales.html ''Muere en Borja la escritora aragonesa Ana María Navales''], en o diario ''[[Heraldo de Aragón]]''.</ref>
=== Atros países ===
==== Chinero ====
* [[1 de chinero]]
** - muere en [[Zug]] ([[Suiza]]) o [[escritor]] y [[periodista]] [[austria]]co [[Johannes Mario Simmel]].<ref>{{de}} [http://www.spiegel.de/kultur/literatur/0,1518,599229,00.html ''Johannes Mario Simmel Gestorben''], en ''Spiegel on-line''.</ref>
** - muere en [[Johannesburg]] ([[Sudafrica]]) a [[Politico|politica]] [[Helen Suzman]].<ref>{{en}} [http://www.nytimes.com/2009/01/02/world/africa/02suzman.html ''Helen Suzman, Relentless Challenger of Apartheid System, Is Dead at 91''], en o diario ''The New York Times''.</ref>
* [[2 de chinero]] - muere a [[escritora]] y [[poetesa]] [[Dinamarca|danesa]]Y [[Inger Christensen]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20091212225942/http://www.publico.es/culturas/188418/fallece/anos/poeta/danesa/inger/christensen/eterna/candidata/nobel ''Fallece a los 73 años la poeta danesa Inger Christensen, eterna candidata al Nobel''], en o diario ''Público''.</ref>
* [[3 de chinero]] - muere en [[Carolina Beach]] ([[Carolina d'o Norte]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estasunidense]] [[Pat Hingle]] (n.[[1924]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0385757/ Pat Hingle] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[10 de chinero]] - muere en [[Palm Beach (Florida)|Palm Beach]] o [[Chugador de tenis|chugador]] de [[tenis]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Sidney Wood]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110920065127/http://mensual.prensa.com/mensual/contenido/2009/01/10/uhora/depor_2009011016344080.asp '' Muere Sidney Wood, ganador de Wimbledon''].</ref>
* [[11 de chinero]]
** - muere en [[Roma]] o [[arzebispe]] y [[cardenal]] [[italia]]no [[Pío Laghi]], patrono d'a [[Soberana Militar Orden de Malta]].<ref>{{it}} [http://vaticandiplomacy.wordpress.com/2009/01/12/381/ ''La morte del cardinale Pio Laghi''], en o diario ''L'Osservatore Romano''.</ref>
** - muere en [[Ciudat de Mexico]] ([[Mexico]]) o [[pintor]] [[Mexico|mexicano]] [[Ricardo Martínez de Hoyos]].<ref>{{es}} [http://www.jornada.unam.mx/2009/01/12/index.php?section=cultura&article=a09n2cul ''Falleció Ricardo Martínez, pintor inspirado en el pasado prehispánico''], en o diario ''La Jornada''.</ref>
* [[12 de chinero]] - muere en [[París]] o [[director cinematografico]] [[Francia|francés]] [[Claude Berri]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Muere/cineasta/Claude/Berri/productor/Bienvenidos/norte/elpepucul/20090112elpepucul_4/Tes ''Muere el cineasta Claude Berri, productor de 'Bienvenidos al norte'''], diario [[El País]] (12/01/2009).</ref>
* [[13 de chinero]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]], [[guionista]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Patrick McGoohan]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/Necrologicas/Patrick/McGoohan/solido/interprete/reparto/elpepinec/20090117elpepinec_1/Tes ''Patrick McGoohan, un sólido intérprete de reparto''], diario [[El País]] (17/01/2009).</ref>
* [[14 de chinero]] - muere en [[Los Ángeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Mexico|mexicano]] [[Ricardo Montalbán]] (n.[[1920]]).<ref>{{es}} ''[https://web.archive.org/web/20091212212852/http://www.publico.es/televisionygente/191030/muere/ricardo/montalban/anos Muere Ricardo Montalbán a los 88 años]'', en ''[[Público]]''.</ref>
* [[18 de chinero]] - muere en [[Chişinău]] ([[Republica de Moldavia]]) o [[escritor]] [[Republica de Moldavia|moldavo]] [[Grigore Vieru]].<ref>{{es}} ''[http://www.laopinion.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2009011800_8_194161__Cultura-y-comunicacion-Muere-poeta-moldavo-Grigore-Vieru-tras-sufrir-accidente-trafico ''Muere el poeta moldavo Grigore Vieru tras sufrir un accidente de tráfico''], en ''La Opinión de Tenerife''.</ref>
* [[19 de chinero]]: - muere en [[Manizales]] ([[Caldas]], [[Colombia]]) o [[politico]] [[colombia]]no [[Víctor Renán Barco]].<ref>{{es}} [http://www.elespectador.com/noticias/politica/articulo109096-murio-el-senador-victor-renan-barco ''Murió el senador Víctor Renán Barco''], en o diario colombiano ''El espectador''.</ref>
* [[27 de chinero]]:
** - muere en [[Barcelona]] ([[Catalunya]]) [[Pablo Porta]], que estió president d'a [[Federación Espanyola de Fútbol]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20091213014158/http://www.publico.es/deportes/194733/fallece/pablo/porta/ex/presidente/federacion/espanola/futbol ''Fallece Pablo Porta, ex presidente de la Federación Española de Fútbol''], en o diario ''Público''.</ref>
** - muere en [[Danvers (Massachusetts)|Danvers]] ([[Massachusetts]], [[Estaus Unius]]) o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[John Updike]], [[Premio Pulitzer]].<ref>{{en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/7854554.stm ''US novelist Updike dies of cancer''], BBC News.</ref>
==== Febrero ====
* [[4 de febrero]] - muere en [[Barcelona]] ([[Provincia de Barcelona|Barcelona]], [[Catalunya]]) o [[escritor]] [[Espanya|espanyol]] [[Luis Romero]].<ref>{{es}} [http://hemeroteca.lavanguardia.es/search.html?q=Luis+Romero&bd=05&bm=02&by=2009&ed=05&em=02&ey=2009&keywords=&__checkbox_home=true&edition=&exclude=&excludeAds=true&sortBy=&order=&x=37&y=16 Necrolochica de Luis Romero en o diario ''La Vanguardia''].</ref>
* [[5 de febrero]] - muere en [[Barcelona]] ([[Provincia de Barcelona|Barcelona]], [[Catalunya]]) a [[Politico|politica]] [[Espanya|espanyola]] [[Julia García-Valdecasas]], ministra con [[José María Aznar]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20090208094720/http://www.lavanguardia.es/politica/noticias/20090205/53634004563/muere-la-ex-ministra-julia-garcia-valdecasas.html ''Muere la ex-ministra Julia García-Valdecasas'' en o diario ''La Vanguardia''].</ref>
* [[6 de febrero]] - muere en [[Malibu]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[James Whitmore]] (n.[[1921]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0926235/ James Whitmore] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[7 de febrero]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) a [[cantaire]] de ''[[jazz]]'' [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Blossom Dearie]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/Necrologicas/Blossom/Dearie/jazz/cabaret/elpepinec/20090212elpepinec_1/Tes/ ''Blossom Dearie, entre el jazz y el cabaret''], en o diario ''El País''.</ref>
* [[13 de febrero]] - muere en [[Sabadell]] ([[Provincia de Barcelona|Barcelona]], [[Catalunya]]) o [[politico]] [[Catalunya|catalán]] [[Antoni Farrés]], alcalde de Sabadell en [[1979]]-[[1999]].<ref>{{ca}} [http://www.avui.cat/article/tec_ciencia/53748/mor/lexalcalde/sabadell/antoni/farres.html ''Mor l'exalcalde de Sabadell Antoni Farrés''].</ref>
* [[18 de febrero]] - muere en [[Merowe]] ([[Sudán]]) o [[periodista]] y [[escritor]] [[Sudán|sudanés]] [[Tayeb Saleh]].<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20100527122404/http://www.eluniversal.com.mx/notas/577743.html ''Muere Tayeb Saleh, uno de los más destacados escritores árabes''], en o diario ''El Universal''.</ref>
* [[19 de febrero]] - muere en o [[Worcestershire]] ([[Anglaterra]]) o [[musico]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Kelly Groucutt]], que estió miembro d'o grupo ''[[Electric Light Orchestra]]''.<ref>{{en}} [http://newsvote.bbc.co.uk/1/hi/england/west_midlands/7900575.stm ''ELO member Groucutt dies, aged 63'', en ''BBC News''].</ref>
* [[21 de febrero]] - muere o [[filosofo]] y [[sociologo]] [[Francia|francés]] [[Michel Clouscard]].<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20090302081751/http://www.humanite.fr/2009-02-26_Tribune-libre_Clouscard-un-penseur-visionnaire ''Clouscard, un penseur visionnaire''], en o diario ''L'Humanité''.</ref>
* [[23 de febrero]] - muere en [[Oslo]] l'[[arquitecto]] [[Noruega|noruego]] [[Sverre Fehn]], [[Premio Pritzker]] en [[1997]].<ref>{{en}} [http://news.yahoo.com/s/ap/20090228/ap_on_re_eu/eu_norway_obit_fehn ''Norwegian architect Sverre Fehn dies at 84''], en ''Yahoo News''.</ref>
* [[25 de febrero]] - muere en [[Peoria (Illinois)|Peoria]] ([[Illinois]], [[Estaus Unius]]) o [[escritor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] de [[ciencia ficción]] [[Philip José Farmer]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/Necrologicas/Philip/Jose/Farmer/escritor/ciencia-ficcion/elpepucul/20090227elpepinec_1/Tes ''OBITUARIO: Philip José Farmer, escritor de ciencia-ficción'', en o diario ''El País''].</ref>
==== Marzo ====
* [[1 de marzo]] - muere en [[Barcelona]] ([[Catalunya]]) l'[[actor]] [[Galicia|gallego]] [[Pepe Rubianes]].<ref>{{es}} [http://www.publico.es/culturas/205307/fallece/actor/director/teatral/pepe/rubianes/casa/Barcelona '' Fallece el actor y director Pepe Rubianes en su casa de Barcelona''], en o diario ''Público''.</ref>
* [[18 de marzo]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] nacionalizada ciudadana [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Natasha Richardson]] (†[[1963]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001670 Natasha Richardson] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 de marzo]] - muere en [[Barcelona]] ([[Barcelonés]]) l'[[atleta]] [[Catalunya|catalana]] [[Rosa Castelltort i Vila]] (n.[[1910]]).
* [[29 de marzo]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[compositor]] y [[director d'orquesta]] [[Francia|francés]] [[Maurice Jarre]] (n.[[1924]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0003574 Maurice Jarre] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Abril ====
* [[19 d'abril]] - muere en [[Londres]] o [[escritor]] y [[novelista]] [[Reino Uniu|britanico]] de [[ciencia ficción]] [[J. G. Ballard]] (n.[[1930]]).<ref>{{es}} [http://www.publico.es/culturas/220023/muere-j-g-ballard-referente-de-la-literatura-britanica-de-ciencia-ficcion ''Muere J.G. Ballard, referente de la literatura británica de ciencia ficción''], en o diario ''[[Público]]''.</ref>
==== Mayo ====
* [[17 de mayo]] - muere en [[Montevideo]] ([[Uruguai]]) o [[escritor]], [[poeta]] y [[politico]] [[Uruguai|uruguayo]] [[Mario Benedetti]].
==== Chunio ====
* [[21 de chunio]] - muere en [[Valladolit]] ([[Provincia de Valladolit|Valladolit]], [[Castiella y Leyón]]) l'[[historiador]] y [[catedratico]] [[Espanya|espanyol]] [[Julio Valdeón Baruque]].<ref>{{es}} [http://www.publico.es/agencias/efe/233844/fallece/medievalista/academico/julio/valdeon/baruque Notizia] d'a muerte de Julio Valdeón Baruque en o diario ''Público''.</ref>
* [[25 de chunio]]
** - muere en [[Santa Monica (California)|Santa Monica]] ([[California]]) l'[[actriz]] y [[modelo]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Farrah Fawcett]] (n.[[1947]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110820120202/http://www.heraldo.es/noticias/fallece_actriz_farrah_fawcett_victima_cancer.html?p=2018536417 ''Fallece la actriz Farrah Fawcett víctima de un cáncer''], en ''[[Heraldo de Aragón]]''.</ref>
** - muere en [[Los Ángeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[cantaire]], [[compositor]] y [[danza|bailador]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Michael Jackson]].<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/gente/Fallece/cantante/Michael/Jackson/elpepugen/20090625elpepuage_8/Tes El País], 26-06-2009, ''Fallece el cantante Michael Jackson''.</ref>
==== Chulio ====
* [[1 de chulio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] y [[director cinematografico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Karl Malden]] (n.[[1912]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0001500/ Karl Malden] en [[Internet Movie Database]].</ref>
==== Agosto ====
* [[8 d'agosto]] - muere en [[Florencia]] ([[Italia]]) o [[futbolista]] [[Catalunya|catalán]] [[Dani Jarque]] (n.[[1983]]).<ref>{{ca}} [http://www.3cat24.cat/noticia/399204/futbol/LEspanyol-confirma-que-lautopsia-a-Dani-Jarque-es-fara-aquest-dilluns-al-mati ''L'Espanyol plora la mort del seu capità Dani Jarque''].</ref>
* [[14 d'agosto]] - muere en [[Pamplona]] ([[Cuenca de Pamplona]]) o [[escritor]] [[Navarra|navarro]] [[Pablo Antoñana]] (n.[[1927]]).<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/Necrologicas/Pablo/Antonana/escritor/Navarra/telurica/elpepinec/20090817elpepinec_1/Tes ''OBITUARIO: Pablo Antoñana, escritor de la Navarra más telúrica''], en o diario ''[[El País]]''.</ref>
==== Octubre ====
* [[4 d'octubre]] - muere en [[Buenos Aires]] a [[cantaire]] [[archentina]] [[Mercedes Sosa]] (n.[[1935]]).<ref>{{es}} [http://www.eldiariolp.com.ar/index.php?option=com_content&task=view&id=44836 ''Murió Mercedes Sosa''], en ''[[El Diario de la Pampa]]'', diario archentino.</ref>
* [[12 d'octubre]] - muere en [[Saly]] ([[Senegal]]) o [[ciclista]] [[Belchica|belga]] [[Frank Vandenbroucke]] (n.[[1974]]).<ref>{{es}} [http://www.as.com/ciclismo/articulo/ciclismo-vandenbroucke-muere-embolia-34/dasclm/20091013dasdaicic_1/Tes ''El ciclista Frank Vandenbroucke aparece muerto''], en ''[[As]]''.</ref>
* [[16 d'octubre]] - muere en [[Madrit]] o [[periodista]] y locutor esportivo [[Espanya|espanyol]] [[Andrés Montes]] (n.[[1956]]).<ref>{{ca}} [http://www.elperiodico.cat/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAT&idnoticia_PK=653739&idseccio_PK=1029 ''El comentarista Andrés Montes apareix mort al seu domicili''], ElPeriódico.cat, 17 d'octubre 2009.</ref>
* [[21 d'octubre]] - muere en [[Aranjuez]] ([[Comunidat de Madrit]]) o [[escritor]] y [[dramaturgo]] [[Espanya|espanyol]] [[José María Rodríguez Méndez]] (n.[[1925]]).<ref>{{es}} [http://www.lavanguardia.es/cultura/noticias/20091021/53809154689/el-dramaturgo-madrileno-jose-maria-rodriguez-mendez-fallece-a-los-84-anos.html ''El dramaturgo madrileño José María Rodríguez Méndez fallece a los 84 años''] en o diario ''[[La Vanguardia]]''.</ref>
* [[23 d'octubre]] - muere en [[Marsiella]] ([[Bocas d'o Roine]], [[Provenza-Alpes-Costa Azul]]) o [[director cinematografico]] [[Francia|francés]] [[Paul Carpita]] (n.[[1922]]).<ref>{{fr}} [http://www.laprovence.com/articles/2009/10/24/946395-Region-en-direct-Disparition-du-cineaste-Paul-Carpita.php ''Disparition du cinéaste Paul Carpita''], en o diario ''La Provence'' d'o 24 d'octubre.</ref>
* [[25 d'octubre]] - muere en [[Buenos Aires]] l'[[actor]] [[Archentina|archentino]] [[Axel Pauls]] (n.[[1943]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20110820100318/http://www.perfil.com/contenidos/2009/10/27/noticia_0008.html ''Murió Axel, el padre de los Pauls''], en o diario ''Perfil''.</ref>
* [[26 d'octubre]] - muere en [[Madrit]] o [[militar]] [[Espanya|espanyol]] [[Sabino Fernández Campo]] (n.[[1918]]).<ref>{{es}} [http://www.publico.es/espana/263889/fallece/ex/jefe/casa/rey/sabino/fernandez/campo ''Fallece a los 91 años Sabino Fernández Campo''], en o diario ''[[Público]]''.</ref>
* [[27 d'octubre]]
** - muere en [[París]] l'[[actor]] [[Francia|francés]] [[Pierre Doris]] (n.[[1919]]).<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20100412082638/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hE4U_9EWicRK0gKKZITqmMGsPFSg ''Décès du comédien Pierre Doris, roi de l'humour noir''].</ref>
** - muere en [[Santiago de Chile]] o [[politico]] [[chile]]no [[Juan de Dios Carmona]] (n.[[1916]]).
* [[29 d'octubre]] - muere en [[Vigo]] ([[provincia de Pontevedra]], [[Galicia]]) o [[fotografo]] [[Catalunya|catalán]] [[Ricard Terré]] (n.[[1928]]).<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/Necrologicas/Ricard/Terre/fotografo/alma/humana/elpepinec/20091030elpepinec_2/Tes/ ''Ricard Terré, fotógrafo del alma humana''], en o diario ''[[El País]]''</ref>
==== Noviembre ====
* [[2 de noviembre]] - muere en [[Madrit]] l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[José Luis López Vázquez]] (n.[[1922]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0007023 José Luis López Vázquez] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[20 de noviembre]] - muere en [[Cortina d'Ampezzo]] ([[Provincia de Belluno]], [[Veneto]], [[Italia]]) de l'[[Alpinismo|alpinista]] [[italia]]no [[Lino Lacedelli]] (n.[[1925]]].<ref>{{es}} [https://www.marca.com/2009/11/21/mas_deportes/deportes_aventura/1258794593.html ''Muere Lacedelli, el conquistador del K2''] en o diario esportivo ''[[Marca]]'',</ref>
==== Aviento ====
* [[17 d'aviento]]
** - muere en [[Malibu (California)|Malibu]] ([[California]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Jennifer Jones]] (n.[[1919]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0428354 Jennifer Jones] en [[Internet Movie Database]].</ref>
** - muere en [[Barcelona]] o [[pintor]] y [[poeta]] [[Catalunya|catalán]] [[Albert Ràfols-Casamada]] (n.[[1923]]).<ref>{{es}} [http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=671523&idseccio_PK=1013&h= ''Muere a los 86 años el maestro del color Ràfols-Casamada''].</ref>
* [[20 d'aviento]] - muere en [[Los Ángeles]] ([[California]]) l'[[actriz]]Y [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Brittany Murphy]] (n.[[1977]]).<ref>{{es}} [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Muere/Brittany/Murphy/icono/cine/adolescentes/elpepuculcin/20091220elpepucul_3/Tes ''Muere Brittany Murphy, icono del cine para adolescentes''] en o diario ''[[El País]]''.</ref>
* [[28 d'aviento]] - muere en [[Huntington Beach]] ([[California]]) o [[musico]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[The Rev]] (n.[[1981]]).<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20111023190432/http://newsroom.mtv.com/2009/12/29/the-rev-dead ''MTV Newsroom''].</ref>
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Batallas de 2009|Batallas de 2009]].
* [[:Categoría:Cintas de 2009|Cintas de 2009]].
* [[:Categoría:Libros de 2009|Libros de 2009]].
* [[:Categoría:2009 (muertes)|Muertes en 2009]].
* [[:Categoría:2009 (naixencias)|Naixius en 2009]].
* [[:Categoría:Tractaus de 2009|Tractaus de 2009]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|2009}}
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
qc6yx1cdjb1ya9bst12d8nd67jpcz30
2012
0
30466
2478546
2421586
2026-09-27T01:33:26Z
RenatoGar
80073
2478546
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[2009]] [[2010]] [[2011]] - '''2012''' - [[2013]] [[2014]] [[2015]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 2000]] - '''[[Anyos 2010]]''' - [[Anyos 2020]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo XX]] - '''[[Sieglo XXI]]''' - [[Sieglo XXII]]
|}
[[Imachen:Studio publicity Celeste Holm.jpg|right|thumb|250px|L'actriz [[Celeste Holm]], qui morió lo [[15 de chulio]] de 2012.]]
[[Imachen:Chad Everett Medical Center 1975 (cropped).JPG|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Chad Everett]], qui morió lo 14 de chulio de 2012.]]
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[13 d'abril]] - [[Kim Jong-un]] succede a su pai [[Kim Jong-il]] como [[President de Corea d'o Norte|president]] de [[Corea d'o Norte]].
* [[27 de chunio]] - inauguración d'os [[Chuegos Olimpicos de Londres 2012]].
* [[7 d'octubre]] - o politico [[Venezuela|venezolano]] [[Hugo Chávez]] gana las [[eleccions presidencials de 2012 de Venezuela|eleccions presidencials]] en [[Venezuela]], redotando a lo candidato d'a oposición, [[Henrique Capriles]], con un 54,4% d'os votos frent a un 44%.<ref>{{an}} [https://web.archive.org/web/20130114130922/http://www.arredol.com/hugo-chavez-gana-por-10-puntos-desferencia/ ''Hugo Chávez gana por 10 puntos d’esferencia''], en o diario ''[[Arredol (diario dichital)|Arredol]]''.</ref>
* [[11 d'octubre]] - o [[escritor]] y [[novelista]] [[China|chinés]] en [[Idioma chinés|chinés]] [[Mo Yan]] recibe lo [[Premios Nobel|Premio Nobel]] de [[Premio Nobel de Literatura|Literatura]].<ref>{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/cultura/2012/10/11/el_chino_yan_gana_premio_nobel_literatura_207688_308.html ''El chino Mo Yan gana el premio Nobel de Literatura''], en o diario ''[[Heraldo de Aragón]]'', 11 d'octubre de 2012.</ref>
* [[6 de noviembre]] - [[Barack Obama]] redota en as [[eleccions presidencials estausunidenses de 2012|eleccions presidencials]] a lo canditato d'o [[Partiu Republicano d'os Estaus Unius|Partiu Republicano]] [[Mitt Romney]], estando asinas esleyiu ta un nuevo periodo presidencial de cuatre anyadas a contar dende chinero de [[2013]].<ref>{{an}} [https://web.archive.org/web/20130114131140/http://www.arredol.com/obama-gana-sin-dificultatz/ ''Obama gana sin dificultatz''], en ''[[Arredol (diario dichital)|Arredol]]''.</ref>
* [[25 de noviembre]] - en as [[eleccions a lo Parlamento de Catalunya de 2012]], gana ''[[Convergència i Unió]]'', encara que con una perdida de 12 escanyos sobre las eleccions anteriors.<ref>{{an}} [https://web.archive.org/web/20130114131323/http://www.arredol.com/ciu-pierde-peso-pero-lindependentismo-vence-con-fuerza-en-catalunya/ ''CiU pierde peso pero l'independentismo vence con fuerza en Catalunya''], en ''[[Arredol (diario dichital)|Arredol]]''.</ref>
* [[27 d'aviento]] - [[Artur Mas]], de ''[[Convergència i Unió]]'', forma lo suyo nuevo Gubierno, monocolor, encara que con o refirme d' ''[[Esquerra Republicana de Catalunya]]''.<ref>{{ca}} [http://www.324.cat/noticia/2023393/politica/Mas-nomena-el-nou-govern-amb-la-voluntat-que-sigui-de-dialeg-permanent-i-sense-soroll-ni-crits ''Mas nomena el nou govern amb la voluntat que sigui "de diàleg permanent" i sense "soroll ni crits"''].</ref>
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
* [[24 de febrero]] - muere en [[Pamplona]] ([[Merindat de Pamplona]], [[Navarra]]) lo [[churista]] y [[diplomatico]] [[Aragón|aragonés]] [[José Manuel Paz Agüeras]] (n.[[1946]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20130114040528/http://www.rememori.com/451670:jose_manuel_paz_agueeras Esquela] de José Manuel Paz Agüeras.</ref>
* [[13 de noviembre]] - muere en [[Zaragoza]] ([[Comarca Central]]) l'[[arbitro de fútbol]] [[Aragón|aragonés]] [[Alberto Martín Álvarez]] (n.[[1926]]).<ref>{{es}} [https://www.elperiodicodearagon.com/sociedad/2012/11/16/obituario-alberto-martin-alvarez-47475471.html Obituario] de Alberto Martín Álvarez en ''[[El Periódico de Aragón]]'', 16 de noviembre de 2012.</ref>
* [[23 de noviembre]] - muere en [[Madrit]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) lo [[director cinematografico]], [[guionista]] y [[productor cinematografico]] [[Aragón|aragonés]] [[José Luis Borau]] (n.[[1929]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20121128095152/http://www.heraldo.es/noticias/cultura/2012/11/23/el_academico_aragones_jose_luis_borau_fallece_los_anos_212841_308.html ''El académico aragonés José Luis Borau fallece a los 83 años''], en o diario ''[[Heraldo de Aragón]]'', 23 de noviembre de 2012.</ref>
=== Atros países ===
* [[15 de chinero]] - muere en [[Madrit]] o [[politico]], [[diplomatico]], [[profesor universitario]] y [[escritor]] [[galicia|gallego]] [[Manuel Fraga Iribarne]] (†[[1922]]).<ref>{{es}} [http://www.heraldo.es/noticias/nacional/fallece_manuel_fraga_los_anos_172483_305.html ''Adiós a una figura clave en la Transición''], en ''[[Heraldo de Aragón]]''.</ref>
* [[11 de febrero]] - muere en [[Beverly Hills (California)|Beverly Hills]] ([[California]]) a cantaire [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Whitney Houston]] (n. [[1963]]).
* [[23 de febrero]] - muere por una [[diabetis]] en [[Carmel (California)|Carmel]] ([[California]]) l'[[operador de camara]] y [[director de fotografía]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Bruce Surtees]] (†[[1937]]).<ref>{{es}} [http://www.nytimes.com/2012/02/29/arts/bruce-surtees-oscar-nominated-cinematographer-dies-at-74.html?_r=1 ''Bruce Surtees, Oscar-Nominated Cinematographer, Dies at 74''], en ''[[The New York Times]]'', 29 de febrero de 2012.</ref>
* [[28 d'abril]] - muere en [[Santander]] ([[Cantabria]]) la [[poetesa]] y [[escritor]]a [[Espanya|espanyola]] [[Matilde Camus]].
* [[8 de chulio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Ernest Borgnine]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0000308/ ''Ernest Borgnine''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[14 de chulio]] - muere en [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) l'[[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Chad Everett]] (n.[[1937]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0263496/ Chad Everett] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[15 de chulio]] - muere en [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]]) l'[[actriz]] [[Estaus Unius|estausunidense]] [[Celeste Holm]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0002141 ''Celeste Holm''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
* [[30 d'agosto]] - muere en [[Benalmádena]] ([[Provincia de Málaga]], [[Andalucía]]) l'[[actor]] [[Espanya|espanyol]] [[Carlos Larrañaga]] (n.[[1937]]).<ref>{{es}} [https://dbe.rah.es/biografias/11731/carlos-larranaga-ladron-de-guevara Carlos Larrañaga] en o ''[[Diccionario Biográfico Español]]'' d'a [[Real Academia de la Historia]].</ref>
* [[18 de setiembre]] - muere en [[Madrit]] o [[politico]] [[Comunismo|comunista]] [[Santiago Carrillo Solares]] (n. [[1915]]).
* [[1 d'octubre]] - muere en [[Londres]] l'[[historiador]] [[Marxismo|marxista]] [[Reino Uniu|britanico]] [[Eric Hobsbawm]] (n.[[1917]]).<ref>{{en}} [http://www.guardian.co.uk/books/2012/oct/01/eric-hobsbawm-died-aged-95?newsfeed=true ''Eric Hobsbawm dies, aged 95''], en ''[[The Guardian]]'', 1 d'octubre de 2012.</ref>
* [[18 d'octubre]] - muere en [[Amsterdam]] ([[Holanda Septentrional]]) l'[[actriz]] [[Países Baixos|neerlandesa]] [[Sylvia Kristel]] (n.[[1952]]).<ref>{{es}} ''[http://www.lavanguardia.com/gente/20121018/54353187208/sylvia-kristel.html Muere a los 60 años Sylvia Kristel, protagonista de 'Emmanuelle']'', en o diario ''[[La Vanguardia]]'', 18 de chinero de 2012.</ref>
* [[24 de noviembre]] - muere en [[Villaviciosa de Odón]] ([[Comunidat de Madrit]], [[Espanya]]) l'[[actor]], [[humor]]ista y [[director cinematografico]] [[Espanya|espanyol]] [[Tony Leblanc]] (n.[[1922]]).<ref>{{ca}} [http://www.324.cat/noticia/1987132/ociicultura/Mor-als-90-anys-lactor-espanyol-Tony-Leblanc ''Mor als 90 anys l'actor espanyol Tony Leblanc''].</ref>
* [[5 d'aviento]] - muere en [[Rio de Janeiro]] l'[[arquitecto]] [[brasil]]ero [[Oscar Niemeyer]] (n.[[1907]]).<ref>{{es}} [http://www.diariodenavarra.es/noticias/mas_actualidad/cultura/2012/12/06/muere_oscar_niemeyer_padre_arquitectura_moderna_100099_1034.html ''Muere Óscar Niemeyer, padre de la arquitectura moderna''], en ''[[Diario de Navarra]]'', 6 d'aviento de 2012.</ref>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|2012}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
jawgdrzlpe29nrkvptkypa5t3ycy9d6
Antonio Ubieto Arteta
0
31487
2478545
2423537
2026-09-27T01:32:58Z
RenatoGar
80073
2478545
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo ye sobre l''''historiador Antonio Ubieto Arteta'''. Ta atros usos se veiga [[Ubieto Arteta]].''
{{Ficha de famoso
|nombre = Antonio Ubieto Arteta
|imachen =
|imachen grandaria =
|piet de foto =
|calendata naiximiento = [[31 de marzo]] de [[1923]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px]] [[Zaragoza]] ([[Aragón]])
|calendata muerte = [[1 de febrero]] de [[1990]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the Land of Valencia (official).svg|22px]] [[Valencia]] ([[País Valenciano]])
|almamáter = [[Universidat de Zaragoza]]
|ocupación = [[Historiador]] y [[filologo]].
|salario =
|patrimonio neto =
|conchuche =
|obras =
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Antonio Ubieto Arteta''', naixito de [[Zaragoza]] o [[31 de marzo]] de [[1923]] y muerto en [[Valencia]] o [[1 de febrero]] de [[1990]], estió un [[historiador]], [[medievalista]] y [[filologo]] [[Aragón|aragonés]].
Estió disciplo d'o [[historiador]] [[José María Lacarra]], y o suyo campo s'actuación prencipal estió a [[Historia]] y a [[Literatura]] [[Edat Meya|medieval]] [[Aragón|aragonesas]], pero tamién [[País Valenciano|valencianas]].
Dende [[1977]] dica [[1988]] estió [[catedratico]] d'[[Historia medieval]] d'a [[Universidat de Zaragoza]].
Os suyos disciplos son: o suyo chirmán [[Agustín Ubieto Arteta]], y l'historiador de [[Teruel]] [[Antonio Gargallo]].
Establió en [[Valencia]] a editorial ''Anubar'' y a revista ''Ligarzas''.
== Obras (selección) ==
*[[1957]]: ''Observaciones al Cantar de Mio Cid'', ''Arbor'', XXXVII, 145-170.
*[[1961]]: ''Colección Diplomática de Cuéllar'', Segovia.
*[[1982]]: ''Historia de Aragón. Literatura medieval, I'', Zaragoza, Anubar, {{ISBN|84-7013-186-9}}
*[[1992]]: ''El "Cantar de Mío Cid" y algunos problemas históricos'', Zaragoza, Anubar, {{ISBN|84-7013-054-4}}
== Bibliografía ==
*{{es}} [https://web.archive.org/web/20170608073407/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=12487 ''Antonio Ubieto Arteta''], an a ''Gran Enciclopedia Aragonesa''.
*{{es}} Angel J. Martín Duque, ''[http://dialnet.unirioja.es/servlet/fichero_articulo?codigo=15849&orden=85316 El medievalista aragonés Antonio Ubieto Arteta]'', ''Príncipe de Viana'', año n.º 51, n.º 189, 1990, págs. 19-22. ISSN 0032-8472
* {{es}} Ramón Ferrer Navarro, ''[http://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/23/05/_ebook.pdf El profesor Ubieto y el medievalismo hispano]'', ''Revista de Historia Jerónimo Zurita. Historiadores de la Espanya Medieval y Moderna'', 73 (1998), Zaragoza, Institución «Fernando el Católico», págs. 89-116. ISSN 0044-5517.
== Vinclos externos ==
*{{es}} [http://www.anubar.com/autores/aut1.htm Publicacions d'Antonio Ubieto Arteta].
*{{es}} [http://dialnet.unirioja.es/servlet/autor?codigo=75727 Treballos d'Antonio Ubieto Arteta] en ''[[Dialnet]]''.
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Ubieto Arteta, Antonio}}
[[Categoría:Alumnos d'a Universidat de Zaragoza]]
[[Categoría:Catedraticos d'Aragón]]
[[Categoría:Catedraticos d'a Universidat de Zaragoza]]
[[Categoría:Historiadors d'Aragón]]
[[Categoría:Filologos d'Aragón]]
[[Categoría:Muertos en Valencia]]
[[Categoría:Naixius de Zaragoza]]
[[Categoría:1923 (naixencias)]]
[[Categoría:1990 (muertes)]]
24xa2ddqe3ndl7lfm1sknslbof1ry8d
Rubén Ramos
0
32843
2478585
2427565
2026-09-27T02:03:45Z
RenatoGar
80073
2478585
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Rubén Ramos Antón
|imachen = Rubén Ramos.jpg
|imachen grandaria = 230px
|piet de foto = Rubén Ramos en as Chornadas de [[Nogará]] 2010
|calendata naiximiento = [[1972]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px]] [[Zaragoza]]
|calendata muerte =
|puesto muerte =
|ocupación = Periodista y escritor
|salario =
|patrimonio neto =
|conchuche =
|obras =
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Rubén Ramos Antón''' ([[Zaragoza]], [[1972]]) ye un [[periodismo|periodista]] y [[escritor]] [[Aragón|aragonés]]. Licenciau en Ciencias Socials y d'a Infomación (branca de Periodismo) por a [[Universidat d'o País Basco]]. Ye miembro de l'[[Asociación Cultural Nogará-Religada]] dende 1993.
Conoix l'aragonés dende bien chicot, en primerías a traviés de [[Sant Chorche (Uesca)|Sant Chorche]], y dimpués de [[Sobrarbe]]<ref>http://www.centrodellibrodearagon.es/asp/premios/premios_ficha.asp?cod=10</ref>.
Ha escrito buen amiro d'articlos y treballos sobre l'[[idioma aragonés|aragonés]] en publicacions como ''[[Siete de Aragón]]'' (d'o cual estió cordinador en diferents etapas), o ''[[Diario de Bolsillo de Zaragoza]]'', ''[[Trébede]]'' y en zaguerías en ''[[O Espiello]]'' (revista editada por l'[[Asociación Cultural Nogará-Religada]]). Tamién participó y cordinó o programa de radio ''[[O mirallo]]'', en a emisora de [[Radio (meyo de comunicación)|radio]] [[zaragoza]]na [[Radio Ebro]].<ref>[http://www.centrodellibrodearagon.es/asp/premios/premios_ficha.asp?cod=10 Ficha de Rubén Ramos en "Centro del Libro de Aragón"].</ref>
En luenga [[Idioma castellano|castellana]] ha publicau de conchunta con l'historiador [[Carlos Serrano Lacarra]] os libros "''El aragonesismo en la transición'' (I y II)" y ha contrebuyiu ta o libro ''La selección aragonesa de fútbol'' de [[Rafael Rojas]]. En aragonés ha escrito as [[novela]]s ''Bidas Crebazadas'' y ''En l'altro canto d'a güega'', con as que ganó o [[Premio Arnal Cavero]] en as edicions de [[2006]] y [[2008]]. Iste zaguero cuenta a historia de María, que ye una choven plena de suenios que conoix a Miguel, un montanyés que ha habiu de marchar d'o suyo lugar. Chuntos se capuzan en os embordiellos politicos d'a [[Zaragoza]] d'os [[Anyos 1930|anyos trenta]] d'o sieglo pasato.
== Obras ==
* Rafael Rojas. ''La Selección Aragonesa de fútbol''. Federación Aragonesa de Fútbol. {{ISBN|84-95490-66-8}}. (Colaborador)
* Chunto a Carlos Serrano Lacarra.''El aragonesismo en la transición. Vol. 1, Alternativas aragonesistas y propuestas territoriales (1972-1978)''. 2002. Zaragoza. Rolde de Estudios Aragoneses. {{ISBN|84-87333-64-8}}.
* Chunto a Carlos Serrano Lacarra. ''El aragonesismo en la transición. Vol. 2, Regionalismo y nacionalismo en el Aragón preautonómico (1978-1983)''. 2003. Zaragoza : Rolde de Estudios Aragoneses. {{ISBN|84-87333-67-2}}.
* ''Bidas Crebazadas''. 2006. Gobierno de Aragón. Centro del Libro de Aragón. Literaturas de Aragón. Serie en lengua aragonesa. {{ISBN|84-87333-64-8}}.
* ''En l'altro canto d'a güega'', Diputación Cheneral d'Aragón, chunio de 2009. ISBN 9788483801611.
== Referencias ==
{{listaref}}
<center>
{{start box}}
{{succession box
| predecesor = [[Fernando Romanos Hernando]]
| títol = [[Premio Arnal Cavero]]
| periodo = [[2006]]
| succesor = [[Carmina Paraíso Santolaria]]
}}
{{succession box
| predecesor = [[Carmina Paraíso Santolaria]]
| títol = [[Premio Arnal Cavero]]
| periodo = [[2008]]
| succesor = [[Santiago Paricio Martín]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Ramos, Ruben}}
[[Categoría:Escritors d'Aragón]]
[[Categoría:Escritors en aragonés]]
[[Categoría:Escritors en castellano]]
[[Categoría:Novelistas d'Aragón]]
[[Categoría:Ganadors d'o Premio Arnal Cavero]]
[[Categoría:Naixius de Zaragoza]]
[[Categoría:1972 (naixencias)]]
dcdoou7a58wlvu4tczpjjrojspc700l
Josef Stalin
0
33079
2478587
2287158
2026-09-27T02:04:45Z
RenatoGar
80073
2478587
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Articlo 1000|-10}}
{{Ficha d'autoridat
| tratamiento =
| nombre = Josef Stalin <br/> იოსებ სტალინი <br/> Иосиф Сталин
| imachen = Joseph Stalin color.png
| grandaria = 230px
| pietimachen = Josef Stalin en una imachen de [[1945]] mientres a [[Conferencia de Yalta]].
| escudo = Coat of arms of the Soviet Union 1.svg
| cargo = Secretario Cheneral d'o Comité Central d'o Partiu Comunista d'a Unión Sovietica
| districto =
| prencipio = [[3 d'abril]] de [[1922]]
| fin = [[5 de marzo]] de [[1953]]
| chuntoa =
| president =
| monarca =
| primerministro =
| gubernador =
| chefe =
| lugartenient =
| bizeprimerministro =
| tenient =
| vicegubernador =
| vicechefe =
| canciller =
| predecesor = [[Vladimir Lenin]]
| succesor = [[Nikita Jrushchov]]
| cargo2 = President d'o Consello de Ministros d'a URSS
| districto2 =
| prencipio2 = [[6 de mayo]] de [[1941]]
| fin2 = [[5 de marzo]] de [[1953]]
| chuntoa2 =
| president2 =
| monarca2 =
| primerministro2 =
| gubernador2 =
| chefe2 =
| lugartenient2 =
| bizeprimerministro2 =
| tenient2 =
| vicegubernador2 =
| vicechefe2 =
| canciller2 =
| predecesor2 = [[Viacheslav Mólotov]]
| succesor2 = [[Georgi Malenkov]]
| partiu= [[Partiu Comunista d'a Unión Sovietica|Partiu Comunista]]
| calendatanaix= [[18 d'aviento]] de [[1878]]
| puestonax= [[Gori]], [[Imperio Ruso]]
| calendatamuerte= [[5 de marzo]] de [[1953]]
| puestomuerte= [[Moscú]], [[URSS]]
| almamáter=
| profesión=
| residencia=
| conchuche= [[Ekaterina Svanidze]] (1903-1907)<br />[[Nadezhda Alilúyeva]] (1919-1932)
| relichión=
| sinyal=
| pachinaweb=
}}
'''Iossif Vissarionovitch Djougachvili''' (en [[Idioma ruso|ruso]]: [[Media:ru-Stalin.ogg|Иосиф Виссарионович Джугашвили]]; en [[Idioma cheorchiano|cheorchiano]]: იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი ''Iosseb Bessarionis dze Djoughachvili''), naixiu de [[Gori]] ([[Cheorchia]], [[Imperio Ruso]]) o [[18 d'aviento]] de [[1878]] (oficialment o [[21 d'aviento]]),<ref>Encara que bi ha informacions contradictorias en as fuents sobre a calendata de naixencia de Stalin, o rechistro de naixencias d'a ilesia d'[[Uspensky]] en [[Gori]] fa mención d'a naixencia d'Iosif Djougachvili o [[18 d'aviento]] de [[1878]] (6 d'aviento en o [[calendario chuliano]])[http://state.rin.ru/cgi-bin/persona_e.pl?id=4140&id_subcat=6&r=8]. Ista calendata ye tamién en o suyo diploma escolar, en a suya ficha signaletica d'a Policía zarista, en un chudicio por una detención o [[18 d'abril]] de [[1902]] en a cual diz que tien 23 anyadas, y tamién en toz os documentos anteriors a la [[Revolución rusa]]. O propio Stalin diz que ye naixito o [[18 d'aviento]] de [[1878]] en un ''curriculum vitae'' escrito d'a suya propia man en 1921. Sindembargo, dende [[1922]], se cambeya ista calendata de naixencia ta o [[21 d'aviento]] (9 d'aviento en o [[calendario chuliano]]), que será a calendata d'a celebración d'a suya naixencia en a [[Unión Sovietica]]. O dramaturgo [[Edvard Radzinsky]] suchiere que iste cambio s'heba produciu ta que a celebración d'o 50 aniversario de Stalin se fese en tot o país, encara que no se fació porque o suyo poder no yera encara prou consolidato en 1928. Antiparte, en a suya obra ''Staline'' (Éd. Fayard, 2001), l'historiador [[Jean-Jacques Marie]] diz que Stalin ya heba modificato a suya calendata de naixencia antis mas de [[1914]].</ref> fillo d'un [[cheorchianos|cheorchiano]] y una [[osetas|oseta]] y muerto en [[Moscú]] ([[Unión Sovietica]]) o [[5 de marzo]] de [[1953]], y mas conoixito con o suyo pseudonimo de '''Stalin''' u '''Josef Stalin''' (d'o ruso сталь, [[acero]]), estió un [[politico]] [[Comunismo|comunista]] d'a [[Unión Sovietica]], dictador d'o país dende os [[anyos 1920]], luego de la muerte de [[Lenin]], dica a suya muerte.
En Gori a suya ciudat natal tien un museu clamato [[Museu Josef Stalin (Gori)|Museu Josef Stalin]] en a suya honor.
== Referencias ==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Joseph Stalin|Josef Stalin}}
* {{fr}} [http://www.marxists.org/francais/lenin/works/1923/12/vil19231225.htm ''O testamento de Lenin''].
* {{fr}} [http://www.marxists.org/francais/trotsky/livres/staline/lt_stal.htm ''Stalin''] (por [[Trotsky]]).
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Stalin, Josef}}
[[Categoría:Comunistas de Rusia]]
[[Categoría:Dictadors]]
[[Categoría:Politicos d'a Revolución rusa]]
[[Categoría:Politicos d'a Unión Sovietica]]
[[Categoría:Politicos d'a Unión Sovietica d'a Segunda Guerra Mundial]]
[[Categoría:Secretarios Chenerals d'o PCUS]]
[[Categoría:Naixius de Gori]]
[[Categoría:Muertos en Moscú]]
[[Categoría:1878 (naixencias)]]
[[Categoría:1953 (muertes)]]
94hneif52effwp0sfj9ju4bd08xbqp5
La Cabanyeta
0
35293
2478578
2446465
2026-09-27T01:59:25Z
RenatoGar
80073
2478578
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
'''La Cabanyeta''' ye un [[chacimiento arqueolochico]] de tiempos d'os [[Antiga Roma|romanos]] situau en lo [[termin municipal]] de [[Lo Burgo d'Ebro]], ([[Provincia de Zaragoza|Zaragoza]]). Ye interesant pa conoixer os prencipios d'a [[romanización]] en a part central d'a [[depresión d'Ebro]].
A suya existencia ye conoixida dende antigo. Seguntes os zaguers estudios fue fundada en o sieglo II a.C pa servir de campamento militar a una lechión romana y as suyas tropas auxiliars, convertindo-se dimpués en una [[ciudat]]. Ye posible que siga a '''[[Castra Aelia]]''' que cita l'historiador [[Tito Livio]] cuan relató a campanya d'o cheneral romano [[Sertorio]] por tierras [[Hispania romana|hispanas]] en [[77 a.C]]
Tradicionalment este chacimiento ha estau malmeso por os expoliadors, as labors agricolas y a urbanización d'o suelo. Manimenos dende l'anyo 1994 s'han realizau campanyas d'excavación sistematicas, con ixo s'ha conseguiu trobar una zona de [[terma]]s, una zona d'[[almacen]]s, inscripcions latinas, monedas, [[vaixiello (obchecto)|vaixiello]]s, obchectos de cocina, piezas metalicas, [[mosaico]]s, etcetera....
Recients treballos de prospección han permeso d'apreciar tamién os restos d'un amplo foso que lo rodeya por tres d'os suyos costaus (o cuarto queda protechiu por a [[espuenda]] u [[ripa (topografía)|ripa]] d'a [[faixa fluvial]] natural d'Ebro. Tamién han permeso determinar a planta rectangular, establir a extensión arredol de 20 hetarias en l'interior d'o recinto, y trobar evidencias d'un [[habitat humán|habitat]] externo tamién de grant mida.
Os materials arqueolochicos de cronolochía romano-[[republica romana|republicana]] muestran un predominio gran d'as importacions italicas debant d'as pocas ceramicas de tradición indichena. Entre estas zagueras tenemos a ''pondera'' ("pesas de telar") y os vasos de cocina decoraus con motivos cheometricos.
== Toponimia ==
Talment reciba este nombre porque cerca pasa a ''Cabanya Real'' d'os [[transhumancia|pastors transhumants]]. O diminutivo ''[[sufixo -et|-eta]]'' ye un [[aragonesismo (lingüistica)|aragonesismo]] y un fósil linguistico en una zona on huei o diminutivo ye en ''[[sufixo -ico|-ico]]''.
== Se veiga tamién ==
*[[Castra Aelia]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Chacimientos romanos d'Aragón|Cabanyeta]]
[[Categoría:Lo Burgo d'Ebro]]
3diimgxmy83l8cc9oy6zkj7xgseqduf
Tercer Reich
0
35358
2478574
2476520
2026-09-27T01:57:52Z
RenatoGar
80073
2478574
wikitext
text/x-wiki
{{Articlo 1000|+30}}
{{Ficha d'estau desapareixiu
|nombre_oficial = Deutsches Drittes Reich
|nombre = Tercer Reich
|nombre_común = Alemanya Nazi
|forma_de_gubierno = [[Nacionalsocialismo]] ([[dictadura]])
|status =
|era = [[Anyos 1930]]-[[Anyos 1940]]
|anyo_inicio = 1933
|anyo_fin = 1945
|evento_inicio = Nombramiento de [[Adolf Hitler|Hitler]] como [[Lista de cancellers d'Alemanya|canceller]]
|evento_fin = [[Segunda Guerra Mundial]]
|calendata_inicio = [[30 de chinero]] de [[1933]]
|calendata_fin = [[5 de chulio]] de [[1945]]
|evento1 = ''[[Gleichschaltung]]''
|calendata_evento1 = [[27 de febrero]] de [[1933]]
|evento2 = ''[[Lei de plenos poders]]''
|calendata_evento2 = [[31 de marzo]] de [[1933]]
|evento3 = ''[[Anschluss]]''
|calendata_evento3 = [[10 d'abril]] de [[1938]]
|evento4 = Capitulación
|calendata_evento4 = [[8 de mayo]] de [[1945]]
|evento5 = Disolución
|calendata_evento5 = [[5 de chulio]] de [[1945]]
|evento_posterior1 =
|calendata_evento_posterior1 =
|p1 = Republica de Weimar
|bandera_p1 =Flag_of_Germany_(3-2_aspect_ratio).svg
|p2 = Sarre (Sociedat de Nacions)|Sarre
|bandera_p2 = Sarre-Liga-de-Naciones.gif
|p3 = Ciudat Libre de Danzig
|bandera_p3 = Gdansk flag.svg
|p4 = Primera Republica Austriaca|Austria
|bandera_p4 = Flag of Austria.svg
|s1 = Zonas d'ocupación aliata en Alemanya
|bandera_s1 = Flag of Germany (1946-1949).svg
|s2 = Austria
|bandera_s2 = Flag of Austria.svg
|s3 = Polonia
|bandera_s3 =Flag_of_Poland.svg
|imachen_bandera = Flag of Germany (1935–1945).svg
|imachen_bandera_amplo = 150px
|bandera = Bandera d'o Tercer Reich
|imachen_escudo = Reichsadler.svg
|simbolo = Escudo d'o Tercer Reich
|mapa = NaziGaue.png
|aclaración_mapa = Mapa d'o Tercer Reich en a suya maxima extensión.
|capital = [[Berlín]]
|lema_nacional = ''Ein Volk, ein Reich, ein Führer'' ([[Idioma alemán|alemán]]: ''«Un pueblo, un imperio, un chefe»'')
|himno_nacional = ''[[Das Lied der Deutschen]]'' y ''[[Horst-Wessel-Lied]]''
|idioma = [[Idioma alemán|Alemán]]
|idioma_no_oficial =
|relichión =
|moneda = [[Reichsmark]]
|títol_líder = [[President d'Alemanya|Reichspräsident/Führer]]
|líder1 = [[Paul von Hindenburg]]
|anyo_líder1 = [[1933]]-[[1934]]
|líder2 = [[Adolf Hitler]]
|anyo_líder2 = [[1934]]-[[1945]]
|líder3 = [[Karl Dönitz]]
|anyo_líder3 = [[1945]]
|títol_gubernant = [[Canceller d'Alemanya|Reichskanzler]]
|gubernant1 = Adolf Hitler
|anyo_gubernant1 = [[1933]]-[[1945]]
|gubernant2 = [[Joseph Goebbels]]
|anyo_gubernant2 = [[1945]]
|gubernant3 = [[Lutz Schwerin von Krosigk]]
|anyo_gubernant3 = [[1945]]
|datos_anyo1 = 1939
|datos_superficie1 = 633786
|datos_población1 = 69314000
|datos_anyo2 =
|datos_superficie2 =
|datos_población2 =
|miembro_de = [[Potencias de l'Eixe]], [[Pacto Tripartito]]
|notas =
}}
Se conoix con o nombre de '''Tercer Reich''' u '''Alemanya Nazi''' (''Deutsches Reich'' u ''Großdeutsches Reich'' en [[Idioma alemán|alemán]]) a o rechimen [[Dictadura|dictatorial]] [[nacionalsocialismo|nacionalsocialista]] establito en [[Alemanya]] dende [[1933]]-[[1934]] por o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' d'[[Adolf Hitler]] dica a muerte de Hitler y a redota d'Alemanya en a [[Segunda Guerra Mundial]] o [[8 de mayo]] de [[1945]], encara que no fue disuelto oficialment dica o [[5 de chulio]] de 1945. Seguntes a propaganda nazi, iste rechimen teneba que durar 1.000 anyos (''o Reich d'os 1.000 anyos'', deciban), y nomás en duró 12.
Cal parar cuenta, sindembargo, que o rechimen nazi nunca no suprimió formalment l'antiga [[Republica de Weimar]], sino que nomás suprimió as suyas caracteristicas e institucions democraticas. Paralelament, nunca no s'establió formalment o ''Tercer Reich'', sino nomás ''de facto''.
Como caracteristicas chenerals, estió un rechimen [[dictadura|dictatorial]] y [[Totalitarismo|totalitario]], que devantó un estau policial sin garra guarencia ta os suyos ciudadans ni ta os foranos que viviban en Alemanya u que demientres a [[Segunda Guerra Mundial]] viviban en territorios anexionatos u ocupatos militarment por a ''[[Wehrmacht]]''. Asinas, bi habió un [[chenocidio]] contra os [[chudieus]] (''[[shoah]]''), contra o [[pueblo chitán]] (''[[porajmos]]'') y contra atros pueblos que o nazismo consideraba ''inferiors'', como [[pueblos eslaus|eslaus]], sin olbidar muitos muertos en atras nacions, incluyindo-ie [[Aragón|aragoneses]]. Amás, chents consideratas ''improductivas'' por o nazismo fueron asasinatos en masa: disminuitos fisicos y psiquicos, personas con chicoz defectos cheneticos, etc.
== A elección d'o nombre de Tercer Reich ==
O nombre de ''Tercer Reich'' fue esleito por o mesmo [[Adolf Hitler]], con una finalidat clara: meter a o suyo rechimen como una continuidat lochica d'a [[Historia d'Alemanya]]. Emplega a palabra ''Reich'', con una doble noción en [[Idioma alemán|alemán]]: [[imperio]] y [[estau]].
A palabra ''Tercer'' implica amás a existencia de dos ''Reich'' anteriors, estando o ''I Reich'', que o [[nazismo]] emplega asinas como primer fundamentos propagandistico d'o suyo poder, o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]], que existió dica [[1806]], cuan dispareix mientres as [[Guerras napoleonicas]]. Antiparte, o ''II Reich'' ye l'[[Imperio Alemán]], proclamato en el [[palacio de Versailles]] de [[París]] en en [[1871]] por [[Guillén I d'Alemanya]] y [[Otto von Bismarck]] dimpués d'a redota de [[Francia]] en a [[Guerra Franco-prusiana]], que se converte en asinas o segundo elemento propagandistico d'o nazismo.
A elección d'o nombre no tien pues dengún atro motivo que a [[propaganda politica]], sin responder a la historia real d'o país. Antiparte, ye a prueba de l'herencio politico de Hitler, que en a [[Primera Guerra Mundial]] estió soldato en l'[[Exercito alemán]] y luitó contra l'[[Exercito francés]], por ixo tamién teneba tanta importancia a exaltación de l'[[Imperio Alemán]], proclamato en [[1871]] con una vitoria d'os alemans sobre [[Francia]], y desapareixito en [[1918]], con una redota d'os alemans debant de Francia.
En conclusión, con o nombre se pretendeba continar o que seguntes o pensamiento politico nazi yera una tradición imperial milenaria d'Alemanya.
== A destrucción d'a democracia en Alemanya y a implantación d'o nazismo ==
Encara que en as eleccions chenerals alemanas de 1932 o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' (NSDAP) d'[[Adolf Hitler]] no tenió soque una Tercera parte d'os votos, y que Hitler fue redotato en as eleccions presidencials por [[Paul von Hindenburg]], Hitler plegó a o poder en estar nombrato [[Canceller d'Alemanya]] o [[30 de chinero]] de [[1933]].
Muitos industrials alemans, y tamién a dreita politica alemana en cheneral, plegaus arredol d'os politicos [[Franz von Papen]] y [[Alfred Hugenberg]] (d'o ''[[Deutschnationale Volkspartei]]'', d'estrema dreita) pensaban asinas emplegar a o [[nazismo]] y a Hitler ta instaurar l'orden en una [[Alemanya]] en crisis dimpués de recibir os efectos d'a [[Crisis de 1929]], antis d'albandonar-lo cuan ya no hesen menester d'os suyos servicios. Asinas, o primer Gubierno d'Adolf Hitler no teneba so que dos ministros nazis: [[Hermann Göring]], ministro encargato de [[Prusia]], y [[Wilhelm Frick]], ministro de l'Interior. A resta de ministros d'o Gubierno yeran militants u simpatizants de [[Partiu politico|partius politicos]] d'a dreita conservadora alemana u representants d'a [[industria]] alemana.
Sindembargo, en cuentas de permitir d'estar instrumentalizato por os conservadors alemans, Hitler logró en bels meses meter a Alemanya a marcar o paso (''Gleichschaltung''). O desmantelamiento d'a [[Republica de Weimar]] ta establir una [[dictadura]] [[Nacionalsocialismo|nazi]] permetió a proclamación d'o Tercer ''Reich'' o [[15 de marzo]] de 1933, en una grandiosa ceremonia de propaganda en [[Potsdam]], en a fuesa de [[Frederico II de Prusia]]. Pocos días dimpués d'o suyo nombramiento como Canceller d'Alemanya, Hitler ya charraba con os chefes militars d'a manera que poderba rematar con o ''cáncer d'a democracia'' en Alemanya, d'instaurar ''de manera ferria l'autoridat d'o estau'' u mesmo d'a ''conquiesta de nuevos espacios vitals a l'este y a suya chermanización sin piedat''.<ref name="Gellately13">(Gellately, 2002:13)</ref>
=== ''Marcando o paso'' y fundamentos d'a represión ===
''Articlos prencipals'': [[Gleichschaltung]] y [[Nueit d'os cutiellos largos]].
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-00766, Berlin, Vereidigung Politischer Leiter.jpg|left|thumb|250px|Desfilada nazi en [[Berlín]] o [[25 de febrero]] de [[1934]].]]
Asinas, como primer paso ta concentrar o poder en as suyas mans, o día [[1 de febrero]] de [[1933]], Hitler fació que Hindenburg disolvese o ''[[Reichstag (Republica de Weimar)|Reichstag]]''. En a campanya electoral ta esviellar os miembros d'o Parlamento, a ''[[Sturmabteilung|SA]]'' y as ''[[Schutzstaffel|SS]]'', as milicias d'o partiu nazi, recebieron poders como auxiliars d'a [[Policía]]. As reunions d'o [[Partiu Comunista d'Alemanya|Partiu Comunista]] (''KPD''), d'o [[Partiu Social Democrata d'Alemanya|Partiu Social Democrata]] (''SPD'') y d'atros partius d'oposición tenioron muitas victimas mortals. Bels opositors fueron feritos u mesmo torturatos.
En a nueit d'o [[27 de febrero|27]] ta o [[28 de febrero]] bi habió o [[Incendio d'o Reichstag|incendio]] d'o ''Reichstag'', ye fácil que fuese instigato por os nazis, encara que se culpó a un chudieu comunista [[Países Baixos|neerlandés]]. Tot aprofitando d'iste feito, Hitler fació adoptar por Hindenburg un «decreto ta a protección d'o pueblo alemán» que eliminaba totas as guarencias recollitas en a Constitución alemana. Un segundo decreto establiba a ''Schutzhaft'' u «detención de protección» preventiva, que permeteba detener y engarcholar a cualsiquier sin garra control ni limite temporal. As mesuras se presentoron publicament como necesarias ta evitar un [[golpe d'estau]] d'os comunistas alemans.<ref name="Gellately13"/>
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler.jpg|left|thumb|275px|Fotografía oficial d'[[Adolf Hitler]], parte d'o [[culto a la personalidat]] d'o [[nazismo]].]]
A dictadura y o rechimen de terror s'imposoron. En dos semanas, Göring fació engarcholar, tot aplicando iste decreto, a 10.000 comunistas en [[Prusia]], entre os cuals bi yera o chefe d'o ''KPD'', [[Ernst Thälmann]], detenito o [[3 de marzo]]. En abril, bi habió arredol de 30.000 detencions, nomás en [[Prusia]]. En o verano, en [[Bavera]] bi heban 4.000 internatos y en [[Saxonia]] 4.500. Entre [[1933]] y [[1939]], un total de 150.000 a 200.000 personas yeran engarcholatas, y de 7.000 ta 9.000 yeran estatas asasinatas por a violencia institucionalizata estatal. Bels centenars de millars de personas fuyoron d'Alemanya.<ref>J.M. Argelès, «La terreur en Allemagne avant 1939», en ''Une si longue nuit'', dir. St. Courtois, 2003.</ref>
Muitos miembros d'a ezquierda politica, encara que tamién [[escritor]]s y [[cientifico]]s s'exiloron, como [[Thomas Mann]], [[Bertolt Brecht]] u [[Albert Einstein]] dende o [[28 de febrero]] de [[1933]]. Atros fueron engarcholatos, como o [[Pacifismo|pacifista]] [[Karl von Ossietsky]]. Os nazis condenoron o que clamoron «[[arte dechenerato]]» y as «ciencias chudievas», en destruindo u dispersando muitas obras artisticas d'a [[vanguardia (arte)|vanguardia]].
Apareixieron tamién os primers [[Campo de concentración|campos de concentración]] provisionals, a on plegoron militants comunistas y socialdemocratas. Dende o [[20 de marzo]] de 1933, [[Heinrich Himmler]] establió o primer campo de concentración permanent en [[Dachau]], [[Bavera]], a man de [[Múnich]], y luego bi habió os campos de [[Buchenwald]] ([[1937]]) y [[Ravensbrück]] ([[1939]]), iste zaguero ta as mullers.
En as eleccions lechislativas d'o [[5 de marzo]] de [[1933]], celebratas en istas condicions, os nazis recebioron o 43,9% d'os votos. En toz os ''[[Länder]]'' d'Alemanya, os nazis s'apoderoron por a fuerza de toz os poders locals. O [[23 de marzo]] de 1933, Hitler fació votar en o ''Reichstag'' a [[Lei de plenos poders]], que li concedeba plenos poders por una durada de 4 anyos. O [[2 de mayo]], se disolvió a os [[sindicato]]s, con incaptación d'as suyas propiedaz. S'enroló a os obrers forzadament en una organización [[Corporativismo|corporativista]], o ''[[Deutsche Arbeitsfront]]'' (''DAF'', Frent Alemán d'o Treballo, en [[Idioma aragonés|aragonés]]). O [[10 de mayo]], o ministro de Propaganda [[Joseph Goebbels]] presidió en [[Berlín]] una nueit d'[[auto de fe]], en a cual millars de «malos libros» d'autors chudieus, [[Marxismo|marxistas]], [[Democracia|democratas]] u [[Psicoanalisis|psicoanalistas]] fueron crematos en grans fogueras publicament por os [[estudiant]]s nazis; ista mesma escena de caracteristicas mas [[Edat Meya|medievals]] que modernas se repetió en atras grans ciudaz d'o país. En mayo se prohibió oficialment o ''KPD'', y o ''SPD'' en chunio.<ref>Pierre Milza, ''Les Fascismes'', Imprimerie Nationale, 1985, p. 242.</ref> A resta de partius politicos alemans se disolvioron u s'unioron a o [[NSDAP]]. O [[14 de chulio]] de 1933 s'aprobó una Lei seguntes a cual o ''[[Partiu Nacionalsocialista d'os Treballadors Alemans]]'' se convertiba en o solo [[partiu politico]] permeso en Alemanya. A chovenalla alemana fue obligatoriament encuadrata en a [[Chovenalla Hitleriana]] (''[[Hitlerjugend]]''), que estió o solo movimiento autorizato ta a choventut dende o [[1 d'aviento]] de [[1936]].
[[Imachen:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|right|thumb|250px|crema de libros d'autor prohibitos por os nazis en [[Berlín]] o [[10 de mayo]] de [[1933]].]]
As ''[[Sturmabteilung]]'' (u SA) d'[[Ernst Röhm]] (a teorica ''ezquierda'' d'o Partiu Nazi) miraba de fer que a «revolución nacional-socialista» fuese mas [[anticapitalismo|anticapitalista]] y quereban prener o control sobre l'[[Exercito alemán]] (a ''[[Reichswehr]]''); sindembargo a [[oligarquía]] alemana que aduyaba a Hitler no pensaba igual. Asinas, Hitler fació una [[mortalera (delito)|mortalera]] con mas d'una centena d'os chefes d'as SA o [[30 de chunio]] de [[1930]], con l'aduya d'as ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) d'un ambicioso [[Heinrich Himmler]] en a clamata [[Nueit d'os cutiellos largos]]. O III Reich s'orientó dende ixas envueltas ta un «Estau ''SS''» de tipo parapolicial.
Os nazis asasinoron tamién o 30 de chunio a muitas atras personalidaz politicas d'o país contrarias a o nazismo, con o silencio cómpliz d'a clase politica d'a dreita alemana. Asinas fue asasinato [[Erich Klausener]], líder politico de l'[[Acción Catolica]] alemanya; o periodista catolico [[Fritz Gerlich]], d'o ''[[Zentrum]]'' catolico; o cheneral conservador [[Ferdinand von Bredow]]; o cheneral [[Kurt von Schleicher]], [[Canceller d'Alemanya]] antis de Hitler; u [[Gustav von Kahr]], politico conservador [[Bavera|bavaro]] que fació fracasar o ''[[Putsch de Múnich]]'' de Hitler o [[8 de noviembre]] de [[1923]].
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-14569, Berlin, Mai-Feier, Hindenburg und Hitler.jpg|left|thumb|250px|[[Paul von Hindenburg]] y [[Adolf Hitler]] o [[1 de mayo]] de [[1933]]. Hindenburg yera ya nomás que una figura decorativa y Hitler yera ya o sinyor d'Alemanya.]]
Dimpués d'a muerte d'o [[Lista de presidents d'Alemanya|president]] [[Paul von Hindenburg]] o [[3 d'agosto]] de [[1934]], Hitler asumió inconstitucionalment as suyas funcions, convertindo-se asinas no nomás en o Canceller sino tamién o President d'Alemanya. Naixió asinas un [[culto a la personalidat]] muit potent, que consideraba que Hitler yera o salvador mesianico d'Alemanya, en fendo amás prestar un churamento de fidelitat a la suya persona ta toz os servidors publicos, amás de ta os militars. O clamato ''[[Führerprinzip]]'' se convertió asinas en a font de tota autoridat politica en o país.
O nazismo, que yera un movimiento politico neo-[[Paganismo|pagano]] y anti-[[Cristianismo|cristiano]], miró de someter a las [[Ilesia (institución)|Ilesias]], y mesmo beluns d'os suyos dirichents, como [[Martin Bormann]], miraban de fer disapareixer o [[cristianismo]] d'o país a luengo termin. O poder politico causó amás una escisión en os [[Protestantismo|protestants]] alemans, en establir a clamata Ilesia d'os «[[cristianos alemans]]», que yera [[Racismo|racista]] y profesaba o culto a o ''Führer'', en oponiendo-se a la clamata [[Ilesia confesant]] (''Bekennende Kirche'') d'os pastors resistents a o nazismo, [[Martin Niemöller]] y [[Dietrich Bonhoeffer]], que fuoron deportatos.
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-1983-1111-502N, Nürnberg, Blomberg, Fritsch und Raeder.jpg|right|thumb|250px|Os militars [[Werner von Blomberg]], [[Erich Raeder]] y [[Werner von Fritsch]], altos dirichents d'a ''[[Reichswehr]]'', o [[13 de setiembre]] de [[1936]] en [[Nuremberg]] demientres a celebración d'o ''Día d'o Partiu Nazi''. Blomberg y Fritsch fueron destituitos poco dimpués ta controlar millor a nueva ''[[Wehrmacht]]''.]]
En [[1933]], o Partiu catolico alemán, o ''[[Zentrum]]'', s'heba autodisuelto a cambio d'a sinyatura d'un [[concordato]] entre o ''ADO'' (en [[Idioma alemán|alemán]], ''Ausland Deutsches Organisation'') y o [[Vaticano]]. Sindembargo, en [[1937]], o [[Papa]] [[Pío XI]] denunció en a suya [[enciclica]] ''[[Mit brennender Sorge]]'' as muitas violacions d'o concordato, as trapazas contra os [[sacerdot]]z, o [[racismo]] y a [[idolatría]] que bi heba en o ''Reich'' y en o suyo chefe. Se prohibió a lectura y a difusión en Alemanya d'a enciclica y os eixemplars que se trobaba yeran destruitos por a ''[[Gestapo]]'', a branca d'as SS encargata d'a [[policía politica]] d'o rechimen. Sindembargo, en conchunto as ilesias alemanas no presentaron todo o suyo potencial de resistencia, y o succesor de Pío XI, [[Pío XII]], antigo nuncio papal en Alemanya, evitó demientres a [[Segunda Guerra Mundial]] denunciar as atrocidaz nazis, ta evitar represalias sobre a Ilesia en Alemanya.
En a primavera de 1938, Hitler fació medrar a predominancia d'o nazismo en o rechimen. Asinas, substituyó a os chefes d'o [[Estau Mayor]] d'a ''[[Reichswehr]]'', [[Werner von Fritsch]] (asusato falsament d'[[homosexualidad|homosexual]], probablement que por un dossier falso urdito por [[Hermann Göring]]) y [[Werner von Blomberg]], establindo a ''[[Wehrmacht]]'' y metendo a la suya cabeza a os servils [[Alfred Jodl]] y [[Wilhelm Keitel]]. O conservador [[Konstantin von Neurath]] fue substituyiu por o nazi [[Joachim von Ribbentrop]] como ministro d'Asuntos Foranos, y [[Hermann Göring]] substituyó como ministro d'Economía a o conservador [[Hjalmar Schacht]].
=== Euchenesia y politicas racistas ===
Dende febrero de [[1933]], creix a persecución [[antisemitismo|antisemita]] en o Tercer Reich. Una lei permite a Hitler destituir a 2.000 altos [[funcionario]]s publicos y a 700 [[Profesor universitario|profesors universitarios]] [[chudieus]]. O [[1 d'abril]] as ''[[Sturmabteilung|SA]]'' proclaman un [[boicot]] a os comercios propiedat de chudieus. Bels chudieus reciben humiliacions en publico, y bellas parellas mixtas de chudieu-chentil son forzatas a trescruzar as carreras d'as ciudaz con pancartas insultants en o suyo cuello. Se niega tota contribución d'os chudieus a la [[cultura d'Alemanya]]: se prohíbe a musica de [[Felix Mendelssohn Bartholdy|Mendelssohn]] u de [[Giacomo Meyerbeer|Meyerbeer]], y o famoso poema de [[Heinrich Heine]], a ''Lorelei'', deixa oficialment de tener autor. As clamatas ''[[Leis de Nuremberg]]'', en [[1935]], sacan a ciudadanía alemana a os chudieus y viedan cualsiquier matromonio mixto chudieu-no chudieu.
S'enampla por cada día a lista de profesions prohibitas a os chudieus, y asinas a suya vida cutiana normal se torna imposible de tot. Sindembargo, encara que decenas de millas de chudieus s'exilian, muitos atros resisten en Alemanya, creyendo que Hitler atemperará a suya actitut y tamién porque si fuyiban d'a nueva Alemanya nazi debeban albandonar todas as suyas propiedaz en o país, porque as leis no lis deixaban levar-ne garra cosa.<ref>{{fr}} [http://www.encyclopedie.bseditions.fr/article.php?pArticleId=13&pChapitreId=4645&pSousChapitreId=4646 ''Le système concentrationnaire nazi. L'histoire des camps. Etape 1: la terreur politique et totalitaire : 1933-1937].</ref>
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 133-302, Worms, Aufmarsch der Hitlerjugend.jpg|left|thumb|250px|Desfilada en [[Worms]] en [[1938]] de [[nino]]s uniformatos d'a ''Hitlerjugend''.]]
Pero o ''[[pogrom]]'' d'a clamata [[Nueit d'os vidres crebaus|nueit d'os vidres crebatos]], o [[9 de noviembre]] de [[1938]], anunciaba ya a suya desaparición fisica y a suya expoliación sistematica (con a clamata [[arianización]] d'os comercios y propiedaz d'os chudieus). Dende [[1941]], os chudieus deben portar una [[estrela amariella]] en as suyas ropas, dimpués se lis deporta en os ''[[ghetto]]s'' d'a [[Polonia]] ocupata por os alemans y ta rematar se lis ninvía ta os [[campo d'esterminio|campos d'esterminio]].
Nomás restan provisionalment fuera d'istas mesuras os clamatos ''[[Mischling]]e'' (mestizos), u tamién os chudieus casatos con alemanas «arias», como [[Victor Klemperer]]. En 1943, en pleno [[Berlín]], [[conchuche]]s de chudieus feban una manifestación en a ''Rosenstrasse'' ta tentar d'evitar a deportación s'os suyos esposos.
En chulio de 1933, o rechimen nazi aprobó una lei sobre a [[Esterilización (medecina)|esterilización]] forzata, seguntes o suyo obchectivo de «purificar a raza aria». En son victimas decenas de miles de personas. A mesura se referix a ormino a os malaudos mentals, pero tamién a os [[Pueblo chitán|chitans]], y tamién a las personas de [[raza negra]]: en 1937, Hitler ordenó esterilizar a os 400 ninos naixitos en os [[anyos 1920]] fillos de soldatos de raza negra de l'[[Exercito francés]] y de mullers alemanas.<ref>{{fr}} Jean-Yves Le Naour, ''La Honte noire'', 2000.</ref> Miles de mullers chitanas no sobrevivioron a ista esterilización.
Os [[Homosexualidat|homosexuals]], que o rechimen detestaba, fueron condenatos a la esterilizacion u a la deportación a os campos de treballo por o Codigo Penal, con 25.000 condenas en 2 anyos.
A [[Masonería]] fue prohibita y os suyos miembros perseguitos por una sección especial d'a Polizía alemana.
Os [[Testimonios de Cheová]], obchectors de concencia, refusaban por prencipios o [[servicio militar]] y os treballos en a [[industria belica]], amás d'o saluto nazi y de cualsiquier concesión a la idolatría que bi heba arredol d'o ''[[Führer]]''. Alto u baixo, 6.000 en fueron engarcholatos, en os campos de concentración.
=== Opinión publica y nazismo ===
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-14439, Rede Adolf Hitlers zum Ermächtigungsgesetz.jpg|right|thumb|250px|[[Adolf Hitler|Hitler]] en o ''[[Reichstag]]'' o [[23 de marzo]] de [[1933]].]]
Encara que a ''[[Gestapo]]'' (a rama policial d'as SS) teneba 6.000 hombres en [[1938]], y nomás que 32.000 en 1944,<ref>{{fr}} Eric Johnson, ''La Terreur nazie. La Gestapo, les Juifs et les Allemands ordinaires'', 1999, traducción a o francés, Albin Michel, 2001.</ref> tota oposición organizata a o nazismo heba desapareixito cuasi de raso dimpués de 1934. A policía politica no podeba tener tanta eficacia sin l'aduya de muitos [[delación|delators]], que aprofitaban ta saldar cuentas personals, u que delataban por miedo u por motivos ideyolochicos. A sobén, os propios fillos, militants d'a ''[[Hitlerjugend]]'' y sosmesos a una muit intensa presión ideyolochica, denunciaban a os suyos propios pais.
Os escasos grupos organizatos d'a [[resistencia alemana a o nazismo]] apareixioron de nuevo dimpués de 1938. Yeran grupos muit aislatos, y dimpués de prencipiar a [[Segunda Guerra Mundial]] a opinión publica d'Alemanya asimiló a resistencia contra Hitler a una traiduría contra Alemanya. Por ixo, os historiadors d'iste periodo d'a [[Historia d'Alemanya]] charran d'una «resistencia sin o pueblo».
En conchunto, a sociedat alemana s'acomodó a escape a o rechimen nazi dende o momento en que iste remataba a inestabilidat politica y economica d'Alemanya, amás de prencipiar una labor d'albandonar as linias politicas que marcaba ta o país o clamato ''Diktat'' d'o [[Tratato de Versailles]].<ref name="Gellately14">(Gellately, 2002:14)</ref> As realizacions socials d'o nazismo, as grandiosas cerimonias de propaganda, como cuan o Congreso d'o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' (NSDAP) en [[Nuremberg]], o miedo, a indiferencia u o conformismo portoron a muitos alemans a ceder a la fascinación que suposaba o nazismo.
[[Imachen:CatholicClergyAndNaziOfficials.jpg|left|thumb|250px|Dirichents d'o [[Catolicismo]] alemán con altos dirichents nazis, incluindo [[Joseph Goebbels]] y [[Wilhelm Frick]].]]
Arredol d'11 millons de ciutadans alemans estioron militants d'o ''NSDAP'', ye decir una parte muit important d'a población adulta alemana, encluindo-ie muitos oportunistas y arribistas. Arredol de 100.000 alemans, seguntes [[Annette Wieviorka]], prenioron parte activa en o [[chenocidio]] contra os [[chudieus]]. L'historiador d'a ''[[Wehrmacht]]'' Omer Bartov (''L'Armée de Hitler'', 1999) amostró que una parte important d'os combatients alemans heban asimilato y integrato o discurso nazi, y que muitos estioron, con os suyos oficials y chenerals, cuasi tan embrecatos como as ''[[Schutzstaffel|SS]]'' en as mortaleras feitas en os territorios d'a Europa Oriental.
L'historiador britanico Paul Johnson (''Une Histoire des Juifs'', 1986) diz que os [[austria]]cos, integratos en o ''Reich'' en [[1938]], tienen una representación superior a la que correspondería por o suyo numero d'habitans en os grupos dirichents d'o rechimen (a mas de [[Adolf Hitler|Hitler]], bi yeran [[Adolf Eichmann]], [[Ernst Kaltenbrunner]], [[Arthur Seyss-Inquart]] u [[Hans Rauter]]) y que proporcionalment prenioron una mayor parte que os alemans en a [[Shoah]]. Un Tercio d'os asasins d'os [[Einsatzgruppen]] yeran austriacos, como 4 d'os 6 comandants d'os prencipals [[campo d'esterminio|campos d'esterminio]] u cuasi o 40% d'os guardias d'ixes campos. D'entre os 5.090 [[Crimen de guerra|criminals de guerra]] documentatos en [[Yugoslavia]] en [[1945]], 2.499 yeran austriacos.
A historiografía alemana fa la destinción, dende [[Martin Broszat]], d'a resistencia organizata a o nazismo (''Widerstand'') y d'as formas de disidencia civils (''Resistenz''), sin ambición de oposición politica, sino nomás almostrando unas bellas reticencias sobre a ideolochía oficial d'o rechimen nazi.
Asinas, por eixemplo, os grupos de chóvens (os ''Edelweiss'') que se reuniban demientres a guerra ta ascuitar musica de ''[[middle jazz]]'' u de ''[[swing]]'' prohibita por o rechimen, con uns vestitos y cortes de pelo que yeran un desafío a la orden moral oficial; u as muitas ciudadanas alemanas que transgrediban as prohibicions oficials de tener relacions amorosas con treballadors foranos, d'orichen occidental u d'orichen eslau. Centenars d'alemans fuoron executatos por ascuitar as emisions radiofonicas d'a ''[[British Broadcasting Corporation|BBC]]'', u por suyas parolas de desprecio u escepticas sobre o rechimen demientres a guerra. Beluns miroron d'aduyar discretament a os chudieus, u tenioron chestos u palabras de simpatía ta éls. Atros no facioron nunca o saluto nazi. En a [[Bavera]] de profunda tradición [[Catolicismo|catolica]], un movimiento d'opinión fació imposible ta o rechimen nazi, neopagano, de retirar o [[crucifixo]] d'as escuelas.<ref>[[Ian Kershaw]], ''L'opinion publique en Bavière sous le nazisme'', 1975</ref>
Mosen Clement von Galen, bispe de [[Münster]], metió en piet una protesta contra a [[eutanasia]] d'os malaudos mentals, en protestando dende a suya [[seu bispal]], y obtenió asinas a teorica detención d'a clamata ''aktion T4'', en agosto de [[1941]]. En os [[anyos 1930]], as ilesias alemanas resistioron a sobén a las incherencias d'o rechimen y a las trapazas d'os suyos achents, pero a suya hierarquía no protestaba que por aspectos materials y confesionals, y s'autoimposaba de no fer-ne nunca, de «politica». As ilesias alemanas, como tals, no condenoron ni as guerras d'agresión, ni a politica racial d'o nazismo, ni os crimens contra a Humanidat en os países ocupatos por o Tercer Reich, encara que en Alemanya se conoixeban istos feitos.
== A naturaleza d'o poder en o Tercer Reich ==
=== O totalitarismo ===
Hitler no abolió nunca formalment a constitución d'a [[Republica de Weimar]] ni tampoco li cuacaban as construccions churidicas muit elaboratas. Sindembargo, suprimió de raso cualsiquier guarencia churidica d'os ciutadans alemans frent a la represión policial u debant a las persecucions racials u ideyolochicas, unos d'os prencipios d'o [[totalitarismo]] d'o suyo rechimen.
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-R96954, Berlin, Hermann Göring ernennt Himmler zum Leiter der Gestapo.jpg|right|thumb|250px|[[Hermann Göring]] y [[Heinrich Himmler]] en [[Berlín]] en [[1934]].]]
Dende [[1933]], toz os [[Partiu politico|partius politicos]], [[sindicato]]s, movimientos de chuventud u asociacions no nazis fueron bien disueltas bien absorbitas y os opositors fueron ninviatos a [[campo de concentración|campos y concentración]], as ilesias alemanas conoixioron as suyas trapacerías, se suprimió as autonomías rechionals en o primer estau centralizau en a historia d'Alemanya, a población d'o país quedó sosmesa a la vichilancia severa d'a ''[[Gestapo]]'', aduyata por muitos [[delación|delators]]. A Chusticia quedó tamién sosmesa a o rechimen nazi, con o siniestrament celebre Tribunal d'o Pueblo (''[[Volksgerichtshof]]'') de [[Roland Freisler]], que dictó milers de condenas a muerte en parodias de [[chuicio]]s que no teneban cura de respetar ni as mas sumarias apariencias de chusticia. Mas de 30.000 condenatos a muerte fuoron [[guillotina]]tos u afogatos mientres o Tercer Reich, a sobén nomás que por bellas palabras d'hostilidat u descontento. No yera tampoco infrecuent que a ''Gestapo'' detenese liberatos d'a garchola dimpués de cumplir a suya pena ta deportar-los sin chudicio, nomás que por a suya propia autoridat.
Asinas, a historiografía alemana caracteriza a o Tercer Reich como un «estau de no-dreito» (''Unrechtsstaat''). En chunio de [[1934]], o celebre churista alemán [[Carl Schmitt]], uno d'os teoricos d'o «estau d'excepción», apobaba a mortalera d'os ''[[Sturmabteilung|SA]]'' en a [[Nueit d'os cutiellos largos]] y teorizaba publicament que a simple palabra d'o ''Führer'' teneba fuerza de lei, y que yera dencima d'o Dreito.
=== Interpretacions intencionalista y funcionalista ===
A escuela historica alemana clamata d'os «[[intencionalistas]]» insiste en a primacía d'[[Adolf Hitler]] en o funcionamiento d'o rechimen politico nazi. A forma extrema de poder personal y de [[culto a la personalidat]] arredol d'o ''Führer'' no se puet comprender sin o suyo «poder [[carisma]]tico». Os intencionalistas prenen ista important noción d'o sociologo [[Max Weber]]: Hitler se consideraba y yera considerato sincerament por os alemans como investito d'una misión providencial.
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 146-1969-052-27, Kinder begrüßen Heinrich Himmler u. a..jpg|left|thumb|250px|[[Heinrich Himmler]], uno d'os prencipals dirichents d'o Tercer Reich.]]
Sin a ideolochía (''Weltanschauung'', u visión d'o mundo) temiblement coherent que animaba a Hitler y a os suyos fidels, o rechimen [[naci]] no s'habría compromeso en a vía d'a guerra y d'o exterminio masivo, ni en a vulneración d'os regles churidicos y administrativps basicos que fan parte d'o estau moderno. Asinas, sin o suyo poder carismatico d'un tipo no conoixito dica ixas envueltas, Hitler no habría puesto autorizar a [[eutanasia]] masiva d'os minusvalidos nomás que con unas simples parolas en un papel encabezato por o simbolo d'a Cancellería d'o Reich (a clamata operación T4, o [[3 de setiembre]] de [[1939]]), y encara menos meter en piet a ''[[Shoah]]'' sin ni una sola orden escrita. Dengún d'o executants d'o chenocidio contra os chudieus no demandó nunca de veyer una orden escrita: a simple parola de ''Führerbefehl'' (orden d'o ''Führer'') yera suficient ta afogar cualsiquier pregunta.
Seguntes a escuela historiografica rival d'os «[[funcionalistas]]» (representata por [[Martin Broszat]]), o III Reich no resolvió ni guaire ni mica a cuestión d'a primacía d'o poder entre o partiu unico y o poder d'o Estau, y por ixó bi habió as rivalidaz de competencias entre as dobles hierarquías d'o ''[[NSDAP]]'' y d'o Gubierno d'o ''Reich''. Asinas, o Estau nazi apareix como un singular encabalgamiento de poder concurrents con lechimitidaz comparables. Ye o prencipio d'a «[[policracia]]» de que charra Martin Broszat.
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-H12168, Nürnberg, Reichsparteitag der NSDAP.jpg|right|thumb|250px|Dirichents nazis en una concentración d'o [[Partiu Nazi]] en [[Nürnberg]]: [[Walter Buch]], [[Martin Bormann]], [[Robert Ley]], [[Wilhelm Frik]], [[Hans Frank]], [[Joseph Goebbels]], [[Franz von Epp]]...]]
A mas [[Adolf Hitler|Hitler]] intervien rarament en as barallas entre os grupos rivals, en prenendo pocas decisions. Estando poco partidario d'a [[burocracia]], y treballando de manera muit irregular (menos ta a conducción d'as operacion militars en a guerra), o ''[[Führer]]'', «dictador debil» o «perezoso» seguntes Martin Broszat, deixaba a cadagún libre ta reclamar a suya vía ta fer os deseyos de Hitler, y nomás esperaba que as cosas se fesen seguntes a suya voluntad.
Dende alavez, como amostró en a suya biografía de Hitler l'historiador [[Ian Kershaw]], os treballos d'o cual son una sintesi d'as escuelas d'os [[intencionalistas]] y d'os [[funcionalistas]], cada individuo, cada clan, cada burocracia y cada grupo feba o maximo de treballo posible, ta mirar d'estar o primero en fer os prochectos nazis fixatos en grans linias por [[Adolf Hitler]]. Ye o caso ena persecución [[antisemitismo|antisemita]], que prenió velocidat pasando gradualment d'una simple persecución a la [[mortalera (delito)|mortalera]] y luego a o [[chenocidio]] industrial. Asinas, o Tercer Reich obedeixeba estructuralment a la lei d'a «radicalización cumulativa», en un sistema politico que yera imposible d'estabilizar.
Iste «poder carismatico» puet estar tamién a explicación de que muitos alemans, de manera espontania, fuesen mes luent d'as mesmas voluntaz d'o ''Führer'', estando-ne una garrada por debant. Asinas, en [[1933]], as mesmas organizacions d'[[estudiant]]s yeran as organizaderas d'as cremas de libros proscritos por o rechimen nazi, a o mesmo tiempo que os [[sindicato]]s y os [[Partiu politico|partius politicos]] proclamaban a suya fidelidat a o rechimen, disolvendo-sen amás dimpués d'haber feito a expulsión d'os suyos militants d'orichen chudieu, amás d'expulsar a os opositors a o [[nazismo]]. Asinas, decir que Alemanya s'entregaba a o Führer, en qui o país reconoixeba os suyos suenyos y as suyas ambicions, ye mas correcto que decir que Hitler s'apoderó d'Alemanya. Seguntes Kershaw, o ''Führer'' yera l'hombre que feba posible os deseyos ocultos d'antis mas en a «base» d'o país: sin necesidat de dar órdens precisas, a suya simple presencia en o poder deixaba libres, por eixemplo, a os muitos [[Antisemitismo|antisemitas]] d'Alemanya ta organizar boicoz y [[pogrom]]s, u a os [[medico]]s d'extrema dreita a fer experimentos pseudo-medicos u operacions d'[[eutanasia]], ideyas que yeran presents antis de [[1933]].
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-04517A, Potsdam, Mädchen in der Führerinnenschule.jpg|left|thumb|250px|Mullers chóvens d'a ''[[Bund Deutscher Mädel]]'', a ''Liga de Mullers Alemanas'' establita por o nazismo ta controlar as mullers.]]
Isto puet explicar tamién, siempre seguntes [[Ian Kershaw]] y a mayor parte d'os funcionalistas, a tendencia que teneba o rechimen nazi a l'«autodestrucción» (''Selbstzerstörung''). O ''III Reich'', en una tornada a l'«anarquía feudal», se descomposaba en una multitut caotica de feudos rivals. Asinas, por eixemplo, en [[1943]], cuan a propia existencia d'o ''Reich'' yera en periglo dimpués d'a important redota d'a ''[[Wehrmacht]]'' en a [[batalla de Stalingrado]], os organismos dirichents d'o ''III Reich'' se baralloron durante meses ta decidir si caleba prohibir as carreras de caballos en o país. O rechimen nazi substituyó as institucions racionals d'o Estau moderno con un vinclo individual, de persona a persona, con o ''Führer''. Antiparte, garra dirichent nazi no teneba pas o carisma de Hitler. O culto a la personalidat de Hitler existiba dende os oríchens d'o nazismo y yera consustancial a o movimiento nazi y a o propio Tercer Reich. Cadagún teneba a suya lechitimidat en o sistema politico nazi nomás que d'o suyo ran de proximidat a o ''Führer'', o solo naixedero d'a lechitimidat politica en l'Alemanya nazi. Asinas, en no haber-ie dengún succesor de Hitler («Modestament, soi ireemplazable»),<ref>Palabras de Hitler a os suyos chenerals, recullitas por [[Hannah Arendt]].</ref> a dictadura de Hitler no teneba garra porvenir y no podeba pas sobrevivir-le. Asinas, a muerte d'o ''III Reich'' y la d'o suyo dictador estioron cuasi coincidents en o tiempo, con una diferencia d'unas pocas horas.
== Arte, Cultura y Esporte en o Tercer Reich ==
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-16219, Berlin, Dom, Einführung des Reichsbischofs.jpg|right|thumb|250px|Misa d'a ilesia d'os ''[[cristianos alemans]]'' establita por o nazismo, en setiembre de [[1934]].]]
Cuan Hitler plegó a o poder, remató de raso a Edat d'Oro cultural que heba representato ta Alemanya a [[Republica de Weimar]]. Se facioron muitas cremas publicas de [[libro]]s, a sobén d'autors [[chudieus]], [[Comunismo|comunistas]] u d'ezquierdas. Asinas, toz os libros [[Karl Marx|Marx]], d'[[Albert Einstein|Einstein]] y d'atros autors famosos fuoron crematos en as plazas publicas d'o país. A Cultura fue dirichita por o poder: Hitler organizó un control total d'a prensa escrita por o partiu nazi, esleyeba as [[cinta]]s que se pasaban en os cines... A [[propaganda politica]] prene posicions en istos [[medios de comunicación]], de forma que l'obchectivo pasa a estar no a información sino a promoción d'o partiu y d'as ideas d'o [[nazismo]]. A organización d'os [[Chuegos Olimpicos de 1936]] tamién fue intrumentalizata ta consolidar a imachen d'o rechimen nazi en a escena politica internacional.
=== Exilios y proscripcions ===
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-14598, Berlin, Opernplatz, Bücherverbrennung.jpg|left|thumb|250px|Crema de libros en a Opernplatz de [[Berlín]] o [[10 de mayo]] de [[1933]].]]
Muitos [[artista]]s, [[escritor]]s u [[cientifico]]s fuoron obligatos a fuyir d'Alemanya por os suyos oríchens chudieus y/u as suyas ideyas politicas [[Pacifismo|pacifistas]], d'ezquierdas u antinazis, pero tamién os artistas de vanguardia fuoron obligatos a l'[[exilio]].
Asinas, os [[escritor]]s [[Thomas Mann]] y o suyo [[chermano]] [[Heinrich Mann]], [[Bertold Brecht]], [[Alfred Döblin]], [[Erich Maria Remarque]], [[Kurt Tucholsky]], [[Lion Feuchtwanger]], [[Walter Benjamin]], [[Arthur Koestler]]... O mesmo pasó en o caso d'os [[director teatral|directors teatrals]] de moda en [[Berlín]] [[Max Reinhardt]] y [[Erwin Piscator]]. Tamién fuoron proscritos os [[filosofo]]s [[Edmund Husserl]], [[Hannah Arendt]] u [[Wilhelm Reich]], a [[teologa]] [[Edith Stein]] (chudieva convertita a o cristianismo y relichiosa carmilita, asasinata en [[1942]] en [[Auschwitz]]), o [[pintor]] vanguardista [[Paul Klee]], l'[[arquitecto]] [[Walter Gropius]], o [[fisico]] y [[matematico]] [[Albert Einstein]]. En [[1938]], l'anexión d'[[Austria]] obligó a o fundador d'o [[psicoanalís]], [[Sigmund Freud]], a partir ta [[Londres]] (tota a suya familia fue exterminata). O escritor vienés [[Stefan Zweig]], qui ya heba fuyito d'os nazis austriacos dende [[1934]], se suicidó en [[1942]].
Bels artistas alemans, encara que presionatos por [[Joseph Goebbels]], esleyioron de marchar d'Alemanya ta fer un acto de resistencia a o nazismo, como o [[director cinematografico]] [[Fritz Lang]] u l'[[actriz]] [[Marlene Dietrich]]. Antiparte, a os artistas u escritors que quedoron en Alemanya se lis prohibió pintar y escrebir, y quedoron cosiratos por a Policía politica d'o rechimen. Os chudieus fuoron excluitos d'a prensa, d'o cine y d'o mundo d'o espectaclo. No se podeba tocar u interpretar obras d'autors chudieus, y o propio Goebbels intervenió contra ultra-fanaticos d'o suyo partiu que miraban de prohibir tamién a [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en haber feito parti parte d'a [[Masonería]].
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 102-14597, Berlin, Opernplatz, Bücherverbrennung.jpg|right|thumb|250px|Crema de libros en a Opernplatz de [[Berlín]] o [[10 de mayo]] de [[1933]].]]
Un espectacular [[auto de fe]] con libros prohibitos, o [[10 de mayo]] de [[1933]], remeró a muitos una antiga frase de [[Heinrich Heine]], de [[1817]]: «dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen» (a on bi creman libros, antis u dimpués bi creman personas). En [[1937]], una «exposición d'[[arte dechenerato]]» muit vesitata trescruzó Alemanya, con l'obchectivo de fer-se a mofla d'as obras d'os mas famosos artistas de vanguardia, que Hitler deciba yeran «bolchevismo cultural» u «garabatos chudieus y cosmopolitas». Muitas d'istas obras fueron destruitas dimpués por os nazis.
Sindembargo, un numero important d'intelectuals s'unioron a o nazismo, con mayor u menor intensidat y duración. O [[filosofo]] [[Martin Heidegger]] fació una carta publica d'aponderación d'o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' y aceptó bels meses o cargo de rector d'a [[Universidat de Friburgo]]. O teorico d'o [[Dreito]] [[Carl Schmitt]] se convertió en o churista oficial d'o rechimen nazi. Muitos musicos y compositors tenioron relacions muit cordials con o rechimen o con os suyos prencipals dirichents, aceptando u solicitando comandas oficials: asinas, os [[compositor]]s [[Carl Orff]] y [[Richard Strauss]], a [[cantaire]] [[Elisabeth Schwarzkopf]], u os [[directors d'orquesta]] [[Wilhelm Furtwängler]] y [[Herbert von Karajan]].
== Bibliografía consultata ==
* {{es}} [[Robert Gellately|Gellately, Robert]]: ''No solo Hitler. La Alemania nazi entre la coacción y el consenso'', Ed. Crítica, [[Barcelona]], 2002, {{ISBN|84-8432-324-2}}.
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|Third Reich|o Tercer Reich}}
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Tercer Reich]]
cdws8brr823evzgu6xft3cg592ejmcy
Erich von Manstein
0
36523
2478588
2425021
2026-09-27T02:05:16Z
RenatoGar
80073
2478588
wikitext
text/x-wiki
{{Articlo destacau}}
{{Ficha de militar
|nombre = Erich von Manstein
|vida = [[24 de noviembre]] de [[1887]] - [[10 de chunio]] de [[1973]]
|naixencia = [[Imachen:Flag of the German Empire.svg|22px|border]] [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]])
|defunción = [[Imachen:Flag of Germany.svg|22px|border]] [[Irschenhausen]] ([[Bavera]], [[Alemanya]])
|imachen = [[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-H01758, Erich v. Manstein.jpg|250px|Erich von Manstein en 1938]]
|piet de foto = Erich von Manstein en [[1938]].
|embotada =
|leyaltat =[[Imachen:Flag of the German Empire.svg|border|20px]] [[Imperio Alemán]]<br />[[Imachen:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Republica de Weimar]]<br />[[Imachen:Flag of Germany 1933.svg|border|20px]] [[Tercer Reich]]<br />[[Imachen:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Alemanya Occidental]]
|servicio = [[1906]]-[[1944]]
|rango = ''[[Generalfeldmarschall]]''
|mandos = [[18ª División d'Infantería (Alemanya)|18ª División d'Infantería]]<br />[[Grupo d'Exercitos Sud]]<br />[[Grupo d'Exercitos d'o Don]]<br />[[XXXVIII Cuerpo d'Exercito (Alemanya)|XXXVIII Cuerpo d'Exercito]]<br />[[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]]<br />[[LVI Cuerpo Panzer]]
|unidat =
|batallas = [[Primera Guerra Mundial]],<br />[[Segunda Guerra Mundial]]<br />[[Campanya de Polonia (1939)|Campanya de Polonia]]<br />[[Batalla de Francia]]<br />[[Operación Barbarroya]]<br />[[Batalla de Sebastopol]]<br />[[Seche de Leningrado]]<br />[[Batalla de Stalingrado]]<br />[[Tercera Batalla de Khárkiv]]<br />[[Batalla de Kursk]]<br />[[Batalla d'o Dniepr (1943)|Batalla d'o Dniepr]]
|premios = [[Cruz de Caballer d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico y Espadas]]
|atros = Consellero en temas militars de [[Konrad Adenauer]] en a [[RFA]].
}}
'''Erich von Manstein''', naixito de [[Berlín]] ([[Imperio Alemán]]) o [[24 de noviembre]] de [[1887]]<ref name="Lannoy-Charita">{{en}}/{{fr}} [[François de Lannoy|de Lannoy, François]] y [[Josef Charita|Charita, Josef]]: ''Panzertruppen. Les troupes blindées allemandes. German armored troops. 1939-1945''. Éditions Heimdal. [[Bayeux]], [[2001]], {{ISBN|2-84048-151-0}}, pachina 70.</ref> y muerto en [[Irschenhausen]] ([[Bavera]], [[Alemanya]]) o [[10 de chunio]] de [[1973]],<ref name="Lannoy-Charita"/> estió un [[militar]] [[Alemanya|alemán]], activo en l'[[Exercito alemán]] mientres l'[[Imperio Alemán]], a [[Republica de Weimar]] y o [[Tercer Reich]], que plegó dica o ran de ''[[Generalfeldmarschall]]'' y que luitó en a [[Primera Guerra Mundial]] y en a [[Segunda Guerra Mundial]], incluyindo-ie a [[Campanya de Polonia (1939)|campanya de Polonia]] en [[1939]], a [[batalla de Francia]] en [[1940]], a [[Operación Barbarroya]] en [[1941]], a [[batalla de Sebastopol]] en [[1941]], o [[seche de Leningrado]] en [[1941]]-[[1942]], a [[batalla de Stalingrado]] en [[1942]]-[[1943]], a [[Tercera Batalla de Khárkiv]] en [[1943]], a [[batalla de Kursk]] en [[1943]] y a [[batalla d'o Dniepr (1943)|Batalla d'o Dniepr]] en [[1943]].
Estió uno d'os pocos militars d'a ''[[Wehrmacht]]'' en descutir con [[Adolf Hitler|Hitler]], encara que iste li teneba confianza. Sindembargo, dende [[1944]] fue relegato d'o mando activo d'as tropas en o frent. Erich von Manstein ye considerato como uno d'os prencipals teoricos alemans en o emplego d'o [[carro de combate]] en a [[guerra]], y yera considerato por os suyos companyers como uno d'os millors estrategas militars d'a ''[[Wehrmacht]]''.
En [[1940]], Erich von Manstein estió uno d'os prencipals planificadors d'a invasión de [[Francia]] a traviés d'as [[Ardenas]], en o clamato ''golpe de [[falz]]'' que prenió a las tropas d'o [[Aliau (Segunda Guerra Mundial)|Aliau]] por o suyo flanco mas débil. Recibió os parabiens de l'''[[Oberkommando der Heeres]]'' por a suya planificación en as victorias alemanas en forzar o paso en o [[istmo de Perekop]], en a [[batalla d'a peninsula de Kerch]], en o [[Seche de Sebastopol (1941-1942)|seche de Sebastopol]] y en a [[Tercera Batalla de Khárkiv]]. Tamién mandó as tropas alemanas en a fracasata tentativa de salvar a las tropas alemanas setiadas en a [[batalla de Stalingrado]], redota que compensó en salvar a las tropas d'a ''[[Wehrmacht]]'' en a [[bolsa de Cherkassy]].
Seguntes l'historiador militar britanico [[Basil Liddell Hart]], en o suyo libro ''The Other Side of the Hill'', citato por Álvaro Lozano:<ref name="Lozano, 2008:84">(Lozano, 2008:84)</ref>
{{Cita|O mas capaz de toz os chenerals alemans ye fácil que haiga estato o mariscal de campo Erich von Manstein. Iste estió o veredicto de toz os que charré d'a guerra, dende [[Gerd von Rundstedt|Rundstedt]] enta abaixo. Teneba un sentito estratechico excepcional, combinato con una millor comprensión d'as fuerzas mecanizatas que a resta d'os chenerals que no perteneixeban pas a la escuela de blindatos.}}
Ye considerato uno d'o millors chenerals d'a ''[[Wehrmacht]]'' mientres a [[Segunda Guerra Mundial]] y ye fácil que o millor d'os suyos estrategas.<ref name="Lannoy-Charita"/>
En a posguerra, fue condenato en [[1949]] en [[Hamburgo]] por [[crimens de guerra]], y en marchar de [[presón]] estió asesor d'o nuevo [[Exercito alemán]] ta [[Konrad Adenauer]], o canceller d'[[Alemanya Occidental]].
== Primeras anyadas ==
Naixito de [[Berlín]], a [[Capital (politica)|capital]] de l'[[Imperio Alemán]], Erich yera o deceno fillo d'un [[militar]] imperial, [[Eduard von Lewinski]],<ref name="Lozano, 2008:84"/> y d'a suya muller, Helen von Sperling. Su [[pai]] yera oficial d'o Cuerpo d'[[Artillería]], y como a [[chirmana]] de su mai, casata con o cheneral [[Georg von Manstein]], no podeba tener fillos, istos l'adoptoron, y en prenió asinas o suyo nombre.<ref name="Lannoy-Charita"/><ref name="Lozano, 2008:84"/> Cuan Erich naixió, su pai ninvió un [[telegrama]] a Georg von Manstein, decindo-ie que ''vusté aconsiguió hue un mocet sano. Mai y fillo bien. Parabiens.''<ref>Eric von Manstein: ''Soldat im 20. Jahrhundert'' p. 10, 5ª ed. Bernard & Graefe 2002 {{ISBN|978-3-7637-5214-0}}</ref>
Antiparte, no nomás o suyo pai real y o suyo pai adoptivo yeran chenerals, sino que tamién yeran chenerals o suyos dos güelos (uno d'éls mandó un [[Cuerpo d'Exercito]] en a [[Guerra Franco-prusiana (1870)|Guerra Franco-prusiana]] de [[1870]]) y o chirmano de su mai. Amás, yera tamién familia de [[Paul von Hindenburg]], futuro mariscal de campo y [[Lista de presidents d'Alemanya|president]] d'a [[Republica de Weimar]]. Asinas, a suya carrera militar yera asegurata dende a suya naixencia.
Fació os suyos [[primers estudios]] en [[Estrasburgo]],<ref name="Lozano, 2008:84"/> que en ixas calendatas feba parte de l'[[Imperio Alemán]].<ref name="VictoriasFrustradas">Erich von Manstein: ''Victorias frustradas'', 2006, Inèdita Editores, Barcelona, pachina 779, {{ISBN|978-84-96829-49-7}}</ref> Como yera normal en ixas envueltas, en [[1900]], con nomás 13 anyadas, dentró en o 3º Rechimiento de Granaders a piet d'a Guardia Prusiana,<ref name="Lozano, 2008:84"/> ta dentrar con 16 anyadas en l'Academia Militar de Plöen, d'on marchó con o ran d'[[alférez]]. En chinero de [[1907]] puyó a o ran de [[tenient]], y en [[1913]] dentró en l'Academia d'Estato Mayor.<ref name="Lozano85"/>
== Primera Guerra Mundial ==
A prencipios d'a [[Primera Guerra Mundial]], Erich von Manstein yera oficial en o [[Frent Occidental (Primera Guerra Mundial)|Frent Occidental]], luitando en [[Belchica]] y [[Francia]], encara que marchó ta o [[Frent Oriental (Primera Guerra Mundial)|Frent Oriental]], recibindo feritas de gravedat en [[Polonia]].<ref name="Lozano85"/> En a resta de la guerra luitó en os dos Frents como oficial d'[[Estato Mayor]], partecipando en as batallas d'o [[Batalla d'o Marne|Marne]],<ref name="Lozano85">(Lozano, 2008:85)</ref> de [[Batalla de Verdun|Verdun]]<ref name="Lozano85"/> u d'o [[Batalla d'o Somme|Somme]]<ref name="Lozano85"/> y en operacions militars en [[Polonia]] y [[Serbia]].<ref name="Lozano85"/> Remató a guerra con o ran de ''[[Hauptmann]]'' ([[capitán]]).<ref name="Lannoy-Charita"/>
En os zaguers días d'a guerra, s'encorporó a un ''[[Freikorps]]'' ta esfender a ciudat de [[Breslau]].<ref name="Lozano85"/>
== Entreguerras ==
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 183-H01757, Erich von Manstein.jpg|left|thumb|250px|Erich von Manstein en [[1938]], cuan mandaba a [[18ª División d'Infantería (Alemanya)|18ª División d'Infantería]] en [[Silesia]].]]
En rematar a [[Primera Guerra Mundial]] con o [[Tractau de Versailles]], von Manstein, como a mayor parte d'os militars alemans destacatos en a [[Segunda Guerra Mundial]], continó a suya carrera militar en a ''[[Reichswehr]]'', o reducito exercito de 100.000 soldatos que as clausulas d'o tractau permitiban tener a la [[Republica de Weimar]].
En [[1920]], Erich von Manstein casó con Jutta Sibylle von Loesch,<ref name="Lozano85"/> filla d'un terratenient de [[Silesia]], y en tenioron tres fillos.
Dimpués de cuantos ascensos, en [[1933]] yera [[coronel]] y heba vesitato cuantos países foranos ta recullir informacions sobre os suyos exercitos. Antiparte, en o suyo destino en l'''[[Oberkommando der Heeres]]'' preparó muitos [[estudio]]s sobre l'emplego operacional d'[[armamento]], como en o caso d'os ''[[Sturmgeschütze]]'' u [[artillería]] d'asalto autopropulsata, liberando asinas d'a misión d'aduya a l'[[infantería]] que teneban en otros exercitos a os [[Carro de combate|carros de combate]]. Ista ideya ye en realidat la base d'as victorias alemanas en as primeras anyadas d'a guerra, en deixar libres a las unidaz corazatas ta fer penetracions en a retraguarda enemiga.
Politicament, chunto con o suyo amigo o cheneral [[Ludwig Beck]], von Manstein estió uno d'os militars que resistioron a creixent influencia d'o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' d'[[Adolf Hitler]] en a recient creyata ''[[Wehrmacht]]'' (a succesora d'a ''[[Reichswehr]]''). Seguntes Álvaro Lozano, despreciaba a o [[nazismo]], encara que aduyó a Hitler en a suya campanya ta restaurar o poderío militar alemán.<ref name="Lozano85"/> O [[4 de febrero]] de [[1938]], considerato por as autoridaz d'o [[Tercer Reich]] de [[Adolf Hitler|Hitler]] como poco cooperativo con o nuevo rechimen, fue retirato d'o Estato Mayor y se li metió a mandar a [[18ª División d'Infantería (Alemanya)|18ª División d'Infantería]], en [[Liegnitz]]<ref name="Lozano86">(Lozano, 2008:86)</ref> ([[Silesia]]), con o ran de ''[[Generalleutnant]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/> Dende Silesia prenió parte en [[1938]] en as operacions militars de l'anexión a o Tercer Reich d'o territorio d'os [[Sudetes]], en [[Checoslovaquia]].<ref name="Lozano86"/>
== Segunda Guerra Mundial ==
=== Invasión de Polonia ===
[[Imachen:Poland1939 GermanPlanMap.jpg|right|thumb|300px|Plan d'operacions alemán ta la campanya de Polonia en 1939.]]
{{Articlo principal||Fall Weiß (1939)|Invasión de Polonia en 1939}}
O [[18 d'agosto]] de [[1939]], en prencipiar os preparativos ta o dito ''[[Fall Weiß (1939)|Fall Weiß]]'' (''Plan Blanco'') os plans ta la [[invasión de Polonia en 1939]], se nombró a von Manstein chefe d'o [[Estato Mayor]] d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]]<ref name="Lannoy-Charita"/> de [[Gerd von Rundstedt]],<ref name="Lozano86"/> treballando con o Chefe d'Operacions d'o Grupo d'Exercitos, o [[coronel]] [[Günther Blumentritt]], en a planificación d'as operacions militars d'a campanya. Von Rundstedt aceptó o plan de von Manstein, que preconizaba a concentración d'a mayor parte d'as unidaz ''[[panzer]]'' y mecanizatas d'o Grupo d'Exercitos en o [[10º Exercito (Alemanya)|10º Exercito]] de [[Walther von Reichenau]], con l'obchectivo d'una penetración decisiva en o dispositivo defensivo polaco ta o cerclo d'as tropas polacas a l'ueste d'o [[río Vistula]]. En o plan de von Manstein, os atros dos exercitos que feban parte d'o Grupo d'Exercitos Sud, o [[14º Exercito (Alemanya)|14º Exercito]] de [[Wilhelm List]] y o [[8º Exercito (Alemanya)|8º Exercito]] de [[Johannes Blaskowitz]], heban de proporcionar a suya aduya ta la penetración d'as tropas corazatas de Reichenau enta [[Varsovia]], a [[Capital (politica)|capital]] de [[Polonia]]. Sindembargo, von Manstein no yera convencito d'a necesidat d'una campanya militar contra Polonia, y creyeba que yera millor mantener a iste país como un tampón de seguredat frent a la [[Unión Sovietica]], que mugaba tamién con Polonia. Antiparte, Erich von Manstein temeba un ataque de [[Francia]] y d'o [[Reino Uniu]] en o [[Frent Occidental (Segunda Guerra Mundial)|Frent Occidental]] en prencipiar a campanya polaca, quedando asinas [[Alemanya]] en una guerra en dos frents, como pasó en a [[Primera Guerra Mundial]].
Cuan o [[1 de setiembre]] de [[1939]] prencipió a [[Segunda Guerra Mundial]] con a [[Invasión de Polonia (1939)|invasión de Polonia]], os plans de von Manstein se cumplioron a la perfección. En o sector d'o frent que yera responsabilidat d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]], as tropas blindatas d'o [[10º Exercito (Alemanya)|10º Exercito]] de [[Walther von Reichenau]] persiguioron a os [[polacos]] que se retiraban, sin deixar-les tiempo ta preparar una linia defensiva. O [[8º Exercito (Alemanya)|8º Exercito]] de [[Johannes Blaskowitz]] evitó a concentración d'as tropas aislatas en os sectors de [[Łódź]], [[Radom]] y [[Poznań]] en una fuerza cohesionata. Antiparte, albandonando o suyo plan orichinal d'abance en linia recta enta o [[río Vistula]] y dimpués dica [[Varsovia]], von Manstein convenció a von Rundstedt ta cerclar as unidaz polacas en l'aria de Radom. Iste plan funcionó, eliminando asinas a resistencia polaca en o flanco meridional de Varsovia.
=== Campanya de Francia ===
[[Imachen:1939-1940-battle of france-plan-evolution.jpg|right|thumb|350px|Plans alemans ta la invasión de Francia.]]
{{Articlo principal|Batalla de Francia}}
O [[27 de setiembre]] de [[1939]], [[Varsovia]] rebló debant d'os alemans, encara que continoron bolsas aislatas de resistencia d'unidaz militars polacas. Ixe mesmo día, [[Adolf Hitler]] demandó a l'Alto Mando d'a ''[[Wehrmacht]]'', dirichito por o cheneral [[Franz Halder]], a elaboración d'un plan ta una acción militar en o [[Frent Occidental (Segunda Guerra Mundial)|Frent Occidental]], contra [[Francia]], [[Belchica]], [[Luxemburgo]] y os [[Países Baixos]]. L'Alto Mando ([[Henning von Tresckow]] y [[Günther Blumentritt]]) fació bels plans, que s'entregoron a von Manstein y a [[Gerd von Rundstedt]], que elabororon chuntos un plan alternativo, o ''[[Fall Gelb]]'' (''Plan Amariello''). Iste plan fue estudiato por Hitler en febrero de [[1940]], qui finalment l'aprobó.
A finals d'octubre de [[1939]], a mayor parte d'as tropas d'a ''Wehrmacht'' que luitoron en [[Polonia]] yeran ya desplegatas en o Frent Ovccidental, ta fer frent a un posible ataque d'os [[Aliau (Segunda Guerra Mundial)|Aliau]]. Von Manstein se convertió en o chefe d'o Estato Mayor d'o nuevo [[Grupo d'Exercitos A]] de von Rundstedt, desplegato en Alemanya occidental. Como muitos d'os ofivials mas chóvens d'a ''Wehrmacht'', von Manstein no yera d'alcuerdo con o ''Fall Gelb'', plan que criticaba por a suya carencia de resultatos dende un punto de gollata estratechico y porque suposaba un emplego falto d'inspiración d'os recursos militars alemans, por a incapacidat de l'''[[Oberkommando der Heeres]]'' d'influenciar y o pensamiento de Hitler. Von Manstein creyeba que o plan yera nomás que una repetición d'o ''[[Plan Schlieffen]]'' d'a [[Primera Guerra Mundial]], con l'ataque alemán a traviés de [[Belchica]], tal como asperaban os [[Aliau (Segunda Guerra Mundial)|Aliau]], que ya concentraban muitas tropas en ixe sector d'o frent. Amás, o mal orache fació que l'ataque se retrasa-se y posterga-se, fendo asinas que hese d'estar revisato.
En agüerro de [[1939]], von Manstein, con a cooperación informal de [[Heinz Guderian]], preparó o suyo propio plan; preconizaba l'ataque d'as divisions corazatas alemanas a traviés d'a rechión de pueyos y selvas d'as [[Ardenas]],<ref name="Lozano86"/> a on os Aliau no esperaban pas un ataque, ta establir capezas de puent en o [[río Mosa]] y abanar a escape ta la [[Canal d'a Manga]]. As tropas alemanas aislarban asinas a las tropas d'o [[Exercito francés]] y d'o [[Exercito britanico]] en Belchica. O plan de von Manstein tamién contaba con un segundo ataque dimpués ta o sud, desbordando a [[linia Maginot]], impedindo asinas cualsiquier atra linia defensiva francesa mas a o sud. Iste segundo ataque haberba feito innecesaria a segunda parte d'a [[batalla de Francia]], o ''[[Fall Rot]]''. Os historiadors militars claman a iste plan ''Sichelschnitt'' u ''golpe de [[dalla]]''.
L'''[[Oberkommando der Wehrmacht]]'' no aprobó inicialment o plan d'Erich von Manstein. [[Franz Halder]] deseparó a von Manstein d'o Estato Mayor de von Rundstedt y le ninvió a l'este, ta mandar o [[XXXVIII Cuerpo d'Exercito (Alemanya)|XXXVIII Cuerpo d'Exercito]]. Sindembargo, Hitler, que pretendeba un plan mas agresivo que o plan que li heban entragato, aprobó una versión modificata d'as ideyas de von Manstein,<ref name="Lozano86"/> versión que hue ye conoixita con o nombre de ''[[Plan Manstein]]''. D'ista versión modificata, feita por Halder, no feba parte o segundo ataque ta o sud. Von Manstein, con o suyo Cuerpo d'Exercito, formato por a [[1ª División de Caballería (Alemanya)|1ª División de Caballería]] (cheneral [[Kurt Feldt]]), a [[6ª División d'Infantería (Alemanya)|6ª División d'Infantería]] (cheneral [[Arnold von Biegeleben]]), [[27ª División d'Infantería (Alemanya)|27ª División d'Infantería]] (cheneral [[Friedrich Bergmann]]) y [[46ª División d'Infantería (Alemanya)|46ª División d'Infantería]] (cheneral [[Paul von Hase]]), tenió un papel menor en a [[batalla de Francia]], en estar adhibito dimpués de prencipiar as operacions a o [[4º Exercito (Alemanya)|4º Exercito]] de [[Günther von Kluge]]. Sindembargo, estió o suyo Cuerpo d'Exercito qui fació a primera penetración ta o sud en prencipiar o ''[[Fall Rot]]'', a l'este d'[[Amiens]], estando as suyas as primeras tropas alemanas en trescruzar o [[río Sena]].<ref name="Lozano86"/> En rematar a campanya, von Manstein fue ascendito y se li concedió a [[Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro]].
Dimpués, Erich von Manstein prencipió una labor de reestruturación de tropas alemanas, ta incrementar o numero de divisions corazatas y motorizatas d'a ''[[Wehrmacht]]''.
=== Operación Barbarroya ===
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 101I-209-0086-12, Russland-Nord, Erich von Manstein, Brandenberger.jpg|right|thumb|300px|O ''[[Generalfeldmarschall]]'' Erich von Manstein con o ''[[General der Panzertruppe]]'' [[Erich Brandenberger]], o [[21 de chunio]] de [[1941]], o día anterior a prencipiar a ''[[Operación Barbarroya]]''.]]
{{Articlo principal|Operación Barbarroya}}
O [[22 de chunio]] de [[1941]], en prencipiar en o [[Frent Oriental (Segunda Guerra Mundial)|Frent Oriental]], a invasión d'a [[Unión Sovietica]], Erich von Manstein yera (dende febrero)<ref name="Lannoy-Charita"/> o chefe d'o [[LVI Cuerpo d'Exercito Panzer|LVI Cuerpo d'Exercito Motorizato]], pendendo d'o [[4º Panzergruppe]] d'[[Erich Hoepner]], en o [[Grupo d'Exercitos Norte]] de [[Wilhelm von Leeb|Wilhelm ''Ritter'' von Leeb]]. En os primers dos días de campanya, as suyas tropas dentroron mas de 170 [[km]] en territorio sovietico, prenendo una serie important de puents sobre o [[río Dvina]] y o [[río Dvinsk]]. Dimpués, en os dos siguients meses, prenió [[Demyansk]] y [[Torzhok]], a man ya d'a ciudat de [[Leningrado]]. As suyas tropas plegoron dica as puertas d'a ciudat, y se'n facioron plans ta la suya conquiesta, encara que istos plans no s'executoron pas.<ref name="Lozano87">(Lozano, 2008:87)</ref>
=== Operacions en Crimea y batalla de Sebastopol ===
{{Articlo principal|Batalla de Sebastopol}}
Cuan o [[12 de setiembre]] de [[1941]] morió o chefe de l'[[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]], o cheneral [[Eugen von Schobert|Eugen ''Ritter'' von Schobert]], en cayer o suyo avión en un campo de [[mina]]s,<ref name="Lozano87"/> se nombró a von Manstein comandant d'iste Exercito,<ref name="Lannoy-Charita"/> con a misión de conquerir a [[peninsula de Crimea]], prenendo a important [[base naval]] d'o [[Exercito Royo]] en [[Sebastopol]], en a [[Mar Negra]], y eliminando a posible amenaza d'istas tropas sovieticas en o flanco sud d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]] en o suyo abance ta l'interior de [[Rusia]].
Dimpués de crebar a resistencia sovietica, as tropas alemanas prenioron l'aria de [[Perekop]], y dimpués d'una nueva luita de 10 días, prenioron toda Crimea o [[17 de noviembre]], encara que as tropas d'a base naval de Sebastopol continoron a suya resistencia.<ref name="Lozano87"/>
L'ataque contra la base de Sebastopol prencipió o [[30 d'octubre]] de 1941, pero fue frenato por os rusos; antiparte, cuan o [[21 d'aviento]] as tropas alemanas se preparaban ta resistir l'hibierno ruso, o [[Exercito Royo]] prencipió una contraofensiva en a retraguarda alemana, que estió amás l'anuncio d'a ofensiva d'hibierno sovietica, fendo asinas muito mal a la ''[[Wehrmacht]]'' que padeixeba una ''crisis hibernal''.
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 146-1991-015-31A, Russland, Erich von Manstein.jpg|left|thumb|250px|Von Manstein en Rusia, en chunio de [[1943]].]]
Una semana dimpués, o [[26 d'aviento]] de 1941, as tropas sovieticas trescruzaron o [[estreito de Kerch]], y o [[30 d'aviento]] facioron un desembarco en a localidat de [[Theodosia]], en a retraguarda alemana. Nomás por una retirata a escape d'o [[estrito de Kerch]], que en contra d'as ordenes de von Manstein fació a [[46ª División de Infantería (Alemanya)|46ª División de Infantería]] d'o cheneral [[Hans von Sponeck]] impedió estricallar o frent de l'este de Crimea, encara que a división perdió en a retirata a mayor parte d'o suyo equipo pesato. Istos feitos facioron que von Manstein albandonase os suyos ataques a Sebastopol, ninviando as suyas tropas a l'este t'afrontar a capeza de puent sovietica. Dica abril de [[1942]], en plegar a [[primavera]], no s'estabilizó a situación.
En a [[Operación Trappenjagd]], que prencipió o [[8 de mayo]] de 1942, l'obchectivo yera forachitar as tropas rusas d'a [[peninsula de Kerch]]. Dimpués d'amagar l'ataque por o norte, o [[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]] atacó en o sud, redotando a los sovieticos, os repuis d'os cuals albandonaron a luita a traviés d'o estreito de Kerch. En a [[batalla d'a peninsula de Kerch (1942)|batalla d'a peninsula de Kerch]], que remato o [[18 de mayo]], fuoron destruitos tres exercitos sovieticos (os [[51º Exercito (Unión Sovietica)|51º]], [[44º Exercito (Unión Sovietica)|44º]] y o [[47º Exercito (Unión Sovietica)|47º]]), con 21 [[División (militar)|divisions]], 176.000 soldatos, 347 [[tanque]]s, y 3.500 [[canyón|canyons]].
Asinas, encara que con unos meses de retardo, von Manstein tornó a suya atención a la conquiesta de [[Sebastopol]], una batalla en a que a ''[[Wehrmacht]]'' emplegó os [[Canyón|canyons]] mas pesatos nunca construitos. Amás de muitos canyons pesatos d'[[artillería]], incluyindo-ie [[mortero (arma)|morteros]] de 600 mm, tamién plegó a o lugar o [[canyón Dora]], de 800 mm, un canyón sobre [[ferrocarril]]. Una tronata de fuego cayó sobre Sebastopol dende o [[7 de chunio]] de [[1942]], emplegando-se tamién a ''[[4ª Luftflotte]]'' d'a ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'', dirichita por [[Wolfram von Richthofen]], continando 5 dias os ataques antis de prencipiar l'abance de l'[[infantería]].
Ta o [[16 de chunio]] de 1942 s'heba feito una penetración en os aniellos exteriors defensivos d'a fortaleza, y o [[4 de chulio]] de 1942 cayó Sebastopol. [[Adolf Hitler]], a qui li cuacaron muito istos feitos, gritó a von Manstein, clamando-lo ''conqueridor de Sebastopol'', y l'ascendió a ''[[Generalfeldmarschall]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
=== Seche de Leningrado ===
[[Imachen:Leningrad Siege May 1942 - January 1943.png|left|thumb|250px|O frent en o [[seche de Leningrado]] dende mayo de 1942 dica chinero de 1943.]]
{{Articlo principal|Seche de Leningrado}}
Dimpués d'a conquiesta de Sebastopol, o Alto Mando alemán creyó que von Manstein yera a persona adecuata ta conquerir a ciudat de [[Leningrado]], a on a ''[[Wehrmacht]]'' heba prencipiato un seche en agüerro de 1941. Asinas, ninvioron a von Manstein, con as tropas d'o [[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]], a o [[seche de Leningrado]]<ref name="Lozano87"/> ([[Operación Nordlicht]]), que pretendeba a conquiesta d'a ciudat en un ataque o [[15 de setiembre]] de [[1942]]. [[Adolf Hitler|Hitler]] creyeba que con l'aduya d'importants cantidaz d'[[artillería]] y con o nuevo tanque ''[[Panzerkampfwagen VI Tiger|Tiger]]'' a operación meterba fin a dura esfensa d'o [[Exercito Royo]]; sindembargo, von Manstein yera mas pesimista, y creyeba que calerba combinar iste ataque con un ataque contra Leningrado dende o norte, por as tropas [[Finlandia|finlandesas]].
O [[27 d'agosto]] de [[1942]] as tropas sovieticas facioron un ataque preventivo contra o [[18º Exercito (Alemanya)|18º Exercito alemán]] de [[Georg Lindemann]] en una dentrada alemana en o frent a l'ueste d'o [[laco Ladoga]]. Iste ataque fació que von Manstein dividiese as suyas tropas, ta evitar una redota alemana. Prencipiaron asinas una serie de duras batallas, en as que as tropas mas reducitas de von Manstein, con mayor capacidat de movimientos, contuvieron a o [[Exercito Royo]], que perdió arredol de 60.000 hombres en os suyos ataques. Sindembargo, istas luitas tenioron como consecuencia que no fuese posible un ataque decisivo a la ciudat de Leningrado, continando asinas o seche dica l'hibierno de [[1943]].
=== Batalla de Stalingrado ===
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 146-1995-041-23A, Ostfront, Adolf Hitler, Erich v. Manstein.jpg|right|thumb|325px|O [[17 de febrero]] de [[1943]], con importants midas de seguridat, [[Adolf Hitler|Hitler]] vesita o Cuartel Cheneral d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]] en [[Ucraína]]. En a imachen, von Manstein recibe a Hitler en un chicot aeropuerto militar, en presencia de [[Hans Baur]] y d'o ''[[Generalfeldmarschall]]'' d'a ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' [[Wolfram von Richthofen]].]]
{{Articlo principal|Batalla de Stalingrado}}
O [[21 de noviembre]] de 1942, mientres a [[batalla de Stalingrado]], Hitler nombró a von Manstein chefe d'o nuevo [[Grupo d'Exercitos d'o Don]] (''Heeresgruppe Don''),<ref name="Lozano87"/> formato por un conchunto sin de cohesión de soldatos y maquinaria fatigatos, y li ordenó organizar a ''[[Operación Wintergewitter]]'' (tormenta d'hibierno), ta que o [[4º Exercito Panzer]] de [[Hermann Hoth]] y bellas tropas [[Rumanía|rumanas]] auxiliars mirasen de salvar a o [[6º Exercito (Alemania)|6º Exercito alemán]] de [[Friedrich Paulus]] cerclato en [[Stalingrado]]. ''Wintergewitter'', que prencipió o [[12 d'aviento]], tenió exito en os suyos inicios y von Manstein plegó con 3 Divisions panzer y con l'aduya d'unidaz d'o [[57º Cuerpo Panzer]] (con a [[23ª División d'Infantería Motorizata (Alemanya)|23ª División d'Infantería Motorizata]], a [[6ª División Panzer]] y a [[17ª División Panzer]]) a una [[distancia]] de 30 millas (arredol de 50 [[km]]) de [[Stalingrado]]<ref name="Lozano87"/> o [[20 d'aviento]]. Sindembargo, trobó una muit fuerte resistencia rusa, que bloqueyó o suyo abance, en [[Aksay]]; antiparte, tropas d'o [[Exercito Royo]] amenazaban a suya retraguarda. Asinas, von Manstein recomendó a Paulus que faciese un ataque albandonando a ciudat cerclata, encara que Hitler heba prohibito ista maniobra. Erich von Manstein no s'atrevió a dar ista orden, porque formalment Paulus teneba un ran superior. Sindembargo, Paulus no ordenó l'ataque d'as suyas tropas.<ref name="Lozano87"/><ref name="Lozano88">(Lozano, 2008:88)</ref>
A ''[[Operación Saturn]]'', una ofensiva masiva d'o [[Exercito Royo]] en o sector sud d'o frent, dirichita a la conquiesta de [[Rostov]], cerclando asinas a o [[Grupo d'Exercitos A]] alemán que se retiraba dende o [[Caucaso]], obligó a von Manstein a dividir as suyas tropas ta aduyar a o Grupo d'Exercitos A en a suya retirata enta [[Ucraína]], evitando asinas que s'enronase tot o frent sud alemán. O ataque ruso tamién impedió que o [[XXXXVIII Cuerpo d'Exercito Panzer]] (con a [[33ª División d'Infantería (Alemanya)|33ª División d'Infantería]], a [[3ª División de Campanya d'a Luftwaffe]] y a [[11ª División Panzer]]), mandata por o cheneral [[Otto von Knobelsdorff]], marchase enta o norte ta enlazar con o [[LVII Cuerpo d'Exercito Panzer]] como yera previsto. Por contra, o XXXXVIII Cuerpo d'Exercito Panzer organizó una linia defensiva en o [[río Chir]], refusando os succesivos ataques rusos, y o cheneral [[Hermann Balck]] emplegó a 11ª División Panzer ta contraatacar os salients rusos. Sindembargo, con as tropas [[Rumanía|rumanas]], [[italia]]nas y [[Hongría|hongaras]] redotatas en o flanco alemán, o XXXXVIII Cuerpo d'Exercito Panzer fue obligato a retirar-se. Asinas, en estar o suyo flanco norte expuesto por a perdua d'as posicions en o [[río Don]], o [[4º Exercito Panzer]] fue obligato tamién de retirar-se, albandonando asinas a o [[6º Exercito (Alemanya)|6º Exercito alemán]] de [[Friedrich Paulus]] a la suya suerte, cerclato por o [[Exercito Royo]] en Stalingrado.
=== Operacions en Khárkiv ===
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 101I-705-0262-06, Ukraine, von Manstein und Speidel.jpg|left|thumb|300px|[[Ucraína]], setiembre de [[1943]]: o ''[[Generalfeldmarschall]]'' Erich von Manstein con o cheneral [[Hans Speidel]], que partecipó en a ''[[Operación Walkyria]]'' y estió dimpués d'a guerra chefe d'as tropas d'a [[OTAN]].]]
{{Articlo principal|Tercera Batalla de Khárkiv}}
En primerías de febrero, as tropas alemanas prencipioron o suyo reagrupamiento. O [[Grupo d'Exercitos d'o Don]] de von Manstein se combinó con o [[Grupo d'Exercitos B]] ta convertir-se en o nuevo [[Grupo d'Exercitos Sud]] (''Heeresgruppe Süd''), que mandaba Erich von Manstein. O [[21 de febrero]] de [[1943]], iste nuevo Grupo d'Exercitos prencipió una contraofensiva contra o flanco d'o [[Exercito Royo]], aprofitando a dilatación d'as suyas linias de comunicación. L'ataque tenió exito; as tropas de von Manstein enantoron a escape, cerclando unidaz sovieticas abanzatas y obligando a l'[[Exercito Royo]] a meter-se a la defensiva. Arredol d'o [[2 de marzo]], as unidaz abanzatas d'o [[4º Exercito Panzer]] de [[Hermann Hoth]] contactoron con as unidaz de Kempf, aislando asinas a gran parte d'o [[Frent d'o Sud-ueste]] d'o [[Exercito Royo]], y ta o [[9 de marzo]], a ''[[Wehrmacht]]'' heba redotato con muitas perduas a os sovieticos en [[Krasnograd]] y [[Barvenkovo]].
Von Manstein continó con o suyo ataque, estando en capeza o [[2º Cuerpo d'Exercito Panzer SS]] de [[Paul Hausser]], reconquerindo [[Khárkiv]] o [[14 de marzo]], dimpués d'una sangrosa luita en as carreras d'a ciudat, en a clamata [[Tercera Batalla de Khárkiv]]. Por ista batalla, von Manstein recibió as [[Cruz de Caballer d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico|Fuellas de Caixico]] ta la suya [[Cruz de Caballer d'a Cruz de Fierro]]. O 2º Cuerpo Panzer SS conquirió [[Belgorod]] o [[21 de marzo]]. Von Manstein proposó una acción ofensiva audaz ta o verano, un "golpe de revés", ta flanqueyar a o [[Exercito Royo]] en a [[Mar d'Azov]] en [[Rostov d'o Don]], pero [[Adolf Hitler|Hitler]] decidió adoptar a ''[[Operación Zitadelle]]'' (una operación militar mas convencional) ta estricallar o salient de [[Kursk]].
=== Operación Zitadelle ===
[[Imachen:Kursk south.svg|right|thumb|325px|Mapa de l'abance d'as tropas de von Manstein en a [[batalla de Kursk]].]]
{{Articlo principal||Operación Zitadelle|Batalla de Kursk}}
Mientres a ''[[Operación Zitadelle]]'' en chulio de [[1943]], von Manstein mandaba a pinza sud de l'abance alemán, y encara que tenió muitas baixas, as suyas tropas logroron a mayor parte d'os suyos obchectivos inicials, fendo a las tropas sovieticas mas baixas que as perduas propias. En as suyas ''Memorias'', o mariscal [[Georgi Zhukov]], qui mandaba as tropas d'o [[Exercito Royo]] en a [[batalla de Kursk]], elochió a von Manstein. Sindembargo, por o fracaso cuasi completo d'a pinza norte de l'ataque alemán, que mandaban [[Günther von Kluge]] y [[Walther Model]], por a carencia cronica d'apoyos d'[[infantería]] en a ''[[Wehrmacht]]'' y por no tener una reserva operacional, y tamién por a ''[[Operación Husky]]'' (a invasión d'a isla de [[Sicilia]] por os [[Aliau (Segunda Guerra Mundial)|Aliau]]), Hitler suspendió a continación d'a ofensiva. Von Manstein protestó, decindo que a victoria en a ''Operación Zitadelle'' yera muit amanata, que as suyas tropas teneban a superioridat local y que con una mica mas d'esfuerzo, crebaría a esfensa sovietica antis que os rusos podesen clamar a la luita a las suyas reservas. Sindembargo, dezaga d'o fracaso de Zitadelle, os sovieticos prencipioron un contraataque masivo contra as esgotatas tropas alemanas, con a cual cosa cal contar con que sí que teneban ixas reservas que Manstein negaba.
Una victoria alemana, en o sentito d'estricallar a las tropas sovieticas arredolatas, requeriba tanto rematar l'embolique d'istas tropas (ye decir, a unión d'as pinzas norte y sud d'o ataque alemán) y tamién a capacidat de mantener iste cerclo o tiempo necesario ta redotar a las tropas cerclatas. Mesmo si o primer obchectivo s'hese lograto, no necesariament s'hese lograto o segundo obchectivo. As tropas alemanas, dimpués d'a redota en a [[batalla de Stalingrado]], no tenioron nunca a capacidat d'obligar a o [[Exercito Royo]] a retiradas importants, excepto en chicotas retiradas temporals, como en Khárkiv. Y dimpués d'a cancelación d'a ofensiva alemana en a [[batalla de Kursk]], as tropas sovieticas teneban a fuerza suficient ta prencipiar contraataques en ixe mesmo inte.
=== Campanya d'o Dnieper ===
[[Imachen:Переправа действующих частей Красной Армии через реку Днепр.jpg|right|thumb|300px|Tropas d'o [[Exercito Royo]] trescruzando o [[río Dnieper]] mientres a [[Batalla d'o Dnieper]].]]
{{Articlo principal|Batalla d'o Dnieper}}
En setiembre de 1943, Erich von Manstein retiró as suyas tropas a la marguin ueste d'o [[río Dnieper]]. Dende octubre dica meyatos de chinero de [[1944]], von Manstein estabilizó a situación en o Frent Sud. Sindembargo, as tropas sovieticas creyoron una dentrata en o sector de [[Kiev]], y teneban muit amanata a important ciudat de [[Zhitomir]]. Os alemans facioron asinas una contraofensiva, con a [[1ª División SS Leibstandarte Adolf Hitler]] y a [[2ª División SS Das Reich]], chunto con os [[1º Exercito Panzer|1º]], [[7º Exercito Panzer|7º]], [[19º Exercito Panzer|19º]] y [[25º Exercito Panzer|25º]] Exercitos Panzer, amás d'a [[68ª División d'Infantería (Alemanya)|68ª División d'Infantería]] (que feba parte d'o [[4º Exercito Panzer]]), rodeyando o flanco d'as tropas rusas que yeran debant de Zhitomir. Os alemans, dirichitos por o cheneral [[Hermann Balck]], redotaron a los rusos en luitas en Brussilov, Radomyshl y Meleni. Balck y o suyo Chefe d'Estato Mayor pretendeban atacar a base d'a dentrada sovietica y s'endrezoron enta [[Kiev]], pero o cheneral Raus fació un abance mas prudent. A finals de chinero de 1944, una nueva ofensiva sovietica fació que von Manstein se retirase mas luent ta l'ueste. A meyatos de febrero de 1944, desobedeció a orden de Hitler y ordenó a lo [[XI Cuerpo d'Exercito (Alemanya)|XI]] y a lo [[XXXXII Cuerpo d'Exercito (Alemanya)|XXXXII]] Cuerpos d'Exercito (compuestos por 6 divisions con 56.000 soldatos) d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]] retirar-se d'a dita ''[[Bolsa de Korsun]]'' os días [[16 de febrero|16]]-[[17 de febrero]]. Dimpués, Hitler aceptó ista acción, ordenando a retirada d'istas tropas cuan ya s'heba feito con anterioridat en aplicación d'as órdens de von Manstein.
== Dimisión ==
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 101I-022-2927-26, Russland, Generäle Hoth und v. Manstein.jpg|250px|left|thumb|Os chenerals Erich von Manstein y [[Hermann Hoth]] o [[21 de chunio]] de [[1943]] mientres a ''[[Operación Zitadelle]]''.]]
Von Manstein continó as suyas descusions con [[Adolf Hitler]] sobre a estratechia a seguir en o [[Frent Oriental (Segunda Guerra Mundial)|Frent Oriental]]. Von Manstein pretendeba una esfensa elastica, de tipo móbil. Yera preparato ta ceder territorios a los abances sovieticos, fendo asinas que istos estirasen as suyas linias de comunicación u fendo debilitar a suya fuerza con abances masiato rapidos ta permitir que se lis faciesen ataques en os suyos flancos debilitatos ta encerclar-los y destruir-los. Hitler, sindembargo, no yera d'alcuerdo con as opinions de von Manstein y continaba en a suya idea d'esfensa estatica d'o frent, sin denguna retirada. Con istos frecuents choques, von Manstein demanó publicament a Hitler que albandonase o control d'o frent y deixase actuar a los profesionals, prencipiando por a creyación d'o cargo de Comandant en Cabo d'o Frent Oriental (''Oberbefehlshaber Ost'').<ref name="Lozano461"/> Hitler, sindembargo, refusó ista ideya muitas vegadas, ya que temeba que ista cesión debilitase a base d'o suyo propio poder politico en o [[Tercer Reich]].
As opinions de von Manstein tamién prevocoron o temor de bellunas d'as personalidaz mas importants d'o [[Tercer Reich]], como [[Hermann Göring]] u como o chefe d'as ''[[Schutzstaffel]]'', [[Heinrich Himmler]], amás d'o propio Hitler, que no yera preparato ta ceder denguno d'os suyos poders. Himmler prencipió a cuestionar a [[leyaltat]] de von Manstein ubiertament, en insistindo en que yera un redotista inadecuato ta mandar as tropas en o frent. As frecuents discusions con von Manstein, amás d'as insinuacions de Himmler, facioron que Hitler relevase a von Manstein d'o suyo mando en marzo de 1944.<ref name="Lozano460">(Lozano, 2008:460)</ref> O [[2 d'abril]] de 1944, Hitler nombró a [[Walther Model]], uno d'os suyos fervients partidarios en a ''[[Wehrmacht]]'', como nuevo Comandant en Cabo d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]]. Sindembargo, von Manstein recibió as Espadas ta la suya Cruz de Caballer,<ref name="Lozano460"/> a tercera honor militar alemana mas alta.
Dimpués d'estar forachitato d'os suyos cargos militars, von Manstein dentró en un clinica oftalmolochica en [[Breslau]] ta recibir cura medica d'os suyos problemas en os [[uello]]s prevocatos por o clima extremadament fredo d'a Unión Sovietica, fació a suya recuperación amán d'a ciudat de [[Dresde]] y dimpués albandonó a ''[[Wehrmacht]]''. Encara que no prenió parte activa en o complot contra Hitler en chulio de 1944 (l'[[atentato d'o 20 de chulio de 1944]]), [[Henning von Tresckow]] y atros conchuratos heban contactato con von Manstein en 1943.<ref name="Lozano461">(Lozano, 2008:461)</ref> Encara que von Manstein pensaba que o cambio politico d'a deposición de Hitler d'a cancellería yera necesario, refusó unir-se a la conspiración porque encara se consideraba vinculato por o suyo deber y o suyo churamento. Asinas, refusó os contactos con a declaración de que "Preussische Feldmarschälle meutern nicht" ("os mariscals de campo prusianos no se sublevan"). Tamién temeba que a la sublevación la continase una [[guerra civil]] en meyo d'a [[Segunda Guerra Mundial]].<ref name="Lozano461"/> En o suyo chudicio, afirmó:<ref name="Lozano461"/>
{{Cita|Dengún comandant militar puet esperar que os suyos soldatos arriesguen a suya vida por a victoria y dimpués precipitar a redota por una decisión personal.}}
Sindembargo, encara que no s'adhibió a los conspiradors, tampoco no los denunció. A finals de chinero de 1945, von Manstein recullió a suya familia d'a suya casa en [[Liegnitz]], en [[Silesia]], amenazata por l'abance d'o [[Exercito Royo]], y se dirichió a la parte occidental d'o [[Tercer Reich]],<ref name="Lozano461"/> rematando con a suya rendición a o mariscal de campo britanico [[Bernard Law Montgomery]] en mayo de 1945,<ref name="Lannoy-Charita"/><ref name="Lozano461"/> estando preso por tropas d'o [[Exercito britanico]] o [[23 d'agosto]] de [[1945]].
== Posguerra ==
=== O suyo chudicio ===
Mientres os [[Chudicios de Nuremberg]] en [[1946]], von Manstein fue clamato como testimonio d'a esfensa d'os acusatos. Dimpués fue internato en un campo britanico ta [[Presonero de guerra|presoners de guerra]],<ref name="Lozano461"/> o "Special Camp 11" en [[Bridgend]]. Dimpués, por presions d'os sovieticos, que pretendeban a suya extradición ta o suyo chudicio en a [[Unión Sovietica]], os britanicos aceptoron as acusacions sovieticas y ubrieron un chudicio por [[crimens de guerra]] contra Erich von Manstein en [[Hamburgo]] en agosto de [[1949]]. En parte debito a las demandas sovieticas en o clima de [[Guerra Fría]] y en parte por o respeto por as suyas cualidaz militars, muitos altos cargos britanicos, como o mariscal de campo [[Bernard Law Montgomery]] u l'historiador militar [[Basil Liddell Hart]], facioron chestions ta contribuir con diners a la suya esfensa, con l'aprobación de [[Winston Churchill]], que pensaba que o chudicio no yera mas que un paso mas d'o nuevo Gubierno britanico d'o ''[[Labour Party]]'' de [[Clement Attlee]] t'apaciguar a la [[Unión Sovietica]].
En o chudicio, a esfensa de von Manstein, conducita por l'advogato britanico [[Reginald Thomas Paget]], argumentó que Manstein no yera conscient d'o [[chenocidio]] que s'heba feito en os territorios baixo o suyo control. Tamién s'argumentó que con Manstein no fació cumplir a dita ''[[Orden d'os Comisarios]]'' d'[[Adolf Hitler]] d'o [[6 de chunio]] de [[1941]] que demandaba a execución immediata d'os [[Comisario politico|comisarios politicos]] d'o [[Exercito Royo]] feitos presoners en as operacions militars d'a ''[[Wehrmacht]]''. Seguntes o suyo propio testimonio en as actas d'os [[Chudicios de Nuremberg]] (volumen 20, pachinas 608-609, d'o [[10 d'agosto]] de [[1946]])<ref>[https://web.archive.org/web/20100814150504/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/imt/proc/08-10-46.htm Actas d'os Chudicios de Nuremberg d'o 10 d'agosto de 1946].</ref> heba recibito istas órdens, pero refusó de cumplir-las. Tamién afirmó que o suyo superior en ixas envueltas, o mariscal de campo [[Wilhelm von Leeb|Wilhelm ''Ritter'' von Leeb]], heba tolerato y aprobato tacitament ista opción de von Manstein, y tamién demandó que en a practica no se cumplise ixa orden de Hitler.
Sindembargo, von Manstein realment publicó una orden o [[20 de noviembre]] de [[1941]], a suya versión d'a infame "Orden de [[Walther von Reichenau|Reichenau]]",<ref>[https://web.archive.org/web/20050206192949/http://ns-archiv.de/krieg/untermenschen/reichenau.shtml A Orden de Walther von Reichenau].</ref> que comparaba "partisans" y "chudieus" y demandaba midas draconianas contra éls. Hitler elochió a "Orden de Reichenau" como eixemplar y animó a d'atros chenerals a dictar órdens similars. Von Manstein yera entre a minoría que voluntariament publicó ixas órdens. Deciba que:<ref name="Actas">[https://web.archive.org/web/20100814150504/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/imt/proc/08-10-46.htm Actas d'os Chudicios de Nuremberg, Vol. 20, 8 d'octubre de 1946, pachinas 639–645].</ref>
{{Cita|Ista luita no se fa nomás contra as Fuerzas Armatas sovieticas en a forma establita seguntes as normas europeas d'a guerra. Tamién dezaga d'o frent contina a luita. Partisans francotiradors vestitos como civils atacan a soldatos aislatos y a chicotas unidaz militars y miran d'interrumpir os nuestros suministros con o sabotache con minas y maquinas infernals. En a retraguarda os bolcheviques continan tenendo a la población liberata d'o bolchevismo en un estado de malestar por meyo d'o emplego d'o terror, saboteyando asinas a pacificación politica y economica d'o país. As collitas y fabricas son destruitas y asinas particularment a población d'as ciudaz pasa fambre.<br />O pueblo chudieu ye o intermediario entre l'enemigo en a retraguarda y os repuis d'o [[Exercito Royo]] y os chefes royos que continan a luita. Mas encara que en Europa, os chudieus tienen todas as posicions prencipals de mando politico y administrativo, o comercio y l'artesanía y son asinas a celula ta cualsiquier malestar y ta una posible sublevación. O sistema chudieu-bolchevique ha d'estar borrato de raso y nunca mas s'ha de permitir que invada o nuestro espacio vital europeu.<br />O soldato alemán tiene asinas no nomás o quefer d'esclafar o potencial militar d'iste sistema. Ye tamién o portador d'un concepto racial y como o vengador de todas as crueldaz comesas contra él y contra o pueblo alemán.<br />...<br />Y o soldato tien que veyer a necesidat d'un duro castigo ta o pueblo chudieu, que ye o portador espritual d'o terror bolchebique. Isto tamién cal ta tallar de radiz todas as sublevacions, que a sobén son planificatas por os chudieus.}}
[[Imachen:Bundesarchiv Bild 101I-022-2927-30, Russland, Generalfeldmarschall v. Manstein.jpg|275px|right|thumb|O mariscal de campo Erich von Manstein en [[1943]] mientres a ''[[Operación Zitadelle]]''.]]
A orden tamién deciba que<ref name="Actas"/> ''a situación d'os alimentos en casa fa esencial que as tropas haberban en o posible de vivir d'os recursos d'a tierra conquiesta y que amás a mayor parte posible d'os recursos s'haberban de meter a disposición d'a patria. En particular, en as ciudaz enemigas, una gran parte d'a suya población habrá de pasar fambre''. Ista estió tamién una d'as acusacions contra Erich von Manstein en o suyo chudicio en Hamburgo: no nomás neglichencia en a conducta con os civils, sino que tamién explotación d'os países conquiestos nomás que ta favoreixer "a la patria", que yera considerato ilegal seguntes as [[leis d'a guerra]] vichents en ixas envueltas.
A orden continaba decindo que<ref name="Actas"/> ''se prendran mesuras severas contra l'acción arbitraria y por intrés propio, contra o salvachismo y contra a indisciplina, contra cualsiquier violación d'a honor d'o soldato'' y que ''cal fer desichencia d'o respeto ta las costumbres relichiosas, en particular ixas d'os [[tartaros de Crimea|tartaros]] musulmans''. A evidencia procesal d'ista orden se presentó en primer lugar por l'acusador [[Telford Taylor]] o [[10 d'agosto]] de [[1946]], en Nuremberg. Von Manstein reconoixió que heba sinyato ista orden o [[20 de noviembre]] de [[1941]], pero deciba que no la recordaba. Ista orden estió a pieza principal d'as evidencias inculpatorias en o suyo chudicio en Hamburgo.
Erich von Manstein temién heba chustificato as mesuras contra os chudieus:<ref name="Lozano461"/>
{{Cita|(Cal prener)... mesuras drasticas contra os chudieus.}}
Von Manstein, uno d'os chenerals de mas alto ran en a ''Wehrmacht'', proclamaba a suya ignorancia d'o que pasaba en os campos de concentración d'o Tercer Reich. En os Chudicios de Nuremberg, li preguntoron: ''"Vusté en ixe inte sapeba bella cosa d'as condicions en os campos de concentración?"''. Y contestó que ''"No. Ascuité tan poca cosa d'ixo como o pueblo alemán, u ye fácil que mesmo menos encara, porque cuan se luita a 1.000 kilometros de distancia d'Alemanya, ye natural que no se sepa d'ixas cosas. Yo sabeba d'antis d'a guerra que bi heban dos campos de concentración, [[Oranienburg]] y [[Dachau]], y un oficial qui bi heba estato invitato por as ''SS'' a vesitar ixe campo m'heba dito que yera nomás que una tipica colección de criminals, amás de bellos presos politicos a qui, seguntes él heba visto, s'els tractaba con severidat pero con corrección."''<ref>[https://web.archive.org/web/20100814150504/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/imt/proc/08-10-46.htm Actas d'os Chudicios de Nuremberg d'o 8 d'octubre de 1946].</ref>
L'aduyant de campo de von Manstein, Alexander Stahlberg, recordó a siguiente charrata cuan fue entrevistato por Bryan Mark Rigg (l'autor de ''Hitler’s Jewish Soldiers'') 50 anyadas dimpués d'a guerra: Stahlberg preguntó a von Manstein sobre o gran numero de chudieus asasinatos, y von Manstein li miró fixament con os uellos. ''"Busté realment creye ixo?"'', li dició o mariscal de campo. Stahlberg li responió que él l'heba feito. ''"Bien, sí, ixo pasó en realidat"'', li dició von Manstein, ''"éls yeran nomás chudieus"''.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090226180007/http://www.dallasobserver.com/issues/2004-02-26/news/feature.html ''Dallas Observer'' d'o 26 de febrero de 2004].</ref>
Encara que l'advogato Paget consiguió que von Manstein fuese absuelto de muitos d'os 17 cargos de l'acusación, fue declarato culpable de 2 cargos y responsable d'atros 7, prencipalment d'o emplego d'a tactica de [[tierra cremata]] y de no protecher a la población civil, estando condenato o [[19 d'aviento]] de [[1949]] a 18 anyos de [[presón]].<ref name="Lozano462">(Lozano, 2008:462)</ref> Sindembargo, i habió protestas d'os amigos y partidarios de von Manstein y en zaguerías a suya condena fue reducita a 12 anyos.<ref name="Lozano462"/> Sindembargo, fue liberato por motivos medicos o [[6 de mayo]] de [[1953]], y adedicó o suyo tiempo a redactar as suyas ''Memorias'', clamatas ''Victorias Frustratas'', que publicó en [[1955]].<ref name="Lozano462"/>
=== Asesor d'o nuevo Exercito alemán ===
Dende [[1956]], Erich von Manstein se convertió en asesor y conseller d'a ''[[Bundeswehr]]'', o nuevo [[Exercito alemán]], con o [[Lista de cancellers d'Alemanya|canceller]] [[Konrad Adenauer]].<ref name="Lozano462"/>
Erich von Manstein fue clamato por o [[Lista de cancellers d'Alemanya|canceller]] de l'[[Alemanya Occidental]] [[Konrad Adenauer]], y sirvió como o suyo consultor en temas d'esfensa, presidindo un subcomité militar t'aconsellar a o [[Parlamento d'Alemanya]] sobre a organización militar y a doctrina ta o nuevo [[Exercito alemán]], a ''[[Bundeswehr]]'',<ref name="Lozano462"/> y a suya incorporación a la [[OTAN]].
Dimpués se tresladó con a suya familia a [[Bavera]]. As suyas memorias de guerra, titulatas ''Verlorene Siege'' (''Bitorias perditas''), se publicoron en Alemanya en [[1955]], estando traducitas a l'anglés en [[1958]]. En ista obra, Erich von Manstein presentaba a suya tesi de que si os chenerals alemans hesen estato os responsables d'a estratechia militar de guerra en cuentas d'estar-lo [[Adolf Hitler|Hitler]], se poderba haber ganato a guerra en o [[Frent Oriental (Segunda Guerra Mundial)|Frent Oriental]].
Como nunca no heba estato miembro d'o ''[[Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]]'' d'[[Adolf Hitler]] en o [[Tercer Reich]], von Manstein no tenió pas dengún problema en a nueva [[Alemanya Occidental]], a diferencia de belluns d'os militars mas amanatos a Hitler mientres o Tercer Reich. Por a suya [[influencia politica|influencia]], en os primers intes d'a existencia d'a ''[[Bundeswehr]]'', Erich von Manstein estió considerato como o Cabo d'Estato Mayor oficioso d'iste organismo. Encara dimpués, a las suyas fiestas de cabo d'anyo asistiban con regularidat delegacions oficials d'a ''Bundeswehr'' y d'a [[OTAN]], encapezatas por liders como o cheneral [[Hans Speidel]], qui estió o Comandant en Cabo d'as tropas de tierra d'a OTAN en [[Europa Central]] dende [[1957]] dica [[1963]]. No estió o mismo caso con mariscals de campo consideratos pro-nazis como [[Erhard Milch|Milch]], [[Ferdinand Schörner|Schörner]], [[Georg von Küchler|von Küchler]] u atros, qui fuoron desatesos y oblidatos dimpués d'a guerra.
=== A suya muerte ===
O mariscal Erich von Manstein morió en a localidat d'[[Irschenhausen]] ([[Bavera]], [[Alemanya]]) o [[10 de chunio]] de [[1973]],<ref name="Lannoy-Charita"/> encara que atros autors dicen que morió l'[[11 de chunio]].<ref name="Lozano462"/> Fue apedacato con honors militars. A suya necrolochica en o diario ''[[The Thimes]]'' o [[13 de chunio]] de 1973 deciba que "a suya influencia proveniba d'a suya capacidat mental y d'a profundidat d'as suyas conoixencias millor que no pas por chenerar una corrient magnetica entre as suyas tropas u por una personalidat poderosa".
== Fuella de servicios ==
* [[1906]]: Aspirant.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* Chinero de [[1907]]: [[Tenient]].
* [[1918]]: ''[[Hauptmann]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[1 d'aviento]] de [[1933]]: ''[[Oberst]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[1 d'octubre]] de [[1936]]: ''[[Generalmajor]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[1 d'abril]] de [[1938]]: ''[[Generalleutnant]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[1 de chunio]] de [[1940]]: ''[[General der Infanterie]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[7 de marzo]] de [[1942]]: ''[[Generaloberst]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[1 de chulio]] de [[1942]]: ''[[Generalfeldmarschall]]''.<ref name="Lannoy-Charita"/>
== Condecoracions ==
* [[19 de chulio]] de [[1940]]: [[Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro]].<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[14 de marzo]] de [[1943]]: [[Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico|Fuellas de Caixico]] (numero 209).<ref name="Lannoy-Charita"/>
* [[30 de marzo]] de [[1944]]: [[Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico y Espadas|Espadas]] (numero 59).<ref name="Lannoy-Charita"/>
== Bibliografía consultata ==
* {{es}} Lozano, Álvaro: ''Kursk, 1943. La batalla decisiva''. Editorial Alabar, [[Sant Andreu de Llavaneres]], 1ª edición, febrero de [[2008]]. {{ISBN|978-84-96829-60-2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Erich von Manstein}}
* {{de}} [https://web.archive.org/web/20090220032323/http://lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/MansteinEv.htm ''Erich von Manstein''] en a pachina web ''[[Lexicon der Wehrmacht]]''.
<center>
{{start box}}
{{succession box
| predecesor = ???
| títol = Comandant en Cabo d'a [[18ª División d'Infantería (Alemanya)|18ª División d'Infantería]]
| periodo = [[4 de febrero]] de [[1938]]<ref name="Lozano86"/> - [[18 d'agosto]] de [[1939]]
| succesor = ''[[Generalleutnant]]'' [[Friedrich-Karl Cranz]]<ref name="Lexicon18">{{de}} [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Infanteriedivisionen/18ID.htm ''18. Infanteriedivision''] en a pachina web ''Lexicon der Wehrmacht''.</ref>
}}
{{succession box
| predecesor = Nueva creyación
| títol = Comandant en Cabo d'o [[XXXVIII Cuerpo d'Exercito (Alemanya)|XXXVIII Cuerpo d'Exercito]]
| periodo = [[1 de febrero]] de [[1940]]<ref name="Lexicon38">{{de}} [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Korps/XXXVIIIKorps.htm ''XXXVIII. Armeekorps (38.)''] en a pachina web ''Lexicon der Wehrmacht''.</ref> - [[21 de noviembre]] de [[1942]]<ref name="Lexicon38"/>
| succesor = ''[[General der Infanterie]]'' [[Friedrich-Wilhelm von Chappuis]]<ref name="Lexicon38"/>
}}
{{succession box
| predecesor = ''[[Generaloberst]]'' [[Eugen von Schobert|Eugen ''Ritter'' von Schobert]]<ref name="Lexicon11"/>
| títol = Comandant en Cabo d'o [[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]]
| periodo = [[12 de setiembre]] de [[1941]]<ref name="Lexicon11">{{de}} [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Armeen/11Armee.htm ''11. Armee''] en a pachina web ''Lexicon der Wehrmacht''.</ref> - [[21 de noviembre]] de [[1942]]
| succesor = [[Grupo d'Exercitos d'o Don]]
}}
{{succession box
| predecesor = [[11º Exercito (Alemanya)|11º Exercito]]
| títol = Comandant en Cabo d'o [[Grupo d'Exercitos d'o Don]]
| periodo = [[21 de noviembre]] de [[1942]] - [[12 de febrero]] de [[1943]]
| succesor = [[Grupo d'Exercitos Sud]]
}}
{{succession box
| predecesor = [[Grupo d'Exercitos d'o Don]]
| títol = Comandant en Cabo d'o [[Grupo d'Exercitos Sud]]
| periodo = [[12 de febrero]] de [[1943]]<ref name="LexiconSur">{{de}} [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Heeresgruppen/HeeresgruppeSud.htm ''Heeresgruppe Süd''] en a pachina web ''Lexicon der Wehrmacht''.</ref>- [[31 de marzo]] de [[1944]]<ref name="LexiconSur"/>
| succesor = ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Walter Model]]<ref name="LexiconSur"/>
}}
{{end box}}
</center>
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
{{Mariscals d'o Tercer Reich}}
{{Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico y Espatas}}
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Manstein, Erich}}
[[Categoría:Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico y Espadas]]
[[Categoría:Mariscals de campo d'Alemanya]]
[[Categoría:Militars d'Alemanya d'a Primera Guerra Mundial]]
[[Categoría:Militars d'Alemanya d'a Segunda Guerra Mundial]]
[[Categoría:Muertos en Bavera]]
[[Categoría:Naixius de Berlín]]
[[Categoría:1887 (naixencias)]]
[[Categoría:1973 (muertes)]]
1g98tmjucgizl6bmky74k4ysdddir5w
Ska
0
38485
2478598
2427839
2026-09-27T02:09:42Z
RenatoGar
80073
2478598
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de chenero musical
|chenero = Ska
|color = green
|orichen musical = [[Mento]], [[Calipso (musica)|Calipso]], [[Rhythm & blues]], [[jazz]]
|orichen cultural = Fins d'[[Anyos 1950|os 50]] en [[Kingston]] ([[Chamaica]])
|estrumentos = [[instrumentos de viento-metal]], [[instrumentos de percusión]], [[contrabaixo]], [[guitarra]], [[baixo]], [[organo Hammond]], [[Teclado electronico|Teclado]]
|popularidat = Alta en Chamaica y en [[Gran Bretanya]] dende [[anyos 1960|os 60]], alta en tot o mundo dende os anyos [[Anyos 1980|80]].
|sozcheners = [[rocksteady]], [[reggae]], [[dub]], [[dancehall]]
|fusions = [[ska-punk]], [[jungle]], [[ragga]]
|enlazes = [[:Categoría:Ska]]
}}
O '''ska''' ye un chenero musical orichinato a la fin d'os [[anyos 1950]] y popularizato mientres a primera metat d'os [[anyos 1960]] que deriva prencipalment d'a fusión d'a musica negra americana d'a epoca con ritmos populars propiament caribenyos, estando lo precursor dreito d'o [[rocksteady]] y dimpués d'o [[reggae]].<ref name="Britannica">[http://www.search.eb.com/eb/article-9118222 http://www.search.eb.com/eb/article-9118222 Ska en Encyclopædia Britannica, Hussey Dermot]</ref> En estar un chenero particularment apto ta fusions ha estau encorporato, a traviés de diferents variants, a muitos lenguaches musicals. Estió muit asociato a los ''[[Rude Boy]]'' y a la independencia de Chamaica d'o Reino Uniu, encara que se fació popular en tot o mundo dende mui poco tiempo dimpués d'o suyo naiximiento.
== Historia ==
=== Os oríchens ===
O ska naixe en [[Kingston (Chamaica)|Kingston]], a capital de Chamaica, a la fin d'a decada de 1950, en un inte en que a población prencipia a tresladar-se dende o [[medio rural]] a l'[[medio urbán|urbán]]. En as ciudaz os habitants se reuniban en plazas a on que as [[sound system]]s amostraban as zagueras novedaz musicals [[Estaus Unius|estausunidenses]] de [[jazz]], [[soul]] y, mas que mas, rhythm & blues. A lo prencipio yeran furgonetas con un rudioso y primitivo equipo de sonito. As dos prencipals fuoron ''[[Trojan]]'' de [[Duke Reid]] y ''[[Sir Coxsone Downbeat]]'', de [[Coxsone Dodd|Clement «Coxsone» Dodd]], a los que dimpués s'unirba [[Prince Buster|Cecil Bustamante]], conoixito como ''Prince Buster''. As ''sound systems'' nomás podeban emitir a musica d'[[Estaus Unius]], ya que allora la industria musical chamaicana yera inexistent. Excepto bels treballos de [[mento]] de [[Stanley Motta]], dica 1954 no apareixe a primera casa discografica en a isla, [[Federal (discografica)|Federal]], que, amás, s'orienta a la musica estausunidense. Os suyos propietarios se desplazaban enta Miami u Nueva Orleans a buscar material nuevo con que satisfer a gran requesta musical que bi heba. Ta tener a exclusividat sobre as gravacions y mantener tamién a exclusividat sobre a clientela, se feban trucos como sacar a etiqueta d'os [[disco de vinilo|discos]] ta que no podesen identificar-se, u ninviar matons (''Dance Crashers'') a los ''sound system'' d'a competencia para boicoteyar-los.
[[Imachen:Skatalites-njoki-horn section.jpg|180px|thumb|right|Parti d'a formación actual de Skatalites. D'ezquierda ta dreita Lester "Ska" Sterling (saxo alto), Karl "Cannonball" Bryan (sacso tenor), Kevin Batchelor (trompeta) & Vin "Don Drummond Jr." Gordon (trombón). En segundo plan Val Douglas (baixo).]]
O catalizador que prencipió a carrera musical chamaicana, estió lo futuro primer ministro [[Edward Seaga]] que en 1958 funda [[West Indian Records Limited]], producindo musica d'artistas locals, reinterpretando ritmos estausunidenses. Ixe mesmo anyo, [[Chris Blackwell]] produce una gravación d'o encara desconoixito [[Laurel Aitken]]. Un anyo dimpués, Duke Reid y Clement Coxsone, veyendo a posibilidat de tener gravacions exclusivas ta os suyos ''sound systems', fundan as suyas propias discograficas, [[Treasure Isle]] y [[Studio One]], respectivament.<ref name="Nidel_WM"/>''
A la fin d'a decada os musicos de Kingston prencipian a experimentar con a fusión de jazz y rhythm & blues estausunidenses con ritmos autoctonos d'o Caribe, como lo [[mento]] y o [[calypso]],<ref name="Nidel_WM">World Music: The Basics, Nidel Richard O., 2005, Routledge Taylor and Francis Group, [[Nueva York]], [[Nueva York (estau)|Nueva York]] {{ISBN|0-415-96800-3}} p. 282</ref> adaptando-lo a lo gusto d'a isla seguntes as tendencias que bi heba en as ''Sound Systems''.<ref name="AMG">http://www.allmusic.com/explore/style/d386 Ska Revival</ref>
En 1959 en os estudios Federal se rechistra o tema ''Easy Snappin'', de [[Theophilus Beckford]], produciu por Clement Dodd, con Cluet Johnson en o [[contrabaixo]] y o [[saxofón|saxofonista]] [[Roland Alphonso]], dimpués miembro fundador de [[Skatalites]], banda d'estudio d'a discografica Studio One. Ista canción se puet calificar como a primera gravación de musica chamaicana moderna.
En 1960 Prince Buster remató de definir-lo mientres as primeras gravacions ta la suya discografica Wild Bells.<ref name="Nidel_WM"/> A sesión yera financiata por Duke Reid, que teneba que quedar-se con a metat d'os temas a distribuir. Finalment nomás recibió uno, d'o trombonista [[Rico Rodriguez]]. Entre os temas gravatos i yeran ''They Got To Go'', ''Oh Carolina'' y ''Shake a Leg''. Seguntes l'historiador d'o reggae Steve Barrow, mientres aquellas sesions, Prince Buster demandó a lo guitarrista Jah Jerry que "cambiara la marcha" (''"change the gear, man, change the gear"''). O guitarrista prencipió a acentugar o segundo y cuatreno compás, dando orichen a lo nuevo sonito. A percusión s'obtenió d'os estilos tradicionals chamaicanos y de marchas. Lo que fació Prince Buster estió invertir os ''shuffles'' de [[rhythm & blues]], accentugando los ''offbeats'' con l'aduya d'a guitarra y un ritmo de batería 4/4, accentugando lo segundo y cuatreno compás.<ref name="Britannica"/>
Os oríchens d'o nombre ''ska'' no son guaire plateros, y as hipotesis que bi ha tampoco no se conoixen con guaire seguridat. Os miembros d'a banda Skatalites afirman que ixe nombre se prenió d'o saludo d'o baixista Cluet Johnson, qui emplegaba la expresión ''"Love Skavoovie"'' ta saludar a os suyos amigos, imitando a los [[hipsters]] estausunidenses. O guitarrista Ernest Ranglin deciba que yera la forma que emplegaban, tanto el como atros musicos, ta describir o sonito que feba la guitarra, con un ''"ska! ska! ska!"''. Ye probable que fuese una mezcla d'as dos, ya que o mesmo Cluet Johnson emplegaba ''ska'' como una forma onomatopeyica d'esplanicar o sonito d'ista musica.
En 1962 o Ska ya yera de raso asentato como a musica mas important de Chamaica, y se pueden ascuitar cancions ''ad hoc'' con a enchaquia d'a independencia d'a isla d'o Reino Uniu, como ''Sound of Freedom'' de Skatalites u ''Forward March'' de [[Derrick Morgan]]. En 1964, aprofeitando a Feria Mundial de Nueva York se presenta iste estilo en sociedat debant d'a resta d'o mundo, estando los esleitos ta fer-lo [[Byron Lee & The Dragonaires]], con l'aduya de Prince Buster y [[Peter Tosh]]. En ixe mesmo anyo, gosa estar o numero 1 en as listas de popularidat britanicas y o 2 en as norteamericanas una versión d'o exito de [[1957]] de [[Barbie Gaye]], ''My Boy Lollipop'', interpretata por [[Millie Small]], con [[Ernest Ranglin]] encargato d'os apanyos de guitarra, y [[Rod Stewart]], conoixiu allora como Rod ''the Mod'', tanyendo l'[[armonica]].
Mientres a resta d'a decada de 1960 enanta a escape en Europa, gracias a la popularidat que tenió en o Reino Uniu, país a on que se tresladoron un gran numero d'estrelas chamaicanas como Laurel Aitken, Derrick Morgan u [[Alton Ellis]] ta continar astí as suyas carreras, pues iste estilo teneba una gran acceptación entre a numerosa colonia antillana que heba inmigrato a la [[metropoli]], a on que bi heba muitos Rude Boys, prencipalment entre os [[Mod (movimiento chovenil)|mods]], ta dimpués, en a segunda metat d'a decada, mientres o soul americano se yeran fendo mas pausato y suau, o ska evoluciona paralelament en rocksteady.<ref name="Nidel_WM"/><ref name="Moskowitz_06">Moskowitz, David V: ''Caribbean Popular Music'', 2006, Greenwood Press, [[Westport, Connecticut|Westport]], [[Connecticut]], {{ISBN|0-313-33158-8}} p. 270</ref>
=== Segunda ondata (Two Tone) ===
[[Imachen:Madness.JPG|180px|thumb|right|''[[Madness]]'' estió una d'as bandas mas importants d'a segunda ondata.]]
En [[decada de 1970|os 70]] o ska, gracias a los inmigrants chamaicanos ''rudeboys'', viacha enta [[Anglaterra]] a on que se mezcla con o [[punk]] resultando un sonito mas rapedo, pero mantenindo o estilo alegre y bailable. A ideolochía d'istos nuevos ''rudies'' ye menos violenta y s'enfrontinará a la ondata de [[racismo]] que empentó a creixient corrient de [[extrema dreita]] d'o país. Os ''rudies'' estableixerán asinas una actitut inconformista y anti-sistema que yera propia d'o punk.
Entre fins d'os 70 y prencipios d'[[decada de 1980|os 80]], en meyo d'a era [[New Wave]] anglesa, a discografica ''[[Two Tone]]'' —entre atros— dió a conoixer a beluns d'os grupos mas famosos internacionalment. Por eixemplo [[Madness]], [[Specials]] —que o tecladista Jerry Dammers fundarba la discografica Two Tone—, [[The Selecter]] u [[Bad Manners]]. Atros esponents d'a epoca, con diferents estilos, estioron [[The Bodysnatchers]], [[Rhoda Dakar]], [[The Beat]] (dita ''The English Beat'' en Estaus Unius) y [[Fàshiön Music]] (que dimpués cambiarba de [[cantaire]] y guitarrista y cambiarba a lo chenero [[New Romantic]], transformando-se en [[Fashion (grupo)|Fashion]]).
=== Tercera ondata ===
Mientres que d'un canto bi ha grupos que continan o estilo 2 Tone, como [[The Busters]], [[Scofflaws]], [[The Toasters]] u [[Pama International]] atras recuperan o ska clasico, dito a vegatas ''revival'', que se distancia de raso d'a ''Tercera Ondata'' y s'amana mas a los sonitos orichinals, como [[The Slackers]] chunto a [[Chris Murray]], [[Westbound Train]], [[Hepcat]], [[Inspecter 7]] y [[Israelites]].
Agora tamién cal sinyalar que ista ondata chenera la expansión "masiva" d'o chenero musical en Latinoamerica, que darba como resultato a mezcla d'os acordes y instrumentalización de cada país; ye decir, que cada país pasarba a desarrollar a suya propia forma d'ska emplegando los suyos instrumentos locals y tradición propios.
Existen variatos eixemplos de grupos, como por eixemplo ''Los Fabulosos Cadillacs'' y ''Los Calzones rotos'' en Archentina, ''Dulces diablitos Ska'', ''Los Pies Negros'', ''Skartel'' y ''Los elefantes'' en [[Colombia]], ''[[Desorden Público]]'' y ''Sin Sospechas'' (istos zagueros pioners d'o ska latino) de Venezuela, entre atros, tamién prencipian a chenerar-se mezclas musicals, como ska-punk ([[ska-p]]), skacore, ska oi, etcetera.
Manimenos, isto no significa que en Europa y EE.UU. se deixara de producir Ska u que s'aturase a suya evolución: tamién prencipia un desarrollo d'o chenero en istas partis d'o mundo, y d'iste desarrollo cal destacar as parolas mas reivindicativas u mas relacionatas con as problematicas socials y politicas.
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Grupos de musica ska|Grupos de musica Ska]]
* [[Mod (movimiento chovenil)]]
* [[Skinhead]]
* [[Movimiento rastafari]]
== Referencias ==
{{listaref}}
=== Bibliografía ===
* Du Noyer, Paul: ''The Billboard Illustrated Encyclopedia of Music'', 2003, Billboard Books, [[Nueva York|New York City]], {{ISBN|0-8230-7869-8}}, Capetulo Ska, p. 350-351.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Ska|*]]
p9b7du0fvt9d36kp3f5fbuyjxy2a38r
34 aC
0
38624
2478577
2163401
2026-09-27T01:59:06Z
RenatoGar
80073
2478577
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[37 aC]] [[36 aC]] [[35 aC]] - '''34 aC''' - [[33 aC]] [[32 aC]] [[31 aC]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Decenio]]s:'''</small><br /> [[Anyos 40 aC]] - '''[[Anyos 30 aC]]''' - [[Anyos 20 aC]]
|- style="text-align:center;"
| <small>'''[[Sieglo]]s:'''</small><br /> [[Sieglo II aC]] - '''[[Sieglo I aC]]''' - [[Sieglo I]]
|}
== Escaicimientos ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Naixencias ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
== Defuncions ==
=== Aragón ===
=== Atros países ===
* [[13 de mayo]] - muere en [[Roma]] l'[[historiador]] y [[politico]] d'a [[Republica Romana]] [[Gayo Salustio Crispo]] (n.[[86 aC]]).
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:{{PAGENAME}}|*]]
8nu4tauj2h42dqps54xb5mo4clvx72p
Griego bizantín
0
44090
2478572
2311990
2026-09-27T01:56:56Z
RenatoGar
80073
2478572
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de variedat dialectal
|nombre= Griego bizantín
|nombre autoctono = Ἑλληνική
|atras denominacions=Griego medieval
|color1 = lawngreen
|color2 = #BEF781
|subtítol = Variedat d'o [[idioma griego|griego]]
|imachen= [[Imachen:3Byzantium476.PNG|250px]]
|nombre imachen= Distribución d'o griego bizantín
|charradors=
|localización= [[Imachen:Flag of Palaeologus Emperor - Libro del conosçimiento de todos los rregnos.svg|22px|border]] [[Imperio Bizantín]]
|familia1=[[Luengas indoeuropeas|Indoeuropea]]
|familia2=[[Luengas helenicas|Helenica]]
|familia3='''Griego bizantín'''
|rasgos= Antecesor d'o [[idioma griego|griego moderno]]
|lugars=
|vitalidat=
|escritors=
|iso3 = grc
}}
O '''griego bizantín''' u '''griego medieval''' ye o resultau d'a evolución d'o [[griego helenistico]] mientres o periodL'[[Imperio Bizantín|bizantín]]. Ye a base d'o [[griego moderno]].
En l'[[Imperio Romano d'Orient]] o griego bizantín estió a luenga administrativa, a muga entre a romanización en [[latín]] y a romanización en griego se considera a [[Linia de Jireček]] en os [[Balcans]] y os disiertos d'a ribera d'o [[Golfo de Sidra]] entre [[Tripolitania]] y [[Cirenaica]] en [[Africa]]. Dende que [[Costantín I]] trasladó a capital administrativa de l'imperio ta ''Bizantion'' (dende ixe inte ''Constantinopolis'', y d'astí [[Costantinoble]]) o griego se converte en a luenga principal en l'administración de l'imperio, y a luenga en a que os emperadors parlarán con a chent de palacio. Dica i habrá emperadors que no parlarán bien latín. L'historiador [[Ammiano]] califica o latín de l'emperador [[Chulián]] l'"apostata" como aceptablement bueno, indicando que no lo parlaba tan bien u a escape como un emperador romano anterior.
Bi ha bella evolución fonetica que plega dica o griego moderno:
*En grupos de dos oclusivas a primera se fricativiza: ''hepta'' > ''eftá'' "siet", ''oktô'' > ''oxtó'' "[[ueito]]", ''ophtalmos'' > ''ftarmós'' "[[maldau]]" (en castellano ''mal de ojo'', literalment "mal de uello").
*En as consonants precedidas de nasal, a nasal s'asimila a la consonant vinient: ''nymphê'' > ''níffi'' > ''nífi'' "novia".
*O resto de grupos de dos consonants se simplifican (de fueras de en [[Rodas]], [[Khios]] y [[Chipre]]): ''thalassa'' > ''thálasa'' "[[mar]]".
*O soniu /l/ cambia ta /r/ debant de consonant: ''adelphos'' > ''adherfós'' ‘"chermán", ''ophtalmos'' > ''ftarmós'' "maldau".
*Debant de vocal /i/ y /e/ cambian ta /y/: ''paidia'' > ''pedhyá'' "chicos", ''mêlea'' > ''milya'' "[[manzanera]]".
*Bella vocal pretonica desapareix: ''opsaria'' > ''psárya'' "[[peix]]", ''ophtalmos'' > ''ftarmós'' "[[maldau]]"
Bi ha [[influencia lingüistica|influencia]] lexica d'o latín:
*''Porta'' ("[[puerta]]")
*''Saíta'' (< sagita, "[[sayeta]]")
*''Palati'' (< palatium "[[palacio]]")
*''Spiti'' (< hospitium "[[casa]]")
Tamién bi ha influencia lexica d'os dialectos italicos d'os [[Republica de Chenova|chenoveses]], [[pisa]]ns y [[Republica de Venecia|venecianos]] que comerciaban en as costas bizantinas d'a [[Edat Meya]]. Se calcula que encara en griego moderno bi ha 600 "italianismos" que s'introducioron en o periodL'[[Imperio Bizantín|bizantín]], por eixemplo ''síghuros'' ("seguro"), ''servitóros'' ("sirvient"), etcetera...
En [[idioma aragonés|aragonés]] bi ha poquismos ampres provinients d'o griego bizantín. Entre os pocos bien documentaus tenemos "[[galera]]", en muitos textos medievals ''galea'', forma identica a lo griego bizantín ''galea'', d'etimolochía poco clara.
Bi ha tamién parolas d'orichen griego bizantín transmesas a traviés d'o [[idioma italiano|italiano]] u o [[idioma francés|francés]]. Por eixemplo a parola ''mustaki'' entró en [[Italia]] gracias a los [[Republica de Venecia|venecianos]], se i adaptó como ''mostaccio'', dimpués fue amprada en francés como ''moustache'' cuan a campanya italiana de [[Carlos VIII de Francia|Carlos VIII]]<ref name="ETIMFRANCESROBERT">{{fr}} [[Jacqueline Picoche]], [[Jean-Claude Rolland (lingüista)|Jean-Claude Rolland]]: ''Dictionnaire étymologique du français''. Dictionnaires Le Robert, 2009. ISBN 2849024244, 9782849024249. p 354.</ref>. A parola chistabina ''[[mostaixa]]'' deriva dreitament d'esta pronunciación francesa.
O [[taller de traductors y escribanos de Chuan Ferrández d'Heredia|taller de traductors y escribanos]] de [[Chuan Ferrández d'Heredia]] precisaba de conoixedors d'esta luenga. L'equipo d'Heredia teneba como parlant nativo d'o griego bizantín a [[Dimitri Calodiqui]], que traduciba dende o [[griego clasico]] a lo griego bizantín, y como buen conoixedor d'o griego bizantín a [[Nicolau de Drenopoli]], que traduciba dende o griego bizantín a un [[idioma aragonés|aragonés]] de grau baixo que dimpués escoscaban os escribanos aragoneses.
== Referencias ==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
*[https://web.archive.org/web/20021017125705/http://www.geocities.com/linguaeimperii/Greek/byzantine_es.html#lang Descripción d'o griego bizantín]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Dialectos d'o griego|Bizantin]]
lbcb58f6lx3ftbzjkornjw8325b3xou
Almansa (Teruel)
0
44310
2478617
2165688
2026-09-27T02:18:09Z
RenatoGar
80073
2478617
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Este articlo ye sobre '''Almansa''', un [[despoblato]] d'a provincia d'[[provincia de Teruel|Teruel]] en a comarca de [[Gúdar-Chabalambre]]. Ta d'atros usos, veyer [[Almansa (desambigación)]].''
{{Ficha de localidat d'Aragón
|entidat = [[Despoblau]] [[Edat Meya|medieval]]
|nombre = Almansa
|provincia = Teruel
|comarca = Gúdar-Chabalambre
|municipio = Abechuela
|partiuchudicial= Teruel
|diocesi = Teruel y Albarracín
|arcipestrau = [[Arcipestrau de Mora de Rubielos|Mora de Rubielos]]
|cp = 44422
|latitú =
|lonchitú =
|superficie =
|altaria =
|distancia =
|ta = Teruel
|población = 0
|calendata =
|latitut = 39.9376539
|lonchitut =-0.8750301
}}
'''Almansa''' ye un [[despoblato]] medieval situau en l'actual [[termin municipal]] d'[[Abechuela]], a on que encara bi ha un microtoponimo relacionau, ''La Hoya de Almansa''. Se suposa que l'actual [[ermita de Santa Margalida d'Abechuela]] ye en l'antiga Almansa.
== Historia ==
Lo [[22 d'aviento]] de [[1237]] lo rei [[Chaime I d'Aragón]] fixó las mugas de la villa y castiello d'Andilla, que heba cediu a [[Eximén Pérez d'Arenós]] y nombra Almansa como un de los termins d'[[Andilla]]:
{{cita|volumus et concedimus quod dictum castrum et villam habeat proterminis Vallem de [[Canals (Sacanyet)|Canales]] et [[Penya Salada|Salatam]], Barchatalbes, '''Almansa''', Ganatallova, Axerim, Alarchota, Agivar, [[Pardanchinos|Perdichinos]], [[Alcublas|Alcubla]] maior.}}
Lo [[22 de chunio]] de [[1238]], enantes de la [[reconquiesta]] de Valencia, lo rei [[Chaime I d'Aragón|Chaime I]] donó lo castiello y villa d'[[Exerica]] a lo concello de [[Teruel]], dando-li una delimitación y torna a mencionar Almansa:
{{Cita|Concicium Turolii, castrum et villam de Xeriqua, et accipiat terminos d'a [[río d'Alventosa|rivo de Alventosa]] citra talaiam de [[Bexix|Bexexi]], et in hoc termino sint vertentes de [[Mont Algarau|Monalgarau]] et '''Almanza''' et [[Alcota]] usque ad colatum de [[Villamalur]], et usque ad congosto de Segorbe et usque buqueras de [[Liria]], et in donatione ista sunt [[Pardinas]], Buqueras, [[Marines|Marinos]] et Guadalmar cum suis terminis, et abeant forum Turolii salvis donationibus militum. X calendas iuliii.}}
Lo [[18 de marzo]] de [[1239]] lo rei [[Chaime I d'Aragón]] dio termins a lo concello y villa de [[Teruel]] y menciona ''omnibus almansis'' como una de las suyas mugas:
{{cita|Sic incipit a flumine de [[río Guadalaviar|Guadalaviar]] et vadit cerro ad [[Cubla|turrim de La Cuba]] que dicitur Serriella; et sicut vadit ad [[La Losa (Aras de los Olmos)|Lossa]]m et ad sumum de Cutema; et exiit ad [[La Cueva d'Abenferruz|la covam de Abenferruz]] et ad sumum de foz de Cherutea; et vadit ad fontem Sarcosa; et vadit ad sumum de [[Penya Salada|portu de Bexxis de la Salada]], cum omnibus '''almansis'''; et exit ad foxem de Bexxis; et donat per cerrum in turre de talaia de Bexxis et exit ad turrim de la coba de [[Exerica|Xerica]] et de ipsa in sursum.}}
Dimpués de la deseparación d'[[Exerica]] de lo concello de Teruel en [[1261]] los teruelanos quereban recuperar los territorios que d'alcuerdo con lo fuero de [[1177]] lis correspondeban, y prebaban de fer-lo poblando los territorios que teoricament lis correspondeban. L'historiador [[Enric Guinot Rodríguez]] opina que ni Torrillas ni Abechuela existiban en [[1261]], y que Torrillas y Almansa (nuclio precursor d'Abechuela) son citadas por primera vegada en mayo de [[1262]] como lugars que lo concello de Teruel heba de repoblar. D'esta traza os teruelanos nombroron [[mayordombre]]s en un texto en lo que salen unas aldeyas de la zona en litichio con lo reino de Valencia con nombres latinizaus:
{{Cita|qui dividant et donent ad populandum quibuscumque personis voluerint...loca illa sunt in terminis turoliii, qui nominantur [[Mosqueruela|Musquerola]], [[Val de Linars|Val de Linares]], [[Penya Calva (Teruel)|Pena Calva]], [[Atorella|Atorela]], '''Salmança''', [[Torrillas|Turriles]], [[Camarena de la Sierra|Camarela]] et omnia loca que in termino Turolii sunt ad populandum}}
En [[1322]] u [[1324]] fixoron la muga entre los termins d'Almansa y Andilla en una concordia entre [[Eximén Pérez d'Arenós]] (sinyor de la [[Baronía d'Andilla]]) y lo concello de [[Teruel]] (que defendeba los intreses de l'aldeya d'Almansa). La muga se posó en la Foya d'Abechuela, 5 km a lo norte de l'actual cabo mes meridional d'Aragón<ref name=TORRESFAUS>[[Francesc Torres Faus]] ''Les divisions territorials valencianes a les Observacions de Cavanilles'' Cuadernos de geografía, ISSN 0210-086X, Nº 62, 1997 p 307 [http://www.uv.es/cuadernosgeo/CG62_303_322.pdf]</ref> En esta concordia tamién s'establió que la Fuent de la Musa y lo Pozuelo d'el Fondón d'Abechuela fuesen [[abrebador]]s comuns pa las dos localidaz.<ref name=COMPANY>Company, A.; Carbonell Boira, M.J. y Sanchis, F. (1986): ''La revisió de la frontera valenciano-aragonesa en 1732 (Hipòlit Ravanals)''. Butlletí de la Societat d'Onomàstica, 24, 603-510. [https://web.archive.org/web/20160304215052/http://www.onomastica.cat/sites/onomastica.cat/files/22b_company.PDF]</ref>
Enta lo [[sieglo XVI]] los habitants d'Almansa baixoron a vivir a lo [[Fondón d'Abechuela]], con una climatolochía mes favorable y chusto en la muga.<ref name=TORRESFAUS/> En [[1682]] fuoron ratificadas las mugas de [[1322]] u [[1324]] en lo contexto que [[Abechuela]] reclamaba dreitos sobre tierras compradas en [[Andilla]] y [[La Yesa]], pero finalment cambioron.
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Lugars desapareixius d'Abechuela}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Despoblaus medievals d'a provincia de Teruel]]
[[Categoría:Lugars desapareixius d'Abechuela]]
7pqr8qb6g23s379t221u5af1dsh7pu4
Día Nacional de Castiella
0
44730
2478605
2351099
2026-09-27T02:13:04Z
RenatoGar
80073
2478605
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:Pendón gigante en la Plaza Mayor de Villalar.jpg|thumb|right|300px|Pendón chigant en a Plaza Mayor de Villalar]]
O '''Día Nacional de Castiella''', u actualment '''Día de Castiella y Leyón''', ye a fiesta nacional de [[Castiella]] y día autonomico de [[Castiella y Leyón]]. Se celebra toz os anyos o día [[23 d'abril]] en a localidat [[provincia de Valladolit|vallisoletana]] de [[Villalar de los Comuneros]]. En ista calendata se remera o cabo d'anyo d'a batalla de Villalar, decisiva batalla d'a Revuelta d'as Comunidaz de Castiella.
== Orichen ==
O naiximiento de Villalar como simbolo se remonta tiempo atrás. Ya en o sieglo XVIII León del Arroyal, ilustrato economista y destacato protoliberal, manifestaba que Villalar estió lo "zaguer sospiro d'a libertat castellana". Os antecedents d'as conmemoracions de Villalar calerba situar-los en 1821, cuan o guerrillero castellano, [[Juan Martín Díez]] "El Empecinado", y os suyos companyers d'a societat "Los Comuneros", organizoron una expedición a Villalar mirando as restas de Padilla, Bravo y Maldonado. Istos feitos tenioron o suyo punto culminant con un acto d'[[homenache]] a los Comuners en a plaza de Villalar o 23 d'abril de 1821.
[[Imachen:Monolito-villalar.jpg|thumb|300px|Monolito en [[Villalar de los Comuneros]]]]
Por ixas envueltas ye cuan bels sectors, entre éls os miembros d'as sociedaz secretas "Los Comuneros" u "Los Hijos de Padilla", prencipian a emplegar o descutito pendón morato. Mientres o [[Trienio Liberal]] (1820-1823), [[Os Comuners]] estioron obchecto d'admiración por as corrients progresistas d'o país. Mientres a [[Primera Republica Espanyola]], a revolución comunera estió tamién un referent de libertat ta l'ala federalista d'o [[Partido Republicano Democratico Federal]], que en 1869 proclamó lo [[Pacto Federal Castellano]], o primer intento d'una organización territorial federalista en [[Espanya]]. Asinas en o zaguer paragrafo d'iste pacto s'afirma: ''"a sangre d'os Padilla, Bravo y Maldonados que corre por as vuestras venas y a l'ardimiento de que conservan a remeranza istos lugars d'as comunidaz, garantizan o exito d'as nuestras aspiracions y deseyos"''. En ixa epoca o mesmo [[Francesc Pi i Margall]], president d'a Primera Republica, afirmaba que ''"Castiella fue entre as nacions d'Espanya la primera que perdió as suyas libertaz en Villalar baixo lo primer rei d'a Casa d'Austria"''.
En os primers anyos d'o sieglo XX, mientres a Restauración, bi habió atros intentos de celebración en Villalar. Entre éls a iniciativa de [[José María Zorita Díez]], deputato liberal por [[Valladolit]], que realizó una petición d'un credito extraordinario ta remerar a batalla de Villalar. En 1920 o Concello de Santander proposó que as corporacions castellanas celebrasen o IV Centenario d'os Comuners de Castiella. Asinas mesmo, a Casa de Palencia alcordó en 1923: ''"que o 23 d'abril proximo vaigan totas as representacions de Castiella a los campos de Villalar, a churar o Santo Gredal castellano, debant d'o escenario d'a batalla de Villalar (...). Que o mesmo día e a la mesma ora s'adedique en totas as ciudaz castellanas un menuto de silencio a los heroes de Villalar"''.
Anyos dimpués, son a-saber-las as referencias a lo simbolismo de Villalar. [[Pere Corominas i Montanya]] manifiesta en o suyo libro "Por Castiella adintro" (1930): ''"o caracter eminentment nacionalista d'a guerra d'as Comunidaz de Castiella"''. Por ixo, lo documento que ninvió a Santa Chunta a lo rei ye ''"a mas polita y libre Constitución que s'haiga dato nunca a la nación castellana"''. Corominas afirma que o sentimiento d'a libertat politica ''"fa d'os comuners un nuclio precursor d'as revolucions anglesa y francesa. No sé si en bella luenga s'ha defendiu lo prencipio de sobirania popular en una forma tan elegant y humana como a emplegata por a Santa Chunta en o suyo mensache a l'emperador"''.
En aquellos anyos o profesor Misael Bañuelos manifestó que ''"Castiella deixa d'estar Castiella en os campos de Villalar, y o castellano deixa de pareixer-se a l'antigo castellano, coincidindo con aquel succeso desgraciato d'a nuestra historia que estricalla la personalidat de Castiella (...)"''. Con o golpe militar de 1936 y o esclatito d'a [[guerra civil espanyola]], a referencia comunera contina present entre os escamoz defensors d'a Republica. Mientres a guerra se creya lo ''"Batallón Comuneros de Castella"''. En o suyo orichen se difunde a convocatoria ta fer parti d'una "columna castellana" ta liberar a las provincias d'Avila y Salamanca. Os suyos miembros yeran basicament castellanos y emplegaban como simbolochía o pendón morato.
[[Imachen:Los comuneros Padilla, Bravo y Maldonado en el patíbulo por Antonio Gisbert.jpg|thumb|left|250px|"Los Comuneros Padilla, Bravo y Maldonado en el Patíbulo", d'[[Antonio Gisbert]], 1860.]]
Ya en a decada d'os anyos 60, l'historiador [[José Antonio Maravall]] publica o libro ''"Las Comunidades de Castilla. Una primera revolución moderna"'', que constituye a primera contrebución contemporania que allora revisaba y contradeciba en parti a particular y deformata bisión que d'os comuners heban ofreixito dica allora historiadors proximos a las instancias oficials d'o rechimen de Franco. Maravall considera as Comunidaz de Castiella no como una simpla rebelión. Ta iste autor a guerra d'as Comunidaz estió muito mas que una serie de motins y disturbios, inspirata por un pensamiento politico coderent que li da o caracter de primer movimiento revolucionario d'a Europa moderna. Istas teorías son confirmatas en [[estudio]]s posteriors levatos a termin por investigadors de gran prestichio, como Juan Ignacio Gutiérrez Nieto en ''"Las Comunidades como movimiento antiseñorial"'' (1973) y por [[Joseph Pérez]] con a suya [[tesi doctoral]] ''"La revolución de las Comunidades de Castilla (1520-1521)"'', publicata en 1977. Os estudios d'istos tres historiadors servirán d'alacet a los nuevos movimientos autonomistas que surtirán mientres a Transición dica la democracia, movimientos que tendrán en Villalar un referent fundamental.
[[Imachen:Villalar-2006.jpg|thumb|250px|Ofrenda en Villalar 2006]]
Con l'actividat antifranquista de prencipios d'os anyos 70 y as luitas sendicals, se producen os primers episodios que pueden considerar-se como premonitorios d'o posterior naiximiento d'o [[nacionalismo castellano]] moderno, y que teneban como obchectivo la consecución d'a democracia y as reivindicacions autonomistas. En a primavera de 1972 se funda en Valladolit a librería "Villalar", o nombre d'a cual ye un homenache simbolico a las libertaz castellanas. Dende ista librería s'articuló buena parti d'o movimiento antifranquista clandestino en Valladolit. En iste mesmo anyo, en a librería "Villalar" se presenta o poema "Los Comuneros" escrito por [[Luis López Álvarez]], obra literaria que se convirtió en referencia y himno de l'autonomismo castellanoleyonés, y mas encara cuan en 1976 o grupo [[Musica folk|folk]] [[Nuevo Mester de Juglaría]] fació una adaptación musical d'iste poema. En 1976 se convoca a primera concentración autonomista en Villalar d'os Comuners (Valladolit). Atamas d'a prohibición d'o gubierno, bellas 400 personas se i concentroron convocatas por o [[Instituto Regional Castellano-Leonés]], asociación rechionalista que heba naixito meses antis y que agrupaba a intelectuals, profesors universitarios, periodistas, ecolochistas y representants de partius politicos. As personas congregatas en Villalar habioron de ser disueltas por a [[Guardia Civil]] y as actuacions musicals previstas a la fin no podioron celebrar-se.
Istos feitos contrebuyoron a refirmar a importancia posterior d'a conmemoración de Villalar. A l'anyo siguient, en 1977, bellas 20.000 personas asistioron a lo Día de Villalar, en una convocatoria conchunta d'os dos prencipals colectivos rechionalistas d'a epoca: o [[Instituto Regional Castellano-Leonés]] y l'[[Alianza Regional de Castilla y León]].
== Actos ==
O día important y con mayor numero de celebracions y actos ye o día 23, pero los actos prencipian en a nueit d'o día 22, con actuacions de grupos musicals, y a mas bi ha una zona d'acampada libre ta pasar a nueit. En o maitín d'o 23 d'abril se fan os actos politicos a lo costato d'o monolito erichito en homenache a los [[Comuners]] a on que cada [[partiu politico]] realiza una ofrenda floral y pronuncia un descurso. Mientres tot o día d'o 23 d'abril se contina l'actividat politica alternata con bailes y conciertos de musica tradicional castellana y leyonesa, esportes autoctonos, exposicions, teatro de carrera, actividaz ludicas, etcetera.
== Evolución ==
O 23 d'abril en os suyos oríchens gosó congregar a 200.000 personas,<ref>Asinas lo reculle por eixemplo lo libro ''"Fuerzas políticas en el proceso autonómico de Castilla y León 1975 - 1983"'' en a suya pachina 245</ref> en os tiempos d'a [[preautonomia]] demandando l'autonomía ta Castiella y Leyón. Hue contina estando un simbolo de rechionalismo y os allora [[Partido Autonómico Nacionalista de Castilla-León]], [[Alianza Regional de Castilla y León]], [[Instituto Regional de Castilla y León]], etcetera., han deixato paso a partius [[Rechionalismo castellano-leyonès|rechionalistas]] como [[Unidad Regionalista de Castilla-León]], partius nacionals como ''[[Partido Socialista Obrero Español]]'', [[Izquierda Unida]], partius nacionalistas y castellanistas como [[Tierra Comunera]], [[Izquierda Castellana]] u tamién mas timidament o [[Partido Popular]].
A entidat encargata d'organizar actualment a fiesta de Villalar ye a ''[[Fundación Villalar - Castilla-León]]'', dando cierto aire d'oficialidat a la conmemoración, dimpués d'o periodo de gubierno d'[[José María Aznar|Aznar]] en Castiella-Leyón que decidió fer itinerant a celebración d'o Día de Castiella-Leyón, en detrimento d'a concentración popular de Villalar.
== Vinclos externos ==
*{{es}} [http://www.boe.es/g/es/bases_datos/doc.php?coleccion=iberlex&id=1986/90009&codmap= Llei 3/1986, de 17 d'abril, por a que se declara Fiesta d'a Comunidat de Castiella y Leyón o día 23 d'abril].
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Castiella]]
[[Categoría:Castiella y Leyón]]
[[Categoría:Días nacionals|Castiella]]
6adgdeb6x7zcpcmz363q66qdn4qkw8i
Sima Qian
0
45830
2478583
2166032
2026-09-27T02:03:08Z
RenatoGar
80073
2478583
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Articlo 1000|-10}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Sima Qian
|imachen = Si maqian.jpg
|imachen grandaria = 200px
|calendata naiximiento = [[145 aC]]
|puesto naiximiento = [[Longmen]], [[China]]
|calendata muerte = [[85 aC]]
|puesto muerte = [[China]]
|ocupación = Historiador y astronomo
}}
'''Sima Qian''' ([[chinés tradicional]]: 司馬遷, [[chinés simplificato]]: 司马迁, [[pinyin]]: ''Sīmǎ Qiān'') ([[145 aC]] - [[85 aC]]) estió, probablement, l'[[historiador]] [[China|chinés]] mas influyent d'iste país. En a prosa d'a [[dinastía Han]] cal destacar os ''Shiji'' ('Documentos historicos', arredol d'o [[85 aC]]), de Sima Qian, a primera historia cheneral de China.<ref name="GEC">{{ca}} [http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0151772 Literatura xinesa]. Gran Enciclopèdia Catalana (GEC)</ref> Tamién estió un [[astronomo]] destacato.
Historiador d'os dos zaguers sieglos antis d'a nuestra era, ''Prefecto d'os Grans Escribas'' en a China mientres a Dinastia Han, tot y que as obligacions d'o cargo se limitaban a l'astronomía y o calandario (teneban poco poder real) pero teneban acceso a muita fuent d'información d'os archivos d'o palacio.
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Historiadors de China]]
[[Categoría:Astronomos de China]]
[[Categoría:145 aC (naixencias)]]
[[Categoría:85 aC (muertes)]]
c9nb7wx76ttib1pr9nlzjmje32fqf9b
Historiador
0
46557
2478544
2166201
2026-09-27T01:32:32Z
RenatoGar
80073
2478544
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:AGMA Hérodote.jpg|right|thumb|250px|Una [[estatua]] de l'historiador [[Antiga Grecia|griego]] [[Herodoto]], considerato uno d'os establidors d'a ciencia d'a [[Historia]].]]
Un '''historiador''' ye una persona que estudeya y explica a [[Historia]], explicando os feitos escayecitos y fendo a suya categorización, amás de fer a propuesta d'una interpretación d'istos feitos chustificata en as fuents historiograficas. Ta fer o suyo treballo, l'historiador emplega a [[metodolochía historica]].
Os primers historiadors conoixitos son os historiadors de l'[[Antiga Grecia]] y de l'[[Antiga Roma]], como [[Herodoto]] u [[Plinio o Viello]], encara que a sobén os suyos criterios historiograficos yeran muit diferents d'os actuals.
Cal parar cuenta que l'historiador puet fer una interpretación d'os feitos seguntes a suya [[ideolochía]], estando asinas a o servicio d'a [[politica]]. Ye o caso d'o [[negacionismo]] y d'o [[revisionismo historico]] partidista.
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Historians|os historiadors}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Historiadors|*]]
66lf90l55pk9pl8jt3j9hplg9wuiu28
Hippolyte Taine
0
60139
2478611
2168329
2026-09-27T02:15:14Z
RenatoGar
80073
2478611
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Hippolyte Taine
|imachen = Hippolyte taine.jpg
|imachen grandaria = 225px
|piet de foto = L'historiador y filosofo francés Hippolyte Taine, en una imachen de [[Léon Bonnat]].
|calendata naiximiento = [[21 d'abril]] de [[1828]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of France.svg|22px|border]] [[Vouziers]] ([[Ardenas]], [[Campanya-Ardenas]])
|calendata muerte = [[5 de marzo]] de [[1893]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of France.svg|22px|border]] [[París]] ([[Isla de Francia]])
|ocupación = [[Historiador]] y [[filosofo]]
|salario =
|patrimonio neto =
|conyuche =
|obras =
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Hippolyte Adolphe Taine''', naixito de [[Vouziers]] ([[Ardenas]], [[Campanya-Ardenas]]) o [[21 d'abril]] de [[1828]] y muerto en [[París]] ([[Isla de Francia]]) o [[5 de marzo]] de [[1893]], estió un destacato [[historiador]] y [[filosofo]] [[Francia|francés]] d'o [[sieglo XIX]].
== Obras ==
* [[1853]]: ''De personis platonicis''.
* [[1853]]-[[1861]]: ''La Fontaine et ses fables''.
* [[1855]]-[[1858]]: ''Voyage aux eaux des Pyrénées''.
* [[1856]]: ''Essai sud Tite-Live''.
* [[1857]]-[[1868]]: ''Les Philosophes classiques du siècle XIX en France''.
* [[1858]]-[[1882]]: ''Essais de critique et d'histoire''.
* [[1864]]: ''Histoire de la littérature anglaise''.
* [[1865]]-[[1882]]: ''Philosophie de l'art''.
* [[1865]]-[[1901]]: ''Nouveaux essais de critique et d'histoire: [[Honoré de Balzac|Balzac]]''.
* [[1866]]: ''Voyage en Italie''.
* [[1867]]: ''Notes sud Paris. Vie et opinions de M. Frédéric-Thomas Graindorge''.
* [[1870]]: ''De l'intelligence''.
* [[1872]]: ''Un séjour en France de 1792 à 1795. Lettres d’un témoin de la Révolution française, traduites de l'anglais''..
* [[1872]]: ''Notes sud l’Angleterre''.
* [[1875]]: ''Les Origines de la France contemporaine: L'ancien régime''.
* [[1878]]: ''Les Origines de la France. La Révolution: I – l'anarchie''.
* [[1881]]: ''Les Origines de la France. La Révolution: II – La conquête jacobine''.
* [[1883]]: ''Les Origines de la France. La Révolution: III – Le gouvernement révolutionnaire''.
* [[1893]]-[[1893]]: ''Les Origines de la France: Le Régime moderne''.
* [[1894]]: ''Derniers essais de critique et d'histoire''.
* [[1863]]-[[1897]]: ''Carnets de voyage, notes sud la province''.
* [[1910]]: ''Étienne Mayran''.
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Hippolyte Taine|Hippolyte Taine}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Historiadors de Francia]]
[[Categoría:Filosofos de Francia]]
[[Categoría:Naixius d'Ardenas]]
[[Categoría:1828 (naixencias)]]
[[Categoría:1893 (muertes)]]
i6ui9r03eykmjfb4qlaiw1ffv84sp56
Ben Johnson (actor)
0
64214
2478512
2331948
2026-09-26T20:02:42Z
RenatoGar
80073
2478512
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs=
|globos=
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a o Millor Actor Segundario|Oscar a o Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'', una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
1ixozx773kxqbgaxi47581g5xr1c6qq
2478513
2478512
2026-09-26T21:16:46Z
RenatoGar
80073
2478513
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos=
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
oo8nf01vsoltr2pqj1m1v1h2taymink
2478514
2478513
2026-09-26T21:21:55Z
RenatoGar
80073
2478514
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
7vxymg5ctx0y41ay43l44bzc14r0uvs
2478515
2478514
2026-09-26T21:24:20Z
RenatoGar
80073
2478515
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]].
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
4bnqogmannayvjqdbjkcdtkx8dh808g
2478516
2478515
2026-09-26T21:25:23Z
RenatoGar
80073
2478516
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]].
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
6umyg2p5b2o0vo8zyjouhavoip244c3
2478517
2478516
2026-09-26T21:26:12Z
RenatoGar
80073
2478517
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]].
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición d'os Premios BAFTA]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
4llqubgk87xb3fr915zacs0mewlf8tc
2478518
2478517
2026-09-26T21:26:54Z
RenatoGar
80073
2478518
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios BAFTA]].
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
mql4x8kfoirm0yjcecre0n8n87uwfvu
2478519
2478518
2026-09-26T21:27:54Z
RenatoGar
80073
/* Vinclos externos */
2478519
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios BAFTA]].
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
3hoyygkuus4ytvbm8pwwnp7xlea5tu8
2478521
2478519
2026-09-26T21:33:15Z
RenatoGar
80073
/* Filmografía{{en}} Ben Johnson en Internet Movie Database. */
2478521
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios BAFTA]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
26d4we2z77x4mkjrn6xiwkwppqy057p
2478522
2478521
2026-09-26T21:33:45Z
RenatoGar
80073
2478522
wikitext
text/x-wiki
:''Ista pachina ye sobre l'actor estausunidense Ben Johnson; ta atros usos, se veiga '''[[Ben Johnson (desambigación)]]'''''.
{{Ficha d'actor
|nombre = Ben Johnson
|imachen = Ben Johnson The Wild Bunch publicity photo.JPG
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto = L'actor estausunidense Ben Johnson, en una imachen publicitaria de [[1969]].
|calendata naiximiento = [[13 de chunio]] de [[1918]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]])
|calendata muerte = [[8 d'abril]] de [[1996]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]], [[Estaus Unius]])
|puesto d'enterreco = [[Fosal municipal de Pawhuska]], [[Pawhuska (Oklahoma)|Pawhuska]], [[Oklahoma]]
|ocupación = [[Actor]]
|almamáter =
|pai = Ben Johnson Sr.
|mai = Ollie Susan Workmon
|conchuche = Carol Elaine Jones ([[1941]]-[[1994]], falleixida)
|fillos =
|oscars= '''[[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|goyas=
|césars=
|BAFTAs= '''[[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1973]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|globos= '''[[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]''':<br>-[[1972]]: por ''[[The Last Picture Show]]''.
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|europeu =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Ben Johnson''' ('''Ben "Son" Johnson, Jr'''), naixiu de [[Foraker (Oklahoma)|Foraker]] ([[Oklahoma]], [[Estaus Unius]]) o [[13 de chunio]] de [[1918]] y muerto por un [[infarto de miocardio]] en [[Mesa (Arizona)|Mesa]] ([[Arizona]]) o [[8 d'abril]] de [[1996]], estió un [[actor]] [[Estaus Unius|estausunidense]], con antepasaus [[cherokees]]. Activo en o [[cine estausunidense]] dende finals d'os [[anyos 1930]], recibió cuantos [[Lista de premios cinematograficos|premios]] demientres a suya carrera cinematografica.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se as suyas actuacions en [[cinta]]s como ''[[The Outlaw]]'' ([[1943]], [[Howard Hughes]]), ''[[Angel and the Badman]]'' ([[1947]], [[James Edward Grant]]), ''[[Fort Apache (cinta)|Fort Apache]]'' ([[1958]], [[John Ford]]), ''[[3 Godfathers (cinta de 1948)|3 Godfathers]]'' ([[1948]], [[John Ford]]), ''[[Red River (cinta de 1948)|Red River]]'' ([[1948]], [[Howard Hawks]]), ''[[She Wore a Yellow Ribbon]]'' ([[1949]], [[John Ford]]), ''[[Rio Grande (cinta de 1950)|Rio Grande]]'' ([[1950]], [[John Ford]]), ''[[Shane (cinta)|Shane]]'' ([[1953]], [[George Stevens]]), ''[[War Drums]]'' ([[1957]], [[Reginald Le Borg]]), ''[[Cheyenne Autumn]]'' ([[1964]], [[John Ford]]), ''[[Major Dundee]]'' ([[1965]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[Chisum]]'' ([[1970]], [[Andrew V. McLaglen]]), ''[[The Last Picture Show]]'' ([[1971]], [[Peter Bogdanovich]]), ''[[The Getaway (cinta de 1972)|The Getaway]]'' ([[1972]], [[Sam Peckinpah]]), ''[[The Train Robbers]]'' ([[1973]], [[Burt Kennedy]]), ''[[Grayeagle]]'' ([[1977]], [[Charles B. Pierce]]), ''[[The Hunter (cinta de 1980)|The Hunter]]'' ([[1980]], [[Buzz Kulik]]), u ''[[Red Dawn]]'' ([[1984]], [[John Milius]]).
== Premios ==
Ben Johnson recibió en [[1972]] demientres a [[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Oscar]], un [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]] por a suya interpretación en ''[[The Last Picture Show]]'' d'o personache de "Sam o Lión", una cinta dirichida por [[Peter Bogdanovich]]. Por ista mesma cinta tamién ganó lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]] ixe mesmo anyo en a [[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios Globos d'Oro]], amás d'o [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]] l'anyo [[1973]] demientres a [[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]] d'os [[Premios BAFTA]].
== Filmografía<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
=== Cintas ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Títol d'a cinta
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Banda sonora
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|[[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
| [[]]
|
|}
=== Series de televisión ===
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#B0C4DE;" | Serie
! style="background:#B0C4DE;" | Anyo
! style="background:#B0C4DE;" | Episodio
! style="background:#B0C4DE;" | Director
! style="background:#B0C4DE;" | Elenco
! style="background:#B0C4DE;" | Atros
|-
|rowspan=1|''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| ''[[]]''<ref>{{en}} [ ''''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[]]
| [[]]
|
|}
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson|Cintas interpretadas por Ben Johnson]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Ben Johnson (actor)|Ben Johnson}}
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0424565/ Ben Johnson] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.findagrave.com/memorial/2252 Ben Johnson] en [[Find a Grave]].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol= [[Premios Oscar]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Oscar a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[44ena edición d'os Premios Oscar|44<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios Globos d'Oro]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[John Mills]]
| títol = [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1972|1972]] ([[29ena edición d'os Premios Globos d'Oro|29<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Joel Grey]]
}}
{{succession title|títol= [[Premios BAFTA]] |color=}}
{{succession box
| predecesor = [[Edward Fox]]
| títol = [[Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
| periodo = [[Cine en 1973|1973]] ([[26ena edición d'os Premios BAFTA|26<sup>ena</sup> edición]])
| succesor = [[Arthur Lowe]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Johnson, Ben}}
[[Categoría:Actors d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Muertos en Mesa (Arizona)]]
[[Categoría:Muertos por infarto de miocardio]]
[[Categoría:Naixius de Foraker (Oklahoma)]]
[[Categoría:Premio BAFTA a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:Premio Oscar a o Millor Actor Segundario]]
[[Categoría:1918 (naixencias)]]
[[Categoría:1996 (muertes)]]
c1cdt72lpwmpqhxyovsyd27wf7xbbod
Jill Ireland
0
68016
2478523
2361101
2026-09-26T21:35:37Z
RenatoGar
80073
2478523
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'actor
|nombre = Jill Ireland
|imachen =Leila Kalomi (cropped).png
|grandaria imachen =250px
|piet de foto =
|nombre real = Jill Dorothy Ireland
|calendata naiximiento = [[24 d'abril]] de [[1936]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Londres]] ([[Reino Uniu]])
|calendata muerte = [[18 de mayo]] de [[1990]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[Malibu]] ([[California]], [[Estaus Unius]])
|conchuche = [[David McCallum]] ([[1957]]–[[1967]])<br />[[Charles Bronson]] ([[1968]]–[[1990]])
|fillos =
|oscars =
|globos =
|BAFTAs =
|emmys =
|sags =
|tonys =
|grammys =
|canas =
|berlinale =
|san sabastián =
|goyas =
|césars =
|ariel =
|cóndor =
|david =
|deutscher =
|nombre premio1 =
|premio1 =
|nombre premio2 =
|premio2 =
|nombre premio3 =
|premio3 =
|nombre premio4 =
|premio4 =
|nombre premio5 =
|premio5 =
|nombre premio6 =
|premio6 =
|nombre premio7 =
|premio7 =
|nombre premio8 =
|premio8 =
|nombre premio9 =
|premio9 =
|nombre premio10 =
|premio10 =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Jill Ireland''' ([[nombre artistico]] de '''Jill Dorothy Ireland'''), naixida de [[Londres]] ([[Reino Uniu]]) o [[24 d'abril]] de [[1936]] y muerta en [[Malibu]] ([[California]], [[Estaus Unius]]) o [[18 de mayo]] de [[1990]], estió una [[actriz]] [[Reino Uniu|britanica]] activa dende [[1955]] dica [[1987]], encara que ye mas conoixida en estar a segunda muller de l'actor [[Charles Bronson]], con qui estió casada dende [[1968]] dica la suya muerte.
D'entre la suya filmografía, pueden mencionar-se las suyas interpretacions en bellas [[cinta]]s, como ''[[There's Always a Thursday]]'' ([[1957]], [[Charles Saunders]]), ''[[So Evil, So Young]]'' ([[1961]], [[Godfrey Grayson]]), ''[[The Valachi Papers (cinta)|The Valachi Papers]]'' ([[1972]], [[Terence Young]]), ''[[Breakout (cinta de 1975)|Breakout]]'' ([[1975]], [[Tom Gries]]), u ''[[Love and Bullets (cinta de 1979)|Love and Bullets]]'' ([[1979]], [[Stuart Rosenberg]]).
== Se veiga tamién ==
* [[:Categoría:Cintas interpretadas por Jill Ireland|Cintas interpretadas por Jill Ireland]]
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://www.imdb.com/name/nm0409866 Jill Ireland] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=8530 Jill Ireland] en [[Find A Grave]].
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Ireland, Jill}}
[[Categoría:Actrices d'Anglaterra]]
[[Categoría:Muertos en Malibu]]
[[Categoría:Naixius de Londres]]
[[Categoría:1936 (naixencias)]]
[[Categoría:1990 (muertes)]]
kcyeo2s1t8vgfv1yh2khwges3m7jr4w
Bermudas
0
71303
2478613
2366259
2026-09-27T02:16:15Z
RenatoGar
80073
2478613
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo ye sobre un '''territorio britanico'''. Ta la prenda se veiga [[bermudas (ropa)]]''
{{Ficha d'entidat cheografica
|nombre = Bermudas
|nombre_común = Bermudas
|nombre_oficial = Bermuda
|país =
|unidat = [[Territorio Britanico d'Ultramar|Territorio d'ultramar]]
|de = d'o
|entidat_mayor = [[Reino Uniu]]
|tipo_superior_1 = Estato
|superior_1 = [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Reino Uniu]]
|himno = ''[[God Save the Queen]]''
|lema = ''Quo Fata Ferunt''<br /><small>([[latín]] ''A on que nos leve o destín'')</small>
|bandera = Flag of Bermuda.svg
|bandera_grandaria = 120px
|escudo = Coat_of_arms_of_Bermuda.svg
|mapa = Bermuda in its region.svg
|mapa_grandaria = 250px
|piet_mapa =
|capital = [[Hamilton (Bermudas)|Hamilton]]
|capital_coor = 32_17_N_64_46_W_ 32° 17' N 64° 46' O
|capital_población = 970 ([[2003]])
|ciudat_gran = [[The Valley (Anguila)|The Valley]]
|idioma = [[idioma anglés|Anglés]]
|atros_idiomas =
|luenga_propia =
|idiomas_co-oficials=
|coor =
|subdivisión =
|superficie = 53
|superficie_pos = 233
|superficie_post =
|superficie_tierra =
|superficie_augua =
|mugas =
|clima =
|población = 66.163
|población_pos = 199
|población_anyo = 2007
|población_post =
|densidat = 1.241
|densidat_post =
|numero_entidaz =
|forma_gubierno = [[Territorio Britanico d'Ultramar|Territorio d'Ultramar]]
|tipo_dirichent1 = [[Chefe de Estato]]
|dirichent1 = [[Títulos reales|S.M.]] [[Carlos III d'o Reino Uniu|Carlos III]]
|tipo_dirichent2 = [[Gubernador]]
|dirichent2 = [[Richard Gozney]]
|tipo_dirichent3 =
|dirichent3 =
|PIB = US$ 2,33 millons
|PIB per capita= US$ 36.000
|PIB puesto = 149
|PIB anyo = 2007
|PIB tipo = PIB
|campo1_nombre =
|campo1 =
|campo2_nombre =
|campo2 =
|campo3_nombre =
|campo3 =
|establimiento = Dependencia
|establimiento_calendatas = dende [[1609]]
|establimiento_fitas = d'o [[Reino Uniu]]
|hhorario = [[Tiempo Coordinato Universal|UTC]]-4
|hhhorario_verano =
|nombre_codigo1= Internet
|codigo1 = .bm
|nombre_codigo2= C. Telefono
|codigo2 = 1441
|codigo postal nombre=
|codigo_postal =
|prefixo telefonico nombre =
|prefixo telefonico =
|moneda = [[Dólar bermudenyo]]
|pachina web =
|pachina web_1_tipo =
|pachina web_2 =
|pachina web_2_tipo =
|nota1 =
|notas =
|miembro_de = [[Reino Uniu]]
}}
As islas '''Bermudas''' (en [[idioma anglés|anglés]] ''Bermuda'') son un territorio autonomo d'ultramar que perteneixe a o [[Reino Uniu]], situato en l'[[oceano Atlantico|Atlantico]] Norte, debant d'as costas d'[[America d'o Norte]], a l'este de [[Carolina d'o Sud]] ([[Estaus Unius]]).
S'atribuye o descubrimiento a [[Juan Bermúdez]], navegant [[Espanya|espanyol]] de [[Palos de la Frontera]] ([[provincia de Uelba|Uelba]]), en primerías d'o [[sieglo XVI]], probablement en [[1503]].
S'han convertito en un d'os centros financiers y [[turismo|turisticos]] mas importants d'o mundo. As Bermudas son consideratas a sobén un [[paradiso fiscal]]. Tienen una [[superficie]] de 58,8 [[km²]]; y una [[Población humana|población]] de 64.500 habitants ([[2003]]).
As localidaz prencipals son [[Hamilton (Bermudas)|Hamilton]] (en ye a suya [[Capital (politica)|capital]]) y a villa historica de [[Saint George's (Bermudas)|Saint George's]], declarata [[Patrimonio d'a Humanidat]] por a [[UNESCO]].
Os hombres d'istas islas gosan portar uns pantalons curtos caracteristicos que plegan dica o chenullo, derivatos de l'antigo uniforme d'os soldatos britanics, que han pasato a decir-se ''[[bermudas (ropa)|bermudas]]'' (en anglés ''Bermuda shorts'').
== Historia ==
[[Imachen:HamiltonStreet.jpg|thumb|200px|left|[[Hamilton (Bermudas)|Hamilton]], capital d'as islas.]]
En l'anyo 1505, lo navegante espanyol [[Juan Bermúdez]] descubrió las islas, a las que les dio lo nombre d'a suya carabela, ''Garza''.<ref name = SGE>{{Cita libro |autor= Fernández Morente, G. y Fernández Vial, I. |capítol= Juan Bermúdez, las islas Bermudas conservan su nombre |títol= Atlas de los Exploradores Españoles|año= 2009 |editorial= Editorial Planeta, S. A. y Sociedad Geográfica Española |ubicación= Barcelona, España |pachinas=320 |isbn= 978-84-08-08683-3 }}</ref> Se menciona como La Bermuda <ref>{{Cita libro|título=Isle of Devils, Isle of Saints: An Atlantic History of Bermuda, 1609–1684|url=https://books.google.co.ve/books?id=oPlSEAAAQBAJ&pg=PT19&dq=Legatio+babylonica+bermuda&hl=es-419&sa=X&ved=2ahUKEwiB87mwgcD-AhWiRzABHWOvCIUQ6AF6BAgHEAI|editorial=JHU Press|fecha=2022-06-14|fechaacceso=2023-04-23|isbn=978-1-4214-4361-4|idioma=en|nombre=Michael J.|apellidos=Jarvis}}</ref><ref>{{Cita libro|título=Modelling World Englishes: A Joint Approach to Postcolonial and Non-Postcolonial Varieties|url=https://books.google.co.ve/books?id=waMxEAAAQBAJ&pg=PA301&dq=Legatio+babylonica+bermuda&hl=es-419&sa=X&ved=2ahUKEwiB87mwgcD-AhWiRzABHWOvCIUQ6AF6BAgJEAI|editorial=Edinburgh University Press|fecha=2020-07-09|fechaacceso=2023-04-23|isbn=978-1-4744-4588-7|idioma=en|nombre=Sarah|apellidos=Buschfeld}}</ref> en o ''Legatio babylonica'',<ref>{{Cita libro|título=Bermuda: Report for the Year ...|url=https://books.google.co.ve/books?id=xOpPAQAAMAAJ&pg=PA29&dq=Legatio+babylonica+bermuda&hl=es-419&sa=X&ved=2ahUKEwiB87mwgcD-AhWiRzABHWOvCIUQ6AF6BAgLEAI|editorial=Bermuda Government|fecha=1946|fechaacceso=2023-04-23|idioma=en}}</ref><ref>{{Cita libro|título=Offshore Financial Centres and the Law: Suspect Wealth in British Overseas Territories|url=https://books.google.co.ve/books?id=xKYvEAAAQBAJ&pg=PT82&dq=Legatio+babylonica+bermuda&hl=es-419&sa=X&ved=2ahUKEwiB87mwgcD-AhWiRzABHWOvCIUQ6AF6BAgIEAI|editorial=Routledge|fecha=2021-07-15|fechaacceso=2023-04-23|isbn=978-1-000-41117-1|idioma=en|nombre=Dominic|apellidos=Thomas-James}}</ref> publicau en 1511 per l'historiador [[Pedro Mártir de Anglería]], y tamién s'incluyió en os mapas espanyols d'ixe anyo. Tanto espanyols como portugueses utilizaban las islas como un puesto pa fornir-se de carne fresca y d'augua, pero las leyendas d'espritos y demonios, que agora se piensa que surtioron d'os cantos estridents d'as aus (muito probablement d'una especie de petrel d'as Bermudas), de conchunta con o fuerte rudio en a nueit d'os cochins salvaches y lo constant estau tormentoso (los primers visitantes plegoron baixo ixas condicions) y un perigloso aniello de [[Arrecife|arrecifes]], les impidioron realizar cualsequier asentamiento permanent.
Mientres lo sieglo siguient, las islas estioron frecuentment visitadas pero no ocupadas de traza permanent. Finalment estioron reclamadas per la Corona anglesa, y la Carta d'a Companyía de Virchinia s'enampló pa incluyir-la. O lugar de Sant George estió poblau dende l'anyo 1612 y se convirtió en a primera capital d'as Bermudas.
O zaguer gubernador anglés de Bermuda estió [[George James Bruere]] qui morió dimpués de destapar un complot muit important mientres a [[Guerra Revolucionaria Americana]] en [[1780]]. Dengún no sabeba dica agosto de 2008 a on yera apedecato, dica que un grupo d'arqueologos norteamericans d'a [[Universidat de Boston]], trobaron a suya sepoltura baixo a ilesia de St.Peter d'a ciudat de [[Saint George's (Bermudas)|Saint George's]] cuan yeran buscando a sepoltura d'o capitán de l'armada anglesa, Sir [[Jacob Weathe]] muerto tamién en [[1783]] en St.George's. Ista trobata inesperata remató con a limpieza d'a placa de bronce que yera sobre a tapa d'o [[sarcofago]] en a que s'alzaban unas restas humanas. A placa informaba con detalles que as restas perteneixeban a o zaguer gubernador anglés.
Entre os anyos 1780 y 1783 bi habió una important epidemia de [[fiebre amariella]] que despobló a isla.
== Esporte ==
* ''Categoría principal'': [[:Categoría:Esporte en Bermudas|Esporte en Bermudas]].
=== Bermudas en os Chuegos Olimpicos ===
* [[Imachen:Olympic flag.svg|50px]] [[{{PAGENAME}} en os Chuegos Olimpicos]].
* ''Categoría principal:'' [[:Categoría:Bermudas en os Chuegos Olimpicos]].
Bermudas en os [[Chuegos Olimpicos]] ye representada per l'[[Asociación Olimpica de Bermudas]], creada en l'anyo 1935 y miembro d'o [[Comité Olimpico Internacional]] dende 1936, anyo en que participó por primera vegada en [[Chuegos Olimpicos de Berlín 1936|Berlín 1936]] y dende alavez ha teniu representación ininterrompidament dica l'actualidat, con a excepción d'os de [[Chuegos Olimpicos de Moscú 1980|Moscú 1980]] que no participó perque se adhibió a lo grupo que realizó un [[Boicot a los Chuegos Olimpicos de 1980|boicot]].
{{Dependencia britanica}}
{{America d'o Norte}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Bermudas|*]]
di2gnpr0sq3ge665f2lzgjgh8779nl9
Museu d'Historia d'a Ciudat de Barcelona
0
72066
2478595
2459701
2026-09-27T02:08:07Z
RenatoGar
80073
2478595
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de museu
| Nombre = Museu d'Historia d'a Ciudat de Barcelona
| Nombre_orichinal = Museu d'Història de la Ciutat de Barcelona
| Imachen = Museo Historia Barcelona.jpg
| Grandaria = 250px
| Comentario = Seu d'o MHCB en a ''Plaça del Rei''
| País = [[Imachen:Flag of Catalonia.svg|22px]] [[Catalunya]]
| Ciudat = [[Barcelona]]
| Director = Jordi Roca
| Construcción =
| Inaguración = [[14 d'abril]] de [[1943]]
| Superficie =
| Horario =
| Vesitants = 479.650
| Adreza =
| Telefono =
| Web = [http://www.museuhistoria.bcn.cat/ www.museuhistoria.bcn.cat]
}}
O '''Museu d'Historia d'a Ciudat de Barcelona''' (en [[idioma catalán|catalán]] y oficialment ''Museu d'Història de la Ciutat de Barcelona'', a vegatas tamién conoixito por as suyas siglas '''MHCB''') ye un [[museu]] que agrupa una serie d'equipamientos singulars en a historia d'a [[ciudaz de Catalunya|ciudat]] de [[Barcelona]]. Fue inaugurato o [[14 d'abril]] de l'anyo [[1943]], con seu en a plaza d'o Rei, en o centro d'o [[barrio Gotico]], gracias a la empenta d'o suyo primer director, l'[[historiador]] [[Agustí Duran i Sanpere]].
==Historia==
L'antigo palacio Clariana Padellàs d'o [[sieglo XV]]/[[sieglo XVI|XVI]], fue tresladato en l'anyo [[1931]], piedra a piedra, dende a carrera Mercaders, d'estilo [[arquitectura gotica|gotico]] catalán con influencia [[Arte renaixentista|renaixentista]] en os suyos ornamentos, que se trobaba afectato por as obras d'apertura d'a Via Laietana, reconstruindo-lo chunto a os edificios medievals d'a [[Capiella de Santa Agata]] y o [[Palacio Reyal Mayor]] (''Saló del Tinell''), os cuals tamién s'anyadioron fendo parti d'o museu. Mientres o treslato y debito a las excavacions ta fer os fundamentos, se i trobó parti d'a ciudat romana, l'antiga ''Colonia Iulia Augusta Faventia Paterna Barcino''.
L'anyo [[1999]] se fació una reorganización d'a estructura d'o museu que remató con a creyación d'un sistema d'equipamientos ligatos y chestionatos unitariament, con lo que s'anyadiba a l'antiga seu d'a Plaza Reyal una serie de puntos que permitiban trestallar o conchunto museistico por diferents puestos d'a ciudat protagonistas d'os feitos historicos explicatos en cada un d'os diferents espacios.
==Seus==
[[Imachen:Escalera Patio Museo Historia.jpg|220px|thumb|Escaleras d'o patio d'a Casa Padellàs]]
O Museu conta con siet equipamientos, cadagún d'os cuals recorre un periodo historico relacionato con él mesmo.
* Conchunto Monumental d'a plaza d'o Rei
* Museu d'o Monesterio de Pedralbes
* Centro d'Interpretación d'o Parque Güell
* Museu-Casa Verdaguer
* Espacio Santa Caterina
* Refuchio antiaerio 307
* Centro d'Interpretación d'o Call
==Colección==
[[Imachen:Jaime Huguet 001.jpg|thumb|220px|Tabla central d'o retablo de [[Jaume Huguet]] en a Capiella de Santa Agata]]
Se construyió un [[teito]] de [[formigón]] de 4.000 metros cuadratos, fendo posible a vesita baixo tierra de l'antiga ciudat romana, podendo-se veyer enta a plaza d'o Rei a base d'as construccions d'o [[sieglo I aC]] como as restas d'un barrio de tallers con tintorería, instalación vinicola etc., y en un ran superior, d'os [[sieglo VI|sieglos VI]] y [[sieglo VII|VII]] a [[necropoli]] [[visigodo|visigotica]].
Baixo o Salón d'o Tinell se pueden veyer expuestas as esculturas romanas que s'han trobato, como un torso de [[diana (diosa romana)|Diana]], retratos d'[[Antonín Piu]] y [[Faustina Mayor]] en [[marbre]] y o chicot [[bronce]] d'a ''Venus de Barcelona''.
Seguindo por as vueltas [[romanico|romanicas]] d'o soterranyo s'une o recorrito con as excavacions paleocristianas d'a primitiva [[seu de Barcelona|seu]] con bases de [[Columna (arquitectura)|columnas]] de [[marbre]] blanco, o [[baptisterio]] y restas d'una [[Ilesia (edificio)|ilesia]] d'o [[sieglo VI]].
En a casa Padellàs de dos plantas, se conservan obchectos y documentos d'os antigos gremios medievals que existiban en a ciudat. O libro d'o ''Comentari als Usatges de Catalunya'' de [[Jaume Marquilles]] de l'anyo [[1440]] y ilustrato por [[Bernat Martorell]]. Pinturas de [[Francesc Soler Rovirosa]] y de [[Ramon Martí Alsina]] representando como yera o Palacio Reyal Menor.
En o piso superior se troban obchectos d'a estada en a ciudat de [[Carlos I d'Aragón|Carlos I]], y d'a vida catalana y d'os suyos costumbres dende o [[sieglo XVI]] dica os nuestros días.
En a [[capiella]] de Santa Agata, construita en o [[sieglo XIV]], se puet veyer o teito de fusta policromata obra d'Alfonso de Cordoba con a divisa de [[Pero V d'Aragón|Pero de Portugal]] y o [[retablo]] de [[Jaume Huguet]] ([[1465]]) que o condestable encargó a l'artista ta a suya colocación en o mesmo puesto a on que se troba en l'actualidat.
O retablo presenta en os suyos cuerpos laterals l'[[Anunciación]] y a [[Nadal|Natividat]], a [[Resurrección]] y l'[[Ascensión]], a [[Pentecosta]] y l'Asumpción d'a Virchen y en a parti central l'[[Reis Magos d'Orient|Adoración d'os Magos]].
En pasando enta o Salón d'o Tinell s'ha reconstruito una antecambra a on que s'han colocato os frescos de [[pintura gotica]] que estioron en o Tinell dica alto u baixo l'any [[1300]], a on que yeran representatas en a parti baixa, a [[caballería]] seguita d'o estendarte de Sant Chorche y en a parti alta a [[infantería]] aragonesa presidita por o sinyal reyal.
A cambra Mayor u Salón d'o Tinell, ye a on que se realizan exposicions temporals continas, fue construita en l'anyo [[1370]] por o rei [[Pero IV d'Aragón|Pero o Ceremonioso]] d'estilo [[Arte gotico|gotico]] con seis [[arco de meyo punto|arcos de meyo punto]] que descansan sobre [[columna]]s con [[capitel]]s.
==Vinclos externos==
* {{ca}}/{{es}} [http://www.museuhistoria.bcn.cat/ Web d'o museu].
* {{ca}}/{{es}} [https://web.archive.org/web/20071017060956/http://w10.bcn.es/APPS/wprmuseuhistoria/web/cat/sabermes/index.htm Historia d'o Museu].
==Bibliografía==
*[[Alexandre Cirici Pellicer|Cirici, Alexandre]]: ''Museus d'Art Catalans''. 1982, Barcelona, Ed. Destino {{ISBN|84-233-1225-9}}
*Volum 14 (2004), La Gran Enciclopèdia en català, Barccelona, Edicions 62. {{ISBN|84-297-5442-3}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Museus de Catalunya|Historia d'a Ciudat de Barcelona]]
[[Categoría:Edificios d'o Barcelonés]]
[[Categoría:Edificios de Barcelona]]
arwbwwi9v8h6caq9aiqtmuh6xg926m0
Tardobispo
0
74218
2478492
2171450
2026-09-26T19:16:26Z
Willtron
41
2478492
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Tardobispo
|bandera =
|escudo =
|entidat = localidat
|municipio = [[El Perdigón]]
|imachen =
|comunidat = Castiella y Leyón
|provincia = Zamora
|comarca = Tierra del Vino
|cp = 49170
|distancia =
|población=102
|mapa_loc= Castiella y Leyón
|pos_etiqueta_loc = left
|calendata =
|cod_provincia = 49
|ríos =
}}
'''Tardobispo''' ye una localidat d'o municipio d'[[El Perdigón]] en a [[provincia de Zamora]], en a [[comunidat autonoma]] de [[Castiella y Leyón]]. A suya población ye de 102 habitants.
En o suyo termín bi ha repuis d'os lugars de Alcamín de Yuso y Alcamín de Suso, hue despoblatos.
{{Lugars d'El Perdigón}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Lugars d'a provincia de Zamora]]
twhpt8gcmbfrb7dmz1e6azqjyfpv0bo
Ljouwert
0
74808
2478590
2426389
2026-09-27T02:06:00Z
RenatoGar
80073
2478590
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de localidat
|nombre = Ljouwert
|paísde = d'os
|nombre_oficial = Leeuwarden
|bandera_país = Flag of the Netherlands.svg
|bandera =Flag_of_Leeuwarden.svg
|escudo = Coat of arms of Leeuwarden.svg
|escudo_grandaria = 80px
|imachen = [[Imachen:Waag, Leeuwarden 1620.jpg|250px|De Waag]]<br />De Waag
|país = Países Baixos
|superficie = 84,10
|tpprovincia = [[Provincias d'os Países Baixos|Provincia]]
|provincia = [[Imachen:Frisian flag.svg|20px|border]] [[Frisia]]
|población = 96.578
|calendata = 2009
|densidat = 1.210
|altaria =
|ríos =
|cp =
|web = [http://www.leeuwarden.nl/ www.leeuwarden.nl]
|situación = [[Imachen:LocatiestadLeeuwarden.png|250px|Ljouwert en Frisia]]<br />Ljouwert en Frisia.
}}
'''Ljouwert''' (pronunciato en [[idioma frisio occidental|frisón]] {{audio|1=453 Leeuwarden.ogg|2=''/ˈʎɔːw(ə)t/''}}, en [[idioma neerlandés|neerlandés]] ''Leeuwarden'', en [[Stadsfries]]: ''Liwwadden'') ye a [[capital (politica)|capital]] d'a [[Provincias d'os Países Baixos|provincia neerlandesa]] de [[Frisia]]. Se troba en o norte d'o país.
== Historia ==
[[Imachen:Oud Leeuwarden jpg.jpg|left|thumb|215px|Mapa historico de Ljouwert]]
L'aria de Ljouwert ya yera ocupata a o menos dende sieglo X (encara que recientment s'han trobato restas de casas que datan d'o sieglo II a man d'a ''[[Oldehove]]'', una torre medieval d'a ciudat) y obtenió o títol de ciudat en l'anyo [[1435]]. Situata en o ''[[Middelzee]]'', estió un important centro comercial, dica que a suya connexión con a mar se zarró en o [[sieglo XV]]. En 1901 a ciudat teneba una población de 32.203 habitants.
Entre os personaches famosos de Ljouwert s'incluyen o [[Estatúder|lugartenient]] [[Guillén IV d'Orange]], l'artista grafico [[M. C. Escher]], y a famosa bailarina y espía [[Mata Hari]], asinas como o teologo N.H. Gootjes.
[[Imachen:Crowd welcoming the Stormont, Dundas and Glengarry Highlanders of Canada to Leeuwarden.jpg|thumb|200px|Ciudadans de Ljouwert recibindo a l'exercito de Canadá, 16 d'abril de 1945]]
Mientres a [[Segunda Guerra Mundial]], dimpués d'una luenga ocupación [[Alemanya|alemana]], o 15 d'abril de 1945, os ''[[Royal Canadian Dragoons]]'' (unidat de l'exercito canadiense), desobedecindo órdens directas, dentroron en ciudat y redotón a os alemans.
=== Etimolochía ===
O nombre de "Leeuwarden" (con antigas variants graficas) se fació servir en primeras ta decir a [[Nijehove]], amás important d'as tres localidaz que dimpués, en os primers anyos d'o [[sieglo IX]], s'achuntoron en una sola (Villa Lintarwrde' c. [[825]]).<ref>Groot p. 10</ref>
Bi ha a-saber-las teorías sobre l'orichen d'o nombre d'a ciudat. L'[[historiador]] y [[archivista]] [[Wopke Eekhoff]] replegó un total de 200 variants graficas diferents, d'as cuals ''Leeuwarden'' ([[idioma neerlandés|neerlandés]]), ''Liwwadden'' ([[Stadsfries]]) y ''Ljouwert'' ([[Idioma frisio occidental|frisón occidental]]) encara se fan servir.<ref name="Groot p. 12">Groot p. 12</ref>
A segunda parti d'o nombre se puet esplanicar facilment. "Warden", ye una parola frisona y neerlandesa ta decir a un ''[[Terp]]'', [[tozal]] artificial propio d'os Países Baixos y mas que mas de Frisia.<ref name="Groot p. 12"/>
O mayor problema ye o prefixo, que puet interpretar-se como ''leeu-'' u ''leeuw-'' (en neerlandés [[lión]]). Muitos estudiosos creyen que ista teoría ye cierta, ya que o lión se puet trobar en o mesmo escudo d'a ciudat. Manimenos ta que ista teoría fuese verdat mancaría una "w" adicional en o nombre. Amás tamién s'ha de pensar que nunca no ha habito lions en [[Frisia]]. Atros expertos afirman que o prefixo ''leeu-'' puet estar una evolución de ''luw-'' (en neerlandés ''protechito'') u ''lee-'' (en neerlandés ''circulación d'augua''). Iste zaguer significato s'achusta a la realidat de Frisia, una provincia con prous canalizacions d'augua.<ref name="Groot p. 12"/>
=== Heraldica ===
O [[escudo]] de Ljouwert ye o simbolo oficial d'o municipio. Ye formato por lión d'[[oro (heraldica)|oro]] sobre fundo d'[[azur]] tot [[corona]]to. O feito de que amaneixca un lión pareixe prou lochico, ya que "Leeuw" significa "lión" en neerlandés. Manimenos, ye probable que l'antigo nombre d'a ciudat fese referencia a l'augua mas que a iste animal. Bellas fuents dicen que cuan se prenió o nombre oficialment en a ciudat se gritó a o lión ta que se fese real. Tamién ye posible que o escudo fuese un regalo d'a poderosa familia ''Minnema'' a la ciudat.<ref>Jansma p. 45</ref>
== Vicos ==
[[Imachen:Froskepôle.jpg|thumb|200px|Froskepôlemolen]]
{| class="toccolours" style="margin:0 2em 0 2em"
|'''Nombre frisón'''||'''''Nombre neerlandés'''''||ALIGN="right"|'''censo de 2005'''
|-
|Ljouwert||''Leeuwarden''||ALIGN="right"|86,324
|-
|[[Goutum]]||''Goutum''||ALIGN="right"|2,624
|-
|[[Wurdum]]||''Wirdum''||ALIGN="right"|1,236
|-
|[[Wytgaard]]||''Wijtgaard''||ALIGN="right"|626
|-
|[[Lekkum]]||''Lekkum''||ALIGN="right"|469
|-
|[[Snakkerbuorren]]||''Snakkerburen''||ALIGN="right"|206
|-
|[[Himpens]]||''Hempens''||ALIGN="right"|175
|-
|[[Swichum]]||''Swichum''||ALIGN="right"|60
|-
|[[Tearns]]||''Teerns''||ALIGN="right"|16
|-
|Total||||ALIGN="right"|91,766
|-
|<small>Fuent:<ref>{{nl}}{{fy}} [https://web.archive.org/web/20090924102453/http://www.doarpswurk.nl/pageid=153/lang=3/Doarpen_per_gemeente.html Dorpen per gemeente]. Doarpswurk.</ref>
|}
== Arquitectura ==
Entre os edificios mas representativos d'a ciudat se pueden incluyir o ''Kanselarij'' (l'antiga cancillería), o ''[[Stadhouderlijk hof]]'', antiga residencia d'os lugartenients de Frisia, o ''Waag'' (antigo mercato d'a ciudat), a ilesia de Sant Bonifacio y a ''[[Oldehove]]'' una torre medieval. Una d'as millors anvistas d'o centro d'a ciudat se tiene dende o "edificio Achmea", o mas alto d'a ciudat (pertenixient a la companyía d'aseguranzas "Achmea").
Ljouwert ye tamién a seu d'o mercato de bestiar mas gran d'o país, que se celebra o [[Día de l'Ascensión]], asinas como o mercato de flors mas gran d'os Países Baixos. O ''[[Froskepôlemolen]]'' ye o zaguer supervivient d'entre os 130 molins de viento que goso tener Ljouwert. As restas d'o ''Cammingha-Buurstermolen'' s'espaldoron en 2000. Os fundamentos d'atros dos molins, ''Wielinga-Stam'' y ''De Haan'' encara se i pueden trobar.<ref name=Friese>{{nl}} {{cite book | first = | last =Stichting De Fryske Mole | year = 1995| month = | title = Friese Molens| pages = 69–73, 181, 183, 253 | publisher = Friese Pers Boekerij bv| location = Ljouwert |isbn= 90 330 1522 6}}</ref>
== Educación ==
[[Imachen:Nhl tesselschadestraat.jpeg|thumb|250px|Seu d'a [[Noordelijke Hogeschool Leeuwarden|NHL]] en a ''Tesselschadestraat'']]
Ljouwert tien bellas universidaz de prestichio en o campo d'as ciencias aplicatas (HBO en neerlandés), como o ''[[Van Hall Instituut]]'' (ciencias naturals y agricolas), a [[Stenden Hogeschool]] (economía) y a [[Noordelijke Hogeschool Leeuwarden]] (economía, tecnolochía y artes).
Atamas de que a ciudat no tien una universidat cientifica, bi ha a-saber-las seccions d'universidaz d'atras ciudaz como a ''[[Wageningen University and Research Centre]]'', a ''[[Universiteit Twente]]'' y a ''[[Rijksuniversiteit Groningen]]''. Alto u baixo 16.000 estudiants, incluyindo un numero cada vegata mayor d'estudiants foranos, estudeyan en as escuelas tecnicas. Antiparti d'a educación superior, a ciudat amás ye a seu de dos escuelas rechionals de formación profesional (''MBO''): o ''[[Friese Poort]]'' y o ''[[Friesland College]]''.
== Esporte ==
Ljouwert ye o punto de salita y de plegata d'a ''[[Elfstedentocht]]'', una cursa de [[patinache sobre chelo]] de 200 km de largaria que se fa d'hibierno, y cuan as condicions lo permiten, en as canals chelatas de Frisia. A zaguera edicion d'ista competición se celebró en chinero de [[1997]] y as dos anteriors en os anyos [[1986]] y [[1985]]. L'equipo de fútbol d'a ciudat, o [[Cambuur Leeuwarden]], chuga en a ''[[Eerste Divisie]]'' (a segunda categoría d'o fútbol neerlandés). En a temporata 2005/06 o club cuasi desapareixe debito a las suyas malas condicions economicas. O ''Cambuurstadion'', a on que se chugan os partius de fútbol, se devantó en l'anyo [[1995]]. Actualment l'equipo de fútbol tien plas de fer un nuevo estado en a parti oriental d'a ciudat, lo que tendría un coste de 35 millons de euros.<ref>{{nl}} [http://www.leeuwardercourant.nl/nieuws/sport/cambuur/article4844225.ece "Nieuw stadion Cambuur kost €35 miljoen"]</ref>
== Politica ==
Ljouwert, como capital d'a provincia de [[Frisia]], ye seu d'as institucions provincials.
== Personas conoixitas de Ljouwert ==
[[Imachen:Mata Hari 3.jpg|200px|thumb|[[Mata Hari]], a famosa bailarína y espía]]
* [[Havank]]
* [[Cisca Dresselhuys]]
* [[Maurits Cornelis Escher]]
* [[Femme Gaastra]]
* [[Richard Hageman]]
* [[Wijerd Jelckama]]
* [[Willem van Haren]]
* [[Mata Hari]]
* [[Johannes Henricus Gerardus Jansen]]
* [[Querelle Jansen]]
* [[Piet Paaltjens]]
* [[Joachim van Plettenberg]]
* [[Tjitske Reidinga]]
* [[J. Slauerhoff]]
* [[Pieter Jelles Troelstra]]
* [[Cornelis Adriaan Lobry van Troostenburg de Bruyn]]
* [[Saskia van Uylenburg]]
* [[Lodewijk Caspar Valckenaer]]
* [[Dirk van Erp]]
* [[Hans Vredeman de Vries]]
* [[Harm Wiersma]]
== Transporte ==
[[Imachen:Leeuwarden station in 2006.jpg|250px|thumb|Gara de Ljouwert]]
[[Imachen:Arriva 5920 Leeuwarden 12-06-05.JPG|250px|thumb|Un autobus urbán d'''Arriva'']]
[[Imachen:Van Harinxmakanaal Leeuwarden.jpg|thumb|250px|Ljouwert, Van Harinxmakanaal]]
Bi ha cuantas linias de [[tren]] dende atras ciudaz d'os Países Baixos:
* 500 IC [[Den Haag]] Centraal / [[Rotterdam]] Centraal - [[Groningen]] / [[Gara de Ljouwert]]
* 700 IC [[Schiphol]] / [[Amsterdam]] Centraal - [[Groningen]] / Ljouwert
* 30000 R Ljouwert - [[Stavoren]]
* 30100 R Ljouwert - [[Harlingen]] Haven
* 30200 R/D [[Groningen]] - Ljouwert
Tamién bi ha linias regulars d'[[autobus]] con atras ciudaz de Frisia mas que mas:
* 10 Ljouwert -> [[Drachten]] ([[Burgum]], [[Sumar]])
* 13 Ljouwert -> [[Drachten]] ([[Surhústerfean]], [[De Harkema]])
* 14 Ljouwert -> [[Drachten]]
* 22 Ljouwert -> [[Warten]]
* 28 Ljouwert -> [[It Hearrenfean]] ([[Grouw]])
* 50 Ljouwert -> [[Dokkum]]
* 51 Ljouwert -> [[Dokkum]] ([[Damwâld]])
* 54 Ljouwert -> [[Dokkum]] ([[Stiens]], [[Holwert]])
* 60 Ljouwert -> [[Dokkum]] ([[Stiens]], [[Holwert]])
* 62 Ljouwert -> [[Bûtenpost]] ([[Kollum]])
* 66 Ljouwert -> [[It Amelân]] ([[Holwert]])
* 70 Ljouwert -> [[Sint Anne]] ([[Minnertsgea]])
* 71 Ljouwert -> [[Harns]] ([[Minnertsgea]])
* 72 Ljouwert -> [[Sint Anne]] ([[Minnertsgea]])
* 73 Ljouwert -> [[Aldebiltsyl]] ([[Minnertsgea]])
* 93 Ljouwert -> [[Snits]]
* 94 Ljouwert -> [[Snits]]
* 95 Ljouwert -> [[De Jouwer]] ([[Grouw]])
* 97 Ljouwert -> [[Harns]] ([[Frjentsjer]])
* 320 Ljouwert -> [[Drachten]]
* 350 Ljouwert -> [[Alkmaar]]
Y amás bi ha autobuses urbans en a ciudat. A mayoría d'as linias corresponden a la empresa de transportes ''Connexxion'' y unas poquetas (linias 10,13,14 y 320) a la empresa ''Arriva''.
En coche, se i puet plegar por as dos autopistas que conectan a ciudat con a resta d'os Países Baixos, l'A-31 y l'A-7 por l'[[Afsluitdijk]] y l'A-32 por [[Zwolle]]. A mas, ye conectata con a [[Mar de Frisia]] por o Van Harinxmakanaal, una canal de 38 km de largaria.
==== Transporte aerio ====
Leeuwarden tien una base aeria, que ye una d'as tres mas importants d'a fuerza aeria d'os [[Países Baixos]],<ref>{{nl}} [http://www.defensie.nl/luchtmacht/luchtmachtbases/leeuwarden/ Base Aeria de Ljouwert]. Ministerie van Defensie.</ref> pero no tien vuelos comercials. Os aeropuertos mas amanatos con vuelos comercials son los de [[Aeropuerto de Groningen Eelde|Groningen]] y [[Aeropuerto d'Amsterdam-Schiphol|Amsterdam]].
== Referencias ==
{{listaref|2}}
== Bibliografía ==
* {{nl}} Groot, P.J. de, Karstkarel, G.P. & Kuipers, W.H., 1984. ''Leeuwarden, beeld van een stad. Zeven eeuwen stadsleven in woord en beeld''. ISBN 90 3301341X.
* {{nl}} Jansma, K., 1981. ''Friesland en zijn 44 gemeenten'' {{ISBN|90-6480-015-4}}.
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Leeuwarden|Ljouwert}}
* {{nl}} [http://www.leeuwarden.nl/ Pachina web oficial]
* {{nl}} [http://www.stichtingbonifatiustoren.nl Pachina oficial d'o Stichting Bonifatiustoren.]
{{Municipios de Frisia}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz de Frisia]]
bqfz6g79o4mewbch0ayvj82hxre21t2
Gayo Salustio Crispo
0
75676
2478607
2171690
2026-09-27T02:13:49Z
RenatoGar
80073
2478607
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Gayo Salustio Crispo
|imachen = Sallustio Crispo incisione.jpg
|imachen grandaria = 225px
|piet de foto = L'historiador romano Gayo Salustio Crispo, en un gravato d'o [[sieglo XIX]].
|calendata naiximiento = [[1 d'octubre]] de [[86 aC]]
|puesto naiximiento = [[Amiternum]]
|calendata muerte = [[13 de mayo]] de [[34 aC]]
|puesto muerte = [[Roma]]
|ocupación = [[Historiador]] y [[politico]]
|salario =
|patrimonio neto =
|conchuche = Terencia
|obras = ''[[De Catilinae coniuratione]]'', ''[[Bellum Iugurthinum]]'' y ''[[Historiae (Salustio)|Historiae]]''
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Gayo Salustio Crispo''' (en [[latín]], ''Gaius Sallustius Crispus'', {{IPA|'gaː.i.us sal.'luːs.ti.us 'kris.pus}}), que gosa estar conoixito simplament como '''Salustio''', estió un [[historiador]] y [[politico]] d'a [[Republica Romana]], naixito d'[[Amiternum]] l'[[1 d'octubre]] de [[86 aC]] y muerto en [[Roma]] o [[13 de mayo]] de [[34 aC]].
Respective d'a suya carrera politica, encara que procedeba d'una familia d'orichen [[Plebeyos|plebeyo]], ocupó os cargos que gosaban ocupar os politicos romanos d'ixas envueltas mientres o suyo ''[[cursus honorum]]'': [[cuestor]], [[tribuno d'a plebe]] y [[senador de Roma|senador]], estando dimpués forachitato d'o [[Senau de Roma]]. Mientres a [[Segunda Guerra Civil d'a Republica Romana]], luitó a favor de [[Chulio César]] contra [[Cneu Pompeyo Magno]], estando recompensato por César dimpués d'a suya victoria con a suya readmisión en o Senau, con o cargo de [[pretor]] y con o suyo nombramiento como gubernador d'a [[provincia romana]] d' ''[[Africa Nova]]''. Albandonó a vida politica luego de l'[[asasinato de Chulio César]].
Respective d'a suya obra historica, ye autor de tres obras prou conoixitas, ''[[De Catilinae coniuratione]]'', ''[[Bellum Iugurthinum]]'' y ''[[Historiae (Salustio)|Historiae]]'', que se considera que son as establidoras d'a [[historiografía romana]].
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|Sallust|Gayo Salustio Crispo}}
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Salustio Crispo, Gayo}}
[[Categoría:Historiadors de l'Antiga Roma]]
[[Categoría:Politicos de l'Antiga Roma]]
[[Categoría:86 aC (naixencias)]]
[[Categoría:34 aC (muertes)]]
5864c9is0t2mjypg8bjiu8qsxah4n8k
Hispán
0
76216
2478586
2171781
2026-09-27T02:04:19Z
RenatoGar
80073
2478586
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
'''Hispán''' ye l'[[eponimo]] d'[[Hispania]], mencionato por primera vegata por l'[[historiador]] galorromano [[Trogo Pompeu]] en ''Historias Filipicas''. Yera [[nieto]] d'[[Hercules]]. Bels autors han especulato con que o nombre siga una adaptación d'o [[dios]] cananeu ''baal Sapanu'' (''B'l Spn'') a qui os [[fenicios]] que bi heba en a [[Peninsula Iberica]] podrían haber rendito culto. Ye mencionato en textos medievals castellanos como ''Estoria de España'' y aragoneses como a ''[[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]]'':
{{cita|et por aquesta manera tollió toda España á los celtíberos, qui las oras la senoriauan; las quales gents, por luenga paz oblidoron el vso de las armas, et non se sabieron ni podieron defender; et retuuo á la suya senyoría España et á la seruitud de los griegos; et feito aquesto fuesse et lexóles por gouernador vn su nodrido, el qual hauía nombre '''Ispan''', por el nombre del qual la tierra vuo nombre Espanya; el qual '''Ispan''' apres dias de Ercules fué rey de Espanya, et pobló muytos lugares en Espanya, entre los quales pobló Segouia.}}
== Bibliografía ==
*Justino, ''Epitome de las Historias Filípicas de Pompeyo Trogo''.
*Matesanz Gascón, Roberto, "Hispano, héroe epónimo de Hispania". ''Gallaecia'', 21, 2002.[http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=265549]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Mitolochía]]
16nhyeoukadka09wr0xkjmx1ai3eh8g
Decebal
0
78974
2478603
2331519
2026-09-27T02:12:20Z
RenatoGar
80073
2478603
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de noble
|nombre = Decebal
|títol = Rei de Dacia
|imachen =
|grandaria d'imachen = 180px
|descripción = Decebal en a [[Columna de Trachán]]
|reinau = [[87]]-[[106]]
|coronación =
|atros títols =
|nombre real =
|calendata de naixencia =
|puesto de naixencia =
|calendata de muerte = [[106]]
|puesto de muerte =
|puesto d'enterreco =
|predecesor = [[Duras]]
|rechent =
|succesor = sin succesor
|suc-tipo =
|hereu =
|consort =
|conchuche =
|descendencia =
|casa reyal =
|dinastía =
|himno reyal =
|pai = [[Scorilo]]
|mai =
|escudo =
|lema =
|sinyal =
}}
'''Decebal''' (inicialment se deciba '''Diorpanaeus''') estió rei d'os [[dacos]] entre l'anyo [[87]] y l'anyo [[106]], derrotato por l'emperador hispanorromano [[Trachán]], qui anexionó [[Dacia]] a l'[[Imperio Romano]].
O estato centralizato de Dacia se trobaba en o suyo apocheu de poder baixo o rei Decebal. Manimenos mes restrinchito de l'aria cheografica d'a Dacia de tiempos de [[Burebista]] ([[82 a.C]]-[[44 a.C]]), y comprendeba os territorios d'as actuals [[Transilvania]], [[Banato]], [[Oltenia]] y centro y sud de [[Rechión de Moldavia|Moldavia]]. O nuevo estato yera mes poderoso y millor organizato. As mugas d'o estato daco en ixas envueltas de Burevista yeran a l'este a [[Mar Negra]], a lo sud os Monts ''Haemus'' ([[Monts Balcans]]), a l'ueste o [[río Danubio|Danubio]] meyo. Os progresos rechistratos en ixos tiempos por part d'a sociedat daca yeran multiples y importants: una población numerosa y agrupata arredol de ciudaz fortificatas (ditas ''dava'' en [[idioma daco|daco]], equivalents a las ''briga'' d'os [[celtas d'Hispania]]), con una viva actividat economica, ligallos comercials con o [[mundo grecorromano]], una cultura floreixent con poderosos elementos orichinals.
== Personalidat ==
O rei Decebal fació muitas guerras con os [[Antiga Roma|romanos]], que li farán ser reconoixitas habilidaz militars y politicas. A lo principio d'o [[sieglo III]], cuasi 150 anyos d'a consolidación de Decebal, l'historiador romano [[Dio Cassius]] li fació un retrato elochioso:
{{cita|Yera muito hábil en a guerra y listo pa actual, sabendo trigar l'inte pa atacar a los enemigos y pa retirar-se a tiempo, sabendo fer servir con [[traza]] una victoria y escapar bien d'una derrota segura. Por ixo él ha estato por muito tiempo un temito adversario d'os romanos.}}
En un vaso funerario descubirto en [[Sarmizegetusa Regia]] se puet leyer o texto: ''DECEBALVS PER SCORILO''. Unas interpretacions consideran que significaría en [[idioma daco|luenga daca]] ''Decebal fillo de Scorilo'', unas atras consideran que significaría en [[idioma latín|latín]] ''Decebal por Scorilo''.
== A primera guerra dacica ==
As confrontacions entre [[dacos]] y [[Antiga Roma|romanos]] se reprenioron en tiempos de [[Trachán]]. A principios de l'anyo [[101]] l'exercito romano condueito por o mesmo emperador y dimpués d'una preparación de cuasi 3 anyadas, atacó [[Dacia]] con 13-14 lechions y atras unidaz d'auxiliars (en total uns 150.000 soldaus). O [[25 de marzo]] de [[101]] l'emperador deixó Roma, travesó o Danubio por puents formaus por barcas en Lederata ([[Ramna]]) y Dierna ([[Orșova]]) penetrando en Dacia por o [[Banato]]. [[Dio Cassius]] menciona o episodio en o que os [[buro (pueblo de Dacia)|buro]]s (dacos d'[[Oltenia]]) y os suyos aliaus li ninvioron a Trachán un [[fongo]] granizo a on yera entallau un mesache que aconsellaba a los romanos que millor se'n tornasen por o que lis podeba pasar. Se desvinió a [[Batalla de Tapae]] en verano de l'anyo [[101]], batalla en a Decébal prebó d'aturar a ofensiva romana. Manimenos a batalla remató con victoria romana.
En hibierno y primavera de l'anyo [[102]] Decébal ye esconfito en [[Nicopoli|Nicopolis y Istrum]] y en [[Dobrucha]] en [[Adamclisi (Constanța)|Adamclissi]]. En a santmigalada de l'anyo [[102]], Decébal ye obligau a acceptar una paz muito desfavorable pa Dacia: o rei daco heba d'escachar os muros d'as ciudaz-fortaleza (as ''[[dava (toponimia)|dava]]'' de Dacia, equivalents a las ''[[briga (toponimia)|briga]]'' de [[Celtiberia]]), de ceder una serie de territorios y de renunciar a cualsiquier independencia en politica externa.
== A segunda guerra dacica ==
[[Imachen:106 Conrad Cichorius, Die Reliefs der Traianssäule, Tafel CVI.jpg|thumb|Suicidio de Decebal, detalle en a [[Columna Trachana]], [[Roma]].]]
Por orden de [[Trachán]], [[Apolodoro de Domás]], o incheniero mes famoso d'ixos tiempos, construyió en l'anyo [[103]]-[[105]] un puent sobre o Danubio entre [[Drobeta]] y [[Pontes]]. As lechions romanas lo trescurzoron en verano de l'anyo [[105]], encomenzando a [[segunda Guerra Dacica]].
Abandonato por os aliaus, atacato por o [[Banato]], por a foz d'o [[río Olt]] y [[Rechión de Moldavia|Moldavia]], y constreito de contino a la defensiva, Deceban se retiró a los [[Monts Orăștiei]]. Dimpués d'a conquiesta d'as poderosas fortalezas que corisaban l'acceso enta a capital: [[Blidaru]], [[Costești]], [[Piatra Roșie]], [[Bănița]], [[Căpâlna]] y [[Tilișca]], as lechions romanas encomenzoron o [[seche]] de [[Sarmizegetusa Regia]].
A penar d'a fura resistencia, a ciudat-fortaleza fue conquiesta y destruita dica os alacez. Decebal, chunto con bels capitans, consiguió fuyir d'a ciudat prebando de continar a resistencia contra os romanos en l'interior d'o país. Fue encorrito por a [[caballería]] romana y pa no cayer vivo en mans d'o enemigo, Decebal se suicidó, o que ye testimoniato en a estela funeraria trobata en [[Grammeni]] y perteneixent a [[Tiberius Claudius Maximus]], o explorador que li levó a Trachán a [[cabeza]] y a [[man]] dreita de Decebal cuan yera acampato en [[Ranisstorum]].
== Mencions en fuents aragonesas ==
Ye mencionato en a versión [[aragonés medieval|aragonesa]] d'a "[[Historia contra los paganos]]" d'[[Orosio]] en o capítol que dedican a l'emperador [[Domicián]]:
{{cita|Et fizo guerras co(n)tra los germanos et contra aq(ue)llos de dacia por sus legados co(n) grant dapnage et detrime(n)to d(e)la re publica co(m)mo seya uerdat q(ue) encara en la ciudat despedac[']assse et destruyesse el senado et el pueblo et de fuera la huest maltractada et assallida d(e)los enemigos fuesse atorme(n)tada por continuo matamie(n)to et acuchillamie(n)to d(e)llos. Et q(u)antas batallas fuero(n) fechas co(n) '''diurpane''' rey de aq(ue)llos de dacia et co(n) su caudillo fusco. Et q(u)antos matamientos et acuchillamie(n)tos d(e)los Romanos fuero(n) fechos dezir te lo ya et declararia en luengo p(ro)cesso sino(n) fuesse q(ue) cornelio tacito el cual aquesta ystoria (ystoria) muyt diligentme(n)t por orde(n) scriuio.<ref>[[Orosio]] ''[[Historia contra los Paganos]]'' Traducción [[aragonés medieval|aragonesa]] d'a escuela de [[Chuan Ferrández d'Heredia]]</ref>}}
En a [[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]], como atros textos aragoneses, confunden a los [[chetos]] con os godos seguindo a autors como [[Chordanes]] y mencionan a Decebal-Deorpeneu como un rei godo:
{{Cita|El primer rey con qui exieron los ditos godos de la dita isla huuo nombre [[Virig]] el cual fué buen batallero. Et muerto el dito [[Berich|Virig]] regnó sobre los ditos [[godos]] el rey Gaderico, et fué buen rey. Et depues de -14- aquesti regnó su fillo [[Fillimer]]. Et depues de aquesti regnó Zuera. Et depues de aquesti regnó [[Diameu]]. Et depues de aquesti regnó '''[[Zalmoxen|Calmoxen]]'''; et depues de aquesti [[Acanauso]]; et depues de aquesti Galafus; et depues de aquesti Calefus; et depues de aquesti Eurefilo; et depues de aquesti Gertufta; et depues de aquesti [[Dizaneu]]; et depues de aquesti '''Deorpeneu''', et depues de aquesti regnó Stregot; et depues de aquesti regnó Gniua; et depues de aquesti Arrias; et depues Auriaro; et depues de aquesti Teberich; et depues de aquesti Exmanarich; et depues de aquesti regnaron Federich et Acenaricuo, et regnaron entrambos ensemble. Mas Acenaricuo sobreuiuió et regnó todo solo<ref>[[Cronica de Sant Chuan d'a Penya]]</ref> }}
Tamién ye mencionato, esta vegata con o suyo nombre de rei d'os pueblos dacos, en a traducción aragonesa de "[[Breviarium ab Urbe condita]]":
{{cita|et de luengo Reparo las Ciudades ultra el Regno en germania / et vencido '''detiualo''' / Sosmetido [[dacia]] facta prouincia ultra [[danubio]] en aq(ue)llos campos en los cuales habitan los [[taifals|escayfalos]] uitoaalos et creuicenos et aq(ue)lla prouincia tuuo C. M(il) / passos por .x. vegadas / en derredor}}
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Dacos]]
[[Categoría:106 (muertes)]]
kqabns7nkdx4hdb7x15oawm7me46env
Jules Michelet
0
82493
2478609
2173132
2026-09-27T02:14:32Z
RenatoGar
80073
2478609
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Jules Michelet
|imachen = Jules Michelet par Thomas Couture.jpg
|imachen grandaria = 225px
|piet de foto = L'historiador francés Jules Michelet.
|calendata naiximiento = [[21 d'agosto]] de [[1798]]
|puesto naiximiento = [[Imachen:Flag of France.svg|22px|border]] [[París]] ([[Primera Republica Francesa]])
|calendata muerte = [[9 de febrero]] de [[1874]]
|puesto muerte = [[Imachen:Flag of France.svg|22px|border]] [[Ieras]] ([[Var (departamento)|Var]], [[Occitania]])
|ocupación = [[Historiador]]
|salario =
|patrimonio neto =
|conchuche =
|obras =
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Jules Michelet''', naixito de [[París]] ([[Primera Republica Francesa]]) o [[21 d'agosto]] de [[1798]] y muerto en [[Ieras]] ([[Var (departamento)|Var]], [[Occitania]]) o [[9 de febrero]] de [[1874]], estió un [[historiador]] [[Francia|francés]], muit conoixito por as suyas ''Histoire de la Révolution française'' (''Historia d'a [[Revolución francesa]]'') y ''Histoire de France'' (''Historia de Francia'').
== Obras ==
* [[1827]]: ''Principes de la philosophie de l'histoire''.
* [[1833]]: ''Précis de l'histoire de France jusqu'à la Révolution''.
* [[1833]]-[[1844]]: ''Histoire de France'' (tomos I y II [dica 1270], 1833; tomo III [dica a muerte de Carlos V], 1837; tomo IV [reinato de Carlos VI], 1840; tomo V [Carles VII], 1841 (nuevo prefacio en 1869); tome VI [Loís XI y Carlos O Temerario], 1844).
* [[1831]]: ''Introduction à l’Histoire universelle''.
* [[1847]]-[[1853]]: ''Histoire de la Révolution française'' (tomo I, 1847; tomo II [1789-1791], 1847; tomo III [1790-1791], 1849; tomo IV [1792], 1850; tomo V [1792-1793], 1851; tomos VI y VII [1793-1794], 1853).
* [[1857]]: ''L'insecte''.
* [[1862]]: ''La Sorcière''.
* [[1861]]: ''La Mer''.
* [[1859]]: ''La Femme''.
* [[1858]]: ''L'Amour''.
* [[1846]]: ''Le Peuple''.
* [[1843]]: ''Des jésuites'', en colaboración com [[Edgar Quinet]].
* [[1855]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. La Renaissance''.
* [[1855]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Réforme''.
* [[1856]]: ''L'Oiseau''.
* [[1856]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Guerres de religion''.
* [[1956]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. La Ligue''.
* [[1857]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Henri IV et Richelieu''.
* [[1858]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Richelieu et la Fronde''.
* [[1860]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Louis XIV et la révocation de l'édit de Nantes''.
* [[1862]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Louis XIV et le duc de Bourgogne''.
* [[1863]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. La Régence''.
* [[1864]]: ''Bible de l'Humanité''.
* [[1866]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Louis XV''.
* [[1867]]: ''Histoire de France au XVIe siècle. Louis XV et Louis XVI''.
* [[1868]]: ''La Montagne''.
* [[1869]]: ''Nos Fils''.
* [[1871]]: ''La France debant l'Europe''.
* [[1879]]: ''Le Banquet'' (sin rematar, postumo).
* [[1878]]: ''Les Soldats de la révolution'' (postumo).
* [[1854]]: ''Légendes démocratiques du Nord'' (reeditato con o títol de ''La Pologne martyre'' en 1863).
* [[1945]]: ''Du prêtre, de la femme et de l’humanité''.
* [[1851]]: ''Pologne et Russie''.
* [[1851]]: ''Le Peuple russe et le socialisme''.
* [[1854]]: ''Les Femmes de la Révolution''.
* ''Le Procès des Templiers''.
* ''Histoire romaine : république''.
* ''Histoire du XIXe siècle''.
* [[1837]]: ''Origine du droit français''.
* [[1835]]: ''Mémoires de Luther écrit par lui-même''.
* [[1835]]: ''Œuvres choisies de Vico''.
* [[1827]]: ''Précis d’histoire moderne''.
* [[1826]]: ''Tableau synchronique d’histoire moderne de 1453 à 1648''.
* [[1825]]: ''Tableau chronologique de l’histoire moderne de 1453 à 1739''.
* ''Voyage en Angleterre''.
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|Jules Michelet}}
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Michelet, Jules}}
[[Categoría:Historiadors de Francia]]
[[Categoría:Naixius de París]]
[[Categoría:1798 (naixencias)]]
[[Categoría:1874 (muertes)]]
qmoyc4kpy6de60zq9nouj06j33h7hmx
Yma o Hyd
0
88020
2478597
2325944
2026-09-27T02:08:51Z
RenatoGar
80073
2478597
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de canción
|títol = Yma o Hyd
|imachen =
|nombre imachen =
|aragonés = Encara aquí
|álbum = Yma o Hyd
|deart = d'
|artista = [[Ar Log]]
|parolas = [[Dafydd Iwan]]
|cantaire = [[Dafydd Iwan]]
|compositor =
|productor =
|publicación = [[1983]]
|grabación = [[1981]]
|idioma = [[idioma galés|Galés]]
|chenero = [[Musica folk|Folk]]
|duración = 4:11
|discografica =
|versions =
|canción_anterior =
|canción_posterior =
|num_canción_anterior =
|num_canción =
|num_canción_posterior =
|interprete1 = Dafydd Iwan (Videoclip)
|audición1 = http://www.youtube.com/watch?v=jjFHqMxLGjg
|interprete2 Dafydd Iwan (Concierto de T.V)
|audición2 = http://www.youtube.com/watch?v=WooUv0QttKs&feature=related
}}
'''"Yma o Hyd"''' (en [[idioma galés|galés]] ''Encara aquí'') ye una canción patriotica en [[idioma galés]] obra escrita por o cantautor [[Dafydd Iwan]] en 1981. Se diz que l'historiador y politico [[Gwynfor Evans]] estió qui le dió a ideya ta fer a canción.
Ye muit popular entre os fans d'a [[musica folk]] galesa y ye amplament considerata como una d'as mas importants, dimpués de ''[[Hen Wlad fy Nhadau]]'' (l'himmno nacional oficial de [[Galas]]). As [[parola]]s d'a canción prencipian fendo referencia a l'emperador [[Imperio Romano|romano]]-[[Britania|britanico]] [[Macsen Wledig]] qui deixó Galas y as costas de [[Britania]] en l'anyo [[383]] ta reclamar o [[Imperio Romano|trono]].
A canción proclama argüellosa ''Ry'n ni yma o hyd, er gwaetha pawb a phopeth'' que se puet traducir como ''"Encara somos aquí, atamas d'o pior de tot y de toz."'' Se refiere a la supervivencia d'o pueblo galés y d'a suya luenga "dica o día d'o [[Chuicio Final]]" - en referencia a una famosa conversa remerata por [[Cherardo de Galas]] entre o rei [[Henrique II d'Anglaterra]] y un viello galés mientres una d'as suyas campanyas en o [[sieglo XII]]. D'a supervivencia d'a luenga galesa o viello diz a o rei:
{{cita|"Nunca no será destruita por a carranya de l'hombre, nomás si tamién s'encarranya Dios, y estoi que denguna atra nación que no sía Galas, ni denguna atra luenga, pase o que pase d'aquí entabant, pueda o día de l'achuste de cuentas antis d'o Gran Chuicio Final, responder por iste cantón d'a Tierra."}}
== Parolas ==
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
'''En galés:'''<br />
{{cita|''Dwyt ti'm yn cofio Macsen,<br />''
''Does neb yn ei nabod o;<br />''
''Mae mil a chwe chant o flynyddoedd<br />''
''Yn amser rhy hir i'r co';<br />''
''Pan aeth Magnus Maximus o Gymru<br />''
''Yn y flwyddyn tri-chant-wyth-tri,<br />''
''A'n gadael yn genedl gyfan<br />''
''A heddiw: wele ni!''
[Cytgan]
''Ry'n ni yma o hyd, x2 <br />''
''Er gwaetha pawb a phopeth, x3<br />''
''Ry'n ni yma o hyd, x2<br />''
''Er gwaetha pawb a phopeth,x3<br />''
''Ry'n ni yma o hyd.''
''Chwythed y gwynt o'r Dwyrain,<br />''
''Rhued y storm o'r môr,<br />''
''Hollted y mellt yr wybren<br />''
''A gwaedded y daran encôr,<br />''
''Llifed dagrau'r gwangalon<br />''
''A llyfed y taeog y llawr<br />''
''Er dued yw'r fagddu o'n cwmpas<br />''
''Ry'n ni'n barod am doriad y wawr!''
[Cytgan]
''Cofiwn i Facsen Wledig<br />''
''Adael ein gwlad yn un darn<br />''
''A bloeddiwn gerbron y gwledydd<br />''
'''Mi fyddwn yma tan Ddydd y Farn!'<br />''
''Er gwaetha pob Dic Siôn Dafydd,<br />''
''Er gwaetha 'rhen Fagi a'i chriw<br />''
''Byddwn yma hyd ddiwedd amser<br />''
''A bydd yr iaith Gymraeg yn fyw!''
[Cytgan]}}
|
'''En aragonés:'''<br />
{{cita|No te'n acuerdas de Macsen,<br />
Dengún no lo conoixe;<br />
Milseiscientos anyos<br />
Ye muito tiempo ta recordar-se-ne;<br />
Cuan [[Magno Maximo]] deixó Galas<br />
En l'anyo 383<br />
Mos deixó una nación entera<br />
Y hue - mira-nos!
[Estrebiello]
Encara somos aquí x2<br />
Atamas d'o pior de tot y de toz x3<br />
Encara somos aquí x2<br />
Atamas d'o pior de tot y de toz x3<br />
Encara somos aquí.
O viento bufa dende l'[[Adventus Saxonum|Este]]<br />
A [[tempesta]] grame dende a mar<br />
Os [[lampago]]s creban os cielos<br />
Y o [[trueno]] chila "Encara!"<br />
As [[glarima]]s d'os débils de corazón cayen<br />
Y os servils laminan a tierra<br />
Atamas d'a [[escuridat]] arredol de nusatros<br />
Somos paratos ta l'[[alba (día)|alba]]!
[Estrebiello]
Remeramos que Macsen o Emperador<br />
Deixó como un solo o suyo país,<br />
Y nusatros chilaremos debant d'as nacions<br />
'Seremos aquí dica o [[Chuicio Final]]!'<br />
Atamas de toz os [[John Jones (Jac Glan-y-gors)|Dic Siôn Dafydd]] <br />
Atamas d'a viella [[Margaret Thatcher|Maggie]] y a suya colla,<br />
Seremos aquí dica a final d'os tiempos,<br />
Y l'idioma galés pervivirá!
[Estrebiello]}}
|}
== Vinclos externos ==
* {{cy}} [http://www.youtube.com/watch?v=jjFHqMxLGjg Ascuitar a canción "Yma o Hyd". Youtube.com].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cancions en galés]]
hkro50syh4h54ws64xgb70kldufnkcd
Plantilla:Lugars d'El Perdigón
10
97734
2478493
1787235
2026-09-26T19:19:41Z
Willtron
41
2478493
wikitext
text/x-wiki
<br clear=all>
<div align=center>
{| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;"
! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" colspan="2" | '''Lugars d'o municipio d'[[El Perdigón]]'''
|-
| align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2"| [[El Perdigón]] | [[San Marcial]] | [[Tardobispo]]
|}
</div>
<noinclude>
[[Categoría:Wikipedia:Plantillas de lugars d'Espanya|Perdigón]]
</noinclude>
fb4d3bx8xnrk7qbj99bfzwtcq8qy6d8
Tacito
0
100733
2478600
2177348
2026-09-27T02:10:29Z
RenatoGar
80073
2478600
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de famoso
|nombre = Publio Cornelio Tacito
|imachen = Gaius Cornelius Tacitus.jpg
|imachen grandaria = 225px
|piet de foto = L'historiador y politico romano Tacito
|calendata naiximiento = [[55]]
|puesto naiximiento =
|calendata muerte = [[120]]
|puesto muerte = [[Roma]]
|ocupación = [[Historiador]] y [[politico]]
|salario =
|patrimonio neto =
|conchuche = Cornelia
|obras = ''[[Annales (Tacito)|Annales]]'', ''[[Historiae (Tacito)|Historiae]]'' y ''[[De origine et situ germanorum]]''
|fillos =
|sitio web =
|anotacions =
}}
'''Publio Cornelio Tacito''' (en [[latín]] ''Publius Cornelius Tacitus'') ([[55]]-[[120]]) estió un [[politico]], [[escritor]], [[historiador]] y orador [[Antiga Roma|romano]].
Respective d'a suya obra historica, ye autor de tres obras prou conoixitas, ''[[Annales (Tacito)|Annales]]'', ''[[Historiae (Tacito)|Historiae]]'' y ''[[De origine et situ germanorum]]'', que se considera que son as establidoras d'a [[historiografía romana]].
== Vinclos externos ==
{{Commonsart|Gaius Cornelius Tacitus|Tacito}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Escritors de l'Antiga Roma]]
[[Categoría:Escritors en latín]]
[[Categoría:Historiadors de l'Antiga Roma]]
[[Categoría:Politicos de l'Antiga Roma]]
[[Categoría:55 (naixencias)]]
[[Categoría:120 (muertes)]]
c1txvycq98h5zuz9dra5nlv9hwiyw6s
Valentina Yegorova
0
104807
2478479
2478461
2026-09-26T15:17:28Z
RenatoGar
80073
2478479
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'esportista
|nombre = Valentina Yegorova [[Imachen:Olympic rings.svg|40px]]
|imachen =
|grandaria imachen = 225px
|piet de foto =
|embote =
|calendata naximiento = [[16 de febrero]] de [[1964]]
|puesto naximiento = [[Imachen:Flag of the Soviet Union.svg|22px|border]] [[Cheboksary]], ([[Unión Sovietica]], hue [[Rusia]]).
|calendata muerte =
|puesto muerte =
|puesto residenzia =
|altaria =
|peso =
|man =
|profesional =
|millor puesto =
|esporte = Atletismo
|tpCampionato1= [[Chuegos olimpicos]]
|tpC1medalla1= Oro
|tpC1campionato1= [[Chuegos Olimpicos de 1992|Barcelona 1992]]
|tpC1disciplinac1= [[Maratón (atletismo)|Maratón]]
|tpC1medalla2= Archent
|tpC1campionato2= [[Chuegos Olimpicos de 1996|Atlanta 1996]]
|tpC1disciplinac2= [[Maratón (atletismo)|Maratón]]
|tpCampionato2= [[Campionato d'Europa d'Atletismo]]
|tpC2medalla1= Archent
|tpC2campionato1= [[Campionato d'Europa d'Atletismo de 1990|Split 1990]]
|tpC2disciplinac1= [[Maratón (atletismo)|Maratón]]
|premios=
|sitio web =
|anotazions = - Récord de Rusia de [[Maratón (atletismo)|maratón]] (con 2:29:47 y 2:28:18 en 1990-1992 y con 2:26:40 en 1993-1997).
}}
'''Valentina Mikhailovna Yegorova''' (en [[Idioma ruso|ruso]] y [[alfabeto cirilico]]:Валентина Михайловна Егорова) conoixida esportivament como '''Valentina Yegorova''' u '''Valentina Iegorova''', naixida de [[Cheboksary]] ([[Unión Sovietica]] hue [[Rusia]]) o [[16 de febrero]] de [[1964]], ye una [[atleta]] [[Rusia|rusa]] hue retirada que yera especializada en cursas de [[meyo fundo|meya]] y [[fundo|luenga distancia]]. Compitió dica l'anyo 1992 con l'equipo d'a Unión Sovietica, mientres o 1992 con l'[[equipo unificau]] y dende 1994 con l'equipo de Rusia.
Partecipó en tres [[Chuegos Olimpicos]], estando campiona en [[Chuegos Olimpicos de 1992|Barcelona 1992]], y medalla d'archent en [[Chuegos Olimpicos de 1996|Atlanta 1996]], no rematando a preba en [[Chuegos Olimpicos de 2000|Sydney 2000]] en a preba de [[Maratón (atletismo)|maratón]]. Tamién estió subcampiona d'Europa en os [[Campionatos d'Europa d'Atletismo]] en [[Campionato d'Europa d'Atletismo de 1990|Split 1990]] en a preba de maratón partecipando con l'equipo d'a Unión Sovietica.
D'entre atras competicions internacionals bi ha de destacar as suyas victorias en a [[maratón femenina de Nagano|maratón de Nagano]] de 1999 y en a [[maratón femenina de Tokio]] de 1993 y 1994.
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://www.iaaf.org/athletes/russia/valentina-yegorova Perfil esportivo de Valentina Yegorova en a pachina web de l'IAAF].
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20121215142449/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ye/valentina-yegorova-1.html Valentina Yegorova en os Chuegos Olimpicos].
<center>
{{start box}}
{{succession title|títol=[[Imachen:Olympic rings.svg|40px]] [[Chuegos Olimpicos]] [[Imachen:Olympic rings.svg|40px]]|color=1E90FF}}
{{succession box
| predecesora = [[Imachen:Flag of Portugal.svg|20px|border]] [[Rosa Mota]]
| títol = Campiona olimpica de [[Maratón (atletismo)|maratón]]
| periodo = [[Imachen:Gold medal.svg|18px]] [[Chuegos Olimpicos de 1992|Barcelona 1992]]
| succesora = [[Imachen:Flag of Ethiopia.svg|20px|border]] [[Fatuma Roba]]
}}
{{succession title|títol= Récords| color=}}
{{succession box
| predecesora = [[Ramilya Burangulova]]
| títol = Récord de Rusia de [[Maratón (atletismo)|maratón]]
| periodo = [[18 de noviembre]] de [[1993]] - [[28 de setiembre]] de [[1997]]
| succesora =[[Madina Biktagirova]]
}}
{{succession box
| predecesora = [[Alevtina Naumova]]
| títol = Récord de Rusia de [[Maratón (atletismo)|maratón]]
| periodo = [[20 de chinero]] de [[1990]] - [[1 de marzo]] de [[1992]]
| succesora =[[Ramilya Burangulova]]
}}
{{end box}}
</center>
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Yegorova, Valentina}}
[[Categoría:Atletas de Rusia]]
[[Categoría:Atletas d'a Unión Sovietica]]
[[Categoría:Atletas d'a Unión Sovietica en os Chuegos Olimpicos de 1992]]
[[Categoría:Atletas d'a Unión Sovietica en os Campionatos d'Europa d'Atletismo de 1990]]
[[Categoría:Atletas de Rusia en os Chuegos Olimpicos de 1996]]
[[Categoría:Atletas de Rusia en os Chuegos Olimpicos de 2000]]
[[Categoría:Corredors de fundo de Rusia]]
[[Categoría:Corredors de fundo d'a Unión Sovietica]]
[[Categoría:Medalla d'archent en os Campionatos d'Europa d'Atletismo]]
[[Categoría:Medalla d'archent en os Chuegos Olimpicos]]
[[Categoría:Medalla d'oro en os Chuegos Olimpicos]]
[[Categoría:Medallistas olimpicos d'a Unión Sovietica]]
[[Categoría:Medallistas olimpicos de Rusia]]
[[Categoría:Naixius de Cheboksary]]
[[Categoría:1964 (naixencias)]]
4kysroipg1g48am5xc511bcm4kyxb22
Cronista
0
107282
2478599
2336887
2026-09-27T02:10:08Z
RenatoGar
80073
2478599
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:Zaragoza - Grupo escolar Gascón y Marín - Jerónimo Zurita.jpg|230px|thumb|Gravau de [[Cheronimo Zurita|Zurita]], cronista oficial d'o Reino d'Aragón, en Zaragoza]]
Un '''cronista''' ye un [[escritor]] que replega y redacta feitos [[historia|historicos]] u d'[[actualidat]]. Dica a epoca d'a [[Ilustración]] yera equivalent a un [[historiador]], y ocupaba un cargo oficial ta desarrollar istas funcions.
== Nombramiento y funcions d'o cronista oficial ==
O nombramiento d'o cronista oficial yera por un regular reservau a personas que heban feito importants estudios y [[investigación|investigacions]] sobre un pueblo. O cargo s'asignaba a sobén por alcuerdo mutuo d'o concello u institución.
O títol yera esencialment honorario, ta cutio y no se cobraban diners. Amás gosaba estar nombrau consellero d'honor.
== Os cronistas d'Aragón ==
===Cronistas oficials===
[[Imachen:Portada de los Anales de la Corona de Aragón.jpg|thumb|230px|Portalada d'os Anals d'a Corona d'Aragón de Zurita]]
Por un regular se gosa relacionar o puesto de cronista d'[[Aragón]] con o primer ocupant d'iste cargo, [[Cheronimo de Zurita]], manimenos dende a muerte d'iste en [[1580]] dica a desaparición de l'oficio en primerías d'o [[sieglo XVIII]] estioron muitos atros os cronistas oficials d'o reino. Entre éls cal destacar a [[Cheronimo de Blancas]], [[Chuan Costa y Beltrán|Chuan Costa]], [[Lupercio Leonardo de Argensola|Lupercio]] y [[Bartolomé Leonardo de Argensola]], [[Juan Francisco Andrés de Uztárroz]], [[Francisco Diego de Sayas]] u [[Diego José Dormer]].
O cargo de Cronista Oficial d'o Reino d'Aragón, dependient d'a [[Deputación Cheneral d'Aragón]] dende [[1548]], no estió l'unico d'ista mena, ya que dende 1599 existiba tamién un Cronista d'a Corona d'Aragón que yera nombrau dreitament por o rei. Entre os suyos ocupants destacan [[José Pellicer de Ossau]] u os hermanos Argensola y Dormer que ocuporon os dos cargos, encara que tamién bi ha autors no aragoneses.
===Atros cronistas===
D'atra man cal decir que amás d'os cronistas oficials d'o [[rei d'Aragón|rei]] y o [[Reino d'Aragón|reino]] bi ha habiu tamién autors que han feito compilacions historicas, bien por iniciativa propia u patrocinaus por atras institucions u miembros relevants d'a sociedat aragonesa.
Entre os cronistas autonomos se pueden trobar, entre atros, l'arcebispe de Zaragoza don [[Hernando d'Aragón]], o conde de Luna y frai [[Jerónimo de San José]]. Entre os historiadors patrocinaus por bellas institucions cal destacar a [[Vicencio Blasco de Lanuza]], frai [[Diego Murillo]] y [[Gonzalo de Céspedes y Meneses]].
==O cronista mayor==
[[Imachen:Lupercio Leonardo de Argensola.jpg|left|thumb|180px|[[Lupercio Leonardo de Argensola]]]]
En morir Zurita se nombró como succesor suyo en o cargo a [[Cheronimo de Blancas]], que ocuparía o puesto entre os anyos [[1581]] y [[1590]]. Os cronistas oficials d'o reino d'Aragón se succedioron dica a desaparición de l'oficio en 1711 con a redota [[Casa d'Austria|austracista]] y os [[Decretos de Nueva Planta]], estando o zaguer cronista oficial [[Pedro Miguel Samper]].
O perfil d'os cronistas yera o d'un intelectual cientifico bien formau, toz éls hombres perteneixients a importants familias aragonesas y muitos d'éls [[churista]]s u miembros d'o [[clero]]. O cargo de cronista yera o d'un [[funcionario]] d'o reino burocratizau y politizau con a misión de replegar o saber como se especificaba oficialment:
{{cita|Ye condición que dito Cronista, tienga a obligación, (...) de recoplegar todas as cosas notables d'Aragón, asinas pasadas, y que no estasen escritas en Historias d'Aragón (...) nombrando a o dito (…) Cronista mientres toz os días d'a suya vida natural, con doscientas libras chaquesas de salario de cada anyo, y con a resta d'honors, preeminencias y prerrogativas respectives a dito oficio de Cronista.}}
Os cronistas yeran os encargaus por o reino ta escribir y espardir os feitos que i acayeciban. Muitas vegadas ista faina yera politizada, seguntes a [[ideolochía]] d'o propio historiador y mas que mas a la voluntant d'os suyos dirichents. Asinas pueden esmentar-se os casos d'os ''Anales del Reyno de Aragón'' de [[Juan Costa y Beltrán]], succesor de Blancas, que recentaban as [[Alteracions de 1591]] y que estioron destruyius en no estar d'alcuerdo con a imachen que se quereba dar dende o reino, u o caso de [[Jerónimo Martel]], succesor de l'anterior y cuals Anals tamién se destruyioron baixo l'acusación d'estar "fueristas".
Dende o [[sieglo XVII]] se conoixió o puesto como Cronista Mayor d'Aragón. Ista fegura yera en muitas ocasions una pieza clau de l'aparato propagandistico d'o reino. Un eixemplo d'a importancia politica d'iste cargo lo trobamos en l'historiador aragonés [[José Pellicer de Ossau]], qui estió Cronista Reyal de Castiella y Mayor d'o Rey, que disputó, entre os anyos [[1637]] y [[1638]], o cargo de Cronista d'Aragón a [[Francisco Ximénez de Urrea]], qui permanecería en a suya posesión, gracias, entre atras cosas, a la mediación de don Juan de Palafox y Mendoza, parient y amigo d'os dos.
== Se veiga tamién ==
*[[Lista de cronistas mayors d'o Reino d'Aragón]]
== Vinclos externo ==
*{{es}} [http://dara.aragon.es/opac/apjz/cronistas_1.html ''Los cronistas de Aragón'']. Jesús Gascón Pérez. [[Universidat de Zaragoza]]
*{{es}} [http://dara.aragon.es/opac/apjz/cronistas_3.html ''Los otros cronistas de Aragón. Una tradición historiográfica'']. Francisco J. Alfaro Pérez. [[Universidat de Zaragoza]]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cronistas|*]]
o9ug92yts0o01c53950ceusyrlun90d
Wikipedia:Usuarios activos
4
108626
2478471
2478313
2026-09-26T12:00:51Z
Jembot
32402
Bot: Actualizando ranking
2478471
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|500}}
|-
| 1 || [[User:RenatoGar|RenatoGar]] || [[Special:Contributions/RenatoGar|{{formatnum:1019}}]]
|-
| 2 || [[User:Willtron|Willtron]] (Admin) || [[Special:Contributions/Willtron|{{formatnum:387}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:107}}]]
|-
| 4 || [[User:Cembo123|Cembo123]] (Admin) || [[Special:Contributions/Cembo123|{{formatnum:56}}]]
|-
| 5 || [[User:Antgartor|Antgartor]] || [[Special:Contributions/Antgartor|{{formatnum:9}}]]
|-
| 6 || [[User:~2026-50873-94|~2026-50873-94]] || [[Special:Contributions/~2026-50873-94|{{formatnum:8}}]]
|-
| 7 || [[User:Carnby|Carnby]] || [[Special:Contributions/Carnby|{{formatnum:6}}]]
|-
| 8 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:6}}]]
|-
| 9 || [[User:Lazaro d'Aragón|Lazaro d'Aragón]] (Admin) || [[Special:Contributions/Lazaro d'Aragón|{{formatnum:4}}]]
|-
| 10 || [[User:~2026-51076-74|~2026-51076-74]] || [[Special:Contributions/~2026-51076-74|{{formatnum:4}}]]
|-
| 11 || [[User:LR0725|LR0725]] || [[Special:Contributions/LR0725|{{formatnum:2}}]]
|-
| 12 || [[User:~2026-51258-55|~2026-51258-55]] || [[Special:Contributions/~2026-51258-55|{{formatnum:2}}]]
|-
| 13 || [[User:~2026-50744-27|~2026-50744-27]] || [[Special:Contributions/~2026-50744-27|{{formatnum:1}}]]
|-
| 14 || [[User:IvanScrooge98|IvanScrooge98]] || [[Special:Contributions/IvanScrooge98|{{formatnum:1}}]]
|-
| 15 || [[User:~2026-51303-94|~2026-51303-94]] || [[Special:Contributions/~2026-51303-94|{{formatnum:1}}]]
|-
| 16 || [[User:~2026-51280-11|~2026-51280-11]] || [[Special:Contributions/~2026-51280-11|{{formatnum:1}}]]
|-
| 17 || [[User:Viinasen tuttu|Viinasen tuttu]] || [[Special:Contributions/Viinasen tuttu|{{formatnum:1}}]]
|-
| 18 || [[User:Oursana|Oursana]] || [[Special:Contributions/Oursana|{{formatnum:1}}]]
|-
| 19 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:1}}]]
|-
| 20 || [[User:~2026-51441-62|~2026-51441-62]] || [[Special:Contributions/~2026-51441-62|{{formatnum:1}}]]
|-
| 21 || [[User:~2026-50638-92|~2026-50638-92]] || [[Special:Contributions/~2026-50638-92|{{formatnum:1}}]]
|-
| 22 || [[User:Zumalabe|Zumalabe]] || [[Special:Contributions/Zumalabe|{{formatnum:1}}]]
{{/end}}
huzivnttm3rrbtt4iltaq6r5j9o7zwl
Majadahonda
0
109943
2478524
2241942
2026-09-26T21:47:47Z
~2026-51907-46
92521
/* */
2478524
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Majadahonda
|de = d'
|bandera = Bandera de Majadahonda.png
|escudo = Escudo de Majadahonda.svg
|escudo_grandaria = 55px
|imachen =
|comunidat = Comunidat de Madrit
|comarca = Aria metropolitana de Madrit
|superficie = 38,48
|altaria = 740
|población = 70.359
|calendata = 2014
|cp = 28220, 28221, 28222
|distancia = 18
|ta = Madrit
|situación = [[Imachen:Majadahonda (Madrid) mapa.svg|250px|Majadahonda en a Comunidat de Madrit]]
|web = [http://www.majadahonda.org/ Ayto. de Majadahonda]
|}}
'''Majadahonda''' (que quier dicir [[mallata]] fonda en castellano) ye un [[Lista de municipios d'a Comunidat de Madrit|municipio]] con categoría de [[Ciudaz d'a Comunidat de Madrit|ciudat]] [[Comunidat de Madrit|madrilenya]], que fa parte de l'[[aria metropolitana de Madrit]].
A suya [[Población humana|población]] ye de 70.359 habitants ([[2014]]) en una [[superficie]] de 38,48 [[km²]], con una [[densidat de población|densidat]] de 1.828,46 hab/km².
== Cheografía ==
A ciudat de Majadahonda se troba situada a 740 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 18 km d'a ciudat de [[Madrit]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya comunidat autonoma.
== Esporte ==
=== Hockey sobre chelo ===
A ciudat ye la seu d'o club ''[[Majadahonda Hockey Club]]'', que chuga en o palacio de chelo de ''[[Pista de Hielo La Nevera|La Nevera]]'' y compite en a [[Liga espanyola de hockey sobre chelo|primera división espanyola]] de [[hockey sobre chelo]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Majadahonda}}
* {{es}} [http://www.majadahonda.org/ Pachina web oficial municipal de Majadahonda].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a Comunidat de Madrit]]
pkumotacjvauqkgs3r3b9tzbvbzt8cn
2478526
2478524
2026-09-26T21:52:44Z
RenatoGar
80073
Desfeita a edición [[Special:Diff/2478524|2478524]] de [[Special:Contributions/~2026-51907-46|~2026-51907-46]] ([[User talk:~2026-51907-46|desc.]])
2478526
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Majadahonda
|de = d'
|bandera = Bandera de Majadahonda.png
|escudo = Escudo de Majadahonda.svg
|escudo_grandaria = 55px
|imachen =
|comunidat = Comunidat de Madrit
|comarca = Aria metropolitana de Madrit
|superficie = 38,48
|altaria = 740
|población = 70.359
|calendata = 2014
|cp = 28220, 28221, 28222
|distancia = 18
|ta = Madrit
|situación = [[Imachen:Majadahonda (Madrid) mapa.svg|250px|Majadahonda en a Comunidat de Madrit]]
|web = [http://www.majadahonda.org/ Ayto. de Majadahonda]
|}}
'''Majadahonda''' ye un [[Lista de municipios d'a Comunidat de Madrit|municipio]] con categoría de [[Ciudaz d'a Comunidat de Madrit|ciudat]] [[Comunidat de Madrit|madrilenya]], que fa parte de l'[[aria metropolitana de Madrit]].
A suya [[Población humana|población]] ye de 70.359 habitants ([[2014]]) en una [[superficie]] de 38,48 [[km²]], con una [[densidat de población|densidat]] de 1.828,46 hab/km².
== Cheografía ==
A ciudat de Majadahonda se troba situada a 740 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 18 km d'a ciudat de [[Madrit]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya comunidat autonoma.
== Esporte ==
=== Hockey sobre chelo ===
A ciudat ye la seu d'o club ''[[Majadahonda Hockey Club]]'', que chuga en o palacio de chelo de ''[[Pista de Hielo La Nevera|La Nevera]]'' y compite en a [[Liga espanyola de hockey sobre chelo|primera división espanyola]] de [[hockey sobre chelo]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Majadahonda}}
* {{es}} [http://www.majadahonda.org/ Pachina web oficial municipal de Majadahonda].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a Comunidat de Madrit]]
s50cunxcptnq0xcqui2gg09k9prpm8e
2478527
2478526
2026-09-26T21:58:19Z
RenatoGar
80073
2478527
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de localidat d'Espanya
|nombre = Majadahonda
|de = d'
|bandera = Bandera de Majadahonda.png
|escudo = Escudo de Majadahonda.svg
|escudo_grandaria = 55px
|imachen =
|comunidat = Comunidat de Madrit
|comarca = Aria metropolitana de Madrit
|superficie = 38,48
|altaria = 740
|población = 70.359
|calendata = 2014
|cp = 28220, 28221, 28222
|distancia = 18
|ta = Madrit
|situación = [[Imachen:Majadahonda (Madrid) mapa.svg|250px|Majadahonda en a Comunidat de Madrit]]
|web = [http://www.majadahonda.org/ Ayto. de Majadahonda]
|}}
'''Majadahonda''' ye un [[Lista de municipios d'a Comunidat de Madrit|municipio]] con categoría de [[Ciudaz d'a Comunidat de Madrit|ciudat]] [[Comunidat de Madrit|madrilenya]], que fa parte de l'[[aria metropolitana de Madrit]].
A suya [[Población humana|población]] ye de 70.359 habitants ([[2014]]) en una [[superficie]] de 38,48 [[km²]], con una [[densidat de población|densidat]] de 1.828,46 hab/km².
== Toponimia ==
O toponimo tien o suyo orichen en dos palabras en [[Idioma castellano|castellano]], "majada" y "honda", ye decir, "[[mallata]] funda", en estar en orichen un lugarón empozau adedicau mas que mas a la [[ganadería]].
== Cheografía ==
A ciudat de Majadahonda se troba situada a 740 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre lo [[livel d'a mar]], a una [[distancia]] de 18 km d'a ciudat de [[Madrit]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya comunidat autonoma.
== Esporte ==
=== Hockey sobre chelo ===
A ciudat ye la seu d'o club ''[[Majadahonda Hockey Club]]'', que chuga en o palacio de chelo de ''[[Pista de Hielo La Nevera|La Nevera]]'' y compite en a [[Liga espanyola de hockey sobre chelo|primera división espanyola]] de [[hockey sobre chelo]].
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Majadahonda}}
* {{es}} [http://www.majadahonda.org/ Pachina web oficial municipal de Majadahonda].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Localidaz d'a Comunidat de Madrit]]
471bhr1bali3dwbs80fngte1m3dhwkw
Casa d'a ciudat de Tarazona
0
111929
2478503
2478011
2026-09-26T19:48:10Z
Willtron
41
2478503
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre =Casa d'a ciudat de Tarazona
| imachen = [[Imachen:Ayuntamiento de Tarazona, Zaragoza, España, 2015-01-02, DD 09-17 HDR PAN.JPG|250px|Casa d'a ciudat de Tarazona.]]
| tipo =[[Casa d'a villa|Casa d'a ciudat]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Tarazona]], [[Aragón]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| construcción = [[Sieglo XVI]]
| fundador =
| estilo = [[arte renaixentista|renaixentista]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]<br>(06-11-2001)<br>RI-51-0010839<br>[[Molimento Historico]]
| mapa_loc = Aragón
}}
A '''casa d'a ciudat de Tarazona''' ye un molimental [[edificio]] [[Renaiximiento|renaixentista]] situau en a localidat de [[Tarazona]] ([[Tarazona y Moncayo]], [[Aragón]]).
== Historia ==
L'edificio fue construyiu entre os anyos [[1557]] y [[1563]] en a plaza Mayor u d'o [[Mercau]], pa complir a función de [[loncha]], mirador de bueis y graners dau que a ciudat ya teneba unas ''Casas d'o Concello'' en l'actual plaza d'a Carcel Viella.
L'edificio, emparau en a parte posterior en os sillars d'a muralla, yera orichinalment exento, pero hue se troba situau entre medianerías. A meyaus d'o [[sieglo XVII]] iste edificio pasó a estar utilizau como [[casa d'a villa|casa d'o Concello d'a ciudat]].
== Descripción ==
Interiorment ha sufierto muitas reformas, por o cual, toda l'atención se centra en a suya magnifica [[frontera]] prencipal.
[[Imachen:Ayuntamiento de Tarazona, Zaragoza, España, 2015-01-02, DD 18-20 HDR.JPG|left|thumb|180px|Detalle d'a frontera.]]
A frontera s'organiza en tres pisos, estando o superior obra de [[Fernando Chueca]], realizada en [[1969]] a imitación d'a galería alta d'o [[claustro]] d'o [[Monesterio de Veruela]]. Baixo dita galería un interesant [[friso]] en relieu nos relata a dentrada trunfal d'o [[papa]] [[Climent VII]] y [[Carlos I d'Aragón|Carlos V]] en [[Bolonya]] en [[1530]] pa la coronación d'iste como Emperador d'o [[Sacro Imperio Romano Chermanico]].
O segundo piso conta con miradors corrius y oculos pa la iluminación d'a planta noble, a lo costau d'os cuals se troban os escudos imperial, [[Escudo d'Aragón|aragonés]] y de Tarazona y a representación d'os personaches mitolochicos [[Hercules]] y [[Caco]] chunto a unatro protagonista d'a lechenda fundacional d'a ciudat, que ha estau obchecto de diversas identificacions.
Finalment o piso baixo alberga a dentrada prencipal en arco de meyo punto, y seis grans ventanals zarraus con reixas. Sobre a dentrada prencipal se plazan as alegorías d'o buen [[gubierno]], a [[Chusticia]] y a Prudencia.
== Vinclos externos ==
* {{es}} [http://www.mecd.gob.es/bienes/buscarDetalleBienesInmuebles.do?brscgi_DOCN=000005577 Consulta a la Base de Datos de Biens Immuebles] Ministerio de Educación, Cultura y Deporte (ed.).
{{commonscat|Ayuntamiento de Tarazona|a casa d'a ciudat de Tarazona}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Arquitectura renaixentista en Aragón]]
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural de Tarazona y Moncayo]]
[[Categoría:Casas d'a villa d'Aragón|Tarazona]]
[[Categoría:Concello de Tarazona]]
[[Categoría:Edificios que han albergau sesions d'as Corz d'o Reino d'Aragón]]
[[Categoría:Molimentos de Tarazona]]
pj8masfvyoys1mf0mcxgt7q53cr0st3
Šiprage
0
114427
2478491
2390967
2026-09-26T19:15:20Z
Willtron
41
2478491
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de localidat
|nombre = Šiprage
|nombre_oficial = Шипраге
|imachen =<br/>Envista de Šiprage.
|escudo =
|bandera =
|escudo_grandaria= 80px
|país = Bosnia y Herzegovina
|bandera_país = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg
|tpprovincia = Entidat
|provincia = [[Republica Serbia]]
|tpmunicipio = [[Rechions d'a Republica Serbia|Rechión]]
|municipio = [[Rechión de Banja Luka]]
|superficie = 20
|altaria = 507
|población = 954
|calendata = 1991
|web =
|ríos = [[Río Vrbanja|Vrbanja]]
|situación =<br />Šiprage en [[Bosnia y Herzegovina]].
|}}
'''Šiprage''' (en [[Idioma serbocroata|serbocroata]], ''Шипраге'' en [[alfabeto cerilico]]) ye un [[lugar]] y establimiento de a [[Republica Serbia]], en [[Bosnia y Herzegovina]]. Fa parte d'o [[Municipios de Bosnia y Herzegovina|municipio]] de [[Kotor Varoš]], en a [[rechions d'a Republica Serbia|rechión]] de [[rechión de Banja Luka|Banja Luka]].
Se troba en a [[val]] d'o [[río Vrbanja]], que esnaviesa cara ta o norte en a rechión, en as garras de o mont [[Vlašić]] (1943 [[Metros sobre o libel d'a mar|mslm]])<ref>http://www.kartabih.com/</ref><ref>Vojnogeografski institut, Ed. (1962): Šiprage (List karte 1:25.000, Izohipse na 10 m). Vojnogeografski institut, Beograd / Military Geographical Institute, Ed. (1962): Šiprage (map sheet 1: 25.000, Contour lines at 10 m). Military Geographical Institute, Belgrade.</ref> y entre a [[carretera]] R440.
== Toponimo ==
O toponimo Šiprage dimana de o nombre d'una familia noble, os Šipraga.<ref>Radimsky V. (1892): Ostanci rimskih naseobina u Šipragi i Podbrgju, za tim starobosanski stećci u Šipragi i uz Vrbanju u Bosni. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, Godina IV, Knjiga I: 75-80.</ref> No se sabe si os Šipraga yeran naturals d'a redolada u si veniban d'un atro puesto y adquison os terrens y s'aposentón astí.
==Clima==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="toccolours" 0.5em solid #999; 100%
|- style="text-align:center;"
|style="background:pink|[[File:Lunar libration with phase2.gif|thumb|150px]]
|style="background:#dfd; "|'''Ø t°'''<br/> (°C)
| style="background:pink|'''Min. t°''' <br>(°C)
| style="background:#dfd; "|'''Max. t°'''<br>(°C)
| style="background:pink| '''↓↓↓''' <br/>(mm)
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightblue| '''I'''
| –1,7
| –4,8
|1,4
|59
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightblue|'''II'''
|0,3
| –3,6
|4,2
|63
|-style="text-align:center;"
|'''style="background: bgcolor="#F5DEB3" |'''III'''
|4,6
| –0,1
|9,3
|59
|-style="text-align:center;"
| style="background:#ddffdd;fff3;''|'''IV'''
|9,1
|3,9
|14,3
|74
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|'''V'''
|13,6
|8,1
|19,2
|90
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightgreen|'''VI'''
|17,2
|11,5
|22,9
|99
|-style="text-align:center;"
| style="background:pink|'''VII'''
|18,9
|12,6
|25,3
|81
|-style="text-align:center;"
| style="background:red|'''VIII'''
|18,4
|11,9
|24,9
|76
|-style="text-align:center;"
| style="background:#dfd;"|'''IX'''
|14,7
|8,6
|20,9
|71
|-style="text-align:center;"
|'''style="background: bgcolor="#F5DEB3" |'''X'''
|9,5
|4,7
|14,4
|79
|-style="text-align:center;"
|'''style="background: bgcolor="#C2B280" |'''XI'''
|4,4
|1,0
|7,8
|100
|-style="text-align:center;"
| style="background:lightblue|'''XII'''
|0,1
|–2,7
|3,0
|88
|}<ref>https://en.climate-data.org/location/905786/</ref>
==Población==
[[Imachen:Grafika.png|thumb|center|500x300px|Población 1961-2013.]]
== Historia ==
=== Guerra de Bosnia ===
Entre a [[Guerra de Bosnia]], de 1992 dica 1995, a numerosa población [[Bosnios|bosnia]] d'a val d'o Vrbanja fue desplazada por l'exercito serbio. A [[limpieza etnica]] afectó a toda la redolada de [[Kotor Varoš]] y tamién auguas t'abaixo, dillá de Banja Luka, y as casas y propiedaz d'os bosnios fuoron espaldadas, o que fizo desapareixer bels nuclios de población enters.
Šiprage ye una d'as entidaz que tornón a reconstruir-se cuan remató la guerra, gracias a o batallón BELUGA de a misión [[EUFOR]]/[[SFOR]].<ref name=Lambert>{{en}} LAMBERT, Nicholas (2002). ''[http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0377221702000838 Measuring the success of the NATO operation in Bosnia and Herzegovina 1995–2000]''. ''European Journal of Operations Research''. '''140''' (2). 459-481.</ref> En Šiprage ye la sola [[mesquita]] que se conservó en a redolada y, además, dimpués d'a Guerra se i construyió una [[Ilesia (edificio)|ilesia]] de culto [[Ilesia Ortodoxa|ortodoxo]].<ref name=Lambert/>
==Referencias==
<references/>
==Vinclos externos==
{{Commonscat|Šiprage}}
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Siprage}}
[[Categoría:Localidaz de Bosnia y Herzegovina]]
[[Categoría:Localidaz d'a Republica Serbia]]
rekqth5mh37ycjn9io9o0ikx2t7xp36
Deportivo Alavés
0
115610
2478475
2284095
2026-09-26T13:37:02Z
Makenzis
43525
2478475
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
:''Iste articlo ye sobre l'equipo de fútbol d'a ciudat de '''Vitoria''' dito '''Deportivo Alavés''' ta o despoblato de '''Samianigo''', se veiga '''[[Alavés]]'''''.
{{Ficha d'equipo de fútbol
| Nombre = Deportivo Alavés
| Escudo = [[Imachen:Deportivo_Alaves_logo_(2020).svg|140px]]
| Nombre oficial = Deportivo Alavés, S.A.D
| Embotada = Babazorros<br>O Glorioso
| Anyada d'establimiento = 23 de chinero de 1921<br><small>como ''Sport Friend's Club''</small><br />
| Desaparición =
| Socios =
| Presupuesto =
| Nombre estadio = [[Estadio de Mendizorroza|Mendizorroza]]
| Localidat = [[Vitoria]]
| Aforo = 19.840
| Altras instalacions = Ibaia
| Devantadera = [[27 d'abril]] de [[1924]]
| Propietario = [[Imachen:Flag of Spain.svg|18px|border|Espanya]] [[Saski Baskonia]]
| President = [[Imachen:Flag of Spain.svg|18px|border|Espanya]] [[Alfonso Fernández de Trocóniz]]
| Director esportivo = [[Imachen:Flag of Spain.svg|18px|border|Espanya]] [[Andrea Berta]]
| Entrenador = [[Imachen:Flag of Spain.svg|18px|border|Italia]] [[Abelardo Fernández]]
| Nacionals = 4 [[Segunda División d'Espanya de fútbol|Segunda División]]<br>1 [[Segunda División B d'Espanya de fútbol|Segunda División B]]<br>1 [[Copa Reyal Federación Espanyola de Fútbol|Copa Federación]]
| Internacionals =
| Liga = [[Primera división espanyola|Primera división]]
| Temporada = 2025/26
| Posición = 14<sup>eno</sup>
| Web = http://www.alaves.com/
| pattern_la1 = _alaves2425h
|pattern_b1 = _alaves2425h
|pattern_ra1 = _alaves2425h
|pattern_sh1 = _alaves2425h
|pattern_so1 =
|leftarm1=0044DD
|body1=0044DD
|rightarm1=0044DD
|shorts1=0044DD
|socks1=0044DD
|pattern_la2 = _alaves2425a
|pattern_b2 = _alaves2425a
|pattern_ra2 = _alaves2425a
|pattern_sh2 =
|pattern_so2 =
|leftarm2=C3C3C3
|body2=C3C3C3
|rightarm2=C3C3C3
|shorts2=C3C3C3
|socks2=C3C3C3
|pattern_la3 = _alaves2425t
|pattern_b3 = _alaves2425t
|pattern_ra3 = _alaves2425t
|pattern_sh3 =
|pattern_so3 =
|leftarm3=002244
|body3=002244
|rightarm3=002244
|shorts3=002244
|socks3=002244
}}
O '''Deportivo Alavés''', conoixito tamién a sobén y simplament como '''Alavés''' ye un [[Equipo de fútbol|equipo]] [[Espanya|espanyol]] de [[fútbol]] d'a ciutat de [[Vitoria]], establito en [[1921]] como ''Sport Friend's Club'' y que chuga actualment en a [[Primera División espanyola de fútbol]].
== Vinclos externos ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20110208125432/http://www.alaves.com/ Pachina web oficial.]
{{Segunda división espanyola}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Deportivo Alavés]]
[[Categoría:Equipos d'a primera división espanyola de fútbol]]
k2pawdxlyygn44yfa8itg6ctjxhlv0p
Ximena Ferrández
0
119390
2478608
2250003
2026-09-27T02:14:08Z
RenatoGar
80073
2478608
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha de noble
|nombre = Ximena Ferrández
|títol = [[Reino de Navarra|Reina consort de Navarra]] y [[Lista de consorts de monarcas d'Aragón|contesa consort d'Aragón]]
|imachen =
|grandaria d'imachen = 220px
|descripción =
|reinau =
|títol0 = [[Imachen:Escudo del Reino de Navarra.svg|25px]]<br>[[Reino de Navarra|Reina consort de Navarra]]
|reinau0 = [[988]]-
|predecesor0 = [[Urraca Ferrández]]
|succesor0 = [[Munia de Castiella]]
|títol1 = [[Condau d'Aragón|Contesa consort d'Aragón]]
|reinau1 = [[988]]-
|predecesor1 = [[Urraca Ferrández]]
|succesor1 = [[Munia de Castiella]]
|coronación =
|atros títols =
|nombre real =
|calendata de naixencia = ca. [[970]]
|puesto de naixencia =
|calendata de muerte = ca. [[1045]]
|puesto de muerte =
|puesto d'enterreco =
|predecesor =
|rechent =
|succesor =
|suc-tipo =
|hereu =
|consort =
|conchuche = [[García Sánchez II de Navarra]]
|descendencia = [[Sancho Garcés III de Navarra]]<br>[[Urraca de Navarra y Ferrández]]
|casa reyal =
|dinastía =
|himno reyal =
|pai = [[Ferrando Bermúdez]]
|mai = Elvira Díaz
|escudo =
|lema =
}}
'''Ximena Ferrández''' (ca. [[970]]-ca. [[1045]]), estió reina consort de [[Reino de Pamplona|Pamplona]] y [[Lista de consorts de monarcas d'Aragón|contesa consort d'Aragón]] por o suyo matrimonio con o rei [[García Sánchez II de Navarra|García Sánchez II]].
== Relacions familiars ==
Ximena yera filla d'o [[Condau de Cea|conte de Cea]], [[Ferrando Bermúdez]], y d'Elvira Díaz, filla d'o conte [[Diego Muñoz de Saldaña]] y a suya muller Trechidia. Tenió cuantos chirmans, entre éls, Pero Ferrández —con qui s'extingue a linia recta de barón d'a casa condal de Cea en morir sin descendencia masculina—, Gotina, muller d'o conte [[Pelayo Rodríguez (conte)|Pelayo Rodríguez]], y Chusta, casada con o conte [[Flaín Muñoz]].
== Reina de Pamplona ==
Estió [[Reino de Pamplona|reina de Pamplona]] en casar-se con García Sánchez II en calendata amanada a l'anyo [[988]]. A primera vegada que se rechistra a suya presencia en a cort pamplonesa estió en [[992]] cuan, con atros miembros d'a casa reyal, confirmó una donación que reyalizó o suyo suegro, o rei [[Sancho Garcés II de Navarra|Sancho Garcés II]], a o [[San Millán de la Cogolla|monesterio de San Millán de la Cogolla]]. Dimpués fegura en [[995]] chunto a o suyo conchuche, actuando ya como reis de Pamplona, en una donación a o [[monesterio de Sant Chuan d'a Penya]]. En garra d'istos documentos consta que o suyo primochenito, o futuro rei [[Sancho Garcés III de Navarra|Sancho lo Mayor]], haiga naixiu, lo que leva a l'historiador [[Gonzalo Martínez Díez]] a suposar que iste probablement naixió entre [[992]] y [[996]], y antis de [[997]] cuan apareixe por primera vegada en un documento que no indica ni o día ni o mes, nomás que fue expediu en [[997]] cuan o rei García Sánchez II reyalizó un atra donación a San Millán y la confirma, entre atros, ''Sancius filius meus''.<ref>A o diploma de 995 le manca a fin a on apareixe a calendación y, seguntes Martínez Díez, no se puet afirmar que Sancho lo Mayor no haiga naixiu ta ixa calendata</ref> Antiparti d'o fururo rei, Sancho Garcés III, tamién fuoron pais d'Elvira, García y d'[[Urraca de Navarra y Ferrández|Urraca]], futura muller de [[Alifonso V de Leyón]].
== Entre Leyón y Pamplona ==
Ximena pareixe que motivó l'acullida en a cort pamplonesa d'o suyo chirmán Pero Ferrández de Cea mientres obteniba o favor d'o rei leyonés. Amás vinclos familiars d'ista reina aduyan a esplanicar as futuras implicacions d'o suyo fillo en os afers d'a cort leyonesa. Mas entabant, [[Sancho Garcés III de Navarra|Sancho lo Mayor]], mantendrá aspiraciones lechitimas en cuantas custions escayecidas en [[Reino de Leyón|Leyón]] y [[Castiella]]. O fallecimiento en [[1028]] de su [[tío]] materno, Pero Ferrández de Cea, zaguero en a linia masculina, empentará a Sancho a asumir, como parti de l'herencio materno, as tierras d'o condau de Cea.
== O contexto historico: Almanzor ==
O empentón d'[[Almanzor]] por tierras leyonesas, castellanas y pamplonesas contribuye a una gran manca de noticias. Iste caudillo cordobés, que fació dicaa 52 campanyas contra os territorios cristianos, plegó a ocupar y estricallar a mesma Pamplona en dos ocasions ([[994]] y [[999]]).<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20180614122125/http://www.enciclopedianavarra.com/?page_id=2901 Almanzor]. Gran Enciclopedia Navarra. Fundación Caja Navarra</ref> Encara bi habrá, chunto a o rei leyonés, un atro enfrentamiento en [[Batalla de Cervera|Cervera]] (1000)<ref>Que en ista batalla levar o mando o conte castellano Sancho García fa considerar a Cañada Juste sobre a cierta y previa desaparición d'o rei pamplonés asinas como de Bermudo III</ref> y puet estar que estase poco dimpués d'ista zaguera cuan desapareixiera o rei pamplonés.<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20180614122135/http://www.enciclopedianavarra.com/?page_id=10249 García Sánchez II]. Gran Enciclopedia Navarra. Fundación Caja Navarra</ref>
== Rechencia pamplonesa ==
Dimpués d'a muerte d'o suyo mariu, arredol de l'anyo [[1000]], se produce en o reino de Pamplona un interregno dica a proclamación de [[Sancho Garcés III de Navarra|Sancho Garcés III, lo Mayor]]. Encara que se establió un consello de rechencia con [[Sancho Remíriz de Viguera|Sancho Remíriz]], [[Reino de Viguera|rei de Viguera]], a o frent, no pareixe que quedarán exentas d'él tanto Ximena como l'abuela paterna, [[Urraca Ferrández|Urraca]], pues as dos guidoron os primers trangos d'o rei Sancho dimpués d'haber estau proclamau rei, u bien a la muerte de su [[pai]] u cuan remató o interregno.
A muerte d'a reina, arredol d'o [[1045]], fue posterior a la d'o suyo fillo [[Sancho Garcés III de Navarra|Sancho III]]. A suya lonchevidat, amás, favoreixió o establimiento d'a hechemonía dinastica d'o reino de Pamplona.
== Referencias ==
{{listaref|2}}
== Bibliografía ==
* {{es}} {{Cita libro|apellius=Arco y Garay|nombre=Ricardo del|vinclo_autor=Ricardo del Arco y Garay|títol=El real monasterio de San Juan de la Peña|url_capítol=https://archive.org/details/elrealmonasterio00arco|fechaacceso=19 de octubre de 2017|anyo=1919|editorial=|isbn=|editor=|ubicación=Zaragoza|página=105}}
* {{es}} {{cita libro |apellido=Martín Duque|apellido2=Pavón Benito |nombre=Ángel J |nombre2=Julia|vinclo_autor= |vinclo_autor2=Julia Pavón |títol=Reinas de Navarra - Jimena Fernández (c. 970-c. 1045) esposa de García Sánchez |url_capítol=https://dialnet.unirioja.es/servlet/libro?codigo=570592 |fechaacceso=23 de octubre de 2017 |idioma=espanyol |anyo=2014 |editorial=Sílex |ubicación=Madrid |isbn=978-84-7737-840-2 |páginas=77-82}}
* {{es}} [https://www.condadodecastilla.es/personajes/jimena-fernandez-esposa-garcia-sanchez-ii-pamplona Jimena Fernández, esposa de García Sánchez II de Pamplona]. Javier Iglesia Aparicio. 19 d'octubre de 2017. http://www.condadodecastilla.es
* {{es}} Cañada Juste, Alberto (1992) ''[https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/15940.pdf Las relaciones entre Córdoba y Pamplona en la época de Almanzor (977-1002)]''. Príncipe de Viana. Num. 196. Pach. 371-390. ISSN 0032-8472
* {{es}} Cañada Juste, Alberto (1988) ''Un posible interregno en la monarquía pamplonesa (1000-1004)''. Príncipe de Viana. Num. 8, pach. 15-18. ISSN 1137-7054
* {{es}} {{cita libro|apellius=Jimeno Aranguren|nombre=Roldán|apellius2=Pescador Medrano|nombre2=Aitor|títol=Colección documental de Sancho Garcés III, el Mayor, rey de Pamplona (1004-1035)|anyo=2003|ubicación=Pamplona|editorial=Pamiela|isbn=84-7681-390-2}}
* {{es}} {{cita libro|apellius=Martín Duque|nombre=Ángel J.|títol=Sancho III el Mayor de Pamplona, el rey y su reino (1004–1035)|anyo=2007|ubicación=Pamplona|editorial=Gobierno de Navarra|isbn=978-84-235-2952-0}}
* {{es}} {{cita libro| apellius= Martínez Díez| nombre = Gonzalo| vinclo_autor = Gonzalo Martínez Diez| títol = Sancho III el Mayor Rey de Pamplona, Rex Ibericus| anyo = 2007| editorial = Marcial Pons Historia| ubicación = Madrid| isbn = 978-84-96467-47-7|ref=harv}}
* {{es}} {{cita libro|apellius=Orcástegui Gros|nombre=Carmen|apellius2=Sarasa Sánchez|nombre2=Esteban|títol=Sancho III el Mayor|anyo=2001|ubicación=Burgos|editorial=La Olmeda|isbn=84-89915-13-X}}
* {{es}} {{cita libro| apellius = Salazar y Acha| nombre = Jaime de|vinclo_autor=Jaime de Salazar y Acha|títol = Una Familia de la Alta Edad Media: Los Velas y su Realidad Histórica (en Estudios Genealógicos y Heráldicos)|anyo = 1985| editorial = Asociación Española de Estudios Genealógicos y Heráldicos|isbn = 84-398-3591-4|ref=harv}}
* {{es}} {{cita libro| apellius = Ubieto Arteta| nombre = Antonio| vinclo_autor = Antonio Ubieto Arteta | títol = Documentos reales navarro-aragoneses hasta el anyo 1004| anyo = 1986| editorial = Anubar Ediciones| ubicación = Zaragoza| isbn = 84-7013-218-0}}
{{start box}}
{{succession box
|predecesora=[[Urraca Ferrández]]
|títol=[[Lista de reis de Navarra|Reina consort de Navarra]]
|periodo=[[988]]-
|succesor=[[Munia de Castiella]]
}}
{{succession box
|predecesora=[[Urraca Ferrández]]
|títol=[[Lista de consorts de monarcas d'Aragón|Contesa consort d'Aragón]]
|periodo=[[988]]-
|succesor=[[Munia de Castiella]]
}}
{{end box}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Consorts de monarcas d'Aragón]]
[[Categoría:Consorts de monarcas de Navarra]]
8vvk5f6fxp00u4dyens487s5ip8mjw2
Castiello d'Ayub
0
121163
2478610
2339834
2026-09-27T02:14:55Z
RenatoGar
80073
2478610
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha d'edificio
|nombre = Castiello d'Ayub
|nombre nativo =
|imachen = [[imachen:20080817-Calatayud_Castillo_(2).jpg|250px|Castiello d'Ayub]]
|descripción =
|situación = [[Calatayú]]
|adreza =
|estato =
|país = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Aragón]]
|tpdivisión =
|división =
|coordenatas =
|propietario =
|administrador =
|director =
|coste =
|vesitable =
|altaria =
|pisos =
|aforo =
|amplaria =
|largaria =
|altaria srm =
|atras dimensions =
|superficie =
|diametro =
|tipo = [[Castiello]]
|estilo =
|función = Defensiva
|material =
|catalogación =
|construcción = [[Sieglo IX]]
|inicio =
|fin =
|devantadera =
|destrucción =
|fundador =
|destructor =
|arquitecto =
|incheniero estructural =
|incheniero de servicios =
|incheniero civil =
|atros =
|premios =
|web =
|latitut = 41.35
|lonchitut = -1.64
|mapa_loc = Aragón
|}}
O '''castiello d'Ayub''' u '''castiello Mayor''' ye una [[Castiello|fortaleza]] d'[[Al-Andalus|orichen musulmán]], construida en o [[sieglo IX]] y localizada en o municipio [[Provincia de Zaragoza|zaragozano]] de [[Calatayú]], [[Aragón]], denominau orichinalment ''Qalat Ayyub'' y que estió l'orichen d'a ciudat actual y d'o suyo nombre.
== Situación ==
Rodiando a ciudat antiga de [[Calatayú|Calatay]]<nowiki/>ú, existe un [[Recinto fortificato de Calatayú|recito fortificau]] que une cinco castiellos situaus sobre cuantos [[cerro]]s unius por cuasi cuatro kilometros de murallas. Un d'ixos castiellos ye o castiello d'Ayub. Ye situau en a parte mas alta y vistable d'a ciudat, a o norte d'o castiello d'o Reloch y a o este d'a Torre Mocha con o suyo recinto perimetral.
== Historia ==
Seguntes diversas fuents, Calatayú fue fundada en o [[716]] por Ayyub ben Habib a o Lajmi en o que hue conoixemos por castiello de Donya Martina. L'historiador [[Al-Udri]] narra como en o [[862]] Muhammad I, encomendó a misión d'enamplar as fortificacions de Calatayú a Abderramán ben Abdelaziz o Tuchibí, con a fin de poder esfender a ciudat d'os [[Banu Qasi]], sinyors de Zaragoza.
Mientres o [[Emirato de Cordoba|emirato de Córdoba]], Calatayú feba parte d'a Marca Superior, estando o suyo centro Zaragoza y estando capital d'un districto que incluiba Daroca. [[Abderramán III]] prenió Calatayú en o [[937]] ya que feba parte d'a rebelión d'os [[Banu Tuchib|tuchibi]]es de Zaragoza contra o califato. Ya en [[1031]], Calatayú yera una d'as prencipals ciudaz d'o reino [[Taifa de Saraqusta|taifa de Zaragoza]], momento de gran esplendor economico y cultural que duraría aproximadament dica o [[1110]], fueras d'un breu periodo de semiindependencia, en que cudió a suya propia moneda y se declaró [[Taifa de Calatayú|taifa independient]] enta l'anyo [[1050]], con Muhammad ben Hud.<ref>[https://web.archive.org/web/20170809214014/http://www.castillosnet.org/espana/informacion.php?ref=Z-CAS-083&ref=Z-CAS-043 castillosnet]</ref>
En l'anyo [[1110]] os [[almurabit]]z prenioron o control d'a peninsula tractar contener l'abance d'a reconquista pero poco podioron fer, ya que en [[1120]], [[Alifonso I d'Aragón]], dos anyos dimpués d'haber preso Zaragoza, asitió Calatayú, que se rindió, como que gran parte d'a zona, dimpués de conoixer la redota d'os [[almurabit]]z en a [[batalla de Cutanda]].
Igual que muitos castiellos aragoneses, [[Felipe IV d'Aragón|Felipe V]] dimpués d'a promulgación d'os [[Decretos de Nueva Planta]], mandó desmantelar-lo en [[1705]], por o emparo d'Aragón a l'[[Carlos III d'Aragón|Archiduque Carlos]] mientres a [[Guerra de Succesión Espanyola]], por o que se troba muit alterau.<ref>[http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-020-067-036-1_3/Castillo/Mayor.html#.WYsUkk3ovGg SIPCA]</ref>
Mientres a [[Guerra d'o Francés]], estió usau por tropas francesas, que modificoron a suya estructura; posteriorment, mientres as [[Guerras Carlistas|guerras carlistas]], tornó a estar modificau para adaptar-lo a la artillería.
== Caracteristicas ==
O castiello de Ayyub u Mayor, clamau popularment [[Plaza d'Armas (Catalayú)|Plaza d'Armas]], ye o mas important y millor conservau de tot o conchunto.
Ye construiu sobre una meseta [[Cheso (mineral)|chesifera]] ovalada y consta de dos recintos; o mas alto y mas antigo de cara a la ciudat, y o mas baixo, orientau a o norte y que constituye una ampliación d'o castiello primitivo.
Lo mas destacau que trobaremos son cuatro [[torretón|torretons]], denominaus sud, central, este y ueste denominaus d'ista forma, por estar ista a suya ubicación en o recinto; destacando l'este y l'ueste, de planta exterior octogonal con dos plantas avovedadas y cubiertas con falsas cupulas. O torretón sud, de planta cuadrada, ye o pior conservau y o central, de planta semioctogonal, destaca por conservar una important altaria. Toz dos son cubiertos con [[Vuelta (arquitectura)|vuelta]] de canyón liucherament apuntada y sirven pa zarrar un amplo espacio que segurament sería una albacara y que ye conoixiu con o nombre de ''La Longía''.<ref>[https://web.archive.org/web/20160826122421/http://castillosenaragon.es/Archivos/Descargas/Fichas%20castillos/ZARAGOZA/Calatayud/CC.%201.%20FICHA%20CALATAYUD%20Ctllo%20Mayor.pdf Ficha en A.R.C.A.]</ref>
==Cheodesia==
Bi ha un [[vértiz cheodesico]] situau en o castiello a una altaria de 652 metros dende o [[livel d'a mar]]<ref>{{es}} [ftp://ftp.geodesia.ign.es/Red_Geodesica/Hoja0409/040961.pdf Fuella d'o vértiz cheodesico]</ref>.
== Referencias ==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Castillo de Ayyub|Castiello d'Ayub}}
* {{es}} [http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-020-067-036-1_3/.html Castiello d'Ayub] en o Sistema d'Información d'o Patrimonio Cultural Aragonés (SIPCA).
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20170809172847/http://www.castillosnet.org/espana/informacion.php?ref=Z-CAS-043 Castillo de Ayyub] en CastillosNet. Castiello Mayor, plaza de armas u castiello d'Ayub
* {{es}} [http://www.calatayud.es/turismo/ficha_visitar/los-castillos Concello de Calatayú]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Castiellos d'a provincia de Zaragoza|Ayub]]
[[Categoría:Castiellos d'a Comunidat de Calatayú|Ayub]]
[[Categoría:Molimentos de Calatayú]]
[[Categoría:Vertices cheodesicos d'Aragón]]
nkta299gquwin5bsc43hyw72vk3f1k7
Dua Lipa
0
123175
2478622
2472666
2026-09-27T02:20:08Z
RenatoGar
80073
2478622
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha d'artista musical
|Nombre = Dua Lipa
|Logo = Dualipalogodl3.png
|Logo_grandaria = 150px
|Imachen = Dua Lipa with Warner Music.jpg
|Subtetulo = Dua Lipa en 2021
|Fondo = grupo
|Nombre_de_naiximiento = Dua Lipa
|Alias = ''Duis'' u ''Dia Lupa''
|Naiximiento = [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|border|22px]] [[22 d'agosto]] de [[1995]] ([[Londres]], [[Anglaterra]])
|Orichen = [[Pristina]], [[Kosovo]]
|Instrumento = [[Cantaire|Voz]]
|Estilo = [[musica pop|pop]], [[R&B moderno]], [[indie pop]], [[musica dance|EDM]], [[Dream pop]], dark pop
|Ocupancia = [[Cantaire]], [[compositor]]a y [[modelo]]
|Tiempo = [[2015]] - ...
|Discografica = [[Warner Music Group|WMG]]
|Artistas_relacionaus = [[Blackpink]] <br> [[Calvin Harris]] <br> [[Martin Garrix]]
|URL = [http://dualipa.com/ Pachina oficial]
|Miembros =
}}
'''Dua Lipa''' ye una [[cantaire]] y compositora [[Angleses|anglesa]] de pais [[albaneses]]. La suya carrera musical encetó a los 14 anyos, cuan prencipió a versionar [[Canción|cancions]] d'atros artistas en [[YouTube]]. En anyo [[2015]] sinyó un contracto con a discografica ''Warner Music Group'' y con 20 anyos quitó o suyo primero single «New Love», seguiu de «Be the One».
==Historia==
Dua Lipa naixió de [[Londres]] de pais [[albaneses]]. Su [[pai]] ye, Dukagjin Lipa, cherent de marketing y tamién vocalista prencipal d'un grupo de rock de [[Kosovo]]. Su mai Anesa Lipa (naixida como Rexha) treballa en o sector d'o [[turismo]]. Los suyos pais son orichinarios de Kosovo, pero albandonoron [[Pristina]] en l'anyo [[1992]]. Su [[güelo]] paterno ye l'historiador [[Seit Lipa]], qui estió director d'o Instituto d'Historia de Kosovo entre os anyos [[1990]] y [[1995]]. Lipa tiene dos chirmans menors.
Asistió a la escuela de teatro ''Sylvia Young'' a tiempo parcial antes de mudar-se a Kosovo con a suya familia en l'anyo [[2006]] cuan le ufrioron treballo a su pai. Astí asistió a las escuelas ''Mileniumi'' y ''Tretë'' en Pristina. Lo suyo nombre significa "amor" en [[Idioma albanés|albanés]].
== Discografía ==
=== Cancions ===
"Be the One" (2015)
*"Last Dance" (2016)
*"Hotter than Hell" (2016)
*"Blow Your Mind (Mwah)" (2016)
*"Scared to Be Lonely" (con [[Martin Garrix]])(2017)
*"Lost in Your Light" (featuring [[Miguel (cantaire)|Miguel]])(2017)
*"New Rules" (2017)
*"Homesick" (2017)
*"IDGAF" (2018)
*"One Kiss" (con [[Calvin Harris]])(2018)
*"Electricity" (con [[Silk City]])(2018)
*"Swan Song" (2019)
=== Atras cancions ===
*"Kiss and Make Up" (con [[Blackpink]])
===Vidioclips===
*"New Love" (2015)
*"Be the One" (2015)
*"Last Dance" (2016)
*"Hotter than Hell" (2016)
*"Blow Your Mind (Mwah)" (2016)
*"Room for 2" (2016)
*"Be the One" (segunda version)(2016)
*"Scared to Be Lonely" (con [[Martin Garrix]])(2017)
*"Thinking 'Bout You" (2017)
*"Lost in Your Light" (featuring [[Miguel (cantaire)|Miguel]])(2017)
*"New Rules" (2017)
*"IDGAF" (2018)
*"One Kiss" (con [[Calvin Harris]])(2018)
*"Electricity" (con [[Silk City]])(2018)
*"Swan Song" (2019)
====Colaboracions====
*"No Lie" (Sean Paul feat.Dua Lipa)
*"My Love" (Wale feat. [[Major Lazer]], [[Wizkid]], Dua Lipa)
*"If Only" ([[Andrea Bocelli]] feat. Dua Lipa)
== Lista de discos ==
*[[Dua Lipa (álbum)|Dua Lipa]] (2017)
==Temas extendius==
*Spotify Sessions
*The Only
*Live Acoustic
*Deezer Sessions
==Tours==
===Capitero===
* 2016 UK Tour (2016)
* Hotter than Hell Tour (2016)
* US and Europe Tour (2017)
* The Self-Titled Tour (2017–2018)
===Acto d'obertura===
* Troye Sivan – Suburbia Tour (2016)
* Bruno Mars – 24K Magic World Tour (2017–2018)
* Coldplay – A Head Full of Dreams Tour (2017)
===Atros===
* Blackpink World Tour "In Your Area" - Apareixió en o primer concierto celebrau en [[Newark (Nueva Jersey)|Newark]] chunto a lo grupo coreano [[Blackpink]] (2019)
==Television y cine==
*[[Familja Moderne]] - Amiga de Robert (2004)
*[[Sounds Like Friday Night]] - (2017)
*[[Saturday Night Live]] - (2018)
*[[The Voice of Germany|A voz d'Alemanya]] - Ella mesma - asesora (8ª Edición) (2018)
== Vinclos externos ==
* {{en}} [http://dualipa.com/ Pachina oficial].
* {{en}} [http://instagram.com/dualipa/ Instagram].
* {{en}} [https://www.instagram.com/sunnyhillfoundation/ Instagram de Sunny Hill Foundation].
{{Control d'autoridaz}}
{{DEFAULTSORT:Lipa, Dua}}
[[Categoría:Cantaires d'o Reino Uniu]]
[[Categoría:Cantaires de pop d'Anglaterra]]
[[Categoría:Cantaires en anglés]]
[[Categoría:Naixius de Londres]]
[[Categoría:1995 (naixencias)]]
2y1syhnoqznnol4p2y37lr025jeoivj
Plaga antonina
0
125689
2478593
2330377
2026-09-27T02:07:09Z
RenatoGar
80073
2478593
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
[[Imachen:The_angel_of_death_striking_a_door_during_the_plague_of_Rome_Wellcome_V0010664.jpg|300px|thumb|L'anchel d'a muerte trucando una puerta entre a plaga de Roma: un gravau de Levasseur dimpués de Jules-Elie Delaunay.]]
A '''plaga antonina''' de [[165]] a [[180]], tamién conoixida como que a '''peste de Galén''' (dimpués que [[Galén]], un [[medico]] griego que vivió en l'[[Imperio Romano]] y la describió), estió una antiga [[pandemia]] traita a l'[[Imperio Romano]] por as tropas que tornaban d'as suyas campanyas en l'[[Orient Proximo]]. Os estudiosos han sospeitau que yera [[picueta]] u [[sarrampión]], pero a verdadera causa sigue sin determinar-se. A epidemia puede haber cobrau a vida d'un emperador romano, [[Lucius Verus]], qui murió en [[169]] y fuo o corechent de [[Marco Aurelio|Marco Aurelio Antonino]], que o suyo apelliu, Antonino, s'ha asociau con a epidemia. A malotía tornó a estallar nueu anyos dimpués, seguntes l'[[historiador]] romano [[Dio Cassius]] (155–235), y causó dica 2,000 muertes por día en [[Roma]], una cuatrena parte d'os afectaus, o que da a la malotía una taxa de mortalera d'aproximadament 25%. As muertes totals s'estimoron en 5 millons, y a malotía mató dica un terzio d'a población en cualques arias y acotoló a l'exercito romano.
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Pandemias]]
[[Categoría:Imperio Romano]]
[[Categoría:Decenio de 160]]
[[Categoría:Decenio de 170]]
4lznew3iab5pyqk5dedwo9x9opvfe30
Bibliothèques Sans Frontières
0
128321
2478579
2336193
2026-09-27T01:59:46Z
RenatoGar
80073
2478579
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
'''Bibliothèques Sans Frontières''' (u BSF) (en [[Idioma anglés|anglés]] ''Libraries Without Borders'',en [[idioma aragonés|aragonés]] ''Bibliotecas sin Buegas'') ye una organización benefica con usinas en [[Francia]] y [[Estaus Unius]] que proporciona recursos educativos pa [[biblioteca]]s, prencipalment en o mundo en desarrollo.
Bibliothèques Sans Frontières estió fundada en [[París]] en chinero de 2007 por l'historiador [[Patrick Weil]]. En 2008, s'establió una sucursal en os [[Estaus Unius]].
A organización distribuye 50.000 libros a l'anyada y desembolicó una biblioteca mobil y un centro multimedia que brinda oportunidaz d'aprendizache informal a os refuchiaus y atros grupos vulnerables. Bibliothèques Sans Frontières tien programas en 20 países, incluius [[Haití]], [[Camerún]] y [[Colombia]].<ref>{{en}}[https://thecitypaperbogota.com/news/colombias-ministry-of-culture-to-put-mobile-multimedia-libraries-in-farc-camps/16034 "Colombia’s Ministry of Culture to set up mobile libraries in FARC camps"] en The City Paper Bogotá</ref>
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
*{{en}} [https://www.librarieswithoutborders.org/ Pachina web oficial]
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Movimientos socials]]
et5tdsa3250e8xa65u6rapjaxcpgm69
Loncha de Zaragoza
0
131089
2478499
2474675
2026-09-26T19:47:02Z
Willtron
41
2478499
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre = Loncha de Zaragoza
| imachen = [[Imachen:WLM14ES_-_02012006_120657_ZGZ_0879_-_.jpg|250px]]<br />A loncha de Zaragoza.
| tipo = [[Loncha]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Zaragoza]], [[Aragón]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| devantadera =
| arquitecto =
| construcción = [[sieglo XVI]]
| incheniero estructural =
| largaria =
| amplaria =
| altaria =
| material =
| fundador =
| estilo = [[renaixentista]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]
| latd=41|latm=39|lats=21|latNS=N|longd=0|longm=52|longs=36|longEW=W
| mapa_loc = Aragón
}}
A '''loncha de Zaragoza''' ye un edificio civil d'estilo [[renaixentista]] aragonés construiu en a primera metat d'o [[sieglo XVI]] en [[Zaragoza]] (1541-1551) como que recinto destinau a actividaz economicas.<ref>{{es}} [[Guillermo Fatás]] (coord.) ''Guía histórico-artística de Zaragoza'', [[Concello de Zaragoza]], [[1991]], {{ISBN|84-86807-76-X}}, p.207</ref> Hue ye sala d'exposicions d'o Concello.
L'arquitecto u mayestro d'obras d'a loncha estió [[Chuan de Sarinyena]], encargau d'ixo por iniciativa d'o [[Concello de Zaragoza|Concello d'a ciudat]] y patrocinau por l'arcebispe d'a ciudat, [[Ferrán d'Aragón]].
Se tracta de l'edificio plenament renaixentista mas important d'Aragón. Tamién estió o primer en adoptar iste estilo, con influencia d'o palacio florentín d'o ''[[quattrocento]]'' italiano, encara que con os matices d'o [[mudéchar aragonés]] que podemos observar en a decoración de retratos de [[Cheso (material)|cheso]] policromau.
O suyo material constructivo ye o ladriello, o que ye habitual en l'arquitectura aragonesa, an no ye considerau como material pobra gracias a l'influxo de l'arte islamico (que podemos observar en [[Palacio de l'Alchafaría|l'Alchafaría]]) y en o mudéchar.
De planta rectangular, s'estructura en as suyas fronteras en tres altarias, que con tot y con ixo no reflectan o suyo volumen interior, d'un piso solenco, mas una [[falsa]] que serviba d'almagacén d'armas. En altura i hai una galería de arcos de meyo punto.
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural d'a Comarca Central]]
[[Categoría:Edificios de Zaragoza]]
[[Categoría:Lonchas d'Aragón|Zaragoza]]
itzlgypecw925rrwv8j95cx62f4k905
Loncha de Barcelona
0
131090
2478505
2426423
2026-09-26T19:50:08Z
Willtron
41
2478505
wikitext
text/x-wiki
{{Grafía EFA}}
{{Ficha d'edificio
| nombre = Loncha de Barcelona
| imachen = [[Imachen:Llotja_BCN.JPG|250px]]<br />A Loncha de Barcelona.
| tipo = [[Loncha]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Catalunya.svg|22px|border]] [[Barcelona]], [[Catalunya]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| devantadera =
| arquitecto =
| construcción = [[sieglo XVI]]
| incheniero estructural =
| largaria =
| amplaria =
| altaria =
| material =
| fundador =
| estilo = [[Arte gotico|gotico]]-[[Arte neoclasico|neoclasico]]
| catalogación =
| latd=41|latm=23|lats=0|latNS=N|longd=2|longm=11|longs=0|longEW=E
| mapa_loc = Catalunya
}}
A '''Loncha de Barcelona''' (u tamién '''Loncha de Mar''' u '''Loncha de Cerials''') ye un edificio de [[Barcelona]] situau en o Pla de Palau. Yera o puesto an se reuniban os comerciants d'a ciudat y yera destinau a la contratación. L'edificio neoclasico actual ye o succesor d'atras construccions mas antigas. Ye una obra declarada Bien Cultural d'Intrés Nacional.
L'edificio ha estau seu d'o [[Consulato de Mar]] y d'a Chunta de Comercio, entre atras institucions. Actualment ye a seu corporativa d'a [[Cambra Oficial de Comerç, Indústria i Navegació de Barcelona]]. Auespeda, en as plantas superiors, a [[Reial Acadèmia Catalana de Belles Arts de Sant Jordi]], con un important museu d'obras d'arte, especialment d'os sieglos XVIII y XIX.
== Bibliografía ==
* [[Magda Bernaus|Bernaus, Magda]] ''La Llotja de Barcelona (L’art gòtic a Catalunya. Arquitectura III)''. Enciclopèdia Catalana. Barcelona, 2003.
* Lara Ortega, Salvador. ''Las seis grandes lonjas de la Corona de Aragón''. General Ediciciones Arquitectura. {{ISBN|978-84-935163-6-9}}.
== Vinclos externos ==
* {{commonscat|Llotja de Mar (Barcelona)|a loncha de Barcelona}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Edificios de Barcelona]]
[[Categoría:Lonchas de Catalunya|Barcelona]]
pluloii6kxtvn6shyuok6otl54ekmkm
Anticatalanismo
0
137957
2478614
2254582
2026-09-27T02:16:34Z
RenatoGar
80073
2478614
wikitext
text/x-wiki
[[Imachen:262212888 805b4a1711 o.jpg|thumb|250px|Pegallo [[Blaverismo|blaverista]] en [[Valencia]] alentando a o [[boicot]] a os productos catalans.]]
L''''anticatalanismo''' u a '''catalanofobia''' ye l'aversión a [[Catalunya]], a la cultura y [[Idioma catalán|luenga catalanas]] u a los mesmos catalans. Seguntes lo Diccionario d'a luenga catalana d'o [[Instituto d'Estudios Catalans|IEC]], ''"catalanofòbia"'' ye "una aversión a Catalunya, a los catalans u a tot aquello que ye catalán".
L'aversión a un colectivo social u nacional siempre tiene orichen en un conflicto previo de tipo politico, relichioso u etnico. En o caso d'a relación entre [[Reino de Castiella|Castiella]] y a [[Corona d'Aragón]], en cheneral, y Catalunya en particular tamién ye asinas. Atendendo l'historiador Antoni Simon lo catalanismo s'orichina a la [[Edat Meya tardana|Baixa Edat Meya]] y lo [[Renaiximiento]], dau que en este periodo apareixen las identidaz nacionals a [[Europa]].<ref>{{ca}} Antoni Simon, [http://roderic.uv.es/handle/10550/34591 Els orígens històrics de l’anticatalanisme], página 43, L'Espill, nº 24, [[Universitat de València]]</ref>
=== Anticatalanismo en a Edat meya ===
[[Imachen:Mapa_político_de_España,_1850.jpg|thumb|250px|Mapa politico oficial d'Espanya d'o 1850]]
==== Anticatalanismo en a epoca d'a expansión mediterrania ====
As conquiestas d'o Sud d'[[Italia]] y [[Grecia]] en a [[Corona d'Aragón|expansión mediterrania]] d'a Corona d'Aragón causoron una aversión local enta os conqueridors, a sobén cualificaus chenericament como "catalans".<ref>{{ca}} {{Cita web|url=https://www.eltemps.cat/article/11141/in-mani-dei-catalani|títol=In mani dei catalani!|editor=El Temps}}</ref><ref>{{es}} {{Cita web|url=https://www.abc.es/espana/20150330/abci-borgia-catalanes-odio-italia-201503282050.html|títol=Los Borgia y el odio de los italianos hacia los catalanes: así se forjó la leyenda negra|editor=ABC}}</ref><ref>{{ca}} {{Cita web|url=https://elsborja.cat/els-borja/llengua-i-cultura-dels-borja-a-roma/|títol=Els Borja: història, cultura i art.
Llengua i cultura dels Borja a Roma|editor=Institut Internacional d'estudis Borgians}}</ref><ref>{{ca}} {{Cita web|url=https://www.historiesdeuropa.cat/2015/06/17/portat-be-o-vindran-els-catalans/|títol=Porta’t bé o vindran els catalans!|editor=Històries d'Europa}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.elpuntavui.cat/article/773063-els-catalans-tenien-fama-de-bruts-i-violents-a-grecia.html|títol=Els catalans tenien fama de bruts i violents a Grècia|editor=El PuntAvui}}</ref>
==== Anticatalanismo en Castiella ====
L'anticatalanismo parte d'o conflicto entre a [[Reino de Castiella|Corona castellana]] y la suya expansión historica enta os atros reinos peninsulars. Asimilau lo [[reino de Galicia]], historicament i habió conflictos territorials con a [[Corona d'Aragón]], aquí s'intentó de arrabazar o territorio con diferents guerras, como la [[Guerra d'os Dos Peros|guerra d'os dos Peros]].
=== Anticatalanismo moderno en Espanya ===
Incorporau y asimilau [[Al-Andalus]], y incorporaus [[Portugal]] y la Corona d'Aragón a la [[Lista de reis d'Espanya|Corona espanyola]], a ideya d'o conte-duque d'Olivares d'un estau centralista a traviés d'o suyo ''Memorial secreto'' causó la sublevación d'os segadors en Catalunya y la Guerra de restauración portuguesa, en aplicar-ie la denominada ''Unión d'Armas''.
Cal decir que en aquel momento l'Imperio espanyol menau por Castiella veniba de cuatro crisis economicas, en [[1557]], en [[1575]], en [[1596]], y en [[1607]], y iba enta unatra, en [[1627]], dau que se gastaba mas en guerras que no conseguiba riquezas en as colonias americanas y en o mesmo reino de Castiella (a on anteriorment a la crisi de 1557 i heba habiu la [[Guerra d'as Comunidaz de Castiella|sublevación d'as Comunidaz castellanas]] en protesta por a fiscalidat), por lo que la maniobra d'o conte-duque d'Olivares en realidat buscaba fuents de financiamiento alternativas.
{{cita|Tenez la vuestra Machestat por o negocio mas important d'a vuestra Monarquía, fer-se Rei d'Espanya: quiero decir, Sinyor, que no se acontente a vuestra Machestat con estar Rei de Portugal, d'Aragón, de Valencia, Conte de Barcelona, sino que treballe y piense, con consello mudau y secreto, por reducir estes reinos de que se compone Espanya a lo estilo y leis de Castiella, sin garra diferencia, que si la vuestra Machestat l'aconsigue será lo Prencipe mas poderoso d'o mundo.<ref>{{es}} [http://www.guillermoperezsarrion.es/files/2011/07/1624OlivaresGranMemorial.pdf Memorial completo], www.guillermoperezsarrion.es, consultado el 27 de septiembre de 2015</ref>}}
==== Pautas de l'anticatalanismo moderno y contemporanio ====
Cuan una comunidat nacional conquere unatra, en este caso lo Reino de Castiella a la Corona d'Aragón, l'asimilación comporta destruyir los elementos identitarios, como ye a luenga y a historia, y tamién, como cualsiquier comunidat conquerida i hai una extracción economica.
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Movimientos politicos de Catalunya]]
gs4r4iz61xz8q34y5l6yxut0cb4l9n1
Grease (cinta)
0
147242
2478480
2466461
2026-09-26T15:18:55Z
RenatoGar
80073
/* Producción */
2478480
wikitext
text/x-wiki
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Grease
|títol= Grease
|imachen= Grease ver2.jpg
|nombre imachen= [[Póster]] teatralizau d'a cinta.
|endice= Grease
|dirección= Randal Kleiser
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Jerry Grandey]]
|dirección artistica=
|producción= [[Robert Stigwood]]<br>[[Allan Carr]]
|disenyo producción= [[Philip M. Jefferies]]
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Bronte Woodard]]<br>[[Allan Carr]]
|basau= ''[[Grease (musical)|Grease]]'', de [[Jim Jacobs]]<br>y [[Warren Casey]]
|musica= [[Michael Gibson]]
|sonito=
|edición=
|fotografía= [[Bill Butler]]
|montache= [[John F. Burnett]]<br>[[Robert Pergament]]
|escenografía= [[James L. Berkey]]
|vestuario= [[Albert Wolsky]]
|maquillache=
|peluquería= [[Christine George]]
|efectos=
|actors= [[John Travolta]]<br>[[Olivia Newton-John]]<br>[[Stockard Channing]]<br>[[Eve Arden]]<br>[[Frankie Avalon]]<br>[[Joan Blondell]]<br>[[Edd Byrnes]]<br>[[Sid Caesar]]<br>[[Alice Ghostley]]<br>[[Dody Goodman]]<br>''[[Sha Na Na]]''
|narrador=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|anyo= 1978
|estreno= [[13 de chunio]] de [[1978]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
|estreno1= [[16 de chunio]] de [[1978]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<ref name="Estreno"/>
|chenero= [[Cine musical]]<br>[[Cine de comedia]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 110 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|productora= [[Paramount Pictures]]<br>[[Allan Carr Productions]]<br>[[RSO Records]]<br>[[Polydor Records]]
|destribución= [[Paramount Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 366,2 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por= ''[[Grease 2]]''
|imdb= 0077631
|filmaffinity= 442365
|}}
[[Imachen:Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg|right|thumb|250px|[[Olivia Newton-John]], ''Sandy'', en una imachen d'o mesmo anyo d'a cinta.]]
[[Imachen:John T color 01.jpg|right|thumb|250px|[[John Travolta]], ''Danny Zuko'', en una imachen de [[1983]].]]
[[Imachen:Stockard Channing 1984 crop.JPG|right|thumb|250px|[[Stockard Channing]], ''Betty Alexander Rizzo'', en una imachen de [[1984]].]]
[[Imachen:Eve Arden.jpg|right|thumb|250px|[[Eve Arden]], ''Directora McGee'', en una imachen d'os [[anyos 1940]].]]
[[Imachen:Frankie Avalon - publicity.JPG|right|thumb|250px|[[Frankie Avalon]], ''Ánchel d'a guarda'', en una imachen de [[1963]].]]
[[Imachen:JeffConaway1998.jpg|right|thumb|250px|[[Jeff Conaway]], ''Kenickie Murdoch'', en una imachen de [[1998]].]]
[[Imachen:Barry Pearl 2017.jpg|right|thumb|250px|[[Barry Pearl]], ''Doody'', en una imachen de [[2017]].]]
[[Imachen:Sid Caesar - 1961.JPG|right|thumb|250px|[[Sid Caesar]], ''Entranador Calhoun'', en una imachen de [[1961]].]]
[[Imachen:EddieDeezen2012.JPG|right|thumb|250px|[[Eddie Deezen]], ''Eugene'', en una imachen de [[2012]].]]
[[Imachen:Susan Buckner, When the Whistle Blows front.jpg|right|thumb|250px|[[Susan Buckner]], ''Patty Simcox'', en una imachen de [[1980]].]]
[[Imachen:Lorenzo Lamas.jpg|right|thumb|250px|[[Lorenzo Lamas]], ''Tom Chisum'', en una imachen de [[1989]].]]
[[Imachen:Dody Goodman 1958.JPG|right|thumb|250px|[[Dody Goodman]], ''Blanche'', en una imachen de [[1958]].]]
[[Imachen:Alice Ghostley Cousin Alice Mayberry RFD 1970.JPG|right|thumb|250px|[[Alice Ghostley]], ''Mrs. Murdock'', en una imachen de [[1970]].]]
[[Imachen:Edd Byrnes 1973.JPG|right|thumb|250px|[[Edd Byrnes]], ''Vince Fontaine'', en una imachen de [[1973]].]]
[[Imachen:Sha Na Na 1972.JPG|right|thumb|250px|''[[Sha-Na-Na]]'', ''Johnny Casino & The Gamblers'', en una imachen de [[1972]].]]
[[Imachen:JOANBlondell.jpg|right|thumb|250px|[[Joan Blondell]], ''Vi'', en una imachen d'os [[anyos 1930]].]]
[[Imachen:John Travolta and Olivia Newton-John2.jpg|right|thumb|250px|[[Jonh Travolta]], ''Danny Zucco'', y [[Olivia Newton-John]], ''Sandy Olsson'', en un fotomontache.]]
'''''Grease''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], estrenada en [[Aragón]] con o suyo títol orichinal, en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''Brillantina''''') ye una [[cinta]] de l'anyo [[1978]] de [[cine estausunidense]] de [[Cine de comedia|comedia]] [[Cine musical|musical]] [[Cine de romance|romantica]] dirichida por [[Randal Kleiser]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Bronte Woodard]] sobre un [[guión adaptau]] por [[Allan Carr]] basau en o musical ''[[Grease (musical)|Grease]]'', de [[Jim Jacobs]] y [[Warren Casey]]. Producida por [[Robert Stigwood]] y [[Allan Carr]] ta las [[Productora cinematografica|productoras]] ''[[Paramount Pictures]]'', ''[[Allan Carr Productions]]'', ''[[RSO Records]]'' y ''[[Polydor Records]]'', l'autor d'a suya [[Banda Sonora Orichinal]] ye [[Michael Gibson]] y la [[dirección de fotografía]] ye obra de [[Bill Butler]]. Entre l'[[elenco]] d'a cinta, destacan en os suyos papels principals os [[actor]]s [[John Travolta]], [[Olivia Newton-John]], [[Stockard Channing]], [[Eve Arden]], [[Frankie Avalon]], [[Joan Blondell]], [[Edd Byrnes]], [[Sid Caesar]], [[Alice Ghostley]], [[Dody Goodman]] y lo grupo de baile ''[[Sha Na Na]]''.
Se tracta d'una cinta con a-saber-lo d'exito, plegando a convertir-se en a cinta con un recaudo mas gran de todo l'anyo 1978, amás de recibir opinions muit favorables d'a critica especializada. Antiparte, lo disco ''[[Grease: The Original Soundtrack from the Motion Picture]]'' con a banda sonora d'a cinta estió lo segundo disco mas vendiu de l'anyo 1978 en Estaus Unius, curiosament dezaga de ''[[Saturday Night Fever (banda sonora)|Saturday Night Fever]]'', banda sonora d'a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'', una atra cinta musical de l'anyo [[1977]] que tamién heba protagonizau John Travolta, dirichiu por [[John Badham]]. Tanimientres, a cinta no aconseguió garra [[Premios Oscar|Oscar]] y nomás que en recibió una nominación y en os [[Premios Globos d'Oro]] no tenió so que cinco nominacions.
''Grease'' tenió una continación con ''[[Grease 2]]'' ([[1982]], [[Patricia Birch]]), encara que no en conservaba los actors d'a primera cinta. Tamién ye previsto emitir en [[2023]] una [[serie de televisión]], ''[[Grease: Rise of the Pink Ladies]]'', que se tracta d'una [[precuela]] ambientada cuatro anyadas antes de ''Grease'' y que amostrará los inicios d'as ''Pink Ladies''.
== Argumento ==
En [[1958]], mientres as suyas vacacions de [[verano]] en a [[placha]], lo choven Danny Zuko y una mesacha [[australia]]na, Sandy Olsson, qui tamién bi ye de vacanzas, s'enamoran en un amor de verano, que parixe que plega a lo final en rematar las vacanzas porque Sandy torna en Australia. Cuan Danny torna en o suyo instituto, l'instituto Rydell, torna a trobar-se con a suya colla d'amigos ''[[greasers]]'', os ''T-Birds'', ye decir, Doody, Sonny, Putzie y lo suyo millor amigo Kenickie. Tanimientres, os pais de Sandy en zagueras han decidiu remanir en [[Estaus Unius]] y casualment han inscribiu como alumna a su filla en o mesmo instituto Rydell, a on Sandy ha conoixiu a las ''Pink Ladies'', una colla de ''greasers'' formada por as amigas Frenchy, Marty, Jan y la suya líder Rizzo.
Danny y Sandy contan a la suya colla respectiva la historia d'o suyo romance en a placha, pero las versions de cadagún d'els son una mica diferents: Sandy conta una experiencia muit [[Romanticismo|romantica]] pero Danny explica una relación muito mas fisica. Cuan Sandy diz o nombre d'o suyo amor de verano, Danny Zuko, Rizzo decide preparar una trobada sorpresa entre els, con l'obchecto de mortificar a Danny porque sabe que debant d'os suyos amigos Danny tiendrá que amostrar indiferencia respecto de Sandy, y asinas s'escayece, efectivament. Sandy marcha escocida y Danny mira d'espique a Rizzo, qui sonríe.
Asinas, Sandy conoix a Tom, un [[atleta]] de l'instituto, chugador de [[fútbol americano]] y prencipia a quedar con él; d'atra man, Kenickie presenta a los suyos amigos un [[auto]] viello, en estau muit lamentable, que acaba de mercar, y toda la colla decide con entusiasmo aduyar-lo a fer-lo convertir-se en un auto de carreras de calidat. En una [[fiesta de pichamas]] organizada por as ''Pink Ladies'' se presentan por sorpresa os ''T-Birds'' con l'auto nuevo y Rizzo marcha con els, pero Kenickie los fa fuera a toz ta quedar-se solo con Rizzo, con qui finalment tien [[Relación sexual|relacions sexuals]] encara que lo [[preservativo]] que heban de fer servir s'heba rompiu.
Simultaniament, Sandy y Danny se troban a faltar l'un a l'atro. Sandy para cuenta de que ye fundament enamorada d'él y Danny decide de cambiar, asinas que prencipia a practicar [[esporte]], decantando-se finalment por l'[[atletismo]]. Bien luego Sandy se troba en o [[estadio]] veyendo chugar a Tom cuan Danny ye practicando atletismo y caye; cuan Sandy corre t'aduyar-lo rematan por marchar chuntos, deixando a Tom. Alavez Rizzo s'ha barallau con Kenickie en pensar ella que ye embarazada y no querer decir-le cosa.
L'instituto Rydell ha estau seleccionau ta celebrar-ie un concurso de [[Danza|baile]] y los ''T-Birds'' asistirán, mesmo que las ''Pink Ladies'', pero Rizzo no asistirá y Kenickie se presenta con Cha-Cha, una antiga novia de Danny, y Sandy prencipia a tener celos d'ella. Mientres o concurso, Cha-Cha consigue fer fuera a Sandy y ganar o baile como parella de Danny, sin que Danny amuestre masiada resistencia a tot ixo. Dimpués Danny s'excusa pero cuan son en un [[autocine]] y Danny s'abalanza, Sandy fuye.
Kenickie s'ha chugau lo suyo auto en una cursa pero cuan ha de conducir tien un percance y no puet conducir l'auto y Danny opta por substituyir-lo, ganando la cursa. En veyer tot ixo, Sandy decide que ella ha de fer cambios si quiere tener l'amor de Danny. Con l'aduya de Frenchie, fa una transformación total d'o suyo aspecto fisico y de vestuario y asinas consigue recuperar a Danny. Finalment, todas as parellas se consolidan en a fiesta de final de curso.
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
| [[John Travolta]]
| ''Danny Zucco''
|
|-
| [[Olivia Newton-John]]
| ''Sandy Olsson''
|
|-
| [[Stockard Channing]]
| ''Betty Alexander Rizzo''
|
|-
| [[Jeff Conaway]]
| ''Kenickie Murdoch''
|
|-
| [[Barry Pearl]]
| ''Doody''
|
|-
| [[Michael Tucci]]
| ''Sonny LaTierri''
|
|-
| [[Kelly Ward]]
| ''Putzie''
|
|-
| [[Didi Conn]]
| ''Frenchie''
|
|-
| [[Jamie Donnelly]]
| ''Jan''
|
|-
| [[Dinah Manoff]]
| ''Marty Maraschino''
|
|-
| [[Eve Arden]]
| ''Directora McGee''
|
|-
| [[Frankie Avalon]]
| ''Ánchel d'a guarda''
|
|-
| [[Joan Blondell]]
| ''Violett''
|
|-
| [[Edd Byrnes]]
| ''Vince Fontaine''
|
|-
| [[Sid Caesar]]
| ''Entranador Calhoun''
|
|-
| [[Alice Ghostley]]
| ''Mrs. Murdock''
|
|-
| [[Dody Goodman]]
| ''Blanche''
|
|-
| ''[[Sha-Na-Na]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|
|-
| [[Susan Buckner]]
| ''Patty Simcox''
|
|-
| [[Lorenzo Lamas]]
| ''Tom Chisum''
|
|-
| [[Fannie Flagg]]
| ''[[Enfermera]] Wilkins''
|
|-
| [[Dick Patterson]]
| ''Mr. Rudy''
|
|-
| [[Eddie Deezen]]
| ''Eugene''
|
|-
| [[Darrell Zwerling]]
| ''Mr. Lynch''
|
|-
| [[Ellen Travolta]]
| ''[[Cambrera]]''
|
|-
| [[Annette Charles]]
| ''Cha-Cha DiGregorio''
|
|-
| [[Dennis Cleveland Stewart]]
| ''Leo Kapinski''
|
|-
| [[Barbi Alison]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Helena Andreyko]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Jennifer Buchanan]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Carol Culver]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Cindy DeVore]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Deborah Fishman]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Antonia Franceschi]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Sandra Gray]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Mimi Lieber]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Judy Susman]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Dennis Daniels]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Larry Dusich]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[John Robert Garrett]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Daniel Levins]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Sean Moran]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Greg Rosatti]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Andy Roth]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Lou Spadaccini]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Andy Tennant]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Richard Weisman]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Lennie Baker]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jon "Bowzer" Bauman]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Brian Beltran]]
| ''Miembro d'a banda d'os Scorpions''
| No acreditau
|-
| [[Paula Beyers]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Michael Biehn]]
| ''Mike, [[atleta]] d'a escuela''
| No acreditau
|-
| [[Greg Bradford]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Tod Burton]]
| ''Chugador de [[basketbol]]''
| No acreditau
|-
| [[Johnny Contardo]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jay Crimp]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Carole Demas]]
| ''Mesacha arreglando-se lo pelo en l'[[autocine]]''
| No acreditada
|-
| [[Dennis Falt]]
| ''Estudiant''
| No acreditau
|-
| [[Donna Felix]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditau
|-
| [[Barry Fisher]]
| ''Qui lanza la tarda''
| No acreditau
|-
| [[Vinny Genna]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[John Michael Graham]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Kristine Greco]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Frederick "Dennis" Greene]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[J. Andrew Kenny]]
| ''Andy, luitador''
| No acreditau
|-
| [[Jocko Marcellino]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[John Mooney]]
| ''Camara''
| No acreditau
|-
| [[Arlene Parness]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Bob Quinn]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Stan Rodarte]]
| ''Estudiant [[bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Dave "Chico" Ryan]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [["Screamin" Scott Simon]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Wendie Jo Sperber]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Lora Marie Taylor]]
| ''Mesacha en o primer día d'escuela''
| No acreditada
|-
| [[Wendy Wessberg]]
| ''Mesacha sentada en o baile''
| No acreditada
|-
| [[Donald "Donny" York]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jamie Zemarel]]
| ''Estudiant''
| No acreditau
|}
== Banda Sonora Orichinal ==
{{Articlo principal|Grease: The Original Soundtrack from the Motion Picture}}
O disco con a [[Banda Sonora Orichinal]] de ''Grease'' remató l'anyo [[1978]] estando lo segundo disco mas vendiu de l'anyo en [[Estaus Unius]], superau nomás que por un atro disco d'una atra banda sonora, ''[[Saturday Night Fever (banda sonora)|Saturday Night Fever]]'' (banda sonora d'a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'', que tamién protagonizaba [[John Travolta]]). Una d'as cancions incluyidas en a banda sonora, ''[[Hopeless Devoted to You]]'', interpretada por [[Olivia Newton-John]] y con letra y musica de [[John Farrar]], estió nominada a l'[[Premios Oscar|Oscar]] a la [[Premio Oscar a la Millor Canción Orichinal|Millor Canción Orichinal]] y a lo [[Premios Globos d'Oro|Globo d'Oro]] a la [[Premio Globo d'Oro a la Millor Canción|Millor Canción]]; y una atra canción, ''[[Grease (canción)|Grease]]'', de [[Barry Gibb]], interpretada por [[Frankie Valli]], estió tamién nominada a lo Globo d'Oro a la Millor Canción. A canción ''[[You're the One That I Want]]'' s'estrenó como un disco single antes mesmo d'enguerar-se la cinta y se convertió a escape en un exito de vendas encara que la cinta no s'heba pas estrenau encara ni ista canción amaneixeba en a versión teatral anterior.
En o [[Reino Uniu]], os dúos interpretaus por a parella Travolta/Newton-John, ''[[You're the One That I Want]]'' y ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]'' fuoron numero 1 en vendas, y en [[2018]] encara se trobaban entre los 20 discos singles mas vendius de toz os tiempos, en as posicions 5 y 28, respectivament, y ''[[Grease (canción)|Grease]]'', cantada por [[Frank Valli]] y que da lo suyo nombre a la cinta, tamién estió numero 1 en o Reino Uniu.
A canción ''[[Look at Me, I'm Sandra Dee]]'', en a suya versión teatral orichinal, mencionaba a l'actor [[Sal Mineo]], pero en haber estau asasinau a cultradas en [[1976]], s'optó por cambiar-lo enta [[Elvis Presley]]; curiosament, a escena a on se canta ista canción se filmó o [[16 d'agosto]] de [[1977]], coincidindo exactament con a calendata d'a muerte d'Elvis. Sí que amanixen en a versión orichinal en os escenarios as referencias a [[Troy Donohue]], [[Doris Day]], [[Rock Hudson]] y [[Annette Funicello]].
Belunas d'as cancions que amanixen en o disco no yeran presents en a cinta. As cancions que son en a cinta pero no en o disco d'a banda sonora son ''[[La Bamba (canción)|La Bamba]]'', de [[Ritchie Valens]], ''[[Whole Lotta Shakin' Goin' On]]'', de [[Jerry Lee Lewis]], ''Alma Mater'', ''Alma Mater Parody'' y ''Rydell Fight Song''. Antiparte, ''Alone at a Drive-in Movie (Instrumental)'', ''Mooning'' y ''Freddy My Love'' no se troban presents en la cinta, encara que las tres amanixen en los creditos finals amás d'estar en a banda sonora. De feuto, tanto ''Mooning'' como ''[[Rock'n'Roll Party Queen]]'' (ista zaguera finalment sí ye en a cinta, como musica ambiental) yeran escritas en o musical orichinal ta un personache, ''Roger'', que fue eliminau en l'adaptación cinematografica d'o guión y a qui substituyoron por o nuevo personache de ''Putzie'', que no canta garra canción en a cinta. En cheneral, todas as cancions d'o musical orichinal que no cantan os personaches de ''Danny'', ''Rizzo'', ''Sandy'', ''Johnny Casino'' u ''l'Ánchel d'a guarda'' se suprimioron en a versión cinematografica u s'adaptoron ta que las cantasen otros personaches, como s'escaició con as cancions que en o teatro cantaban ''Marty Maraschino'' (canción ''Freddy My Love'', suprimida), ''Kenickie'' (canción ''[[Greased Lightnin']]'', interpretada por ''Danny Rizzo''), ''Doody'' (canción ''[[Those Magic Changes]]'', interpretada por ''Johnny Casino'').
As cancions que se cantan en a cinta son, por orden d'aparición:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Numero
! style="background:#ABD2D0;" | Títol
! style="background:#ABD2D0;" | Cantaire
|-
| 1
| ''[[Love Is a Many-Splendored Thing (canción)|Love Is a Many-Splendored Thing]]''
|
|-
| 2
| ''[[Grease (canción)|Grease]]''
| [[Frank Valli]]
|-
| 3
| ''Alma Mater''
|
|-
| 4
| ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]''
| ''Danny'', ''Sandy'', as ''Pink Ladies'' y os ''T-Birds''
|-
| 5
| ''Rydell Fight Song''
| ''Rydell Marching Band''
|-
| 6
| ''[[Look at Me, I'm Sandra Dee]]''
| ''Rizzo'' y as ''Pink Ladies''
|-
| 7
| ''[[Hopelessly Devoted to You]]''
| ''Sandy''
|-
| 8
| ''[[Greased Lightnin' (canción)|Greased Lightnin'<nowiki/>]]''
| ''Danny'' y os ''T-Birds''
|-
| 9
| ''[[La Bamba (canción)|La Bamba]]''
| [[Ritchie Valens]]
|-
| 10
| ''It's Raining on Prom Night''
|
|-
| 11
| ''[[Whole Lotta Shakin' Goin' On]]''
|
|-
| 12
| ''[[Beauty School Dropout]]''
| ''Ánchel d'a guarda y ánchels femenins''
|-
| 13
| ''[[Rock n' Roll Party Queen]]''
|
|-
| 14
| ''[[Rock and Roll Is Here to Stay]]''
|
|-
| 15
| ''[[Those Magic Changes]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 16
| ''[[Tears on My Pillow"]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 17
| ''[[Hound Dog (canción)|Hound Dog]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 18
| ''[[Born to Hand Jive]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 19
| ''[[Blue Moon (canción de 1934)|Blue Moon]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 20
| ''[[Sandy (canción de Grease)|Sandy]]''
| ''Danny''
|-
| 21
| ''There are Worse Things I Could Do''
| ''Rizzo''
|-
| 22
| ''Look at Me, I'm Sandra Dee'' (repetición)
| ''Sandy''
|-
| 23
| ''Alma Mater Parody''
| Instrumental
|-
| 24
| ''You're the One That I Want''
| ''Danny'', ''Sandy'', as ''Pink Ladies'' y os ''T-Birds''
|-
| 25
| ''We Go Together''
| Todo l'elenco
|-
| 26
| ''Grease'' (repetición)
|
|}
== Producción ==
O director d'a cinta, [[Randal Kleiser]], fació fundos cambios respecto de l'obra orichinal, estando-ne lo principal o cambio d'o escenario a on se desembolica la historia: orichinalment se desembolicaba en os suburbios de [[Chicago]],<ref>{{en}} [[Molly Woulfe]]: [https://www.nwitimes.com/entertainment/columnists/molly-woulfe/grease-has-deep-dark-chicago-roots/article_4ca30af9-cb0c-575a-b834-db637918bb3d.html ''"Grease" has deep, dark Chicago roots''].</ref> en [[Illinois]], pero Klaiser prefirió ambientar-la en un puesto menos urbano, coincidindo con a suya propia experiencia vital como adolescent en os suburbios de [[Philadelphia]].<ref>{{en}} [[Nick Vadala]]: [https://www.inquirer.com/entertainment/movies/grease-rydell-high-hbo-max-streaming-summer-loving-radnor-high-school-20191017.html ''"Grease's" Rydell High, inspired by Radnor High School, is getting an HBO Max series''], en ''[[The Philadelphia Inquirer]]''.</ref> Tanimientres, o director no teneba pas guaire control sobre los aspectos musicals d'a cinta dica lo punto que se descartó la selección musical que heba encargau a [[Charles Fox]] y [[Paul Williams]] ta substituyir-la a zaguera hora por una atra que encargoron [[Robert Stigwood]] y [[Allan Carr]] a [[Barry Gibb]], cosa que molestó muito a Kleiser.
=== Casting ===
[[John Travolta]] ya heba treballau ta Stigwood en a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'' y ya heba colocau a suya canción ''[[Let Her In]]'' entre las diez cancions mas vendidas, amás d'haber interpretau lo papel de ''Doody'' en una producción itinerant d'una adaptación teatral d'o musical.<ref name="Ceballos">{{es}} [[Noel Ceballos]]: [https://www.revistagq.com/noticias/articulo/grease-musical-pelicula ''Grease es una catedral del kitsch por la que seguimos perdidamente prendados''], en ''[[GQ]]'', [[16 de marzo]] de [[2021]].</ref> Fació recomendacions de casting que en zagueras Stigwwod acceptó: la elección de Kleiser como director (Kleiser no ehba dirichiu mai una cinta, encara que si heba dirichiu a Travolta en o [[telefilm]] ''[[The Boy in the Plastic Bubble]]'' en [[1976]]); y la elección d'[[Olivia Newton-John]] como parella d'o protagonista, ''Sandy''.<ref name="Ceballos"/> Olivia yera alavez una cantant de [[musica pop]] y [[musica country]] que ya heba ganau bels premios como cantant pero que dica l'inte no heba treballau so que en dos cintas, ''[[Funny Things Happen Down Under]]'' (un [[Cine musical|musical]] [[Cine australiano|australo]]-[[Cine neozelandés|neozelandés]] de [[1965]] dirichiu por [[Joe McCormick]]) y ''[[Toomorrow]]'' (un musical de [[Cine de ciencia-ficción|ciencia-ficción]] [[Cine britanico|britanico]] dirichiu por [[Val Guest]] en [[1970]]). Antes d'acceptar o papel, Olivia solicitó fer una [[preba de pantalla]] ta evitar un atro fracaso en a suya carrera.<ref>{{en}} [[Robert Windeler]]: [https://people.com/archive/cover-story-ohh-sandy-vol-10-no-5/ ''Ohh Sandy!''], en ''[[People]]'', [[31 de chulio]] de [[1978]].</ref> La preba se fació con a escena de l'[[autocine]] y Olivia, naixida d'[[Anglaterra]] y que heba viviu siempre en [[Australia]], no estió capable de dar a lo suyo personache un accento estausunidense adecuau,<ref name="Ceballos"/> asinas que se reescribió lo guión ta que lo suyo personache se convertise en australiano. Antes de decidir-se por Olivia Newton-John Stigwood heba pensau en atras actrices, como [[Carrie Fisher]],<ref>{{en}} [[Clarisse Loughrey]]: [https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/carrie-fisher-almost-played-sandy-in-grease-a6838681.html ''Carrie Fisher almost played Sandy in Grease''], en ''[[The Independent]]'', [[28 de chinero]] de [[2016]].</ref> [[Ann-Margret]], [[Deborah Raffin]],<ref>{{en}} [[Dana Rose Falcone]]: [https://ew.com/article/2016/01/27/grease-movie-history-vanity-fair/ ''Grease: 10 things you didn't know about the 1978 hit film''] en ''[[Entertainment Weekly]]''.</ref> [[Susan Dey]] y [[Marie Osmond]]; Marie Osmond cuasi acceptó lo papel pero renunció en parar cuenta d'a rebeldía final d'o personache de ''Sandy''<ref name="Messer">{{en}} [[Lesley Messer]]: [https://abcnews.go.com/Entertainment/grease-facts/story?id=36550893 ''7 "Grease" Facts You May Not Have Known. The John Travolta classic film could have been dramatically different''] en ''[[Abc News]]''.</ref> y decidió millor protagonizar ''[[Goin' Coconuts]]'' ([[1978]], [[Howard Morris]]). En rematar la cinta, Olivia fació una transformación similar a la d'o suyo personache en a cinta,<ref name="Ceballos"/> en apareixer en o suyo siguient disco, ''[[Totally Hot]]'', como muito mas sexual y orientau enta la [[musica pop]], amanixendo en a portada d'o disco con o [[pelo]] revuelto y un vestiu de cuero alto u baixo similar a lo que fa servir en a escena final d'a cinta.<ref>{{en}} [[Michael Erlewine]]: [https://books.google.es/books?id=7Mo7xm-X1r4C&pg=PA334&redir_esc=y ''All Music Guide to Country: The Experts' Guide to the Best Recordings in Country Music''] ISBN 9780879304751.</ref>
[[Lucie Arnaz]] fació una audición ta lo papel de ''Rizzo'', pero finalment esleyoron a [[Stockard Channing]], de qui Carr yera representant, encara que ya feba belas anyadas d'o suyo zaguer papel important en o cine con o suyo debut en ''[[The Fortune]]'' ([[1975]], [[Mike Nichols]]).<ref name="Callahan">{{en}}[[Michael Callahan]]: [https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/01/grease-movie-musical-john-travolta-olivia-newton-john ''How Grease Beat the Odds and Became the Biggest Movie Musical of the 20th Century''], en ''[[Vanity Fair]]''.</ref> Con 33 anyadas, yera lo miembro de l'elenco de mayor edat en interpretar a una [[estudiant]] de segundaria, y Kleiser fació que ella y los atros actors que interpretaban a estudiants fesen una "preba de patas de gallo" ta veyer si podeban pasar por mas chóvens en os primers planos.<ref name="Callahan"/> Se fació servir un enfoque mas suau en belluns d'os rostros d'os actors de mas edat.<ref name="Messer"/>
[[Henry Winkler]] revutó lo papel de ''Danny Zuko'' en temer estar encasillau como un ''[[greaser]]'' dimpués de haber interpretau un papel similar de ''greaser'' malo, ''Arthur Fonzarelli'', en a [[serie de televisión]] ''[[Happy Days]]'' dende 1974. Winkler posteriorment se repentió d'ixa decisión.<ref name="Callahan"/>
Ta lo papel de l'''Ánchel d'a guarda'' en primeras s'heba pensau en [[Elvis Presley]], pero morió antes d'o rodache.<ref name="Messer"/> Se pensó tamién en [[Donny Osmond]],<ref name="Messer"/> chirmán de [[Marie Osmond]] con qui formaba dúo, y tamién s'ufrió lo papel a [[Frankie Valli]], a qui se li ufrió u bien estar l'ánchel u bien estar o cantant d'o tema, y esleyó d'estar o cantant,<ref>{{en}} [[Wayne Robins]]: [https://www.billboard.com/music/music-news/frankie-valli-qa-looking-back-at-50-years-of-the-four-seasons-5680100/ ''Frankie Valli Q&A: Looking Back at 50 Years of The Four Seasons''], en ''[[Billboard]]''.</ref> estando finalment [[Frankie Avalon]] qui interpretó a l'ánchel.
[[Jeff Conaway]] interpretaba a ''Kenickie Murdoch''; mesmo que Travolta, heba actuau en a versión teatral de ''Grease'' y mesmo heba interpretau o papel de ''Danny Zucco'' mientres a presentación inicial en os teatros de Broadway. Teneba que interpretar a canción central d'o suyo personache, ''[[Greased Lightnin' (canción)|Greased Lightnin'<nowiki/>]]'' pero finalment Travolta deseyeba estar él qui la cantase y la suya influencia yera muit superior a la de Conaway.<ref name="Messer"/> [[Jamie Donnelly]] heba interpretau o personache de ''Jan'' en os teatros de Broadway y tornó a interpretar-la en a cinta, estando ella la sola miembro de l'elenco orichinal que repitió lo suyo papel en a cinta. Los suyos cabellos en ixas envuentas ya heben principiau a blanquiar y tenió que tenyir-los t'acomodar-se a lo suyo personache. [[Kelly Ward]] ya heba actuau con un personache segundario sarcastico con Travolta y Kleiser en ''[[The Boy in the Plastic Bubble]]'' y l'esleyoron ta fer o papel de ''Putzie''.
Ta lo papel de ''Tom Chisum'' yera previsto que l'interpretase l'actor [[Steven Ford]] (fillo de [[Gerald Ford]]), pero tenió un ataque de [[miedo escenico]] y albandonó. Pensoron en o chugador de [[béisbol]] [[Mark Fidrych]] pero amanixioron problemas d'achenda con a suyas actividaz esportivas y finalment se decidiron en o zaguer minuto por [[Lorenzo Lamas]], qui tenió que decolorar o suyo cabello ta que no se li confundise con un d'os ''T-Birds''.<ref name="Messer"/>
Ta lo papel d'o entrenador ''Calhoun'' se pensó en primeras en a estrela de [[cine pornografico]] [[Harry Reems]] pero los executivos d'a ''[[Paramount Pictures]]'' lo rebuyoron en considerar que la suya reputación d'estrela pornografica perchudicase la taquilla, mas que mas en o conservador sud d'Estaus Unius,<ref>{{en}} [[Dave Itzkoff]]: [https://nymag.com/nymetro/movies/features/10988/ ''The Afterlife of a Porn Star''], en ''[[New York Magazine]]''.</ref> y los productors esleyoron alavez a [[Sid Caesar]]. Caesar ye un d'os actors veterans procedents d'o mundo d'a televisión d'os [[anyos 1950]] que amanixen en a cinta en papels segundarios, con [[Eve Arden]], [[Frankie Avalon]], [[Joan Blondell]], [[Edd Byrnes]], [[Alice Ghostley]] y [[Dody Goodman]]. Ta lo papel de director de l'instituto se pensó en [[Paul Lynde]], pero finalment se decidioron por Eve Arden.
=== Rodache ===
A escena d'ubertura d'a cinta se rodó en a placha d'o [[Leo Carrillo State Park]] en [[Malibu]] ([[California]]), o mesmo puesto exactament a on s'heban filmau as escenas d'amor en a placha en ''[[From Here to Eternity]]'' ([[1953]], [[Fred Zinnemann]]) entre [[Burt Lancaster]] y [[Deborah Kerr]], en un claro homenache. As escenas exteriors de l'instituto Rydell se filmoron en a [[Venice High School (Los Angeles)|Venice High School]] d'o [[barrio]] de [[Venice (Los Angeles)|Venice]], en [[Los Angeles]], mientres o verano de [[1977]]. As escenas interiors de Rydell estan rodadas en a [[Huntington Park High School]], tamién en Los Angeles, y la fiesta de pichamas se filmó en una casa privada en o barrio d'[[East Hollywood (Los Angeles)|East Hollywood]]. Bels numeros musicals están filmaus en os estudios d'a Paramount y las correspondients a l'autocine, en o Burbank Pickwick Drive-In, hue espaldau y substituyiu por un [[centro comercial]]. La carrera d'autos ye rodada en o [[río Los Angeles]], un río iconico que amanixe en cuantas cintas. Ta la escena final d'a cinta, se rodó en a [[John Marshall High School]] y tamién bellas atras escenas en o [[Hazard Park]], estando situaus toz ixos puestos en a ciudat de Los Angeles.
=== Postproducción ===
En as escenas en o ''Frosty Palace'' se veyen clarament cartels de ''[[Coca-Cola]]'' con un obvio desenfoque.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110309185814/http://scenesteal.com/html/grease ''Movies / Behind-the-scenes / Grease''].</ref> Antes de l'estreno d'a cinta, lo productor [[Allan Carr]] heba sinyau un alcuerdo d'[[emplazamiento de producto]] con o principal competidor d'ixa companyía, ''[[Pepsi]]'', y cuan Carr veyó ixa escena exichió a lo director Randal Kleiser que la tornase a grabar con productos de ''Pepsi'' u que borrase os logotipos de ''Coca-Cola''. En considerar-se que costaba muito tiempo y diners tornar a rodar ixas escenas s'optó por o borrau, pero en una gran [[fresquera]] roya no n'estió posible por complexidaz tecnicas y iste se deixó. Seguntes Kleiser, "nomás tenebamos que asperar que ''Pepsi'' no se queixase. No lo facioron".<ref>{{en}} [https://www.dvdtalk.com/dvdsavant/s70grease.html ''"Grease" and the curse of product placement''] en ''Dvdtalk.com''.</ref>
Por una error de producción, a escena final a on ''Danny Zucco'' y ''Sandy Olsson'' se besan fue eliminada d'a versión final d'a cinta y se perdió antes de l'estreno comercial. Nomás se conservaba que un metrache en blanco y negro y Kleiser prebó de coloriar y restaurar o metrache existent ta l'estreno, pero no estió posible y finalment s'eliminó d'a versión definitiva; Kleiser ha manifestau que deseya fer una nueva preba ta coloriar-lo ta adhibir-la a la edición especial d'o 50<sup>eno</sup> cabo d'anyo d'a cinta, que s'escayecerá en [[2028]].<ref>{{en}} [[Bryan Alexander]]: [https://eu.usatoday.com/story/life/movies/2018/05/21/grease-anniversary-danny-sandy-finally-get-their-movie-ending-kiss/625512002/ ''Danny and Sandy finally get their movie-ending "Grease" kiss, 40 years after it was cut''], en ''[[USA Today]]''.</ref>
== Estreno ==
[[Imachen:Film Grease met John Travolta nog steeds succes lang rij wachtenden voor bios, Bestanddeelnr 930-0604.jpg|right|thumb|250px|Codas en [[Amsterdam]] ([[Países Baixos]]) ta acceder en un cine a on se prochectaba ''Grease''.]]
''Grease'' s'estrenó en cines d'Estaus Unius o [[16 de chunio]] de [[1978]] convertindo-se ascape en un exito de taquilla con un recaudo en o suyo primer fin de semana en as carteleras de 8,941.717 [[dólar estausunidense|dólars]], estando la segunda cinta por o recaudo nomás dezaga que de ''[[Jaws 2]]'';<ref>{{en}} [https://www.boxofficemojo.com/weekend/1978W24/ Recaudo en ixa semana] en ''[[Box Office Mojo]]''.</ref> tanimientres, lo siguient cabo de semana sí que n'estió la primera, con un recaudo de 7,867.000 dólars, con un récord absoluto en os suyos primers 19 días con un recaudo de 40,272.000 dólars. A los 66 días, heba plegau en un recaudo de mas de 100 millons de dólars convertindo-se en la segunda cinta con mas recaudo de ''[[Paramount Pictures]]'' dezaga de ''[[The Godfather (cinta)|The Godfather]]'' plegando a la fin a un recaudo de 132,472.560 dólars y convertindo-se en la cinta con un recaudo mas gran de l'anyo 1978.
Arredol d'o mundo la cinta se convertió en un fenomeno de masas y se convertió en lo musical con mas recaudo d'a historia con una taquilla total de 341 millons de dólars superando lo récord que teneba ''[[The Sound of Music (cinta)|The Sound of Music]]'' dende l'anyo [[1965]], ye decir, 13 anyadas antes. En o [[Reino Uniu]] tenió un recaudo de 2,2 millons de dólars en os suyos primers 8 días d'exhibición y remató en batir o récord de recaudo d'o país, con un recaudo total de 14,7 millons de [[Libra esterlina|libras esterlinas]].
En mayo de 1979 se tornó a exhibir en cines d'estreno en Estaus Unius y Canadá y tornó a batir récords, con un recaudo de 4,5 millons de dólars en o suyo primer cabo de semana. Mientres cuatro semanas se prochectó en solitario y dimpués se fació una sesión combinada con ''[[Saturday Night Fever]]'' dica finals de chunio. En ista segunda ronda superó a ''[[The Godfather (cinta)|The Godfather]]'' como la cinta con mas recaudo de ''[[Paramount Pictures]]''. En marzo de [[1998]] se tornó a fer una tercera ronda de procheccions por o suyo 20<sup>eno</sup> cabo d'anyo, con un recaudo de 28 millons de dólars en Estaus Unius y Canadá.
Dica [[2012]] ''Grease'' estió lo musical con mas recaudo d'o mundo, cuan lo superó ''[[Les Misérables (cinta de 2012)|Les Misérables]]'' ([[2012]], [[Tom Hooper]]) y en Estaus Unius lo suyo récord no se superó dica 2017, cuan lo fació ''[[Beauty and the Beast (cinta de 2017)|Beauty and the Beast]]'' ([[2017]], [[Bill Condon]]). En descontando la [[inflación]], ''Grease'' ye encara la setena cinta musical por a suya taquilla mundial.
En o suyo 40<sup>eno</sup> cab d'anyo se fació una reedición especial de cabo d'anyo con un recaudo d'1 millón de dólars. Dica hue, ''Grease'' ha racaudau cuasi 200 millons de dólars en Estaus Unius y una mica mas de 200 millons en o resto d'o mundo. En agosto de [[2022]], dimpués d'a muerte d'[[Olivia Newton-John]], se fació una exhibición especial en a suya honor en bellos cines d'a cadena [[AMC Theatres]] en Estaus Unius, con un pre d'1 dólar, en destinando los beneficios a la investigación sobre lo [[cáncer de mama]]. Una acción similar se fació en o Reino Uniu en ixe mesmo mes d'agosto, con un pre d'1 libra esterlina, y los suyos beneficios se destinoron a la ''[[Macmillan Cancer Support]]''.
== Criticas ==
A critica cinematografica ye practicament unanime en considerar muit favorablement ''Grease'', habendo muitos criticos que consideroron que se tracta a lo menos d'una d'as millors cintas de 1978.
[[Vincent Canby]], d'o ''[[The New York Times]]'', calificó la cinta como:<ref>{{en}} [[Vincent Canby]]: [https://www.nytimes.com/1978/06/16/archives/screen-a-slick-version-of-greasefantasy-of-the-50s.html ''Screen: A Slick Version of "Grease":Fantasy of the 50's''] en ''[[The New York Times]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|...muit divertida (...) ...fantasía contemporania sobre un musical d'adolescents d'os [[anyos 1950]], mas gran, divertiu, inchenioso y imachinativo que cualsiquier atra cinta de Hollywood (...) una mica como ''[[Close Encounters of the Third Kind]]'', que remera las cintas de [[cine de ciencia-ficción]] d'os anyos 1950 d'una manera mas elegant que cualsiquier atro treballo anterior, ''Grease'' ye una evocación multimillonaria d'as cintas de serie B que produciba [[Sam Katzman]] en os anyos 1950 (''[[Don't Knock the Rock]]'', [[1953]]) y que continó l'''[[American International Pictures]]'' en os [[anyos 1960]] (''[[Beach Party]]'', [[1963]])|[[Vincent Canby]]}}
[[Gene Siskel]] en o ''[[Chicago Tribune]]'' li daba a ''Grease'' tres estelas sobre cuatre:<ref>{{en}} [[Gene Siskel]]: ''Travolta cuts through flaws in suburbanized "Grease"'', en o ''[[Chicago Tribune]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|...emocionant nomás que cuan John Travolta ye en a pantalla (...) cuatro d'os suyos numeros musicals son chenuinament sensacionals y cal aplaudir-los|[[Gene Siskel]]}}
En ''[[Variety (revista)|Variety]]'' elochioron "la suya animada coreografía y la excelent musica nueva y esviellada" y consideroron que Travolta y Newton-John "encaixan prou bien entre els dos".
Tanimientres, [[Charles Champlin]] en ''[[Los Angeles Times]]'' fació una critica negativa:<ref>{{en}} [[Charles Champlin]]: ''50s as Seen Through "Grease"'', en ''[[Los Angeles Times]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|No veyiei ''Grease'' en o teatro, pero seguntes o testimonio d'ista cinta estrident, desendrezada, poco atractiva, s'amuestran os anyos 1950 -fácil que a zaguer decada inocent que se nos permite- reproducius a traviés d'una concencia grotescament distorsionada d'os anyos 1970|[[Charles Champlin]]}}
[[Gary Arnold]] en ''[[The Washington Post]]'' tamién fació una critica negativa:<ref>{{en}} [[Gary Arnold]]: ''"Grease": Grin and Grimace'', en ''[[The Washington Post]]'', [[17 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|Atamas d'os obvios intentos de remerar partes d'os musicals de [[Stanley Donen]] u d'[[Elvis Presley]] u de [[Frankie Avalon|Frankie]] y [[Annette Fuicello|Annette]], l'esprito ye mas amanau d'a Nueva Insensatez exemplificada por [[Ken Russell]], menos l'habilidat visual y l'estilo de Russell... Mai no hei visto un musical a gran escala tan charoso|[[Gary Arnold]]}}
[[David Ansen]] escribió en ''[[Newsweek]]'':<ref>{{en}} [[David Ansen]]: ''Greasy Kid Stuf'', en ''[[Newsweek]]'', num.92, [[12 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|Con masiada freqcuencia, ''Grease'' ye simplament mediocre, plena d'un amplo humor de segundaria, escenas dramaticas planas y un ritmo letarchico. Afortunadament John Travolta no tien cosa de plano... Travolta no puet dominar ista cinta como lo fació en ''[[Saturday Night Fever|Fever]]'' pero cuan él ye en a pantalla no puez veyer cosa mas|[[David Ansen]]}}
[[Adrián Massanet]], en ''[[Espinof]]'', comenta que:<ref>{{es}} [https://www.espinof.com/criticas/grease-divertidisima-mala-pelicula ''"Grease", diverstidísima mala película''], en ''[[Espinof]]'', [[30 de mayo]] de [[2011]].</ref>
{{Cita|..una d'as [[Cine musical|cintas musicals]] mas famosas d'as zagueras decadas (...) que nomás se mantiene en a memoria gracias a una mezcla de nostalchia cinefila que todo lo maquilla y a l'aprecio que toz podemos sentir por ixe tipo de cintas que, sin estar realment importants ni poseyer masiadas virtuz, son prou solidas a livel narrativo (atamas d'o basico d'a suya puesta en escena) y mai no se prenen en serio a sí mesmas (...) puet estar que por ixo sía un divertimento tan gaudible|[[Adrián Massanet]]}}
== Premios ==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Premio
! style="background:#ABD2D0;" | Calendata
! style="background:#ABD2D0;" | Edición
! style="background:#ABD2D0;" | Categoría
! style="background:#ABD2D0;" | Premiau
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
| rowspan=1|'''[[Premios Oscar]]'''<ref>{{en}} [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1979 Ganadors y nominaus] d'os Premios Oscar 1979 en a pachina web de l'''[[Academia d'as Artes y as Ciencias Cinematograficas de Hollywood]]''.</ref>
| [[1979]]
| [[51ena edición d'os Premios Oscar|51<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a l'[[Premio Oscar a la Millor Canción Orichinal|Oscar a la Millor Canción Orichinal]]
| ''[[Hopelessly Devoted to You]]''<br>Letra y musica: [[John Farrar]]
|
|-
| rowspan=5|'''[[Premios Globos d'Oro]]'''<ref>{{en}} [https://www.goldenglobes.com/film/grease ''Grease''] en a pachina web d'os [[Premios Globos d'Oro]].</ref>
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Cinta de Musical u Comedia|Globo d'Oro a la Millor Cinta de Musical u Comedia]]
| ''[[Grease]]''
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Actriz de Musical u Comedia|Globo d'Oro a la Millor Actriz de Musical u Comedia]]
| [[Olivia Newton-John]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominado a lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor de Musical u Comedia|Globo d'Oro a lo Millor Actor de Musical u Comedia]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| rowspan=2|Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Canción|Globo d'Oro a la Millor Canción]]
| ''[[Grease (canción)|Grease]]'', de [[Barry Gibb]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| ''[[You're the One That I Want]]'', de [[John Farrar]]
|
|-
| rowspan=1|'''[[Premios Goldene Leinwand]]'''
| [[1979]]
|
| '''[[Goldene Leinwand]] '''
| '''''Grease'''''
|
|-
| rowspan=2|'''[[Premios Jupiter (cine)|Premios Jupiter]]'''
| [[1979]]
| [[1a edición d'os Premios Jupiter|1<sup>a</sup> edición]]
| Nominau a lo [[Premio Jupiter a lo Millor Actor|Jupiter a lo Millor Actor]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[1a edición d'os Premios Jupiter|1<sup>a</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Jupiter a la Millor Actriz|Jupiter a la Millor Actriz]]
| [[Olivia Newton-John]]
|
|-
| rowspan=5|'''[[Premios People's Choice]]'''
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Cinta|People's Choice a la Millor Cinta]]'''
| '''''[[Grease]]'''''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Cinta Musical|People's Choice a la Millor Cinta Musical]]'''
| '''''[[Grease]]'''''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| Nominau a lo [[Premio People's Choice a lo Millor Actor en Cinta Musical|People's Choice a lo Millor Actor en Cinta Musical]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Actriz en Cinta Musical|People's Choice a la Millor Actriz en Cinta Musical]]'''
| '''[[Olivia Newton-John]]'''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Actriz Segundaria|People's Choice a la Millor Actriz Segundaria]]'''
| '''[[Stockard Channing]]'''
|
|}
Antiparte, l'''[[American Film Institute]]'' ha incluyiu a ''Grease'' en tres d'as suyas listas:
* [[AFI's 100 Years...100 Passions]], en a posición 97.
* [[AFI's 100 Years...100 Songs]], en a posición 70, ta la canción ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]''.
* [[AFI's Greatest Movie Musicals]], en a posición 20.
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1978]].
* [[Cintas de 1978]].
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Grease (film)|''Grease''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.tcm.com/tcmdb/title/4603/enwp ''Grease''] en [[TCM Movie Database]].
* {{en}} [https://www.allmovie.com/movie/v20546 ''Grease''] en [[AllMovie]].
* {{en}} [https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=grease.htm ''Grease''] en [[Box Office Mojo]].
* {{en}} [https://www.rottentomatoes.com/m/grease ''Grease''] en [[Rotten Tomatoes]].
* {{en}} [https://www.metacritic.com/movie/grease ''Grease''] en [[Metacritic]].
* {{en}} / {{es}} [https://www.filmaffinity.com/es/film442365.html ''Grease''] en [[FilmAffinity]].
* {{en}} [https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/55211 ''Grease''] en l'<nowiki></nowiki>''[[American Film Institute Catalog]]'' de l'''[[American Film Institute]]''.
* {{fr}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Allociné]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cintas ambientadas en Los Angeles]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en 1958]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en 1959]]
[[Categoría:Cintas con banda sonora orichinal de Michael Gibson]]
[[Categoría:Cintas con dirección de fotografía de Bill Butler]]
[[Categoría:Cintas con guión de Bronte Woodard]]
[[Categoría:Cintas con guión d'Allan Carr]]
[[Categoría:Cintas con montache de John F. Burnett]]
[[Categoría:Cintas con montache de Robert Pergament]]
[[Categoría:Cintas d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Cintas de cine de comedia]]
[[Categoría:Cintas de cine de romance]]
[[Categoría:Cintas de cine musical]]
[[Categoría:Cintas dirichidas por Randal Kleiser]]
[[Categoría:Cintas en anglés]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Alice Ghostley]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Dody Goodman]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Edd Byrnes]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Eve Arden]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Frankie Avalon]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Joan Blondell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por John Travolta]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Olivia Newton-John]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sid Caesar]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Stockard Channing]]
[[Categoría:Cintas producidas por Allan Carr]]
[[Categoría:Cintas producidas por Robert Stigwood]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Los Angeles]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Malibu]]
ixeduxdqq72l28adntednj7a3zfoypy
2478481
2478480
2026-09-26T15:19:55Z
RenatoGar
80073
/* Premios */
2478481
wikitext
text/x-wiki
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Grease
|títol= Grease
|imachen= Grease ver2.jpg
|nombre imachen= [[Póster]] teatralizau d'a cinta.
|endice= Grease
|dirección= Randal Kleiser
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Jerry Grandey]]
|dirección artistica=
|producción= [[Robert Stigwood]]<br>[[Allan Carr]]
|disenyo producción= [[Philip M. Jefferies]]
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Bronte Woodard]]<br>[[Allan Carr]]
|basau= ''[[Grease (musical)|Grease]]'', de [[Jim Jacobs]]<br>y [[Warren Casey]]
|musica= [[Michael Gibson]]
|sonito=
|edición=
|fotografía= [[Bill Butler]]
|montache= [[John F. Burnett]]<br>[[Robert Pergament]]
|escenografía= [[James L. Berkey]]
|vestuario= [[Albert Wolsky]]
|maquillache=
|peluquería= [[Christine George]]
|efectos=
|actors= [[John Travolta]]<br>[[Olivia Newton-John]]<br>[[Stockard Channing]]<br>[[Eve Arden]]<br>[[Frankie Avalon]]<br>[[Joan Blondell]]<br>[[Edd Byrnes]]<br>[[Sid Caesar]]<br>[[Alice Ghostley]]<br>[[Dody Goodman]]<br>''[[Sha Na Na]]''
|narrador=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|anyo= 1978
|estreno= [[13 de chunio]] de [[1978]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
|estreno1= [[16 de chunio]] de [[1978]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<ref name="Estreno"/>
|chenero= [[Cine musical]]<br>[[Cine de comedia]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 110 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|productora= [[Paramount Pictures]]<br>[[Allan Carr Productions]]<br>[[RSO Records]]<br>[[Polydor Records]]
|destribución= [[Paramount Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 366,2 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por= ''[[Grease 2]]''
|imdb= 0077631
|filmaffinity= 442365
|}}
[[Imachen:Olivia Newton John op Schiphol, Bestanddeelnr 930-0131 (cropped).jpg|right|thumb|250px|[[Olivia Newton-John]], ''Sandy'', en una imachen d'o mesmo anyo d'a cinta.]]
[[Imachen:John T color 01.jpg|right|thumb|250px|[[John Travolta]], ''Danny Zuko'', en una imachen de [[1983]].]]
[[Imachen:Stockard Channing 1984 crop.JPG|right|thumb|250px|[[Stockard Channing]], ''Betty Alexander Rizzo'', en una imachen de [[1984]].]]
[[Imachen:Eve Arden.jpg|right|thumb|250px|[[Eve Arden]], ''Directora McGee'', en una imachen d'os [[anyos 1940]].]]
[[Imachen:Frankie Avalon - publicity.JPG|right|thumb|250px|[[Frankie Avalon]], ''Ánchel d'a guarda'', en una imachen de [[1963]].]]
[[Imachen:JeffConaway1998.jpg|right|thumb|250px|[[Jeff Conaway]], ''Kenickie Murdoch'', en una imachen de [[1998]].]]
[[Imachen:Barry Pearl 2017.jpg|right|thumb|250px|[[Barry Pearl]], ''Doody'', en una imachen de [[2017]].]]
[[Imachen:Sid Caesar - 1961.JPG|right|thumb|250px|[[Sid Caesar]], ''Entranador Calhoun'', en una imachen de [[1961]].]]
[[Imachen:EddieDeezen2012.JPG|right|thumb|250px|[[Eddie Deezen]], ''Eugene'', en una imachen de [[2012]].]]
[[Imachen:Susan Buckner, When the Whistle Blows front.jpg|right|thumb|250px|[[Susan Buckner]], ''Patty Simcox'', en una imachen de [[1980]].]]
[[Imachen:Lorenzo Lamas.jpg|right|thumb|250px|[[Lorenzo Lamas]], ''Tom Chisum'', en una imachen de [[1989]].]]
[[Imachen:Dody Goodman 1958.JPG|right|thumb|250px|[[Dody Goodman]], ''Blanche'', en una imachen de [[1958]].]]
[[Imachen:Alice Ghostley Cousin Alice Mayberry RFD 1970.JPG|right|thumb|250px|[[Alice Ghostley]], ''Mrs. Murdock'', en una imachen de [[1970]].]]
[[Imachen:Edd Byrnes 1973.JPG|right|thumb|250px|[[Edd Byrnes]], ''Vince Fontaine'', en una imachen de [[1973]].]]
[[Imachen:Sha Na Na 1972.JPG|right|thumb|250px|''[[Sha-Na-Na]]'', ''Johnny Casino & The Gamblers'', en una imachen de [[1972]].]]
[[Imachen:JOANBlondell.jpg|right|thumb|250px|[[Joan Blondell]], ''Vi'', en una imachen d'os [[anyos 1930]].]]
[[Imachen:John Travolta and Olivia Newton-John2.jpg|right|thumb|250px|[[Jonh Travolta]], ''Danny Zucco'', y [[Olivia Newton-John]], ''Sandy Olsson'', en un fotomontache.]]
'''''Grease''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], estrenada en [[Aragón]] con o suyo títol orichinal, en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''Brillantina''''') ye una [[cinta]] de l'anyo [[1978]] de [[cine estausunidense]] de [[Cine de comedia|comedia]] [[Cine musical|musical]] [[Cine de romance|romantica]] dirichida por [[Randal Kleiser]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Bronte Woodard]] sobre un [[guión adaptau]] por [[Allan Carr]] basau en o musical ''[[Grease (musical)|Grease]]'', de [[Jim Jacobs]] y [[Warren Casey]]. Producida por [[Robert Stigwood]] y [[Allan Carr]] ta las [[Productora cinematografica|productoras]] ''[[Paramount Pictures]]'', ''[[Allan Carr Productions]]'', ''[[RSO Records]]'' y ''[[Polydor Records]]'', l'autor d'a suya [[Banda Sonora Orichinal]] ye [[Michael Gibson]] y la [[dirección de fotografía]] ye obra de [[Bill Butler]]. Entre l'[[elenco]] d'a cinta, destacan en os suyos papels principals os [[actor]]s [[John Travolta]], [[Olivia Newton-John]], [[Stockard Channing]], [[Eve Arden]], [[Frankie Avalon]], [[Joan Blondell]], [[Edd Byrnes]], [[Sid Caesar]], [[Alice Ghostley]], [[Dody Goodman]] y lo grupo de baile ''[[Sha Na Na]]''.
Se tracta d'una cinta con a-saber-lo d'exito, plegando a convertir-se en a cinta con un recaudo mas gran de todo l'anyo 1978, amás de recibir opinions muit favorables d'a critica especializada. Antiparte, lo disco ''[[Grease: The Original Soundtrack from the Motion Picture]]'' con a banda sonora d'a cinta estió lo segundo disco mas vendiu de l'anyo 1978 en Estaus Unius, curiosament dezaga de ''[[Saturday Night Fever (banda sonora)|Saturday Night Fever]]'', banda sonora d'a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'', una atra cinta musical de l'anyo [[1977]] que tamién heba protagonizau John Travolta, dirichiu por [[John Badham]]. Tanimientres, a cinta no aconseguió garra [[Premios Oscar|Oscar]] y nomás que en recibió una nominación y en os [[Premios Globos d'Oro]] no tenió so que cinco nominacions.
''Grease'' tenió una continación con ''[[Grease 2]]'' ([[1982]], [[Patricia Birch]]), encara que no en conservaba los actors d'a primera cinta. Tamién ye previsto emitir en [[2023]] una [[serie de televisión]], ''[[Grease: Rise of the Pink Ladies]]'', que se tracta d'una [[precuela]] ambientada cuatro anyadas antes de ''Grease'' y que amostrará los inicios d'as ''Pink Ladies''.
== Argumento ==
En [[1958]], mientres as suyas vacacions de [[verano]] en a [[placha]], lo choven Danny Zuko y una mesacha [[australia]]na, Sandy Olsson, qui tamién bi ye de vacanzas, s'enamoran en un amor de verano, que parixe que plega a lo final en rematar las vacanzas porque Sandy torna en Australia. Cuan Danny torna en o suyo instituto, l'instituto Rydell, torna a trobar-se con a suya colla d'amigos ''[[greasers]]'', os ''T-Birds'', ye decir, Doody, Sonny, Putzie y lo suyo millor amigo Kenickie. Tanimientres, os pais de Sandy en zagueras han decidiu remanir en [[Estaus Unius]] y casualment han inscribiu como alumna a su filla en o mesmo instituto Rydell, a on Sandy ha conoixiu a las ''Pink Ladies'', una colla de ''greasers'' formada por as amigas Frenchy, Marty, Jan y la suya líder Rizzo.
Danny y Sandy contan a la suya colla respectiva la historia d'o suyo romance en a placha, pero las versions de cadagún d'els son una mica diferents: Sandy conta una experiencia muit [[Romanticismo|romantica]] pero Danny explica una relación muito mas fisica. Cuan Sandy diz o nombre d'o suyo amor de verano, Danny Zuko, Rizzo decide preparar una trobada sorpresa entre els, con l'obchecto de mortificar a Danny porque sabe que debant d'os suyos amigos Danny tiendrá que amostrar indiferencia respecto de Sandy, y asinas s'escayece, efectivament. Sandy marcha escocida y Danny mira d'espique a Rizzo, qui sonríe.
Asinas, Sandy conoix a Tom, un [[atleta]] de l'instituto, chugador de [[fútbol americano]] y prencipia a quedar con él; d'atra man, Kenickie presenta a los suyos amigos un [[auto]] viello, en estau muit lamentable, que acaba de mercar, y toda la colla decide con entusiasmo aduyar-lo a fer-lo convertir-se en un auto de carreras de calidat. En una [[fiesta de pichamas]] organizada por as ''Pink Ladies'' se presentan por sorpresa os ''T-Birds'' con l'auto nuevo y Rizzo marcha con els, pero Kenickie los fa fuera a toz ta quedar-se solo con Rizzo, con qui finalment tien [[Relación sexual|relacions sexuals]] encara que lo [[preservativo]] que heban de fer servir s'heba rompiu.
Simultaniament, Sandy y Danny se troban a faltar l'un a l'atro. Sandy para cuenta de que ye fundament enamorada d'él y Danny decide de cambiar, asinas que prencipia a practicar [[esporte]], decantando-se finalment por l'[[atletismo]]. Bien luego Sandy se troba en o [[estadio]] veyendo chugar a Tom cuan Danny ye practicando atletismo y caye; cuan Sandy corre t'aduyar-lo rematan por marchar chuntos, deixando a Tom. Alavez Rizzo s'ha barallau con Kenickie en pensar ella que ye embarazada y no querer decir-le cosa.
L'instituto Rydell ha estau seleccionau ta celebrar-ie un concurso de [[Danza|baile]] y los ''T-Birds'' asistirán, mesmo que las ''Pink Ladies'', pero Rizzo no asistirá y Kenickie se presenta con Cha-Cha, una antiga novia de Danny, y Sandy prencipia a tener celos d'ella. Mientres o concurso, Cha-Cha consigue fer fuera a Sandy y ganar o baile como parella de Danny, sin que Danny amuestre masiada resistencia a tot ixo. Dimpués Danny s'excusa pero cuan son en un [[autocine]] y Danny s'abalanza, Sandy fuye.
Kenickie s'ha chugau lo suyo auto en una cursa pero cuan ha de conducir tien un percance y no puet conducir l'auto y Danny opta por substituyir-lo, ganando la cursa. En veyer tot ixo, Sandy decide que ella ha de fer cambios si quiere tener l'amor de Danny. Con l'aduya de Frenchie, fa una transformación total d'o suyo aspecto fisico y de vestuario y asinas consigue recuperar a Danny. Finalment, todas as parellas se consolidan en a fiesta de final de curso.
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
| [[John Travolta]]
| ''Danny Zucco''
|
|-
| [[Olivia Newton-John]]
| ''Sandy Olsson''
|
|-
| [[Stockard Channing]]
| ''Betty Alexander Rizzo''
|
|-
| [[Jeff Conaway]]
| ''Kenickie Murdoch''
|
|-
| [[Barry Pearl]]
| ''Doody''
|
|-
| [[Michael Tucci]]
| ''Sonny LaTierri''
|
|-
| [[Kelly Ward]]
| ''Putzie''
|
|-
| [[Didi Conn]]
| ''Frenchie''
|
|-
| [[Jamie Donnelly]]
| ''Jan''
|
|-
| [[Dinah Manoff]]
| ''Marty Maraschino''
|
|-
| [[Eve Arden]]
| ''Directora McGee''
|
|-
| [[Frankie Avalon]]
| ''Ánchel d'a guarda''
|
|-
| [[Joan Blondell]]
| ''Violett''
|
|-
| [[Edd Byrnes]]
| ''Vince Fontaine''
|
|-
| [[Sid Caesar]]
| ''Entranador Calhoun''
|
|-
| [[Alice Ghostley]]
| ''Mrs. Murdock''
|
|-
| [[Dody Goodman]]
| ''Blanche''
|
|-
| ''[[Sha-Na-Na]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|
|-
| [[Susan Buckner]]
| ''Patty Simcox''
|
|-
| [[Lorenzo Lamas]]
| ''Tom Chisum''
|
|-
| [[Fannie Flagg]]
| ''[[Enfermera]] Wilkins''
|
|-
| [[Dick Patterson]]
| ''Mr. Rudy''
|
|-
| [[Eddie Deezen]]
| ''Eugene''
|
|-
| [[Darrell Zwerling]]
| ''Mr. Lynch''
|
|-
| [[Ellen Travolta]]
| ''[[Cambrera]]''
|
|-
| [[Annette Charles]]
| ''Cha-Cha DiGregorio''
|
|-
| [[Dennis Cleveland Stewart]]
| ''Leo Kapinski''
|
|-
| [[Barbi Alison]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Helena Andreyko]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Jennifer Buchanan]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Carol Culver]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Cindy DeVore]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Deborah Fishman]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Antonia Franceschi]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Sandra Gray]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Mimi Lieber]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Judy Susman]]
| ''[[Bailarina]]''
|
|-
| [[Dennis Daniels]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Larry Dusich]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[John Robert Garrett]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Daniel Levins]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Sean Moran]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Greg Rosatti]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Andy Roth]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Lou Spadaccini]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Andy Tennant]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Richard Weisman]]
| ''[[Bailarín]]''
|
|-
| [[Lennie Baker]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jon "Bowzer" Bauman]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Brian Beltran]]
| ''Miembro d'a banda d'os Scorpions''
| No acreditau
|-
| [[Paula Beyers]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Michael Biehn]]
| ''Mike, [[atleta]] d'a escuela''
| No acreditau
|-
| [[Greg Bradford]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Tod Burton]]
| ''Chugador de [[basketbol]]''
| No acreditau
|-
| [[Johnny Contardo]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jay Crimp]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Carole Demas]]
| ''Mesacha arreglando-se lo pelo en l'[[autocine]]''
| No acreditada
|-
| [[Dennis Falt]]
| ''Estudiant''
| No acreditau
|-
| [[Donna Felix]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditau
|-
| [[Barry Fisher]]
| ''Qui lanza la tarda''
| No acreditau
|-
| [[Vinny Genna]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[John Michael Graham]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Kristine Greco]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Frederick "Dennis" Greene]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[J. Andrew Kenny]]
| ''Andy, luitador''
| No acreditau
|-
| [[Jocko Marcellino]]
| ''Miembro de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[John Mooney]]
| ''Camara''
| No acreditau
|-
| [[Arlene Parness]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Bob Quinn]]
| ''[[Bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Stan Rodarte]]
| ''Estudiant [[bailarín]]''
| No acreditau
|-
| [[Dave "Chico" Ryan]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [["Screamin" Scott Simon]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Wendie Jo Sperber]]
| ''[[Bailarina]]''
| No acreditada
|-
| [[Lora Marie Taylor]]
| ''Mesacha en o primer día d'escuela''
| No acreditada
|-
| [[Wendy Wessberg]]
| ''Mesacha sentada en o baile''
| No acreditada
|-
| [[Donald "Donny" York]]
| ''Component de "Johnny Casino & The Gamblers"''
| No acreditau
|-
| [[Jamie Zemarel]]
| ''Estudiant''
| No acreditau
|}
== Banda Sonora Orichinal ==
{{Articlo principal|Grease: The Original Soundtrack from the Motion Picture}}
O disco con a [[Banda Sonora Orichinal]] de ''Grease'' remató l'anyo [[1978]] estando lo segundo disco mas vendiu de l'anyo en [[Estaus Unius]], superau nomás que por un atro disco d'una atra banda sonora, ''[[Saturday Night Fever (banda sonora)|Saturday Night Fever]]'' (banda sonora d'a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'', que tamién protagonizaba [[John Travolta]]). Una d'as cancions incluyidas en a banda sonora, ''[[Hopeless Devoted to You]]'', interpretada por [[Olivia Newton-John]] y con letra y musica de [[John Farrar]], estió nominada a l'[[Premios Oscar|Oscar]] a la [[Premio Oscar a la Millor Canción Orichinal|Millor Canción Orichinal]] y a lo [[Premios Globos d'Oro|Globo d'Oro]] a la [[Premio Globo d'Oro a la Millor Canción|Millor Canción]]; y una atra canción, ''[[Grease (canción)|Grease]]'', de [[Barry Gibb]], interpretada por [[Frankie Valli]], estió tamién nominada a lo Globo d'Oro a la Millor Canción. A canción ''[[You're the One That I Want]]'' s'estrenó como un disco single antes mesmo d'enguerar-se la cinta y se convertió a escape en un exito de vendas encara que la cinta no s'heba pas estrenau encara ni ista canción amaneixeba en a versión teatral anterior.
En o [[Reino Uniu]], os dúos interpretaus por a parella Travolta/Newton-John, ''[[You're the One That I Want]]'' y ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]'' fuoron numero 1 en vendas, y en [[2018]] encara se trobaban entre los 20 discos singles mas vendius de toz os tiempos, en as posicions 5 y 28, respectivament, y ''[[Grease (canción)|Grease]]'', cantada por [[Frank Valli]] y que da lo suyo nombre a la cinta, tamién estió numero 1 en o Reino Uniu.
A canción ''[[Look at Me, I'm Sandra Dee]]'', en a suya versión teatral orichinal, mencionaba a l'actor [[Sal Mineo]], pero en haber estau asasinau a cultradas en [[1976]], s'optó por cambiar-lo enta [[Elvis Presley]]; curiosament, a escena a on se canta ista canción se filmó o [[16 d'agosto]] de [[1977]], coincidindo exactament con a calendata d'a muerte d'Elvis. Sí que amanixen en a versión orichinal en os escenarios as referencias a [[Troy Donohue]], [[Doris Day]], [[Rock Hudson]] y [[Annette Funicello]].
Belunas d'as cancions que amanixen en o disco no yeran presents en a cinta. As cancions que son en a cinta pero no en o disco d'a banda sonora son ''[[La Bamba (canción)|La Bamba]]'', de [[Ritchie Valens]], ''[[Whole Lotta Shakin' Goin' On]]'', de [[Jerry Lee Lewis]], ''Alma Mater'', ''Alma Mater Parody'' y ''Rydell Fight Song''. Antiparte, ''Alone at a Drive-in Movie (Instrumental)'', ''Mooning'' y ''Freddy My Love'' no se troban presents en la cinta, encara que las tres amanixen en los creditos finals amás d'estar en a banda sonora. De feuto, tanto ''Mooning'' como ''[[Rock'n'Roll Party Queen]]'' (ista zaguera finalment sí ye en a cinta, como musica ambiental) yeran escritas en o musical orichinal ta un personache, ''Roger'', que fue eliminau en l'adaptación cinematografica d'o guión y a qui substituyoron por o nuevo personache de ''Putzie'', que no canta garra canción en a cinta. En cheneral, todas as cancions d'o musical orichinal que no cantan os personaches de ''Danny'', ''Rizzo'', ''Sandy'', ''Johnny Casino'' u ''l'Ánchel d'a guarda'' se suprimioron en a versión cinematografica u s'adaptoron ta que las cantasen otros personaches, como s'escaició con as cancions que en o teatro cantaban ''Marty Maraschino'' (canción ''Freddy My Love'', suprimida), ''Kenickie'' (canción ''[[Greased Lightnin']]'', interpretada por ''Danny Rizzo''), ''Doody'' (canción ''[[Those Magic Changes]]'', interpretada por ''Johnny Casino'').
As cancions que se cantan en a cinta son, por orden d'aparición:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Numero
! style="background:#ABD2D0;" | Títol
! style="background:#ABD2D0;" | Cantaire
|-
| 1
| ''[[Love Is a Many-Splendored Thing (canción)|Love Is a Many-Splendored Thing]]''
|
|-
| 2
| ''[[Grease (canción)|Grease]]''
| [[Frank Valli]]
|-
| 3
| ''Alma Mater''
|
|-
| 4
| ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]''
| ''Danny'', ''Sandy'', as ''Pink Ladies'' y os ''T-Birds''
|-
| 5
| ''Rydell Fight Song''
| ''Rydell Marching Band''
|-
| 6
| ''[[Look at Me, I'm Sandra Dee]]''
| ''Rizzo'' y as ''Pink Ladies''
|-
| 7
| ''[[Hopelessly Devoted to You]]''
| ''Sandy''
|-
| 8
| ''[[Greased Lightnin' (canción)|Greased Lightnin'<nowiki/>]]''
| ''Danny'' y os ''T-Birds''
|-
| 9
| ''[[La Bamba (canción)|La Bamba]]''
| [[Ritchie Valens]]
|-
| 10
| ''It's Raining on Prom Night''
|
|-
| 11
| ''[[Whole Lotta Shakin' Goin' On]]''
|
|-
| 12
| ''[[Beauty School Dropout]]''
| ''Ánchel d'a guarda y ánchels femenins''
|-
| 13
| ''[[Rock n' Roll Party Queen]]''
|
|-
| 14
| ''[[Rock and Roll Is Here to Stay]]''
|
|-
| 15
| ''[[Those Magic Changes]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 16
| ''[[Tears on My Pillow"]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 17
| ''[[Hound Dog (canción)|Hound Dog]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 18
| ''[[Born to Hand Jive]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 19
| ''[[Blue Moon (canción de 1934)|Blue Moon]]''
| ''Johnny Casino & The Gamblers''
|-
| 20
| ''[[Sandy (canción de Grease)|Sandy]]''
| ''Danny''
|-
| 21
| ''There are Worse Things I Could Do''
| ''Rizzo''
|-
| 22
| ''Look at Me, I'm Sandra Dee'' (repetición)
| ''Sandy''
|-
| 23
| ''Alma Mater Parody''
| Instrumental
|-
| 24
| ''You're the One That I Want''
| ''Danny'', ''Sandy'', as ''Pink Ladies'' y os ''T-Birds''
|-
| 25
| ''We Go Together''
| Todo l'elenco
|-
| 26
| ''Grease'' (repetición)
|
|}
== Producción ==
O director d'a cinta, [[Randal Kleiser]], fació fundos cambios respecto de l'obra orichinal, estando-ne lo principal o cambio d'o escenario a on se desembolica la historia: orichinalment se desembolicaba en os suburbios de [[Chicago]],<ref>{{en}} [[Molly Woulfe]]: [https://www.nwitimes.com/entertainment/columnists/molly-woulfe/grease-has-deep-dark-chicago-roots/article_4ca30af9-cb0c-575a-b834-db637918bb3d.html ''"Grease" has deep, dark Chicago roots''].</ref> en [[Illinois]], pero Klaiser prefirió ambientar-la en un puesto menos urbano, coincidindo con a suya propia experiencia vital como adolescent en os suburbios de [[Philadelphia]].<ref>{{en}} [[Nick Vadala]]: [https://www.inquirer.com/entertainment/movies/grease-rydell-high-hbo-max-streaming-summer-loving-radnor-high-school-20191017.html ''"Grease's" Rydell High, inspired by Radnor High School, is getting an HBO Max series''], en ''[[The Philadelphia Inquirer]]''.</ref> Tanimientres, o director no teneba pas guaire control sobre los aspectos musicals d'a cinta dica lo punto que se descartó la selección musical que heba encargau a [[Charles Fox]] y [[Paul Williams]] ta substituyir-la a zaguera hora por una atra que encargoron [[Robert Stigwood]] y [[Allan Carr]] a [[Barry Gibb]], cosa que molestó muito a Kleiser.
=== Casting ===
[[John Travolta]] ya heba treballau ta Stigwood en a cinta ''[[Saturday Night Fever]]'' y ya heba colocau a suya canción ''[[Let Her In]]'' entre las diez cancions mas vendidas, amás d'haber interpretau lo papel de ''Doody'' en una producción itinerant d'una adaptación teatral d'o musical.<ref name="Ceballos">{{es}} [[Noel Ceballos]]: [https://www.revistagq.com/noticias/articulo/grease-musical-pelicula ''Grease es una catedral del kitsch por la que seguimos perdidamente prendados''], en ''[[GQ]]'', [[16 de marzo]] de [[2021]].</ref> Fació recomendacions de casting que en zagueras Stigwwod acceptó: la elección de Kleiser como director (Kleiser no ehba dirichiu mai una cinta, encara que si heba dirichiu a Travolta en o [[telefilm]] ''[[The Boy in the Plastic Bubble]]'' en [[1976]]); y la elección d'[[Olivia Newton-John]] como parella d'o protagonista, ''Sandy''.<ref name="Ceballos"/> Olivia yera alavez una cantant de [[musica pop]] y [[musica country]] que ya heba ganau bels premios como cantant pero que dica l'inte no heba treballau so que en dos cintas, ''[[Funny Things Happen Down Under]]'' (un [[Cine musical|musical]] [[Cine australiano|australo]]-[[Cine neozelandés|neozelandés]] de [[1965]] dirichiu por [[Joe McCormick]]) y ''[[Toomorrow]]'' (un musical de [[Cine de ciencia-ficción|ciencia-ficción]] [[Cine britanico|britanico]] dirichiu por [[Val Guest]] en [[1970]]). Antes d'acceptar o papel, Olivia solicitó fer una [[preba de pantalla]] ta evitar un atro fracaso en a suya carrera.<ref>{{en}} [[Robert Windeler]]: [https://people.com/archive/cover-story-ohh-sandy-vol-10-no-5/ ''Ohh Sandy!''], en ''[[People]]'', [[31 de chulio]] de [[1978]].</ref> La preba se fació con a escena de l'[[autocine]] y Olivia, naixida d'[[Anglaterra]] y que heba viviu siempre en [[Australia]], no estió capable de dar a lo suyo personache un accento estausunidense adecuau,<ref name="Ceballos"/> asinas que se reescribió lo guión ta que lo suyo personache se convertise en australiano. Antes de decidir-se por Olivia Newton-John Stigwood heba pensau en atras actrices, como [[Carrie Fisher]],<ref>{{en}} [[Clarisse Loughrey]]: [https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/carrie-fisher-almost-played-sandy-in-grease-a6838681.html ''Carrie Fisher almost played Sandy in Grease''], en ''[[The Independent]]'', [[28 de chinero]] de [[2016]].</ref> [[Ann-Margret]], [[Deborah Raffin]],<ref>{{en}} [[Dana Rose Falcone]]: [https://ew.com/article/2016/01/27/grease-movie-history-vanity-fair/ ''Grease: 10 things you didn't know about the 1978 hit film''] en ''[[Entertainment Weekly]]''.</ref> [[Susan Dey]] y [[Marie Osmond]]; Marie Osmond cuasi acceptó lo papel pero renunció en parar cuenta d'a rebeldía final d'o personache de ''Sandy''<ref name="Messer">{{en}} [[Lesley Messer]]: [https://abcnews.go.com/Entertainment/grease-facts/story?id=36550893 ''7 "Grease" Facts You May Not Have Known. The John Travolta classic film could have been dramatically different''] en ''[[Abc News]]''.</ref> y decidió millor protagonizar ''[[Goin' Coconuts]]'' ([[1978]], [[Howard Morris]]). En rematar la cinta, Olivia fació una transformación similar a la d'o suyo personache en a cinta,<ref name="Ceballos"/> en apareixer en o suyo siguient disco, ''[[Totally Hot]]'', como muito mas sexual y orientau enta la [[musica pop]], amanixendo en a portada d'o disco con o [[pelo]] revuelto y un vestiu de cuero alto u baixo similar a lo que fa servir en a escena final d'a cinta.<ref>{{en}} [[Michael Erlewine]]: [https://books.google.es/books?id=7Mo7xm-X1r4C&pg=PA334&redir_esc=y ''All Music Guide to Country: The Experts' Guide to the Best Recordings in Country Music''] ISBN 9780879304751.</ref>
[[Lucie Arnaz]] fació una audición ta lo papel de ''Rizzo'', pero finalment esleyoron a [[Stockard Channing]], de qui Carr yera representant, encara que ya feba belas anyadas d'o suyo zaguer papel important en o cine con o suyo debut en ''[[The Fortune]]'' ([[1975]], [[Mike Nichols]]).<ref name="Callahan">{{en}}[[Michael Callahan]]: [https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/01/grease-movie-musical-john-travolta-olivia-newton-john ''How Grease Beat the Odds and Became the Biggest Movie Musical of the 20th Century''], en ''[[Vanity Fair]]''.</ref> Con 33 anyadas, yera lo miembro de l'elenco de mayor edat en interpretar a una [[estudiant]] de segundaria, y Kleiser fació que ella y los atros actors que interpretaban a estudiants fesen una "preba de patas de gallo" ta veyer si podeban pasar por mas chóvens en os primers planos.<ref name="Callahan"/> Se fació servir un enfoque mas suau en belluns d'os rostros d'os actors de mas edat.<ref name="Messer"/>
[[Henry Winkler]] revutó lo papel de ''Danny Zuko'' en temer estar encasillau como un ''[[greaser]]'' dimpués de haber interpretau un papel similar de ''greaser'' malo, ''Arthur Fonzarelli'', en a [[serie de televisión]] ''[[Happy Days]]'' dende 1974. Winkler posteriorment se repentió d'ixa decisión.<ref name="Callahan"/>
Ta lo papel de l'''Ánchel d'a guarda'' en primeras s'heba pensau en [[Elvis Presley]], pero morió antes d'o rodache.<ref name="Messer"/> Se pensó tamién en [[Donny Osmond]],<ref name="Messer"/> chirmán de [[Marie Osmond]] con qui formaba dúo, y tamién s'ufrió lo papel a [[Frankie Valli]], a qui se li ufrió u bien estar l'ánchel u bien estar o cantant d'o tema, y esleyó d'estar o cantant,<ref>{{en}} [[Wayne Robins]]: [https://www.billboard.com/music/music-news/frankie-valli-qa-looking-back-at-50-years-of-the-four-seasons-5680100/ ''Frankie Valli Q&A: Looking Back at 50 Years of The Four Seasons''], en ''[[Billboard]]''.</ref> estando finalment [[Frankie Avalon]] qui interpretó a l'ánchel.
[[Jeff Conaway]] interpretaba a ''Kenickie Murdoch''; mesmo que Travolta, heba actuau en a versión teatral de ''Grease'' y mesmo heba interpretau o papel de ''Danny Zucco'' mientres a presentación inicial en os teatros de Broadway. Teneba que interpretar a canción central d'o suyo personache, ''[[Greased Lightnin' (canción)|Greased Lightnin'<nowiki/>]]'' pero finalment Travolta deseyeba estar él qui la cantase y la suya influencia yera muit superior a la de Conaway.<ref name="Messer"/> [[Jamie Donnelly]] heba interpretau o personache de ''Jan'' en os teatros de Broadway y tornó a interpretar-la en a cinta, estando ella la sola miembro de l'elenco orichinal que repitió lo suyo papel en a cinta. Los suyos cabellos en ixas envuentas ya heben principiau a blanquiar y tenió que tenyir-los t'acomodar-se a lo suyo personache. [[Kelly Ward]] ya heba actuau con un personache segundario sarcastico con Travolta y Kleiser en ''[[The Boy in the Plastic Bubble]]'' y l'esleyoron ta fer o papel de ''Putzie''.
Ta lo papel de ''Tom Chisum'' yera previsto que l'interpretase l'actor [[Steven Ford]] (fillo de [[Gerald Ford]]), pero tenió un ataque de [[miedo escenico]] y albandonó. Pensoron en o chugador de [[béisbol]] [[Mark Fidrych]] pero amanixioron problemas d'achenda con a suyas actividaz esportivas y finalment se decidiron en o zaguer minuto por [[Lorenzo Lamas]], qui tenió que decolorar o suyo cabello ta que no se li confundise con un d'os ''T-Birds''.<ref name="Messer"/>
Ta lo papel d'o entrenador ''Calhoun'' se pensó en primeras en a estrela de [[cine pornografico]] [[Harry Reems]] pero los executivos d'a ''[[Paramount Pictures]]'' lo rebuyoron en considerar que la suya reputación d'estrela pornografica perchudicase la taquilla, mas que mas en o conservador sud d'Estaus Unius,<ref>{{en}} [[Dave Itzkoff]]: [https://nymag.com/nymetro/movies/features/10988/ ''The Afterlife of a Porn Star''], en ''[[New York Magazine]]''.</ref> y los productors esleyoron alavez a [[Sid Caesar]]. Caesar ye un d'os actors veterans procedents d'o mundo d'a televisión d'os [[anyos 1950]] que amanixen en a cinta en papels segundarios, con [[Eve Arden]], [[Frankie Avalon]], [[Joan Blondell]], [[Edd Byrnes]], [[Alice Ghostley]] y [[Dody Goodman]]. Ta lo papel de director de l'instituto se pensó en [[Paul Lynde]], pero finalment se decidioron por Eve Arden.
=== Rodache ===
A escena d'ubertura d'a cinta se rodó en a placha d'o [[Leo Carrillo State Park]] en [[Malibu]] ([[California]]), o mesmo puesto exactament a on s'heban filmau as escenas d'amor en a placha en ''[[From Here to Eternity]]'' ([[1953]], [[Fred Zinnemann]]) entre [[Burt Lancaster]] y [[Deborah Kerr]], en un claro homenache. As escenas exteriors de l'instituto Rydell se filmoron en a [[Venice High School (Los Angeles)|Venice High School]] d'o [[barrio]] de [[Venice (Los Angeles)|Venice]], en [[Los Angeles]], mientres o verano de [[1977]]. As escenas interiors de Rydell estan rodadas en a [[Huntington Park High School]], tamién en Los Angeles, y la fiesta de pichamas se filmó en una casa privada en o barrio d'[[East Hollywood (Los Angeles)|East Hollywood]]. Bels numeros musicals están filmaus en os estudios d'a Paramount y las correspondients a l'autocine, en o Burbank Pickwick Drive-In, hue espaldau y substituyiu por un [[centro comercial]]. La carrera d'autos ye rodada en o [[río Los Angeles]], un río iconico que amanixe en cuantas cintas. Ta la escena final d'a cinta, se rodó en a [[John Marshall High School]] y tamién bellas atras escenas en o [[Hazard Park]], estando situaus toz ixos puestos en a ciudat de Los Angeles.
=== Postproducción ===
En as escenas en o ''Frosty Palace'' se veyen clarament cartels de ''[[Coca-Cola]]'' con un obvio desenfoque.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110309185814/http://scenesteal.com/html/grease ''Movies / Behind-the-scenes / Grease''].</ref> Antes de l'estreno d'a cinta, lo productor [[Allan Carr]] heba sinyau un alcuerdo d'[[emplazamiento de producto]] con o principal competidor d'ixa companyía, ''[[Pepsi]]'', y cuan Carr veyó ixa escena exichió a lo director Randal Kleiser que la tornase a grabar con productos de ''Pepsi'' u que borrase os logotipos de ''Coca-Cola''. En considerar-se que costaba muito tiempo y diners tornar a rodar ixas escenas s'optó por o borrau, pero en una gran [[fresquera]] roya no n'estió posible por complexidaz tecnicas y iste se deixó. Seguntes Kleiser, "nomás tenebamos que asperar que ''Pepsi'' no se queixase. No lo facioron".<ref>{{en}} [https://www.dvdtalk.com/dvdsavant/s70grease.html ''"Grease" and the curse of product placement''] en ''Dvdtalk.com''.</ref>
Por una error de producción, a escena final a on ''Danny Zucco'' y ''Sandy Olsson'' se besan fue eliminada d'a versión final d'a cinta y se perdió antes de l'estreno comercial. Nomás se conservaba que un metrache en blanco y negro y Kleiser prebó de coloriar y restaurar o metrache existent ta l'estreno, pero no estió posible y finalment s'eliminó d'a versión definitiva; Kleiser ha manifestau que deseya fer una nueva preba ta coloriar-lo ta adhibir-la a la edición especial d'o 50<sup>eno</sup> cabo d'anyo d'a cinta, que s'escayecerá en [[2028]].<ref>{{en}} [[Bryan Alexander]]: [https://eu.usatoday.com/story/life/movies/2018/05/21/grease-anniversary-danny-sandy-finally-get-their-movie-ending-kiss/625512002/ ''Danny and Sandy finally get their movie-ending "Grease" kiss, 40 years after it was cut''], en ''[[USA Today]]''.</ref>
== Estreno ==
[[Imachen:Film Grease met John Travolta nog steeds succes lang rij wachtenden voor bios, Bestanddeelnr 930-0604.jpg|right|thumb|250px|Codas en [[Amsterdam]] ([[Países Baixos]]) ta acceder en un cine a on se prochectaba ''Grease''.]]
''Grease'' s'estrenó en cines d'Estaus Unius o [[16 de chunio]] de [[1978]] convertindo-se ascape en un exito de taquilla con un recaudo en o suyo primer fin de semana en as carteleras de 8,941.717 [[dólar estausunidense|dólars]], estando la segunda cinta por o recaudo nomás dezaga que de ''[[Jaws 2]]'';<ref>{{en}} [https://www.boxofficemojo.com/weekend/1978W24/ Recaudo en ixa semana] en ''[[Box Office Mojo]]''.</ref> tanimientres, lo siguient cabo de semana sí que n'estió la primera, con un recaudo de 7,867.000 dólars, con un récord absoluto en os suyos primers 19 días con un recaudo de 40,272.000 dólars. A los 66 días, heba plegau en un recaudo de mas de 100 millons de dólars convertindo-se en la segunda cinta con mas recaudo de ''[[Paramount Pictures]]'' dezaga de ''[[The Godfather (cinta)|The Godfather]]'' plegando a la fin a un recaudo de 132,472.560 dólars y convertindo-se en la cinta con un recaudo mas gran de l'anyo 1978.
Arredol d'o mundo la cinta se convertió en un fenomeno de masas y se convertió en lo musical con mas recaudo d'a historia con una taquilla total de 341 millons de dólars superando lo récord que teneba ''[[The Sound of Music (cinta)|The Sound of Music]]'' dende l'anyo [[1965]], ye decir, 13 anyadas antes. En o [[Reino Uniu]] tenió un recaudo de 2,2 millons de dólars en os suyos primers 8 días d'exhibición y remató en batir o récord de recaudo d'o país, con un recaudo total de 14,7 millons de [[Libra esterlina|libras esterlinas]].
En mayo de 1979 se tornó a exhibir en cines d'estreno en Estaus Unius y Canadá y tornó a batir récords, con un recaudo de 4,5 millons de dólars en o suyo primer cabo de semana. Mientres cuatro semanas se prochectó en solitario y dimpués se fació una sesión combinada con ''[[Saturday Night Fever]]'' dica finals de chunio. En ista segunda ronda superó a ''[[The Godfather (cinta)|The Godfather]]'' como la cinta con mas recaudo de ''[[Paramount Pictures]]''. En marzo de [[1998]] se tornó a fer una tercera ronda de procheccions por o suyo 20<sup>eno</sup> cabo d'anyo, con un recaudo de 28 millons de dólars en Estaus Unius y Canadá.
Dica [[2012]] ''Grease'' estió lo musical con mas recaudo d'o mundo, cuan lo superó ''[[Les Misérables (cinta de 2012)|Les Misérables]]'' ([[2012]], [[Tom Hooper]]) y en Estaus Unius lo suyo récord no se superó dica 2017, cuan lo fació ''[[Beauty and the Beast (cinta de 2017)|Beauty and the Beast]]'' ([[2017]], [[Bill Condon]]). En descontando la [[inflación]], ''Grease'' ye encara la setena cinta musical por a suya taquilla mundial.
En o suyo 40<sup>eno</sup> cab d'anyo se fació una reedición especial de cabo d'anyo con un recaudo d'1 millón de dólars. Dica hue, ''Grease'' ha racaudau cuasi 200 millons de dólars en Estaus Unius y una mica mas de 200 millons en o resto d'o mundo. En agosto de [[2022]], dimpués d'a muerte d'[[Olivia Newton-John]], se fació una exhibición especial en a suya honor en bellos cines d'a cadena [[AMC Theatres]] en Estaus Unius, con un pre d'1 dólar, en destinando los beneficios a la investigación sobre lo [[cáncer de mama]]. Una acción similar se fació en o Reino Uniu en ixe mesmo mes d'agosto, con un pre d'1 libra esterlina, y los suyos beneficios se destinoron a la ''[[Macmillan Cancer Support]]''.
== Criticas ==
A critica cinematografica ye practicament unanime en considerar muit favorablement ''Grease'', habendo muitos criticos que consideroron que se tracta a lo menos d'una d'as millors cintas de 1978.
[[Vincent Canby]], d'o ''[[The New York Times]]'', calificó la cinta como:<ref>{{en}} [[Vincent Canby]]: [https://www.nytimes.com/1978/06/16/archives/screen-a-slick-version-of-greasefantasy-of-the-50s.html ''Screen: A Slick Version of "Grease":Fantasy of the 50's''] en ''[[The New York Times]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|...muit divertida (...) ...fantasía contemporania sobre un musical d'adolescents d'os [[anyos 1950]], mas gran, divertiu, inchenioso y imachinativo que cualsiquier atra cinta de Hollywood (...) una mica como ''[[Close Encounters of the Third Kind]]'', que remera las cintas de [[cine de ciencia-ficción]] d'os anyos 1950 d'una manera mas elegant que cualsiquier atro treballo anterior, ''Grease'' ye una evocación multimillonaria d'as cintas de serie B que produciba [[Sam Katzman]] en os anyos 1950 (''[[Don't Knock the Rock]]'', [[1953]]) y que continó l'''[[American International Pictures]]'' en os [[anyos 1960]] (''[[Beach Party]]'', [[1963]])|[[Vincent Canby]]}}
[[Gene Siskel]] en o ''[[Chicago Tribune]]'' li daba a ''Grease'' tres estelas sobre cuatre:<ref>{{en}} [[Gene Siskel]]: ''Travolta cuts through flaws in suburbanized "Grease"'', en o ''[[Chicago Tribune]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|...emocionant nomás que cuan John Travolta ye en a pantalla (...) cuatro d'os suyos numeros musicals son chenuinament sensacionals y cal aplaudir-los|[[Gene Siskel]]}}
En ''[[Variety (revista)|Variety]]'' elochioron "la suya animada coreografía y la excelent musica nueva y esviellada" y consideroron que Travolta y Newton-John "encaixan prou bien entre els dos".
Tanimientres, [[Charles Champlin]] en ''[[Los Angeles Times]]'' fació una critica negativa:<ref>{{en}} [[Charles Champlin]]: ''50s as Seen Through "Grease"'', en ''[[Los Angeles Times]]'', [[16 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|No veyiei ''Grease'' en o teatro, pero seguntes o testimonio d'ista cinta estrident, desendrezada, poco atractiva, s'amuestran os anyos 1950 -fácil que a zaguer decada inocent que se nos permite- reproducius a traviés d'una concencia grotescament distorsionada d'os anyos 1970|[[Charles Champlin]]}}
[[Gary Arnold]] en ''[[The Washington Post]]'' tamién fació una critica negativa:<ref>{{en}} [[Gary Arnold]]: ''"Grease": Grin and Grimace'', en ''[[The Washington Post]]'', [[17 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|Atamas d'os obvios intentos de remerar partes d'os musicals de [[Stanley Donen]] u d'[[Elvis Presley]] u de [[Frankie Avalon|Frankie]] y [[Annette Fuicello|Annette]], l'esprito ye mas amanau d'a Nueva Insensatez exemplificada por [[Ken Russell]], menos l'habilidat visual y l'estilo de Russell... Mai no hei visto un musical a gran escala tan charoso|[[Gary Arnold]]}}
[[David Ansen]] escribió en ''[[Newsweek]]'':<ref>{{en}} [[David Ansen]]: ''Greasy Kid Stuf'', en ''[[Newsweek]]'', num.92, [[12 de chunio]] de [[1978]].</ref>
{{Cita|Con masiada freqcuencia, ''Grease'' ye simplament mediocre, plena d'un amplo humor de segundaria, escenas dramaticas planas y un ritmo letarchico. Afortunadament John Travolta no tien cosa de plano... Travolta no puet dominar ista cinta como lo fació en ''[[Saturday Night Fever|Fever]]'' pero cuan él ye en a pantalla no puez veyer cosa mas|[[David Ansen]]}}
[[Adrián Massanet]], en ''[[Espinof]]'', comenta que:<ref>{{es}} [https://www.espinof.com/criticas/grease-divertidisima-mala-pelicula ''"Grease", diverstidísima mala película''], en ''[[Espinof]]'', [[30 de mayo]] de [[2011]].</ref>
{{Cita|..una d'as [[Cine musical|cintas musicals]] mas famosas d'as zagueras decadas (...) que nomás se mantiene en a memoria gracias a una mezcla de nostalchia cinefila que todo lo maquilla y a l'aprecio que toz podemos sentir por ixe tipo de cintas que, sin estar realment importants ni poseyer masiadas virtuz, son prou solidas a livel narrativo (atamas d'o basico d'a suya puesta en escena) y mai no se prenen en serio a sí mesmas (...) puet estar que por ixo sía un divertimento tan gaudible|[[Adrián Massanet]]}}
== Premios ==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Premio
! style="background:#ABD2D0;" | Calendata
! style="background:#ABD2D0;" | Edición
! style="background:#ABD2D0;" | Categoría
! style="background:#ABD2D0;" | Premiau
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
| rowspan=1|'''[[Premios Oscar]]'''<ref>{{en}} [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1979 Ganadors y nominaus] d'os Premios Oscar 1979 en a pachina web de l'''[[Academia d'as Artes y as Ciencias Cinematograficas de Hollywood]]''.</ref>
| [[1979]]
| [[51ena edición d'os Premios Oscar|51<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a l'[[Premio Oscar a la Millor Canción Orichinal|Oscar a la Millor Canción Orichinal]]
| ''[[Hopelessly Devoted to You]]''<br>Letra y musica: [[John Farrar]]
|
|-
| rowspan=5|'''[[Premios Globos d'Oro]]'''<ref>{{en}} [https://www.goldenglobes.com/film/grease ''Grease''] en a pachina web d'os [[Premios Globos d'Oro]].</ref>
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Cinta de Musical u Comedia|Globo d'Oro a la Millor Cinta de Musical u Comedia]]
| ''[[Grease]]''
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Actriz de Musical u Comedia|Globo d'Oro a la Millor Actriz de Musical u Comedia]]
| [[Olivia Newton-John]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| Nominado a lo [[Premio Globo d'Oro a lo Millor Actor de Musical u Comedia|Globo d'Oro a lo Millor Actor de Musical u Comedia]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| rowspan=2|Nominada a lo [[Premio Globo d'Oro a la Millor Canción|Globo d'Oro a la Millor Canción]]
| ''[[Grease (canción)|Grease]]'', de [[Barry Gibb]]
|
|-
| [[1979]]
| [[36ena edición d'os Premios Globos d'Oro|36<sup>ena</sup> edición]]
| ''[[You're the One That I Want]]'', de [[John Farrar]]
|
|-
| rowspan=1|'''[[Premios Goldene Leinwand]]'''
| [[1979]]
|
| '''[[Goldene Leinwand]] '''
| '''''Grease'''''
|
|-
| rowspan=2|'''[[Premios Jupiter (cine)|Premios Jupiter]]'''
| [[1979]]
| [[1era edición d'os Premios Jupiter|1<sup>era</sup> edición]]
| Nominau a lo [[Premio Jupiter a lo Millor Actor|Jupiter a lo Millor Actor]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[1era edición d'os Premios Jupiter|1<sup>era</sup> edición]]
| Nominada a lo [[Premio Jupiter a la Millor Actriz|Jupiter a la Millor Actriz]]
| [[Olivia Newton-John]]
|
|-
| rowspan=5|'''[[Premios People's Choice]]'''
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Cinta|People's Choice a la Millor Cinta]]'''
| '''''[[Grease]]'''''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Cinta Musical|People's Choice a la Millor Cinta Musical]]'''
| '''''[[Grease]]'''''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| Nominau a lo [[Premio People's Choice a lo Millor Actor en Cinta Musical|People's Choice a lo Millor Actor en Cinta Musical]]
| [[John Travolta]]
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Actriz en Cinta Musical|People's Choice a la Millor Actriz en Cinta Musical]]'''
| '''[[Olivia Newton-John]]'''
|
|-
| [[1979]]
| [[5ena edición d'os Premios People's Choice|5<sup>ena</sup> edición]]
| '''[[Premio People's Choice a la Millor Actriz Segundaria|People's Choice a la Millor Actriz Segundaria]]'''
| '''[[Stockard Channing]]'''
|
|}
Antiparte, l'''[[American Film Institute]]'' ha incluyiu a ''Grease'' en tres d'as suyas listas:
* [[AFI's 100 Years...100 Passions]], en a posición 97.
* [[AFI's 100 Years...100 Songs]], en a posición 70, ta la canción ''[[Summer Nights (canción de Grease)|Summer Nights]]''.
* [[AFI's Greatest Movie Musicals]], en a posición 20.
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1978]].
* [[Cintas de 1978]].
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Grease (film)|''Grease''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Internet Movie Database]].
* {{en}} [https://www.tcm.com/tcmdb/title/4603/enwp ''Grease''] en [[TCM Movie Database]].
* {{en}} [https://www.allmovie.com/movie/v20546 ''Grease''] en [[AllMovie]].
* {{en}} [https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=grease.htm ''Grease''] en [[Box Office Mojo]].
* {{en}} [https://www.rottentomatoes.com/m/grease ''Grease''] en [[Rotten Tomatoes]].
* {{en}} [https://www.metacritic.com/movie/grease ''Grease''] en [[Metacritic]].
* {{en}} / {{es}} [https://www.filmaffinity.com/es/film442365.html ''Grease''] en [[FilmAffinity]].
* {{en}} [https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/55211 ''Grease''] en l'<nowiki></nowiki>''[[American Film Institute Catalog]]'' de l'''[[American Film Institute]]''.
* {{fr}} [https://www.imdb.com/title/tt0077631/ ''Grease''] en [[Allociné]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cintas ambientadas en Los Angeles]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en 1958]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en 1959]]
[[Categoría:Cintas con banda sonora orichinal de Michael Gibson]]
[[Categoría:Cintas con dirección de fotografía de Bill Butler]]
[[Categoría:Cintas con guión de Bronte Woodard]]
[[Categoría:Cintas con guión d'Allan Carr]]
[[Categoría:Cintas con montache de John F. Burnett]]
[[Categoría:Cintas con montache de Robert Pergament]]
[[Categoría:Cintas d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Cintas de cine de comedia]]
[[Categoría:Cintas de cine de romance]]
[[Categoría:Cintas de cine musical]]
[[Categoría:Cintas dirichidas por Randal Kleiser]]
[[Categoría:Cintas en anglés]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Alice Ghostley]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Dody Goodman]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Edd Byrnes]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Eve Arden]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Frankie Avalon]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Joan Blondell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por John Travolta]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Olivia Newton-John]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sid Caesar]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Stockard Channing]]
[[Categoría:Cintas producidas por Allan Carr]]
[[Categoría:Cintas producidas por Robert Stigwood]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Los Angeles]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Malibu]]
os9nx7hfbqyapehc9gxxh5indu3zh0n
Arion ater
0
152383
2478640
2428487
2026-09-27T09:32:19Z
Magnefl
14574
foto
2478640
wikitext
text/x-wiki
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de taxón
|nombre_sci = ''Arion ater''
|nombre_pop1 = limaco negro
|nombre_pop2 = caragol de burro
|nombre_pop10 =
|rechistro_fosil1 =
|rechistro_fosil2 =
|imachen = [[Imachen:Black_Slug.jpg|250px]]
|descripcion = Un limaco negro (''Arion ater'').
|conservacion = LC
|dominio =
|reino = Animalia
|subreino =
|division =
|filo = Mollusca
|clase = Gastropoda
|subclase =
|orden = Stylommatophora
|suborden =
|familia = Arionidae
|subfamilia =
|tribu =
|chenero = Arion
|especie = A. ater
|subspecie =
|nombre_binominal = Arion ater
|descriptor = [[Linnaeus]]
|calendata_desc = [[1758]]
|ran_descripcion = especie
|mapa_distribucion =
|leyenda_mapa =
}}
[[File:Arion ater-sa.jpg|thumb|upright|Albino variant]]
O '''limaco negro'''{{DACC}} u '''caragol de burro'''{{DACC}}<ref group="nota">Con a variant '''caracol de burro'''</ref> ({{nombreCientifico|Arion ater}} <small>([[Linnaeus]], 1758)<ref>{{es}} Fechter, R. y Falkner, G. (1993). ''Moluscos, Moluscos Europeos Marinos y de Interior''. Barcelona, España: Ediciones Blume. p. 290. {{ISBN|84-8076-019-2}}.</ref></small>) ye una [[especie]] de [[Gastropoda|gastropodo]] d'a orden d'os ''[[Stylommatophora]]'' y familia ''[[Arionidae]]'' nativa d'[[Europa]] encara que ye una especie invasora en [[Australia]], [[Canadá]] y los [[Estaus Unius]].
==Notas==
<small><references group="nota"/></small>
==Referencias==
{{listaref}}
== Vinclos externos ==
{{commonscat|Arion ater|''Arion ater''}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Arion|Ater]]
[[Categoría:Fauna d'Europa]]
n41fpw02rj54d64smx8i5cnadhqctob
Cine en 1976
0
158270
2478497
2381007
2026-09-26T19:45:26Z
RenatoGar
80073
/* Aviento */
2478497
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| '''Cine por anyos'''<br>[[Imachen:Video-x-generic.svg|80px]]<br><small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[Cine en 1973|1973]] [[Cine en 1974|1974]] [[Cine en 1975|1975]] - '''1976''' - [[Cine en 1977|1977]] [[Cine en 1978|1978]] [[Cine en 1979|1979]]
|}
O '''cine en 1976''' amuestra una relación d'escaicimientos notables, [[Lista de premios cinematograficos|premios]] y festivals relacionaus con o mundo d'o [[cine]] en l'anyo [[1976]].
== Cintas con mas recaudo en Estaus Unius ==
Relación de cintas con mas recaudo de taquilla en [[Estaus Unius]] en l'anyo 1976:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Posición
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
! style="background:#cffa86;" | Recaudo
|-
| style="background:#cffa86;" | '''1'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rocky]]'''''
| [[John G. Avildsen]]
| [[Chartoff-Winkler Productions]]
| [[Sylvester Stallone]], [[Talia Shire]], [[Burt Young]], [[Carl Weathers]], [[Burgess Meredith]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'esportes]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''55.900.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''2'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A Star Is Born (cinta de 1976)|A Star Is Born]]'''''
| [[Frank Pierson]]
| [[First Artists]], [[Barwood Films]]
| [[Barbra Streisand]], [[Kris Kristofferson]], [[Gary Busey]], [[Paul Mazursky]], [[Joanne Linville]], [[Oliver Clark]]
| [[Cine musical]], [[cine de drama]], [[cine de romance]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''37.100.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''3'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[King Kong (cinta de 1976)|King Kong]]'''''
| [[John Guillermin]]
| [[Dino De Laurentiis Corporation]]
| [[Jeff Bridges]], [[Charles Grodin]], [[Jessica Lange]], [[John Randolph]], [[René Auberjonois]], [[Ed Lauter]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de fantasía]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
| style="background:#f1fddb;" | '''36.900.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''4'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Silver Streak (cinta)|Silver Streak]]'''''
| [[Arthur Hiller]]
| [[Frank Yablans Presentations]], [[Miller-Milkis Productions]]
| [[Gene Wilder]], [[Jill Clayburgh]], [[Richard Pryor]], [[Ned Beatty]], [[Clifton James]], [[Patrick McGoohan]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''30.018.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''5'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[All the President's Men (cinta)|All the President's Men]]'''''
| [[Alan J. Pakula]]
| [[Wildwood Enterprises]]
| [[Dustin Hoffman]], [[Robert Redford]], [[Jack Warden]], [[Martin Balsam]], [[Hal Holbrook]], [[Jason Robards]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'intriga]], [[cine politico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''30.000.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''6'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Omen]]'''''
| [[Richard Donner]]
| [[Mace Neufeld Productions]]
| [[Gregory Peck]], [[Lee Remick]], [[David Warner]], [[Billie Whitelaw]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
| style="background:#f1fddb;" | '''28.500.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''7'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bad News Bears]]'''''
| [[Michael Ritchie]]
| [[Paramount Pictures]]
| [[Walter Matthau]], [[Tatum O'Neal]], [[Vic Morrow]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'esportes]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''24.800.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''8'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Enforcer (cinta de 1976)|The Enforcer]]'''''
| [[James Fargo]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Harry Guardino]], [[Bradford Dillman]], [[Tyne Daly]], [[DeVeren Bookwalter]]
| [[Cine d'acción]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''24.000.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''9'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Search of Noah's Ark]]'''''
| [[James L. Conway]]
| [[Sunn Classic Pictures]]
| ---
| [[Cine documental]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''23.800.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''10'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Midway (cinta de 1976)|Midway]]'''''
| [[Jack Smight]]
| [[The Mirisch Corporation]]
| [[Charlton Heston]], [[Henry Fonda]], [[James Coburn]], [[Glenn Ford]], [[Hal Holbrook]], [[Toshiro Mifune]], [[Robert Mitchum]], [[Cliff Robertson]], [[Robert Wagner]], [[Robert Webber]], [[Ed Nelson]], [[James Shigeta]], [[Christina Kokubo]], [[Edward Albert]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''21.610.435 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|}
== Estrenos de cintas ==
Relación d'estrenos de cintas en l'anyo 1976:
=== Chinero ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[19 de chinero]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Celedonio y yo somos así]]'''''
| [[Barcelona]] ([[Catalunya]], [[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0071293/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Celedonio y yo somos así''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Mariano Ozores]]
| [[Alborada Producciones Cinematográficas]], [[Óscar Guarido Tizón]]
| [[Alfredo Landa]], [[Emma Cohen]], [[Antonio Ozores]], [[Josele Román]], [[Ricardo Tundidor]], [[Florinda Chico]], [[Emilio Laguna]], [[Álvaro de Luna]], [[Damián Velasco]], [[Luis Barbero]], [[Rogelio Madrid]], [[Erasmo Pascual]], [[Goyo Lebrero]], [[Pilar Gómez Ferrer]], [[Ramón Reparaz]], [[Baringo Jordán]], [[José Luis Heredia]]
| [[Cine de comedia]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]
|-
| '''[[26 de chinero]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Cría cuervos]]'''''
| [[Madrit]] ([[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074360/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Cría cuervos''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Carlos Saura]]
| [[Elías Querejeta Producciones Cinematográficas]], [[Olympusat]]
| [[Ana Torrent]], [[Geraldine Chaplin]], [[Héctor Alterio]], [[Florinda Chico]], [[Mónica Randall]]
| [[Cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]
|}
=== Marzo ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[11 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Robin and Marian]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0075147/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Robin and Marian''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Richard Lester]]
| [[Rastar]]
| [[Sean Connery]], [[Audrey Hepburn]], [[Robert Shaw]], [[Nicol Williamson]], [[Richard Harris]], [[Denholm Elliott]], [[Ronnie Barker]], [[Kenneth Haigh]], [[Ian Holm]], [[Bill Maynard]], [[Esmond Knight]], [[Veronica Quilligan]], [[Peter Butterworth]], [[John Barrett]], [[Kenneth Cranham]], [[Victoria Abril]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de romance]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[26 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sky Riders]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0075229/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Sky Riders''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Douglas Hickox]]
| [[Sandy Howard Productions]]
| [[James Coburn]], [[Susannah York]], [[Robert Culp]], [[Charles Aznavour]], [[Harry Andrews]], [[John Beck]], [[Zouzou]], [[Kenneth Griffith]], [[Werner Pochath]], [[Anthony Antypas]], [[Telis Zotos]], [[Nikos Tsachiridis]], [[Ernie F. Orsatti]], [[Barbara Trentham]], [[Henry Brown]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine d'acción]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Greece.svg|22px]] [[Grecia]]
|-
| '''[[30 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Gli esecutori]]'''''
| [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074494/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Gli esecutori''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Maurizio Lucidi]]
| [[Aetos Produzioni Cinematografiche]]
| [[Roger Moore]], [[Stacy Keach]], [[Ivo Garrani]], [[Fausto Tozzi]], [[Ennio Balbo]], [[Loretta Persichetti]], [[Peter Martell]], [[Luigi Casellato]], [[Ettore Manni]] y [[Rosemarie Lindt]]
| [[Cine d'acción]], [[cine de gángsters]]
| [[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
|}
=== Abril ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[4 d'abril]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[All the President's Men (cinta)|All the President's Men]]'''''
| [[Washington, DC]] ([[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074119/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno d'<nowiki></nowiki>''All the President's Men''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Alan J. Pakula]]
| [[Wildwood Enterprises]]
| [[Dustin Hoffman]], [[Robert Redford]], [[Jack Warden]], [[Martin Balsam]], [[Hal Holbrook]], [[Jason Robards]], [[Jane Alexander]], [[Stephen Collins]], [[Ned Beatty]], [[Meredith Baxter]], [[Penny Fuller]], [[Penny Peyser]], [[Lindsay Crouse]], [[Robert Walden]], [[F. Murray Abraham]], [[David Arkin]], [[Richard Herd]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'intriga]], [[cine politico]], [[cine historico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Mayo ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[26 de mayo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El alegre divorciado]]'''''
| [[Madrit]] ([[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074110/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno d'<nowiki></nowiki>''El alegre divorciado''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Pedro Lazaga]]
| [[Estudios Roma]], [[Producciones Orfeo]], [[Filmayer S.A.]]
| [[Paco Martínez Soria]], [[Florinda Chico]], [[Norma Lazareno]], [[José Ángel Espinosa]], [[Fernando Luján]]
| [[Cine de comedia]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]<br>[[Imachen:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Mexico]]
|}
=== Chunio ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[18 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Midway (cinta de 1976)|Midway]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074899/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Midway''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Jack Smight]]
| [[The Mirisch Corporation]]
| [[Charlton Heston]], [[Henry Fonda]], [[James Coburn]], [[Glenn Ford]], [[Hal Holbrook]], [[Toshiro Mifune]], [[Robert Mitchum]], [[Cliff Robertson]], [[Robert Wagner]], [[Robert Webber]], [[Ed Nelson]], [[James Shigeta]], [[Christina Kokubo]], [[Edward Albert]], [[Pat Morita]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[23 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Logan's Run (cinta)|Logan's Run]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074812/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Logan's Run''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Michael Anderson]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
| [[Michael York]], [[Jenny Agutter]], [[Richard Jordan]], [[Roscoe Lee Browne]], [[Farrah Fawcett]], [[Peter Ustinov]]
| [[Cine de ciencia-ficción]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[25 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Omen]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075005/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Omen''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Richard Donner]]
| [[Mace Neufeld Productions]]
| [[Gregory Peck]], [[Lee Remick]], [[David Warner]], [[Billie Whitelaw]], [[Harvey Spencer Stephens]], [[Patrick Troughton]], [[Martin Benson]], [[Leo McKern]], [[Robert Rietti]], [[John Stride]], [[Anthony Nicholls]], [[Holly Palance]], [[Roy Boyd]], [[Freda Dowie]], [[Sheila Raynor]], [[Bruce Boa]], [[Don Fellows]], [[Patrick McAlinney]], [[Betty McDowall]], [[Nicholas Campbell]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[28 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Return of a Man Called Horse]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075132/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Return of a Man Called Horse''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Irvin Kershner]]
| [[Estudios Churubusco Azteca]], [[Sandy Howard Productions]]
| [[Richard Harris]], [[Gale Sondergaard]], [[Geoffrey Lewis]], [[Bill Lucking]], [[Jorge Luke]], [[Jorge Russek]], [[Claudio Brook]], [[Enrique Lucero]], [[Regino Herrera]], [[Pedro Damián]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Mexico]]
|-
| '''[[30 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Outlaw Josey Wales]]'''''
| [[Ketchum (Idaho)|Ketchum]] ([[Idaho]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075029/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Outlaw Josey Wales''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Clint Eastwood]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Chief Dan George]], [[Sondra Locke]], [[Bill McKinney]], [[John Vernon]], [[Paula Trueman]], [[Sam Bottoms]], [[Geraldine Keams]], [[Woodrow Parfrey]], [[Joyce Jameson]], [[Sheb Wooley]], [[Royal Dano]], [[Matt Clark]], [[John Verros]], [[Will Sampson]], [[William O'Connell]], [[Madeleine Taylor Holmes]], [[John Quade]], [[Frank Schofield]], [[Buck Kartalian]], [[Len Lesser]], [[Doug McGrath]], [[John Russell]], [[Charles Tyner]], [[Bruce M. Fischer]], [[John Mitchum]], [[John Chandler]], [[Tom Roy Lowe]], [[Clay Tanner]], [[Bob Hoy]], [[Richard Farnsworth]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Chulio ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[16 de chulio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Shootist]]'''''
| [[Carson City]] ([[Nevada]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075213/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Shootist''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Don Siegel]]
| [[Paramount Pictures]], [[Dino De Laurentiis Company]], [[Polyphony Digital]]
| [[John Wayne]], [[Lauren Bacall]], [[Ron Howard]], [[James Stewart]], [[Richard Boone]], [[John Carradine]], [[Scatman Crothers]], [[Richard Lenz]], [[Harry Morgan]], [[Sheree North]], [[Hugh O'Brian]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Setiembre ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[8 de setiembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[King Kong (cinta de 1976)|King Kong]]'''''
| [[Francia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074751/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''King Kong''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[John Guillermin]]
| [[Dino De Laurentiis Corporation]]
| [[Jeff Bridges]], [[Charles Grodin]], [[Jessica Lange]], [[René Auberjonois]], [[John Randolph]], [[Ed Lauter]], [[Jack O'Halloran]], [[Julius Harris]], [[Dennis Fimple]], [[Jorge Moreno]], [[Mario Gallo]], [[Ira S. Rosenstein]], [[Ray Buktenica]], [[David Roya]], [[John Lone]], [[John Agar]], [[Sid Conrad]], [[Keny Long]], [[Garry Walberg]], [[George Whiteman]], [[Wayne Heffley]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de ciencia-ficción]], [[cine de monstruos]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
|-
| '''[[29 de setiembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Safari Express]]'''''
| [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075160/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Safari Express''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Duccio Tessari]]
| [[Deutsche Fox AG]], [[Tritone Cinematografica]]
| [[Ursula Andress]], [[Giuliano Gemma]], [[Jack Palance]], [[Peter Martell]], [[Giuseppe Maffioli]], [[Lorella De Luca]], [[Enzo Bottesini]], [[Manfred Freyberger]], [[Ilse Zaal]], [[Raf Baldassarre]], [[Giovanni Petrucci]], [[Arnaldo Dell'Acqua]], [[Lorenzo Fineschi]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'aventuras]]
| [[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]<br>[[Imachen:Flag of Germany.svg|22px]] [[Alemanya Occidental]]
|}
=== Noviembre ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[3 de noviembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Carrie (cinta de 1976)|Carrie]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074285/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Carrie''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Brian De Palma]]
| [[Red Bank Films]]
| [[Sissy Spacek]], [[Piper Laurie]], [[Amy Irving]], [[William Katt]], [[John Travolta]], [[Nancy Allen]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Aviento ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[16 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Enforcer (cinta de 1976)|The Enforcer]]'''''
| [[Londres]] ([[Reino Uniu]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074483/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Enforcer''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[James Fargo]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Tyne Daly]], [[Harry Guardino]], [[Bradford Dillman]], [[John Mitchum]], [[Bill Ackridge]], [[DeVeren Bookwalter]], [[Albert Popwell]], [[John Crawford]], [[Robert Hoy]], [[Michael Cavanaugh]], [[Jocelyn Jones]], [[Dick Durock]], [[Samantha Doane]], [[M. G. Kelly]], [[Terry McGovern]], [[John Roselius]], [[Rudy Ramos]]
| [[Cine d'acción]], [[cine d'intriga]], [[cine negro]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[25 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Eagle Has Landed (cinta)|The Eagle Has Landed]]'''''
| [[Finlandia]] y [[Suecia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074452/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Eagle Has Landed''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[John Sturges]]
| [[ITC Entertainment]]
| [[Michael Caine]], [[Donald Sutherland]], [[Robert Duvall]], [[Jenny Agutter]], [[Donald Pleasence]], [[Anthony Quayle]], [[Jean Marsh]], [[Sven-Bertil Taube]], [[John Standing]], [[Judy Geeson]], [[Treat Williams]], [[Larry Hagman]], [[Siegfried Rauch]], [[Michael Byrne]], [[Maurice Roeves]], [[Keith Buckley]], [[Terry Plummer]], [[John Barrett]], [[David Gilliam]], [[Jeff Conaway]], [[Kent Williams]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[28 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakheart Pass (cinta)|Breakheart Pass]]'''''
| [[Finlandia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Tom Gries]]
| [[Gershwin-Kastner Productions]]
| [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs], [[Doug Atkins]]
| [[Cine de western]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
== Premios cinematograficos ==
== Naixencias y defuncions ==
=== Naixencias ===
=== Defuncions ===
== Se veiga tamién ==
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1976 in film|o cine en 1976}}
{{Plantilla:Cine por anyo}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cine en 1976|*]]
i310lio0flmdg7oi7743d0n53kut9ry
2478498
2478497
2026-09-26T19:45:48Z
RenatoGar
80073
/* Aviento */
2478498
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 class=toccolours style="margin-left: 15px;"
|- style="text-align:center;"
| '''Cine por anyos'''<br>[[Imachen:Video-x-generic.svg|80px]]<br><small>'''[[Anyo]]s:'''</small><br /> [[Cine en 1973|1973]] [[Cine en 1974|1974]] [[Cine en 1975|1975]] - '''1976''' - [[Cine en 1977|1977]] [[Cine en 1978|1978]] [[Cine en 1979|1979]]
|}
O '''cine en 1976''' amuestra una relación d'escaicimientos notables, [[Lista de premios cinematograficos|premios]] y festivals relacionaus con o mundo d'o [[cine]] en l'anyo [[1976]].
== Cintas con mas recaudo en Estaus Unius ==
Relación de cintas con mas recaudo de taquilla en [[Estaus Unius]] en l'anyo 1976:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Posición
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
! style="background:#cffa86;" | Recaudo
|-
| style="background:#cffa86;" | '''1'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rocky]]'''''
| [[John G. Avildsen]]
| [[Chartoff-Winkler Productions]]
| [[Sylvester Stallone]], [[Talia Shire]], [[Burt Young]], [[Carl Weathers]], [[Burgess Meredith]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'esportes]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''55.900.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''2'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A Star Is Born (cinta de 1976)|A Star Is Born]]'''''
| [[Frank Pierson]]
| [[First Artists]], [[Barwood Films]]
| [[Barbra Streisand]], [[Kris Kristofferson]], [[Gary Busey]], [[Paul Mazursky]], [[Joanne Linville]], [[Oliver Clark]]
| [[Cine musical]], [[cine de drama]], [[cine de romance]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''37.100.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''3'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[King Kong (cinta de 1976)|King Kong]]'''''
| [[John Guillermin]]
| [[Dino De Laurentiis Corporation]]
| [[Jeff Bridges]], [[Charles Grodin]], [[Jessica Lange]], [[John Randolph]], [[René Auberjonois]], [[Ed Lauter]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de fantasía]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
| style="background:#f1fddb;" | '''36.900.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''4'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Silver Streak (cinta)|Silver Streak]]'''''
| [[Arthur Hiller]]
| [[Frank Yablans Presentations]], [[Miller-Milkis Productions]]
| [[Gene Wilder]], [[Jill Clayburgh]], [[Richard Pryor]], [[Ned Beatty]], [[Clifton James]], [[Patrick McGoohan]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''30.018.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''5'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[All the President's Men (cinta)|All the President's Men]]'''''
| [[Alan J. Pakula]]
| [[Wildwood Enterprises]]
| [[Dustin Hoffman]], [[Robert Redford]], [[Jack Warden]], [[Martin Balsam]], [[Hal Holbrook]], [[Jason Robards]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'intriga]], [[cine politico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''30.000.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''6'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Omen]]'''''
| [[Richard Donner]]
| [[Mace Neufeld Productions]]
| [[Gregory Peck]], [[Lee Remick]], [[David Warner]], [[Billie Whitelaw]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
| style="background:#f1fddb;" | '''28.500.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''7'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bad News Bears]]'''''
| [[Michael Ritchie]]
| [[Paramount Pictures]]
| [[Walter Matthau]], [[Tatum O'Neal]], [[Vic Morrow]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'esportes]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''24.800.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''8'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Enforcer (cinta de 1976)|The Enforcer]]'''''
| [[James Fargo]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Harry Guardino]], [[Bradford Dillman]], [[Tyne Daly]], [[DeVeren Bookwalter]]
| [[Cine d'acción]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''24.000.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''9'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Search of Noah's Ark]]'''''
| [[James L. Conway]]
| [[Sunn Classic Pictures]]
| ---
| [[Cine documental]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''23.800.000 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|-
| style="background:#cffa86;" | '''10'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Midway (cinta de 1976)|Midway]]'''''
| [[Jack Smight]]
| [[The Mirisch Corporation]]
| [[Charlton Heston]], [[Henry Fonda]], [[James Coburn]], [[Glenn Ford]], [[Hal Holbrook]], [[Toshiro Mifune]], [[Robert Mitchum]], [[Cliff Robertson]], [[Robert Wagner]], [[Robert Webber]], [[Ed Nelson]], [[James Shigeta]], [[Christina Kokubo]], [[Edward Albert]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
| style="background:#f1fddb;" | '''21.610.435 [[Dólar estausunidense|dólars]]'''
|}
== Estrenos de cintas ==
Relación d'estrenos de cintas en l'anyo 1976:
=== Chinero ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[19 de chinero]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Celedonio y yo somos así]]'''''
| [[Barcelona]] ([[Catalunya]], [[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0071293/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Celedonio y yo somos así''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Mariano Ozores]]
| [[Alborada Producciones Cinematográficas]], [[Óscar Guarido Tizón]]
| [[Alfredo Landa]], [[Emma Cohen]], [[Antonio Ozores]], [[Josele Román]], [[Ricardo Tundidor]], [[Florinda Chico]], [[Emilio Laguna]], [[Álvaro de Luna]], [[Damián Velasco]], [[Luis Barbero]], [[Rogelio Madrid]], [[Erasmo Pascual]], [[Goyo Lebrero]], [[Pilar Gómez Ferrer]], [[Ramón Reparaz]], [[Baringo Jordán]], [[José Luis Heredia]]
| [[Cine de comedia]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]
|-
| '''[[26 de chinero]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Cría cuervos]]'''''
| [[Madrit]] ([[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074360/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Cría cuervos''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Carlos Saura]]
| [[Elías Querejeta Producciones Cinematográficas]], [[Olympusat]]
| [[Ana Torrent]], [[Geraldine Chaplin]], [[Héctor Alterio]], [[Florinda Chico]], [[Mónica Randall]]
| [[Cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]
|}
=== Marzo ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[11 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Robin and Marian]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0075147/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Robin and Marian''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Richard Lester]]
| [[Rastar]]
| [[Sean Connery]], [[Audrey Hepburn]], [[Robert Shaw]], [[Nicol Williamson]], [[Richard Harris]], [[Denholm Elliott]], [[Ronnie Barker]], [[Kenneth Haigh]], [[Ian Holm]], [[Bill Maynard]], [[Esmond Knight]], [[Veronica Quilligan]], [[Peter Butterworth]], [[John Barrett]], [[Kenneth Cranham]], [[Victoria Abril]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de romance]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[26 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sky Riders]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0075229/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Sky Riders''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Douglas Hickox]]
| [[Sandy Howard Productions]]
| [[James Coburn]], [[Susannah York]], [[Robert Culp]], [[Charles Aznavour]], [[Harry Andrews]], [[John Beck]], [[Zouzou]], [[Kenneth Griffith]], [[Werner Pochath]], [[Anthony Antypas]], [[Telis Zotos]], [[Nikos Tsachiridis]], [[Ernie F. Orsatti]], [[Barbara Trentham]], [[Henry Brown]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine d'acción]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Greece.svg|22px]] [[Grecia]]
|-
| '''[[30 de marzo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Gli esecutori]]'''''
| [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074494/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Gli esecutori''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Maurizio Lucidi]]
| [[Aetos Produzioni Cinematografiche]]
| [[Roger Moore]], [[Stacy Keach]], [[Ivo Garrani]], [[Fausto Tozzi]], [[Ennio Balbo]], [[Loretta Persichetti]], [[Peter Martell]], [[Luigi Casellato]], [[Ettore Manni]] y [[Rosemarie Lindt]]
| [[Cine d'acción]], [[cine de gángsters]]
| [[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
|}
=== Abril ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[4 d'abril]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[All the President's Men (cinta)|All the President's Men]]'''''
| [[Washington, DC]] ([[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074119/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno d'<nowiki></nowiki>''All the President's Men''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Alan J. Pakula]]
| [[Wildwood Enterprises]]
| [[Dustin Hoffman]], [[Robert Redford]], [[Jack Warden]], [[Martin Balsam]], [[Hal Holbrook]], [[Jason Robards]], [[Jane Alexander]], [[Stephen Collins]], [[Ned Beatty]], [[Meredith Baxter]], [[Penny Fuller]], [[Penny Peyser]], [[Lindsay Crouse]], [[Robert Walden]], [[F. Murray Abraham]], [[David Arkin]], [[Richard Herd]]
| [[Cine de drama]], [[cine d'intriga]], [[cine politico]], [[cine historico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Mayo ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[26 de mayo]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El alegre divorciado]]'''''
| [[Madrit]] ([[Espanya]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074110/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno d'<nowiki></nowiki>''El alegre divorciado''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Pedro Lazaga]]
| [[Estudios Roma]], [[Producciones Orfeo]], [[Filmayer S.A.]]
| [[Paco Martínez Soria]], [[Florinda Chico]], [[Norma Lazareno]], [[José Ángel Espinosa]], [[Fernando Luján]]
| [[Cine de comedia]]
| [[Imachen:Flag of Spain.svg|22px]] [[Espanya]]<br>[[Imachen:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Mexico]]
|}
=== Chunio ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[18 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Midway (cinta de 1976)|Midway]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074899/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Midway''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Jack Smight]]
| [[The Mirisch Corporation]]
| [[Charlton Heston]], [[Henry Fonda]], [[James Coburn]], [[Glenn Ford]], [[Hal Holbrook]], [[Toshiro Mifune]], [[Robert Mitchum]], [[Cliff Robertson]], [[Robert Wagner]], [[Robert Webber]], [[Ed Nelson]], [[James Shigeta]], [[Christina Kokubo]], [[Edward Albert]], [[Pat Morita]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[23 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Logan's Run (cinta)|Logan's Run]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074812/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Logan's Run''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Michael Anderson]]
| [[Metro-Goldwyn-Mayer]]
| [[Michael York]], [[Jenny Agutter]], [[Richard Jordan]], [[Roscoe Lee Browne]], [[Farrah Fawcett]], [[Peter Ustinov]]
| [[Cine de ciencia-ficción]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[25 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Omen]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075005/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Omen''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Richard Donner]]
| [[Mace Neufeld Productions]]
| [[Gregory Peck]], [[Lee Remick]], [[David Warner]], [[Billie Whitelaw]], [[Harvey Spencer Stephens]], [[Patrick Troughton]], [[Martin Benson]], [[Leo McKern]], [[Robert Rietti]], [[John Stride]], [[Anthony Nicholls]], [[Holly Palance]], [[Roy Boyd]], [[Freda Dowie]], [[Sheila Raynor]], [[Bruce Boa]], [[Don Fellows]], [[Patrick McAlinney]], [[Betty McDowall]], [[Nicholas Campbell]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[28 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Return of a Man Called Horse]]'''''
| [[Nueva York]] ([[Nueva York (estau)|Nueva York]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075132/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Return of a Man Called Horse''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Irvin Kershner]]
| [[Estudios Churubusco Azteca]], [[Sandy Howard Productions]]
| [[Richard Harris]], [[Gale Sondergaard]], [[Geoffrey Lewis]], [[Bill Lucking]], [[Jorge Luke]], [[Jorge Russek]], [[Claudio Brook]], [[Enrique Lucero]], [[Regino Herrera]], [[Pedro Damián]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Mexico.svg|22px]] [[Mexico]]
|-
| '''[[30 de chunio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Outlaw Josey Wales]]'''''
| [[Ketchum (Idaho)|Ketchum]] ([[Idaho]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075029/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Outlaw Josey Wales''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Clint Eastwood]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Chief Dan George]], [[Sondra Locke]], [[Bill McKinney]], [[John Vernon]], [[Paula Trueman]], [[Sam Bottoms]], [[Geraldine Keams]], [[Woodrow Parfrey]], [[Joyce Jameson]], [[Sheb Wooley]], [[Royal Dano]], [[Matt Clark]], [[John Verros]], [[Will Sampson]], [[William O'Connell]], [[Madeleine Taylor Holmes]], [[John Quade]], [[Frank Schofield]], [[Buck Kartalian]], [[Len Lesser]], [[Doug McGrath]], [[John Russell]], [[Charles Tyner]], [[Bruce M. Fischer]], [[John Mitchum]], [[John Chandler]], [[Tom Roy Lowe]], [[Clay Tanner]], [[Bob Hoy]], [[Richard Farnsworth]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Chulio ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[16 de chulio]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Shootist]]'''''
| [[Carson City]] ([[Nevada]], [[Estaus Unius]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075213/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Shootist''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Don Siegel]]
| [[Paramount Pictures]], [[Dino De Laurentiis Company]], [[Polyphony Digital]]
| [[John Wayne]], [[Lauren Bacall]], [[Ron Howard]], [[James Stewart]], [[Richard Boone]], [[John Carradine]], [[Scatman Crothers]], [[Richard Lenz]], [[Harry Morgan]], [[Sheree North]], [[Hugh O'Brian]]
| [[Cine de western]], [[cine de drama]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Setiembre ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[8 de setiembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[King Kong (cinta de 1976)|King Kong]]'''''
| [[Francia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074751/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''King Kong''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[John Guillermin]]
| [[Dino De Laurentiis Corporation]]
| [[Jeff Bridges]], [[Charles Grodin]], [[Jessica Lange]], [[René Auberjonois]], [[John Randolph]], [[Ed Lauter]], [[Jack O'Halloran]], [[Julius Harris]], [[Dennis Fimple]], [[Jorge Moreno]], [[Mario Gallo]], [[Ira S. Rosenstein]], [[Ray Buktenica]], [[David Roya]], [[John Lone]], [[John Agar]], [[Sid Conrad]], [[Keny Long]], [[Garry Walberg]], [[George Whiteman]], [[Wayne Heffley]]
| [[Cine d'aventuras]], [[cine de ciencia-ficción]], [[cine de monstruos]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]<br>[[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]
|-
| '''[[29 de setiembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Safari Express]]'''''
| [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0075160/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Safari Express''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Duccio Tessari]]
| [[Deutsche Fox AG]], [[Tritone Cinematografica]]
| [[Ursula Andress]], [[Giuliano Gemma]], [[Jack Palance]], [[Peter Martell]], [[Giuseppe Maffioli]], [[Lorella De Luca]], [[Enzo Bottesini]], [[Manfred Freyberger]], [[Ilse Zaal]], [[Raf Baldassarre]], [[Giovanni Petrucci]], [[Arnaldo Dell'Acqua]], [[Lorenzo Fineschi]]
| [[Cine de comedia]], [[cine d'aventuras]]
| [[Imachen:Flag of Italy.svg|22px]] [[Italia]]<br>[[Imachen:Flag of Germany.svg|22px]] [[Alemanya Occidental]]
|}
=== Noviembre ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[3 de noviembre]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Carrie (cinta de 1976)|Carrie]]'''''
| [[Estaus Unius]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074285/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Carrie''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Brian De Palma]]
| [[Red Bank Films]]
| [[Sissy Spacek]], [[Piper Laurie]], [[Amy Irving]], [[William Katt]], [[John Travolta]], [[Nancy Allen]]
| [[Cine de terror]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
=== Aviento ===
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Calendata
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Estrenada en
! style="background:#cffa86;" | Director
! style="background:#cffa86;" | Productora
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Chenero
! style="background:#cffa86;" | País
|-
| '''[[16 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Enforcer (cinta de 1976)|The Enforcer]]'''''
| [[Londres]] ([[Reino Uniu]])<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/es-es/title/tt0074483/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Enforcer''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[James Fargo]]
| [[The Malpaso Company]]
| [[Clint Eastwood]], [[Tyne Daly]], [[Harry Guardino]], [[Bradford Dillman]], [[John Mitchum]], [[Bill Ackridge]], [[DeVeren Bookwalter]], [[Albert Popwell]], [[John Crawford]], [[Robert Hoy]], [[Michael Cavanaugh]], [[Jocelyn Jones]], [[Dick Durock]], [[Samantha Doane]], [[M. G. Kelly]], [[Terry McGovern]], [[John Roselius]], [[Rudy Ramos]]
| [[Cine d'acción]], [[cine d'intriga]], [[cine negro]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|-
| '''[[25 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Eagle Has Landed (cinta)|The Eagle Has Landed]]'''''
| [[Finlandia]] y [[Suecia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0074452/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''The Eagle Has Landed''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[John Sturges]]
| [[ITC Entertainment]]
| [[Michael Caine]], [[Donald Sutherland]], [[Robert Duvall]], [[Jenny Agutter]], [[Donald Pleasence]], [[Anthony Quayle]], [[Jean Marsh]], [[Sven-Bertil Taube]], [[John Standing]], [[Judy Geeson]], [[Treat Williams]], [[Larry Hagman]], [[Siegfried Rauch]], [[Michael Byrne]], [[Maurice Roeves]], [[Keith Buckley]], [[Terry Plummer]], [[John Barrett]], [[David Gilliam]], [[Jeff Conaway]], [[Kent Williams]]
| [[Cine belico]]
| [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Reino Uniu]]
|-
| '''[[28 d'aviento]]'''
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakheart Pass (cinta)|Breakheart Pass]]'''''
| [[Finlandia]]<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref>
| [[Tom Gries]]
| [[Gershwin-Kastner Productions]]
| [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]], [[Doug Atkins]]
| [[Cine de western]], [[cine d'intriga]]
| [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Estaus Unius]]
|}
== Premios cinematograficos ==
== Naixencias y defuncions ==
=== Naixencias ===
=== Defuncions ===
== Se veiga tamién ==
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref|2}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|1976 in film|o cine en 1976}}
{{Plantilla:Cine por anyo}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cine en 1976|*]]
2cgswyi4nr5cfv8id8z98khaxek5mab
Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/B
4
178836
2478501
2474393
2026-09-26T19:48:01Z
RenatoGar
80073
/* Cintas */
2478501
wikitext
text/x-wiki
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta millorar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta fer]].
=== Cintas ta completar ===
Cintas ta completar, con control d'etapas d'abance:
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar]]: [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/0|0]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/A|A]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/B|B]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/C|C]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/D|D]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/E|E]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/F|F]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/G|G]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/H|H]],
[[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/I|I]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/J|J]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/K|K]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/L|L]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/M|M]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/N|N]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/O|O]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/P|P]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/Q|Q]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/R|R]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/S|S]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/T|T]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/U|U]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/V|V]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/W|W]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/X|X]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/Y|Y]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta completar/Z|Z]].
== Cintas ==
Relación de cintas, letra B:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Enguero
! style="background:#cffa86;" | Wiki de partida
! style="background:#cffa86;" | Iw
! style="background:#cffa86;" | Anyo
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Premios
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bienvenue chez les Ch'tis]]'''''
| Bienvenidos al Norte
| [[:fr:Bienvenue chez les Ch'tis]]
| 30
| 2008
| [[Imachen:Symbol keep vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Hawk Down (cinta)]]'''''
| Blackhawk derribado
| [[:en:Black Hawk Down (film)]]
| 42
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Behind Enemy Lines (cinta de 2001)]]'''''
| Tras la línea enemiga
| [[:en:Behind Enemy Lines (2001 film)]]
| 33
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakfast at Tiffany's (cinta)]]'''''
| Desayuno con diamantes
| [[:en:Breakfast at Tiffany's (film)]]
| 51
| 1961
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bitka na Neretvi]]'''''
| La batalla del río Neretva
| [[:en:Battle of Neretva (film)]]
| 24
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bridesmaids (cinta de 2011)]]'''''
| La boda de mi major amiga
| [[:en:Bridesmaids (2011 film)]]
| 40
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Alley]]'''''
| Callejón sangriento
| [[:en:Blood Alley]]
| 15
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ben-Hur (cinta de 1959)]]'''''
| Ben-Hur
| [[:en:Ben-Hur (1959 film)]]
| 66
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Barry Lyndon]]'''''
| Barry Lyndon
| [[:en:Barry Lyndon]]
| 51
| 1975
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bridget Jones: The Edge of Reason]]'''''
| El diario de Bridget Jones: Sobreviviré
| [[:en:Bridget Jones: The Edge of Reason]]
| 36
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beyond a Reasonable Doubt (cinta de 2009)]]'''''
| Más allá de la duda
| [[:en:Beyond a Reasonable Doubt (2009 film)]]
| 14
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Belle de Jour (cinta)]]'''''
| Belle de Jour
| [[:fr:Belle de Jour (film)]]
| 37
| 1967
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bello recuerdo]]'''''
| Bello recuerdo
| [[:en:Lovely Memory]]
| 3
| 1961
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Brubaker]]'''''
| Brubaker
| [[:en:Brubaker]]
| 23
| 1980
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[¡Biba la banda!]]'''''
| ¡Biba la banda!
| [[:es:¡Biba la banda!]]
| 2
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Búsqueme a esa chica]]'''''
| Búsqueme a esa chica
| [[:es:Búsqueme a esa chica]]
| 2
| 1964
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Basic Instinct]]'''''
| Instinto básico
| [[:en:Basic Instinct]]
| 51
| 1992
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bronco Billy]]'''''
| Bronco Billy
| [[:en:Bronco Billy]]
| 24
| 1980
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood and Money]]'''''
| Cazador blanco
| [[:en:Blood and Money]]
| 3
| 2020
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Battle of the Bulge (cinta de 1965)]]'''''
| La batalla de las Ardenas
| [[:en:Battle of the Bulge (1965 film)]]
| 24
| 1965
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Braddock: Missing in Action III]]'''''
| Braddock: Desaparecido en combate 3
| [[:en:Braddock: Missing in Action III]]
| 23
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beyond Rangoon]]'''''
| Más allá de Rangún
| [[:en:Beyond Rangoon]]
| 18
| 1995
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bloodshot (cinta)]]'''''
| Bloodshot
| [[:en:Bloodshot (film)]]
| 28
| 2020
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Backlash (cinta de 1956)]]'''''
| El sexto fugitivo
| [[:en:Backlash (1956 film)]]
| 9
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakout (cinta de 1975)]]'''''
| Fuga suicida
| [[:en:Breakout (1975 film)]]
| 15
| 1975
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[¡Bienvenido, Mister Marshall!]]'''''
| ¡Bienvenido, Mister Marshall!
| [[:es:Bienvenido, Mister Marshall]]
| 2
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bear Island (cinta)]]'''''
| Operación Isla del Oso
| [[:en:Bear Island (film)]]
| 14
| 1979
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Day at Black Rock]]'''''
| Conspiración de silencio
| [[:en:Bad Day at Black Rock]]
| 31
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beverly Hills Cop II]]'''''
| Superdetective en Hollywood II
| [[:en:Beverly Hills Cop II]]
| 33
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bedazzled (cinta de 2000)]]'''''
| Al diablo con el diablo
| [[:en:Bedazzled (2000 film)]]
| 31
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Red (cinta)]]'''''
| Sangre roja
| [[:en:Blood Red (film)]]
| 9
| 1989
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bandido (cinta de 1956)]]'''''
| Bandido
| [[:en:Bandido (1956 film)]]
| 8
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bullwhip]]'''''
| La mujer del látigo
| [[:en:Bullwhip (film)]]
| 3
| 1958
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Border River]]'''''
| Río fronterizo
| [[:en:Border River]]
| 7
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blindfold (cinta de 1966)]]'''''
| Misión secreta
| [[:en:Blindfold (1966 film)]]
| 8
| 1966
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Sunday (cinta)]]'''''
| Domingo negro
| [[:en:Black Sunday (1977 film)]]
| 15
| 1977
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bend of the River]]'''''
| Horizontes lejanos
| [[:en:Bend of the River]]
| 19
| 1952
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blue Steel (cinta de 1934)]]'''''
| Acero azul
| [[:en:Blue Steel (1934 film)]]
| 7
| 1934
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Boys (cinta de 1995)]]'''''
| Dos policías rebeldes
| [[:en:Bad Boys (1995 film)]]
| 39
| 1995
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blind Date (cinta de 1987)]]'''''
| Cita a ciegas
| [[:en:Blind Date (1987 film)]]
| 26
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bat*21]]'''''
| Bat 21
| [[:en:Bat*21]]
| 16
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Between Heaven and Hell (cinta)]]'''''
| Los diablos del pacífico
| [[:en:Between Heaven and Hell (film)]]
| 10
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Knight (cinta)]]'''''
| El caballero negro
| [[:en:Black Knight (film)]]
| 23
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Gold (cinta qatarina de 2011)]]'''''
| Oro negro
| [[:en:Black Gold (2011 Qatari film)]]
| 19
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Baby Driver]]'''''
| Baby Driver
| [[:en:Baby Driver]]
| 45
| 2017
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blended]]'''''
| Juntos y revueltos
| [[:en:Blended (film)]]
| 33
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Brannigan]]'''''
| Brannigan
| [[:en:Brannigan (film)]]
| 17
| 1975
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bell, Book and Candle]]'''''
| Me enamoré de una bruja
| [[:en:Bell, Book and Candle]]
| 14
| 1958
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bridget Jones's Diary]]'''''
| El diario de Bridget Jones
| [[:en:Bridget Jones's Diary]]
| 37
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blue (cinta de 1968)]]'''''
| Infierno en el río
| [[:en:Blue (1968 film)]]
| 6
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Band of Angels]]'''''
| La esclava libre
| [[:en:Band of Angels]]
| 17
| 1957
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Horse Canyon]]'''''
| El cañón del corcel negro
| [[:en:Black Horse Canyon]]
| 6
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Badland (cinta de 2019)]]'''''
| Badland
| [[:en:Badland (2019 film)]]
| 2
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bloodsport (cinta)]]'''''
| Contacto sangriento
| [[:en:Bloodsport (film)]]
| 34
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bloodsport (cinta)]]'''''
| Contacto sangriento
| [[:en:Bloodsport (film)]]
| 34
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Born Yesterday (cinta de 1950)]]'''''
| Nacida ayer
| [[:en:Born Yesterday (1950 film)]]
| 36
| 1950
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Botte di Natale]]'''''
| Y en Nochebuena... ¡se armó el belén!
| [[:en:Botte di Natale]]
| 9
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Buckskin (cinta)]]'''''
| Piel de ante
| [[:en:Buckskin (film)]]
| 2
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bride Hard]]'''''
| Boda letal
| [[:en:Bride Hard]]
| 10
| 2025
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Jake]]'''''
| El gran Jack
| [[:en:Big Jake]]
| 19
| 1971
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Boiling Point (cinta de 1993)]]'''''
| Boiling Point
| [[:en:Boiling Point (1993 film)]]
| 10
| 1993
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Best of the Badmen]]'''''
| El mejor de los malvados
| [[:en:Best of the Badmen]]
| 5
| 1951
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breaker! Breaker!]]'''''
| El poder de la fuerza
| [[:en:Breaker! Breaker!]]
| 20
| 1977
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakdown (cinta de 1997)]]'''''
| Breakdown
| [[:en:Breakdown (1997 film)]]
| 27
| 1997
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Billy Two Hats]]'''''
| Billy Dos Sombreros
| [[:en:Billy Two Hats]]
| 14
| 1974
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Barbarosa]]'''''
| Barbarosa
| [[:en:Barbarosa]]
| 5
| 1982
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Eagle (cinta de 1988)]]'''''
| Águila negra
| [[:en:Black Eagle (1988 film)]]
| 19
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Father]]'''''
| Blood Father
| [[:en:Blood Father]]
| 20
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Work (cinta)]]'''''
| Deuda de sangre
| [[:en:Blood Work (film)]]
| 25
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blücher (cinta de 2025)]]'''''
| La batalla de Oslo
| [[:no:Blücher (film fra 2025)]]
| 4
| 2025
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Mommas: Like Father, Like Son]]'''''
| Esta abuela es mi padre
| [[:en:Big Mommas: Like Father, Like Son]]
| 27
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Momma's House]]'''''
| Esta abuela es un peligro
| [[:en:Big Momma's House]]
| 33
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beauty and the Beast (cinta de 1991)]]'''''
| La bella y la bestia
| [[:en:Beauty and the Beast (1991 film)]]
| 88
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Back to the Future Part II]]'''''
| Regreso al futuro II
| [[:en:Back to the Future Part II]]
| 59
| 1989
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Back to the Future Part III]]'''''
| Regreso al futuro III
| [[:en:Back to the Future Part III]]
| 55
| 1990
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Broken Lance]]'''''
| Lanza rota
| [[:en:Broken Lance]]
| 23
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Body of Lies (cinta)]]'''''
| Red de mentiras
| [[:en:Body of Lies (film)]]
| 43
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bullitt]]'''''
| Bullitt
| [[:en:Bullitt]]
| 35
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Benvenuti al Sud]]'''''
| Bienvenidos al sur
| [[:it:Benvenuti al Sud]]
| 12
| 2010
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakheart Pass (cinta)]]'''''
| Nevada Express
| [[:en:Breakheart Pass (film)]]
| 19
| 1975
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|}
hoiv82y6rl2but83aexsa0kim6qfkf0
Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/B
4
178864
2478502
2477799
2026-09-26T19:48:04Z
RenatoGar
80073
/* Cintas */
2478502
wikitext
text/x-wiki
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta millorar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta completar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Plantillas ta emplegar en articlos#Categorías]]
=== Cintas ta fer ===
Cintas ta fer, con control d'etapas d'abance:
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta fer]]: [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/0|0]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/A|A]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/B|B]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/C|C]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/D|D]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/E|E]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/F|F]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/G|G]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/H|H]],
[[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/I|I]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/J|J]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/K|K]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/L|L]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/M|M]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/N|N]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/O|O]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/P|P]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Q|Q]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/R|R]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/S|S]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/T|T]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/U|U]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/V|V]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/W|W]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/X|X]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Y|Y]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Z|Z]].
== Cintas ==
Relación de cintas, letra B:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Enguero
! style="background:#cffa86;" | Wiki de partida
! style="background:#cffa86;" | Iw
! style="background:#cffa86;" | Anyo
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Premios
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Botón de ancla (cinta de 1961)]]'''''
| Botón de ancla
| [[:es:Botón de ancla (película de 1961)]]
| 2
| 1961
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Billy Elliot]]'''''
| Billy Elliot: Quiero bailar
| [[:en:Billy Elliot]]
| 43
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Boys II]]'''''
| Dos policías rebeldes II
| [[:en:Bad Boys II]]
| 36
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Diamond]]'''''
| Diamante de sangre
| [[:en:Blood Diamond]]
| 47
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beethoven (cinta)]]'''''
| Beethoven, uno más de la familia
| [[:en:Beethoven (film)]]
| 32
| 1992
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Broken Arrow (cinta de 1996)]]'''''
| Alarma nuclear (Broken Arrow)
| [[:en:Broken Arrow (1996 film)]]
| 32
| 1996
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Busanhaeng]]'''''
| Tren a Busan
| [[:en:Train to Busan]]
| 48
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Company (cinta de 2002)]]'''''
| 9 días
| [[:en:Bad Company (2002 film)]]
| 23
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beachhead (cinta)]]'''''
| Misión temeraria
| [[:en:Beachhead (film)]]
| 7
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bride of Frankenstein]]'''''
| La novia de Frankenstein
| [[:en:Bride of Frankenstein]]
| 34
| 1935
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Butch Cassidy and the Sundance Kid]]'''''
| Dos hombres y un destino
| [[:en:Butch Cassidy and the Sundance Kid]]
| 46
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blitz (cinta de 2011)]]'''''
| Blitz
| [[:en:Blitz (2011 film)]]
| 19
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bullet to the Head]]'''''
| Una bala en la cabeza
| [[:en:Bullet to the Head]]
| 30
| 2012
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bisang Seoneon]]'''''
| Declaración de emergencia
| [[:en:Emergency Declaration (film)]]
| 9
| 2021
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Game (cinta de 2014)]]'''''
| Caza mayor
| [[:en:Big Game (2014 film)]]
| 21
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bruce Almighty]]'''''
| Como Dios
| [[:en:Bruce Almighty]]
| 49
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Battle of the Damned]]'''''
| La batalla de los malditos
| [[:en:Battle of the Damned]]
| 16
| 2013
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bandolero!]]'''''
| ¡Bandolero!
| [[:en:Bandolero!]]
| 19
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Baby Boom (cinta)]]'''''
| Baby, tú vales mucho
| [[:en:Baby Boom (film)]]
| 16
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Arrow (cinta de 1985)]]'''''
| La flecha negra
| [[:en:Black Arrow (1985 film)]]
| 3
| 1985
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beltenebros (cinta)]]'''''
| Beltenebros
| [[:es:Beltenebros (película)]]
| 7
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bringing Out the Dead]]'''''
| Al límite
| [[:en:Bringing Out the Dead]]
| 26
| 1999
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bird on a Wire (cinta)]]'''''
| Dos pájaros a tiro
| [[:en:Bird on a Wire (film)]]
| 26
| 1990
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blacklight (cinta)]]'''''
| El mediador
| [[:en:Blacklight (film)]]
| 21
| 2022
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Death (cinta)]]'''''
| Garra negra
| [[:en:Black Death (film)]]
| 20
| 2010
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Backtrack! (cinta de 1969)]]'''''
| El virginiano
| ---
| 0
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beverly Hills Cop III]]'''''
| Superdetective en Hollywood III
| [[:en:Beverly Hills Cop III]]
| 31
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Body Heat]]'''''
| Fuego en el cuerpo
| [[:en:Body Heat]]
| 24
| 1981
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Boomerang (cinta de 1992)]]'''''
| El príncipe de las mujeres
| [[:en:Boomerang (1992 film)]]
| 21
| 1992
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Before We Go]]'''''
| Antes de que te vayas
| [[:en:Before We Go]]
| 18
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Barefoot in the Park (cinta)]]'''''
| Descalzos por el parque
| [[:en:Barefoot in the Park (film)]]
| 23
| 1967
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Becket (cinta de 1964)]]'''''
| Becket
| [[:en:Becket (1964 film)]]
| 27
| 1964
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bride Wars]]'''''
| Guerra de novias
| [[:en:Bride Wars]]
| 37
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bait (cinta de 2000)]]'''''
| Bait
| [[:en:Bait (2000 film)]]
| 14
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beyond the Mask]]'''''
| Tras la máscara
| [[:en:Beyond the Mask]]
| 2
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blast from the Past (cinta)]]'''''
| Buscando a Eva
| [[:en:Blast from the Past (film)]]
| 27
| 1999
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beyond Mombasa]]'''''
| Más allá de Mombasa
| [[:en:Beyond Mombasa]]
| 10
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Rain]]'''''
| Black Rain
| [[:en:Black Rain (1989 American film)]]
| 24
| 1989
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beomjoedosi3]]'''''
| Fuerza bruta: Sin salida
| [[:en:The Roundup: No Way Out]]
| 9
| 2023
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Beauty (cinta de 1994)]]'''''
| Un caballo llamado Furia
| [[:en:Black Beauty (1994 film)]]
| 16
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bandidas]]'''''
| Bandidas
| [[:en:Bandidas]]
| 28
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Buck and the Preacher]]'''''
| Buck y el farsante
| [[:en:Buck and the Preacher]]
| 8
| 1972
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Teacher]]'''''
| Bad Teacher
| [[:en:Bad Teacher]]
| 43
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bullet for a Badman]]'''''
| La leyenda de Sam Ward
| [[:en:Bullet for a Badman]]
| 8
| 1964
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Brass Target]]'''''
| Objetivo: Patton
| [[:en:Brass Target]]
| 13
| 1978
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Birth (cinta de 2004)]]'''''
| Reencarnación
| [[:en:Birth (2004 film)]]
| 18
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bowfinger]]'''''
| Bowfinger: el pícaro
| [[:en:Bowfinger]]
| 24
| 1999
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bombers B-52]]'''''
| Bombarderos B-52
| [[:en:Bombers B-52]]
| 7
| 1957
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bugsy]]'''''
| Bugsy
| [[:en:Bugsy]]
| 33
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blitz (cinta de 2024)]]'''''
| Blitz
| [[:en:Blitz (2024 film)]]
| 16
| 2024
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bulletproof (cinta de 1996)]]'''''
| A prueba de balas
| [[:en:Bulletproof (1996 film)]]
| 19
| 1996
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bridge of Spies (cinta)]]'''''
| El puente de los espías
| [[:en:Bridge of Spies (film)]]
| 53
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Simple]]'''''
| Sangre fácil
| [[:en:Blood Simple]]
| 37
| 1984
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blackmail (cinta de 1929)]]'''''
| La muchacha de Londres / Chantaje
| [[:en:Blackmail (1929 film)]]
| 27
| 1929
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Birdy (cinta)]]'''''
| Birdy
| [[:en:Birdy (film)]]
| 28
| 1984
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Babylon A.D.]]'''''
| Babylon
| [[:en:Babylon A.D.]]
| 31
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Balarrasa]]'''''
| Balarrasa
| [[:es:Balarrasa]]
| 10
| 1951
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Before I Go to Sleep (cinta)]]'''''
| No confíes en nadie
| [[:en:Before I Go to Sleep (film)]]
| 29
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Banlieue 13]]'''''
| Distrito 13
| [[:en:Banlieue 13]]
| 35
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Butch and Sundance: The Early Days]]'''''
| Los primeros golpes de Butch Cassidy y Sundance
| [[:en:Butch and Sundance: The Early Days]]
| 10
| 1979
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Burning at Both Ends (cinta)]]'''''
| La voz de la resistencia
| [[:en:Burning at Both Ends (film)]]
| 2
| 2022
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Boon (cinta)]]'''''
| Boon: El protector
| [[:de:Boon (Film)]]
| 2
| 2022
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blind Horizon]]'''''
| El enemigo está dentro
| [[:en:Blind Horizon]]
| 11
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blown Away (cinta de 1994)]]'''''
| Volar por los aires
| [[:en:Blown Away (1994 film)]]
| 18
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Borderline (cinta de 1980)]]'''''
| A veinte millas de la justicia
| [[:en:Borderline (1980 film)]]
| 11
| 1980
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Dawn (cinta de 2005)]]'''''
| Golpe al amanecer
| [[:en:Black Dawn (2005 film)]]
| 14
| 2005
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Back to God's Country (cinta de 1953)]]'''''
| Vuelta a la vida
| [[:en:Back to God's Country (1953 film)]]
| 6
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Boys for Life]]'''''
| Bad Boys for Life
| [[:en:Bad Boys for Life]]
| 39
| 2020
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bad Boys: Ride or Die]]'''''
| Bad Boys: Ride or Die
| [[:en:Bad Boys: Ride or Die]]
| 33
| 2024
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Backdraft (cinta)]]'''''
| Llamaradas
| [[:en:Backdraft (film)]]
| 32
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|}
1jg530w6x081fz4t39d416z723ldr6d
Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/I
4
178872
2478489
2473227
2026-09-26T17:32:10Z
RenatoGar
80073
/* Cintas */
2478489
wikitext
text/x-wiki
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta millorar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta completar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Plantillas ta emplegar en articlos#Categorías]]
=== Cintas ta fer ===
Cintas ta fer, con control d'etapas d'abance:
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta fer]]: [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/0|0]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/A|A]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/B|B]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/C|C]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/D|D]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/E|E]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/F|F]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/G|G]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/H|H]],
[[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/I|I]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/J|J]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/K|K]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/L|L]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/M|M]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/N|N]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/O|O]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/P|P]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Q|Q]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/R|R]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/S|S]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/T|T]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/U|U]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/V|V]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/W|W]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/X|X]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Y|Y]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Z|Z]].
== Cintas ==
Relación de cintas, letra I:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Enguero
! style="background:#cffa86;" | Wiki de partida
! style="background:#cffa86;" | Iw
! style="background:#cffa86;" | Anyo
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Premios
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Imagine That (cinta)]]'''''
| Imagine
| [[:en:Imagine That (film)]]
| 19
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I Hate Valentine's Day]]'''''
| Con el amor no hay quien pueda
| [[:en:I Hate Valentine's Day]]
| 14
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[It Should Happen to You]]'''''
| La rubia fenónemo
| [[:en:It Should Happen to You]]
| 12
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Love and War (cinta de 1958)]]'''''
| Amor y guerra
| [[:en:In Love and War (1958 film)]]
| 2
| 1958
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Il corsaro nero (cinta de 1971)]]'''''
| El corsario negro
| [[:en:Blackie the Pirate]]
| 9
| 1971
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Il ritorno di Zanna Bianca]]'''''
| Vuelve Colmillo Blanco
| [[:it:Il ritorno di Zanna Bianca]]
| 6
| 1974
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Which We Serve]]'''''
| Sangre, sudor y lágrimas
| [[:en:In Which We Serve]]
| 21
| 1942
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Incoming (cinta)]]'''''
| Incoming
| [[:es:Incoming (película)]]
| 6
| 2018
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Indochine (cinta)]]'''''
| Indochina
| [[:fr:Indochine (film)]]
| 31
| 1992
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ibiza (cinta de 2019)]]'''''
| Un verano en Ibiza
| [[:fr:Ibiza (film, 2019)]]
| 3
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ice Station Zebra]]'''''
| Estación Polar Cebra
| [[:en:Ice Station Zebra]]
| 19
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Her Shoes (cinta)]]'''''
| En sus zapatos
| [[:en:In Her Shoes (film)]]
| 24
| 2005
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Il mercenario]]'''''
| Salario para matar
| [[:en:The Mercenary (film)]]
| 15
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[It's Always Fair Weather]]'''''
| Siempre hace buen tiempo
| [[:en:It's Always Fair Weather]]
| 14
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Invasion U.S.A. (cinta de 1985)]]'''''
| Invasion U.S.A.
| [[:en:Invasion U.S.A. (1985 film)]]
| 21
| 1985
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I crudeli]]'''''
| Los despiadados
| [[:en:The Hellbenders]]
| 12
| 1967
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Indio Black, sai che ti dico: Sei un gran figlio di...]]'''''
| Adiós, Sabata
| [[:it:Indio Black, sai che ti dico: Sei un gran figlio di...]]
| 14
| 1970
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Il Gattopardo (cinta)]]'''''
| El gatopardo
| [[:it:Il Gattopardo]]
| 45
| 1963
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In a Lonely Place]]'''''
| En un lugar solitario
| [[:en:In a Lonely Place]]
| 27
| 1950
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Iron Eagle II]]'''''
| Águila de acero II
| [[:en:Iron Eagle II]]
| 15
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In the Line of Fire]]'''''
| En la línea de fuego
| [[:en:In the Line of Fire]]
| 38
| 1993
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I Am Sam]]'''''
| Yo soy Sam
| [[:en:I Am Sam]]
| 37
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I, Robot (cinta)]]'''''
| Yo, robot
| [[:en:I, Robot (film)]]
| 50
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Inside Man]]'''''
| Plan oculto
| [[:en:Inside Man]]
| 35
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Bruges]]'''''
| Escondidos en Brujas
| [[:en:In Bruges]]
| 48
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I misteri della giungla nera (cinta)]]'''''
| El misterio de la jungla negra
| [[:it:I misteri della giungla nera (film)]]
| 3
| 1965
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Intruders (cinta de 2015)]]'''''
| Encerrados
| [[:en:Intruders (2015 film)]]
| 6
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Iron Will]]'''''
| Voluntad de hierro
| [[:en:Iron Will]]
| 15
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Into the Sun (cinta de 2005)]]'''''
| Yakuza: el imperio del sol naciente
| [[:en:Into the Sun (2005 film)]]
| 18
| 2005
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I Don't Know How She Does It]]'''''
| Tentación en Manhattan
| [[:en:I Don't Know How She Does It]]
| 19
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|}
i3i1cvl2r89fkwkyx2usdmukr0yksws
Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/T
4
178883
2478520
2478086
2026-09-26T21:32:07Z
RenatoGar
80073
/* Cintas */
2478520
wikitext
text/x-wiki
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta millorar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta completar]].
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Plantillas ta emplegar en articlos#Categorías]]
=== Cintas ta fer ===
Cintas ta fer:
* [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas ta fer]]: [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/0|0]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/A|A]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/B|B]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/C|C]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/D|D]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/E|E]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/F|F]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/G|G]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/H|H]],
[[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/I|I]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/J|J]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/K|K]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/L|L]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/M|M]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/N|N]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/O|O]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/P|P]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Q|Q]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/R|R]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/S|S]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/T|T]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/U|U]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/V|V]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/W|W]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/X|X]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Y|Y]], [[Wikipedia:Biquiprochecto:Cine:Cintas ta fer/Z|Z]].
== Cintas ==
Relación de cintas, letra T:
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Enguero
! style="background:#cffa86;" | Wiki de partida
! style="background:#cffa86;" | Iw
! style="background:#cffa86;" | Anyo
! style="background:#cffa86;" | Elenco
! style="background:#cffa86;" | Premios
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Fourth Protocol (cinta)]]'''''
| El cuarto protocolo
| [[:en:The Fourth Protocol (film)]]
| 20
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Boy Scout]]'''''
| El último boy scout
| [[:en:The Last Boy Scout]]
| 25
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Awful Truth]]'''''
| La pícara puritana
| [[:en:The Awful Truth]]
| 32
| 1937
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Alamo (cinta de 1960)]]'''''
| El Álamo
| [[:en:The Alamo (1960 film)]]
| 30
| 1960
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Marauders (cinta de 1955)]]'''''
| Gente brava
| [[:en:The Marauders (1955 film)]]
| 4
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Big Heat]]'''''
| Lo sobornados
| [[:en:The Big Heat]]
| 28
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Men of Sherwood Forest]]'''''
| Los hombres del bosque de Sherwood
| [[:en:The Men of Sherwood Forest]]
| 5
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Three Musketeers (cinta de 1948)]]'''''
| Los tres mosqueteros
| [[:en:The Three Musketeers (1948 film)]]
| 19
| 1948
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Narrow Margin]]'''''
| Testigo accidental
| [[:en:The Narrow Margin]]
| 12
| 1952
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Hard Men (cinta)]]'''''
| Los últimos hombres duros
| [[:en:The Last Hard Men (film)]]
| 12
| 1976
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Judge (cinta de 2014)]]'''''
| El juez
| [[:en:The Judge (2014 film)]]
| 33
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Deer Hunter]]'''''
| El cazador
| [[:en:The Deer Hunter]]
| 51
| 1978
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Scalphunters]]'''''
| Camino de la venganza
| [[:en:The Scalphunters]]
| 15
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Training Day]]'''''
| Training Day (Día de entrenamiento)
| [[:en:Training Day]]
| 44
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Boys from Brazil (cinta)]]'''''
| Los niños del Brasil
| [[:en:The Boys from Brazil (film)]]
| 36
| 1978
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Gunfight at Dodge City]]'''''
| El sheriff de Dodge City
| [[:en:The Gunfight at Dodge City]]
| 5
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Lincoln Lawyer (cinta)]]'''''
| El inocente
| [[:en:The Lincoln Lawyer (film)]]
| 33
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Yakuza]]'''''
| Yakuza
| [[:en:The Yakuza]]
| 19
| 1974
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Turistas y bribones]]'''''
| Turistas y bribones
| [[:es:Turistas y bribones]]
| 2
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Thief of Bagdad (cinta de 1940)]]'''''
| El ladrón de Bagdad
| [[:en:The Thief of Bagdad (1940 film)]]
| 32
| 1940
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Predator (cinta)]]'''''
| Predator
| [[:en:The Predator (film)]]
| 37
| 2018
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Long Ride Home]]'''''
| El largo camino a casa
| [[:en:The Long Ride Home]]
| 3
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Incredible Shrinking Man]]'''''
| El increíble hombre menguante
| [[:en:The Incredible Shrinking Man]]
| 19
| 1957
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mississippi Gambler (cinta de 1953)]]'''''
| El caballero del Mississippi
| [[:en:The Mississippi Gambler (1953 film)]]
| 9
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Sundowners (cinta de 1950)]]'''''
| El cuatrero errante
| [[:en:The Sundowners (1950 film)]]
| 5
| 1950
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[To the Shores of Tripoli]]'''''
| Rumbo a las playas de Trípoli
| [[:en:To the Shores of Tripoli]]
| 9
| 1942
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Gentlemen (cinta de 2019)]]'''''
| The Gentlemen: Los señores de la mafia
| [[:en:The Gentlemen (2019 film)]]
| 31
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Sentinel (cinta de 2006)]]'''''
| La sombra de la sospecha
| [[:en:The Sentinel (2006 film)]]
| 21
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Great Sioux Massacre]]'''''
| La gran matanza sioux
| [[:en:The Great Sioux Massacre]]
| 5
| 1965
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Maverick Queen]]'''''
| Los indomables
| [[:en:The Maverick Queen]]
| 6
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Trauma Center (cinta)]]'''''
| Testigo protegido
| [[:en:Trauma Center (film)]]
| 13
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Great Bank Robbery (cinta de 1969)]]'''''
| Ojos verdes, rubia y peligrosa
| [[:en:The Great Bank Robbery (1969 film)]]
| 4
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Misfit Brigade]]'''''
| Los panzers de la muerte
| [[:en:The Misfit Brigade]]
| 6
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Undefeated (cinta de 1969)]]'''''
| Los indestructibles
| [[:en:The Undefeated (1969 film)]]
| 17
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Black Swan (cinta)]]'''''
| El cisne negro
| [[:en:The Black Swan (film)]]
| 21
| 1942
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Golden Child]]'''''
| El chico de oro
| [[:en:The Golden Child]]
| 20
| 1986
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tanganyika]]'''''
| Tanganica
| [[:en:Tanganyika (film)]]
| 5
| 1954
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Intern (cinta de 2015)]]'''''
| El becario
| [[:en:The Intern (2015 film)]]
| 38
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bravos]]'''''
| Los valientes
| [[:en:The Bravos]]
| 1
| 1972
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Crowded Sky]]'''''
| El cielo coronado
| [[:en:The Crowded Sky]]
| 5
| 1960
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Verdict]]'''''
| Veredicto final
| [[:en:The Verdict]]
| 33
| 1982
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Robe (cinta)]]'''''
| La túnica sagrada
| [[:en:The Robe (film)]]
| 27
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Purple Mask]]'''''
| La máscara púrpura
| [[:en:The Purple Mask]]
| 4
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Gal Who Took the West]]'''''
| La dama que conquistó el Oeste
| [[:en:The Gal Who Took the West]]
| 4
| 1949
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Fugitive (cinta de 1993)]]'''''
| El fugitivo
| [[:en:The Fugitive (1993 film)]]
| 44
| 1993
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Two-Minute Warning]]'''''
| Pánico en el estadio
| [[:en:Two-Minute Warning]]
| 10
| 1976
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Lavender Hill Mob]]'''''
| Oro en barras
| [[:en:The Lavender Hill Mob]]
| 25
| 1951
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mothman Prophecies (cinta)]]'''''
| Mothman: la última profecía
| [[:en:The Mothman Prophecies (film)]]
| 28
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The War (cinta)]]'''''
| La guerra
| [[:en:The War (film)]]
| 18
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wild and the Innocent]]'''''
| Almas inocentes
| [[:en:The Wild and the Innocent]]
| 8
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The First Great Train Robbery]]'''''
| El primer gran asalto al tren
| [[:en:The First Great Train Robbery]]
| 22
| 1978
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Promise (cinta de 2016)]]'''''
| La promesa
| [[:en:The Promise (2016 film)]]
| 24
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Notorious Landlady]]'''''
| La misteriosa dama de negro
| [[:en:The Notorious Landlady]]
| 10
| 1962
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Postman Always Rings Twice (cinta de 1981)]]'''''
| El cartero siempre llama dos veces
| [[:en:The Postman Always Rings Twice (1981 film)]]
| 33
| 1981
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Fall of the Roman Empire]]'''''
| La caída del Imperio romano
| [[:en:The Fall of the Roman Empire (film)]]
| 30
| 1964
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Todos a la cárcel]]'''''
| Todos a la cárcel
| [[:es:Todos a la cárcel]]
| 8
| 1993
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The River (cinta de 1984)]]'''''
| Cuando el río crece
| [[:en:The River (1984 film)]]
| 18
| 1984
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tigerland]]'''''
| Tigerland
| [[:en:Tigerland]]
| 25
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Road to Denver]]'''''
| La ruta de Denver
| [[:en:The Road to Denver]]
| 6
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Invasion (cinta)]]'''''
| Invasión
| [[:en:The Invasion (film)]]
| 30
| 2007
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Color of Money]]'''''
| El color del dinero
| [[:en:The Color of Money]]
| 35
| 1986
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The War Lord]]'''''
| El señor de la guerra
| [[:en:The War Lord]]
| 14
| 1965
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Changeling (cinta)]]'''''
| Al final de la escalera
| [[:en:The Changeling (film)]]
| 23
| 1980
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bunker (cinta de 1981)]]'''''
| El bunker
| [[:en:The Bunker (1981 film)]]
| 8
| 1981
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Wagon (cinta de 1956)]]'''''
| La ley del talión
| [[:en:The Last Wagon (1956 film)]]
| 12
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[This Savage Land]]'''''
| Una tierra salvaje
| ---
| 0
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tremors (cinta de 1990)|Tremors]]'''''
| Temblores
| [[:en:Tremors (1990 film)]]
| 27
| 1990
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Beast (cinta de 1988)]]'''''
| La bestia de la guerra
| [[:en:The Beast (1988 film)]]
| 17
| 1988
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Cape Town Affair]]'''''
| Intriga en la Ciudad del Cabo
| [[:en:The Cape Town Affair]]
| 6
| 1967
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Poseidon Adventure (cinta de 1972)]]'''''
| La aventura del Poseidón
| [[:en:The Poseidon Adventure (1972 film)]]
| 33
| 1972
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Badlanders]]'''''
| Arizona, prisión federal
| [[:en:The Badlanders]]
| 11
| 1958
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Towering Inferno]]'''''
| El coloso en llamas
| [[:en:The Towering Inferno]]
| 38
| 1974
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Untouchables (cinta)]]'''''
| Los intocables
| [[:en:The Untouchables (film)]]
| 47
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Panic in Needle Park]]'''''
| Pánico en Needle Park
| [[:en:The Panic in Needle Park]]
| 22
| 1971
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Siege of Firebase Gloria]]'''''
| Asalto a Firebase Gloria
| [[:en:The Siege of Firebase Gloria]]
| 4
| 1989
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Estate (cinta de 2022)]]'''''
| Una herencia de muerte
| [[:en:The Estate (2022 film)]]
| 5
| 2022
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Days of Patton]]'''''
| Los últimos días de Patton
| [[:en:The Last Days of Patton]]
| 4
| 1986
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Twilight's Last Gleaming]]'''''
| Alerta: misiles
| [[:en:Twilight's Last Gleaming]]
| 10
| 1977
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Game (cinta de 1997)]]'''''
| The Game
| [[:en:The Game (1997 film)]]
| 37
| 1997
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taken (cinta)]]'''''
| Venganza
| [[:en:Taken (film)]]
| 47
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Adjustment Bureau]]'''''
| Destino oculto
| [[:en:The Adjustment Bureau]]
| 38
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Rundown]]'''''
| El tesoro del Amazonas
| [[:en:The Rundown]]
| 34
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Pope's Exorcist]]'''''
| El exorcista del Papa
| [[:en:The Pope's Exorcist]]
| 25
| 2023
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tomorrow Never Dies]]'''''
| El mañana nunca muere
| [[:en:Tomorrow Never Dies]]
| 54
| 1997
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Dead Don't Die (cinta de 2019)]]'''''
| Los muertos no mueren
| [[:en:The Dead Don't Die (2019 film)]]
| 27
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Dark Past]]'''''
| Cerco de odio
| [[:en:The Dark Past]]
| 7
| 1948
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Cabin in the Woods]]'''''
| La cabaña en el bosque
| [[:en:The Cabin in the Woods]]
| 41
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bishop's Wife]]'''''
| La mujer del obispo
| [[:en:The Bishop's Wife]]
| 29
| 1947
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wild Geese]]'''''
| Comando patos salvajes
| [[:en:The Wild Geese]]
| 17
| 1978
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mummy (cinta de 1959)]]'''''
| La momia
| [[:en:The Mummy (1959 film)]]
| 22
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Horsemen (cinta de 1971)]]'''''
| Orgullo de estirpe
| [[:en:The Horsemen (1971 film)]]
| 10
| 1971
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Protégé]]'''''
| La protegida
| [[:en:The Protégé]]
| 15
| 2021
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Odd Couple (cinta)]]'''''
| La extraña pareja
| [[:en:The Odd Couple (film)]]
| 22
| 1968
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Black Dahlia (cinta)]]'''''
| La dalia negra
| [[:en:The Black Dahlia (film)]]
| 31
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Long Kiss Goodnight]]'''''
| Memoria letal
| [[:en:The Long Kiss Goodnight]]
| 30
| 1996
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Good, the Bad, and the Dead]]'''''
| Los olvidados
| [[:en:The Good, the Bad, and the Dead]]
| 8
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tight Spot]]'''''
| Testimonio fatal<br>En un aprieto
| [[:en:Tight Spot]]
| 9
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Hard Way (cinta de 1991)]]'''''
| Colegas a la fuerza
| [[:en:The Hard Way (1991 film)]]
| 20
| 1991
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Kid from Texas]]'''''
| La leyenda de Billy el Niño
| [[:en:The Kid from Texas]]
| 7
| 1950
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Thin Man (cinta)]]'''''
| La cena de los acusados
| [[:en:The Thin Man (film)]]
| 30
| 1934
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Fast and the Furious (cinta de 2001)]]'''''
| The Fast and the Furious: A todo gas
| [[:en:The Fast and the Furious (2001 film)]]
| 57
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Man with the Golden Gun (cinta)]]'''''
| El hombre de la pistola de oro
| [[:en:The Man with the Golden Gun (film)]]
| 49
| 1974
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Twin Dragons]]'''''
| Twin Dragons
| [[:en:Twin Dragons]]
| 20
| 1992
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Commuter (cinta)]]'''''
| El pasajero
| [[:en:The Commuter (film)]]
| 25
| 2018
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Man Who Killed Hitler and Then the Bigfoot]]'''''
| El hombre que mató a Hitler y después al Bigfoot
| [[:en:The Man Who Killed Hitler and Then the Bigfoot]]
| 8
| 2018
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Teahouse of the August Moon (cinta)]]'''''
| La casa de te de la luna de agosto
| [[:en:The Teahouse of the August Moon (film)]]
| 20
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Band Wagon]]'''''
| Melodías de Broadway
| [[:en:The Band Wagon]]
| 24
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taxi 2]]'''''
| Taxi 2
| [[:fr:Taxi 2]]
| 36
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taxi 3]]'''''
| Taxi 3
| [[:fr:Taxi 3]]
| 33
| 2003
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taxi 4]]'''''
| Taxi 4
| [[:fr:Taxi 4]]
| 32
| 2007
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taxi (cinta de 1968)]]'''''
| Taxi Express
| [[:fr:Taxi (film, 1998)]]
| 37
| 1998
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Transporter]]'''''
| Transporter
| [[:en:The Transporter]]
| 40
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Body (cinta de 2001)|The Body]]'''''
| El cuerpo
| [[:en:The Body (2001 film)]]
| 16
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Neptune Factor]]'''''
| Odisea bajo el mar
| [[:en:The Neptune Factor]]
| 7
| 1973
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Internship]]'''''
| Los becarios
| [[:en:The Internship]]
| 36
| 2015
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Desert Hawk (cinta de 1950)]]'''''
| El halcón del desierto
| [[:en:The Desert Hawk (1950 film)]]
| 8
| 1950
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Delta Force]]'''''
| Fuerza Delta
| [[:en:The Delta Force]]
| 30
| 1986
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Sum of All Fears (cinta)]]'''''
| Pánico nuclear
| [[:en:The Sum of All Fears (film)]]
| 33
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Substitute]]'''''
| El sustituto
| [[:en:The Substitute]]
| 19
| 1996
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Substitute 2: School's Out]]'''''
| El sustituto 2
| [[:en:The Substitute 2: School's Out]]
| 5
| 1998
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Spy Who Dumped Me]]'''''
| El espía que me plantó
| [[:en:The Spy Who Dumped Me]]
| 22
| 2018
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Death and Life of Bobby Z]]'''''
| Bobby Z
| [[:en:The Death and Life of Bobby Z]]
| 19
| 2007
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Lake House (cinta)]]'''''
| La casa del lago
| [[:en:The Lake House (film)]]
| 39
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Scorpion King]]'''''
| El rey Escorpión
| [[:en:The Scorpion King]]
| 40
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Chronicles of Riddick]]'''''
| Laa crónicas de Riddick
| [[:en:The Chronicles of Riddick]]
| 34
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Passion of the Christ]]'''''
| La pasión de Cristo
| [[:en:The Passion of the Christ]]
| 54
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bourne Supremacy (cinta)]]'''''
| El mito de Bourne
| [[:en:The Bourne Supremacy (film)]]
| 52
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Whole Ten Yards]]'''''
| Más falsas apariencias
| [[:en:The Whole Ten Yards]]
| 24
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Stepford Wives (cinta de 2004)]]'''''
| Las mujeres perfectas
| [[:en:The Stepford Wives (2004 film)]]
| 31
| 2004
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Piano]]'''''
| El piano
| [[:en:The Piano]]
| 49
| 1993
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Boxer (cinta de 1997)]]'''''
| El boxeador
| [[:en:The Boxer (1997 film)]]
| 21
| 1997
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The North Star (cinta de 1943)]]'''''
| La estrella del Norte
| [[:en:The North Star (1943 film)]]
| 16
| 1943
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mark of the Renegade]]'''''
| La marca del renegado
| [[:en:The Mark of the Renegade]]
| 5
| 1951
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wreck of the Mary Deare (cinta)]]'''''
| Misterio en el barco perdido
| [[:en:The Wreck of the Mary Deare (film)]]
| 12
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Man from Laramie]]'''''
| El hombre de Laramie
| [[:en:The Man from Laramie]]
| 26
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Assignment (cinta de 1997)]]'''''
| Caza al terrorista
| [[:en:The Assignment (1997 film)]]
| 12
| 1997
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Kill Team (cinta de 2019)]]'''''
| El escuadrón de la muerte
| [[:en:The Kill Team (2019 film)]]
| 7
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wrong Man]]'''''
| Falso culpable
| [[:en:The Wrong Man]]
| 31
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Younger Generation]]'''''
| La joven generación
| [[:en:The Younger Generation]]
| 7
| 1929
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taken 2]]'''''
| Venganza: conexión Estambul
| [[:en:Taken 2]]
| 37
| 2012
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Amazing Panda Adventure]]'''''
| La gran aventura de los pandas<br>El pequeño panda
| [[:en:The Amazing Panda Adventure]]
| 15
| 1995
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Naked Spur]]'''''
| Colorado Jim
| [[:en:The Naked Spur]]
| 25
| 1953
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Frozen Ground]]'''''
| Caza al asesino
| [[:en:The Frozen Ground]]
| 21
| 2013
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mechanic (cinta de 1972)]]'''''
| Fríamente... sin motivos personales
| [[:en:The Mechanic (1972 film)]]
| 20
| 1972
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Warrior (cinta de 2000)]]'''''
| La última patrulla
| [[:en:The Last Warrior (2000 film)]]
| 10
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Other Love]]'''''
| El otro amor
| [[:en:The Other Love]]
| 6
| 1947
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Guardian (cinta de 2006)]]'''''
| Guardianes de alta mar
| [[:en:The Guardian (2006 film)]]
| 28
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Imitation Game]]'''''
| The Imitation Game (Descifrando enigma)
| [[:en:The Imitation Game]]
| 55
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Kingdom (cinta de 2007)]]'''''
| La sombra del reino
| [[:en:The Kingdom (2007 film)]]
| 28
| 2007
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Art of Racing in the Rain (cinta)]]'''''
| El arte de vivir bajo la lluvia
| [[:en:The Art of Racing in the Rain (film)]]
| 22
| 2019
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tropic Thunder]]'''''
| Tropic Thunder: ¡Una guerra muy perra!
| [[:en:Tropic Thunder]]
| 42
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Next Karate Kid]]'''''
| El nuevo Karate Kid
| [[:en:The Next Karate Kid]]
| 30
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Warriors Gate]]'''''
| El portal del guerrero
| [[:en:The Warriors Gate]]
| 11
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Sound of Music (cinta)]]'''''
| Sonrisas y lágrimas
| [[:en:The Sound of Music]]
| 61
| 1965
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Man Who Knew Too Much (cinta de 1956)]]'''''
| El hombre que sabía demasiado
| [[:en:The Man Who Knew Too Much (1956 film)]]
| 38
| 1956
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wicker Man (cinta de 2006)]]'''''
| Wicker Man
| [[:en:The Wicker Man (2006 film)]]
| 26
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Blind Side (cinta)]]'''''
| Un sueño posible
| [[:en:The Blind Side (film)]]
| 47
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Road to Denver]]'''''
| La ruta de Denver
| [[:en:The Road to Denver]]
| 6
| 1955
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Toc Toc (cinta)]]'''''
| Toc Toc
| [[:es:Toc Toc (película de 2017)]]
| 9
| 2017
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Truth About Charlie]]'''''
| La verdad sobre Charlie
| [[:en:The Truth About Charlie]]
| 16
| 2002
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Pledge (cinta)]]'''''
| El juramento
| [[:en:The Pledge (film)]]
| 26
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tie dao fei hu]]'''''
| Los tigres del tren
| [[:en:Railroad Tigers]]
| 17
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Cell (cinta)]]'''''
| La celda
| [[:en:The Cell (film)]]
| 27
| 2000
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Call (cinta de 2013)]]'''''
| La última llamada
| [[:en:The Call (2013 film)]]
| 33
| 2013
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Hurricane (cinta de 1999)]]'''''
| Huracán Carter
| [[:en:The Hurricane (1999 film)]]
| 31
| 1999
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Forger (cinta de 2014)]]'''''
| El falsificador
| [[:en:The Forger (2014 film)]]
| 12
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Stranger (cinta de 2010)]]'''''
| The Stranger
| [[:en:The Stranger (2010 film)]]
| 7
| 2010
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Snowman (cinta de 2017)]]'''''
| El muñeco de nieve
| [[:en:The Snowman (2017 film)]]
| 33
| 2017
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Return of Frank James]]'''''
| La venganza de Frank James
| [[:en:The Return of Frank James]]
| 16
| 1940
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Package (cinta de 2012)]]'''''
| Entrega peligrosa
| [[:en:The Package (2012 film)]]
| 12
| 2012
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Father (cinta de 2020)]]'''''
| El padre
| [[:en:The Father (2020 film)]]
| 41
| 2020
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tactical Force]]'''''
| Tactical Force
| [[:en:Tactical Force]]
| 17
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Long Voyage Home]]'''''
| Hombres intrépidos
| [[:en:The Long Voyage Home]]
| 26
| 1940
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Soldier (cinta de 1982)]]'''''
| Ultimatum
| [[:en:The Soldier (1982 film)]]
| 8
| 1982
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Little Things (cinta de 2021)]]'''''
| Pequeños detalles
| [[:en:The Little Things (2021 film)]]
| 30
| 2021
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Karate Kid (cinta de 2010)]]'''''
| The Karate Kid
| [[:en:The Karate Kid (2010 film)]]
| 46
| 2010
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Order (cinta de 2001)]]'''''
| The Order
| [[:en:The Order (2001 film)]]
| 26
| 2001
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Usual Suspects]]'''''
| Sospechosos habituales
| [[:en:The Usual Suspects]]
| 54
| 1995
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bonfire of the Vanities (cinta)]]'''''
| La hoguera de las vanidades
| [[:en:The Bonfire of the Vanities (film)]]
| 31
| 1990
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bounty Hunter (cinta de 2010)]]'''''
| Exposados
| [[:en:The Bounty Hunter (2010 film)]]
| 36
| 2010
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Secret of My Success (cinta de 1987)]]'''''
| El secreto de mi éxito
| [[:en:The Secret of My Success (1987 film)]]
| 24
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Quest (cinta de 1996)]]'''''
| The Quest (En busca de la ciudad perdida)
| [[:en:The Quest (1996 film)]]
| 29
| 1996
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Story of Ruth]]'''''
| La historia de Ruth
| [[:en:The Story of Ruth]]
| 13
| 1960
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Recall]]'''''
| Los invasores
| [[:en:The Recall]]
| 10
| 2017
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tuareg - Il guerriero del deserto]]'''''
| Tuareg
| [[:it:Tuareg - Il guerriero del deserto]]
| 5
| 1984
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Getaway (cinta de 1994)]]'''''
| La huida
| [[:en:The Getaway (1994 film)]]
| 26
| 1994
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Art of War II: Betrayal]]'''''
| El arte de la guerra 2: La traición
| [[:en:The Art of War II: Betrayal]]
| 11
| 2008
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Bandit of Zhobe]]'''''
| El The bandido de Zhobe
| [[:en:The Bandit of Zhobe]]
| 6
| 1959
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Thousand Plane Raid]]'''''
| La incursión de mil aviones
| [[:en:The Thousand Plane Raid]]
| 5
| 1969
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Running Man (cinta de 1987)]]'''''
| Perseguido
| [[:en:The Running Man (1987 film)]]
| 37
| 1987
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Fugitive (cinta de 1947)]]'''''
| El fugitivo
| [[:en:The Fugitive (1947 film)]]
| 17
| 1947
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Beguiled (cinta de 2017)]]'''''
| La seducción
| [[:en:The Beguiled (2017 film)]]
| 33
| 2017
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tower Heist]]'''''
| Un golpe de altura
| [[:en:Tower Heist]]
| 31
| 2011
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Mask of Zorro]]'''''
| La máscara del Zorro
| [[:en:The Mask of Zorro]]
| 43
| 1998
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Exception]]'''''
| El último beso del kaiser
| [[:en:The Exception]]
| 13
| 2016
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Octagon]]'''''
| Duelo final
| [[:en:The Octagon (film)]]
| 16
| 1980
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Holiday]]'''''
| The Holiday (Vacaciones)
| [[:en:The Holiday]]
| 42
| 2006
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Take a Hard Ride]]'''''
| Por la senda más dura
| [[:en:Take a Hard Ride]]
| 11
| 1975
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[They Were Expendable]]'''''
| No eran imprescindibles
| [[:en:They Were Expendable]]
| 20
| 1945
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Ugly Truth]]'''''
| La cruda realidad
| [[:en:The Ugly Truth]]
| 35
| 2009
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Ballad of Cable Hogue]]'''''
| La balada de Cable Hogue
| [[:en:The Ballad of Cable Hogue]]
| 25
| 1970
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taken 3]]'''''
| V3nganza
| [[:en:Taken 3]]
| 34
| 2014
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
| [[Imachen:Symbol oppose vote.svg|15px]]
|}
cfkjt0ulpjp3t0mrqhs9c6imco3oxid
Wikipedia:Biquiprochecto:Cine/Cintas a on falta póster
4
179675
2478504
2478415
2026-09-26T19:48:48Z
RenatoGar
80073
/* Cintas existents a on falta póster */
2478504
wikitext
text/x-wiki
En toz istos articlos seguntes a politica oficial d'imáchens votada por os usuarios d'a Biquipedia fa anyos se permite l'uso d'imáchens d'o póster d'a cinta, mesmo que se fa en muitos atros prochectos wikipedicos. Tanimientres, por una denuncia de dos usuarios, un espanyol y un danés, s'ha menazau a la Biquipedia con o suyo bloqueyo si se puyaban nuevas imáchens. Asinas que si querez veyer o póster d'istas cintas cal visitar a wikipedia en anglés (u la wikipedia en catalán) porque ixas son luengas importants y no son luengas de tercera división como ye l'aragonés en istos prochectos. Os colaboradors d'o biquiprochecto adedicau a lo cine en a Biquipedia amostramos con istas palabras y con a mesma lista a nuestra disconformidat. Pero con ixo nos quedamos. Calla y no protestes u te bloqueyaremos, ye la respuesta que siempre recibimos.
== Cintas existents a on falta póster ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Títol
! style="background:#cffa86;" | Póster
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Collateral Damage (cinta de 2002)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Collateral Damage (2002 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Forbidden Kingdom]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Forbidden Kingdom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The War Wagon]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The War Wagon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Missing in Action 2: The Beginning]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Missing in Action 2: The Beginning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakdown (cinta de 1997)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Breakdown (1997 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Este cura]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Dead Again]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Dead Again]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Assault on Wall Street]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Assault on Wall Street]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[L.A. Confidential (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:L.A. Confidential (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Striking Distance]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Striking Distance]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Locked (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Locked (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rain Man]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Rain Man]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Gunpoint (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Thomas Crown Affair (cinta de 1999)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Thomas Crown Affair (1999 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Vivo per la tua morte]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A Long Ride from Hell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Second Act (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Second Act (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Dangerous Mission]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Dangerous Mission]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Katyń (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Katyń (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Olympus Has Fallen]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Olympus Has Fallen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Angels & Demons (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Angels & Demons (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Inferno (cinta de 2016)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Inferno (2016 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Equalizer 2]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Equalizer 2]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Equalizer 3]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Equalizer 3]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Outcast (cinta de 1954)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Outcast (1954 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Viaje sin destino]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Journey to Nowhere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hummingbird (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hummingbird (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Non c'è due senza quattro]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Double Trouble (1984 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lee (cinta de 2023)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Lee (2023 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Billy Two Hats]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Billy Two Hats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Law and Jake Wade]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Law and Jake Wade]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El hombre de la diligencia]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:El hombre de la diligencia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Greyhound (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Greyhound (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Secret of the Incas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Secret of the Incas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[My Fair Lady (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:My Fair Lady (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Shí-èr Shēngxiāo]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:CZ12]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Per il gusto di uccidere]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Per il gusto di uccidere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[No Reservations (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:No Reservations (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last of the Mohicans (cinta de 1992)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Last of the Mohicans (1992 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Challenge]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Last Challenge]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Salt (cinta de 2010)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Salt (2010 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In a Valley of Violence]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:In a Valley of Violence]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Seven Cities of Gold (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Seven Cities of Gold (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A Bronx Tale]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A Bronx Tale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Barbarian and the Geisha]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Barbarian and the Geisha]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Arabesque (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Arabesque (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Queimada (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Burn!]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Appointment in Honduras]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Appointment in Honduras]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[These Thousand Hills]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:These Thousand Hills]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Vendo cara la pelle]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:I'll Sell My Skin Dearly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Que se mueran los feos (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:To Hell with the Ugly (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[One Tough Cop]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:One Tough Cop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Shoot Out]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Shoot Out]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Net (cinta de 1995)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Net (1995 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Field (cinta de 1990)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Field (1990 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los buitres cavarán tu fosa]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:And the Crows Will Dig Your Grave]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Agent Game]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Agent Game]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Good Old Boys (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Good Old Boys (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[April Morning (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Quantez]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Quantez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Day of the Badman]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Day of the Badman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[V for Vendetta (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:V for Vendetta (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Hurricane Heist]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Hurricane Heist]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Barbarosa]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Barbarosa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los nuevos españoles]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:ca:Los nuevos españoles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La daga de Rasputín]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Traffic (cinta de 2000)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Traffic (2000 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Death Hunt]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Death Hunt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El hombre de Río Malo]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Bad Man's River]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The French Connection (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The French Connection (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La patria chica (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Io sto con gli ippopotami]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:I'm for the Hippopotamus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Edge (cinta de 1997)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Edge (1997 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[21.000 palabras (Un capezuto e dos collons)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [https://www.ficvilladeledesma.com/programacion]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Alaska (cinta de 1996)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Alaska (1996 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Never Talk to Strangers]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Never Talk to Strangers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Emperor]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Last Emperor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Absolution (cinta de 2015)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Absolution (2015 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Swarm (cinta de 1978)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Swarm (1978 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Saskatchewan (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Saskatchewan (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Perché uccidi ancora]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Perché uccidi ancora]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Catch Me If You Can]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Catch Me If You Can]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Redemption Day (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Redemption Day (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[...più forte ragazzi!]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:... All the Way, Boys!]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lo chiamavano Bulldozer]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:They Called Him Bulldozer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rendez-vous chez les Malawas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Grifters (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Grifters (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La buena letra]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Good Manners]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La lengua de las mariposas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Butterfly's Tongue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[U-571 (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:U-571 (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Prairie Fever]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Prairie Fever]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Riders of the Purple Sage (cinta de 1996)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Riders of the Purple Sage (1996 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Seong lung wui]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Twin Dragons]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ride, Vaquero!]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Ride, Vaquero!]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Stargate (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Stargate (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Long Riders]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Long Riders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Black Eagle (cinta de 1988)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Black Eagle (1988 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tom Horn (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Tom Horn (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Poliziotto superpiù]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Poliziotto superpiù]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Proud Ones]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Proud Ones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Red Sundown]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Red Sundown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Some Like It Hot]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Some Like It Hot]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Citizen Kane]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Citizen Kane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La cena (cinta de 2025)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Dinner (2025 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los domingos]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Sundays (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Last Escape (cinta de 1970)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Last Escape (1970 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Driving Miss Daisy]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Driving Miss Daisy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Earthquake (cinta de 1974)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Earthquake (1974 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Skin Game]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Skin Game]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pata negra (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[3:10 to Yuma (cinta de 2007)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:3:10 to Yuma (2007 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Snitch (cinta de 2013)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Snitch (2013 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Doom (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Doom (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ocho apellidos marroquís]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A Moroccan Affair]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sin rodeos (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Empowered (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hell Boats]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hell Boats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Colt .45 (cinta de 1950)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Colt .45 (1950 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Desperate Riders]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Desperate Riders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Avanti! (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Avanti! (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Avenger (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Avenger (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[I paladini: storia d'armi e d'amori]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hearts and Armour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Dave (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Dave (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Esa voz es una mina]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Puente de coplas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Perdiendo el este]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:ca:Perdiendo el este]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Tailor of Panama (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Tailor of Panama (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A River Runs Through It (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A River Runs Through It (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tycoon (cinta de 1947)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Tycoon (1947 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sartana nella valle degli avvoltoi]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Sartana in the Valley of Death]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Santee (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Santee (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A Civil Action (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A Civil Action (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Father]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Blood Father]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Zookeeper (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Zookeeper (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[L'intervention]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:15 Minutes of War]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Open Range (cinta de 2003)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Open Range (2003 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hard to Kill]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hard to Kill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Desafío en Río Bravo]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Gunmen of the Rio Grande]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[River of No Return]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:River of No Return]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Marry Me (cinta de 2022)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Marry Me (2022 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hunter Killer (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hunter Killer (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Kovak Box]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Kovak Box]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pride and Glory (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Pride and Glory (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sister Act 2: Back in the Habit]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Sister Act 2: Back in the Habit]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El embrujo de Shanghai (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Shanghai Spell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Un paso al frente]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:One Step Forward (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Last Looks]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Last Looks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Flaming Star]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Flaming Star]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blood Work (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Blood Work (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Flight (cinta de 2012)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Flight (2012 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Monty Python's Life of Brian]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Monty Python's Life of Brian]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hotel Danubio]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Danube Hotel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taza, Son of Cochise]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Taza, Son of Cochise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Gemini Man (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Gemini Man (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Honkytonk Man]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Honkytonk Man]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los aitas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Breaking Walls]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hasta que el matrimonio nos separe]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[1898: Los últimos de Filipinas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:1898, Our Last Men in the Philippines]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[An Officer and a Gentleman]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:An Officer and a Gentleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Devil's Advocate (cinta de 1997)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Devil's Advocate (1997 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El reino]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Realm (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Canadians (cinta de 1961)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Canadians (1961 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Crash (cinta de 2004)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Crash (2004 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Il pirata del diavolo]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Un hombre vino a matar]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Marie Antoinette (cinta de 2006)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Marie Antoinette (2006 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Terminator Genisys]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Terminator Genisys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Devil's Canyon (cinta de 1953)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Devil's Canyon (1953 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Journey to the Center of the Earth (cinta de 1959)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Journey to the Center of the Earth (1959 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Squanto: A Warrior's Tale]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Squanto: A Warrior's Tale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tango & Cash]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Tango & Cash]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El niño de las monjas (cinta de 1959)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Tarde de toros]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:ca:Tarde de toros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Cowboys]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Cowboys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Code of Silence (cinta de 1985)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Code of Silence (1985 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A High Wind in Jamaica (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A High Wind in Jamaica (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Blücher (cinta de 2025)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Battle of Oslo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Quincannon, Frontier Scout]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Quincannon, Frontier Scout]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Capitães de Abril]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:pt:Capitães de Abril]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Jane Got a Gun]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Jane Got a Gun]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Last Shoot Out]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Last Shoot Out]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Martes y trece (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The 51st State]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The 51st State]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Hanging Tree (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Hanging Tree (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ad Astra (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Ad Astra (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Regarding Henry]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Regarding Henry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Blue Max]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Blue Max]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Courier (cinta de 2019)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Courier (2019 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Morning Glory (cinta de 2010)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Morning Glory (2010 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In Hell]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:In Hell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Desert Legion]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Desert Legion]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Mommas: Like Father, Like Son]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Big Mommas: Like Father, Like Son]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Big Momma's House]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Big Momma's House]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[No Escape (cinta de 1994)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:No Escape (1994 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[DeepStar Six]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:DeepStar Six]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Deep End of the Ocean (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Deep End of the Ocean (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pecado de amor (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Amor a todo gas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La Coquito]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Hero and the Terror]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Hero and the Terror]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Road House (cinta de 1989)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Road House (1989 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Un bonheur n'arrive jamais seul]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Happiness Never Comes Alone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Letter (cinta de 1940)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Letter (1940 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Alien vs. Predator (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Alien vs. Predator (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Aliens vs. Predator: Requiem]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Aliens vs. Predator: Requiem]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Estrella de Sierra Morena]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Estrella of the Sierra Morena]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Venta de Vargas (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Wilby Conspiracy]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Wilby Conspiracy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Uno, dos, tres... dispara otra vez]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Fuzzy the Hero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[An Affair to Remember]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:An Affair to Remember]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Executive Decision]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Executive Decision]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[L'uomo che viene da Canyon City]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Man from Canyon City]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Man of Tai Chi]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Man of Tai Chi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Como dos gotas de agua]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Spikes Gang]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Spikes Gang]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Taxi (cinta de 2004)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Taxi (2004 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El rey pasmado]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Dumbfounded King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pecados conyugales (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Caboblanco]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Caboblanco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The True Story of Jesse James]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The True Story of Jesse James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Elephant White]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Elephant White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rondallas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Rondallas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El casoplón]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:McMansion (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los Muértimer]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Mortimers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sé infiel y no mires con quién]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Be Wanton and Tread No Shame]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Robin Hood (cinta de 2010)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Robin Hood (2010 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The House Bunny]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The House Bunny]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Cleanskin (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Cleanskin (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Le Train (cinta de 1973)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Train (1973 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Cassandra's Dream]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Cassandra's Dream]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[100 Rifles]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:100 Rifles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La Tirana (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Rising Sun (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Rising Sun (1993 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Contract to Kill]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Contract to Kill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lethal Weapon 2]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Lethal Weapon 2]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Driver]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Driver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Swimmer (cinta de 1968)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Swimmer (1968 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lions for Lambs]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Lions for Lambs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[KPop Demon Hunters]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:KPop Demon Hunters]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Chernobyl (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Chernobyl: Abyss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Getaway (cinta de 2013)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Getaway (2013 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Double Identity (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Double Identity (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Outcast (cinta de 2014)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Outcast (2014 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Shade (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Shade (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Submerged (cinta de 2005)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Submerged (2005 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Memphis Belle (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Memphis Belle (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Police Academy (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Police Academy (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Esa mujer (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Esa mujer (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Krasniy prizrak]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Red Ghost]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Survivalist (cinta de 2021)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Survivalist (2021 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Charlotte's Web (cinta de 1973)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Charlotte's Web (1973 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Count of Monte Cristo (cinta de 2002)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Count of Monte Cristo (2002 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Skyscraper (cinta de 2018)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Skyscraper (2018 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Beauty and the Beast (cinta de 1991)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Beauty and the Beast (1991 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Reluctant Dragon (cinta de 1941)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Reluctant Dragon (1941 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Last Knights]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Last Knights]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Warrant]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Warrant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Warrant: Breaker's Law]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Warrant: Breaker's Law]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[12 Rounds (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:12 Rounds (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Marine]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Marine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El 47]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The 47]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Back to the Future Part II]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Back to the Future Part II]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Back to the Future Part III]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Back to the Future Part III]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Quick and the Dead (cinta de 1995)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Quick and the Dead (1995 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[A Lawless Street]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:A Lawless Street]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Moana (cinta de 2016)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Moana (2016 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lady and the Tramp]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Lady and the Tramp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Innerspace]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Innerspace]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Haakon Haakonsen]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Haakon Haakonsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Arizona si scatenò... e li fece fuori tutti]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Arizona Colt Returns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Venom (cinta de 2018)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Venom (2018 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Venom: Let There Be Carnage]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Venom: Let There Be Carnage]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Never Been Kissed]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Never Been Kissed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Son of a Gun (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Son of a Gun (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Vibes (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Vibes (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pillars of the Sky]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Pillars of the Sky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Music and Lyrics]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Music and Lyrics]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[It Could Happen to You (cinta de 1994)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:It Could Happen to You (1994 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Transporter 3]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Transporter 3]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Gladiator II]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Gladiator II]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Due Date]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Due Date]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Supercell (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Supercell (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Satan Never Sleeps]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Satan Never Sleeps]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Broken Lance]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Broken Lance]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Remains of the Day (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Remains of the Day (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Conclave (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Conclave (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Jack Reacher: Never Go Back]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Jack Reacher: Never Go Back]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Grown Ups (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Grown Ups (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Ready or Not (cinta de 2019)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Ready or Not (2019 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El corazón del guerrero]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Heart of the Warrior]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Los extremeños se tocan (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Mi noche de bodas]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Sólo para hombres]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:ca:Sólo para hombres]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[La viudita naviera (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:ca:La viudita naviera]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Swordfish (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Swordfish (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Body of Lies (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Body of Lies (film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Maid in Manhattan]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Maid in Manhattan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Chantaje a un torero]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Emperor of the North Pole]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Emperor of the North Pole]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Paul Blart: Mall Cop 2]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Paul Blart: Mall Cop 2]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Paul Blart: Mall Cop]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Paul Blart: Mall Cop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Bullitt]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Bullitt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[In the Name of the King: A Dungeon Siege Tale]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:In the Name of the King: A Dungeon Siege Tale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Mari(dos)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Co-Husbands]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Way Down (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Vault (2021 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[El Litri y su sombra]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Principal]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Principal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Lo dejo cuando quiera]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:I Can Quit Whenever I Want (2019 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Law and Order (cinta de 1953)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Law and Order (1953 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Pretty Woman]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Pretty Woman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[The Lost City (cinta de 2022)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:The Lost City (2022 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[No Retreat, No Surrender]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:No Retreat, No Surrender]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Benvenuti al Sud]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Benvenuti al Sud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Escape from New York]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Escape from New York]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Red Sonja (cinta de 1985)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Red Sonja (1985 film)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Españolear]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Cabriola]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | Cal buscar-lo
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''''[[Breakheart Pass (cinta)]]'''''
| style="background:#f1fddb;" | [[:en:Breakheart Pass (cinta)]]
|}
44zv9ut1x92mkmx4eom46mwuqoaw3pt
Vitadiello
0
182791
2478474
2307318
2026-09-26T13:09:24Z
InternetArchiveBot
61993
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
2478474
wikitext
text/x-wiki
A '''vitadiello'''{{DACC}}, '''crespiello'''{{DACC}} u '''crespiella'''{{DACC}} ye una variedat d'[[uga]] tinta [[Aragón|aragonesa]] autoctona d'[[Almonecir de la Sierra]] ([[Val de Xalón]])<ref>{{es}} [https://www.iberowine.es/vinos/vidadillo Vidadillo en Ibero Wine]</ref> y que se cautiva tamién en a vecina localidat de [[Longars (Campo de Carinyena)|Longars]] ([[Campo de Carinyena]]). En [[Aragón]] ye una d'as variedaz tintas autorizadas en os vins d'a [[denominación d'orichen protechida]] [[Denominación d'Orichen Protechida Carinyena|Carinyena]]. D'antis mas tamién yera autorizada en a [[indicación cheografica protechida]] [[Vin d'a Tierra|vins d'a Tierra]] [[Indicación Cheografica Protechida Vin d'a Tierra Ribera de Xiloca|Ribera de Xiloca]]. Ista variedat d'uga yera prou estendillada en ista rechión d'o sud-ueste d'a provincia de Zaragoza dica l'anyo [[1900]]. [[Ampelografía|Ampelograficament]] se considera parellana a la [[garnacha (uga)|garnacha]], pero contrariament a lo que se piensa no se tracta d'a mesma variedat.<ref>{{de}} Robert Parker: Wine Advocate im April 2010</ref>
== Cautivo ==
Ye una variedat que puet tener un buen rendimiento en terrenos calcarios con condicions climaticas duras y secas. Manimenos en l'actualidat ha estau a sobén substituyida por atras variedaz internacionals mas productivas, por lo que se considera cuasi extinta.<ref>{{es}} [http://vinoencasa.blogspot.com/2012/02/muret-vidadillo-2009-vidadillo-bobal.html Vidadilla] en Vino Encasa</ref> As cepas son chicotas y as ugas son penchadas a poca altaria d'o solero. Creixen prou ascape y requieren muitos cudiaus.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170808222750/http://uvadoc.uva.es/bitstream/10324/892/1/TESIS140-120206.pdf Sonia García Muñoz: Study of minor grapevine cultivars (Vitis vinifera L.): Description, agronomic and oenological characterization of varieties from the Balearic Islands], Universidada de Valladolid 2008, S. 80.</ref> Se cautivan entre os 600 y os 1000 metros sobre o [[livel d'a mar]].
A suya color ye parellana a la ''[[pinot noir]]''. As aromas son mesuradas: poco intensa a l'olfacto, s'ubre a las papilas gustativas. Se perciben notas de [[cerolla]], [[Syzygium aromaticum|chirofrera]] y [[tabaco]]. Tien cuerpo recullidor y calido a o taste y contiene notas zafumadas en un sutil entramau de tanins. A [[ceresa]] silvestre domina o primer plan, rematando con toques d'augua de Chamaica.
== Nombres ==
Ista variedat se conoixe en a suya rechión con atros nombres como ''canona'', ''garnacha basta'', ''garnacha gorda'', ''vidadillo'' u ''vitadillo''.<ref>{{en}} [https://www.vivc.de/index.php?r=passport%2Fview&id=13035 Vidadillo] en a base de datos Vitis International Variety Catalogue</ref>
== Referencias ==
{{listaref}}
[[Categoría:Variedaz d'uga]]
klsik7ogglswitg35w7ozziuo6qdwcz
Usuario:AraBot/Test/ComFrancia
2
210413
2478490
2463732
2026-09-26T19:13:49Z
Willtron
41
2478490
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de comuna d'Italia
|nombre= NOMBRE
|nombre_oficial =
|imachen =
|escudo=
|bandera=
|siegla_rechión = TAA
|siegla_provincia= BZ
|altaria=
|superficie=
|población=
|anyo=
|densidat=
|fraccions=
|codigo_postal=
|prefixo=
|istat=
|codigo_catastral=
|zona_sismica=
|graus_día=
|chentilicio=
|patrón=
|fiestas=
|web=
}}
'''NOMBRE''' ye un [[municipio]] [[Italia|italiano]] situau en a [[provincia autonoma de Bozen]] y a rechión de [[Trentino-Tirol d'o Sud]].
s34bcho2igtg0x6lr4kpwgqinqn79ox
Wikipedia:Biquiprochecto:Biografías/Actors
4
212413
2478482
2478393
2026-09-26T15:41:24Z
RenatoGar
80073
/* Actors */
2478482
wikitext
text/x-wiki
* Biografías d'actors pendients de fer-ne l'articlo:
== Actors ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Articlo
! style="background:#cffa86;" | Dende
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olive Carey]]'''
| [[:en:Olive Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Sadler]]'''
| [[:en:William Sadler (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Efrem Zimbalist Jr.]]'''
| [[:en:Efrem Zimbalist Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Coleen Gray]]'''
| [[:en:Coleen Gray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Rober]]'''
| [[:en:Richard Rober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Clark]]'''
| [[:en:Susan Clark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Bedoya]]'''
| [[:en:Alfonso Bedoya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Caterina Murino]]'''
| [[:it:Caterina Murino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Corday]]'''
| [[:en:Mara Corday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Hutton]]'''
| [[:en:Jim Hutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Heckart]]'''
| [[:en:Eileen Heckart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridget Moynahan]]'''
| [[:en:Bridget Moynahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carolyn Jones]]'''
| [[:en:Carolyn Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlotte Coleman]]'''
| [[:en:Charlotte Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Sizemore]]'''
| [[:en:Tom Sizemore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Duff]]'''
| [[:en:Howard Duff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geena Davis]]'''
| [[:en:Geena Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carroll O'Connor]]'''
| [[:en:Carroll O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Murray]]'''
| [[:en:Don Murray (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maura Tierney]]'''
| [[:en:Maura Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katharine Ross]]'''
| [[:en:Katharine Ross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Hovey]]'''
| [[:en:Tim Hovey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wolders]]'''
| [[:en:Robert Wolders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosemary Forsyth]]'''
| [[:en:Rosemary Forsyth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Johnson]]'''
| [[:en:Russell Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Peña]]'''
| [[:en:Michael Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug McClure]]'''
| [[:en:Doug McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Nelson]]'''
| [[:en:Lori Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Lamour]]'''
| [[:en:Dorothy Lamour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[De'voreaux White]]'''
| [[:en:De'voreaux White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenne Headly]]'''
| [[:en:Glenne Headly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isabel Garcés]]'''
| [[:es:Isabel Garcés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martha Hyer]]'''
| [[:en:Martha Hyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduard Franz]]'''
| [[:en:Eduard Franz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelle Getty]]'''
| [[:en:Estelle Getty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marshall Thompson]]'''
| [[:en:Marshall Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Greer]]'''
| [[:en:Jane Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Fuller]]'''
| [[:en:Robert Fuller (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Braun]]'''
| [[:en:Judith Braun]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regina King]]'''
| [[:en:Regina King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Strauss]]'''
| [[:en:Robert Strauss (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Quayle]]'''
| [[:en:Anthony Quayle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Janssen]]'''
| [[:en:David Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marilyn Maxwell]]'''
| [[:en:Marilyn Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thelma Ritter]]'''
| [[:en:Thelma Ritter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Dechent]]'''
| [[:es:Antonio Dechent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clara Lago]]'''
| [[:es:Clara Lago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Sáinz]]'''
| [[:es:Tina Sainz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lola Gaos]]'''
| [[:es:Lola Gaos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wanda De Jesus]]'''
| [[:en:Wanda De Jesus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Campbell]]'''
| [[:en:William Campbell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Art Malik]]'''
| [[:en:Art Malik]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridgette Wilson]]'''
| [[:en:Bridgette Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Castle]]'''
| [[:en:Mary Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Malinger]]'''
| [[:en:Ross Malinger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Klein]]'''
| [[:en:Chris Klein (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dale Robertson]]'''
| [[:en:Dale Robertson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jing Tian]]'''
| [[:en:Jing Tian]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Prince]]'''
| [[:en:William Prince (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Fernández]]'''
| [[:es:Arturo Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guillermo Marín]]'''
| [[:es:Guillermo Marín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Chaplin]]'''
| [[:en:Ben Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sammy Davis Jr.]]'''
| [[:en:Sammy Davis Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miki Esparbé]]'''
| [[:es:Miki Esparbé]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Cameron]]'''
| [[:en:Rod Cameron (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Grillo]]'''
| [[:en:Frank Grillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frédéric Chau]]'''
| [[:fr:Frédéric Chau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Carradine]]'''
| [[:en:John Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Bodison]]'''
| [[:en:Wolfgang Bodison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Tamm]]'''
| [[:en:Mary Tamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Hackett]]'''
| [[:en:Joan Hackett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Drake]]'''
| [[:en:Charles Drake (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clint Walker]]'''
| [[:en:Clint Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura Linney]]'''
| [[:en:Laura Linney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[T. K. Carter]]'''
| [[:en:T. K. Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joel Edgerton]]'''
| [[:en:Joel Edgerton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Moffat]]'''
| [[:en:Donald Moffat]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amanda Plummer]]'''
| [[:en:Amanda Plummer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Platt]]'''
| [[:en:Louise Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gordon Jackson]]'''
| [[:en:Gordon Jackson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michel Muller (actor austriaco)]]'''
| [[:fr:Michel Muller (humoriste)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Michaels]]'''
| [[:en:Dolores Michaels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Ure]]'''
| [[:en:Mary Ure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Wilson]]'''
| [[:en:Owen Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer O'Neill]]'''
| [[:en:Jennifer O'Neill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Tobolowsky]]'''
| [[:en:Stephen Tobolowsky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Sinden]]'''
| [[:en:Donald Sinden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Donlevy]]'''
| [[:en:Brian Donlevy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Glenn]]'''
| [[:en:Scott Glenn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Matheson]]'''
| [[:en:Tim Matheson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mamie Van Doren]]'''
| [[:en:Mamie Van Doren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marton Csokas]]'''
| [[:en:Marton Csokas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Knepper]]'''
| [[:en:Robert Knepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Troup]]'''
| [[:en:Bobby Troup]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mathilda May]]'''
| [[:en:Mathilda May]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Eleniak]]'''
| [[:en:Erika Eleniak]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wesley Snipes]]'''
| [[:en:Wesley Snipes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Carmen Prendes]]'''
| [[:es:Mari Carmen Prendes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Beckinsale]]'''
| [[:en:Kate Beckinsale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Franco]]'''
| [[:en:James Franco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murvyn Vye]]'''
| [[:en:Murvyn Vye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Taylor]]'''
| [[:en:Rod Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eliza Dushku]]'''
| [[:en:Eliza Dushku]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Duggan]]'''
| [[:en:Andrew Duggan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Smith]]'''
| [[:en:Alexis Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Domergue]]'''
| [[:en:Faith Domergue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Parillaud]]'''
| [[:en:Anne Parillaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guy Pearce]]'''
| [[:en:Guy Pearce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Giampiero Albertini]]'''
| [[:it:Giampiero Albertini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Percy Herbert]]'''
| [[:en:Percy Herbert (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod McKuen]]'''
| [[:en:Rod McKuen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kent Smith]]'''
| [[:en:Kent Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Keen]]'''
| [[:en:Geoffrey Keen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gert van den Bergh]]'''
| [[:en:Gert van den Bergh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores del Río]]'''
| [[:en:Dolores del Río]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Durning]]'''
| [[:en:Charles Durning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Dreyfus]]'''
| [[:en:James Dreyfus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Barbero]]'''
| [[:es:Luis Barbero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Hernández]]'''
| [[:es:Rafael Hernández (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Towers]]'''
| [[:en:Constance Towers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Elliott]]'''
| [[:en:Stephen Elliott (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Koslo]]'''
| [[:en:Paul Koslo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bee Vang]]'''
| [[:en:Bee Vang]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berry Kroeger]]'''
| [[:en:Berry Kroeger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaiah Washington]]'''
| [[:en:Isaiah Washington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Marshall]]'''
| [[:en:James Marshall (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[May Robson]]'''
| [[:en:May Robson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Astin]]'''
| [[:en:Sean Astin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orlando Bloom]]'''
| [[:en:Orlando Bloom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Benzali]]'''
| [[:en:Daniel Benzali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tippi Hedren]]'''
| [[:en:Tippi Hedren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Helmore]]'''
| [[:en:Tom Helmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Furriel]]'''
| [[:es:Joaquín Furriel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Leyton]]'''
| [[:en:John Leyton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Clennon]]'''
| [[:en:David Clennon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Alda]]'''
| [[:en:Alan Alda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Lonsdale]]'''
| [[:en:Michael Lonsdale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Thewlis]]'''
| [[:en:David Thewlis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva Marie Saint]]'''
| [[:en:Eva Marie Saint]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Miller]]'''
| [[:en:Jason Miller (playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Archer]]'''
| [[:en:Anne Archer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulla Jacobsson]]'''
| [[:en:Ulla Jacobsson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katrin Sass]]'''
| [[:de:Katrin Sass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Roëves]]'''
| [[:en:Maurice Roëves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nina Foch]]'''
| [[:en:Nina Foch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Gibson]]'''
| [[:en:Thomas Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Thomas]]'''
| [[:en:Henry Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Macht]]'''
| [[:en:Gabriel Macht]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dzundza]]'''
| [[:en:George Dzundza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Booth]]'''
| [[:en:James Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Davis]]'''
| [[:en:Hope Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquim de Almeida]]'''
| [[:en:Joaquim de Almeida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Stuart Masterson]]'''
| [[:en:Mary Stuart Masterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hamilton]]'''
| [[:en:Linda Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Stahl]]'''
| [[:en:Nick Stahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Bratt]]'''
| [[:en:Benjamin Bratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joss Ackland]]'''
| [[:en:Joss Ackland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alonso]]'''
| [[:es:Rafael Alonso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terele Pávez]]'''
| [[:es:Terele Pávez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Allen]]'''
| [[:en:Elizabeth Allen (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Teal]]'''
| [[:en:Ray Teal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lina Morgan]]'''
| [[:es:Lina Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gemma Cuervo]]'''
| [[:es:Gemma Cuervo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Zarzo]]'''
| [[:es:Manolo Zarzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryōko Hirosue]]'''
| [[:en:Ryōko Hirosue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachel Ticotin]]'''
| [[:en:Rachel Ticotin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Jarman Jr.]]'''
| [[:en:Claude Jarman Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[BD Wong]]'''
| [[:en:BD Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Licia Calderón]]'''
| [[:es:Licia Calderón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Vardalos]]'''
| [[:en:Nia Vardalos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Alexander]]'''
| [[:en:Jane Alexander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Ford]]'''
| [[:en:Steven Ford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronny Cox]]'''
| [[:en:Ronny Cox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elpidia Carrillo]]'''
| [[:en:Elpidia Carrillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Graham]]'''
| [[:en:Stephen Graham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce McGill]]'''
| [[:en:Bruce McGill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. A. Preston]]'''
| [[:en:J. A. Preston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Priscilla Lane]]'''
| [[:en:Priscilla Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betta St. John]]'''
| [[:en:Betta St. John]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Greenwood]]'''
| [[:en:Bruce Greenwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Qin Shaobo]]'''
| [[:en:Qin Shaobo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott L. Schwartz]]'''
| [[:en:Scott L. Schwartz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandra Oh]]'''
| [[:en:Sandra Oh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kris Marshall]]'''
| [[:en:Kris Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Coote]]'''
| [[:en:Robert Coote]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jake Gyllenhaal]]'''
| [[:en:Jake Gyllenhaal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Davis]]'''
| [[:en:Judy Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ernie Kovacs]]'''
| [[:en:Ernie Kovacs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ric Young]]'''
| [[:en:Ric Young]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Murray]]'''
| [[:en:Ken Murray (entertainer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elias Koteas]]'''
| [[:en:Elias Koteas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLano]]'''
| [[:en:Michael DeLano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jameson Thomas]]'''
| [[:en:Jameson Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Dean Morgan]]'''
| [[:en:Jeffrey Dean Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jimi Mistry]]'''
| [[:en:Jimi Mistry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Lloyd]]'''
| [[:en:Danny Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Raymond]]'''
| [[:en:Gene Raymond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juanjo Menéndez]]'''
| [[:es:Juanjo Menéndez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dyanik Zurakowska]]'''
| [[:es:Dyanik Zurakowska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosanna Yanni]]'''
| [[:es:Rosanna Yanni]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan Calvo]]'''
| [[:es:Juan Calvo Doménech]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Álvaro de Luna]]'''
| [[:es:Álvaro de Luna (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Orjas]]'''
| [[:es:José Orjas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Tomás]]'''
| [[:es:Alicia Tomás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Coronado]]'''
| [[:es:José Coronado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beni Deus]]'''
| [[:es:Beni Deus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Gálvez]]'''
| [[:es:José Gálvez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casal]]'''
| [[:es:Antonio Casal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Moriarty]]'''
| [[:en:Michael Moriarty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jordi Mollà]]'''
| [[:es:Jordi Mollà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Cross]]'''
| [[:en:Ben Cross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo McKern]]'''
| [[:en:Leo McKern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Reynolds]]'''
| [[:en:William Reynolds (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexander Godunov]]'''
| [[:en:Alexander Godunov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Agar]]'''
| [[:en:John Agar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Brenneman]]'''
| [[:en:Amy Brenneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dunn]]'''
| [[:en:Kevin Dunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Walston]]'''
| [[:en:Ray Walston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Carey Jr.]]'''
| [[:en:Harry Carey Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Macdonald Carey]]'''
| [[:en:Macdonald Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Clarke]]'''
| [[:en:Jason Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles S. Dutton]]'''
| [[:en:Charles S. Dutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Greer]]'''
| [[:en:Judy Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Gampu]]'''
| [[:en:Ken Gampu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Paget]]'''
| [[:en:Debra Paget]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edgar Buchanan]]'''
| [[:en:Edgar Buchanan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Tucker]]'''
| [[:en:Chris Tucker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Majorino]]'''
| [[:en:Tina Majorino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mirta Miller]]'''
| [[:es:Mirta Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Tryon]]'''
| [[:en:Tom Tryon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inger Stevens]]'''
| [[:en:Inger Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kip Niven]]'''
| [[:en:Kip Niven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Schneider]]'''
| [[:en:John Schneider (screen actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eiza González]]'''
| [[:en:Eiza González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carrie-Anne Moss]]'''
| [[:en:Carrie-Anne Moss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Langella]]'''
| [[:en:Frank Langella]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ladd]]'''
| [[:en:Alan Ladd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesco Quinn]]'''
| [[:en:Francesco Quinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Gómez Ferrer]]'''
| [[:en:Pilar Gómez Ferrer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Loren Dean]]'''
| [[:en:Loren Dean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sullivan Stapleton]]'''
| [[:en:Sullivan Stapleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Bouquet]]'''
| [[:fr:Carole Bouquet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chiwetel Ejiofor]]'''
| [[:en:Chiwetel Ejiofor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Kendrick]]'''
| [[:en:Anna Kendrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blair Underwood]]'''
| [[:en:Blair Underwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Talia Shire]]'''
| [[:en:Talia Shire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Stamp]]'''
| [[:en:Terence Stamp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Evelyn]]'''
| [[:en:Judith Evelyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Farrar]]'''
| [[:en:David Farrar (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Slim Pickens]]'''
| [[:en:Slim Pickens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bernard Hill]]'''
| [[:en:Bernard Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bo Svenson]]'''
| [[:en:Bo Svenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Guttenberg]]'''
| [[:en:Steve Guttenberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bubba Smith]]'''
| [[:en:Bubba Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Winslow]]'''
| [[:en:Michael Winslow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Green]]'''
| [[:en:Nigel Green]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Isaac]]'''
| [[:en:Oscar Isaac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willard Parker]]'''
| [[:en:Willard Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kay Lenz]]'''
| [[:en:Kay Lenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zachary Scott]]'''
| [[:en:Zachary Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Schiff]]'''
| [[:en:Richard Schiff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Cochran]]'''
| [[:en:Steve Cochran]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Steele]]'''
| [[:en:Bob Steele (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Addison Powell]]'''
| [[:en:Addison Powell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hank Worden]]'''
| [[:en:Hank Worden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Zori]]'''
| [[:es:Tomás Zori]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Chen]]'''
| [[:en:Joan Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Petty]]'''
| [[:en:Lori Petty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sally Struthers]]'''
| [[:en:Sally Struthers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Nicol]]'''
| [[:en:Alex Nicol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosie O'Donnell]]'''
| [[:en:Rosie O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Burr DeBenning]]'''
| [[:en:Burr DeBenning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Benton Reid]]'''
| [[:en:Carl Benton Reid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Butler]]'''
| [[:en:Gerard Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Kennedy]]'''
| [[:en:Douglas Kennedy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Elam]]'''
| [[:en:Jack Elam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Dehner]]'''
| [[:en:John Dehner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willis Bouchey]]'''
| [[:en:Willis Bouchey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Maxwell]]'''
| [[:en:Frank Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Connors]]'''
| [[:en:Mike Connors]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Russell]]'''
| [[:en:John Russell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Lord]]'''
| [[:en:Jack Lord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Nolan]]'''
| [[:en:Lloyd Nolan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Anderson]]'''
| [[:en:John Anderson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denis Leary]]'''
| [[:en:Denis Leary]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aldo Giuffrè]]'''
| [[:en:Aldo Giuffrè]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathryn Harrold]]'''
| [[:en:Kathryn Harrold]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bess Motta]]'''
| [[:en:Bess Motta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Silva]]'''
| [[:es:María Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Suárez]]'''
| [[:es:José Suárez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Zerbe]]'''
| [[:en:Anthony Zerbe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Albert]]'''
| [[:en:Eddie Albert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Brown]]'''
| [[:en:Pamela Brown (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Haze]]'''
| [[:en:Jonathan Haze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Bosco]]'''
| [[:en:Philip Bosco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Newley]]'''
| [[:en:Anthony Newley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitzi Gaynor]]'''
| [[:en:Mitzi Gaynor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Gordon]]'''
| [[:en:Leo Gordon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Segal]]'''
| [[:en:George Segal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dewey Martin]]'''
| [[:en:Dewey Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Collins]]'''
| [[:en:Joan Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Mitchum]]'''
| [[:en:James Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Spiros Focás]]'''
| [[:en:Spiros Focás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mildred Natwick]]'''
| [[:en:Mildred Natwick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sessue Hayakawa]]'''
| [[:en:Sessue Hayakawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Roberts]]'''
| [[:en:Roy Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryan Gosling]]'''
| [[:en:Ryan Gosling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jacqueline Scott]]'''
| [[:en:Jacqueline Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guinn "Big Boy" Williams]]'''
| [[:en:Guinn "Big Boy" Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Famke Janssen]]'''
| [[:en:Famke Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Grenier]]'''
| [[:en:Adrian Grenier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Lucking]]'''
| [[:en:William Lucking]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Marlowe]]'''
| [[:en:Hugh Marlowe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holt McCallany]]'''
| [[:en:Holt McCallany]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Platt]]'''
| [[:en:Oliver Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Blanchard]]'''
| [[:en:Mari Blanchard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Bridges]]'''
| [[:en:Lloyd Bridges]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Felicia Farr]]'''
| [[:en:Felicia Farr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michèle Mercier]]'''
| [[:en:Michèle Mercier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bach]]'''
| [[:en:Barbara Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee J. Cobb]]'''
| [[:en:Lee J. Cobb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Dern]]'''
| [[:en:Bruce Dern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura San Giacomo]]'''
| [[:en:Laura San Giacomo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzy Amis]]'''
| [[:en:Suzy Amis Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Ávila]]'''
| [[:es:Enrique Ávila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Cruz]]'''
| [[:es:Mara Cruz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Silver]]'''
| [[:en:Ron Silver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Drago]]'''
| [[:en:Billy Drago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Swayze]]'''
| [[:en:Patrick Swayze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neva Patterson]]'''
| [[:en:Neva Patterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dick Wesson]]'''
| [[:en:Dick Wesson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Booth]]'''
| [[:en:Connie Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Leigh]]'''
| [[:en:Janet Leigh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lund]]'''
| [[:en:John Lund (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grand L. Bush]]'''
| [[:en:Grand L. Bush]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossano Brazzi]]'''
| [[:en:Rossano Brazzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Piven]]'''
| [[:en:Jeremy Piven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meat Loaf]]'''
| [[:en:Meat Loaf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pier Angeli]]'''
| [[:en:Pier Angeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Murphy]]'''
| [[:en:Mary Murphy (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bibi Andersson]]'''
| [[:en:Bibi Andersson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tzi Ma]]'''
| [[:en:Tzi Ma]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grégoire Aslan]]'''
| [[:en:Grégoire Aslan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Andrews]]'''
| [[:en:Harry Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Craig]]'''
| [[:en:Daniel Craig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Fiennes]]'''
| [[:en:Joseph Fiennes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Shabaka Henley]]'''
| [[:en:Barry Shabaka Henley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Candice Bergen]]'''
| [[:en:Candice Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Piñar]]'''
| [[:es:Carlos Piñar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Hemsworth]]'''
| [[:en:Luke Hemsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yılmaz Erdoğan]]'''
| [[:en:Yılmaz Erdoğan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Morley]]'''
| [[:en:Robert Morley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Sabàto]]'''
| [[:en:Antonio Sabàto Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Lewis]]'''
| [[:en:Geoffrey Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Randolph]]'''
| [[:en:John Randolph (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[S. Z. Sakall]]''' u '''[[S.Z. Sakall]]'''
| [[:en:S. Z. Sakall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Randall]]'''
| [[:en:Tony Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George N. Neise]]'''
| [[:en:George N. Neise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maya Rudolph]]'''
| [[:en:Maya Rudolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Martinelli]]'''
| [[:en:Elsa Martinelli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George "Gabby" Hayes]]'''
| [[:en:George "Gabby" Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harve Presnell]]'''
| [[:en:Harve Presnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Lom]]'''
| [[:en:Herbert Lom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morris Chestnut]]'''
| [[:en:Morris Chestnut]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Caba Alba]]'''
| [[:es:Julia Caba Alba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Bódalo]]'''
| [[:es:José Bódalo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Fábregas]]'''
| [[:en:Manolo Fábregas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cindy Crawford]]'''
| [[:en:Cindy Crawford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Roberts]]'''
| [[:en:Eric Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nestor Paiva]]'''
| [[:en:Nestor Paiva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan King]]'''
| [[:en:Alan King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Cotten]]'''
| [[:en:Joseph Cotten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonah Hill]]'''
| [[:en:Jonah Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter McGinn]]'''
| [[:en:Walter McGinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Patrick]]'''
| [[:en:Gail Patrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Marie]]'''
| [[:en:Lisa Marie (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Pascal]]'''
| [[:en:Pedro Pascal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Kove]]'''
| [[:en:Martin Kove]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Kulich]]'''
| [[:en:Vladimir Kulich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Kretschmann]]'''
| [[:en:Thomas Kretschmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mahershala Ali]]'''
| [[:en:Mahershala Ali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McIntire]]'''
| [[:en:John McIntire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Guardino]]'''
| [[:en:Harry Guardino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dan Hedaya]]'''
| [[:en:Dan Hedaya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Blanco]]'''
| [[:es:Tomás Blanco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Margolin]]'''
| [[:en:Janet Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Gordon]]'''
| [[:en:Don Gordon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Urich]]'''
| [[:en:Robert Urich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norma Lazareno]]'''
| [[:en:Norma Lazareno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amparo Soler Leal]]'''
| [[:es:Amparo Soler Leal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlene Holt]]'''
| [[:en:Charlene Holt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Cavanaugh]]'''
| [[:en:Michael Cavanaugh (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyne Daly]]'''
| [[:en:Tyne Daly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Torin Thatcher]]'''
| [[:en:Torin Thatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Francis]]'''
| [[:en:Anne Francis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Rowland]]'''
| [[:en:Steve Rowland (music producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Bull]]'''
| [[:en:Peter Bull]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dolenz]]'''
| [[:en:George Dolenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Brandon]]'''
| [[:en:Henry Brandon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzanne Neve]]'''
| [[:en:Suzanne Neve]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Sands]]'''
| [[:en:Tommy Sands]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Galloway]]'''
| [[:en:Don Galloway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Case]]'''
| [[:en:Kathleen Case]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Casseus]]'''
| [[:en:Gabriel Casseus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carice van Houten]]'''
| [[:en:Carice van Houten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Esperanza Roy]]'''
| [[:es:Esperanza Roy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ty Hardin]]'''
| [[:en:Ty Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lyle Bettger]]'''
| [[:en:Lyle Bettger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anjanette Comer]]'''
| [[:en:Anjanette Comer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Perry]]'''
| [[:en:Luke Perry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Godrèche]]'''
| [[:en:Judith Godrèche]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Bergin]]'''
| [[:en:Patrick Bergin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pate]]'''
| [[:en:Michael Pate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Weller]]'''
| [[:en:Peter Weller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Luisa San José]]'''
| [[:es:María Luisa San José]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bárbara Rey]]'''
| [[:es:Bárbara Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime Sánchez]]'''
| [[:en:Jaime Sánchez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Capshaw]]'''
| [[:en:Kate Capshaw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabney Coleman]]'''
| [[:en:Dabney Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLorenzo]]'''
| [[:en:Michael DeLorenzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin McNally]]'''
| [[:en:Kevin McNally]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Guzmán]]'''
| [[:en:Luis Guzmán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Logan]]'''
| [[:en:Robert Logan Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Kreski]]'''
| [[:en:Connie Kreski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Tomei]]'''
| [[:en:Marisa Tomei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Searcy]]'''
| [[:en:Nick Searcy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Strother Martin]]'''
| [[:en:Strother Martin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Loggia]]'''
| [[:en:Robert Loggia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián Mateos]]'''
| [[:es:Julián Mateos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Carradine]]'''
| [[:en:David Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald Mohr]]'''
| [[:en:Gerald Mohr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Edwards]]'''
| [[:en:Anthony Edwards (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack O'Connell]]'''
| [[:en:Jack O'Connell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaliyah]]'''
| [[:en:Aaliyah]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Couture]]'''
| [[:en:Randy Couture]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Didier Flamand]]'''
| [[:fr:Didier Flamand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Layton]]'''
| [[:es:William Layton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nuria Torray]]'''
| [[:es:Nuria Torray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sara Lezana]]'''
| [[:es:Sara Lezana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marg Helgenberger]]'''
| [[:en:Marg Helgenberger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John C. McGinley]]'''
| [[:en:John C. McGinley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Sampson]]'''
| [[:en:Will Sampson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale]]'''
| [[:en:Alan Hale Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Velásquez]]'''
| [[:en:Patricia Velásquez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Wong]]'''
| [[:en:Russell Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wayne Morris]]'''
| [[:en:Wayne Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Bennett]]'''
| [[:en:Bruce Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregor Fisher]]'''
| [[:en:Gregor Fisher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paloma Valdés]]'''
| [[:es:Paloma Valdés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cassen (actor)]]'''
| [[:es:Cassen (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Atkins]]'''
| [[:en:Christopher Atkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Weldon]]'''
| [[:en:Joan Weldon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Yowlachie]]'''
| [[:en:Chief Yowlachie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricky Nelson]]'''
| [[:en:Ricky Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Mitchum]]'''
| [[:en:Christopher Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Crenna]]'''
| [[:en:Richard Crenna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James LeGros]]'''
| [[:en:James LeGros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clancy Brown]]'''
| [[:en:Clancy Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur O'Connell]]'''
| [[:en:Arthur O'Connell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Genn]]'''
| [[:en:Leo Genn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rooker]]'''
| [[:en:Michael Rooker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Sorbo]]'''
| [[:en:Kevin Sorbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosa Fontana]]'''
| [[:es:Rosa Fontana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Pierrá]]'''
| [[:es:Francisco Pierrá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Wolff]]'''
| [[:it:Frank Wolff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Burns]]'''
| [[:en:Heather Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Murciano]]'''
| [[:en:Enrique Murciano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodrigo Santoro]]'''
| [[:en:Rodrigo Santoro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Patterson]]'''
| [[:en:James Patterson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Arness]]'''
| [[:en:James Arness]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leopoldine Konstantin]]'''
| [[:en:Leopoldine Konstantin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zach Galligan]]'''
| [[:en:Zach Galligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phoebe Cates]]'''
| [[:en:Phoebe Cates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Morgan]]'''
| [[:en:Harry Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Schofield]]'''
| [[:en:David Schofield (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianne Koch]]'''
| [[:en:Marianne Koch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Brega]]'''
| [[:en:Mario Brega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luigi Pistilli]]'''
| [[:it:Luigi Pistilli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Napier]]'''
| [[:en:Charles Napier (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulrich Matthes]]'''
| [[:en:Ulrich Matthes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Belushi]]'''
| [[:en:Jim Belushi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erik von Detten]]'''
| [[:en:Erik von Detten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josephine Hutchinson]]'''
| [[:en:Josephine Hutchinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Newton]]'''
| [[:en:Robert Newton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chloe Webb]]'''
| [[:en:Chloe Webb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penelope Ann Miller]]'''
| [[:en:Penelope Ann Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sinbad]]'''
| [[:en:Sinbad (comedian)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Jordan]]'''
| [[:en:Richard Jordan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Lineback]]'''
| [[:en:Richard Lineback]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Sancho]]''' (u '''[[Pepe Sancho]]''')
| [[:es:Pepe Sancho]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Kosty]]'''
| [[:es:María Kosty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agustín González]]'''
| [[:es:Agustín González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angus Lennie]]'''
| [[:en:Angus Lennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[JoBeth Williams]]'''
| [[:en:JoBeth Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janine Turner]]'''
| [[:en:Janine Turner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Stefanson]]'''
| [[:en:Leslie Stefanson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dave Chappelle]]'''
| [[:en:Dave Chappelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Anderson Jr.]]'''
| [[:en:Michael Anderson Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Vinton]]'''
| [[:en:Bobby Vinton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hoyt Axton]]'''
| [[:en:Hoyt Axton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Watanabe]]'''
| [[:en:Ken Watanabe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Schulze]]'''
| [[:en:Matt Schulze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Farley Granger]]'''
| [[:en:Farley Granger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yanti Somer]]'''
| [[:en:Yanti Somer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurtwood Smith]]'''
| [[:en:Kurtwood Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Byron Mann]]'''
| [[:en:Byron Mann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gérard Blain]]'''
| [[:fr:Gérard Blain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carol Lynley]]'''
| [[:en:Carol Lynley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Reed]]'''
| [[:en:Oliver Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Chilcott]]'''
| [[:en:Barbara Chilcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Merlin]]'''
| [[:en:Jan Merlin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Demián Bichir]]'''
| [[:en:Demián Bichir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Morton]]'''
| [[:en:Joe Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Schallert]]'''
| [[:en:William Schallert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicol Williamson]]'''
| [[:en:Nicol Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Dorn]]'''
| [[:en:Dolores Dorn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lex Barker]]'''
| [[:en:Lex Barker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Lee]]'''
| [[:en:Anna Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Audrey Long]]'''
| [[:en:Audrey Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raúl Juliá]]'''
| [[:en:Raul Julia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramon Bieri]]'''
| [[:en:Ramon Bieri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Baker]]'''
| [[:en:Diane Baker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goyo Lebrero]]'''
| [[:es:Goyo Lebrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nené Morales]]'''
| [[:es:Nené Morales]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tisha Sterling]]'''
| [[:en:Tisha Sterling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Catherine Bach]]'''
| [[:en:Catherine Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Webber]]'''
| [[:en:Robert Webber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Basehart]]'''
| [[:en:Richard Basehart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Tyler]]'''
| [[:en:Beverly Tyler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Silas Weir Mitchell]]'''
| [[:en:Silas Weir Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lolita Davidovich]]'''
| [[:en:Lolita Davidovich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Dancy]]'''
| [[:en:Hugh Dancy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bel Geddes]]'''
| [[:en:Barbara Bel Geddes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Saxon]]'''
| [[:en:John Saxon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dermot Mulroney]]'''
| [[:en:Dermot Mulroney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louis Jourdan]]'''
| [[:en:Louis Jourdan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Shaughnessy]]'''
| [[:en:Mickey Shaughnessy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Trejo]]'''
| [[:en:Danny Trejo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Strasberg]]'''
| [[:en:Lee Strasberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pino Locchi]]'''
| [[:en:Pino Locchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Weaver]]'''
| [[:en:Dennis Weaver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesca Neri]]'''
| [[:en:Francesca Neri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Angarano]]'''
| [[:en:Michael Angarano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Rhys-Davies]]'''
| [[:en:John Rhys-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Silva]]'''
| [[:en:Henry Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Keel]]'''
| [[:en:Howard Keel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Hong]]'''
| [[:en:James Hong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Williams]]'''
| [[:en:Steven Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Scarfe]]'''
| [[:en:Alan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrés Mejuto]]'''
| [[:es:Andrés Mejuto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangelina Salazar]]'''
| [[:es:Evangelina Salazar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Curtis]]'''
| [[:es:Ken Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aki Aleong]]'''
| [[:en:Aki Aleong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Opatoshu]]'''
| [[:en:David Opatoshu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katherine DeMille]]'''
| [[:en:Katherine DeMille]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane McBain]]'''
| [[:en:Diane McBain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Westerfield]]'''
| [[:en:James Westerfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Purcell]]'''
| [[:en:Dominic Purcell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Rifkin]]'''
| [[:en:Ron Rifkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeria Golino]]'''
| [[:en:Valeria Golino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christian Berkel]]'''
| [[:en:Christian Berkel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Johnson]]'''
| [[:en:Richard Johnson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Staley]]'''
| [[:en:Joan Staley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Kelly]]'''
| [[:en:Paul Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Gazzara]]'''
| [[:en:Ben Gazzara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ja Rule]]'''
| [[:en:Ja Rule]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bendix]]'''
| [[:en:William Bendix]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay C. Flippen]]'''
| [[:en:Jay C. Flippen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Young]]'''
| [[:en:Robert Young (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ioan Gruffudd]]'''
| [[:en:Ioan Gruffudd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grazia Maria Spina]]'''
| [[:it:Grazia Maria Spina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dianne Foster]]'''
| [[:en:Dianne Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Theodore Bikel]]'''
| [[:en:Theodore Bikel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xander Berkeley]]'''
| [[:en:Xander Berkeley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaron Eckhart]]'''
| [[:en:Aaron Eckhart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Molina]]'''
| [[:en:Alfred Molina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ayelet Zurer]]'''
| [[:en:Ayelet Zurer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ashton Sanders]]'''
| [[:en:Ashton Sanders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Rojo]]'''
| [[:en:Gustavo Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paquita Rico]]'''
| [[:es:Paquita Rico]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Faylen]]'''
| [[:en:Frank Faylen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Earl Holliman]]'''
| [[:en:Earl Holliman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianna Hill]]'''
| [[:en:Marianna Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roland Harrah III]]'''
| [[:en:Roland Harrah III]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cameron Mitchell]]'''
| [[:en:Cameron Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Derek]]'''
| [[:en:John Derek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huddleston]]'''
| [[:en:David Huddleston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Ferzetti]]'''
| [[:it:Gabriele Ferzetti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Grace]]'''
| [[:en:Henry Grace]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Owens]]'''
| [[:en:Patricia Owens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Daneman]]'''
| [[:en:Paul Daneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wymark]]'''
| [[:en:Patrick Wymark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Colicos]]'''
| [[:en:John Colicos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Keaton]]'''
| [[:en:Michael Keaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicole Maurey]]'''
| [[:en:Nicole Maurey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George O'Brien]]'''
| [[:en:George O'Brien (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Danton]]'''
| [[:en:Ray Danton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor Jory]]'''
| [[:en:Victor Jory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Queta Claver]]'''
| [[:es:Queta Claver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pancho Córdova]]'''
| [[:es:Pancho Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Hunnicutt]]'''
| [[:en:Arthur Hunnicutt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodolfo Acosta]]'''
| [[:en:Rodolfo Acosta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Ford]]'''
| [[:en:Francis Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Geeson]]'''
| [[:en:Judy Geeson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Warner]]'''
| [[:en:David Warner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Haydn]]'''
| [[:en:Richard Haydn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Barton]]'''
| [[:en:Gregg Barton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keith Andes]]'''
| [[:en:Keith Andes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Elliott]]'''
| [[:en:Chris Elliott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Jefford]]'''
| [[:en:Barbara Jefford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Demarest]]'''
| [[:en:William Demarest]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Russell]]'''
| [[:en:Gail Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ossie Davis]]'''
| [[:en:Ossie Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Fricker]]'''
| [[:en:Brenda Fricker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Roman]]'''
| [[:en:Ruth Roman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Balaban]]'''
| [[:en:Bob Balaban]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles McGraw]]'''
| [[:en:Charles McGraw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker Jr.]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1940)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Haysbert]]'''
| [[:en:Dennis Haysbert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martine McCutcheon]]'''
| [[:en:Martine McCutcheon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Macready]]'''
| [[:en:George Macready]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Merrill]]'''
| [[:en:Gary Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nico Minardos]]'''
| [[:en:Nico Minardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo de Córdova]]'''
| [[:en:Arturo de Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ethan Hawke]]'''
| [[:en:Ethan Hawke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Roa]]'''
| [[:es:Joaquín Roa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Tiffin]]'''
| [[:en:Pamela Tiffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denise Darcel]]'''
| [[:en:Denise Darcel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chazz Palminteri]]'''
| [[:en:Chazz Palminteri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Drea de Matteo]]'''
| [[:en:Drea de Matteo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olivia Wilde]]'''
| [[:en:Olivia Wilde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenn Corbett]]'''
| [[:en:Glenn Corbett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Gargan]]'''
| [[:en:William Gargan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Williams]]'''
| [[:en:Bill Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Kerr]]'''
| [[:en:Bill Kerr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Cassavetes]]'''
| [[:en:John Cassavetes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Stephen]]'''
| [[:en:Susan Stephen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janis Paige]]'''
| [[:en:Janis Paige]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Brady]]'''
| [[:en:Scott Brady (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Denham]]'''
| [[:en:Maurice Denham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Andrews]]'''
| [[:en:Stanley Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Javier Cámara]]'''
| [[:es:Javier Cámara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raymond St. Jacques]]'''
| [[:en:Raymond St. Jacques]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Preston]]'''
| [[:en:Robert Preston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pat Quinn]]'''
| [[:en:Pat Quinn (American actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Binns]]'''
| [[:en:Edward Binns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Cummings]]'''
| [[:en:Robert Cummings]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zack Norman]]'''
| [[:en:Zack Norman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Avner Eisenberg]]'''<br>'''[[Avner the Eccentric]]'''
| [[:en:Avner the Eccentric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Hamm]]'''
| [[:en:Jon Hamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorge Rigaud]]'''
| [[:en:Jorge Rigaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amelia de la Torre]]'''
| [[:en:Amelia de la Torre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karlheinz Böhm]]'''
| [[:en:Karlheinz Böhm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vilma Degischer]]'''
| [[:en:Vilma Degischer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Magda Schneider]]'''
| [[:en:Magda Schneider]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendy Gazelle]]'''
| [[:en:Wendy Gazelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morgan Woodward]]'''
| [[:en:Morgan Woodward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billie Burke]]'''
| [[:en:Billie Burke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Gutiérrez Caba]]'''
| [[:es:Emilio Gutiérrez Caba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Reevis]]'''
| [[:en:Steve Reevis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isela Vega]]'''
| [[:en:Isela Vega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McLiam]]'''
| [[:en:John McLiam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Forrest Lewis]]'''
| [[:en:Forrest Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay Silverheels]]'''
| [[:en:Jay Silverheels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian MacDonald]]'''
| [[:en:Ian MacDonald (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred Williamson]]'''
| [[:en:Fred Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Lo Bianco]]'''
| [[:en:Tony Lo Bianco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glauco Onorato]]'''
| [[:it:Glauco Onorato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Van Der Beek]]'''
| [[:en:James Van Der Beek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Keith]]'''
| [[:en:David Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pruitt Taylor Vince]]'''
| [[:en:Pruitt Taylor Vince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ingrid Garbo]]'''
| [[:es:Ingrid Garbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lamberto Maggiorani]]'''
| [[:it:Lamberto Maggiorani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lone]]'''
| [[:en:John Lone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Varela]]'''
| [[:es:Luis Varela]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Máximo Valverde]]'''
| [[:es:Máximo Valverde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth White]]'''
| [[:en:Ruth White (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Clarkson]]'''
| [[:en:Patricia Clarkson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patty Duke]]'''
| [[:en:Patty Duke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Douglas]]'''
| [[:en:Robert Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathalie Baye]]'''
| [[:en:Nathalie Baye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Payton]]'''
| [[:en:Barbara Payton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheree North]]'''
| [[:en:Sheree North]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Glover]]'''
| [[:en:John Glover (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ericson]]'''
| [[:en:John Ericson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cowling]]'''
| [[:en:Bruce Cowling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Lozano]]'''
| [[:es:Manuel Lozano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Craven]]'''
| [[:en:Matt Craven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maggie Cheung]]'''
| [[:en:Maggie Cheung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Richards]]'''
| [[:en:Jeff Richards (actor, born 1924)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurt Kasznar]]'''
| [[:en:Kurt Kasznar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Horne]]'''
| [[:en:Geoffrey Horne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Spader]]'''
| [[:en:James Spader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan Walsh]]'''
| [[:en:Dylan Walsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sho Kosugi]]'''
| [[:en:Sho Kosugi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Levine]]'''
| [[:en:Ted Levine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mónica Randall]]'''
| [[:es:Mónica Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LeVar Burton]]'''
| [[:en:LeVar Burton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Basso]]'''
| [[:en:Gabriel Basso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Bowler]]'''
| [[:en:Norman Bowler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Middleton]]'''
| [[:en:Robert Middleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe E. Brown]]'''
| [[:en:Joe E. Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Comingore]]'''
| [[:en:Dorothy Comingore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Parkins]]'''
| [[:en:Barbara Parkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leah Ayres]]'''
| [[:en:Leah Ayres]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Cárdenas]]'''
| [[:en:Elsa Cárdenas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irene Tedrow]]'''
| [[:en:Irene Tedrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Hamill]]'''
| [[:en:Mark Hamill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Collin]]'''
| [[:en:John Collin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Caulfield]]'''
| [[:en:Joan Caulfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jocelyn Lane]]'''
| [[:en:Jocelyn Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Reed]]'''
| [[:en:Pamela Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marjoe Gortner]]'''
| [[:en:Marjoe Gortner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neville Brand]]'''
| [[:en:Neville Brand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Morgan]]'''
| [[:en:Dennis Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tote García Ortega]]'''
| [[:es:Tote García Ortega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Boyd]]'''
| [[:en:Stephen Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelita Rodriguez]]'''
| [[:en:Estelita Rodriguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Cole]]'''
| [[:en:George Cole (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Watson]]'''
| [[:en:Emily Watson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pepper]]'''
| [[:en:Barry Pepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Jenner]]'''
| [[:es:Michelle Jenner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Olbrychski]]'''
| [[:en:Daniel Olbrychski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hunt]]'''
| [[:en:Linda Hunt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emmanuelle Arsan]] - [[Marayat Andriane]]'''
| [[:en:Emmanuelle Arsan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edd Byrnes]]'''
| [[:en:Edd Byrnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey Bishop]]'''
| [[:en:Joey Bishop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara O'Neil]]'''
| [[:en:Barbara O'Neil]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Birkin]]'''
| [[:en:Jane Birkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margot Robbie]]'''
| [[:en:Margot Robbie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raffaella Carrà]]'''
| [[:en:Raffaella Carrà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Buddy Ebsen]]'''
| [[:en:Buddy Ebsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abby Dalton]]'''
| [[:en:Abby Dalton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris O'Donnell]]'''
| [[:en:Chris O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clinton Greyn]]'''
| [[:en:Clinton Greyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Platt]]'''
| [[:en:Edward Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Connelly]]'''
| [[:en:Jennifer Connelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Bannen]]'''
| [[:en:Ian Bannen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Thundercloud]]'''
| [[:en:Chief Thundercloud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Thaxter]]'''
| [[:en:Phyllis Thaxter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glen Campbell]]'''
| [[:en:Glen Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Sivero]]'''
| [[:en:Frank Sivero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bonnie Bartlett]]'''
| [[:en:Bonnie Bartlett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wes Studi]]'''
| [[:en:Wes Studi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Grodin]]'''
| [[:en:Charles Grodin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bower]]'''
| [[:en:David Bower]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charo López]]'''
| [[:es:Charo López (actriz española)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Durán]]'''
| [[:es:Rafael Durán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel de Juan]]'''
| [[:es:Manuel de Juan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor French]]'''
| [[:en:Victor French]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Jackson]]'''
| [[:en:Anne Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián López]]'''
| [[:es:Julián López (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laraine Day]]'''
| [[:en:Laraine Day]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Marshall]]'''
| [[:en:Herbert Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Caviezel]]'''
| [[:en:Jim Caviezel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruta Lee]]'''
| [[:en:Ruta Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Dahl]]'''
| [[:en:Arlene Dahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Rossington]]'''
| [[:en:Norman Rossington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Moody]]'''
| [[:en:Ralph Moody (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myrna Hansen]]'''
| [[:en:Myrna Hansen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Quinlan]]'''
| [[:en:Kathleen Quinlan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kerwin Mathews]]'''
| [[:en:Kerwin Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betty Field]]'''
| [[:en:Betty Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juliane Köhler]]'''
| [[:en:Juliane Köhler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Harbour]]'''
| [[:en:David Harbour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Leung]]'''
| [[:en:Ken Leung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Patton]]'''
| [[:en:Will Patton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Peeples]]'''
| [[:en:Nia Peeples]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frederick Coffin]]'''
| [[:en:Frederick Coffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricardo Merino]]'''
| [[:es:Ricardo Merino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Yepes]]'''
| [[:es:José Yepes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Armando Silvestre]]'''
| [[:en:Armando Silvestre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inma de Santis]]'''
| [[:es:Inma de Santis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harris Yulin]]'''
| [[:en:Harris Yulin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan-Michael Vincent]]'''
| [[:en:Jan-Michael Vincent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Evans]]'''
| [[:en:Gene Evans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lennie James]]'''
| [[:en:Lennie James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blake Lively]]'''
| [[:en:Blake Lively]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Holm]]'''
| [[:en:Ian Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Sawyer]]'''
| [[:en:Joe Sawyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Allen Covert]]'''
| [[:en:Allen Covert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Aiello]]'''
| [[:en:Danny Aiello]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Daly]]'''
| [[:en:James Daly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Birch]]'''
| [[:en:Paul Birch (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Common]]'''
| [[:en:Common (rapper)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Brodie-Sangster]]'''
| [[:en:Thomas Brodie-Sangster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Graham Greene (actor)]]'''
| [[:en:Graham Greene (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frances Bavier]]'''
| [[:en:Frances Bavier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trevor Bardette]]'''
| [[:en:Trevor Bardette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Pavan]]'''
| [[:en:Marisa Pavan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Morton]]'''
| [[:en:Samantha Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goya Toledo]]'''
| [[:es:Goya Toledo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega]]'''
| [[:es:Eduardo Noriega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Piaton]]'''
| [[:fr:Julia Piaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noom Diawara]]'''
| [[:fr:Noom Diawara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Émilie Caen]]'''
| [[:fr:Émilie Caen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ahney Her]]'''
| [[:en:Ahney Her]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vera Farmiga]]'''
| [[:en:Vera Farmiga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Nunn]]'''
| [[:en:Bill Nunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Lifford]]'''
| [[:en:Tina Lifford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sue Jones-Davies]]'''
| [[:en:Sue Jones-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jamie Parker]]'''
| [[:en:Jamie Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathan Lane]]'''
| [[:en:Nathan Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Daniels]]'''
| [[:en:William Daniels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Rattray]]'''
| [[:en:Heather Rattray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenny Morrison]]'''
| [[:en:Kenny Morrison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Eastwood]]'''
| [[:en:Kyle Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arie Verveen]]'''
| [[:en:Arie Verveen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Peters]]'''
| [[:en:Jean Peters]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Hampden]]'''
| [[:en:Walter Hampden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boré Buika]]'''
| [[:es:Boré Buika]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Brolin]]'''
| [[:en:Josh Brolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Tosar]]'''
| [[:es:Luis Tosar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Winger]]'''
| [[:en:Debra Winger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Jones]]'''
| [[:en:Jeffrey Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Germán Cobos]]'''
| [[:es:Germán Cobos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maxine Audley]]'''
| [[:en:Maxine Audley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Morrow]]'''
| [[:en:Susan Morrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Esposito]]'''
| [[:en:Jennifer Esposito]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Bonilla]]'''
| [[:es:Jesús Bonilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hersholt]]'''
| [[:en:Jean Hersholt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Thibeau]]'''
| [[:en:Jack Thibeau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Eyer]]'''
| [[:en:Richard Eyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Sullivan]]'''
| [[:en:Barry Sullivan (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leon Ames]]'''
| [[:en:Leon Ames]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Darren McGavin]]'''
| [[:en:Darren McGavin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cabot]]'''
| [[:en:Bruce Cabot]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trish Van Devere]]'''
| [[:en:Trish Van Devere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Bruno]]'''
| [[:es:Sonia Bruno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Slate]]'''
| [[:en:Jeremy Slate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Cattrall]]'''
| [[:en:Kim Cattrall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Graf]]'''
| [[:en:David Graf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Easterbrook]]'''
| [[:en:Leslie Easterbrook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huffman]]'''
| [[:en:David Huffman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Rogers Jr.]]'''
| [[:en:Will Rogers Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Grey]]'''
| [[:en:Virginia Grey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Alfayate]]'''
| [[:es:José Alfayate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Brown]]'''
| [[:en:Bryan Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Coe]]'''
| [[:en:Barry Coe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finn Carter]]'''
| [[:en:Finn Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorma Tommila]]'''
| [[:en:Jorma Tommila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Salmi]]'''
| [[:en:Albert Salmi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Martin]]'''
| [[:es:George Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clive Owen]]'''
| [[:en:Clive Owen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orson Bean]]'''
| [[:en:Orson Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Meeker]]'''
| [[:en:Ralph Meeker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annabeth Gish]]'''
| [[:en:Annabeth Gish]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Kuhn]]'''
| [[:en:Mickey Kuhn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Spencer]]'''
| [[:en:John Spencer (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Teale]]'''
| [[:en:Owen Teale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Wincott]]'''
| [[:en:Michael Wincott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roger Rees]]'''
| [[:en:Roger Rees]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Teri Hatcher]]'''
| [[:en:Teri Hatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[M. C. Gainey]]'''
| [[:en:M. C. Gainey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mako]]'''
| [[:en:Mako (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roscoe Lee Browne]]'''
| [[:en:Roscoe Lee Browne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leigh Hamilton]]'''
| [[:en:Leigh Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hardy Krüger]]'''
| [[:en:Hardy Krüger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Fowley]]'''
| [[:en:Douglas Fowley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter van Eyck]]'''
| [[:en:Peter van Eyck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camryn Manheim]]'''
| [[:en:Camryn Manheim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan McDermott]]'''
| [[:en:Dylan McDermott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yma Sumac]]'''
| [[:en:Yma Sumac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Capucine]]'''
| [[:en:Capucine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Bergen]]'''
| [[:en:Polly Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Mathews]]'''
| [[:en:Carole Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Esmond]]'''
| [[:en:Carl Esmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Rettig]]'''
| [[:en:Tommy Rettig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Means]]'''
| [[:en:Russell Means]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Milly Vitale]]'''
| [[:en:Milly Vitale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig Hill]]'''
| [[:en:Craig Hill (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Lenehan]]'''
| [[:en:Nancy Lenehan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tarita Teriipaia]]'''
| [[:en:Tarita Teriipaia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Fernández]]'''
| [[:en:Emilio Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paolo Stoppa]]'''
| [[:it:Paolo Stoppa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sterling Hayden]]'''
| [[:en:Sterling Hayden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stefano Accorsi]]'''
| [[:it:Stefano Accorsi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Erivo]]'''
| [[:en:Cynthia Erivo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oreste Baldini]]'''
| [[:en:Oreste Baldini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Noseworthy]]'''
| [[:en:Jack Noseworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Godá]]'''
| [[:es:Alfonso Godá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Franz Joham]]'''
| [[:es:Franz Joham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Marley]]'''
| [[:en:John Marley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Megna]]'''
| [[:en:John Megna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Hamilton]]'''
| [[:en:George Hamilton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Mortimer]]'''
| [[:en:Emily Mortimer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Werle]]'''
| [[:en:Barbara Werle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Moreno]]'''
| [[:en:Rita Moreno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karl Swenson]]'''
| [[:en:Karl Swenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Stuhlbarg]]'''
| [[:en:Michael Stuhlbarg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wilson]]'''
| [[:en:Patrick Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Senta Berger]]'''
| [[:en:Senta Berger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Conte]]'''
| [[:en:Richard Conte]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luana Patten]]'''
| [[:en:Luana Patten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Izzard]]'''
| [[:en:Eddie Izzard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boyd Gaines]]'''
| [[:en:Boyd Gaines]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Garisa]]'''
| [[:es:Antonio Garisa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Gonzalez Gonzalez]]'''
| [[:en:Pedro Gonzalez Gonzalez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gavin MacLeod]]'''
| [[:en:Gavin MacLeod]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casas]]'''
| [[:es:Antonio Casas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Cook]]'''
| [[:en:Carole Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Sheen]]'''
| [[:en:Michael Sheen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nieves Navarro]]'''
| [[:es:Nieves Navarro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeriano Andrés]]'''
| [[:es:Valeriano Andrés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xan das Bolas]]'''
| [[:es:Xan das Bolas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted de Corsia]]'''
| [[:en:Ted de Corsia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brían F. O'Byrne]]'''
| [[:en:Brían F. O'Byrne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Shields]]'''
| [[:en:Arthur Shields]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Cheshire]]'''
| [[:en:Harry Cheshire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1918)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Barton]]'''
| [[:en:James Barton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Conaway]]'''
| [[:en:Jeff Conaway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Lloyd]]'''
| [[:en:Christopher Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bamber]]'''
| [[:en:David Bamber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief John Big Tree]]''' ('''[[Chefe John Big Tree]]''')
| [[:en:Chief John Big Tree]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega (actor mexicano)]]'''
| [[:en:Eduardo Noriega (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patti LuPone]]'''
| [[:en:Patti LuPone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Bernthal]]'''
| [[:en:Jon Bernthal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Addai-Robinson]]'''
| [[:en:Cynthia Addai-Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annette O'Toole]]'''
| [[:en:Annette O'Toole]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Dean Stanton]]'''
| [[:en:Harry Dean Stanton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Darby]]'''
| [[:en:Kim Darby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Blatchford]]'''
| [[:en:Edward Blatchford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sanaa Lathan]]'''
| [[:en:Sanaa Lathan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Pasquale]]'''
| [[:en:Steven Pasquale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Stevens]]'''
| [[:en:Andrew Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Gan Boyd]]'''
| [[:en:Jan Gan Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Farina]]'''
| [[:en:Dennis Farina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kelly Lynch]]'''
| [[:en:Kelly Lynch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beah Richards]]'''
| [[:en:Beah Richards]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Prunella Gee]]'''
| [[:en:Prunella Gee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheila Bromley]]'''
| [[:en:Sheila Bromley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stellan Skarsgård]]'''
| [[:en:Stellan Skarsgård]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keeley Hawes]]'''
| [[:en:Keeley Hawes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Birgit Minichmayr]]'''
| [[:en:Birgit Minichmayr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Tushingham]]'''
| [[:en:Rita Tushingham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael J. Pollard]]'''
| [[:en:Michael J. Pollard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George J. Lewis]]'''
| [[:en:George J. Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Élodie Fontan]]'''
| [[:fr:Élodie Fontan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan García]]'''
| [[:en:Juan García (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ainslie Pryor]]'''
| [[:en:Ainslie Pryor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Griffith]]'''
| [[:en:James Griffith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brandon T. Jackson]]'''
| [[:en:Brandon T. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ann Rutherford]]'''
| [[:en:Ann Rutherford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Corinne Calvet]]'''
| [[:en:Corinne Calvet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wagner]]'''
| [[:en:Robert Wagner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Storhøi]]'''
| [[:en:Dennis Storhøi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey King]]'''
| [[:en:Joey King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[August Diehl]]'''
| [[:en:August Diehl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Conchita Goyanes]]'''
| [[:es:Conchita Goyanes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Piquer]]'''
| [[:es:Francisco Piquer Chanza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Barnes]]'''
| [[:en:Joanna Barnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Coy]]'''
| [[:en:Walter Coy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Brooks]]'''
| [[:en:Randy Brooks (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camilla Sparv]]'''
| [[:en:Camilla Sparv]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Leith]]'''
| [[:en:Virginia Leith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Boyd]]'''
| [[:en:Billy Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adriano Domínguez]]'''
| [[:es:Adriano Domínguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso del Real]]'''
| [[:es:Alfonso del Real]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[África Pratt]]'''
| [[:es:África Pratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pascal Nzonzi]]'''
| [[:fr:Pascal Nzonzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Huston]]'''
| [[:en:Danny Huston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Bean]]'''
| [[:en:Sean Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel von Bargen]]'''
| [[:en:Daniel von Bargen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[E. G. Marshall]]'''
| [[:en:E. G. Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Vaughn]]'''
| [[:en:Robert Vaughn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Romano]]'''
| [[:en:Tony Romano (musician)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karin Booth]]'''
| [[:en:Karin Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Fichtner]]'''
| [[:en:William Fichtner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ashton]]'''
| [[:en:John Ashton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meredith Weatherby]]'''
| [[:en:Meredith Weatherby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raquel Welch]]'''
| [[:en:Raquel Welch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Cord]]'''
| [[:en:Alex Cord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michele Carey]]'''
| [[:en:Michele Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Lincoln]]'''
| [[:en:Andrew Lincoln]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol]]'''
| [[:es:Marisol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Tyson]]'''
| [[:en:Richard Tyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Hartman]]'''
| [[:en:Phil Hartman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Gambon]]'''
| [[:en:Michael Gambon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tate Donovan]]'''
| [[:en:Tate Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cary-Hiroyuki Tagawa]]'''
| [[:en:Cary-Hiroyuki Tagawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jemma Dallender]]'''
| [[:en:Jemma Dallender]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Begoña]]'''
| [[:es:Mary Begoña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen Bernardos]]'''
| [[:es:Carmen Bernardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erich Anderson]]'''
| [[:en:Erich Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Ryan]]'''
| [[:en:Mitchell Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Derrick O'Connor]]'''
| [[:en:Derrick O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Starrett]]'''
| [[:en:Jack Starrett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Hordern]]'''
| [[:en:Michael Hordern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zohra Lampert]]'''
| [[:en:Zohra Lampert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierrino Mascarino]]'''
| [[:en:Pierrino Mascarino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Landgard]]'''
| [[:en:Janet Landgard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa De Sousa]]'''
| [[:en:Melissa De Sousa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Héctor Elizondo]]'''
| [[:en:Héctor Elizondo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Baker Hall]]'''
| [[:en:Philip Baker Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irène Jacob]]'''
| [[:en:Irène Jacob]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Eilbacher]]'''
| [[:en:Lisa Eilbacher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donovan Scott]]'''
| [[:en:Donovan Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aleksey Shevchenkov]]'''
| [[:en:Aleksey Shevchenkov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa Leo]]'''
| [[:en:Melissa Leo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Haley Bennett]]'''
| [[:en:Haley Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Frain]]'''
| [[:en:James Frain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Nelligan]]'''
| [[:en:Kate Nelligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Lester]]'''
| [[:en:Mark Lester]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Van Cleef]]'''
| [[:en:Lee Van Cleef]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Stevens]]'''
| [[:en:Warren Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Yune]]'''
| [[:en:Rick Yune]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dwayne Johnson]]'''
| [[:en:Dwayne Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Akins]]'''
| [[:en:Claude Akins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Kemp]]'''
| [[:en:Gary Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ford]]'''
| [[:en:Alan Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aasif Mandvi]]'''
| [[:en:Aasif Mandvi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff Curtis]]'''
| [[:en:Cliff Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Pryce]]'''
| [[:en:Jonathan Pryce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aunjanue Ellis-Taylor]]'''
| [[:en:Aunjanue Ellis-Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lea Thompson]]'''
| [[:en:Lea Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas F. Wilson]]'''
| [[:en:Thomas F. Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc McClure]]'''
| [[:en:Marc McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Geer]]'''
| [[:en:Will Geer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Brennan]]'''
| [[:en:Eileen Brennan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Garland]]'''
| [[:en:Beverly Garland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anton Rodgers]]'''
| [[:en:Anton Rodgers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Escuer]]'''
| [[:es:José María Escuer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abe Vigoda]]'''
| [[:en:Abe Vigoda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stian Smestad]]'''
| [[:no:Stian Smestad]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Beach]]'''
| [[:en:Adam Beach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Dubbins]]'''
| [[:en:Don Dubbins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eli Wallach]]'''
| [[:en:Eli Wallach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madge Sinclair]]'''
| [[:en:Madge Sinclair]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred MacMurray]]'''
| [[:en:Fred MacMurray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Cameron]]'''
| [[:it:Jeff Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Viola Davis]]'''
| [[:en:Viola Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dillon]]'''
| [[:en:Kevin Dillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonny Landham]]'''
| [[:en:Sonny Landham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sydney Chaplin]]''' (fer toz dos, deseparando)
| [[:en:Sydney Chaplin (American actor)]]<br>[[:en:Sydney Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Fadden]]'''
| [[:en:Tom Fadden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Fraser]]'''
| [[:en:Ronald Fraser (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Bickford]]'''
| [[:en:Charles Bickford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Petrie]]'''
| [[:en:Howard Petrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abraham Sofaer]]'''
| [[:en:Abraham Sofaer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dakota Fanning]]'''
| [[:en:Dakota Fanning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katia Tchenko]]'''
| [[:fr:Katia Tchenko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Armitage]]'''
| [[:en:Richard Armitage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benedict Cumberbatch]]'''
| [[:en:Benedict Cumberbatch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangeline Lilly]]'''
| [[:en:Evangeline Lilly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randee Heller]]'''
| [[:en:Randee Heller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tamlyn Tomita]]'''
| [[:en:Tamlyn Tomita]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael V. Gazzo]]'''
| [[:en:Michael V. Gazzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lúcia Moniz]]'''
| [[:en:Lúcia Moniz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Lewis]]'''
| [[:en:Gary Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ned Glass]]'''
| [[:en:Ned Glass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bing Russell]]'''
| [[:en:Bing Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Bayler]]'''
| [[:en:Terence Bayler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Love]]'''
| [[:en:Phyllis Love]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Murphy]]'''
| [[:en:Gerard Murphy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Koyuki]]'''
| [[:en:Koyuki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katy Jurado]]'''
| [[:en:Katy Jurado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melora Hardin]]'''
| [[:en:Melora Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shelley Long]]'''
| [[:en:Shelley Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Sandler]]'''
| [[:en:Adam Sandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gad Elmaleh]]'''
| [[:en:Gad Elmaleh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Fox]]'''
| [[:en:James Fox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Cranston]]'''
| [[:en:Bryan Cranston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Chandler]]'''
| [[:en:Kyle Chandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Holliday]]'''
| [[:en:Polly Holliday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig T. Nelson]]'''
| [[:en:Craig T. Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matthew Modine]]'''
| [[:en:Matthew Modine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paca Gabaldón]]'''
| [[:es:Paca Gabaldón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cherry Jones]]'''
| [[:en:Cherry Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arsenio Hall]]'''
| [[:en:Arsenio Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Amos]]'''
| [[:en:John Amos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Tutin]]'''
| [[:en:Dorothy Tutin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruby Dee]]'''
| [[:en:Ruby Dee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Paymer]]'''
| [[:en:David Paymer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Guiry]]'''
| [[:en:Tom Guiry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Morán]]'''
| [[:es:Manolo Morán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Gries]]'''
| [[:en:Jon Gries]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mel Harris]]'''
| [[:en:Mel Harris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rae Dawn Chong]]'''
| [[:en:Rae Dawn Chong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Walker]]'''
| [[:en:Benjamin Walker (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elena Irureta]]'''
| [[:es:Elena Irureta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karra Elejalde]]'''
| [[:es:Karra Elejalde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berto Romero]]'''
| [[:es:Berto Romero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Prince]]'''
| [[:en:Faith Prince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Robinson]]'''<br>'''[[Charles Knox Robinson]]'''
| [[:en:Charles Robinson]]<br>[[:en:Charles Knox Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Travers]]'''
| [[:en:Bill Travers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grant Williams]]'''
| [[:en:Grant Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Gere]]'''
| [[:en:Richard Gere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Nyqvist]]'''
| [[:en:Michael Nyqvist]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Simon Oakland]]'''
| [[:en:Simon Oakland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Desi Arnaz Jr.]]'''<br>'''[[Desi Arnaz, Jr.]]'''
| [[:en:Desi Arnaz Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Venetia Stevenson]]'''
| [[:en:Venetia Stevenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Drake]]'''
| [[:en:Tom Drake]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Larry Hankin]]'''
| [[:en:Larry Hankin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeanne Cooper]]'''
| [[:en:Jeanne Cooper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Preston Foster]]'''
| [[:en:Preston Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Bellamy]]'''
| [[:en:Ralph Bellamy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Da'Vine Joy Randolph]]'''
| [[:en:Da'Vine Joy Randolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Emerson]]'''
| [[:en:Hope Emerson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judi Meredith]]'''
| [[:en:Judi Meredith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Douglas]]'''
| [[:en:Donald Douglas (Scottish actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kwon Sang-woo]]'''
| [[:en:Kwon Sang-woo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaye Davidson]]'''
| [[:en:Jaye Davidson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaac Hayes]]'''
| [[:en:Isaac Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale Jr.]]'''
| [[:en:Alan Hale Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Morris]]'''
| [[:en:Jeff Morris (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandahl Bergman]]'''
| [[:en:Sandahl Bergman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Hutton]]'''
| [[:en:Robert Hutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ed Lauter]]'''
| [[:en:Ed Lauter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Quaid]]'''
| [[:en:Randy Quaid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Stroud]]'''
| [[:en:Don Stroud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Keats]]'''
| [[:en:Steven Keats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Perkins]]'''
| [[:en:Elizabeth Perkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pearl]]'''
| [[:en:Barry Pearl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keiko Awaji]]'''
| [[:en:Keiko Awaji]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Brown]]'''
| [[:en:Peter Brown (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myron Healey]]'''
| [[:en:Myron Healey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald McRaney]]'''
| [[:en:Gerald McRaney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cole Hauser]]'''
| [[:en:Cole Hauser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trey Wilson]]'''
| [[:en:Trey Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Rock]]'''
| [[:en:Chris Rock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Reeves]]'''
| [[:en:George Reeves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yoshi Oida]]'''
| [[:fr:Yoshi Oida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lillo Brancato Jr.]]'''<br>-->'''[[Lillo Brancato]]'''
| [[:en:Lillo Brancato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Good]]'''
| [[:en:Jack Good (producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Beatty]]'''
| [[:en:Robert Beatty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Imrie]]'''
| [[:en:Celia Imrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abner Biberman]]'''
| [[:en:Abner Biberman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eve Brent]]'''
| [[:en:Eve Brent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Ober]]'''
| [[:en:Philip Ober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Jenson]]'''
| [[:en:Roy Jenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julee Cerda]]'''
| [[:en:Julee Cerda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patsy Kensit]]'''
| [[:en:Patsy Kensit]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emlyn Williams]]'''
| [[:en:Emlyn Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Smith]]'''
| [[:en:Constance Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Golonka]]'''
| [[:en:Arlene Golonka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Beghe]]'''
| [[:en:Jason Beghe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Theroux]]'''
| [[:en:Justin Theroux]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Henry]]'''
| [[:en:Justin Henry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Wilson]]'''
| [[:en:Stuart Wilson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Kahan]]'''
| [[:en:Steve Kahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Hyde-White]]'''
| [[:en:Alex Hyde-White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Faris]]'''
| [[:en:Anna Faris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Favreau]]'''
| [[:en:Jon Favreau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Dearnell]]'''
| [[:en:Adrian Dearnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daisy Donovan]]'''
| [[:en:Daisy Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paco Valladares]]'''
| [[:es:Paco Valladares]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Bardem]]'''
| [[:es:Pilar Bardem]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Althea Gibson]]'''
| [[:en:Althea Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Stock]]'''
| [[:en:Nigel Stock (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rex Linn]]'''
| [[:en:Rex Linn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank McRae]]'''
| [[:en:Frank McRae]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sven-Bertil Taube]]'''
| [[:en:Sven-Bertil Taube]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bishop]]'''
| [[:en:William Bishop (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Coco]]'''
| [[:en:James Coco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Goldberg]]'''
| [[:en:Adam Goldberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Preiss]]'''
| [[:en:Wolfgang Preiss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Monroe]]'''
| [[:en:Steve Monroe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diedrich Bader]]'''
| [[:en:Diedrich Bader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Tudyk]]'''
| [[:en:Alan Tudyk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brie Larson]]'''
| [[:en:Brie Larson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Wickes]]'''
| [[:en:Mary Wickes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathy Najimy]]'''
| [[:en:Kathy Najimy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gina Carano]]'''
| [[:en:Gina Carano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joyce MacKenzie]]'''
| [[:en:Joyce MacKenzie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amit Shah]]'''
| [[:en:Amit Shah (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rhys Ifans]]'''
| [[:en:Rhys Ifans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Davis]]'''
| [[:en:Phil Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Hughes]]'''
| [[:en:Kathleen Hughes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Vohs]]'''
| [[:en:Joan Vohs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Idris Elba]]'''
| [[:en:Idris Elba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Monaghan]]'''
| [[:en:Dominic Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugo Weaving]]'''
| [[:en:Hugo Weaving]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miranda Otto]]'''
| [[:en:Miranda Otto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Wenham]]'''
| [[:en:David Wenham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Badja Djola]]'''
| [[:en:Badja Djola]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Hudson]]'''
| [[:en:John Hudson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maureen O'Hara]]'''
| [[:en:Maureen O'Hara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sharon Stone]]'''
| [[:en:Sharon Stone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Donner]]'''
| [[:en:Robert Donner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ada Carrasco]]'''
| [[:en:Ada Carrasco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Baldwin]]'''
| [[:en:William Baldwin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria de Medeiros]]'''
| [[:en:Maria de Medeiros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberto Font]]'''
| [[:es:Roberto Font]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susana Dosamantes]]'''
| [[:en:Susana Dosamantes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alejandro Rey]]'''
| [[:en:Alejandro Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank de Kova]]'''
| [[:en:Frank de Kova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Porter]]'''
| [[:en:Eric Porter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Thorson]]'''
| [[:en:Russell Thorson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Millican]]'''
| [[:en:James Millican]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachael Leigh Cook]]'''
| [[:en:Rachael Leigh Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beth Grant]]'''
| [[:en:Beth Grant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenton Thwaites]]'''
| [[:en:Brenton Thwaites]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Lorys]]'''
| [[:es:Diana Lorys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva León]]'''
| [[:es:Eva León Conde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margaret Wycherly]]'''
| [[:en:Margaret Wycherly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. D. Cannon]]'''
| [[:en:J. D. Cannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierre Brice]]'''
| [[:fr:Pierre Brice]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Thorne]]'''
| [[:en:Bella Thorne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Darren]]'''
| [[:en:James Darren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sarah Roemer]]'''
| [[:en:Sarah Roemer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lena Headey]]'''
| [[:en:Lena Headey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tetsurō Tamba]]'''
| [[:en:Tetsurō Tamba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alcayde]]'''
| [[:es:Rafael Alcayde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claire Kelly]]'''
| [[:en:Claire Kelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Watson]]'''
| [[:en:Jack Watson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phillip Alford]]'''
| [[:en:Phillip Alford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hale]]'''
| [[:en:Jean Hale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Travis]]'''
| [[:en:Randy Travis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramzy Bedia]]'''
| [[:en:Ramzy Bedia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Salimata Kamate]] --> [[Salimata Kamaté]]'''
| [[:fr:Salimata Kamaté]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tatiana Rojo]]'''
| [[:fr:Tatiana Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Russo]]'''
| [[:fr:Daniel Russo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol Ayuso]]'''
| [[:es:Marisol Ayuso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Félix Dafauce]]'''
| [[:es:Félix Dafauce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Castejón]]'''
| [[:es:Rafael Castejón Sofio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Doucette]]'''
| [[:en:John Doucette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Casanova]]'''
| [[:es:María Casanova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miguel Rellán]]'''
| [[:es:Miguel Rellán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skip Homeier]]'''
| [[:en:Skip Homeier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Aumont]]'''
| [[:en:Tina Aumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Alden]]'''
| [[:en:Norman Alden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Nucci]]'''
| [[:en:Danny Nucci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Golshifteh Farahani]]'''
| [[:en:Golshifteh Farahani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Shepard]]'''
| [[:en:Sam Shepard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christine Kaufmann]]'''
| [[:en:Christine Kaufmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eugene Iglesias]]'''
| [[:en:Eugene Iglesias]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neal McDonough]]'''
| [[:en:Neal McDonough]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bradley Whitford]]'''
| [[:en:Bradley Whitford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Vikander]]'''
| [[:en:Alicia Vikander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Goldsworthy]]'''
| [[:en:John Goldsworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossana Rory]]'''
| [[:it:Rossana Rory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Víctor Junco]]'''
| [[:en:Víctor Junco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irán Eory]]'''
| [[:es:Irán Eory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Tinti]]'''
| [[:it:Gabriele Tinti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Willes]]'''
| [[:en:Jean Willes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Shannon]]'''
| [[:en:Harry Shannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peggie Castle]]'''
| [[:en:Peggie Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geneviève Page]]'''
| [[:fr:Geneviève Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Wanamaker]]'''
| [[:en:Sam Wanamaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff DeYoung]]'''
| [[:en:Cliff DeYoung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Gleason]]'''
| [[:en:Joanna Gleason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Val Avery]]'''
| [[:en:Val Avery]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yancy Butler]]'''
| [[:en:Yancy Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Liana Orfei]]'''
| [[:es:Liana Orfei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Manuel Martín]]'''
| [[:es:José Manuel Martín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Pica]]'''
| [[:es:Antonio Pica]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roddy McDowall]]'''
| [[:en:Roddy McDowall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Strong]]'''
| [[:en:Michael Strong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regis Toomey]]'''
| [[:en:Regis Toomey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Sykes]]'''
| [[:en:Brenda Sykes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gloria Talbott]]'''
| [[:en:Gloria Talbott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Beaumont]]'''
| [[:en:Hugh Beaumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenneth Welsh]]'''
| [[:en:Kenneth Welsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Bugner]]'''
| [[:en:Joe Bugner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nino Castelnuovo]]'''
| [[:it:Nino Castelnuovo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denver Pyle]]'''
| [[:en:Denver Pyle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dante]]'''
| [[:en:Michael Dante]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John M. Jackson]]'''
| [[:en:John M. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Webb]]'''
| [[:en:Alan Webb (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lois Nettleton]]'''
| [[:en:Lois Nettleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Simcox]]'''
| [[:en:Tom Simcox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Manrique]]'''
| [[:es:Arturo Manrique]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alyssa Milano]]'''
| [[:en:Alyssa Milano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Seberg]]'''
| [[:en:Jean Seberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Aaker]]'''
| [[:en:Lee Aaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Nichols]]'''
| [[:en:Barbara Nichols]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cesare Danova]]'''
| [[:it:Cesare Danova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Arau]]'''
| [[:es:Alfonso Arau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Peacock]]'''
| [[:en:Daniel Peacock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Madsen]]'''
| [[:en:Virginia Madsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vinnie Jones]]'''
| [[:en:Vinnie Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fernanda Hurtado]]'''
| [[:es:Fernanda Hurtado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Ángel Espinoza]]'''<br>'''[[Ferrusquilla]]'''
| [[:es:Ferrusquilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Re]]'''
| [[:es:Gustavo Re]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Honor Blackman]]'''
| [[:en:Honor Blackman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Wilhoite]]'''
| [[:en:Kathleen Wilhoite]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laurence Luckinbill]]'''
| [[:en:Laurence Luckinbill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harrison Page]]'''
| [[:en:Harrison Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael O'Keefe]]'''
| [[:en:Michael O'Keefe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elaine Stritch]]'''
| [[:en:Elaine Stritch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Jane]]'''
| [[:en:Thomas Jane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Doyle-Murray]]'''
| [[:en:Brian Doyle-Murray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Levant]]'''
| [[:en:Oscar Levant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donal Donnelly]]'''
| [[:en:Donal Donnelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xavier Samuel]]'''
| [[:en:Xavier Samuel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luciano Catenacci]]'''
| [[:it:Luciano Catenacci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Powers]]'''
| [[:en:Tom Powers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Harrison]]'''
| [[:en:Richard Harrison (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tracy Morgan]]'''
| [[:en:Tracy Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Gil]]'''
| [[:es:Manuel Gil (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Dennis]]'''
| [[:en:Nick Dennis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Tennant]]'''
| [[:en:David Tennant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierfrancesco Favino]]'''
| [[:en:Pierfrancesco Favino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Faulkner (actor)]]'''
| [[:en:James Faulkner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Gates]]'''
| [[:en:Nancy Gates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evan C. Kim]]'''
| [[:en:Evan C. Kim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Morales]]'''
| [[:es:Mario Morales (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tonea Stewart]]'''
| [[:en:Tonea Stewart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Paz Pondal]]'''
| [[:es:Mary Paz Pondal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Wallner]]'''
| [[:es:Érika Wallner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Cilento]]'''
| [[:en:Diane Cilento]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joy Harmon]]'''
| [[:en:Joy Harmon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Seiji Sakaguchi]]'''
| [[:en:Seiji Sakaguchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Johnny Sekka]]'''
| [[:en:Johnny Sekka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Farentino]]'''
| [[:en:James Farentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jody McCrea]]'''
| [[:en:Jody McCrea]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Taraji P. Henson]]'''
| [[:en:Taraji P. Henson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Olson]]'''
| [[:en:Nancy Olson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Long]]'''
| [[:en:Richard Long (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shirley Anne Field]]'''
| [[:en:Shirley Anne Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ludmilla Tchérina]]'''
| [[:en:Ludmilla Tchérina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fay Roope]]'''
| [[:en:Fay Roope]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Anderson]]'''
| [[:en:Richard Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Brooks]]'''
| [[:en:Albert Brooks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Havers]]'''
| [[:en:Nigel Havers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Capra]]'''
| [[:en:Francis Capra]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabbs Greer]]'''
| [[:en:Dabbs Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Weston]]'''
| [[:en:David Weston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Keith]]'''
| [[:en:Robert Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Kelly]]'''
| [[:en:Jack Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clu Gulager]]'''
| [[:en:Clu Gulager]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Kemp]]'''
| [[:en:Jeremy Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lawrence Tierney]]'''
| [[:en:Lawrence Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Space]]'''
| [[:en:Arthur Space]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finlay Currie]]'''
| [[:en:Finlay Currie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scatman Crothers]]'''
| [[:en:Scatman Crothers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karen Young]]'''
| [[:en:Karen Young (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Ferrero]]'''
| [[:en:Martin Ferrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Remo Capitani]]'''
| [[:it:Remo Capitani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skipp Sudduth]]'''
| [[:en:Skipp Sudduth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabrielle Fitzpatrick]]'''
| [[:en:Gabrielle Fitzpatrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Chan]]'''
| [[:en:Philip Chan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Couling]]'''
| [[:en:Sonia Couling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen de Lirio]]'''
| [[:es:Carmen de Lirio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jessica Dublin]]'''
| [[:en:Jessica Dublin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregory Walcott]]'''
| [[:en:Gregory Walcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Branscombe Richmond]]'''
| [[:en:Branscombe Richmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Forsythe]]'''
| [[:en:William Forsythe (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Sokoloff]]'''
| [[:en:Vladimir Sokoloff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Litel]]'''
| [[:en:John Litel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Meunier]]'''
| [[:en:David Meunier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Scarfe]]'''
| [[:en:Jonathan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Minotis]]'''
| [[:en:Alexis Minotis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Aubrey]]'''
| [[:en:Anne Aubrey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emile Meyer]]'''
| [[:en:Emile Meyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keefe Brasselle]]'''
| [[:en:Keefe Brasselle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anders Holm]]'''
| [[:en:Anders Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rennie]]'''
| [[:en:Michael Rennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Sutton]]'''
| [[:en:John Sutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Harvey Sr.]]'''<br>Revisar [[Harry Harvey]]<br>'''[[Harry Harvey Jr.]]''', fillo
| [[:en:Harry Harvey Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irving Bacon]]'''
| [[:en:Irving Bacon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Sudeikis]]'''
| [[:en:Jason Sudeikis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Roxburgh]]'''
| [[:en:Richard Roxburgh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Weissman]]'''
| [[:en:Jeffrey Weissman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendie Jo Sperber]]'''
| [[:en:Wendie Jo Sperber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harold Ramis]]'''
| [[:en:Harold Ramis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russ Conway]]'''
| [[:en:Russ Conway (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicky Whelan]]'''
| [[:en:Nicky Whelan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Whitfield]]'''
| [[:en:Mitchell Whitfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Signe Hasso]]'''
| [[:en:Signe Hasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bart Roberts]]/[[Rex Reason]]'''
| [[:en:Rex Reason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrice Wymore]]'''
| [[:en:Patrice Wymore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Davis]]'''
| [[:en:Jim Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Horst Buchholz]]'''
| [[:en:Horst Buchholz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Triska]]/[[Jan Tříska]]'''
| [[:en:Jan Tříska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Kozlowski]]'''
| [[:en:Linda Kozlowski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Meillon]]'''
| [[:en:John Meillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hiroyuki Sanada]]'''
| [[:en:Hiroyuki Sanada]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alina Sokar]]'''
| [[:de:Alina Sokar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Puente]]'''
| [[:es:Jesús Puente]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[La Polaca]]'''
| [[:es:La Polaca]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Lukschy]]'''
| [[:de:Wolfgang Lukschy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Clarke]]'''
| [[:en:Warren Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc Anthony]]'''
| [[:en:Marc Anthony]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Siobhan Fallon Hogan]]'''
| [[:en:Siobhan Fallon Hogan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[O. J. Simpson]]'''<br>-->'''[[O.J. Simpson]]'''
| [[:en:O. J. Simpson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Wahl]]'''
| [[:en:Ken Wahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Kirk]]'''
| [[:en:Phyllis Kirk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Killian Scott]]'''
| [[:en:Killian Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Van Peebles]]'''
| [[:en:Mario Van Peebles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Núñez]]'''
| [[:en:Joaquín Núñez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Suchet]]'''
| [[:en:David Suchet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Houston]]'''
| [[:en:Donald Houston]]'''
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brad Dexter]]'''
| [[:en:Brad Dexter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Farnsworth]]'''
| [[:en:Richard Farnsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Bright]]'''
| [[:en:Richard Bright (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Schroder]]'''<br>--->'''[[Ricky Schroder]]'''
| [[:en:Ricky Schroder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pitt]]'''
| [[:en:Michael Pitt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Martin Smith]]'''
| [[:en:Charles Martin Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Pellegrino]]'''
| [[:en:Mark Pellegrino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sônia Braga]]'''
| [[:en:Sônia Braga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ruck]]'''
| [[:en:Alan Ruck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Patric]]'''
| [[:en:Jason Patric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amidou]]'''
| [[:fr:Amidou]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Evans]]'''
| [[:en:Joan Evans (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Monaghan]]'''
| [[:en:Michelle Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mariette Hartley]]'''
| [[:en:Mariette Hartley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Gilmore]]'''
| [[:en:Virginia Gilmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert J. Wilke]]'''
| [[:en:Robert J. Wilke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Vernon]]'''
| [[:en:John Vernon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlin Glynn]]'''
| [[:en:Carlin Glynn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madeline Carroll]]'''
| [[:en:Madeline Carroll]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Noonan]]'''
| [[:en:Tom Noonan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Plana]]'''
| [[:en:Tony Plana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Tasso]]'''
| [[:es:José María Tasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Albee]]'''
| [[:en:Josh Albee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murray Hamilton]]'''
| [[:en:Murray Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Rourke]]'''
| [[:en:Mickey Rourke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lilli Palmer]]'''
| [[:en:Lilli Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Darrell]]'''
| [[:en:Steve Darrell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Lange]]'''
| [[:en:Hope Lange]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Hopper]]'''
| [[:en:William Hopper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Golding]]'''
| [[:en:Henry Golding]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Chen]]'''
| [[:en:Tina Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Lawrence]]'''
| [[:en:Barbara Lawrence]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Blondell]]'''
| [[:en:Joan Blondell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Parks]]'''
| [[:en:Michael Parks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raimund Harmstorf]]'''
| [[:en:Raimund Harmstorf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Louise]]'''
| [[:en:Tina Louise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Burns]]'''
| [[:en:Edward Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lily James]]'''
| [[:en:Lily James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dexter Fletcher]]'''
| [[:en:Dexter Fletcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gianni Garko]]'''
| [[:it:Gianni Garko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marion Ramsey]]'''
| [[:en:Marion Ramsey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Hill]]'''
| [[:it:Ross Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lionel Stander]]'''
| [[:en:Lionel Stander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elisa Montés]]'''
| [[:es:Elisa Montés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Kuluva]]'''
| [[:en:Will Kuluva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebecca De Mornay]]'''
| [[:en:Rebecca De Mornay]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geraldine Chaplin]]'''
| [[:en:Geraldine Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Wright]]'''
| [[:en:Tom Wright (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lindsay Frost]]'''
| [[:en:Lindsay Frost]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mireille Enos]]'''
| [[:en:Mireille Enos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Mendy]]'''
| [[:es:Carlos Mendy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Morris]]'''
| [[:es:Luis Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime de Mora y Aragón]]'''
| [[:es:Jaime de Mora y Aragón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marie Windsor]]'''
| [[:en:Marie Windsor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Muldaur]]'''
| [[:en:Diana Muldaur]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Hart]]'''
| [[:en:Kevin Hart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick O'Neal]]'''
| [[:en:Patrick O'Neal (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Míriam Colón]]'''
| [[:en:Míriam Colón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Cavanagh]]'''
| [[:en:Paul Cavanagh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Valls]]'''
| [[:es:Arturo Valls]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Maria Pierangeli]]'''
| [[:it:Anna Maria Pierangeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noel Drayton]]'''
| [[:en:Noel Drayton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Douglas]]'''
| [[:en:James Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Collins]]'''
| [[:en:Stephen Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wengraf]]'''
| [[:en:John Wengraf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Lewis]]'''
| [[:en:Ronald Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Anderson (actor estausunidense)]]'''
| [[:en:James Anderson (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Royal Dano]]'''
| [[:en:Royal Dano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angela Bassett]]'''
| [[:en:Angela Bassett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Prosky]]'''
| [[:en:Robert Prosky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberts Blossom]]'''
| [[:en:Roberts Blossom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Carsten]]'''
| [[:en:Peter Carsten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Egan]]'''
| [[:en:Richard Egan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LL Cool J]]'''
| [[:en:LL Cool J]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Forster]]'''
| [[:en:Peter Forster (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Price]]'''
| [[:en:Dennis Price]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agnes Moorehead]]'''
| [[:en:Agnes Moorehead]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dudikoff]]'''
| [[:en:Michael Dudikoff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Peña]]'''
| [[:en:Elizabeth Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zhang Ziyi]]'''
| [[:en:Zhang Ziyi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Buzzi]]'''
| [[:en:Ruth Buzzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Schweig]]'''
| [[:en:Eric Schweig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samuel Le Bihan]]'''
| [[:fr:Samuel Le Bihan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rainn Wilson]]'''
| [[:en:Rainn Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Ryder]]'''
| [[:en:Alfred Ryder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alison Eastwood]]'''
| [[:en:Alison Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug Hutchison]]'''
| [[:en:Doug Hutchison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stathis Giallelis]]'''
| [[:en:Stathis Giallelis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Horton]]'''
| [[:en:Robert Horton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penny Edwards]]'''
| [[:en:Penny Edwards (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terry Gilkyson]]'''
| [[:en:Terry Gilkyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Taylor]]'''<br>'''[[Don Taylor (actor estausunidense)]]'''<br>'''[[Don Taylor (director britanico)]]'''
| [[:en:Don Taylor (American filmmaker)]]<br>[[:en:Don Taylor (English director and playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dina Merrill]]'''
| [[:en:Dina Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Sande]]'''
| [[:en:Walter Sande]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wright Campbell]]'''
| [[:en:Robert Wright Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sela Ward]]'''
| [[:en:Sela Ward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Timothy Spall]]'''
| [[:en:Timothy Spall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Curd Jürgens]]'''
| [[:en:Curd Jürgens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Arlen]]'''
| [[:en:Richard Arlen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Walker]]'''
| [[:en:Polly Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto de Mendoza]]'''
| [[:es:Alberto de Mendoza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Margolin]]'''
| [[:en:Stuart Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Mazurki]]'''
| [[:en:Mike Mazurki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Petersen]]'''
| [[:en:Paul Petersen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Sagall]]'''
| [[:en:Jonathan Sagall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebel Wilson]]'''
| [[:en:Rebel Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Aidman]]'''
| [[:en:Charles Aidman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Flores]]'''
| [[:en:Bella Flores]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wesley]]'''
| [[:en:John Wesley (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emma Fuhrmann]]'''
| [[:en:Emma Fuhrmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hawthorne James]]'''
| [[:en:Hawthorne James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto López López]]'''
| [[:es:Alberto López López]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Bourgoin]]'''
| [[:fr:Louise Bourgoin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Osinaga]]'''
| [[:es:Pedro Osinaga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicolas Beaucaire]]'''
| [[:fr:Nicolas Beaucaire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claudia Tagbo]]'''
| [[:fr:Claudia Tagbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nanou Garcia]]'''
| [[:fr:Nanou Garcia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julian McMahon]]'''
| [[:en:Julian McMahon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Ryan]]'''
| [[:en:Amy Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Bateman]]'''
| [[:en:Tom Bateman (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Ingram]]'''
| [[:en:Jack Ingram (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sherry Lansing]]'''
| [[:en:Sherry Lansing]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ina Balin]]'''
| [[:en:Ina Balin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Savage]]'''
| [[:en:John Savage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Evans]]'''
| [[:en:Maurice Evans (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edmund Purdom]]'''
| [[:en:Edmund Purdom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Prine]]'''
| [[:en:Andrew Prine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyler Posey]]'''
| [[:en:Tyler Posey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Anderson]]'''
| [[:en:Stanley Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria Pitillo]]'''
| [[:en:Maria Pitillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Millard Mitchell]]'''
| [[:en:Millard Mitchell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Palmer]]'''
| [[:en:Gregg Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Anderson]]'''
| [[:en:Judith Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Magee]]'''
| [[:en:Patrick Magee (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denny Miller]]'''
| [[:en:Denny Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheldon Allman]]'''
| [[:en:Sheldon Allman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason O'Mara]]'''
| [[:en:Jason O'Mara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Weston]]'''
| [[:en:Celia Weston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holland Taylor]]'''
| [[:en:Holland Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Mathis]]'''
| [[:en:Samantha Mathis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ritchie Coster]]'''
| [[:en:Ritchie Coster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Fiorentino]]'''
| [[:en:Linda Fiorentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rip Torn]]'''
| [[:en:Rip Torn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Colter]]'''
| [[:en:Mike Colter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Danson]]'''
| [[:en:Ted Danson]]
|}
hx2o1y0srpbne9kj0thfj038oxw7ooq
2478494
2478482
2026-09-26T19:23:40Z
RenatoGar
80073
/* Actors */
2478494
wikitext
text/x-wiki
* Biografías d'actors pendients de fer-ne l'articlo:
== Actors ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Articlo
! style="background:#cffa86;" | Dende
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olive Carey]]'''
| [[:en:Olive Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Sadler]]'''
| [[:en:William Sadler (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Efrem Zimbalist Jr.]]'''
| [[:en:Efrem Zimbalist Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Coleen Gray]]'''
| [[:en:Coleen Gray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Rober]]'''
| [[:en:Richard Rober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Clark]]'''
| [[:en:Susan Clark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Bedoya]]'''
| [[:en:Alfonso Bedoya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Caterina Murino]]'''
| [[:it:Caterina Murino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Corday]]'''
| [[:en:Mara Corday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Hutton]]'''
| [[:en:Jim Hutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Heckart]]'''
| [[:en:Eileen Heckart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridget Moynahan]]'''
| [[:en:Bridget Moynahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carolyn Jones]]'''
| [[:en:Carolyn Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlotte Coleman]]'''
| [[:en:Charlotte Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Sizemore]]'''
| [[:en:Tom Sizemore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Duff]]'''
| [[:en:Howard Duff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geena Davis]]'''
| [[:en:Geena Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carroll O'Connor]]'''
| [[:en:Carroll O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Murray]]'''
| [[:en:Don Murray (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maura Tierney]]'''
| [[:en:Maura Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katharine Ross]]'''
| [[:en:Katharine Ross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Hovey]]'''
| [[:en:Tim Hovey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wolders]]'''
| [[:en:Robert Wolders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosemary Forsyth]]'''
| [[:en:Rosemary Forsyth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Johnson]]'''
| [[:en:Russell Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Peña]]'''
| [[:en:Michael Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug McClure]]'''
| [[:en:Doug McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Nelson]]'''
| [[:en:Lori Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Lamour]]'''
| [[:en:Dorothy Lamour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[De'voreaux White]]'''
| [[:en:De'voreaux White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenne Headly]]'''
| [[:en:Glenne Headly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isabel Garcés]]'''
| [[:es:Isabel Garcés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martha Hyer]]'''
| [[:en:Martha Hyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduard Franz]]'''
| [[:en:Eduard Franz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelle Getty]]'''
| [[:en:Estelle Getty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marshall Thompson]]'''
| [[:en:Marshall Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Greer]]'''
| [[:en:Jane Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Fuller]]'''
| [[:en:Robert Fuller (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Braun]]'''
| [[:en:Judith Braun]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regina King]]'''
| [[:en:Regina King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Strauss]]'''
| [[:en:Robert Strauss (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Quayle]]'''
| [[:en:Anthony Quayle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Janssen]]'''
| [[:en:David Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marilyn Maxwell]]'''
| [[:en:Marilyn Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thelma Ritter]]'''
| [[:en:Thelma Ritter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Dechent]]'''
| [[:es:Antonio Dechent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clara Lago]]'''
| [[:es:Clara Lago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Sáinz]]'''
| [[:es:Tina Sainz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lola Gaos]]'''
| [[:es:Lola Gaos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wanda De Jesus]]'''
| [[:en:Wanda De Jesus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Campbell]]'''
| [[:en:William Campbell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Art Malik]]'''
| [[:en:Art Malik]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridgette Wilson]]'''
| [[:en:Bridgette Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Castle]]'''
| [[:en:Mary Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Malinger]]'''
| [[:en:Ross Malinger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Klein]]'''
| [[:en:Chris Klein (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dale Robertson]]'''
| [[:en:Dale Robertson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jing Tian]]'''
| [[:en:Jing Tian]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Prince]]'''
| [[:en:William Prince (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Fernández]]'''
| [[:es:Arturo Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guillermo Marín]]'''
| [[:es:Guillermo Marín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Chaplin]]'''
| [[:en:Ben Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sammy Davis Jr.]]'''
| [[:en:Sammy Davis Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miki Esparbé]]'''
| [[:es:Miki Esparbé]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Cameron]]'''
| [[:en:Rod Cameron (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Grillo]]'''
| [[:en:Frank Grillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frédéric Chau]]'''
| [[:fr:Frédéric Chau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Carradine]]'''
| [[:en:John Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Bodison]]'''
| [[:en:Wolfgang Bodison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Tamm]]'''
| [[:en:Mary Tamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Hackett]]'''
| [[:en:Joan Hackett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Drake]]'''
| [[:en:Charles Drake (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clint Walker]]'''
| [[:en:Clint Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura Linney]]'''
| [[:en:Laura Linney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[T. K. Carter]]'''
| [[:en:T. K. Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joel Edgerton]]'''
| [[:en:Joel Edgerton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Moffat]]'''
| [[:en:Donald Moffat]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amanda Plummer]]'''
| [[:en:Amanda Plummer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Platt]]'''
| [[:en:Louise Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gordon Jackson]]'''
| [[:en:Gordon Jackson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michel Muller (actor austriaco)]]'''
| [[:fr:Michel Muller (humoriste)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Michaels]]'''
| [[:en:Dolores Michaels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Ure]]'''
| [[:en:Mary Ure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Wilson]]'''
| [[:en:Owen Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer O'Neill]]'''
| [[:en:Jennifer O'Neill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Tobolowsky]]'''
| [[:en:Stephen Tobolowsky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Sinden]]'''
| [[:en:Donald Sinden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Donlevy]]'''
| [[:en:Brian Donlevy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Glenn]]'''
| [[:en:Scott Glenn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Matheson]]'''
| [[:en:Tim Matheson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mamie Van Doren]]'''
| [[:en:Mamie Van Doren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marton Csokas]]'''
| [[:en:Marton Csokas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Knepper]]'''
| [[:en:Robert Knepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Troup]]'''
| [[:en:Bobby Troup]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mathilda May]]'''
| [[:en:Mathilda May]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Eleniak]]'''
| [[:en:Erika Eleniak]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wesley Snipes]]'''
| [[:en:Wesley Snipes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Carmen Prendes]]'''
| [[:es:Mari Carmen Prendes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Beckinsale]]'''
| [[:en:Kate Beckinsale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Franco]]'''
| [[:en:James Franco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murvyn Vye]]'''
| [[:en:Murvyn Vye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Taylor]]'''
| [[:en:Rod Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eliza Dushku]]'''
| [[:en:Eliza Dushku]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Duggan]]'''
| [[:en:Andrew Duggan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Smith]]'''
| [[:en:Alexis Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Domergue]]'''
| [[:en:Faith Domergue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Parillaud]]'''
| [[:en:Anne Parillaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guy Pearce]]'''
| [[:en:Guy Pearce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Giampiero Albertini]]'''
| [[:it:Giampiero Albertini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Percy Herbert]]'''
| [[:en:Percy Herbert (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod McKuen]]'''
| [[:en:Rod McKuen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kent Smith]]'''
| [[:en:Kent Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Keen]]'''
| [[:en:Geoffrey Keen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gert van den Bergh]]'''
| [[:en:Gert van den Bergh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores del Río]]'''
| [[:en:Dolores del Río]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Durning]]'''
| [[:en:Charles Durning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Dreyfus]]'''
| [[:en:James Dreyfus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Barbero]]'''
| [[:es:Luis Barbero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Hernández]]'''
| [[:es:Rafael Hernández (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Towers]]'''
| [[:en:Constance Towers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Elliott]]'''
| [[:en:Stephen Elliott (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Koslo]]'''
| [[:en:Paul Koslo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bee Vang]]'''
| [[:en:Bee Vang]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berry Kroeger]]'''
| [[:en:Berry Kroeger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaiah Washington]]'''
| [[:en:Isaiah Washington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Marshall]]'''
| [[:en:James Marshall (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[May Robson]]'''
| [[:en:May Robson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Astin]]'''
| [[:en:Sean Astin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orlando Bloom]]'''
| [[:en:Orlando Bloom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Benzali]]'''
| [[:en:Daniel Benzali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tippi Hedren]]'''
| [[:en:Tippi Hedren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Helmore]]'''
| [[:en:Tom Helmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Furriel]]'''
| [[:es:Joaquín Furriel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Leyton]]'''
| [[:en:John Leyton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Clennon]]'''
| [[:en:David Clennon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Alda]]'''
| [[:en:Alan Alda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Lonsdale]]'''
| [[:en:Michael Lonsdale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Thewlis]]'''
| [[:en:David Thewlis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva Marie Saint]]'''
| [[:en:Eva Marie Saint]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Miller]]'''
| [[:en:Jason Miller (playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Archer]]'''
| [[:en:Anne Archer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulla Jacobsson]]'''
| [[:en:Ulla Jacobsson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katrin Sass]]'''
| [[:de:Katrin Sass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Roëves]]'''
| [[:en:Maurice Roëves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nina Foch]]'''
| [[:en:Nina Foch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Gibson]]'''
| [[:en:Thomas Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Thomas]]'''
| [[:en:Henry Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Macht]]'''
| [[:en:Gabriel Macht]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dzundza]]'''
| [[:en:George Dzundza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Booth]]'''
| [[:en:James Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Davis]]'''
| [[:en:Hope Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquim de Almeida]]'''
| [[:en:Joaquim de Almeida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Stuart Masterson]]'''
| [[:en:Mary Stuart Masterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hamilton]]'''
| [[:en:Linda Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Stahl]]'''
| [[:en:Nick Stahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Bratt]]'''
| [[:en:Benjamin Bratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joss Ackland]]'''
| [[:en:Joss Ackland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alonso]]'''
| [[:es:Rafael Alonso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terele Pávez]]'''
| [[:es:Terele Pávez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Allen]]'''
| [[:en:Elizabeth Allen (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Teal]]'''
| [[:en:Ray Teal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lina Morgan]]'''
| [[:es:Lina Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gemma Cuervo]]'''
| [[:es:Gemma Cuervo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Zarzo]]'''
| [[:es:Manolo Zarzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryōko Hirosue]]'''
| [[:en:Ryōko Hirosue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachel Ticotin]]'''
| [[:en:Rachel Ticotin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Jarman Jr.]]'''
| [[:en:Claude Jarman Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[BD Wong]]'''
| [[:en:BD Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Licia Calderón]]'''
| [[:es:Licia Calderón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Vardalos]]'''
| [[:en:Nia Vardalos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Alexander]]'''
| [[:en:Jane Alexander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Ford]]'''
| [[:en:Steven Ford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronny Cox]]'''
| [[:en:Ronny Cox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elpidia Carrillo]]'''
| [[:en:Elpidia Carrillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Graham]]'''
| [[:en:Stephen Graham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce McGill]]'''
| [[:en:Bruce McGill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. A. Preston]]'''
| [[:en:J. A. Preston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Priscilla Lane]]'''
| [[:en:Priscilla Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betta St. John]]'''
| [[:en:Betta St. John]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Greenwood]]'''
| [[:en:Bruce Greenwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Qin Shaobo]]'''
| [[:en:Qin Shaobo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott L. Schwartz]]'''
| [[:en:Scott L. Schwartz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandra Oh]]'''
| [[:en:Sandra Oh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kris Marshall]]'''
| [[:en:Kris Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Coote]]'''
| [[:en:Robert Coote]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jake Gyllenhaal]]'''
| [[:en:Jake Gyllenhaal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Davis]]'''
| [[:en:Judy Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ernie Kovacs]]'''
| [[:en:Ernie Kovacs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ric Young]]'''
| [[:en:Ric Young]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Murray]]'''
| [[:en:Ken Murray (entertainer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elias Koteas]]'''
| [[:en:Elias Koteas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLano]]'''
| [[:en:Michael DeLano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jameson Thomas]]'''
| [[:en:Jameson Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Dean Morgan]]'''
| [[:en:Jeffrey Dean Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jimi Mistry]]'''
| [[:en:Jimi Mistry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Lloyd]]'''
| [[:en:Danny Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Raymond]]'''
| [[:en:Gene Raymond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juanjo Menéndez]]'''
| [[:es:Juanjo Menéndez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dyanik Zurakowska]]'''
| [[:es:Dyanik Zurakowska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosanna Yanni]]'''
| [[:es:Rosanna Yanni]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan Calvo]]'''
| [[:es:Juan Calvo Doménech]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Álvaro de Luna]]'''
| [[:es:Álvaro de Luna (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Orjas]]'''
| [[:es:José Orjas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Tomás]]'''
| [[:es:Alicia Tomás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Coronado]]'''
| [[:es:José Coronado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beni Deus]]'''
| [[:es:Beni Deus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Gálvez]]'''
| [[:es:José Gálvez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casal]]'''
| [[:es:Antonio Casal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Moriarty]]'''
| [[:en:Michael Moriarty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jordi Mollà]]'''
| [[:es:Jordi Mollà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Cross]]'''
| [[:en:Ben Cross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo McKern]]'''
| [[:en:Leo McKern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Reynolds]]'''
| [[:en:William Reynolds (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexander Godunov]]'''
| [[:en:Alexander Godunov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Agar]]'''
| [[:en:John Agar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Brenneman]]'''
| [[:en:Amy Brenneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dunn]]'''
| [[:en:Kevin Dunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Walston]]'''
| [[:en:Ray Walston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Carey Jr.]]'''
| [[:en:Harry Carey Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Macdonald Carey]]'''
| [[:en:Macdonald Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Clarke]]'''
| [[:en:Jason Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles S. Dutton]]'''
| [[:en:Charles S. Dutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Greer]]'''
| [[:en:Judy Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Gampu]]'''
| [[:en:Ken Gampu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Paget]]'''
| [[:en:Debra Paget]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edgar Buchanan]]'''
| [[:en:Edgar Buchanan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Tucker]]'''
| [[:en:Chris Tucker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Majorino]]'''
| [[:en:Tina Majorino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mirta Miller]]'''
| [[:es:Mirta Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Tryon]]'''
| [[:en:Tom Tryon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inger Stevens]]'''
| [[:en:Inger Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kip Niven]]'''
| [[:en:Kip Niven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Schneider]]'''
| [[:en:John Schneider (screen actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eiza González]]'''
| [[:en:Eiza González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carrie-Anne Moss]]'''
| [[:en:Carrie-Anne Moss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Langella]]'''
| [[:en:Frank Langella]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ladd]]'''
| [[:en:Alan Ladd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesco Quinn]]'''
| [[:en:Francesco Quinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Gómez Ferrer]]'''
| [[:en:Pilar Gómez Ferrer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Loren Dean]]'''
| [[:en:Loren Dean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sullivan Stapleton]]'''
| [[:en:Sullivan Stapleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Bouquet]]'''
| [[:fr:Carole Bouquet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chiwetel Ejiofor]]'''
| [[:en:Chiwetel Ejiofor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Kendrick]]'''
| [[:en:Anna Kendrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blair Underwood]]'''
| [[:en:Blair Underwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Talia Shire]]'''
| [[:en:Talia Shire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Stamp]]'''
| [[:en:Terence Stamp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Evelyn]]'''
| [[:en:Judith Evelyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Farrar]]'''
| [[:en:David Farrar (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Slim Pickens]]'''
| [[:en:Slim Pickens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bernard Hill]]'''
| [[:en:Bernard Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bo Svenson]]'''
| [[:en:Bo Svenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Guttenberg]]'''
| [[:en:Steve Guttenberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bubba Smith]]'''
| [[:en:Bubba Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Winslow]]'''
| [[:en:Michael Winslow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Green]]'''
| [[:en:Nigel Green]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Isaac]]'''
| [[:en:Oscar Isaac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willard Parker]]'''
| [[:en:Willard Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kay Lenz]]'''
| [[:en:Kay Lenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zachary Scott]]'''
| [[:en:Zachary Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Schiff]]'''
| [[:en:Richard Schiff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Cochran]]'''
| [[:en:Steve Cochran]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Steele]]'''
| [[:en:Bob Steele (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Addison Powell]]'''
| [[:en:Addison Powell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hank Worden]]'''
| [[:en:Hank Worden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Zori]]'''
| [[:es:Tomás Zori]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Chen]]'''
| [[:en:Joan Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Petty]]'''
| [[:en:Lori Petty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sally Struthers]]'''
| [[:en:Sally Struthers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Nicol]]'''
| [[:en:Alex Nicol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosie O'Donnell]]'''
| [[:en:Rosie O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Burr DeBenning]]'''
| [[:en:Burr DeBenning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Benton Reid]]'''
| [[:en:Carl Benton Reid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Butler]]'''
| [[:en:Gerard Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Kennedy]]'''
| [[:en:Douglas Kennedy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Elam]]'''
| [[:en:Jack Elam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Dehner]]'''
| [[:en:John Dehner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willis Bouchey]]'''
| [[:en:Willis Bouchey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Maxwell]]'''
| [[:en:Frank Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Connors]]'''
| [[:en:Mike Connors]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Russell]]'''
| [[:en:John Russell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Lord]]'''
| [[:en:Jack Lord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Nolan]]'''
| [[:en:Lloyd Nolan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Anderson]]'''
| [[:en:John Anderson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denis Leary]]'''
| [[:en:Denis Leary]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aldo Giuffrè]]'''
| [[:en:Aldo Giuffrè]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathryn Harrold]]'''
| [[:en:Kathryn Harrold]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bess Motta]]'''
| [[:en:Bess Motta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Silva]]'''
| [[:es:María Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Suárez]]'''
| [[:es:José Suárez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Zerbe]]'''
| [[:en:Anthony Zerbe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Albert]]'''
| [[:en:Eddie Albert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Brown]]'''
| [[:en:Pamela Brown (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Haze]]'''
| [[:en:Jonathan Haze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Bosco]]'''
| [[:en:Philip Bosco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Newley]]'''
| [[:en:Anthony Newley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitzi Gaynor]]'''
| [[:en:Mitzi Gaynor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Gordon]]'''
| [[:en:Leo Gordon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Segal]]'''
| [[:en:George Segal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dewey Martin]]'''
| [[:en:Dewey Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Collins]]'''
| [[:en:Joan Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Mitchum]]'''
| [[:en:James Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Spiros Focás]]'''
| [[:en:Spiros Focás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mildred Natwick]]'''
| [[:en:Mildred Natwick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sessue Hayakawa]]'''
| [[:en:Sessue Hayakawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Roberts]]'''
| [[:en:Roy Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryan Gosling]]'''
| [[:en:Ryan Gosling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jacqueline Scott]]'''
| [[:en:Jacqueline Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guinn "Big Boy" Williams]]'''
| [[:en:Guinn "Big Boy" Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Famke Janssen]]'''
| [[:en:Famke Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Grenier]]'''
| [[:en:Adrian Grenier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Lucking]]'''
| [[:en:William Lucking]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Marlowe]]'''
| [[:en:Hugh Marlowe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holt McCallany]]'''
| [[:en:Holt McCallany]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Platt]]'''
| [[:en:Oliver Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Blanchard]]'''
| [[:en:Mari Blanchard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Bridges]]'''
| [[:en:Lloyd Bridges]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Felicia Farr]]'''
| [[:en:Felicia Farr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michèle Mercier]]'''
| [[:en:Michèle Mercier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bach]]'''
| [[:en:Barbara Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee J. Cobb]]'''
| [[:en:Lee J. Cobb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Dern]]'''
| [[:en:Bruce Dern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura San Giacomo]]'''
| [[:en:Laura San Giacomo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzy Amis]]'''
| [[:en:Suzy Amis Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Ávila]]'''
| [[:es:Enrique Ávila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Cruz]]'''
| [[:es:Mara Cruz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Silver]]'''
| [[:en:Ron Silver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Drago]]'''
| [[:en:Billy Drago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Swayze]]'''
| [[:en:Patrick Swayze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neva Patterson]]'''
| [[:en:Neva Patterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dick Wesson]]'''
| [[:en:Dick Wesson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Booth]]'''
| [[:en:Connie Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Leigh]]'''
| [[:en:Janet Leigh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lund]]'''
| [[:en:John Lund (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grand L. Bush]]'''
| [[:en:Grand L. Bush]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossano Brazzi]]'''
| [[:en:Rossano Brazzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Piven]]'''
| [[:en:Jeremy Piven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meat Loaf]]'''
| [[:en:Meat Loaf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pier Angeli]]'''
| [[:en:Pier Angeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Murphy]]'''
| [[:en:Mary Murphy (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bibi Andersson]]'''
| [[:en:Bibi Andersson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tzi Ma]]'''
| [[:en:Tzi Ma]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grégoire Aslan]]'''
| [[:en:Grégoire Aslan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Andrews]]'''
| [[:en:Harry Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Craig]]'''
| [[:en:Daniel Craig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Fiennes]]'''
| [[:en:Joseph Fiennes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Shabaka Henley]]'''
| [[:en:Barry Shabaka Henley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Candice Bergen]]'''
| [[:en:Candice Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Piñar]]'''
| [[:es:Carlos Piñar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Hemsworth]]'''
| [[:en:Luke Hemsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yılmaz Erdoğan]]'''
| [[:en:Yılmaz Erdoğan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Morley]]'''
| [[:en:Robert Morley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Sabàto]]'''
| [[:en:Antonio Sabàto Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Lewis]]'''
| [[:en:Geoffrey Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Randolph]]'''
| [[:en:John Randolph (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[S. Z. Sakall]]''' u '''[[S.Z. Sakall]]'''
| [[:en:S. Z. Sakall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Randall]]'''
| [[:en:Tony Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George N. Neise]]'''
| [[:en:George N. Neise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maya Rudolph]]'''
| [[:en:Maya Rudolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Martinelli]]'''
| [[:en:Elsa Martinelli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George "Gabby" Hayes]]'''
| [[:en:George "Gabby" Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harve Presnell]]'''
| [[:en:Harve Presnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Lom]]'''
| [[:en:Herbert Lom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morris Chestnut]]'''
| [[:en:Morris Chestnut]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Caba Alba]]'''
| [[:es:Julia Caba Alba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Bódalo]]'''
| [[:es:José Bódalo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Fábregas]]'''
| [[:en:Manolo Fábregas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cindy Crawford]]'''
| [[:en:Cindy Crawford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Roberts]]'''
| [[:en:Eric Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nestor Paiva]]'''
| [[:en:Nestor Paiva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan King]]'''
| [[:en:Alan King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Cotten]]'''
| [[:en:Joseph Cotten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonah Hill]]'''
| [[:en:Jonah Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter McGinn]]'''
| [[:en:Walter McGinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Patrick]]'''
| [[:en:Gail Patrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Marie]]'''
| [[:en:Lisa Marie (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Pascal]]'''
| [[:en:Pedro Pascal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Kove]]'''
| [[:en:Martin Kove]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Kulich]]'''
| [[:en:Vladimir Kulich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Kretschmann]]'''
| [[:en:Thomas Kretschmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mahershala Ali]]'''
| [[:en:Mahershala Ali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McIntire]]'''
| [[:en:John McIntire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Guardino]]'''
| [[:en:Harry Guardino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dan Hedaya]]'''
| [[:en:Dan Hedaya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Blanco]]'''
| [[:es:Tomás Blanco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Margolin]]'''
| [[:en:Janet Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Gordon]]'''
| [[:en:Don Gordon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Urich]]'''
| [[:en:Robert Urich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norma Lazareno]]'''
| [[:en:Norma Lazareno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amparo Soler Leal]]'''
| [[:es:Amparo Soler Leal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlene Holt]]'''
| [[:en:Charlene Holt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Cavanaugh]]'''
| [[:en:Michael Cavanaugh (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyne Daly]]'''
| [[:en:Tyne Daly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Torin Thatcher]]'''
| [[:en:Torin Thatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Francis]]'''
| [[:en:Anne Francis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Rowland]]'''
| [[:en:Steve Rowland (music producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Bull]]'''
| [[:en:Peter Bull]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dolenz]]'''
| [[:en:George Dolenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Brandon]]'''
| [[:en:Henry Brandon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzanne Neve]]'''
| [[:en:Suzanne Neve]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Sands]]'''
| [[:en:Tommy Sands]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Galloway]]'''
| [[:en:Don Galloway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Case]]'''
| [[:en:Kathleen Case]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Casseus]]'''
| [[:en:Gabriel Casseus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carice van Houten]]'''
| [[:en:Carice van Houten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Esperanza Roy]]'''
| [[:es:Esperanza Roy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ty Hardin]]'''
| [[:en:Ty Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lyle Bettger]]'''
| [[:en:Lyle Bettger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anjanette Comer]]'''
| [[:en:Anjanette Comer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Perry]]'''
| [[:en:Luke Perry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Godrèche]]'''
| [[:en:Judith Godrèche]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Bergin]]'''
| [[:en:Patrick Bergin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pate]]'''
| [[:en:Michael Pate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Weller]]'''
| [[:en:Peter Weller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Luisa San José]]'''
| [[:es:María Luisa San José]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bárbara Rey]]'''
| [[:es:Bárbara Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime Sánchez]]'''
| [[:en:Jaime Sánchez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Capshaw]]'''
| [[:en:Kate Capshaw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabney Coleman]]'''
| [[:en:Dabney Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLorenzo]]'''
| [[:en:Michael DeLorenzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin McNally]]'''
| [[:en:Kevin McNally]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Guzmán]]'''
| [[:en:Luis Guzmán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Logan]]'''
| [[:en:Robert Logan Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Kreski]]'''
| [[:en:Connie Kreski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Tomei]]'''
| [[:en:Marisa Tomei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Searcy]]'''
| [[:en:Nick Searcy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Strother Martin]]'''
| [[:en:Strother Martin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Loggia]]'''
| [[:en:Robert Loggia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián Mateos]]'''
| [[:es:Julián Mateos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Carradine]]'''
| [[:en:David Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald Mohr]]'''
| [[:en:Gerald Mohr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Edwards]]'''
| [[:en:Anthony Edwards (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack O'Connell]]'''
| [[:en:Jack O'Connell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaliyah]]'''
| [[:en:Aaliyah]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Couture]]'''
| [[:en:Randy Couture]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Didier Flamand]]'''
| [[:fr:Didier Flamand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Layton]]'''
| [[:es:William Layton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nuria Torray]]'''
| [[:es:Nuria Torray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sara Lezana]]'''
| [[:es:Sara Lezana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marg Helgenberger]]'''
| [[:en:Marg Helgenberger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John C. McGinley]]'''
| [[:en:John C. McGinley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Sampson]]'''
| [[:en:Will Sampson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale]]'''
| [[:en:Alan Hale Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Velásquez]]'''
| [[:en:Patricia Velásquez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Wong]]'''
| [[:en:Russell Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wayne Morris]]'''
| [[:en:Wayne Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Bennett]]'''
| [[:en:Bruce Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregor Fisher]]'''
| [[:en:Gregor Fisher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paloma Valdés]]'''
| [[:es:Paloma Valdés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cassen (actor)]]'''
| [[:es:Cassen (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Atkins]]'''
| [[:en:Christopher Atkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Weldon]]'''
| [[:en:Joan Weldon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Yowlachie]]'''
| [[:en:Chief Yowlachie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricky Nelson]]'''
| [[:en:Ricky Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Mitchum]]'''
| [[:en:Christopher Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Crenna]]'''
| [[:en:Richard Crenna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James LeGros]]'''
| [[:en:James LeGros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clancy Brown]]'''
| [[:en:Clancy Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur O'Connell]]'''
| [[:en:Arthur O'Connell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Genn]]'''
| [[:en:Leo Genn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rooker]]'''
| [[:en:Michael Rooker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Sorbo]]'''
| [[:en:Kevin Sorbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosa Fontana]]'''
| [[:es:Rosa Fontana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Pierrá]]'''
| [[:es:Francisco Pierrá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Wolff]]'''
| [[:it:Frank Wolff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Burns]]'''
| [[:en:Heather Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Murciano]]'''
| [[:en:Enrique Murciano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodrigo Santoro]]'''
| [[:en:Rodrigo Santoro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Patterson]]'''
| [[:en:James Patterson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Arness]]'''
| [[:en:James Arness]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leopoldine Konstantin]]'''
| [[:en:Leopoldine Konstantin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zach Galligan]]'''
| [[:en:Zach Galligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phoebe Cates]]'''
| [[:en:Phoebe Cates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Morgan]]'''
| [[:en:Harry Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Schofield]]'''
| [[:en:David Schofield (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianne Koch]]'''
| [[:en:Marianne Koch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Brega]]'''
| [[:en:Mario Brega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luigi Pistilli]]'''
| [[:it:Luigi Pistilli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Napier]]'''
| [[:en:Charles Napier (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulrich Matthes]]'''
| [[:en:Ulrich Matthes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Belushi]]'''
| [[:en:Jim Belushi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erik von Detten]]'''
| [[:en:Erik von Detten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josephine Hutchinson]]'''
| [[:en:Josephine Hutchinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Newton]]'''
| [[:en:Robert Newton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chloe Webb]]'''
| [[:en:Chloe Webb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penelope Ann Miller]]'''
| [[:en:Penelope Ann Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sinbad]]'''
| [[:en:Sinbad (comedian)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Jordan]]'''
| [[:en:Richard Jordan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Lineback]]'''
| [[:en:Richard Lineback]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Sancho]]''' (u '''[[Pepe Sancho]]''')
| [[:es:Pepe Sancho]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Kosty]]'''
| [[:es:María Kosty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agustín González]]'''
| [[:es:Agustín González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angus Lennie]]'''
| [[:en:Angus Lennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[JoBeth Williams]]'''
| [[:en:JoBeth Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janine Turner]]'''
| [[:en:Janine Turner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Stefanson]]'''
| [[:en:Leslie Stefanson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dave Chappelle]]'''
| [[:en:Dave Chappelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Anderson Jr.]]'''
| [[:en:Michael Anderson Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Vinton]]'''
| [[:en:Bobby Vinton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hoyt Axton]]'''
| [[:en:Hoyt Axton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Watanabe]]'''
| [[:en:Ken Watanabe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Schulze]]'''
| [[:en:Matt Schulze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Farley Granger]]'''
| [[:en:Farley Granger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yanti Somer]]'''
| [[:en:Yanti Somer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurtwood Smith]]'''
| [[:en:Kurtwood Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Byron Mann]]'''
| [[:en:Byron Mann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gérard Blain]]'''
| [[:fr:Gérard Blain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carol Lynley]]'''
| [[:en:Carol Lynley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Reed]]'''
| [[:en:Oliver Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Chilcott]]'''
| [[:en:Barbara Chilcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Merlin]]'''
| [[:en:Jan Merlin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Demián Bichir]]'''
| [[:en:Demián Bichir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Morton]]'''
| [[:en:Joe Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Schallert]]'''
| [[:en:William Schallert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicol Williamson]]'''
| [[:en:Nicol Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Dorn]]'''
| [[:en:Dolores Dorn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lex Barker]]'''
| [[:en:Lex Barker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Lee]]'''
| [[:en:Anna Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Audrey Long]]'''
| [[:en:Audrey Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raúl Juliá]]'''
| [[:en:Raul Julia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramon Bieri]]'''
| [[:en:Ramon Bieri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Baker]]'''
| [[:en:Diane Baker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goyo Lebrero]]'''
| [[:es:Goyo Lebrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nené Morales]]'''
| [[:es:Nené Morales]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tisha Sterling]]'''
| [[:en:Tisha Sterling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Catherine Bach]]'''
| [[:en:Catherine Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Webber]]'''
| [[:en:Robert Webber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Basehart]]'''
| [[:en:Richard Basehart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Tyler]]'''
| [[:en:Beverly Tyler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Silas Weir Mitchell]]'''
| [[:en:Silas Weir Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lolita Davidovich]]'''
| [[:en:Lolita Davidovich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Dancy]]'''
| [[:en:Hugh Dancy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bel Geddes]]'''
| [[:en:Barbara Bel Geddes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Saxon]]'''
| [[:en:John Saxon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dermot Mulroney]]'''
| [[:en:Dermot Mulroney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louis Jourdan]]'''
| [[:en:Louis Jourdan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Shaughnessy]]'''
| [[:en:Mickey Shaughnessy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Trejo]]'''
| [[:en:Danny Trejo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Strasberg]]'''
| [[:en:Lee Strasberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pino Locchi]]'''
| [[:en:Pino Locchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Weaver]]'''
| [[:en:Dennis Weaver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesca Neri]]'''
| [[:en:Francesca Neri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Angarano]]'''
| [[:en:Michael Angarano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Rhys-Davies]]'''
| [[:en:John Rhys-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Silva]]'''
| [[:en:Henry Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Keel]]'''
| [[:en:Howard Keel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Hong]]'''
| [[:en:James Hong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Williams]]'''
| [[:en:Steven Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Scarfe]]'''
| [[:en:Alan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrés Mejuto]]'''
| [[:es:Andrés Mejuto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangelina Salazar]]'''
| [[:es:Evangelina Salazar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Curtis]]'''
| [[:es:Ken Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aki Aleong]]'''
| [[:en:Aki Aleong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Opatoshu]]'''
| [[:en:David Opatoshu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katherine DeMille]]'''
| [[:en:Katherine DeMille]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane McBain]]'''
| [[:en:Diane McBain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Westerfield]]'''
| [[:en:James Westerfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Purcell]]'''
| [[:en:Dominic Purcell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Rifkin]]'''
| [[:en:Ron Rifkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeria Golino]]'''
| [[:en:Valeria Golino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christian Berkel]]'''
| [[:en:Christian Berkel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Johnson]]'''
| [[:en:Richard Johnson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Staley]]'''
| [[:en:Joan Staley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Kelly]]'''
| [[:en:Paul Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Gazzara]]'''
| [[:en:Ben Gazzara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ja Rule]]'''
| [[:en:Ja Rule]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bendix]]'''
| [[:en:William Bendix]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay C. Flippen]]'''
| [[:en:Jay C. Flippen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Young]]'''
| [[:en:Robert Young (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ioan Gruffudd]]'''
| [[:en:Ioan Gruffudd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grazia Maria Spina]]'''
| [[:it:Grazia Maria Spina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dianne Foster]]'''
| [[:en:Dianne Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Theodore Bikel]]'''
| [[:en:Theodore Bikel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xander Berkeley]]'''
| [[:en:Xander Berkeley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaron Eckhart]]'''
| [[:en:Aaron Eckhart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Molina]]'''
| [[:en:Alfred Molina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ayelet Zurer]]'''
| [[:en:Ayelet Zurer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ashton Sanders]]'''
| [[:en:Ashton Sanders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Rojo]]'''
| [[:en:Gustavo Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paquita Rico]]'''
| [[:es:Paquita Rico]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Faylen]]'''
| [[:en:Frank Faylen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Earl Holliman]]'''
| [[:en:Earl Holliman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianna Hill]]'''
| [[:en:Marianna Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roland Harrah III]]'''
| [[:en:Roland Harrah III]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cameron Mitchell]]'''
| [[:en:Cameron Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Derek]]'''
| [[:en:John Derek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huddleston]]'''
| [[:en:David Huddleston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Ferzetti]]'''
| [[:it:Gabriele Ferzetti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Grace]]'''
| [[:en:Henry Grace]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Owens]]'''
| [[:en:Patricia Owens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Daneman]]'''
| [[:en:Paul Daneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wymark]]'''
| [[:en:Patrick Wymark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Colicos]]'''
| [[:en:John Colicos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Keaton]]'''
| [[:en:Michael Keaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicole Maurey]]'''
| [[:en:Nicole Maurey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George O'Brien]]'''
| [[:en:George O'Brien (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Danton]]'''
| [[:en:Ray Danton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor Jory]]'''
| [[:en:Victor Jory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Queta Claver]]'''
| [[:es:Queta Claver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pancho Córdova]]'''
| [[:es:Pancho Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Hunnicutt]]'''
| [[:en:Arthur Hunnicutt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodolfo Acosta]]'''
| [[:en:Rodolfo Acosta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Ford]]'''
| [[:en:Francis Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Geeson]]'''
| [[:en:Judy Geeson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Warner]]'''
| [[:en:David Warner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Haydn]]'''
| [[:en:Richard Haydn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Barton]]'''
| [[:en:Gregg Barton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keith Andes]]'''
| [[:en:Keith Andes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Elliott]]'''
| [[:en:Chris Elliott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Jefford]]'''
| [[:en:Barbara Jefford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Demarest]]'''
| [[:en:William Demarest]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Russell]]'''
| [[:en:Gail Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ossie Davis]]'''
| [[:en:Ossie Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Fricker]]'''
| [[:en:Brenda Fricker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Roman]]'''
| [[:en:Ruth Roman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Balaban]]'''
| [[:en:Bob Balaban]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles McGraw]]'''
| [[:en:Charles McGraw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker Jr.]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1940)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Haysbert]]'''
| [[:en:Dennis Haysbert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martine McCutcheon]]'''
| [[:en:Martine McCutcheon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Macready]]'''
| [[:en:George Macready]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Merrill]]'''
| [[:en:Gary Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nico Minardos]]'''
| [[:en:Nico Minardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo de Córdova]]'''
| [[:en:Arturo de Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ethan Hawke]]'''
| [[:en:Ethan Hawke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Roa]]'''
| [[:es:Joaquín Roa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Tiffin]]'''
| [[:en:Pamela Tiffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denise Darcel]]'''
| [[:en:Denise Darcel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chazz Palminteri]]'''
| [[:en:Chazz Palminteri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Drea de Matteo]]'''
| [[:en:Drea de Matteo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olivia Wilde]]'''
| [[:en:Olivia Wilde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenn Corbett]]'''
| [[:en:Glenn Corbett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Gargan]]'''
| [[:en:William Gargan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Williams]]'''
| [[:en:Bill Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Kerr]]'''
| [[:en:Bill Kerr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Cassavetes]]'''
| [[:en:John Cassavetes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Stephen]]'''
| [[:en:Susan Stephen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janis Paige]]'''
| [[:en:Janis Paige]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Brady]]'''
| [[:en:Scott Brady (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Denham]]'''
| [[:en:Maurice Denham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Andrews]]'''
| [[:en:Stanley Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Javier Cámara]]'''
| [[:es:Javier Cámara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raymond St. Jacques]]'''
| [[:en:Raymond St. Jacques]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Preston]]'''
| [[:en:Robert Preston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pat Quinn]]'''
| [[:en:Pat Quinn (American actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Binns]]'''
| [[:en:Edward Binns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Cummings]]'''
| [[:en:Robert Cummings]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zack Norman]]'''
| [[:en:Zack Norman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Avner Eisenberg]]'''<br>'''[[Avner the Eccentric]]'''
| [[:en:Avner the Eccentric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Hamm]]'''
| [[:en:Jon Hamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorge Rigaud]]'''
| [[:en:Jorge Rigaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amelia de la Torre]]'''
| [[:en:Amelia de la Torre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karlheinz Böhm]]'''
| [[:en:Karlheinz Böhm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vilma Degischer]]'''
| [[:en:Vilma Degischer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Magda Schneider]]'''
| [[:en:Magda Schneider]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendy Gazelle]]'''
| [[:en:Wendy Gazelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morgan Woodward]]'''
| [[:en:Morgan Woodward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billie Burke]]'''
| [[:en:Billie Burke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Gutiérrez Caba]]'''
| [[:es:Emilio Gutiérrez Caba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Reevis]]'''
| [[:en:Steve Reevis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isela Vega]]'''
| [[:en:Isela Vega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McLiam]]'''
| [[:en:John McLiam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Forrest Lewis]]'''
| [[:en:Forrest Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay Silverheels]]'''
| [[:en:Jay Silverheels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian MacDonald]]'''
| [[:en:Ian MacDonald (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred Williamson]]'''
| [[:en:Fred Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Lo Bianco]]'''
| [[:en:Tony Lo Bianco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glauco Onorato]]'''
| [[:it:Glauco Onorato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Van Der Beek]]'''
| [[:en:James Van Der Beek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Keith]]'''
| [[:en:David Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pruitt Taylor Vince]]'''
| [[:en:Pruitt Taylor Vince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ingrid Garbo]]'''
| [[:es:Ingrid Garbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lamberto Maggiorani]]'''
| [[:it:Lamberto Maggiorani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lone]]'''
| [[:en:John Lone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Varela]]'''
| [[:es:Luis Varela]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Máximo Valverde]]'''
| [[:es:Máximo Valverde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth White]]'''
| [[:en:Ruth White (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Clarkson]]'''
| [[:en:Patricia Clarkson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patty Duke]]'''
| [[:en:Patty Duke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Douglas]]'''
| [[:en:Robert Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathalie Baye]]'''
| [[:en:Nathalie Baye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Payton]]'''
| [[:en:Barbara Payton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheree North]]'''
| [[:en:Sheree North]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Glover]]'''
| [[:en:John Glover (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ericson]]'''
| [[:en:John Ericson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cowling]]'''
| [[:en:Bruce Cowling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Lozano]]'''
| [[:es:Manuel Lozano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Craven]]'''
| [[:en:Matt Craven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maggie Cheung]]'''
| [[:en:Maggie Cheung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Richards]]'''
| [[:en:Jeff Richards (actor, born 1924)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurt Kasznar]]'''
| [[:en:Kurt Kasznar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Horne]]'''
| [[:en:Geoffrey Horne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Spader]]'''
| [[:en:James Spader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan Walsh]]'''
| [[:en:Dylan Walsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sho Kosugi]]'''
| [[:en:Sho Kosugi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Levine]]'''
| [[:en:Ted Levine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mónica Randall]]'''
| [[:es:Mónica Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LeVar Burton]]'''
| [[:en:LeVar Burton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Basso]]'''
| [[:en:Gabriel Basso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Bowler]]'''
| [[:en:Norman Bowler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Middleton]]'''
| [[:en:Robert Middleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe E. Brown]]'''
| [[:en:Joe E. Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Comingore]]'''
| [[:en:Dorothy Comingore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Parkins]]'''
| [[:en:Barbara Parkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leah Ayres]]'''
| [[:en:Leah Ayres]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Cárdenas]]'''
| [[:en:Elsa Cárdenas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irene Tedrow]]'''
| [[:en:Irene Tedrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Hamill]]'''
| [[:en:Mark Hamill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Collin]]'''
| [[:en:John Collin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Caulfield]]'''
| [[:en:Joan Caulfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jocelyn Lane]]'''
| [[:en:Jocelyn Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Reed]]'''
| [[:en:Pamela Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marjoe Gortner]]'''
| [[:en:Marjoe Gortner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neville Brand]]'''
| [[:en:Neville Brand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Morgan]]'''
| [[:en:Dennis Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tote García Ortega]]'''
| [[:es:Tote García Ortega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Boyd]]'''
| [[:en:Stephen Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelita Rodriguez]]'''
| [[:en:Estelita Rodriguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Cole]]'''
| [[:en:George Cole (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Watson]]'''
| [[:en:Emily Watson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pepper]]'''
| [[:en:Barry Pepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Jenner]]'''
| [[:es:Michelle Jenner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Olbrychski]]'''
| [[:en:Daniel Olbrychski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hunt]]'''
| [[:en:Linda Hunt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emmanuelle Arsan]] - [[Marayat Andriane]]'''
| [[:en:Emmanuelle Arsan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edd Byrnes]]'''
| [[:en:Edd Byrnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey Bishop]]'''
| [[:en:Joey Bishop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara O'Neil]]'''
| [[:en:Barbara O'Neil]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Birkin]]'''
| [[:en:Jane Birkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margot Robbie]]'''
| [[:en:Margot Robbie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raffaella Carrà]]'''
| [[:en:Raffaella Carrà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Buddy Ebsen]]'''
| [[:en:Buddy Ebsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abby Dalton]]'''
| [[:en:Abby Dalton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris O'Donnell]]'''
| [[:en:Chris O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clinton Greyn]]'''
| [[:en:Clinton Greyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Platt]]'''
| [[:en:Edward Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Connelly]]'''
| [[:en:Jennifer Connelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Bannen]]'''
| [[:en:Ian Bannen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Thundercloud]]'''
| [[:en:Chief Thundercloud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Thaxter]]'''
| [[:en:Phyllis Thaxter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glen Campbell]]'''
| [[:en:Glen Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Sivero]]'''
| [[:en:Frank Sivero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bonnie Bartlett]]'''
| [[:en:Bonnie Bartlett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wes Studi]]'''
| [[:en:Wes Studi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Grodin]]'''
| [[:en:Charles Grodin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bower]]'''
| [[:en:David Bower]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charo López]]'''
| [[:es:Charo López (actriz española)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Durán]]'''
| [[:es:Rafael Durán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel de Juan]]'''
| [[:es:Manuel de Juan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor French]]'''
| [[:en:Victor French]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Jackson]]'''
| [[:en:Anne Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián López]]'''
| [[:es:Julián López (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laraine Day]]'''
| [[:en:Laraine Day]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Marshall]]'''
| [[:en:Herbert Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Caviezel]]'''
| [[:en:Jim Caviezel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruta Lee]]'''
| [[:en:Ruta Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Dahl]]'''
| [[:en:Arlene Dahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Rossington]]'''
| [[:en:Norman Rossington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Moody]]'''
| [[:en:Ralph Moody (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myrna Hansen]]'''
| [[:en:Myrna Hansen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Quinlan]]'''
| [[:en:Kathleen Quinlan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kerwin Mathews]]'''
| [[:en:Kerwin Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betty Field]]'''
| [[:en:Betty Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juliane Köhler]]'''
| [[:en:Juliane Köhler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Harbour]]'''
| [[:en:David Harbour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Leung]]'''
| [[:en:Ken Leung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Patton]]'''
| [[:en:Will Patton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Peeples]]'''
| [[:en:Nia Peeples]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frederick Coffin]]'''
| [[:en:Frederick Coffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricardo Merino]]'''
| [[:es:Ricardo Merino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Yepes]]'''
| [[:es:José Yepes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Armando Silvestre]]'''
| [[:en:Armando Silvestre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inma de Santis]]'''
| [[:es:Inma de Santis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harris Yulin]]'''
| [[:en:Harris Yulin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan-Michael Vincent]]'''
| [[:en:Jan-Michael Vincent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Evans]]'''
| [[:en:Gene Evans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lennie James]]'''
| [[:en:Lennie James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blake Lively]]'''
| [[:en:Blake Lively]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Holm]]'''
| [[:en:Ian Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Sawyer]]'''
| [[:en:Joe Sawyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Allen Covert]]'''
| [[:en:Allen Covert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Aiello]]'''
| [[:en:Danny Aiello]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Daly]]'''
| [[:en:James Daly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Birch]]'''
| [[:en:Paul Birch (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Common]]'''
| [[:en:Common (rapper)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Brodie-Sangster]]'''
| [[:en:Thomas Brodie-Sangster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Graham Greene (actor)]]'''
| [[:en:Graham Greene (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frances Bavier]]'''
| [[:en:Frances Bavier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trevor Bardette]]'''
| [[:en:Trevor Bardette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Pavan]]'''
| [[:en:Marisa Pavan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Morton]]'''
| [[:en:Samantha Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goya Toledo]]'''
| [[:es:Goya Toledo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega]]'''
| [[:es:Eduardo Noriega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Piaton]]'''
| [[:fr:Julia Piaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noom Diawara]]'''
| [[:fr:Noom Diawara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Émilie Caen]]'''
| [[:fr:Émilie Caen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ahney Her]]'''
| [[:en:Ahney Her]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vera Farmiga]]'''
| [[:en:Vera Farmiga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Nunn]]'''
| [[:en:Bill Nunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Lifford]]'''
| [[:en:Tina Lifford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sue Jones-Davies]]'''
| [[:en:Sue Jones-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jamie Parker]]'''
| [[:en:Jamie Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathan Lane]]'''
| [[:en:Nathan Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Daniels]]'''
| [[:en:William Daniels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Rattray]]'''
| [[:en:Heather Rattray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenny Morrison]]'''
| [[:en:Kenny Morrison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Eastwood]]'''
| [[:en:Kyle Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arie Verveen]]'''
| [[:en:Arie Verveen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Peters]]'''
| [[:en:Jean Peters]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Hampden]]'''
| [[:en:Walter Hampden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boré Buika]]'''
| [[:es:Boré Buika]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Brolin]]'''
| [[:en:Josh Brolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Tosar]]'''
| [[:es:Luis Tosar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Winger]]'''
| [[:en:Debra Winger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Jones]]'''
| [[:en:Jeffrey Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Germán Cobos]]'''
| [[:es:Germán Cobos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maxine Audley]]'''
| [[:en:Maxine Audley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Morrow]]'''
| [[:en:Susan Morrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Esposito]]'''
| [[:en:Jennifer Esposito]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Bonilla]]'''
| [[:es:Jesús Bonilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hersholt]]'''
| [[:en:Jean Hersholt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Thibeau]]'''
| [[:en:Jack Thibeau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Eyer]]'''
| [[:en:Richard Eyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Sullivan]]'''
| [[:en:Barry Sullivan (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leon Ames]]'''
| [[:en:Leon Ames]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Darren McGavin]]'''
| [[:en:Darren McGavin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cabot]]'''
| [[:en:Bruce Cabot]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trish Van Devere]]'''
| [[:en:Trish Van Devere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Bruno]]'''
| [[:es:Sonia Bruno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Slate]]'''
| [[:en:Jeremy Slate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Cattrall]]'''
| [[:en:Kim Cattrall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Graf]]'''
| [[:en:David Graf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Easterbrook]]'''
| [[:en:Leslie Easterbrook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huffman]]'''
| [[:en:David Huffman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Rogers Jr.]]'''
| [[:en:Will Rogers Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Grey]]'''
| [[:en:Virginia Grey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Alfayate]]'''
| [[:es:José Alfayate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Brown]]'''
| [[:en:Bryan Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Coe]]'''
| [[:en:Barry Coe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finn Carter]]'''
| [[:en:Finn Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorma Tommila]]'''
| [[:en:Jorma Tommila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Salmi]]'''
| [[:en:Albert Salmi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Martin]]'''
| [[:es:George Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clive Owen]]'''
| [[:en:Clive Owen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orson Bean]]'''
| [[:en:Orson Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Meeker]]'''
| [[:en:Ralph Meeker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annabeth Gish]]'''
| [[:en:Annabeth Gish]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Kuhn]]'''
| [[:en:Mickey Kuhn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Spencer]]'''
| [[:en:John Spencer (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Teale]]'''
| [[:en:Owen Teale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Wincott]]'''
| [[:en:Michael Wincott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roger Rees]]'''
| [[:en:Roger Rees]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Teri Hatcher]]'''
| [[:en:Teri Hatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[M. C. Gainey]]'''
| [[:en:M. C. Gainey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mako]]'''
| [[:en:Mako (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roscoe Lee Browne]]'''
| [[:en:Roscoe Lee Browne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leigh Hamilton]]'''
| [[:en:Leigh Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hardy Krüger]]'''
| [[:en:Hardy Krüger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Fowley]]'''
| [[:en:Douglas Fowley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter van Eyck]]'''
| [[:en:Peter van Eyck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camryn Manheim]]'''
| [[:en:Camryn Manheim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan McDermott]]'''
| [[:en:Dylan McDermott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yma Sumac]]'''
| [[:en:Yma Sumac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Capucine]]'''
| [[:en:Capucine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Bergen]]'''
| [[:en:Polly Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Mathews]]'''
| [[:en:Carole Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Esmond]]'''
| [[:en:Carl Esmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Rettig]]'''
| [[:en:Tommy Rettig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Means]]'''
| [[:en:Russell Means]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Milly Vitale]]'''
| [[:en:Milly Vitale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig Hill]]'''
| [[:en:Craig Hill (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Lenehan]]'''
| [[:en:Nancy Lenehan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tarita Teriipaia]]'''
| [[:en:Tarita Teriipaia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Fernández]]'''
| [[:en:Emilio Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paolo Stoppa]]'''
| [[:it:Paolo Stoppa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sterling Hayden]]'''
| [[:en:Sterling Hayden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stefano Accorsi]]'''
| [[:it:Stefano Accorsi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Erivo]]'''
| [[:en:Cynthia Erivo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oreste Baldini]]'''
| [[:en:Oreste Baldini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Noseworthy]]'''
| [[:en:Jack Noseworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Godá]]'''
| [[:es:Alfonso Godá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Franz Joham]]'''
| [[:es:Franz Joham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Marley]]'''
| [[:en:John Marley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Megna]]'''
| [[:en:John Megna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Hamilton]]'''
| [[:en:George Hamilton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Mortimer]]'''
| [[:en:Emily Mortimer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Werle]]'''
| [[:en:Barbara Werle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Moreno]]'''
| [[:en:Rita Moreno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karl Swenson]]'''
| [[:en:Karl Swenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Stuhlbarg]]'''
| [[:en:Michael Stuhlbarg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wilson]]'''
| [[:en:Patrick Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Senta Berger]]'''
| [[:en:Senta Berger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Conte]]'''
| [[:en:Richard Conte]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luana Patten]]'''
| [[:en:Luana Patten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Izzard]]'''
| [[:en:Eddie Izzard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boyd Gaines]]'''
| [[:en:Boyd Gaines]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Garisa]]'''
| [[:es:Antonio Garisa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Gonzalez Gonzalez]]'''
| [[:en:Pedro Gonzalez Gonzalez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gavin MacLeod]]'''
| [[:en:Gavin MacLeod]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casas]]'''
| [[:es:Antonio Casas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Cook]]'''
| [[:en:Carole Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Sheen]]'''
| [[:en:Michael Sheen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nieves Navarro]]'''
| [[:es:Nieves Navarro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeriano Andrés]]'''
| [[:es:Valeriano Andrés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xan das Bolas]]'''
| [[:es:Xan das Bolas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted de Corsia]]'''
| [[:en:Ted de Corsia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brían F. O'Byrne]]'''
| [[:en:Brían F. O'Byrne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Shields]]'''
| [[:en:Arthur Shields]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Cheshire]]'''
| [[:en:Harry Cheshire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1918)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Barton]]'''
| [[:en:James Barton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Conaway]]'''
| [[:en:Jeff Conaway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Lloyd]]'''
| [[:en:Christopher Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bamber]]'''
| [[:en:David Bamber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief John Big Tree]]''' ('''[[Chefe John Big Tree]]''')
| [[:en:Chief John Big Tree]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega (actor mexicano)]]'''
| [[:en:Eduardo Noriega (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patti LuPone]]'''
| [[:en:Patti LuPone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Bernthal]]'''
| [[:en:Jon Bernthal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Addai-Robinson]]'''
| [[:en:Cynthia Addai-Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annette O'Toole]]'''
| [[:en:Annette O'Toole]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Dean Stanton]]'''
| [[:en:Harry Dean Stanton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Darby]]'''
| [[:en:Kim Darby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Blatchford]]'''
| [[:en:Edward Blatchford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sanaa Lathan]]'''
| [[:en:Sanaa Lathan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Pasquale]]'''
| [[:en:Steven Pasquale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Stevens]]'''
| [[:en:Andrew Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Gan Boyd]]'''
| [[:en:Jan Gan Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Farina]]'''
| [[:en:Dennis Farina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kelly Lynch]]'''
| [[:en:Kelly Lynch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beah Richards]]'''
| [[:en:Beah Richards]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Prunella Gee]]'''
| [[:en:Prunella Gee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheila Bromley]]'''
| [[:en:Sheila Bromley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stellan Skarsgård]]'''
| [[:en:Stellan Skarsgård]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keeley Hawes]]'''
| [[:en:Keeley Hawes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Birgit Minichmayr]]'''
| [[:en:Birgit Minichmayr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Tushingham]]'''
| [[:en:Rita Tushingham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael J. Pollard]]'''
| [[:en:Michael J. Pollard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George J. Lewis]]'''
| [[:en:George J. Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Élodie Fontan]]'''
| [[:fr:Élodie Fontan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan García]]'''
| [[:en:Juan García (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ainslie Pryor]]'''
| [[:en:Ainslie Pryor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Griffith]]'''
| [[:en:James Griffith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brandon T. Jackson]]'''
| [[:en:Brandon T. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ann Rutherford]]'''
| [[:en:Ann Rutherford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Corinne Calvet]]'''
| [[:en:Corinne Calvet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wagner]]'''
| [[:en:Robert Wagner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Storhøi]]'''
| [[:en:Dennis Storhøi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey King]]'''
| [[:en:Joey King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[August Diehl]]'''
| [[:en:August Diehl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Conchita Goyanes]]'''
| [[:es:Conchita Goyanes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Piquer]]'''
| [[:es:Francisco Piquer Chanza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Barnes]]'''
| [[:en:Joanna Barnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Coy]]'''
| [[:en:Walter Coy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Brooks]]'''
| [[:en:Randy Brooks (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camilla Sparv]]'''
| [[:en:Camilla Sparv]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Leith]]'''
| [[:en:Virginia Leith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Boyd]]'''
| [[:en:Billy Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adriano Domínguez]]'''
| [[:es:Adriano Domínguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso del Real]]'''
| [[:es:Alfonso del Real]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[África Pratt]]'''
| [[:es:África Pratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pascal Nzonzi]]'''
| [[:fr:Pascal Nzonzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Huston]]'''
| [[:en:Danny Huston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Bean]]'''
| [[:en:Sean Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel von Bargen]]'''
| [[:en:Daniel von Bargen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[E. G. Marshall]]'''
| [[:en:E. G. Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Vaughn]]'''
| [[:en:Robert Vaughn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Romano]]'''
| [[:en:Tony Romano (musician)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karin Booth]]'''
| [[:en:Karin Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Fichtner]]'''
| [[:en:William Fichtner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ashton]]'''
| [[:en:John Ashton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meredith Weatherby]]'''
| [[:en:Meredith Weatherby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raquel Welch]]'''
| [[:en:Raquel Welch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Cord]]'''
| [[:en:Alex Cord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michele Carey]]'''
| [[:en:Michele Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Lincoln]]'''
| [[:en:Andrew Lincoln]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol]]'''
| [[:es:Marisol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Tyson]]'''
| [[:en:Richard Tyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Hartman]]'''
| [[:en:Phil Hartman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Gambon]]'''
| [[:en:Michael Gambon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tate Donovan]]'''
| [[:en:Tate Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cary-Hiroyuki Tagawa]]'''
| [[:en:Cary-Hiroyuki Tagawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jemma Dallender]]'''
| [[:en:Jemma Dallender]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Begoña]]'''
| [[:es:Mary Begoña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen Bernardos]]'''
| [[:es:Carmen Bernardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erich Anderson]]'''
| [[:en:Erich Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Ryan]]'''
| [[:en:Mitchell Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Derrick O'Connor]]'''
| [[:en:Derrick O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Starrett]]'''
| [[:en:Jack Starrett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Hordern]]'''
| [[:en:Michael Hordern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zohra Lampert]]'''
| [[:en:Zohra Lampert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierrino Mascarino]]'''
| [[:en:Pierrino Mascarino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Landgard]]'''
| [[:en:Janet Landgard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa De Sousa]]'''
| [[:en:Melissa De Sousa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Héctor Elizondo]]'''
| [[:en:Héctor Elizondo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Baker Hall]]'''
| [[:en:Philip Baker Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irène Jacob]]'''
| [[:en:Irène Jacob]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Eilbacher]]'''
| [[:en:Lisa Eilbacher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donovan Scott]]'''
| [[:en:Donovan Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aleksey Shevchenkov]]'''
| [[:en:Aleksey Shevchenkov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa Leo]]'''
| [[:en:Melissa Leo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Haley Bennett]]'''
| [[:en:Haley Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Frain]]'''
| [[:en:James Frain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Nelligan]]'''
| [[:en:Kate Nelligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Lester]]'''
| [[:en:Mark Lester]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Van Cleef]]'''
| [[:en:Lee Van Cleef]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Stevens]]'''
| [[:en:Warren Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Yune]]'''
| [[:en:Rick Yune]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dwayne Johnson]]'''
| [[:en:Dwayne Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Akins]]'''
| [[:en:Claude Akins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Kemp]]'''
| [[:en:Gary Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ford]]'''
| [[:en:Alan Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aasif Mandvi]]'''
| [[:en:Aasif Mandvi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff Curtis]]'''
| [[:en:Cliff Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Pryce]]'''
| [[:en:Jonathan Pryce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aunjanue Ellis-Taylor]]'''
| [[:en:Aunjanue Ellis-Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lea Thompson]]'''
| [[:en:Lea Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas F. Wilson]]'''
| [[:en:Thomas F. Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc McClure]]'''
| [[:en:Marc McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Geer]]'''
| [[:en:Will Geer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Brennan]]'''
| [[:en:Eileen Brennan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Garland]]'''
| [[:en:Beverly Garland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anton Rodgers]]'''
| [[:en:Anton Rodgers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Escuer]]'''
| [[:es:José María Escuer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abe Vigoda]]'''
| [[:en:Abe Vigoda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stian Smestad]]'''
| [[:no:Stian Smestad]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Beach]]'''
| [[:en:Adam Beach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Dubbins]]'''
| [[:en:Don Dubbins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eli Wallach]]'''
| [[:en:Eli Wallach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madge Sinclair]]'''
| [[:en:Madge Sinclair]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred MacMurray]]'''
| [[:en:Fred MacMurray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Cameron]]'''
| [[:it:Jeff Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Viola Davis]]'''
| [[:en:Viola Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dillon]]'''
| [[:en:Kevin Dillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonny Landham]]'''
| [[:en:Sonny Landham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sydney Chaplin]]''' (fer toz dos, deseparando)
| [[:en:Sydney Chaplin (American actor)]]<br>[[:en:Sydney Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Fadden]]'''
| [[:en:Tom Fadden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Fraser]]'''
| [[:en:Ronald Fraser (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Bickford]]'''
| [[:en:Charles Bickford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Petrie]]'''
| [[:en:Howard Petrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abraham Sofaer]]'''
| [[:en:Abraham Sofaer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dakota Fanning]]'''
| [[:en:Dakota Fanning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katia Tchenko]]'''
| [[:fr:Katia Tchenko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Armitage]]'''
| [[:en:Richard Armitage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benedict Cumberbatch]]'''
| [[:en:Benedict Cumberbatch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangeline Lilly]]'''
| [[:en:Evangeline Lilly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randee Heller]]'''
| [[:en:Randee Heller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tamlyn Tomita]]'''
| [[:en:Tamlyn Tomita]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael V. Gazzo]]'''
| [[:en:Michael V. Gazzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lúcia Moniz]]'''
| [[:en:Lúcia Moniz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Lewis]]'''
| [[:en:Gary Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ned Glass]]'''
| [[:en:Ned Glass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bing Russell]]'''
| [[:en:Bing Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Bayler]]'''
| [[:en:Terence Bayler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Love]]'''
| [[:en:Phyllis Love]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Murphy]]'''
| [[:en:Gerard Murphy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Koyuki]]'''
| [[:en:Koyuki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katy Jurado]]'''
| [[:en:Katy Jurado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melora Hardin]]'''
| [[:en:Melora Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shelley Long]]'''
| [[:en:Shelley Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Sandler]]'''
| [[:en:Adam Sandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gad Elmaleh]]'''
| [[:en:Gad Elmaleh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Fox]]'''
| [[:en:James Fox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Cranston]]'''
| [[:en:Bryan Cranston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Chandler]]'''
| [[:en:Kyle Chandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Holliday]]'''
| [[:en:Polly Holliday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig T. Nelson]]'''
| [[:en:Craig T. Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matthew Modine]]'''
| [[:en:Matthew Modine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paca Gabaldón]]'''
| [[:es:Paca Gabaldón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cherry Jones]]'''
| [[:en:Cherry Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arsenio Hall]]'''
| [[:en:Arsenio Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Amos]]'''
| [[:en:John Amos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Tutin]]'''
| [[:en:Dorothy Tutin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruby Dee]]'''
| [[:en:Ruby Dee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Paymer]]'''
| [[:en:David Paymer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Guiry]]'''
| [[:en:Tom Guiry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Morán]]'''
| [[:es:Manolo Morán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Gries]]'''
| [[:en:Jon Gries]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mel Harris]]'''
| [[:en:Mel Harris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rae Dawn Chong]]'''
| [[:en:Rae Dawn Chong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Walker]]'''
| [[:en:Benjamin Walker (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elena Irureta]]'''
| [[:es:Elena Irureta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karra Elejalde]]'''
| [[:es:Karra Elejalde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berto Romero]]'''
| [[:es:Berto Romero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Prince]]'''
| [[:en:Faith Prince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Robinson]]'''<br>'''[[Charles Knox Robinson]]'''
| [[:en:Charles Robinson]]<br>[[:en:Charles Knox Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Travers]]'''
| [[:en:Bill Travers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grant Williams]]'''
| [[:en:Grant Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Gere]]'''
| [[:en:Richard Gere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Nyqvist]]'''
| [[:en:Michael Nyqvist]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Simon Oakland]]'''
| [[:en:Simon Oakland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Desi Arnaz Jr.]]'''<br>'''[[Desi Arnaz, Jr.]]'''
| [[:en:Desi Arnaz Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Venetia Stevenson]]'''
| [[:en:Venetia Stevenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Drake]]'''
| [[:en:Tom Drake]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Larry Hankin]]'''
| [[:en:Larry Hankin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeanne Cooper]]'''
| [[:en:Jeanne Cooper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Preston Foster]]'''
| [[:en:Preston Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Bellamy]]'''
| [[:en:Ralph Bellamy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Da'Vine Joy Randolph]]'''
| [[:en:Da'Vine Joy Randolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Emerson]]'''
| [[:en:Hope Emerson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judi Meredith]]'''
| [[:en:Judi Meredith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Douglas]]'''
| [[:en:Donald Douglas (Scottish actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kwon Sang-woo]]'''
| [[:en:Kwon Sang-woo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaye Davidson]]'''
| [[:en:Jaye Davidson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaac Hayes]]'''
| [[:en:Isaac Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale Jr.]]'''
| [[:en:Alan Hale Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Morris]]'''
| [[:en:Jeff Morris (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandahl Bergman]]'''
| [[:en:Sandahl Bergman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Hutton]]'''
| [[:en:Robert Hutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ed Lauter]]'''
| [[:en:Ed Lauter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Quaid]]'''
| [[:en:Randy Quaid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Stroud]]'''
| [[:en:Don Stroud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Keats]]'''
| [[:en:Steven Keats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Perkins]]'''
| [[:en:Elizabeth Perkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pearl]]'''
| [[:en:Barry Pearl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keiko Awaji]]'''
| [[:en:Keiko Awaji]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Brown]]'''
| [[:en:Peter Brown (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myron Healey]]'''
| [[:en:Myron Healey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald McRaney]]'''
| [[:en:Gerald McRaney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cole Hauser]]'''
| [[:en:Cole Hauser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trey Wilson]]'''
| [[:en:Trey Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Rock]]'''
| [[:en:Chris Rock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Reeves]]'''
| [[:en:George Reeves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yoshi Oida]]'''
| [[:fr:Yoshi Oida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lillo Brancato Jr.]]'''<br>-->'''[[Lillo Brancato]]'''
| [[:en:Lillo Brancato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Good]]'''
| [[:en:Jack Good (producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Beatty]]'''
| [[:en:Robert Beatty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Imrie]]'''
| [[:en:Celia Imrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abner Biberman]]'''
| [[:en:Abner Biberman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eve Brent]]'''
| [[:en:Eve Brent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Ober]]'''
| [[:en:Philip Ober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Jenson]]'''
| [[:en:Roy Jenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julee Cerda]]'''
| [[:en:Julee Cerda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patsy Kensit]]'''
| [[:en:Patsy Kensit]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emlyn Williams]]'''
| [[:en:Emlyn Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Smith]]'''
| [[:en:Constance Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Golonka]]'''
| [[:en:Arlene Golonka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Beghe]]'''
| [[:en:Jason Beghe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Theroux]]'''
| [[:en:Justin Theroux]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Henry]]'''
| [[:en:Justin Henry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Wilson]]'''
| [[:en:Stuart Wilson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Kahan]]'''
| [[:en:Steve Kahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Hyde-White]]'''
| [[:en:Alex Hyde-White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Faris]]'''
| [[:en:Anna Faris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Favreau]]'''
| [[:en:Jon Favreau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Dearnell]]'''
| [[:en:Adrian Dearnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daisy Donovan]]'''
| [[:en:Daisy Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paco Valladares]]'''
| [[:es:Paco Valladares]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Bardem]]'''
| [[:es:Pilar Bardem]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Althea Gibson]]'''
| [[:en:Althea Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Stock]]'''
| [[:en:Nigel Stock (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rex Linn]]'''
| [[:en:Rex Linn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank McRae]]'''
| [[:en:Frank McRae]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sven-Bertil Taube]]'''
| [[:en:Sven-Bertil Taube]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bishop]]'''
| [[:en:William Bishop (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Coco]]'''
| [[:en:James Coco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Goldberg]]'''
| [[:en:Adam Goldberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Preiss]]'''
| [[:en:Wolfgang Preiss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Monroe]]'''
| [[:en:Steve Monroe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diedrich Bader]]'''
| [[:en:Diedrich Bader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Tudyk]]'''
| [[:en:Alan Tudyk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brie Larson]]'''
| [[:en:Brie Larson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Wickes]]'''
| [[:en:Mary Wickes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathy Najimy]]'''
| [[:en:Kathy Najimy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gina Carano]]'''
| [[:en:Gina Carano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joyce MacKenzie]]'''
| [[:en:Joyce MacKenzie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amit Shah]]'''
| [[:en:Amit Shah (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rhys Ifans]]'''
| [[:en:Rhys Ifans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Davis]]'''
| [[:en:Phil Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Hughes]]'''
| [[:en:Kathleen Hughes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Vohs]]'''
| [[:en:Joan Vohs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Idris Elba]]'''
| [[:en:Idris Elba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Monaghan]]'''
| [[:en:Dominic Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugo Weaving]]'''
| [[:en:Hugo Weaving]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miranda Otto]]'''
| [[:en:Miranda Otto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Wenham]]'''
| [[:en:David Wenham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Badja Djola]]'''
| [[:en:Badja Djola]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Hudson]]'''
| [[:en:John Hudson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maureen O'Hara]]'''
| [[:en:Maureen O'Hara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sharon Stone]]'''
| [[:en:Sharon Stone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Donner]]'''
| [[:en:Robert Donner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ada Carrasco]]'''
| [[:en:Ada Carrasco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Baldwin]]'''
| [[:en:William Baldwin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria de Medeiros]]'''
| [[:en:Maria de Medeiros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberto Font]]'''
| [[:es:Roberto Font]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susana Dosamantes]]'''
| [[:en:Susana Dosamantes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alejandro Rey]]'''
| [[:en:Alejandro Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank de Kova]]'''
| [[:en:Frank de Kova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Porter]]'''
| [[:en:Eric Porter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Thorson]]'''
| [[:en:Russell Thorson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Millican]]'''
| [[:en:James Millican]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachael Leigh Cook]]'''
| [[:en:Rachael Leigh Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beth Grant]]'''
| [[:en:Beth Grant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenton Thwaites]]'''
| [[:en:Brenton Thwaites]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Lorys]]'''
| [[:es:Diana Lorys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva León]]'''
| [[:es:Eva León Conde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margaret Wycherly]]'''
| [[:en:Margaret Wycherly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. D. Cannon]]'''
| [[:en:J. D. Cannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierre Brice]]'''
| [[:fr:Pierre Brice]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Thorne]]'''
| [[:en:Bella Thorne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Darren]]'''
| [[:en:James Darren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sarah Roemer]]'''
| [[:en:Sarah Roemer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lena Headey]]'''
| [[:en:Lena Headey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tetsurō Tamba]]'''
| [[:en:Tetsurō Tamba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alcayde]]'''
| [[:es:Rafael Alcayde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claire Kelly]]'''
| [[:en:Claire Kelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Watson]]'''
| [[:en:Jack Watson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phillip Alford]]'''
| [[:en:Phillip Alford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hale]]'''
| [[:en:Jean Hale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Travis]]'''
| [[:en:Randy Travis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramzy Bedia]]'''
| [[:en:Ramzy Bedia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Salimata Kamate]] --> [[Salimata Kamaté]]'''
| [[:fr:Salimata Kamaté]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tatiana Rojo]]'''
| [[:fr:Tatiana Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Russo]]'''
| [[:fr:Daniel Russo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol Ayuso]]'''
| [[:es:Marisol Ayuso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Félix Dafauce]]'''
| [[:es:Félix Dafauce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Castejón]]'''
| [[:es:Rafael Castejón Sofio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Doucette]]'''
| [[:en:John Doucette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Casanova]]'''
| [[:es:María Casanova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miguel Rellán]]'''
| [[:es:Miguel Rellán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skip Homeier]]'''
| [[:en:Skip Homeier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Aumont]]'''
| [[:en:Tina Aumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Alden]]'''
| [[:en:Norman Alden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Nucci]]'''
| [[:en:Danny Nucci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Golshifteh Farahani]]'''
| [[:en:Golshifteh Farahani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Shepard]]'''
| [[:en:Sam Shepard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christine Kaufmann]]'''
| [[:en:Christine Kaufmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eugene Iglesias]]'''
| [[:en:Eugene Iglesias]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neal McDonough]]'''
| [[:en:Neal McDonough]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bradley Whitford]]'''
| [[:en:Bradley Whitford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Vikander]]'''
| [[:en:Alicia Vikander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Goldsworthy]]'''
| [[:en:John Goldsworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossana Rory]]'''
| [[:it:Rossana Rory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Víctor Junco]]'''
| [[:en:Víctor Junco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irán Eory]]'''
| [[:es:Irán Eory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Tinti]]'''
| [[:it:Gabriele Tinti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Willes]]'''
| [[:en:Jean Willes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Shannon]]'''
| [[:en:Harry Shannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peggie Castle]]'''
| [[:en:Peggie Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geneviève Page]]'''
| [[:fr:Geneviève Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Wanamaker]]'''
| [[:en:Sam Wanamaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff DeYoung]]'''
| [[:en:Cliff DeYoung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Gleason]]'''
| [[:en:Joanna Gleason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Val Avery]]'''
| [[:en:Val Avery]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yancy Butler]]'''
| [[:en:Yancy Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Liana Orfei]]'''
| [[:es:Liana Orfei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Manuel Martín]]'''
| [[:es:José Manuel Martín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Pica]]'''
| [[:es:Antonio Pica]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roddy McDowall]]'''
| [[:en:Roddy McDowall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Strong]]'''
| [[:en:Michael Strong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regis Toomey]]'''
| [[:en:Regis Toomey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Sykes]]'''
| [[:en:Brenda Sykes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gloria Talbott]]'''
| [[:en:Gloria Talbott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Beaumont]]'''
| [[:en:Hugh Beaumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenneth Welsh]]'''
| [[:en:Kenneth Welsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Bugner]]'''
| [[:en:Joe Bugner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nino Castelnuovo]]'''
| [[:it:Nino Castelnuovo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denver Pyle]]'''
| [[:en:Denver Pyle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dante]]'''
| [[:en:Michael Dante]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John M. Jackson]]'''
| [[:en:John M. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Webb]]'''
| [[:en:Alan Webb (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lois Nettleton]]'''
| [[:en:Lois Nettleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Simcox]]'''
| [[:en:Tom Simcox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Manrique]]'''
| [[:es:Arturo Manrique]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alyssa Milano]]'''
| [[:en:Alyssa Milano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Seberg]]'''
| [[:en:Jean Seberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Aaker]]'''
| [[:en:Lee Aaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Nichols]]'''
| [[:en:Barbara Nichols]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cesare Danova]]'''
| [[:it:Cesare Danova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Arau]]'''
| [[:es:Alfonso Arau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Peacock]]'''
| [[:en:Daniel Peacock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Madsen]]'''
| [[:en:Virginia Madsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vinnie Jones]]'''
| [[:en:Vinnie Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fernanda Hurtado]]'''
| [[:es:Fernanda Hurtado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Ángel Espinoza]]'''<br>'''[[Ferrusquilla]]'''
| [[:es:Ferrusquilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Re]]'''
| [[:es:Gustavo Re]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Honor Blackman]]'''
| [[:en:Honor Blackman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Wilhoite]]'''
| [[:en:Kathleen Wilhoite]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laurence Luckinbill]]'''
| [[:en:Laurence Luckinbill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harrison Page]]'''
| [[:en:Harrison Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael O'Keefe]]'''
| [[:en:Michael O'Keefe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elaine Stritch]]'''
| [[:en:Elaine Stritch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Jane]]'''
| [[:en:Thomas Jane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Doyle-Murray]]'''
| [[:en:Brian Doyle-Murray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Levant]]'''
| [[:en:Oscar Levant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donal Donnelly]]'''
| [[:en:Donal Donnelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xavier Samuel]]'''
| [[:en:Xavier Samuel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luciano Catenacci]]'''
| [[:it:Luciano Catenacci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Powers]]'''
| [[:en:Tom Powers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Harrison]]'''
| [[:en:Richard Harrison (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tracy Morgan]]'''
| [[:en:Tracy Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Gil]]'''
| [[:es:Manuel Gil (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Dennis]]'''
| [[:en:Nick Dennis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Tennant]]'''
| [[:en:David Tennant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierfrancesco Favino]]'''
| [[:en:Pierfrancesco Favino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Faulkner (actor)]]'''
| [[:en:James Faulkner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Gates]]'''
| [[:en:Nancy Gates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evan C. Kim]]'''
| [[:en:Evan C. Kim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Morales]]'''
| [[:es:Mario Morales (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tonea Stewart]]'''
| [[:en:Tonea Stewart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Paz Pondal]]'''
| [[:es:Mary Paz Pondal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Wallner]]'''
| [[:es:Érika Wallner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Cilento]]'''
| [[:en:Diane Cilento]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joy Harmon]]'''
| [[:en:Joy Harmon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Seiji Sakaguchi]]'''
| [[:en:Seiji Sakaguchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Johnny Sekka]]'''
| [[:en:Johnny Sekka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Farentino]]'''
| [[:en:James Farentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jody McCrea]]'''
| [[:en:Jody McCrea]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Taraji P. Henson]]'''
| [[:en:Taraji P. Henson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Olson]]'''
| [[:en:Nancy Olson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Long]]'''
| [[:en:Richard Long (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shirley Anne Field]]'''
| [[:en:Shirley Anne Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ludmilla Tchérina]]'''
| [[:en:Ludmilla Tchérina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fay Roope]]'''
| [[:en:Fay Roope]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Anderson]]'''
| [[:en:Richard Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Brooks]]'''
| [[:en:Albert Brooks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Havers]]'''
| [[:en:Nigel Havers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Capra]]'''
| [[:en:Francis Capra]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabbs Greer]]'''
| [[:en:Dabbs Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Weston]]'''
| [[:en:David Weston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Keith]]'''
| [[:en:Robert Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Kelly]]'''
| [[:en:Jack Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clu Gulager]]'''
| [[:en:Clu Gulager]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Kemp]]'''
| [[:en:Jeremy Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lawrence Tierney]]'''
| [[:en:Lawrence Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Space]]'''
| [[:en:Arthur Space]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finlay Currie]]'''
| [[:en:Finlay Currie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scatman Crothers]]'''
| [[:en:Scatman Crothers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karen Young]]'''
| [[:en:Karen Young (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Ferrero]]'''
| [[:en:Martin Ferrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Remo Capitani]]'''
| [[:it:Remo Capitani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skipp Sudduth]]'''
| [[:en:Skipp Sudduth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabrielle Fitzpatrick]]'''
| [[:en:Gabrielle Fitzpatrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Chan]]'''
| [[:en:Philip Chan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Couling]]'''
| [[:en:Sonia Couling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen de Lirio]]'''
| [[:es:Carmen de Lirio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jessica Dublin]]'''
| [[:en:Jessica Dublin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregory Walcott]]'''
| [[:en:Gregory Walcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Branscombe Richmond]]'''
| [[:en:Branscombe Richmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Forsythe]]'''
| [[:en:William Forsythe (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Sokoloff]]'''
| [[:en:Vladimir Sokoloff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Litel]]'''
| [[:en:John Litel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Meunier]]'''
| [[:en:David Meunier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Scarfe]]'''
| [[:en:Jonathan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Minotis]]'''
| [[:en:Alexis Minotis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Aubrey]]'''
| [[:en:Anne Aubrey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emile Meyer]]'''
| [[:en:Emile Meyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keefe Brasselle]]'''
| [[:en:Keefe Brasselle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anders Holm]]'''
| [[:en:Anders Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rennie]]'''
| [[:en:Michael Rennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Sutton]]'''
| [[:en:John Sutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Harvey Sr.]]'''<br>Revisar [[Harry Harvey]]<br>'''[[Harry Harvey Jr.]]''', fillo
| [[:en:Harry Harvey Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irving Bacon]]'''
| [[:en:Irving Bacon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Sudeikis]]'''
| [[:en:Jason Sudeikis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Roxburgh]]'''
| [[:en:Richard Roxburgh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Weissman]]'''
| [[:en:Jeffrey Weissman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendie Jo Sperber]]'''
| [[:en:Wendie Jo Sperber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harold Ramis]]'''
| [[:en:Harold Ramis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russ Conway]]'''
| [[:en:Russ Conway (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicky Whelan]]'''
| [[:en:Nicky Whelan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Whitfield]]'''
| [[:en:Mitchell Whitfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Signe Hasso]]'''
| [[:en:Signe Hasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bart Roberts]]/[[Rex Reason]]'''
| [[:en:Rex Reason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrice Wymore]]'''
| [[:en:Patrice Wymore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Davis]]'''
| [[:en:Jim Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Horst Buchholz]]'''
| [[:en:Horst Buchholz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Triska]]/[[Jan Tříska]]'''
| [[:en:Jan Tříska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Kozlowski]]'''
| [[:en:Linda Kozlowski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Meillon]]'''
| [[:en:John Meillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hiroyuki Sanada]]'''
| [[:en:Hiroyuki Sanada]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alina Sokar]]'''
| [[:de:Alina Sokar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Puente]]'''
| [[:es:Jesús Puente]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[La Polaca]]'''
| [[:es:La Polaca]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Lukschy]]'''
| [[:de:Wolfgang Lukschy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Clarke]]'''
| [[:en:Warren Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc Anthony]]'''
| [[:en:Marc Anthony]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Siobhan Fallon Hogan]]'''
| [[:en:Siobhan Fallon Hogan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[O. J. Simpson]]'''<br>-->'''[[O.J. Simpson]]'''
| [[:en:O. J. Simpson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Wahl]]'''
| [[:en:Ken Wahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Kirk]]'''
| [[:en:Phyllis Kirk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Killian Scott]]'''
| [[:en:Killian Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Van Peebles]]'''
| [[:en:Mario Van Peebles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Núñez]]'''
| [[:en:Joaquín Núñez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Suchet]]'''
| [[:en:David Suchet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Houston]]'''
| [[:en:Donald Houston]]'''
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brad Dexter]]'''
| [[:en:Brad Dexter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Farnsworth]]'''
| [[:en:Richard Farnsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Bright]]'''
| [[:en:Richard Bright (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Schroder]]'''<br>--->'''[[Ricky Schroder]]'''
| [[:en:Ricky Schroder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pitt]]'''
| [[:en:Michael Pitt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Martin Smith]]'''
| [[:en:Charles Martin Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Pellegrino]]'''
| [[:en:Mark Pellegrino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sônia Braga]]'''
| [[:en:Sônia Braga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ruck]]'''
| [[:en:Alan Ruck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Patric]]'''
| [[:en:Jason Patric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amidou]]'''
| [[:fr:Amidou]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Evans]]'''
| [[:en:Joan Evans (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Monaghan]]'''
| [[:en:Michelle Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mariette Hartley]]'''
| [[:en:Mariette Hartley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Gilmore]]'''
| [[:en:Virginia Gilmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert J. Wilke]]'''
| [[:en:Robert J. Wilke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Vernon]]'''
| [[:en:John Vernon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlin Glynn]]'''
| [[:en:Carlin Glynn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madeline Carroll]]'''
| [[:en:Madeline Carroll]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Noonan]]'''
| [[:en:Tom Noonan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Plana]]'''
| [[:en:Tony Plana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Tasso]]'''
| [[:es:José María Tasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Albee]]'''
| [[:en:Josh Albee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murray Hamilton]]'''
| [[:en:Murray Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Rourke]]'''
| [[:en:Mickey Rourke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lilli Palmer]]'''
| [[:en:Lilli Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Darrell]]'''
| [[:en:Steve Darrell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Lange]]'''
| [[:en:Hope Lange]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Hopper]]'''
| [[:en:William Hopper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Golding]]'''
| [[:en:Henry Golding]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Chen]]'''
| [[:en:Tina Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Lawrence]]'''
| [[:en:Barbara Lawrence]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Blondell]]'''
| [[:en:Joan Blondell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Parks]]'''
| [[:en:Michael Parks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raimund Harmstorf]]'''
| [[:en:Raimund Harmstorf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Louise]]'''
| [[:en:Tina Louise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Burns]]'''
| [[:en:Edward Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lily James]]'''
| [[:en:Lily James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dexter Fletcher]]'''
| [[:en:Dexter Fletcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gianni Garko]]'''
| [[:it:Gianni Garko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marion Ramsey]]'''
| [[:en:Marion Ramsey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Hill]]'''
| [[:it:Ross Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lionel Stander]]'''
| [[:en:Lionel Stander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elisa Montés]]'''
| [[:es:Elisa Montés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Kuluva]]'''
| [[:en:Will Kuluva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebecca De Mornay]]'''
| [[:en:Rebecca De Mornay]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geraldine Chaplin]]'''
| [[:en:Geraldine Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Wright]]'''
| [[:en:Tom Wright (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lindsay Frost]]'''
| [[:en:Lindsay Frost]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mireille Enos]]'''
| [[:en:Mireille Enos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Mendy]]'''
| [[:es:Carlos Mendy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Morris]]'''
| [[:es:Luis Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime de Mora y Aragón]]'''
| [[:es:Jaime de Mora y Aragón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marie Windsor]]'''
| [[:en:Marie Windsor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Muldaur]]'''
| [[:en:Diana Muldaur]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Hart]]'''
| [[:en:Kevin Hart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick O'Neal]]'''
| [[:en:Patrick O'Neal (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Míriam Colón]]'''
| [[:en:Míriam Colón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Cavanagh]]'''
| [[:en:Paul Cavanagh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Valls]]'''
| [[:es:Arturo Valls]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Maria Pierangeli]]'''
| [[:it:Anna Maria Pierangeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noel Drayton]]'''
| [[:en:Noel Drayton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Douglas]]'''
| [[:en:James Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Collins]]'''
| [[:en:Stephen Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wengraf]]'''
| [[:en:John Wengraf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Lewis]]'''
| [[:en:Ronald Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Anderson (actor estausunidense)]]'''
| [[:en:James Anderson (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Royal Dano]]'''
| [[:en:Royal Dano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angela Bassett]]'''
| [[:en:Angela Bassett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Prosky]]'''
| [[:en:Robert Prosky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberts Blossom]]'''
| [[:en:Roberts Blossom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Carsten]]'''
| [[:en:Peter Carsten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Egan]]'''
| [[:en:Richard Egan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LL Cool J]]'''
| [[:en:LL Cool J]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Forster]]'''
| [[:en:Peter Forster (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Price]]'''
| [[:en:Dennis Price]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agnes Moorehead]]'''
| [[:en:Agnes Moorehead]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dudikoff]]'''
| [[:en:Michael Dudikoff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Peña]]'''
| [[:en:Elizabeth Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zhang Ziyi]]'''
| [[:en:Zhang Ziyi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Buzzi]]'''
| [[:en:Ruth Buzzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Schweig]]'''
| [[:en:Eric Schweig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samuel Le Bihan]]'''
| [[:fr:Samuel Le Bihan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rainn Wilson]]'''
| [[:en:Rainn Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Ryder]]'''
| [[:en:Alfred Ryder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alison Eastwood]]'''
| [[:en:Alison Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug Hutchison]]'''
| [[:en:Doug Hutchison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stathis Giallelis]]'''
| [[:en:Stathis Giallelis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Horton]]'''
| [[:en:Robert Horton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penny Edwards]]'''
| [[:en:Penny Edwards (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terry Gilkyson]]'''
| [[:en:Terry Gilkyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Taylor]]'''<br>'''[[Don Taylor (actor estausunidense)]]'''<br>'''[[Don Taylor (director britanico)]]'''
| [[:en:Don Taylor (American filmmaker)]]<br>[[:en:Don Taylor (English director and playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dina Merrill]]'''
| [[:en:Dina Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Sande]]'''
| [[:en:Walter Sande]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wright Campbell]]'''
| [[:en:Robert Wright Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sela Ward]]'''
| [[:en:Sela Ward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Timothy Spall]]'''
| [[:en:Timothy Spall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Curd Jürgens]]'''
| [[:en:Curd Jürgens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Arlen]]'''
| [[:en:Richard Arlen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Walker]]'''
| [[:en:Polly Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto de Mendoza]]'''
| [[:es:Alberto de Mendoza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Margolin]]'''
| [[:en:Stuart Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Mazurki]]'''
| [[:en:Mike Mazurki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Petersen]]'''
| [[:en:Paul Petersen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Sagall]]'''
| [[:en:Jonathan Sagall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebel Wilson]]'''
| [[:en:Rebel Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Aidman]]'''
| [[:en:Charles Aidman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Flores]]'''
| [[:en:Bella Flores]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wesley]]'''
| [[:en:John Wesley (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emma Fuhrmann]]'''
| [[:en:Emma Fuhrmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hawthorne James]]'''
| [[:en:Hawthorne James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto López López]]'''
| [[:es:Alberto López López]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Bourgoin]]'''
| [[:fr:Louise Bourgoin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Osinaga]]'''
| [[:es:Pedro Osinaga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicolas Beaucaire]]'''
| [[:fr:Nicolas Beaucaire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claudia Tagbo]]'''
| [[:fr:Claudia Tagbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nanou Garcia]]'''
| [[:fr:Nanou Garcia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julian McMahon]]'''
| [[:en:Julian McMahon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Ryan]]'''
| [[:en:Amy Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Bateman]]'''
| [[:en:Tom Bateman (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Ingram]]'''
| [[:en:Jack Ingram (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sherry Lansing]]'''
| [[:en:Sherry Lansing]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ina Balin]]'''
| [[:en:Ina Balin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Savage]]'''
| [[:en:John Savage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Evans]]'''
| [[:en:Maurice Evans (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edmund Purdom]]'''
| [[:en:Edmund Purdom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Prine]]'''
| [[:en:Andrew Prine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyler Posey]]'''
| [[:en:Tyler Posey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Anderson]]'''
| [[:en:Stanley Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria Pitillo]]'''
| [[:en:Maria Pitillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Millard Mitchell]]'''
| [[:en:Millard Mitchell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Palmer]]'''
| [[:en:Gregg Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Anderson]]'''
| [[:en:Judith Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Magee]]'''
| [[:en:Patrick Magee (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denny Miller]]'''
| [[:en:Denny Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheldon Allman]]'''
| [[:en:Sheldon Allman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason O'Mara]]'''
| [[:en:Jason O'Mara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Weston]]'''
| [[:en:Celia Weston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holland Taylor]]'''
| [[:en:Holland Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Mathis]]'''
| [[:en:Samantha Mathis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ritchie Coster]]'''
| [[:en:Ritchie Coster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Fiorentino]]'''
| [[:en:Linda Fiorentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rip Torn]]'''
| [[:en:Rip Torn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Colter]]'''
| [[:en:Mike Colter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Danson]]'''
| [[:en:Ted Danson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leland Orser]]'''
| [[:en:Leland Orser]]
|}
k5fsp5ru6rk660a8yjxtkhfjcvcn3m5
2478495
2478494
2026-09-26T19:24:51Z
RenatoGar
80073
/* Actors */
2478495
wikitext
text/x-wiki
* Biografías d'actors pendients de fer-ne l'articlo:
== Actors ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Articlo
! style="background:#cffa86;" | Dende
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olive Carey]]'''
| [[:en:Olive Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Sadler]]'''
| [[:en:William Sadler (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Efrem Zimbalist Jr.]]'''
| [[:en:Efrem Zimbalist Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Coleen Gray]]'''
| [[:en:Coleen Gray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Rober]]'''
| [[:en:Richard Rober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Clark]]'''
| [[:en:Susan Clark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Bedoya]]'''
| [[:en:Alfonso Bedoya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Caterina Murino]]'''
| [[:it:Caterina Murino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Corday]]'''
| [[:en:Mara Corday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Hutton]]'''
| [[:en:Jim Hutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Heckart]]'''
| [[:en:Eileen Heckart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridget Moynahan]]'''
| [[:en:Bridget Moynahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carolyn Jones]]'''
| [[:en:Carolyn Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlotte Coleman]]'''
| [[:en:Charlotte Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Sizemore]]'''
| [[:en:Tom Sizemore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Duff]]'''
| [[:en:Howard Duff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geena Davis]]'''
| [[:en:Geena Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carroll O'Connor]]'''
| [[:en:Carroll O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Murray]]'''
| [[:en:Don Murray (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maura Tierney]]'''
| [[:en:Maura Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katharine Ross]]'''
| [[:en:Katharine Ross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Hovey]]'''
| [[:en:Tim Hovey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wolders]]'''
| [[:en:Robert Wolders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosemary Forsyth]]'''
| [[:en:Rosemary Forsyth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Johnson]]'''
| [[:en:Russell Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Peña]]'''
| [[:en:Michael Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug McClure]]'''
| [[:en:Doug McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Nelson]]'''
| [[:en:Lori Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Lamour]]'''
| [[:en:Dorothy Lamour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[De'voreaux White]]'''
| [[:en:De'voreaux White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenne Headly]]'''
| [[:en:Glenne Headly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isabel Garcés]]'''
| [[:es:Isabel Garcés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martha Hyer]]'''
| [[:en:Martha Hyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduard Franz]]'''
| [[:en:Eduard Franz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelle Getty]]'''
| [[:en:Estelle Getty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marshall Thompson]]'''
| [[:en:Marshall Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Greer]]'''
| [[:en:Jane Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Fuller]]'''
| [[:en:Robert Fuller (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Braun]]'''
| [[:en:Judith Braun]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regina King]]'''
| [[:en:Regina King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Strauss]]'''
| [[:en:Robert Strauss (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Quayle]]'''
| [[:en:Anthony Quayle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Janssen]]'''
| [[:en:David Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marilyn Maxwell]]'''
| [[:en:Marilyn Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thelma Ritter]]'''
| [[:en:Thelma Ritter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Dechent]]'''
| [[:es:Antonio Dechent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clara Lago]]'''
| [[:es:Clara Lago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Sáinz]]'''
| [[:es:Tina Sainz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lola Gaos]]'''
| [[:es:Lola Gaos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wanda De Jesus]]'''
| [[:en:Wanda De Jesus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Campbell]]'''
| [[:en:William Campbell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Art Malik]]'''
| [[:en:Art Malik]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridgette Wilson]]'''
| [[:en:Bridgette Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Castle]]'''
| [[:en:Mary Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Malinger]]'''
| [[:en:Ross Malinger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Klein]]'''
| [[:en:Chris Klein (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dale Robertson]]'''
| [[:en:Dale Robertson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jing Tian]]'''
| [[:en:Jing Tian]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Prince]]'''
| [[:en:William Prince (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Fernández]]'''
| [[:es:Arturo Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guillermo Marín]]'''
| [[:es:Guillermo Marín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Chaplin]]'''
| [[:en:Ben Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sammy Davis Jr.]]'''
| [[:en:Sammy Davis Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miki Esparbé]]'''
| [[:es:Miki Esparbé]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Cameron]]'''
| [[:en:Rod Cameron (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Grillo]]'''
| [[:en:Frank Grillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frédéric Chau]]'''
| [[:fr:Frédéric Chau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Carradine]]'''
| [[:en:John Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Bodison]]'''
| [[:en:Wolfgang Bodison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Tamm]]'''
| [[:en:Mary Tamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Hackett]]'''
| [[:en:Joan Hackett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Drake]]'''
| [[:en:Charles Drake (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clint Walker]]'''
| [[:en:Clint Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura Linney]]'''
| [[:en:Laura Linney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[T. K. Carter]]'''
| [[:en:T. K. Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joel Edgerton]]'''
| [[:en:Joel Edgerton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Moffat]]'''
| [[:en:Donald Moffat]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amanda Plummer]]'''
| [[:en:Amanda Plummer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Platt]]'''
| [[:en:Louise Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gordon Jackson]]'''
| [[:en:Gordon Jackson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michel Muller (actor austriaco)]]'''
| [[:fr:Michel Muller (humoriste)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Michaels]]'''
| [[:en:Dolores Michaels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Ure]]'''
| [[:en:Mary Ure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Wilson]]'''
| [[:en:Owen Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer O'Neill]]'''
| [[:en:Jennifer O'Neill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Tobolowsky]]'''
| [[:en:Stephen Tobolowsky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Sinden]]'''
| [[:en:Donald Sinden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Donlevy]]'''
| [[:en:Brian Donlevy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Glenn]]'''
| [[:en:Scott Glenn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Matheson]]'''
| [[:en:Tim Matheson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mamie Van Doren]]'''
| [[:en:Mamie Van Doren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marton Csokas]]'''
| [[:en:Marton Csokas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Knepper]]'''
| [[:en:Robert Knepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Troup]]'''
| [[:en:Bobby Troup]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mathilda May]]'''
| [[:en:Mathilda May]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Eleniak]]'''
| [[:en:Erika Eleniak]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wesley Snipes]]'''
| [[:en:Wesley Snipes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Carmen Prendes]]'''
| [[:es:Mari Carmen Prendes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Beckinsale]]'''
| [[:en:Kate Beckinsale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Franco]]'''
| [[:en:James Franco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murvyn Vye]]'''
| [[:en:Murvyn Vye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Taylor]]'''
| [[:en:Rod Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eliza Dushku]]'''
| [[:en:Eliza Dushku]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Duggan]]'''
| [[:en:Andrew Duggan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Smith]]'''
| [[:en:Alexis Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Domergue]]'''
| [[:en:Faith Domergue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Parillaud]]'''
| [[:en:Anne Parillaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guy Pearce]]'''
| [[:en:Guy Pearce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Giampiero Albertini]]'''
| [[:it:Giampiero Albertini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Percy Herbert]]'''
| [[:en:Percy Herbert (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod McKuen]]'''
| [[:en:Rod McKuen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kent Smith]]'''
| [[:en:Kent Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Keen]]'''
| [[:en:Geoffrey Keen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gert van den Bergh]]'''
| [[:en:Gert van den Bergh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores del Río]]'''
| [[:en:Dolores del Río]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Durning]]'''
| [[:en:Charles Durning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Dreyfus]]'''
| [[:en:James Dreyfus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Barbero]]'''
| [[:es:Luis Barbero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Hernández]]'''
| [[:es:Rafael Hernández (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Towers]]'''
| [[:en:Constance Towers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Elliott]]'''
| [[:en:Stephen Elliott (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Koslo]]'''
| [[:en:Paul Koslo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bee Vang]]'''
| [[:en:Bee Vang]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berry Kroeger]]'''
| [[:en:Berry Kroeger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaiah Washington]]'''
| [[:en:Isaiah Washington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Marshall]]'''
| [[:en:James Marshall (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[May Robson]]'''
| [[:en:May Robson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Astin]]'''
| [[:en:Sean Astin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orlando Bloom]]'''
| [[:en:Orlando Bloom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Benzali]]'''
| [[:en:Daniel Benzali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tippi Hedren]]'''
| [[:en:Tippi Hedren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Helmore]]'''
| [[:en:Tom Helmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Furriel]]'''
| [[:es:Joaquín Furriel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Leyton]]'''
| [[:en:John Leyton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Clennon]]'''
| [[:en:David Clennon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Alda]]'''
| [[:en:Alan Alda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Lonsdale]]'''
| [[:en:Michael Lonsdale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Thewlis]]'''
| [[:en:David Thewlis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva Marie Saint]]'''
| [[:en:Eva Marie Saint]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Miller]]'''
| [[:en:Jason Miller (playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Archer]]'''
| [[:en:Anne Archer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulla Jacobsson]]'''
| [[:en:Ulla Jacobsson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katrin Sass]]'''
| [[:de:Katrin Sass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Roëves]]'''
| [[:en:Maurice Roëves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nina Foch]]'''
| [[:en:Nina Foch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Gibson]]'''
| [[:en:Thomas Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Thomas]]'''
| [[:en:Henry Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Macht]]'''
| [[:en:Gabriel Macht]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dzundza]]'''
| [[:en:George Dzundza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Booth]]'''
| [[:en:James Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Davis]]'''
| [[:en:Hope Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquim de Almeida]]'''
| [[:en:Joaquim de Almeida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Stuart Masterson]]'''
| [[:en:Mary Stuart Masterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hamilton]]'''
| [[:en:Linda Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Stahl]]'''
| [[:en:Nick Stahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Bratt]]'''
| [[:en:Benjamin Bratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joss Ackland]]'''
| [[:en:Joss Ackland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alonso]]'''
| [[:es:Rafael Alonso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terele Pávez]]'''
| [[:es:Terele Pávez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Allen]]'''
| [[:en:Elizabeth Allen (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Teal]]'''
| [[:en:Ray Teal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lina Morgan]]'''
| [[:es:Lina Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gemma Cuervo]]'''
| [[:es:Gemma Cuervo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Zarzo]]'''
| [[:es:Manolo Zarzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryōko Hirosue]]'''
| [[:en:Ryōko Hirosue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachel Ticotin]]'''
| [[:en:Rachel Ticotin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Jarman Jr.]]'''
| [[:en:Claude Jarman Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[BD Wong]]'''
| [[:en:BD Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Licia Calderón]]'''
| [[:es:Licia Calderón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Vardalos]]'''
| [[:en:Nia Vardalos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Alexander]]'''
| [[:en:Jane Alexander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Ford]]'''
| [[:en:Steven Ford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronny Cox]]'''
| [[:en:Ronny Cox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elpidia Carrillo]]'''
| [[:en:Elpidia Carrillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Graham]]'''
| [[:en:Stephen Graham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce McGill]]'''
| [[:en:Bruce McGill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. A. Preston]]'''
| [[:en:J. A. Preston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Priscilla Lane]]'''
| [[:en:Priscilla Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betta St. John]]'''
| [[:en:Betta St. John]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Greenwood]]'''
| [[:en:Bruce Greenwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Qin Shaobo]]'''
| [[:en:Qin Shaobo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott L. Schwartz]]'''
| [[:en:Scott L. Schwartz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandra Oh]]'''
| [[:en:Sandra Oh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kris Marshall]]'''
| [[:en:Kris Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Coote]]'''
| [[:en:Robert Coote]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jake Gyllenhaal]]'''
| [[:en:Jake Gyllenhaal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Davis]]'''
| [[:en:Judy Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ernie Kovacs]]'''
| [[:en:Ernie Kovacs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ric Young]]'''
| [[:en:Ric Young]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Murray]]'''
| [[:en:Ken Murray (entertainer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elias Koteas]]'''
| [[:en:Elias Koteas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLano]]'''
| [[:en:Michael DeLano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jameson Thomas]]'''
| [[:en:Jameson Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Dean Morgan]]'''
| [[:en:Jeffrey Dean Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jimi Mistry]]'''
| [[:en:Jimi Mistry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Lloyd]]'''
| [[:en:Danny Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Raymond]]'''
| [[:en:Gene Raymond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juanjo Menéndez]]'''
| [[:es:Juanjo Menéndez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dyanik Zurakowska]]'''
| [[:es:Dyanik Zurakowska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosanna Yanni]]'''
| [[:es:Rosanna Yanni]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan Calvo]]'''
| [[:es:Juan Calvo Doménech]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Álvaro de Luna]]'''
| [[:es:Álvaro de Luna (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Orjas]]'''
| [[:es:José Orjas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Tomás]]'''
| [[:es:Alicia Tomás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Coronado]]'''
| [[:es:José Coronado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beni Deus]]'''
| [[:es:Beni Deus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Gálvez]]'''
| [[:es:José Gálvez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casal]]'''
| [[:es:Antonio Casal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Moriarty]]'''
| [[:en:Michael Moriarty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jordi Mollà]]'''
| [[:es:Jordi Mollà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Cross]]'''
| [[:en:Ben Cross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo McKern]]'''
| [[:en:Leo McKern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Reynolds]]'''
| [[:en:William Reynolds (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexander Godunov]]'''
| [[:en:Alexander Godunov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Agar]]'''
| [[:en:John Agar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Brenneman]]'''
| [[:en:Amy Brenneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dunn]]'''
| [[:en:Kevin Dunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Walston]]'''
| [[:en:Ray Walston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Carey Jr.]]'''
| [[:en:Harry Carey Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Macdonald Carey]]'''
| [[:en:Macdonald Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Clarke]]'''
| [[:en:Jason Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles S. Dutton]]'''
| [[:en:Charles S. Dutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Greer]]'''
| [[:en:Judy Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Gampu]]'''
| [[:en:Ken Gampu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Paget]]'''
| [[:en:Debra Paget]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edgar Buchanan]]'''
| [[:en:Edgar Buchanan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Tucker]]'''
| [[:en:Chris Tucker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Majorino]]'''
| [[:en:Tina Majorino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mirta Miller]]'''
| [[:es:Mirta Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Tryon]]'''
| [[:en:Tom Tryon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inger Stevens]]'''
| [[:en:Inger Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kip Niven]]'''
| [[:en:Kip Niven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Schneider]]'''
| [[:en:John Schneider (screen actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eiza González]]'''
| [[:en:Eiza González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carrie-Anne Moss]]'''
| [[:en:Carrie-Anne Moss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Langella]]'''
| [[:en:Frank Langella]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ladd]]'''
| [[:en:Alan Ladd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesco Quinn]]'''
| [[:en:Francesco Quinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Gómez Ferrer]]'''
| [[:en:Pilar Gómez Ferrer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Loren Dean]]'''
| [[:en:Loren Dean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sullivan Stapleton]]'''
| [[:en:Sullivan Stapleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Bouquet]]'''
| [[:fr:Carole Bouquet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chiwetel Ejiofor]]'''
| [[:en:Chiwetel Ejiofor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Kendrick]]'''
| [[:en:Anna Kendrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blair Underwood]]'''
| [[:en:Blair Underwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Talia Shire]]'''
| [[:en:Talia Shire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Stamp]]'''
| [[:en:Terence Stamp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Evelyn]]'''
| [[:en:Judith Evelyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Farrar]]'''
| [[:en:David Farrar (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Slim Pickens]]'''
| [[:en:Slim Pickens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bernard Hill]]'''
| [[:en:Bernard Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bo Svenson]]'''
| [[:en:Bo Svenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Guttenberg]]'''
| [[:en:Steve Guttenberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bubba Smith]]'''
| [[:en:Bubba Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Winslow]]'''
| [[:en:Michael Winslow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Green]]'''
| [[:en:Nigel Green]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Isaac]]'''
| [[:en:Oscar Isaac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willard Parker]]'''
| [[:en:Willard Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kay Lenz]]'''
| [[:en:Kay Lenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zachary Scott]]'''
| [[:en:Zachary Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Schiff]]'''
| [[:en:Richard Schiff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Cochran]]'''
| [[:en:Steve Cochran]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Steele]]'''
| [[:en:Bob Steele (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Addison Powell]]'''
| [[:en:Addison Powell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hank Worden]]'''
| [[:en:Hank Worden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Zori]]'''
| [[:es:Tomás Zori]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Chen]]'''
| [[:en:Joan Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Petty]]'''
| [[:en:Lori Petty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sally Struthers]]'''
| [[:en:Sally Struthers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Nicol]]'''
| [[:en:Alex Nicol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosie O'Donnell]]'''
| [[:en:Rosie O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Burr DeBenning]]'''
| [[:en:Burr DeBenning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Benton Reid]]'''
| [[:en:Carl Benton Reid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Butler]]'''
| [[:en:Gerard Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Kennedy]]'''
| [[:en:Douglas Kennedy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Elam]]'''
| [[:en:Jack Elam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Dehner]]'''
| [[:en:John Dehner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willis Bouchey]]'''
| [[:en:Willis Bouchey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Maxwell]]'''
| [[:en:Frank Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Connors]]'''
| [[:en:Mike Connors]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Russell]]'''
| [[:en:John Russell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Lord]]'''
| [[:en:Jack Lord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Nolan]]'''
| [[:en:Lloyd Nolan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Anderson]]'''
| [[:en:John Anderson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denis Leary]]'''
| [[:en:Denis Leary]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aldo Giuffrè]]'''
| [[:en:Aldo Giuffrè]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathryn Harrold]]'''
| [[:en:Kathryn Harrold]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bess Motta]]'''
| [[:en:Bess Motta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Silva]]'''
| [[:es:María Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Suárez]]'''
| [[:es:José Suárez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Zerbe]]'''
| [[:en:Anthony Zerbe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Albert]]'''
| [[:en:Eddie Albert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Brown]]'''
| [[:en:Pamela Brown (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Haze]]'''
| [[:en:Jonathan Haze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Bosco]]'''
| [[:en:Philip Bosco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Newley]]'''
| [[:en:Anthony Newley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitzi Gaynor]]'''
| [[:en:Mitzi Gaynor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Gordon]]'''
| [[:en:Leo Gordon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Segal]]'''
| [[:en:George Segal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dewey Martin]]'''
| [[:en:Dewey Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Collins]]'''
| [[:en:Joan Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Mitchum]]'''
| [[:en:James Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Spiros Focás]]'''
| [[:en:Spiros Focás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mildred Natwick]]'''
| [[:en:Mildred Natwick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sessue Hayakawa]]'''
| [[:en:Sessue Hayakawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Roberts]]'''
| [[:en:Roy Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryan Gosling]]'''
| [[:en:Ryan Gosling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jacqueline Scott]]'''
| [[:en:Jacqueline Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guinn "Big Boy" Williams]]'''
| [[:en:Guinn "Big Boy" Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Famke Janssen]]'''
| [[:en:Famke Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Grenier]]'''
| [[:en:Adrian Grenier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Lucking]]'''
| [[:en:William Lucking]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Marlowe]]'''
| [[:en:Hugh Marlowe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holt McCallany]]'''
| [[:en:Holt McCallany]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Platt]]'''
| [[:en:Oliver Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Blanchard]]'''
| [[:en:Mari Blanchard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Bridges]]'''
| [[:en:Lloyd Bridges]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Felicia Farr]]'''
| [[:en:Felicia Farr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michèle Mercier]]'''
| [[:en:Michèle Mercier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bach]]'''
| [[:en:Barbara Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee J. Cobb]]'''
| [[:en:Lee J. Cobb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Dern]]'''
| [[:en:Bruce Dern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura San Giacomo]]'''
| [[:en:Laura San Giacomo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzy Amis]]'''
| [[:en:Suzy Amis Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Ávila]]'''
| [[:es:Enrique Ávila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Cruz]]'''
| [[:es:Mara Cruz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Silver]]'''
| [[:en:Ron Silver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Drago]]'''
| [[:en:Billy Drago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Swayze]]'''
| [[:en:Patrick Swayze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neva Patterson]]'''
| [[:en:Neva Patterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dick Wesson]]'''
| [[:en:Dick Wesson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Booth]]'''
| [[:en:Connie Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Leigh]]'''
| [[:en:Janet Leigh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lund]]'''
| [[:en:John Lund (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grand L. Bush]]'''
| [[:en:Grand L. Bush]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossano Brazzi]]'''
| [[:en:Rossano Brazzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Piven]]'''
| [[:en:Jeremy Piven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meat Loaf]]'''
| [[:en:Meat Loaf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pier Angeli]]'''
| [[:en:Pier Angeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Murphy]]'''
| [[:en:Mary Murphy (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bibi Andersson]]'''
| [[:en:Bibi Andersson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tzi Ma]]'''
| [[:en:Tzi Ma]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grégoire Aslan]]'''
| [[:en:Grégoire Aslan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Andrews]]'''
| [[:en:Harry Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Craig]]'''
| [[:en:Daniel Craig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Fiennes]]'''
| [[:en:Joseph Fiennes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Shabaka Henley]]'''
| [[:en:Barry Shabaka Henley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Candice Bergen]]'''
| [[:en:Candice Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Piñar]]'''
| [[:es:Carlos Piñar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Hemsworth]]'''
| [[:en:Luke Hemsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yılmaz Erdoğan]]'''
| [[:en:Yılmaz Erdoğan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Morley]]'''
| [[:en:Robert Morley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Sabàto]]'''
| [[:en:Antonio Sabàto Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Lewis]]'''
| [[:en:Geoffrey Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Randolph]]'''
| [[:en:John Randolph (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[S. Z. Sakall]]''' u '''[[S.Z. Sakall]]'''
| [[:en:S. Z. Sakall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Randall]]'''
| [[:en:Tony Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George N. Neise]]'''
| [[:en:George N. Neise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maya Rudolph]]'''
| [[:en:Maya Rudolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Martinelli]]'''
| [[:en:Elsa Martinelli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George "Gabby" Hayes]]'''
| [[:en:George "Gabby" Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harve Presnell]]'''
| [[:en:Harve Presnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Lom]]'''
| [[:en:Herbert Lom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morris Chestnut]]'''
| [[:en:Morris Chestnut]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Caba Alba]]'''
| [[:es:Julia Caba Alba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Bódalo]]'''
| [[:es:José Bódalo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Fábregas]]'''
| [[:en:Manolo Fábregas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cindy Crawford]]'''
| [[:en:Cindy Crawford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Roberts]]'''
| [[:en:Eric Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nestor Paiva]]'''
| [[:en:Nestor Paiva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan King]]'''
| [[:en:Alan King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Cotten]]'''
| [[:en:Joseph Cotten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonah Hill]]'''
| [[:en:Jonah Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter McGinn]]'''
| [[:en:Walter McGinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Patrick]]'''
| [[:en:Gail Patrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Marie]]'''
| [[:en:Lisa Marie (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Pascal]]'''
| [[:en:Pedro Pascal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Kove]]'''
| [[:en:Martin Kove]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Kulich]]'''
| [[:en:Vladimir Kulich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Kretschmann]]'''
| [[:en:Thomas Kretschmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mahershala Ali]]'''
| [[:en:Mahershala Ali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McIntire]]'''
| [[:en:John McIntire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Guardino]]'''
| [[:en:Harry Guardino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dan Hedaya]]'''
| [[:en:Dan Hedaya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Blanco]]'''
| [[:es:Tomás Blanco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Margolin]]'''
| [[:en:Janet Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Gordon]]'''
| [[:en:Don Gordon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Urich]]'''
| [[:en:Robert Urich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norma Lazareno]]'''
| [[:en:Norma Lazareno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amparo Soler Leal]]'''
| [[:es:Amparo Soler Leal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlene Holt]]'''
| [[:en:Charlene Holt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Cavanaugh]]'''
| [[:en:Michael Cavanaugh (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyne Daly]]'''
| [[:en:Tyne Daly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Torin Thatcher]]'''
| [[:en:Torin Thatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Francis]]'''
| [[:en:Anne Francis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Rowland]]'''
| [[:en:Steve Rowland (music producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Bull]]'''
| [[:en:Peter Bull]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dolenz]]'''
| [[:en:George Dolenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Brandon]]'''
| [[:en:Henry Brandon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzanne Neve]]'''
| [[:en:Suzanne Neve]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Sands]]'''
| [[:en:Tommy Sands]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Galloway]]'''
| [[:en:Don Galloway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Case]]'''
| [[:en:Kathleen Case]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Casseus]]'''
| [[:en:Gabriel Casseus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carice van Houten]]'''
| [[:en:Carice van Houten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Esperanza Roy]]'''
| [[:es:Esperanza Roy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ty Hardin]]'''
| [[:en:Ty Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lyle Bettger]]'''
| [[:en:Lyle Bettger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anjanette Comer]]'''
| [[:en:Anjanette Comer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Perry]]'''
| [[:en:Luke Perry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Godrèche]]'''
| [[:en:Judith Godrèche]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Bergin]]'''
| [[:en:Patrick Bergin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pate]]'''
| [[:en:Michael Pate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Weller]]'''
| [[:en:Peter Weller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Luisa San José]]'''
| [[:es:María Luisa San José]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bárbara Rey]]'''
| [[:es:Bárbara Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime Sánchez]]'''
| [[:en:Jaime Sánchez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Capshaw]]'''
| [[:en:Kate Capshaw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabney Coleman]]'''
| [[:en:Dabney Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLorenzo]]'''
| [[:en:Michael DeLorenzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin McNally]]'''
| [[:en:Kevin McNally]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Guzmán]]'''
| [[:en:Luis Guzmán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Logan]]'''
| [[:en:Robert Logan Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Kreski]]'''
| [[:en:Connie Kreski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Tomei]]'''
| [[:en:Marisa Tomei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Searcy]]'''
| [[:en:Nick Searcy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Strother Martin]]'''
| [[:en:Strother Martin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Loggia]]'''
| [[:en:Robert Loggia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián Mateos]]'''
| [[:es:Julián Mateos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Carradine]]'''
| [[:en:David Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald Mohr]]'''
| [[:en:Gerald Mohr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Edwards]]'''
| [[:en:Anthony Edwards (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack O'Connell]]'''
| [[:en:Jack O'Connell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaliyah]]'''
| [[:en:Aaliyah]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Couture]]'''
| [[:en:Randy Couture]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Didier Flamand]]'''
| [[:fr:Didier Flamand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Layton]]'''
| [[:es:William Layton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nuria Torray]]'''
| [[:es:Nuria Torray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sara Lezana]]'''
| [[:es:Sara Lezana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marg Helgenberger]]'''
| [[:en:Marg Helgenberger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John C. McGinley]]'''
| [[:en:John C. McGinley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Sampson]]'''
| [[:en:Will Sampson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale]]'''
| [[:en:Alan Hale Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Velásquez]]'''
| [[:en:Patricia Velásquez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Wong]]'''
| [[:en:Russell Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wayne Morris]]'''
| [[:en:Wayne Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Bennett]]'''
| [[:en:Bruce Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregor Fisher]]'''
| [[:en:Gregor Fisher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paloma Valdés]]'''
| [[:es:Paloma Valdés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cassen (actor)]]'''
| [[:es:Cassen (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Atkins]]'''
| [[:en:Christopher Atkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Weldon]]'''
| [[:en:Joan Weldon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Yowlachie]]'''
| [[:en:Chief Yowlachie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricky Nelson]]'''
| [[:en:Ricky Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Mitchum]]'''
| [[:en:Christopher Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Crenna]]'''
| [[:en:Richard Crenna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James LeGros]]'''
| [[:en:James LeGros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clancy Brown]]'''
| [[:en:Clancy Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur O'Connell]]'''
| [[:en:Arthur O'Connell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Genn]]'''
| [[:en:Leo Genn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rooker]]'''
| [[:en:Michael Rooker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Sorbo]]'''
| [[:en:Kevin Sorbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosa Fontana]]'''
| [[:es:Rosa Fontana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Pierrá]]'''
| [[:es:Francisco Pierrá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Wolff]]'''
| [[:it:Frank Wolff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Burns]]'''
| [[:en:Heather Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Murciano]]'''
| [[:en:Enrique Murciano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodrigo Santoro]]'''
| [[:en:Rodrigo Santoro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Patterson]]'''
| [[:en:James Patterson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Arness]]'''
| [[:en:James Arness]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leopoldine Konstantin]]'''
| [[:en:Leopoldine Konstantin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zach Galligan]]'''
| [[:en:Zach Galligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phoebe Cates]]'''
| [[:en:Phoebe Cates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Morgan]]'''
| [[:en:Harry Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Schofield]]'''
| [[:en:David Schofield (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianne Koch]]'''
| [[:en:Marianne Koch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Brega]]'''
| [[:en:Mario Brega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luigi Pistilli]]'''
| [[:it:Luigi Pistilli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Napier]]'''
| [[:en:Charles Napier (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulrich Matthes]]'''
| [[:en:Ulrich Matthes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Belushi]]'''
| [[:en:Jim Belushi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erik von Detten]]'''
| [[:en:Erik von Detten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josephine Hutchinson]]'''
| [[:en:Josephine Hutchinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Newton]]'''
| [[:en:Robert Newton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chloe Webb]]'''
| [[:en:Chloe Webb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penelope Ann Miller]]'''
| [[:en:Penelope Ann Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sinbad]]'''
| [[:en:Sinbad (comedian)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Jordan]]'''
| [[:en:Richard Jordan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Lineback]]'''
| [[:en:Richard Lineback]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Sancho]]''' (u '''[[Pepe Sancho]]''')
| [[:es:Pepe Sancho]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Kosty]]'''
| [[:es:María Kosty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agustín González]]'''
| [[:es:Agustín González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angus Lennie]]'''
| [[:en:Angus Lennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[JoBeth Williams]]'''
| [[:en:JoBeth Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janine Turner]]'''
| [[:en:Janine Turner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Stefanson]]'''
| [[:en:Leslie Stefanson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dave Chappelle]]'''
| [[:en:Dave Chappelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Anderson Jr.]]'''
| [[:en:Michael Anderson Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Vinton]]'''
| [[:en:Bobby Vinton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hoyt Axton]]'''
| [[:en:Hoyt Axton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Watanabe]]'''
| [[:en:Ken Watanabe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Schulze]]'''
| [[:en:Matt Schulze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Farley Granger]]'''
| [[:en:Farley Granger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yanti Somer]]'''
| [[:en:Yanti Somer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurtwood Smith]]'''
| [[:en:Kurtwood Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Byron Mann]]'''
| [[:en:Byron Mann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gérard Blain]]'''
| [[:fr:Gérard Blain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carol Lynley]]'''
| [[:en:Carol Lynley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Reed]]'''
| [[:en:Oliver Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Chilcott]]'''
| [[:en:Barbara Chilcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Merlin]]'''
| [[:en:Jan Merlin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Demián Bichir]]'''
| [[:en:Demián Bichir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Morton]]'''
| [[:en:Joe Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Schallert]]'''
| [[:en:William Schallert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicol Williamson]]'''
| [[:en:Nicol Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Dorn]]'''
| [[:en:Dolores Dorn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lex Barker]]'''
| [[:en:Lex Barker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Lee]]'''
| [[:en:Anna Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Audrey Long]]'''
| [[:en:Audrey Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raúl Juliá]]'''
| [[:en:Raul Julia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramon Bieri]]'''
| [[:en:Ramon Bieri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Baker]]'''
| [[:en:Diane Baker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goyo Lebrero]]'''
| [[:es:Goyo Lebrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nené Morales]]'''
| [[:es:Nené Morales]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tisha Sterling]]'''
| [[:en:Tisha Sterling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Catherine Bach]]'''
| [[:en:Catherine Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Webber]]'''
| [[:en:Robert Webber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Basehart]]'''
| [[:en:Richard Basehart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Tyler]]'''
| [[:en:Beverly Tyler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Silas Weir Mitchell]]'''
| [[:en:Silas Weir Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lolita Davidovich]]'''
| [[:en:Lolita Davidovich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Dancy]]'''
| [[:en:Hugh Dancy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bel Geddes]]'''
| [[:en:Barbara Bel Geddes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Saxon]]'''
| [[:en:John Saxon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dermot Mulroney]]'''
| [[:en:Dermot Mulroney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louis Jourdan]]'''
| [[:en:Louis Jourdan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Shaughnessy]]'''
| [[:en:Mickey Shaughnessy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Trejo]]'''
| [[:en:Danny Trejo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Strasberg]]'''
| [[:en:Lee Strasberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pino Locchi]]'''
| [[:en:Pino Locchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Weaver]]'''
| [[:en:Dennis Weaver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesca Neri]]'''
| [[:en:Francesca Neri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Angarano]]'''
| [[:en:Michael Angarano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Rhys-Davies]]'''
| [[:en:John Rhys-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Silva]]'''
| [[:en:Henry Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Keel]]'''
| [[:en:Howard Keel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Hong]]'''
| [[:en:James Hong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Williams]]'''
| [[:en:Steven Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Scarfe]]'''
| [[:en:Alan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrés Mejuto]]'''
| [[:es:Andrés Mejuto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangelina Salazar]]'''
| [[:es:Evangelina Salazar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Curtis]]'''
| [[:es:Ken Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aki Aleong]]'''
| [[:en:Aki Aleong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Opatoshu]]'''
| [[:en:David Opatoshu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katherine DeMille]]'''
| [[:en:Katherine DeMille]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane McBain]]'''
| [[:en:Diane McBain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Westerfield]]'''
| [[:en:James Westerfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Purcell]]'''
| [[:en:Dominic Purcell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Rifkin]]'''
| [[:en:Ron Rifkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeria Golino]]'''
| [[:en:Valeria Golino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christian Berkel]]'''
| [[:en:Christian Berkel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Johnson]]'''
| [[:en:Richard Johnson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Staley]]'''
| [[:en:Joan Staley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Kelly]]'''
| [[:en:Paul Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Gazzara]]'''
| [[:en:Ben Gazzara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ja Rule]]'''
| [[:en:Ja Rule]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bendix]]'''
| [[:en:William Bendix]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay C. Flippen]]'''
| [[:en:Jay C. Flippen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Young]]'''
| [[:en:Robert Young (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ioan Gruffudd]]'''
| [[:en:Ioan Gruffudd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grazia Maria Spina]]'''
| [[:it:Grazia Maria Spina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dianne Foster]]'''
| [[:en:Dianne Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Theodore Bikel]]'''
| [[:en:Theodore Bikel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xander Berkeley]]'''
| [[:en:Xander Berkeley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaron Eckhart]]'''
| [[:en:Aaron Eckhart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Molina]]'''
| [[:en:Alfred Molina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ayelet Zurer]]'''
| [[:en:Ayelet Zurer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ashton Sanders]]'''
| [[:en:Ashton Sanders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Rojo]]'''
| [[:en:Gustavo Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paquita Rico]]'''
| [[:es:Paquita Rico]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Faylen]]'''
| [[:en:Frank Faylen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Earl Holliman]]'''
| [[:en:Earl Holliman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianna Hill]]'''
| [[:en:Marianna Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roland Harrah III]]'''
| [[:en:Roland Harrah III]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cameron Mitchell]]'''
| [[:en:Cameron Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Derek]]'''
| [[:en:John Derek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huddleston]]'''
| [[:en:David Huddleston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Ferzetti]]'''
| [[:it:Gabriele Ferzetti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Grace]]'''
| [[:en:Henry Grace]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Owens]]'''
| [[:en:Patricia Owens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Daneman]]'''
| [[:en:Paul Daneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wymark]]'''
| [[:en:Patrick Wymark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Colicos]]'''
| [[:en:John Colicos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Keaton]]'''
| [[:en:Michael Keaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicole Maurey]]'''
| [[:en:Nicole Maurey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George O'Brien]]'''
| [[:en:George O'Brien (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Danton]]'''
| [[:en:Ray Danton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor Jory]]'''
| [[:en:Victor Jory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Queta Claver]]'''
| [[:es:Queta Claver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pancho Córdova]]'''
| [[:es:Pancho Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Hunnicutt]]'''
| [[:en:Arthur Hunnicutt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodolfo Acosta]]'''
| [[:en:Rodolfo Acosta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Ford]]'''
| [[:en:Francis Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Geeson]]'''
| [[:en:Judy Geeson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Warner]]'''
| [[:en:David Warner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Haydn]]'''
| [[:en:Richard Haydn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Barton]]'''
| [[:en:Gregg Barton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keith Andes]]'''
| [[:en:Keith Andes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Elliott]]'''
| [[:en:Chris Elliott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Jefford]]'''
| [[:en:Barbara Jefford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Demarest]]'''
| [[:en:William Demarest]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Russell]]'''
| [[:en:Gail Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ossie Davis]]'''
| [[:en:Ossie Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Fricker]]'''
| [[:en:Brenda Fricker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Roman]]'''
| [[:en:Ruth Roman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Balaban]]'''
| [[:en:Bob Balaban]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles McGraw]]'''
| [[:en:Charles McGraw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker Jr.]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1940)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Haysbert]]'''
| [[:en:Dennis Haysbert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martine McCutcheon]]'''
| [[:en:Martine McCutcheon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Macready]]'''
| [[:en:George Macready]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Merrill]]'''
| [[:en:Gary Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nico Minardos]]'''
| [[:en:Nico Minardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo de Córdova]]'''
| [[:en:Arturo de Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ethan Hawke]]'''
| [[:en:Ethan Hawke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Roa]]'''
| [[:es:Joaquín Roa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Tiffin]]'''
| [[:en:Pamela Tiffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denise Darcel]]'''
| [[:en:Denise Darcel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chazz Palminteri]]'''
| [[:en:Chazz Palminteri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Drea de Matteo]]'''
| [[:en:Drea de Matteo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olivia Wilde]]'''
| [[:en:Olivia Wilde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenn Corbett]]'''
| [[:en:Glenn Corbett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Gargan]]'''
| [[:en:William Gargan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Williams]]'''
| [[:en:Bill Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Kerr]]'''
| [[:en:Bill Kerr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Cassavetes]]'''
| [[:en:John Cassavetes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Stephen]]'''
| [[:en:Susan Stephen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janis Paige]]'''
| [[:en:Janis Paige]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Brady]]'''
| [[:en:Scott Brady (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Denham]]'''
| [[:en:Maurice Denham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Andrews]]'''
| [[:en:Stanley Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Javier Cámara]]'''
| [[:es:Javier Cámara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raymond St. Jacques]]'''
| [[:en:Raymond St. Jacques]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Preston]]'''
| [[:en:Robert Preston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pat Quinn]]'''
| [[:en:Pat Quinn (American actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Binns]]'''
| [[:en:Edward Binns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Cummings]]'''
| [[:en:Robert Cummings]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zack Norman]]'''
| [[:en:Zack Norman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Avner Eisenberg]]'''<br>'''[[Avner the Eccentric]]'''
| [[:en:Avner the Eccentric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Hamm]]'''
| [[:en:Jon Hamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorge Rigaud]]'''
| [[:en:Jorge Rigaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amelia de la Torre]]'''
| [[:en:Amelia de la Torre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karlheinz Böhm]]'''
| [[:en:Karlheinz Böhm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vilma Degischer]]'''
| [[:en:Vilma Degischer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Magda Schneider]]'''
| [[:en:Magda Schneider]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendy Gazelle]]'''
| [[:en:Wendy Gazelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morgan Woodward]]'''
| [[:en:Morgan Woodward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billie Burke]]'''
| [[:en:Billie Burke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Gutiérrez Caba]]'''
| [[:es:Emilio Gutiérrez Caba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Reevis]]'''
| [[:en:Steve Reevis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isela Vega]]'''
| [[:en:Isela Vega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McLiam]]'''
| [[:en:John McLiam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Forrest Lewis]]'''
| [[:en:Forrest Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay Silverheels]]'''
| [[:en:Jay Silverheels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian MacDonald]]'''
| [[:en:Ian MacDonald (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred Williamson]]'''
| [[:en:Fred Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Lo Bianco]]'''
| [[:en:Tony Lo Bianco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glauco Onorato]]'''
| [[:it:Glauco Onorato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Van Der Beek]]'''
| [[:en:James Van Der Beek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Keith]]'''
| [[:en:David Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pruitt Taylor Vince]]'''
| [[:en:Pruitt Taylor Vince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ingrid Garbo]]'''
| [[:es:Ingrid Garbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lamberto Maggiorani]]'''
| [[:it:Lamberto Maggiorani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lone]]'''
| [[:en:John Lone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Varela]]'''
| [[:es:Luis Varela]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Máximo Valverde]]'''
| [[:es:Máximo Valverde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth White]]'''
| [[:en:Ruth White (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Clarkson]]'''
| [[:en:Patricia Clarkson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patty Duke]]'''
| [[:en:Patty Duke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Douglas]]'''
| [[:en:Robert Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathalie Baye]]'''
| [[:en:Nathalie Baye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Payton]]'''
| [[:en:Barbara Payton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheree North]]'''
| [[:en:Sheree North]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Glover]]'''
| [[:en:John Glover (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ericson]]'''
| [[:en:John Ericson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cowling]]'''
| [[:en:Bruce Cowling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Lozano]]'''
| [[:es:Manuel Lozano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Craven]]'''
| [[:en:Matt Craven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maggie Cheung]]'''
| [[:en:Maggie Cheung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Richards]]'''
| [[:en:Jeff Richards (actor, born 1924)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurt Kasznar]]'''
| [[:en:Kurt Kasznar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Horne]]'''
| [[:en:Geoffrey Horne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Spader]]'''
| [[:en:James Spader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan Walsh]]'''
| [[:en:Dylan Walsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sho Kosugi]]'''
| [[:en:Sho Kosugi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Levine]]'''
| [[:en:Ted Levine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mónica Randall]]'''
| [[:es:Mónica Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LeVar Burton]]'''
| [[:en:LeVar Burton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Basso]]'''
| [[:en:Gabriel Basso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Bowler]]'''
| [[:en:Norman Bowler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Middleton]]'''
| [[:en:Robert Middleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe E. Brown]]'''
| [[:en:Joe E. Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Comingore]]'''
| [[:en:Dorothy Comingore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Parkins]]'''
| [[:en:Barbara Parkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leah Ayres]]'''
| [[:en:Leah Ayres]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Cárdenas]]'''
| [[:en:Elsa Cárdenas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irene Tedrow]]'''
| [[:en:Irene Tedrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Hamill]]'''
| [[:en:Mark Hamill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Collin]]'''
| [[:en:John Collin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Caulfield]]'''
| [[:en:Joan Caulfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jocelyn Lane]]'''
| [[:en:Jocelyn Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Reed]]'''
| [[:en:Pamela Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marjoe Gortner]]'''
| [[:en:Marjoe Gortner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neville Brand]]'''
| [[:en:Neville Brand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Morgan]]'''
| [[:en:Dennis Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tote García Ortega]]'''
| [[:es:Tote García Ortega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Boyd]]'''
| [[:en:Stephen Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelita Rodriguez]]'''
| [[:en:Estelita Rodriguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Cole]]'''
| [[:en:George Cole (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Watson]]'''
| [[:en:Emily Watson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pepper]]'''
| [[:en:Barry Pepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Jenner]]'''
| [[:es:Michelle Jenner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Olbrychski]]'''
| [[:en:Daniel Olbrychski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hunt]]'''
| [[:en:Linda Hunt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emmanuelle Arsan]] - [[Marayat Andriane]]'''
| [[:en:Emmanuelle Arsan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edd Byrnes]]'''
| [[:en:Edd Byrnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey Bishop]]'''
| [[:en:Joey Bishop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara O'Neil]]'''
| [[:en:Barbara O'Neil]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Birkin]]'''
| [[:en:Jane Birkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margot Robbie]]'''
| [[:en:Margot Robbie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raffaella Carrà]]'''
| [[:en:Raffaella Carrà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Buddy Ebsen]]'''
| [[:en:Buddy Ebsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abby Dalton]]'''
| [[:en:Abby Dalton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris O'Donnell]]'''
| [[:en:Chris O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clinton Greyn]]'''
| [[:en:Clinton Greyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Platt]]'''
| [[:en:Edward Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Connelly]]'''
| [[:en:Jennifer Connelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Bannen]]'''
| [[:en:Ian Bannen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Thundercloud]]'''
| [[:en:Chief Thundercloud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Thaxter]]'''
| [[:en:Phyllis Thaxter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glen Campbell]]'''
| [[:en:Glen Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Sivero]]'''
| [[:en:Frank Sivero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bonnie Bartlett]]'''
| [[:en:Bonnie Bartlett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wes Studi]]'''
| [[:en:Wes Studi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Grodin]]'''
| [[:en:Charles Grodin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bower]]'''
| [[:en:David Bower]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charo López]]'''
| [[:es:Charo López (actriz española)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Durán]]'''
| [[:es:Rafael Durán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel de Juan]]'''
| [[:es:Manuel de Juan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor French]]'''
| [[:en:Victor French]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Jackson]]'''
| [[:en:Anne Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián López]]'''
| [[:es:Julián López (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laraine Day]]'''
| [[:en:Laraine Day]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Marshall]]'''
| [[:en:Herbert Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Caviezel]]'''
| [[:en:Jim Caviezel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruta Lee]]'''
| [[:en:Ruta Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Dahl]]'''
| [[:en:Arlene Dahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Rossington]]'''
| [[:en:Norman Rossington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Moody]]'''
| [[:en:Ralph Moody (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myrna Hansen]]'''
| [[:en:Myrna Hansen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Quinlan]]'''
| [[:en:Kathleen Quinlan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kerwin Mathews]]'''
| [[:en:Kerwin Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betty Field]]'''
| [[:en:Betty Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juliane Köhler]]'''
| [[:en:Juliane Köhler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Harbour]]'''
| [[:en:David Harbour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Leung]]'''
| [[:en:Ken Leung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Patton]]'''
| [[:en:Will Patton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Peeples]]'''
| [[:en:Nia Peeples]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frederick Coffin]]'''
| [[:en:Frederick Coffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricardo Merino]]'''
| [[:es:Ricardo Merino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Yepes]]'''
| [[:es:José Yepes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Armando Silvestre]]'''
| [[:en:Armando Silvestre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inma de Santis]]'''
| [[:es:Inma de Santis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harris Yulin]]'''
| [[:en:Harris Yulin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan-Michael Vincent]]'''
| [[:en:Jan-Michael Vincent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Evans]]'''
| [[:en:Gene Evans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lennie James]]'''
| [[:en:Lennie James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blake Lively]]'''
| [[:en:Blake Lively]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Holm]]'''
| [[:en:Ian Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Sawyer]]'''
| [[:en:Joe Sawyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Allen Covert]]'''
| [[:en:Allen Covert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Aiello]]'''
| [[:en:Danny Aiello]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Daly]]'''
| [[:en:James Daly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Birch]]'''
| [[:en:Paul Birch (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Common]]'''
| [[:en:Common (rapper)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Brodie-Sangster]]'''
| [[:en:Thomas Brodie-Sangster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Graham Greene (actor)]]'''
| [[:en:Graham Greene (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frances Bavier]]'''
| [[:en:Frances Bavier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trevor Bardette]]'''
| [[:en:Trevor Bardette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Pavan]]'''
| [[:en:Marisa Pavan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Morton]]'''
| [[:en:Samantha Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goya Toledo]]'''
| [[:es:Goya Toledo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega]]'''
| [[:es:Eduardo Noriega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Piaton]]'''
| [[:fr:Julia Piaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noom Diawara]]'''
| [[:fr:Noom Diawara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Émilie Caen]]'''
| [[:fr:Émilie Caen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ahney Her]]'''
| [[:en:Ahney Her]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vera Farmiga]]'''
| [[:en:Vera Farmiga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Nunn]]'''
| [[:en:Bill Nunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Lifford]]'''
| [[:en:Tina Lifford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sue Jones-Davies]]'''
| [[:en:Sue Jones-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jamie Parker]]'''
| [[:en:Jamie Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathan Lane]]'''
| [[:en:Nathan Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Daniels]]'''
| [[:en:William Daniels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Rattray]]'''
| [[:en:Heather Rattray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenny Morrison]]'''
| [[:en:Kenny Morrison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Eastwood]]'''
| [[:en:Kyle Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arie Verveen]]'''
| [[:en:Arie Verveen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Peters]]'''
| [[:en:Jean Peters]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Hampden]]'''
| [[:en:Walter Hampden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boré Buika]]'''
| [[:es:Boré Buika]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Brolin]]'''
| [[:en:Josh Brolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Tosar]]'''
| [[:es:Luis Tosar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Winger]]'''
| [[:en:Debra Winger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Jones]]'''
| [[:en:Jeffrey Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Germán Cobos]]'''
| [[:es:Germán Cobos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maxine Audley]]'''
| [[:en:Maxine Audley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Morrow]]'''
| [[:en:Susan Morrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Esposito]]'''
| [[:en:Jennifer Esposito]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Bonilla]]'''
| [[:es:Jesús Bonilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hersholt]]'''
| [[:en:Jean Hersholt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Thibeau]]'''
| [[:en:Jack Thibeau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Eyer]]'''
| [[:en:Richard Eyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Sullivan]]'''
| [[:en:Barry Sullivan (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leon Ames]]'''
| [[:en:Leon Ames]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Darren McGavin]]'''
| [[:en:Darren McGavin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cabot]]'''
| [[:en:Bruce Cabot]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trish Van Devere]]'''
| [[:en:Trish Van Devere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Bruno]]'''
| [[:es:Sonia Bruno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Slate]]'''
| [[:en:Jeremy Slate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Cattrall]]'''
| [[:en:Kim Cattrall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Graf]]'''
| [[:en:David Graf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Easterbrook]]'''
| [[:en:Leslie Easterbrook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huffman]]'''
| [[:en:David Huffman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Rogers Jr.]]'''
| [[:en:Will Rogers Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Grey]]'''
| [[:en:Virginia Grey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Alfayate]]'''
| [[:es:José Alfayate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Brown]]'''
| [[:en:Bryan Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Coe]]'''
| [[:en:Barry Coe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finn Carter]]'''
| [[:en:Finn Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorma Tommila]]'''
| [[:en:Jorma Tommila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Salmi]]'''
| [[:en:Albert Salmi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Martin]]'''
| [[:es:George Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clive Owen]]'''
| [[:en:Clive Owen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orson Bean]]'''
| [[:en:Orson Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Meeker]]'''
| [[:en:Ralph Meeker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annabeth Gish]]'''
| [[:en:Annabeth Gish]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Kuhn]]'''
| [[:en:Mickey Kuhn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Spencer]]'''
| [[:en:John Spencer (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Teale]]'''
| [[:en:Owen Teale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Wincott]]'''
| [[:en:Michael Wincott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roger Rees]]'''
| [[:en:Roger Rees]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Teri Hatcher]]'''
| [[:en:Teri Hatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[M. C. Gainey]]'''
| [[:en:M. C. Gainey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mako]]'''
| [[:en:Mako (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roscoe Lee Browne]]'''
| [[:en:Roscoe Lee Browne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leigh Hamilton]]'''
| [[:en:Leigh Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hardy Krüger]]'''
| [[:en:Hardy Krüger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Fowley]]'''
| [[:en:Douglas Fowley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter van Eyck]]'''
| [[:en:Peter van Eyck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camryn Manheim]]'''
| [[:en:Camryn Manheim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan McDermott]]'''
| [[:en:Dylan McDermott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yma Sumac]]'''
| [[:en:Yma Sumac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Capucine]]'''
| [[:en:Capucine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Bergen]]'''
| [[:en:Polly Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Mathews]]'''
| [[:en:Carole Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Esmond]]'''
| [[:en:Carl Esmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Rettig]]'''
| [[:en:Tommy Rettig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Means]]'''
| [[:en:Russell Means]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Milly Vitale]]'''
| [[:en:Milly Vitale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig Hill]]'''
| [[:en:Craig Hill (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Lenehan]]'''
| [[:en:Nancy Lenehan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tarita Teriipaia]]'''
| [[:en:Tarita Teriipaia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Fernández]]'''
| [[:en:Emilio Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paolo Stoppa]]'''
| [[:it:Paolo Stoppa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sterling Hayden]]'''
| [[:en:Sterling Hayden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stefano Accorsi]]'''
| [[:it:Stefano Accorsi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Erivo]]'''
| [[:en:Cynthia Erivo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oreste Baldini]]'''
| [[:en:Oreste Baldini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Noseworthy]]'''
| [[:en:Jack Noseworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Godá]]'''
| [[:es:Alfonso Godá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Franz Joham]]'''
| [[:es:Franz Joham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Marley]]'''
| [[:en:John Marley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Megna]]'''
| [[:en:John Megna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Hamilton]]'''
| [[:en:George Hamilton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Mortimer]]'''
| [[:en:Emily Mortimer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Werle]]'''
| [[:en:Barbara Werle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Moreno]]'''
| [[:en:Rita Moreno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karl Swenson]]'''
| [[:en:Karl Swenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Stuhlbarg]]'''
| [[:en:Michael Stuhlbarg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wilson]]'''
| [[:en:Patrick Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Senta Berger]]'''
| [[:en:Senta Berger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Conte]]'''
| [[:en:Richard Conte]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luana Patten]]'''
| [[:en:Luana Patten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Izzard]]'''
| [[:en:Eddie Izzard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boyd Gaines]]'''
| [[:en:Boyd Gaines]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Garisa]]'''
| [[:es:Antonio Garisa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Gonzalez Gonzalez]]'''
| [[:en:Pedro Gonzalez Gonzalez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gavin MacLeod]]'''
| [[:en:Gavin MacLeod]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casas]]'''
| [[:es:Antonio Casas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Cook]]'''
| [[:en:Carole Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Sheen]]'''
| [[:en:Michael Sheen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nieves Navarro]]'''
| [[:es:Nieves Navarro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeriano Andrés]]'''
| [[:es:Valeriano Andrés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xan das Bolas]]'''
| [[:es:Xan das Bolas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted de Corsia]]'''
| [[:en:Ted de Corsia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brían F. O'Byrne]]'''
| [[:en:Brían F. O'Byrne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Shields]]'''
| [[:en:Arthur Shields]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Cheshire]]'''
| [[:en:Harry Cheshire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1918)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Barton]]'''
| [[:en:James Barton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Conaway]]'''
| [[:en:Jeff Conaway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Lloyd]]'''
| [[:en:Christopher Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bamber]]'''
| [[:en:David Bamber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief John Big Tree]]''' ('''[[Chefe John Big Tree]]''')
| [[:en:Chief John Big Tree]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega (actor mexicano)]]'''
| [[:en:Eduardo Noriega (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patti LuPone]]'''
| [[:en:Patti LuPone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Bernthal]]'''
| [[:en:Jon Bernthal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Addai-Robinson]]'''
| [[:en:Cynthia Addai-Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annette O'Toole]]'''
| [[:en:Annette O'Toole]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Dean Stanton]]'''
| [[:en:Harry Dean Stanton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Darby]]'''
| [[:en:Kim Darby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Blatchford]]'''
| [[:en:Edward Blatchford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sanaa Lathan]]'''
| [[:en:Sanaa Lathan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Pasquale]]'''
| [[:en:Steven Pasquale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Stevens]]'''
| [[:en:Andrew Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Gan Boyd]]'''
| [[:en:Jan Gan Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Farina]]'''
| [[:en:Dennis Farina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kelly Lynch]]'''
| [[:en:Kelly Lynch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beah Richards]]'''
| [[:en:Beah Richards]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Prunella Gee]]'''
| [[:en:Prunella Gee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheila Bromley]]'''
| [[:en:Sheila Bromley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stellan Skarsgård]]'''
| [[:en:Stellan Skarsgård]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keeley Hawes]]'''
| [[:en:Keeley Hawes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Birgit Minichmayr]]'''
| [[:en:Birgit Minichmayr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Tushingham]]'''
| [[:en:Rita Tushingham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael J. Pollard]]'''
| [[:en:Michael J. Pollard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George J. Lewis]]'''
| [[:en:George J. Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Élodie Fontan]]'''
| [[:fr:Élodie Fontan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan García]]'''
| [[:en:Juan García (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ainslie Pryor]]'''
| [[:en:Ainslie Pryor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Griffith]]'''
| [[:en:James Griffith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brandon T. Jackson]]'''
| [[:en:Brandon T. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ann Rutherford]]'''
| [[:en:Ann Rutherford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Corinne Calvet]]'''
| [[:en:Corinne Calvet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wagner]]'''
| [[:en:Robert Wagner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Storhøi]]'''
| [[:en:Dennis Storhøi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey King]]'''
| [[:en:Joey King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[August Diehl]]'''
| [[:en:August Diehl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Conchita Goyanes]]'''
| [[:es:Conchita Goyanes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Piquer]]'''
| [[:es:Francisco Piquer Chanza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Barnes]]'''
| [[:en:Joanna Barnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Coy]]'''
| [[:en:Walter Coy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Brooks]]'''
| [[:en:Randy Brooks (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camilla Sparv]]'''
| [[:en:Camilla Sparv]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Leith]]'''
| [[:en:Virginia Leith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Boyd]]'''
| [[:en:Billy Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adriano Domínguez]]'''
| [[:es:Adriano Domínguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso del Real]]'''
| [[:es:Alfonso del Real]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[África Pratt]]'''
| [[:es:África Pratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pascal Nzonzi]]'''
| [[:fr:Pascal Nzonzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Huston]]'''
| [[:en:Danny Huston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Bean]]'''
| [[:en:Sean Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel von Bargen]]'''
| [[:en:Daniel von Bargen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[E. G. Marshall]]'''
| [[:en:E. G. Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Vaughn]]'''
| [[:en:Robert Vaughn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Romano]]'''
| [[:en:Tony Romano (musician)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karin Booth]]'''
| [[:en:Karin Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Fichtner]]'''
| [[:en:William Fichtner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ashton]]'''
| [[:en:John Ashton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meredith Weatherby]]'''
| [[:en:Meredith Weatherby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raquel Welch]]'''
| [[:en:Raquel Welch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Cord]]'''
| [[:en:Alex Cord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michele Carey]]'''
| [[:en:Michele Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Lincoln]]'''
| [[:en:Andrew Lincoln]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol]]'''
| [[:es:Marisol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Tyson]]'''
| [[:en:Richard Tyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Hartman]]'''
| [[:en:Phil Hartman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Gambon]]'''
| [[:en:Michael Gambon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tate Donovan]]'''
| [[:en:Tate Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cary-Hiroyuki Tagawa]]'''
| [[:en:Cary-Hiroyuki Tagawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jemma Dallender]]'''
| [[:en:Jemma Dallender]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Begoña]]'''
| [[:es:Mary Begoña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen Bernardos]]'''
| [[:es:Carmen Bernardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erich Anderson]]'''
| [[:en:Erich Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Ryan]]'''
| [[:en:Mitchell Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Derrick O'Connor]]'''
| [[:en:Derrick O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Starrett]]'''
| [[:en:Jack Starrett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Hordern]]'''
| [[:en:Michael Hordern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zohra Lampert]]'''
| [[:en:Zohra Lampert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierrino Mascarino]]'''
| [[:en:Pierrino Mascarino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Landgard]]'''
| [[:en:Janet Landgard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa De Sousa]]'''
| [[:en:Melissa De Sousa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Héctor Elizondo]]'''
| [[:en:Héctor Elizondo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Baker Hall]]'''
| [[:en:Philip Baker Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irène Jacob]]'''
| [[:en:Irène Jacob]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Eilbacher]]'''
| [[:en:Lisa Eilbacher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donovan Scott]]'''
| [[:en:Donovan Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aleksey Shevchenkov]]'''
| [[:en:Aleksey Shevchenkov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa Leo]]'''
| [[:en:Melissa Leo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Haley Bennett]]'''
| [[:en:Haley Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Frain]]'''
| [[:en:James Frain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Nelligan]]'''
| [[:en:Kate Nelligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Lester]]'''
| [[:en:Mark Lester]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Van Cleef]]'''
| [[:en:Lee Van Cleef]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Stevens]]'''
| [[:en:Warren Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Yune]]'''
| [[:en:Rick Yune]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dwayne Johnson]]'''
| [[:en:Dwayne Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Akins]]'''
| [[:en:Claude Akins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Kemp]]'''
| [[:en:Gary Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ford]]'''
| [[:en:Alan Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aasif Mandvi]]'''
| [[:en:Aasif Mandvi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff Curtis]]'''
| [[:en:Cliff Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Pryce]]'''
| [[:en:Jonathan Pryce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aunjanue Ellis-Taylor]]'''
| [[:en:Aunjanue Ellis-Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lea Thompson]]'''
| [[:en:Lea Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas F. Wilson]]'''
| [[:en:Thomas F. Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc McClure]]'''
| [[:en:Marc McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Geer]]'''
| [[:en:Will Geer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Brennan]]'''
| [[:en:Eileen Brennan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Garland]]'''
| [[:en:Beverly Garland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anton Rodgers]]'''
| [[:en:Anton Rodgers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Escuer]]'''
| [[:es:José María Escuer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abe Vigoda]]'''
| [[:en:Abe Vigoda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stian Smestad]]'''
| [[:no:Stian Smestad]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Beach]]'''
| [[:en:Adam Beach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Dubbins]]'''
| [[:en:Don Dubbins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eli Wallach]]'''
| [[:en:Eli Wallach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madge Sinclair]]'''
| [[:en:Madge Sinclair]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred MacMurray]]'''
| [[:en:Fred MacMurray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Cameron]]'''
| [[:it:Jeff Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Viola Davis]]'''
| [[:en:Viola Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dillon]]'''
| [[:en:Kevin Dillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonny Landham]]'''
| [[:en:Sonny Landham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sydney Chaplin]]''' (fer toz dos, deseparando)
| [[:en:Sydney Chaplin (American actor)]]<br>[[:en:Sydney Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Fadden]]'''
| [[:en:Tom Fadden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Fraser]]'''
| [[:en:Ronald Fraser (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Bickford]]'''
| [[:en:Charles Bickford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Petrie]]'''
| [[:en:Howard Petrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abraham Sofaer]]'''
| [[:en:Abraham Sofaer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dakota Fanning]]'''
| [[:en:Dakota Fanning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katia Tchenko]]'''
| [[:fr:Katia Tchenko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Armitage]]'''
| [[:en:Richard Armitage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benedict Cumberbatch]]'''
| [[:en:Benedict Cumberbatch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangeline Lilly]]'''
| [[:en:Evangeline Lilly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randee Heller]]'''
| [[:en:Randee Heller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tamlyn Tomita]]'''
| [[:en:Tamlyn Tomita]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael V. Gazzo]]'''
| [[:en:Michael V. Gazzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lúcia Moniz]]'''
| [[:en:Lúcia Moniz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Lewis]]'''
| [[:en:Gary Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ned Glass]]'''
| [[:en:Ned Glass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bing Russell]]'''
| [[:en:Bing Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Bayler]]'''
| [[:en:Terence Bayler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Love]]'''
| [[:en:Phyllis Love]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Murphy]]'''
| [[:en:Gerard Murphy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Koyuki]]'''
| [[:en:Koyuki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katy Jurado]]'''
| [[:en:Katy Jurado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melora Hardin]]'''
| [[:en:Melora Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shelley Long]]'''
| [[:en:Shelley Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Sandler]]'''
| [[:en:Adam Sandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gad Elmaleh]]'''
| [[:en:Gad Elmaleh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Fox]]'''
| [[:en:James Fox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Cranston]]'''
| [[:en:Bryan Cranston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Chandler]]'''
| [[:en:Kyle Chandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Holliday]]'''
| [[:en:Polly Holliday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig T. Nelson]]'''
| [[:en:Craig T. Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matthew Modine]]'''
| [[:en:Matthew Modine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paca Gabaldón]]'''
| [[:es:Paca Gabaldón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cherry Jones]]'''
| [[:en:Cherry Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arsenio Hall]]'''
| [[:en:Arsenio Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Amos]]'''
| [[:en:John Amos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Tutin]]'''
| [[:en:Dorothy Tutin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruby Dee]]'''
| [[:en:Ruby Dee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Paymer]]'''
| [[:en:David Paymer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Guiry]]'''
| [[:en:Tom Guiry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Morán]]'''
| [[:es:Manolo Morán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Gries]]'''
| [[:en:Jon Gries]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mel Harris]]'''
| [[:en:Mel Harris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rae Dawn Chong]]'''
| [[:en:Rae Dawn Chong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Walker]]'''
| [[:en:Benjamin Walker (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elena Irureta]]'''
| [[:es:Elena Irureta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karra Elejalde]]'''
| [[:es:Karra Elejalde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berto Romero]]'''
| [[:es:Berto Romero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Prince]]'''
| [[:en:Faith Prince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Robinson]]'''<br>'''[[Charles Knox Robinson]]'''
| [[:en:Charles Robinson]]<br>[[:en:Charles Knox Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Travers]]'''
| [[:en:Bill Travers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grant Williams]]'''
| [[:en:Grant Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Gere]]'''
| [[:en:Richard Gere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Nyqvist]]'''
| [[:en:Michael Nyqvist]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Simon Oakland]]'''
| [[:en:Simon Oakland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Desi Arnaz Jr.]]'''<br>'''[[Desi Arnaz, Jr.]]'''
| [[:en:Desi Arnaz Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Venetia Stevenson]]'''
| [[:en:Venetia Stevenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Drake]]'''
| [[:en:Tom Drake]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Larry Hankin]]'''
| [[:en:Larry Hankin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeanne Cooper]]'''
| [[:en:Jeanne Cooper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Preston Foster]]'''
| [[:en:Preston Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Bellamy]]'''
| [[:en:Ralph Bellamy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Da'Vine Joy Randolph]]'''
| [[:en:Da'Vine Joy Randolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Emerson]]'''
| [[:en:Hope Emerson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judi Meredith]]'''
| [[:en:Judi Meredith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Douglas]]'''
| [[:en:Donald Douglas (Scottish actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kwon Sang-woo]]'''
| [[:en:Kwon Sang-woo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaye Davidson]]'''
| [[:en:Jaye Davidson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaac Hayes]]'''
| [[:en:Isaac Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale Jr.]]'''
| [[:en:Alan Hale Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Morris]]'''
| [[:en:Jeff Morris (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandahl Bergman]]'''
| [[:en:Sandahl Bergman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Hutton]]'''
| [[:en:Robert Hutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ed Lauter]]'''
| [[:en:Ed Lauter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Quaid]]'''
| [[:en:Randy Quaid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Stroud]]'''
| [[:en:Don Stroud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Keats]]'''
| [[:en:Steven Keats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Perkins]]'''
| [[:en:Elizabeth Perkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pearl]]'''
| [[:en:Barry Pearl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keiko Awaji]]'''
| [[:en:Keiko Awaji]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Brown]]'''
| [[:en:Peter Brown (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myron Healey]]'''
| [[:en:Myron Healey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald McRaney]]'''
| [[:en:Gerald McRaney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cole Hauser]]'''
| [[:en:Cole Hauser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trey Wilson]]'''
| [[:en:Trey Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Rock]]'''
| [[:en:Chris Rock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Reeves]]'''
| [[:en:George Reeves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yoshi Oida]]'''
| [[:fr:Yoshi Oida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lillo Brancato Jr.]]'''<br>-->'''[[Lillo Brancato]]'''
| [[:en:Lillo Brancato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Good]]'''
| [[:en:Jack Good (producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Beatty]]'''
| [[:en:Robert Beatty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Imrie]]'''
| [[:en:Celia Imrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abner Biberman]]'''
| [[:en:Abner Biberman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eve Brent]]'''
| [[:en:Eve Brent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Ober]]'''
| [[:en:Philip Ober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Jenson]]'''
| [[:en:Roy Jenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julee Cerda]]'''
| [[:en:Julee Cerda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patsy Kensit]]'''
| [[:en:Patsy Kensit]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emlyn Williams]]'''
| [[:en:Emlyn Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Smith]]'''
| [[:en:Constance Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Golonka]]'''
| [[:en:Arlene Golonka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Beghe]]'''
| [[:en:Jason Beghe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Theroux]]'''
| [[:en:Justin Theroux]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Henry]]'''
| [[:en:Justin Henry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Wilson]]'''
| [[:en:Stuart Wilson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Kahan]]'''
| [[:en:Steve Kahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Hyde-White]]'''
| [[:en:Alex Hyde-White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Faris]]'''
| [[:en:Anna Faris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Favreau]]'''
| [[:en:Jon Favreau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Dearnell]]'''
| [[:en:Adrian Dearnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daisy Donovan]]'''
| [[:en:Daisy Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paco Valladares]]'''
| [[:es:Paco Valladares]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Bardem]]'''
| [[:es:Pilar Bardem]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Althea Gibson]]'''
| [[:en:Althea Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Stock]]'''
| [[:en:Nigel Stock (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rex Linn]]'''
| [[:en:Rex Linn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank McRae]]'''
| [[:en:Frank McRae]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sven-Bertil Taube]]'''
| [[:en:Sven-Bertil Taube]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bishop]]'''
| [[:en:William Bishop (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Coco]]'''
| [[:en:James Coco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Goldberg]]'''
| [[:en:Adam Goldberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Preiss]]'''
| [[:en:Wolfgang Preiss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Monroe]]'''
| [[:en:Steve Monroe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diedrich Bader]]'''
| [[:en:Diedrich Bader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Tudyk]]'''
| [[:en:Alan Tudyk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brie Larson]]'''
| [[:en:Brie Larson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Wickes]]'''
| [[:en:Mary Wickes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathy Najimy]]'''
| [[:en:Kathy Najimy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gina Carano]]'''
| [[:en:Gina Carano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joyce MacKenzie]]'''
| [[:en:Joyce MacKenzie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amit Shah]]'''
| [[:en:Amit Shah (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rhys Ifans]]'''
| [[:en:Rhys Ifans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Davis]]'''
| [[:en:Phil Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Hughes]]'''
| [[:en:Kathleen Hughes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Vohs]]'''
| [[:en:Joan Vohs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Idris Elba]]'''
| [[:en:Idris Elba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Monaghan]]'''
| [[:en:Dominic Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugo Weaving]]'''
| [[:en:Hugo Weaving]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miranda Otto]]'''
| [[:en:Miranda Otto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Wenham]]'''
| [[:en:David Wenham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Badja Djola]]'''
| [[:en:Badja Djola]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Hudson]]'''
| [[:en:John Hudson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maureen O'Hara]]'''
| [[:en:Maureen O'Hara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sharon Stone]]'''
| [[:en:Sharon Stone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Donner]]'''
| [[:en:Robert Donner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ada Carrasco]]'''
| [[:en:Ada Carrasco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Baldwin]]'''
| [[:en:William Baldwin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria de Medeiros]]'''
| [[:en:Maria de Medeiros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberto Font]]'''
| [[:es:Roberto Font]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susana Dosamantes]]'''
| [[:en:Susana Dosamantes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alejandro Rey]]'''
| [[:en:Alejandro Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank de Kova]]'''
| [[:en:Frank de Kova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Porter]]'''
| [[:en:Eric Porter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Thorson]]'''
| [[:en:Russell Thorson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Millican]]'''
| [[:en:James Millican]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachael Leigh Cook]]'''
| [[:en:Rachael Leigh Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beth Grant]]'''
| [[:en:Beth Grant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenton Thwaites]]'''
| [[:en:Brenton Thwaites]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Lorys]]'''
| [[:es:Diana Lorys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva León]]'''
| [[:es:Eva León Conde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margaret Wycherly]]'''
| [[:en:Margaret Wycherly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. D. Cannon]]'''
| [[:en:J. D. Cannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierre Brice]]'''
| [[:fr:Pierre Brice]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Thorne]]'''
| [[:en:Bella Thorne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Darren]]'''
| [[:en:James Darren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sarah Roemer]]'''
| [[:en:Sarah Roemer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lena Headey]]'''
| [[:en:Lena Headey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tetsurō Tamba]]'''
| [[:en:Tetsurō Tamba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alcayde]]'''
| [[:es:Rafael Alcayde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claire Kelly]]'''
| [[:en:Claire Kelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Watson]]'''
| [[:en:Jack Watson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phillip Alford]]'''
| [[:en:Phillip Alford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hale]]'''
| [[:en:Jean Hale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Travis]]'''
| [[:en:Randy Travis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramzy Bedia]]'''
| [[:en:Ramzy Bedia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Salimata Kamate]] --> [[Salimata Kamaté]]'''
| [[:fr:Salimata Kamaté]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tatiana Rojo]]'''
| [[:fr:Tatiana Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Russo]]'''
| [[:fr:Daniel Russo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol Ayuso]]'''
| [[:es:Marisol Ayuso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Félix Dafauce]]'''
| [[:es:Félix Dafauce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Castejón]]'''
| [[:es:Rafael Castejón Sofio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Doucette]]'''
| [[:en:John Doucette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Casanova]]'''
| [[:es:María Casanova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miguel Rellán]]'''
| [[:es:Miguel Rellán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skip Homeier]]'''
| [[:en:Skip Homeier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Aumont]]'''
| [[:en:Tina Aumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Alden]]'''
| [[:en:Norman Alden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Nucci]]'''
| [[:en:Danny Nucci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Golshifteh Farahani]]'''
| [[:en:Golshifteh Farahani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Shepard]]'''
| [[:en:Sam Shepard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christine Kaufmann]]'''
| [[:en:Christine Kaufmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eugene Iglesias]]'''
| [[:en:Eugene Iglesias]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neal McDonough]]'''
| [[:en:Neal McDonough]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bradley Whitford]]'''
| [[:en:Bradley Whitford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Vikander]]'''
| [[:en:Alicia Vikander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Goldsworthy]]'''
| [[:en:John Goldsworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossana Rory]]'''
| [[:it:Rossana Rory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Víctor Junco]]'''
| [[:en:Víctor Junco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irán Eory]]'''
| [[:es:Irán Eory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Tinti]]'''
| [[:it:Gabriele Tinti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Willes]]'''
| [[:en:Jean Willes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Shannon]]'''
| [[:en:Harry Shannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peggie Castle]]'''
| [[:en:Peggie Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geneviève Page]]'''
| [[:fr:Geneviève Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Wanamaker]]'''
| [[:en:Sam Wanamaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff DeYoung]]'''
| [[:en:Cliff DeYoung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Gleason]]'''
| [[:en:Joanna Gleason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Val Avery]]'''
| [[:en:Val Avery]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yancy Butler]]'''
| [[:en:Yancy Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Liana Orfei]]'''
| [[:es:Liana Orfei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Manuel Martín]]'''
| [[:es:José Manuel Martín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Pica]]'''
| [[:es:Antonio Pica]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roddy McDowall]]'''
| [[:en:Roddy McDowall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Strong]]'''
| [[:en:Michael Strong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regis Toomey]]'''
| [[:en:Regis Toomey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Sykes]]'''
| [[:en:Brenda Sykes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gloria Talbott]]'''
| [[:en:Gloria Talbott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Beaumont]]'''
| [[:en:Hugh Beaumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenneth Welsh]]'''
| [[:en:Kenneth Welsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Bugner]]'''
| [[:en:Joe Bugner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nino Castelnuovo]]'''
| [[:it:Nino Castelnuovo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denver Pyle]]'''
| [[:en:Denver Pyle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dante]]'''
| [[:en:Michael Dante]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John M. Jackson]]'''
| [[:en:John M. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Webb]]'''
| [[:en:Alan Webb (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lois Nettleton]]'''
| [[:en:Lois Nettleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Simcox]]'''
| [[:en:Tom Simcox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Manrique]]'''
| [[:es:Arturo Manrique]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alyssa Milano]]'''
| [[:en:Alyssa Milano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Seberg]]'''
| [[:en:Jean Seberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Aaker]]'''
| [[:en:Lee Aaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Nichols]]'''
| [[:en:Barbara Nichols]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cesare Danova]]'''
| [[:it:Cesare Danova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Arau]]'''
| [[:es:Alfonso Arau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Peacock]]'''
| [[:en:Daniel Peacock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Madsen]]'''
| [[:en:Virginia Madsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vinnie Jones]]'''
| [[:en:Vinnie Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fernanda Hurtado]]'''
| [[:es:Fernanda Hurtado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Ángel Espinoza]]'''<br>'''[[Ferrusquilla]]'''
| [[:es:Ferrusquilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Re]]'''
| [[:es:Gustavo Re]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Honor Blackman]]'''
| [[:en:Honor Blackman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Wilhoite]]'''
| [[:en:Kathleen Wilhoite]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laurence Luckinbill]]'''
| [[:en:Laurence Luckinbill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harrison Page]]'''
| [[:en:Harrison Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael O'Keefe]]'''
| [[:en:Michael O'Keefe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elaine Stritch]]'''
| [[:en:Elaine Stritch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Jane]]'''
| [[:en:Thomas Jane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Doyle-Murray]]'''
| [[:en:Brian Doyle-Murray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Levant]]'''
| [[:en:Oscar Levant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donal Donnelly]]'''
| [[:en:Donal Donnelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xavier Samuel]]'''
| [[:en:Xavier Samuel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luciano Catenacci]]'''
| [[:it:Luciano Catenacci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Powers]]'''
| [[:en:Tom Powers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Harrison]]'''
| [[:en:Richard Harrison (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tracy Morgan]]'''
| [[:en:Tracy Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Gil]]'''
| [[:es:Manuel Gil (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Dennis]]'''
| [[:en:Nick Dennis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Tennant]]'''
| [[:en:David Tennant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierfrancesco Favino]]'''
| [[:en:Pierfrancesco Favino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Faulkner (actor)]]'''
| [[:en:James Faulkner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Gates]]'''
| [[:en:Nancy Gates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evan C. Kim]]'''
| [[:en:Evan C. Kim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Morales]]'''
| [[:es:Mario Morales (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tonea Stewart]]'''
| [[:en:Tonea Stewart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Paz Pondal]]'''
| [[:es:Mary Paz Pondal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Wallner]]'''
| [[:es:Érika Wallner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Cilento]]'''
| [[:en:Diane Cilento]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joy Harmon]]'''
| [[:en:Joy Harmon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Seiji Sakaguchi]]'''
| [[:en:Seiji Sakaguchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Johnny Sekka]]'''
| [[:en:Johnny Sekka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Farentino]]'''
| [[:en:James Farentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jody McCrea]]'''
| [[:en:Jody McCrea]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Taraji P. Henson]]'''
| [[:en:Taraji P. Henson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Olson]]'''
| [[:en:Nancy Olson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Long]]'''
| [[:en:Richard Long (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shirley Anne Field]]'''
| [[:en:Shirley Anne Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ludmilla Tchérina]]'''
| [[:en:Ludmilla Tchérina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fay Roope]]'''
| [[:en:Fay Roope]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Anderson]]'''
| [[:en:Richard Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Brooks]]'''
| [[:en:Albert Brooks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Havers]]'''
| [[:en:Nigel Havers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Capra]]'''
| [[:en:Francis Capra]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabbs Greer]]'''
| [[:en:Dabbs Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Weston]]'''
| [[:en:David Weston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Keith]]'''
| [[:en:Robert Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Kelly]]'''
| [[:en:Jack Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clu Gulager]]'''
| [[:en:Clu Gulager]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Kemp]]'''
| [[:en:Jeremy Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lawrence Tierney]]'''
| [[:en:Lawrence Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Space]]'''
| [[:en:Arthur Space]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finlay Currie]]'''
| [[:en:Finlay Currie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scatman Crothers]]'''
| [[:en:Scatman Crothers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karen Young]]'''
| [[:en:Karen Young (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Ferrero]]'''
| [[:en:Martin Ferrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Remo Capitani]]'''
| [[:it:Remo Capitani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skipp Sudduth]]'''
| [[:en:Skipp Sudduth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabrielle Fitzpatrick]]'''
| [[:en:Gabrielle Fitzpatrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Chan]]'''
| [[:en:Philip Chan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Couling]]'''
| [[:en:Sonia Couling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen de Lirio]]'''
| [[:es:Carmen de Lirio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jessica Dublin]]'''
| [[:en:Jessica Dublin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregory Walcott]]'''
| [[:en:Gregory Walcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Branscombe Richmond]]'''
| [[:en:Branscombe Richmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Forsythe]]'''
| [[:en:William Forsythe (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Sokoloff]]'''
| [[:en:Vladimir Sokoloff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Litel]]'''
| [[:en:John Litel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Meunier]]'''
| [[:en:David Meunier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Scarfe]]'''
| [[:en:Jonathan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Minotis]]'''
| [[:en:Alexis Minotis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Aubrey]]'''
| [[:en:Anne Aubrey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emile Meyer]]'''
| [[:en:Emile Meyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keefe Brasselle]]'''
| [[:en:Keefe Brasselle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anders Holm]]'''
| [[:en:Anders Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rennie]]'''
| [[:en:Michael Rennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Sutton]]'''
| [[:en:John Sutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Harvey Sr.]]'''<br>Revisar [[Harry Harvey]]<br>'''[[Harry Harvey Jr.]]''', fillo
| [[:en:Harry Harvey Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irving Bacon]]'''
| [[:en:Irving Bacon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Sudeikis]]'''
| [[:en:Jason Sudeikis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Roxburgh]]'''
| [[:en:Richard Roxburgh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Weissman]]'''
| [[:en:Jeffrey Weissman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendie Jo Sperber]]'''
| [[:en:Wendie Jo Sperber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harold Ramis]]'''
| [[:en:Harold Ramis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russ Conway]]'''
| [[:en:Russ Conway (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicky Whelan]]'''
| [[:en:Nicky Whelan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Whitfield]]'''
| [[:en:Mitchell Whitfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Signe Hasso]]'''
| [[:en:Signe Hasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bart Roberts]]/[[Rex Reason]]'''
| [[:en:Rex Reason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrice Wymore]]'''
| [[:en:Patrice Wymore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Davis]]'''
| [[:en:Jim Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Horst Buchholz]]'''
| [[:en:Horst Buchholz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Triska]]/[[Jan Tříska]]'''
| [[:en:Jan Tříska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Kozlowski]]'''
| [[:en:Linda Kozlowski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Meillon]]'''
| [[:en:John Meillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hiroyuki Sanada]]'''
| [[:en:Hiroyuki Sanada]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alina Sokar]]'''
| [[:de:Alina Sokar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Puente]]'''
| [[:es:Jesús Puente]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[La Polaca]]'''
| [[:es:La Polaca]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Lukschy]]'''
| [[:de:Wolfgang Lukschy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Clarke]]'''
| [[:en:Warren Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc Anthony]]'''
| [[:en:Marc Anthony]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Siobhan Fallon Hogan]]'''
| [[:en:Siobhan Fallon Hogan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[O. J. Simpson]]'''<br>-->'''[[O.J. Simpson]]'''
| [[:en:O. J. Simpson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Wahl]]'''
| [[:en:Ken Wahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Kirk]]'''
| [[:en:Phyllis Kirk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Killian Scott]]'''
| [[:en:Killian Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Van Peebles]]'''
| [[:en:Mario Van Peebles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Núñez]]'''
| [[:en:Joaquín Núñez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Suchet]]'''
| [[:en:David Suchet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Houston]]'''
| [[:en:Donald Houston]]'''
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brad Dexter]]'''
| [[:en:Brad Dexter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Farnsworth]]'''
| [[:en:Richard Farnsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Bright]]'''
| [[:en:Richard Bright (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Schroder]]'''<br>--->'''[[Ricky Schroder]]'''
| [[:en:Ricky Schroder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pitt]]'''
| [[:en:Michael Pitt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Martin Smith]]'''
| [[:en:Charles Martin Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Pellegrino]]'''
| [[:en:Mark Pellegrino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sônia Braga]]'''
| [[:en:Sônia Braga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ruck]]'''
| [[:en:Alan Ruck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Patric]]'''
| [[:en:Jason Patric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amidou]]'''
| [[:fr:Amidou]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Evans]]'''
| [[:en:Joan Evans (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Monaghan]]'''
| [[:en:Michelle Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mariette Hartley]]'''
| [[:en:Mariette Hartley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Gilmore]]'''
| [[:en:Virginia Gilmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert J. Wilke]]'''
| [[:en:Robert J. Wilke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Vernon]]'''
| [[:en:John Vernon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlin Glynn]]'''
| [[:en:Carlin Glynn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madeline Carroll]]'''
| [[:en:Madeline Carroll]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Noonan]]'''
| [[:en:Tom Noonan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Plana]]'''
| [[:en:Tony Plana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Tasso]]'''
| [[:es:José María Tasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Albee]]'''
| [[:en:Josh Albee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murray Hamilton]]'''
| [[:en:Murray Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Rourke]]'''
| [[:en:Mickey Rourke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lilli Palmer]]'''
| [[:en:Lilli Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Darrell]]'''
| [[:en:Steve Darrell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Lange]]'''
| [[:en:Hope Lange]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Hopper]]'''
| [[:en:William Hopper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Golding]]'''
| [[:en:Henry Golding]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Chen]]'''
| [[:en:Tina Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Lawrence]]'''
| [[:en:Barbara Lawrence]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Blondell]]'''
| [[:en:Joan Blondell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Parks]]'''
| [[:en:Michael Parks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raimund Harmstorf]]'''
| [[:en:Raimund Harmstorf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Louise]]'''
| [[:en:Tina Louise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Burns]]'''
| [[:en:Edward Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lily James]]'''
| [[:en:Lily James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dexter Fletcher]]'''
| [[:en:Dexter Fletcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gianni Garko]]'''
| [[:it:Gianni Garko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marion Ramsey]]'''
| [[:en:Marion Ramsey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Hill]]'''
| [[:it:Ross Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lionel Stander]]'''
| [[:en:Lionel Stander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elisa Montés]]'''
| [[:es:Elisa Montés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Kuluva]]'''
| [[:en:Will Kuluva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebecca De Mornay]]'''
| [[:en:Rebecca De Mornay]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geraldine Chaplin]]'''
| [[:en:Geraldine Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Wright]]'''
| [[:en:Tom Wright (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lindsay Frost]]'''
| [[:en:Lindsay Frost]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mireille Enos]]'''
| [[:en:Mireille Enos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Mendy]]'''
| [[:es:Carlos Mendy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Morris]]'''
| [[:es:Luis Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime de Mora y Aragón]]'''
| [[:es:Jaime de Mora y Aragón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marie Windsor]]'''
| [[:en:Marie Windsor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Muldaur]]'''
| [[:en:Diana Muldaur]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Hart]]'''
| [[:en:Kevin Hart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick O'Neal]]'''
| [[:en:Patrick O'Neal (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Míriam Colón]]'''
| [[:en:Míriam Colón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Cavanagh]]'''
| [[:en:Paul Cavanagh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Valls]]'''
| [[:es:Arturo Valls]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Maria Pierangeli]]'''
| [[:it:Anna Maria Pierangeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noel Drayton]]'''
| [[:en:Noel Drayton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Douglas]]'''
| [[:en:James Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Collins]]'''
| [[:en:Stephen Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wengraf]]'''
| [[:en:John Wengraf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Lewis]]'''
| [[:en:Ronald Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Anderson (actor estausunidense)]]'''
| [[:en:James Anderson (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Royal Dano]]'''
| [[:en:Royal Dano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angela Bassett]]'''
| [[:en:Angela Bassett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Prosky]]'''
| [[:en:Robert Prosky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberts Blossom]]'''
| [[:en:Roberts Blossom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Carsten]]'''
| [[:en:Peter Carsten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Egan]]'''
| [[:en:Richard Egan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LL Cool J]]'''
| [[:en:LL Cool J]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Forster]]'''
| [[:en:Peter Forster (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Price]]'''
| [[:en:Dennis Price]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agnes Moorehead]]'''
| [[:en:Agnes Moorehead]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dudikoff]]'''
| [[:en:Michael Dudikoff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Peña]]'''
| [[:en:Elizabeth Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zhang Ziyi]]'''
| [[:en:Zhang Ziyi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Buzzi]]'''
| [[:en:Ruth Buzzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Schweig]]'''
| [[:en:Eric Schweig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samuel Le Bihan]]'''
| [[:fr:Samuel Le Bihan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rainn Wilson]]'''
| [[:en:Rainn Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Ryder]]'''
| [[:en:Alfred Ryder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alison Eastwood]]'''
| [[:en:Alison Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug Hutchison]]'''
| [[:en:Doug Hutchison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stathis Giallelis]]'''
| [[:en:Stathis Giallelis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Horton]]'''
| [[:en:Robert Horton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penny Edwards]]'''
| [[:en:Penny Edwards (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terry Gilkyson]]'''
| [[:en:Terry Gilkyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Taylor]]'''<br>'''[[Don Taylor (actor estausunidense)]]'''<br>'''[[Don Taylor (director britanico)]]'''
| [[:en:Don Taylor (American filmmaker)]]<br>[[:en:Don Taylor (English director and playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dina Merrill]]'''
| [[:en:Dina Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Sande]]'''
| [[:en:Walter Sande]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wright Campbell]]'''
| [[:en:Robert Wright Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sela Ward]]'''
| [[:en:Sela Ward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Timothy Spall]]'''
| [[:en:Timothy Spall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Curd Jürgens]]'''
| [[:en:Curd Jürgens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Arlen]]'''
| [[:en:Richard Arlen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Walker]]'''
| [[:en:Polly Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto de Mendoza]]'''
| [[:es:Alberto de Mendoza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Margolin]]'''
| [[:en:Stuart Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Mazurki]]'''
| [[:en:Mike Mazurki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Petersen]]'''
| [[:en:Paul Petersen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Sagall]]'''
| [[:en:Jonathan Sagall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebel Wilson]]'''
| [[:en:Rebel Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Aidman]]'''
| [[:en:Charles Aidman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Flores]]'''
| [[:en:Bella Flores]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wesley]]'''
| [[:en:John Wesley (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emma Fuhrmann]]'''
| [[:en:Emma Fuhrmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hawthorne James]]'''
| [[:en:Hawthorne James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto López López]]'''
| [[:es:Alberto López López]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Bourgoin]]'''
| [[:fr:Louise Bourgoin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Osinaga]]'''
| [[:es:Pedro Osinaga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicolas Beaucaire]]'''
| [[:fr:Nicolas Beaucaire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claudia Tagbo]]'''
| [[:fr:Claudia Tagbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nanou Garcia]]'''
| [[:fr:Nanou Garcia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julian McMahon]]'''
| [[:en:Julian McMahon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Ryan]]'''
| [[:en:Amy Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Bateman]]'''
| [[:en:Tom Bateman (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Ingram]]'''
| [[:en:Jack Ingram (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sherry Lansing]]'''
| [[:en:Sherry Lansing]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ina Balin]]'''
| [[:en:Ina Balin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Savage]]'''
| [[:en:John Savage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Evans]]'''
| [[:en:Maurice Evans (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edmund Purdom]]'''
| [[:en:Edmund Purdom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Prine]]'''
| [[:en:Andrew Prine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyler Posey]]'''
| [[:en:Tyler Posey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Anderson]]'''
| [[:en:Stanley Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria Pitillo]]'''
| [[:en:Maria Pitillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Millard Mitchell]]'''
| [[:en:Millard Mitchell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Palmer]]'''
| [[:en:Gregg Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Anderson]]'''
| [[:en:Judith Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Magee]]'''
| [[:en:Patrick Magee (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denny Miller]]'''
| [[:en:Denny Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheldon Allman]]'''
| [[:en:Sheldon Allman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason O'Mara]]'''
| [[:en:Jason O'Mara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Weston]]'''
| [[:en:Celia Weston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holland Taylor]]'''
| [[:en:Holland Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Mathis]]'''
| [[:en:Samantha Mathis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ritchie Coster]]'''
| [[:en:Ritchie Coster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Fiorentino]]'''
| [[:en:Linda Fiorentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rip Torn]]'''
| [[:en:Rip Torn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Colter]]'''
| [[:en:Mike Colter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Danson]]'''
| [[:en:Ted Danson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leland Orser]]'''
| [[:en:Leland Orser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rade Šerbedžija]]'''
| [[:en:Rade Šerbedžija]]
|}
02j7f4vefftkw8hlu4s0d165y22497f
2478532
2478495
2026-09-26T23:27:41Z
RenatoGar
80073
/* Actors */
2478532
wikitext
text/x-wiki
* Biografías d'actors pendients de fer-ne l'articlo:
== Actors ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#cffa86;" | Articlo
! style="background:#cffa86;" | Dende
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olive Carey]]'''
| [[:en:Olive Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Sadler]]'''
| [[:en:William Sadler (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Efrem Zimbalist Jr.]]'''
| [[:en:Efrem Zimbalist Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Coleen Gray]]'''
| [[:en:Coleen Gray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Rober]]'''
| [[:en:Richard Rober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Clark]]'''
| [[:en:Susan Clark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Bedoya]]'''
| [[:en:Alfonso Bedoya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Caterina Murino]]'''
| [[:it:Caterina Murino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Corday]]'''
| [[:en:Mara Corday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Hutton]]'''
| [[:en:Jim Hutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Heckart]]'''
| [[:en:Eileen Heckart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridget Moynahan]]'''
| [[:en:Bridget Moynahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carolyn Jones]]'''
| [[:en:Carolyn Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlotte Coleman]]'''
| [[:en:Charlotte Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Sizemore]]'''
| [[:en:Tom Sizemore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Duff]]'''
| [[:en:Howard Duff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geena Davis]]'''
| [[:en:Geena Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carroll O'Connor]]'''
| [[:en:Carroll O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Murray]]'''
| [[:en:Don Murray (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maura Tierney]]'''
| [[:en:Maura Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katharine Ross]]'''
| [[:en:Katharine Ross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Hovey]]'''
| [[:en:Tim Hovey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wolders]]'''
| [[:en:Robert Wolders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosemary Forsyth]]'''
| [[:en:Rosemary Forsyth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Johnson]]'''
| [[:en:Russell Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Peña]]'''
| [[:en:Michael Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug McClure]]'''
| [[:en:Doug McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Nelson]]'''
| [[:en:Lori Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Lamour]]'''
| [[:en:Dorothy Lamour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[De'voreaux White]]'''
| [[:en:De'voreaux White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenne Headly]]'''
| [[:en:Glenne Headly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isabel Garcés]]'''
| [[:es:Isabel Garcés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martha Hyer]]'''
| [[:en:Martha Hyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduard Franz]]'''
| [[:en:Eduard Franz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelle Getty]]'''
| [[:en:Estelle Getty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marshall Thompson]]'''
| [[:en:Marshall Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Greer]]'''
| [[:en:Jane Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Fuller]]'''
| [[:en:Robert Fuller (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Braun]]'''
| [[:en:Judith Braun]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regina King]]'''
| [[:en:Regina King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Strauss]]'''
| [[:en:Robert Strauss (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Quayle]]'''
| [[:en:Anthony Quayle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Janssen]]'''
| [[:en:David Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marilyn Maxwell]]'''
| [[:en:Marilyn Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thelma Ritter]]'''
| [[:en:Thelma Ritter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Dechent]]'''
| [[:es:Antonio Dechent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clara Lago]]'''
| [[:es:Clara Lago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Sáinz]]'''
| [[:es:Tina Sainz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lola Gaos]]'''
| [[:es:Lola Gaos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wanda De Jesus]]'''
| [[:en:Wanda De Jesus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Campbell]]'''
| [[:en:William Campbell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Art Malik]]'''
| [[:en:Art Malik]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bridgette Wilson]]'''
| [[:en:Bridgette Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Castle]]'''
| [[:en:Mary Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Malinger]]'''
| [[:en:Ross Malinger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Klein]]'''
| [[:en:Chris Klein (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dale Robertson]]'''
| [[:en:Dale Robertson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jing Tian]]'''
| [[:en:Jing Tian]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Prince]]'''
| [[:en:William Prince (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Fernández]]'''
| [[:es:Arturo Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guillermo Marín]]'''
| [[:es:Guillermo Marín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Chaplin]]'''
| [[:en:Ben Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sammy Davis Jr.]]'''
| [[:en:Sammy Davis Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miki Esparbé]]'''
| [[:es:Miki Esparbé]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Cameron]]'''
| [[:en:Rod Cameron (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Grillo]]'''
| [[:en:Frank Grillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frédéric Chau]]'''
| [[:fr:Frédéric Chau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Carradine]]'''
| [[:en:John Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Bodison]]'''
| [[:en:Wolfgang Bodison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Tamm]]'''
| [[:en:Mary Tamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Hackett]]'''
| [[:en:Joan Hackett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Drake]]'''
| [[:en:Charles Drake (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clint Walker]]'''
| [[:en:Clint Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura Linney]]'''
| [[:en:Laura Linney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[T. K. Carter]]'''
| [[:en:T. K. Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joel Edgerton]]'''
| [[:en:Joel Edgerton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Moffat]]'''
| [[:en:Donald Moffat]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amanda Plummer]]'''
| [[:en:Amanda Plummer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Platt]]'''
| [[:en:Louise Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gordon Jackson]]'''
| [[:en:Gordon Jackson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michel Muller (actor austriaco)]]'''
| [[:fr:Michel Muller (humoriste)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Michaels]]'''
| [[:en:Dolores Michaels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Ure]]'''
| [[:en:Mary Ure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Wilson]]'''
| [[:en:Owen Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer O'Neill]]'''
| [[:en:Jennifer O'Neill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Tobolowsky]]'''
| [[:en:Stephen Tobolowsky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Sinden]]'''
| [[:en:Donald Sinden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Donlevy]]'''
| [[:en:Brian Donlevy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Glenn]]'''
| [[:en:Scott Glenn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tim Matheson]]'''
| [[:en:Tim Matheson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mamie Van Doren]]'''
| [[:en:Mamie Van Doren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marton Csokas]]'''
| [[:en:Marton Csokas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Knepper]]'''
| [[:en:Robert Knepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Troup]]'''
| [[:en:Bobby Troup]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mathilda May]]'''
| [[:en:Mathilda May]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Eleniak]]'''
| [[:en:Erika Eleniak]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wesley Snipes]]'''
| [[:en:Wesley Snipes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Carmen Prendes]]'''
| [[:es:Mari Carmen Prendes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Beckinsale]]'''
| [[:en:Kate Beckinsale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Franco]]'''
| [[:en:James Franco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murvyn Vye]]'''
| [[:en:Murvyn Vye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod Taylor]]'''
| [[:en:Rod Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eliza Dushku]]'''
| [[:en:Eliza Dushku]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Duggan]]'''
| [[:en:Andrew Duggan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Smith]]'''
| [[:en:Alexis Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Domergue]]'''
| [[:en:Faith Domergue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Parillaud]]'''
| [[:en:Anne Parillaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guy Pearce]]'''
| [[:en:Guy Pearce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Giampiero Albertini]]'''
| [[:it:Giampiero Albertini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Percy Herbert]]'''
| [[:en:Percy Herbert (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rod McKuen]]'''
| [[:en:Rod McKuen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kent Smith]]'''
| [[:en:Kent Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Keen]]'''
| [[:en:Geoffrey Keen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gert van den Bergh]]'''
| [[:en:Gert van den Bergh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores del Río]]'''
| [[:en:Dolores del Río]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Durning]]'''
| [[:en:Charles Durning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Dreyfus]]'''
| [[:en:James Dreyfus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Barbero]]'''
| [[:es:Luis Barbero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Hernández]]'''
| [[:es:Rafael Hernández (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Towers]]'''
| [[:en:Constance Towers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Elliott]]'''
| [[:en:Stephen Elliott (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Koslo]]'''
| [[:en:Paul Koslo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bee Vang]]'''
| [[:en:Bee Vang]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berry Kroeger]]'''
| [[:en:Berry Kroeger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaiah Washington]]'''
| [[:en:Isaiah Washington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Marshall]]'''
| [[:en:James Marshall (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[May Robson]]'''
| [[:en:May Robson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Astin]]'''
| [[:en:Sean Astin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orlando Bloom]]'''
| [[:en:Orlando Bloom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Benzali]]'''
| [[:en:Daniel Benzali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tippi Hedren]]'''
| [[:en:Tippi Hedren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Helmore]]'''
| [[:en:Tom Helmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Furriel]]'''
| [[:es:Joaquín Furriel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Leyton]]'''
| [[:en:John Leyton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Clennon]]'''
| [[:en:David Clennon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Alda]]'''
| [[:en:Alan Alda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Lonsdale]]'''
| [[:en:Michael Lonsdale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Thewlis]]'''
| [[:en:David Thewlis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva Marie Saint]]'''
| [[:en:Eva Marie Saint]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Miller]]'''
| [[:en:Jason Miller (playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Archer]]'''
| [[:en:Anne Archer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulla Jacobsson]]'''
| [[:en:Ulla Jacobsson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katrin Sass]]'''
| [[:de:Katrin Sass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Roëves]]'''
| [[:en:Maurice Roëves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nina Foch]]'''
| [[:en:Nina Foch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Gibson]]'''
| [[:en:Thomas Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Thomas]]'''
| [[:en:Henry Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Macht]]'''
| [[:en:Gabriel Macht]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dzundza]]'''
| [[:en:George Dzundza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Booth]]'''
| [[:en:James Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Davis]]'''
| [[:en:Hope Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquim de Almeida]]'''
| [[:en:Joaquim de Almeida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Stuart Masterson]]'''
| [[:en:Mary Stuart Masterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hamilton]]'''
| [[:en:Linda Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Stahl]]'''
| [[:en:Nick Stahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Bratt]]'''
| [[:en:Benjamin Bratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joss Ackland]]'''
| [[:en:Joss Ackland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alonso]]'''
| [[:es:Rafael Alonso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terele Pávez]]'''
| [[:es:Terele Pávez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Allen]]'''
| [[:en:Elizabeth Allen (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Teal]]'''
| [[:en:Ray Teal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lina Morgan]]'''
| [[:es:Lina Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gemma Cuervo]]'''
| [[:es:Gemma Cuervo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Zarzo]]'''
| [[:es:Manolo Zarzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryōko Hirosue]]'''
| [[:en:Ryōko Hirosue]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachel Ticotin]]'''
| [[:en:Rachel Ticotin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Jarman Jr.]]'''
| [[:en:Claude Jarman Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[BD Wong]]'''
| [[:en:BD Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Licia Calderón]]'''
| [[:es:Licia Calderón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Vardalos]]'''
| [[:en:Nia Vardalos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Alexander]]'''
| [[:en:Jane Alexander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Ford]]'''
| [[:en:Steven Ford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronny Cox]]'''
| [[:en:Ronny Cox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elpidia Carrillo]]'''
| [[:en:Elpidia Carrillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Graham]]'''
| [[:en:Stephen Graham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce McGill]]'''
| [[:en:Bruce McGill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. A. Preston]]'''
| [[:en:J. A. Preston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Priscilla Lane]]'''
| [[:en:Priscilla Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betta St. John]]'''
| [[:en:Betta St. John]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Greenwood]]'''
| [[:en:Bruce Greenwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Qin Shaobo]]'''
| [[:en:Qin Shaobo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott L. Schwartz]]'''
| [[:en:Scott L. Schwartz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandra Oh]]'''
| [[:en:Sandra Oh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kris Marshall]]'''
| [[:en:Kris Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Coote]]'''
| [[:en:Robert Coote]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jake Gyllenhaal]]'''
| [[:en:Jake Gyllenhaal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Davis]]'''
| [[:en:Judy Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ernie Kovacs]]'''
| [[:en:Ernie Kovacs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ric Young]]'''
| [[:en:Ric Young]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Murray]]'''
| [[:en:Ken Murray (entertainer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elias Koteas]]'''
| [[:en:Elias Koteas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLano]]'''
| [[:en:Michael DeLano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jameson Thomas]]'''
| [[:en:Jameson Thomas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Dean Morgan]]'''
| [[:en:Jeffrey Dean Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jimi Mistry]]'''
| [[:en:Jimi Mistry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Lloyd]]'''
| [[:en:Danny Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Raymond]]'''
| [[:en:Gene Raymond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juanjo Menéndez]]'''
| [[:es:Juanjo Menéndez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dyanik Zurakowska]]'''
| [[:es:Dyanik Zurakowska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosanna Yanni]]'''
| [[:es:Rosanna Yanni]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan Calvo]]'''
| [[:es:Juan Calvo Doménech]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Álvaro de Luna]]'''
| [[:es:Álvaro de Luna (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Orjas]]'''
| [[:es:José Orjas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Tomás]]'''
| [[:es:Alicia Tomás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Coronado]]'''
| [[:es:José Coronado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beni Deus]]'''
| [[:es:Beni Deus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Gálvez]]'''
| [[:es:José Gálvez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casal]]'''
| [[:es:Antonio Casal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Moriarty]]'''
| [[:en:Michael Moriarty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jordi Mollà]]'''
| [[:es:Jordi Mollà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Cross]]'''
| [[:en:Ben Cross]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo McKern]]'''
| [[:en:Leo McKern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Reynolds]]'''
| [[:en:William Reynolds (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexander Godunov]]'''
| [[:en:Alexander Godunov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Agar]]'''
| [[:en:John Agar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Brenneman]]'''
| [[:en:Amy Brenneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dunn]]'''
| [[:en:Kevin Dunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Walston]]'''
| [[:en:Ray Walston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Carey Jr.]]'''
| [[:en:Harry Carey Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Macdonald Carey]]'''
| [[:en:Macdonald Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Clarke]]'''
| [[:en:Jason Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles S. Dutton]]'''
| [[:en:Charles S. Dutton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Greer]]'''
| [[:en:Judy Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Gampu]]'''
| [[:en:Ken Gampu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Paget]]'''
| [[:en:Debra Paget]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edgar Buchanan]]'''
| [[:en:Edgar Buchanan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Tucker]]'''
| [[:en:Chris Tucker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Majorino]]'''
| [[:en:Tina Majorino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mirta Miller]]'''
| [[:es:Mirta Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Tryon]]'''
| [[:en:Tom Tryon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inger Stevens]]'''
| [[:en:Inger Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kip Niven]]'''
| [[:en:Kip Niven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Schneider]]'''
| [[:en:John Schneider (screen actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eiza González]]'''
| [[:en:Eiza González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carrie-Anne Moss]]'''
| [[:en:Carrie-Anne Moss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Langella]]'''
| [[:en:Frank Langella]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ladd]]'''
| [[:en:Alan Ladd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesco Quinn]]'''
| [[:en:Francesco Quinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Gómez Ferrer]]'''
| [[:en:Pilar Gómez Ferrer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Loren Dean]]'''
| [[:en:Loren Dean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sullivan Stapleton]]'''
| [[:en:Sullivan Stapleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Bouquet]]'''
| [[:fr:Carole Bouquet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chiwetel Ejiofor]]'''
| [[:en:Chiwetel Ejiofor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Kendrick]]'''
| [[:en:Anna Kendrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blair Underwood]]'''
| [[:en:Blair Underwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Talia Shire]]'''
| [[:en:Talia Shire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Stamp]]'''
| [[:en:Terence Stamp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Evelyn]]'''
| [[:en:Judith Evelyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Farrar]]'''
| [[:en:David Farrar (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Slim Pickens]]'''
| [[:en:Slim Pickens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bernard Hill]]'''
| [[:en:Bernard Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bo Svenson]]'''
| [[:en:Bo Svenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Guttenberg]]'''
| [[:en:Steve Guttenberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bubba Smith]]'''
| [[:en:Bubba Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Winslow]]'''
| [[:en:Michael Winslow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Green]]'''
| [[:en:Nigel Green]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Isaac]]'''
| [[:en:Oscar Isaac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willard Parker]]'''
| [[:en:Willard Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kay Lenz]]'''
| [[:en:Kay Lenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zachary Scott]]'''
| [[:en:Zachary Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Schiff]]'''
| [[:en:Richard Schiff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Cochran]]'''
| [[:en:Steve Cochran]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Steele]]'''
| [[:en:Bob Steele (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Addison Powell]]'''
| [[:en:Addison Powell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hank Worden]]'''
| [[:en:Hank Worden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Zori]]'''
| [[:es:Tomás Zori]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Chen]]'''
| [[:en:Joan Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lori Petty]]'''
| [[:en:Lori Petty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sally Struthers]]'''
| [[:en:Sally Struthers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Nicol]]'''
| [[:en:Alex Nicol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosie O'Donnell]]'''
| [[:en:Rosie O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Burr DeBenning]]'''
| [[:en:Burr DeBenning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Benton Reid]]'''
| [[:en:Carl Benton Reid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Butler]]'''
| [[:en:Gerard Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Kennedy]]'''
| [[:en:Douglas Kennedy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Elam]]'''
| [[:en:Jack Elam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Dehner]]'''
| [[:en:John Dehner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Willis Bouchey]]'''
| [[:en:Willis Bouchey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Maxwell]]'''
| [[:en:Frank Maxwell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Connors]]'''
| [[:en:Mike Connors]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Russell]]'''
| [[:en:John Russell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Lord]]'''
| [[:en:Jack Lord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Nolan]]'''
| [[:en:Lloyd Nolan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Anderson]]'''
| [[:en:John Anderson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denis Leary]]'''
| [[:en:Denis Leary]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aldo Giuffrè]]'''
| [[:en:Aldo Giuffrè]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathryn Harrold]]'''
| [[:en:Kathryn Harrold]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bess Motta]]'''
| [[:en:Bess Motta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Silva]]'''
| [[:es:María Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Suárez]]'''
| [[:es:José Suárez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Zerbe]]'''
| [[:en:Anthony Zerbe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Albert]]'''
| [[:en:Eddie Albert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Brown]]'''
| [[:en:Pamela Brown (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Haze]]'''
| [[:en:Jonathan Haze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Bosco]]'''
| [[:en:Philip Bosco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Newley]]'''
| [[:en:Anthony Newley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitzi Gaynor]]'''
| [[:en:Mitzi Gaynor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Gordon]]'''
| [[:en:Leo Gordon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Segal]]'''
| [[:en:George Segal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dewey Martin]]'''
| [[:en:Dewey Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Collins]]'''
| [[:en:Joan Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Mitchum]]'''
| [[:en:James Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Spiros Focás]]'''
| [[:en:Spiros Focás]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mildred Natwick]]'''
| [[:en:Mildred Natwick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sessue Hayakawa]]'''
| [[:en:Sessue Hayakawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Roberts]]'''
| [[:en:Roy Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ryan Gosling]]'''
| [[:en:Ryan Gosling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jacqueline Scott]]'''
| [[:en:Jacqueline Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Guinn "Big Boy" Williams]]'''
| [[:en:Guinn "Big Boy" Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Famke Janssen]]'''
| [[:en:Famke Janssen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Grenier]]'''
| [[:en:Adrian Grenier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Lucking]]'''
| [[:en:William Lucking]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Marlowe]]'''
| [[:en:Hugh Marlowe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holt McCallany]]'''
| [[:en:Holt McCallany]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Platt]]'''
| [[:en:Oliver Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mari Blanchard]]'''
| [[:en:Mari Blanchard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lloyd Bridges]]'''
| [[:en:Lloyd Bridges]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Felicia Farr]]'''
| [[:en:Felicia Farr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michèle Mercier]]'''
| [[:en:Michèle Mercier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bach]]'''
| [[:en:Barbara Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee J. Cobb]]'''
| [[:en:Lee J. Cobb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Dern]]'''
| [[:en:Bruce Dern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laura San Giacomo]]'''
| [[:en:Laura San Giacomo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzy Amis]]'''
| [[:en:Suzy Amis Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Ávila]]'''
| [[:es:Enrique Ávila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mara Cruz]]'''
| [[:es:Mara Cruz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Silver]]'''
| [[:en:Ron Silver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Drago]]'''
| [[:en:Billy Drago]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Swayze]]'''
| [[:en:Patrick Swayze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neva Patterson]]'''
| [[:en:Neva Patterson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dick Wesson]]'''
| [[:en:Dick Wesson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Booth]]'''
| [[:en:Connie Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Leigh]]'''
| [[:en:Janet Leigh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lund]]'''
| [[:en:John Lund (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grand L. Bush]]'''
| [[:en:Grand L. Bush]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossano Brazzi]]'''
| [[:en:Rossano Brazzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Piven]]'''
| [[:en:Jeremy Piven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meat Loaf]]'''
| [[:en:Meat Loaf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pier Angeli]]'''
| [[:en:Pier Angeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Murphy]]'''
| [[:en:Mary Murphy (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bibi Andersson]]'''
| [[:en:Bibi Andersson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tzi Ma]]'''
| [[:en:Tzi Ma]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grégoire Aslan]]'''
| [[:en:Grégoire Aslan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Andrews]]'''
| [[:en:Harry Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Craig]]'''
| [[:en:Daniel Craig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Fiennes]]'''
| [[:en:Joseph Fiennes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Shabaka Henley]]'''
| [[:en:Barry Shabaka Henley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Candice Bergen]]'''
| [[:en:Candice Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Piñar]]'''
| [[:es:Carlos Piñar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Hemsworth]]'''
| [[:en:Luke Hemsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yılmaz Erdoğan]]'''
| [[:en:Yılmaz Erdoğan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Morley]]'''
| [[:en:Robert Morley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Sabàto]]'''
| [[:en:Antonio Sabàto Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Lewis]]'''
| [[:en:Geoffrey Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Randolph]]'''
| [[:en:John Randolph (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[S. Z. Sakall]]''' u '''[[S.Z. Sakall]]'''
| [[:en:S. Z. Sakall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Randall]]'''
| [[:en:Tony Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George N. Neise]]'''
| [[:en:George N. Neise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maya Rudolph]]'''
| [[:en:Maya Rudolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Martinelli]]'''
| [[:en:Elsa Martinelli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George "Gabby" Hayes]]'''
| [[:en:George "Gabby" Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harve Presnell]]'''
| [[:en:Harve Presnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Lom]]'''
| [[:en:Herbert Lom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morris Chestnut]]'''
| [[:en:Morris Chestnut]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Caba Alba]]'''
| [[:es:Julia Caba Alba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Bódalo]]'''
| [[:es:José Bódalo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Fábregas]]'''
| [[:en:Manolo Fábregas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cindy Crawford]]'''
| [[:en:Cindy Crawford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Roberts]]'''
| [[:en:Eric Roberts]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nestor Paiva]]'''
| [[:en:Nestor Paiva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan King]]'''
| [[:en:Alan King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joseph Cotten]]'''
| [[:en:Joseph Cotten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonah Hill]]'''
| [[:en:Jonah Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter McGinn]]'''
| [[:en:Walter McGinn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Patrick]]'''
| [[:en:Gail Patrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Marie]]'''
| [[:en:Lisa Marie (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Pascal]]'''
| [[:en:Pedro Pascal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Kove]]'''
| [[:en:Martin Kove]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Kulich]]'''
| [[:en:Vladimir Kulich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Kretschmann]]'''
| [[:en:Thomas Kretschmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mahershala Ali]]'''
| [[:en:Mahershala Ali]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McIntire]]'''
| [[:en:John McIntire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Guardino]]'''
| [[:en:Harry Guardino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dan Hedaya]]'''
| [[:en:Dan Hedaya]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tomás Blanco]]'''
| [[:es:Tomás Blanco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Margolin]]'''
| [[:en:Janet Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Gordon]]'''
| [[:en:Don Gordon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Urich]]'''
| [[:en:Robert Urich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norma Lazareno]]'''
| [[:en:Norma Lazareno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amparo Soler Leal]]'''
| [[:es:Amparo Soler Leal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charlene Holt]]'''
| [[:en:Charlene Holt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Cavanaugh]]'''
| [[:en:Michael Cavanaugh (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyne Daly]]'''
| [[:en:Tyne Daly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Torin Thatcher]]'''
| [[:en:Torin Thatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Francis]]'''
| [[:en:Anne Francis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Rowland]]'''
| [[:en:Steve Rowland (music producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Bull]]'''
| [[:en:Peter Bull]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Dolenz]]'''
| [[:en:George Dolenz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Brandon]]'''
| [[:en:Henry Brandon (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Suzanne Neve]]'''
| [[:en:Suzanne Neve]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Sands]]'''
| [[:en:Tommy Sands]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Galloway]]'''
| [[:en:Don Galloway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Case]]'''
| [[:en:Kathleen Case]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Casseus]]'''
| [[:en:Gabriel Casseus]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carice van Houten]]'''
| [[:en:Carice van Houten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Esperanza Roy]]'''
| [[:es:Esperanza Roy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ty Hardin]]'''
| [[:en:Ty Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lyle Bettger]]'''
| [[:en:Lyle Bettger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anjanette Comer]]'''
| [[:en:Anjanette Comer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luke Perry]]'''
| [[:en:Luke Perry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Godrèche]]'''
| [[:en:Judith Godrèche]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Bergin]]'''
| [[:en:Patrick Bergin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pate]]'''
| [[:en:Michael Pate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Weller]]'''
| [[:en:Peter Weller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Luisa San José]]'''
| [[:es:María Luisa San José]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bárbara Rey]]'''
| [[:es:Bárbara Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime Sánchez]]'''
| [[:en:Jaime Sánchez (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Capshaw]]'''
| [[:en:Kate Capshaw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabney Coleman]]'''
| [[:en:Dabney Coleman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael DeLorenzo]]'''
| [[:en:Michael DeLorenzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin McNally]]'''
| [[:en:Kevin McNally]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Guzmán]]'''
| [[:en:Luis Guzmán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Logan]]'''
| [[:en:Robert Logan Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Connie Kreski]]'''
| [[:en:Connie Kreski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Tomei]]'''
| [[:en:Marisa Tomei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Searcy]]'''
| [[:en:Nick Searcy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Strother Martin]]'''
| [[:en:Strother Martin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Loggia]]'''
| [[:en:Robert Loggia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián Mateos]]'''
| [[:es:Julián Mateos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Carradine]]'''
| [[:en:David Carradine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald Mohr]]'''
| [[:en:Gerald Mohr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anthony Edwards]]'''
| [[:en:Anthony Edwards (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack O'Connell]]'''
| [[:en:Jack O'Connell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaliyah]]'''
| [[:en:Aaliyah]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Couture]]'''
| [[:en:Randy Couture]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Didier Flamand]]'''
| [[:fr:Didier Flamand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Layton]]'''
| [[:es:William Layton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nuria Torray]]'''
| [[:es:Nuria Torray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sara Lezana]]'''
| [[:es:Sara Lezana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marg Helgenberger]]'''
| [[:en:Marg Helgenberger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John C. McGinley]]'''
| [[:en:John C. McGinley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Sampson]]'''
| [[:en:Will Sampson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale]]'''
| [[:en:Alan Hale Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Velásquez]]'''
| [[:en:Patricia Velásquez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Wong]]'''
| [[:en:Russell Wong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wayne Morris]]'''
| [[:en:Wayne Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Bennett]]'''
| [[:en:Bruce Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregor Fisher]]'''
| [[:en:Gregor Fisher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paloma Valdés]]'''
| [[:es:Paloma Valdés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cassen (actor)]]'''
| [[:es:Cassen (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Atkins]]'''
| [[:en:Christopher Atkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Weldon]]'''
| [[:en:Joan Weldon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Yowlachie]]'''
| [[:en:Chief Yowlachie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricky Nelson]]'''
| [[:en:Ricky Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Mitchum]]'''
| [[:en:Christopher Mitchum]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Crenna]]'''
| [[:en:Richard Crenna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James LeGros]]'''
| [[:en:James LeGros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clancy Brown]]'''
| [[:en:Clancy Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur O'Connell]]'''
| [[:en:Arthur O'Connell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leo Genn]]'''
| [[:en:Leo Genn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rooker]]'''
| [[:en:Michael Rooker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Sorbo]]'''
| [[:en:Kevin Sorbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rosa Fontana]]'''
| [[:es:Rosa Fontana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Pierrá]]'''
| [[:es:Francisco Pierrá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Wolff]]'''
| [[:it:Frank Wolff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Burns]]'''
| [[:en:Heather Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Enrique Murciano]]'''
| [[:en:Enrique Murciano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodrigo Santoro]]'''
| [[:en:Rodrigo Santoro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Patterson]]'''
| [[:en:James Patterson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Arness]]'''
| [[:en:James Arness]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leopoldine Konstantin]]'''
| [[:en:Leopoldine Konstantin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zach Galligan]]'''
| [[:en:Zach Galligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phoebe Cates]]'''
| [[:en:Phoebe Cates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Morgan]]'''
| [[:en:Harry Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Schofield]]'''
| [[:en:David Schofield (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianne Koch]]'''
| [[:en:Marianne Koch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Brega]]'''
| [[:en:Mario Brega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luigi Pistilli]]'''
| [[:it:Luigi Pistilli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Napier]]'''
| [[:en:Charles Napier (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ulrich Matthes]]'''
| [[:en:Ulrich Matthes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Belushi]]'''
| [[:en:Jim Belushi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erik von Detten]]'''
| [[:en:Erik von Detten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josephine Hutchinson]]'''
| [[:en:Josephine Hutchinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Newton]]'''
| [[:en:Robert Newton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chloe Webb]]'''
| [[:en:Chloe Webb]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penelope Ann Miller]]'''
| [[:en:Penelope Ann Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sinbad]]'''
| [[:en:Sinbad (comedian)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Jordan]]'''
| [[:en:Richard Jordan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Lineback]]'''
| [[:en:Richard Lineback]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Sancho]]''' (u '''[[Pepe Sancho]]''')
| [[:es:Pepe Sancho]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Kosty]]'''
| [[:es:María Kosty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agustín González]]'''
| [[:es:Agustín González]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angus Lennie]]'''
| [[:en:Angus Lennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[JoBeth Williams]]'''
| [[:en:JoBeth Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janine Turner]]'''
| [[:en:Janine Turner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Stefanson]]'''
| [[:en:Leslie Stefanson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dave Chappelle]]'''
| [[:en:Dave Chappelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Anderson Jr.]]'''
| [[:en:Michael Anderson Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bobby Vinton]]'''
| [[:en:Bobby Vinton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hoyt Axton]]'''
| [[:en:Hoyt Axton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Watanabe]]'''
| [[:en:Ken Watanabe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Schulze]]'''
| [[:en:Matt Schulze]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Farley Granger]]'''
| [[:en:Farley Granger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yanti Somer]]'''
| [[:en:Yanti Somer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurtwood Smith]]'''
| [[:en:Kurtwood Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Byron Mann]]'''
| [[:en:Byron Mann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gérard Blain]]'''
| [[:fr:Gérard Blain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carol Lynley]]'''
| [[:en:Carol Lynley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oliver Reed]]'''
| [[:en:Oliver Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Chilcott]]'''
| [[:en:Barbara Chilcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Merlin]]'''
| [[:en:Jan Merlin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Demián Bichir]]'''
| [[:en:Demián Bichir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Morton]]'''
| [[:en:Joe Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Schallert]]'''
| [[:en:William Schallert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicol Williamson]]'''
| [[:en:Nicol Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dolores Dorn]]'''
| [[:en:Dolores Dorn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lex Barker]]'''
| [[:en:Lex Barker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Lee]]'''
| [[:en:Anna Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Audrey Long]]'''
| [[:en:Audrey Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raúl Juliá]]'''
| [[:en:Raul Julia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramon Bieri]]'''
| [[:en:Ramon Bieri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Baker]]'''
| [[:en:Diane Baker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goyo Lebrero]]'''
| [[:es:Goyo Lebrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nené Morales]]'''
| [[:es:Nené Morales]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tisha Sterling]]'''
| [[:en:Tisha Sterling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Catherine Bach]]'''
| [[:en:Catherine Bach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Webber]]'''
| [[:en:Robert Webber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Basehart]]'''
| [[:en:Richard Basehart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Tyler]]'''
| [[:en:Beverly Tyler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Silas Weir Mitchell]]'''
| [[:en:Silas Weir Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lolita Davidovich]]'''
| [[:en:Lolita Davidovich]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Dancy]]'''
| [[:en:Hugh Dancy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Bel Geddes]]'''
| [[:en:Barbara Bel Geddes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Saxon]]'''
| [[:en:John Saxon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dermot Mulroney]]'''
| [[:en:Dermot Mulroney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louis Jourdan]]'''
| [[:en:Louis Jourdan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Shaughnessy]]'''
| [[:en:Mickey Shaughnessy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Trejo]]'''
| [[:en:Danny Trejo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Strasberg]]'''
| [[:en:Lee Strasberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pino Locchi]]'''
| [[:en:Pino Locchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Weaver]]'''
| [[:en:Dennis Weaver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francesca Neri]]'''
| [[:en:Francesca Neri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Angarano]]'''
| [[:en:Michael Angarano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Rhys-Davies]]'''
| [[:en:John Rhys-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Silva]]'''
| [[:en:Henry Silva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Keel]]'''
| [[:en:Howard Keel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Hong]]'''
| [[:en:James Hong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Williams]]'''
| [[:en:Steven Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Scarfe]]'''
| [[:en:Alan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrés Mejuto]]'''
| [[:es:Andrés Mejuto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangelina Salazar]]'''
| [[:es:Evangelina Salazar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Curtis]]'''
| [[:es:Ken Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aki Aleong]]'''
| [[:en:Aki Aleong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Opatoshu]]'''
| [[:en:David Opatoshu]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katherine DeMille]]'''
| [[:en:Katherine DeMille]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane McBain]]'''
| [[:en:Diane McBain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Westerfield]]'''
| [[:en:James Westerfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Purcell]]'''
| [[:en:Dominic Purcell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ron Rifkin]]'''
| [[:en:Ron Rifkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeria Golino]]'''
| [[:en:Valeria Golino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christian Berkel]]'''
| [[:en:Christian Berkel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Johnson]]'''
| [[:en:Richard Johnson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Staley]]'''
| [[:en:Joan Staley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Kelly]]'''
| [[:en:Paul Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ben Gazzara]]'''
| [[:en:Ben Gazzara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ja Rule]]'''
| [[:en:Ja Rule]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bendix]]'''
| [[:en:William Bendix]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay C. Flippen]]'''
| [[:en:Jay C. Flippen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Young]]'''
| [[:en:Robert Young (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ioan Gruffudd]]'''
| [[:en:Ioan Gruffudd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grazia Maria Spina]]'''
| [[:it:Grazia Maria Spina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dianne Foster]]'''
| [[:en:Dianne Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Theodore Bikel]]'''
| [[:en:Theodore Bikel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xander Berkeley]]'''
| [[:en:Xander Berkeley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aaron Eckhart]]'''
| [[:en:Aaron Eckhart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Molina]]'''
| [[:en:Alfred Molina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ayelet Zurer]]'''
| [[:en:Ayelet Zurer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ashton Sanders]]'''
| [[:en:Ashton Sanders]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Rojo]]'''
| [[:en:Gustavo Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paquita Rico]]'''
| [[:es:Paquita Rico]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Faylen]]'''
| [[:en:Frank Faylen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Earl Holliman]]'''
| [[:en:Earl Holliman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marianna Hill]]'''
| [[:en:Marianna Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roland Harrah III]]'''
| [[:en:Roland Harrah III]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cameron Mitchell]]'''
| [[:en:Cameron Mitchell (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Derek]]'''
| [[:en:John Derek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huddleston]]'''
| [[:en:David Huddleston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Ferzetti]]'''
| [[:it:Gabriele Ferzetti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Grace]]'''
| [[:en:Henry Grace]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Owens]]'''
| [[:en:Patricia Owens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Daneman]]'''
| [[:en:Paul Daneman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wymark]]'''
| [[:en:Patrick Wymark]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Colicos]]'''
| [[:en:John Colicos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Keaton]]'''
| [[:en:Michael Keaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicole Maurey]]'''
| [[:en:Nicole Maurey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George O'Brien]]'''
| [[:en:George O'Brien (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ray Danton]]'''
| [[:en:Ray Danton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor Jory]]'''
| [[:en:Victor Jory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Queta Claver]]'''
| [[:es:Queta Claver]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pancho Córdova]]'''
| [[:es:Pancho Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Hunnicutt]]'''
| [[:en:Arthur Hunnicutt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rodolfo Acosta]]'''
| [[:en:Rodolfo Acosta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Ford]]'''
| [[:en:Francis Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judy Geeson]]'''
| [[:en:Judy Geeson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Warner]]'''
| [[:en:David Warner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Haydn]]'''
| [[:en:Richard Haydn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Barton]]'''
| [[:en:Gregg Barton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keith Andes]]'''
| [[:en:Keith Andes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Elliott]]'''
| [[:en:Chris Elliott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Jefford]]'''
| [[:en:Barbara Jefford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Demarest]]'''
| [[:en:William Demarest]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gail Russell]]'''
| [[:en:Gail Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ossie Davis]]'''
| [[:en:Ossie Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Fricker]]'''
| [[:en:Brenda Fricker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Roman]]'''
| [[:en:Ruth Roman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bob Balaban]]'''
| [[:en:Bob Balaban]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles McGraw]]'''
| [[:en:Charles McGraw]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker Jr.]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1940)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Haysbert]]'''
| [[:en:Dennis Haysbert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martine McCutcheon]]'''
| [[:en:Martine McCutcheon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Macready]]'''
| [[:en:George Macready]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Merrill]]'''
| [[:en:Gary Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nico Minardos]]'''
| [[:en:Nico Minardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo de Córdova]]'''
| [[:en:Arturo de Córdova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ethan Hawke]]'''
| [[:en:Ethan Hawke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Roa]]'''
| [[:es:Joaquín Roa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Tiffin]]'''
| [[:en:Pamela Tiffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denise Darcel]]'''
| [[:en:Denise Darcel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chazz Palminteri]]'''
| [[:en:Chazz Palminteri]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Drea de Matteo]]'''
| [[:en:Drea de Matteo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Olivia Wilde]]'''
| [[:en:Olivia Wilde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glenn Corbett]]'''
| [[:en:Glenn Corbett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Gargan]]'''
| [[:en:William Gargan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Williams]]'''
| [[:en:Bill Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Kerr]]'''
| [[:en:Bill Kerr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Cassavetes]]'''
| [[:en:John Cassavetes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Stephen]]'''
| [[:en:Susan Stephen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janis Paige]]'''
| [[:en:Janis Paige]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scott Brady]]'''
| [[:en:Scott Brady (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Denham]]'''
| [[:en:Maurice Denham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Andrews]]'''
| [[:en:Stanley Andrews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Javier Cámara]]'''
| [[:es:Javier Cámara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raymond St. Jacques]]'''
| [[:en:Raymond St. Jacques]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Preston]]'''
| [[:en:Robert Preston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pat Quinn]]'''
| [[:en:Pat Quinn (American actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Binns]]'''
| [[:en:Edward Binns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Cummings]]'''
| [[:en:Robert Cummings]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zack Norman]]'''
| [[:en:Zack Norman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Avner Eisenberg]]'''<br>'''[[Avner the Eccentric]]'''
| [[:en:Avner the Eccentric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Hamm]]'''
| [[:en:Jon Hamm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorge Rigaud]]'''
| [[:en:Jorge Rigaud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amelia de la Torre]]'''
| [[:en:Amelia de la Torre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karlheinz Böhm]]'''
| [[:en:Karlheinz Böhm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vilma Degischer]]'''
| [[:en:Vilma Degischer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Magda Schneider]]'''
| [[:en:Magda Schneider]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendy Gazelle]]'''
| [[:en:Wendy Gazelle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Morgan Woodward]]'''
| [[:en:Morgan Woodward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billie Burke]]'''
| [[:en:Billie Burke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Gutiérrez Caba]]'''
| [[:es:Emilio Gutiérrez Caba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Reevis]]'''
| [[:en:Steve Reevis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isela Vega]]'''
| [[:en:Isela Vega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John McLiam]]'''
| [[:en:John McLiam]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Forrest Lewis]]'''
| [[:en:Forrest Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jay Silverheels]]'''
| [[:en:Jay Silverheels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian MacDonald]]'''
| [[:en:Ian MacDonald (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred Williamson]]'''
| [[:en:Fred Williamson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Lo Bianco]]'''
| [[:en:Tony Lo Bianco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glauco Onorato]]'''
| [[:it:Glauco Onorato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Van Der Beek]]'''
| [[:en:James Van Der Beek]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Keith]]'''
| [[:en:David Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pruitt Taylor Vince]]'''
| [[:en:Pruitt Taylor Vince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ingrid Garbo]]'''
| [[:es:Ingrid Garbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lamberto Maggiorani]]'''
| [[:it:Lamberto Maggiorani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Lone]]'''
| [[:en:John Lone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Varela]]'''
| [[:es:Luis Varela]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Máximo Valverde]]'''
| [[:es:Máximo Valverde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth White]]'''
| [[:en:Ruth White (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patricia Clarkson]]'''
| [[:en:Patricia Clarkson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patty Duke]]'''
| [[:en:Patty Duke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Douglas]]'''
| [[:en:Robert Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathalie Baye]]'''
| [[:en:Nathalie Baye]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Payton]]'''
| [[:en:Barbara Payton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheree North]]'''
| [[:en:Sheree North]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Glover]]'''
| [[:en:John Glover (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ericson]]'''
| [[:en:John Ericson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cowling]]'''
| [[:en:Bruce Cowling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Lozano]]'''
| [[:es:Manuel Lozano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matt Craven]]'''
| [[:en:Matt Craven]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maggie Cheung]]'''
| [[:en:Maggie Cheung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Richards]]'''
| [[:en:Jeff Richards (actor, born 1924)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kurt Kasznar]]'''
| [[:en:Kurt Kasznar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geoffrey Horne]]'''
| [[:en:Geoffrey Horne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Spader]]'''
| [[:en:James Spader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan Walsh]]'''
| [[:en:Dylan Walsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sho Kosugi]]'''
| [[:en:Sho Kosugi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Levine]]'''
| [[:en:Ted Levine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mónica Randall]]'''
| [[:es:Mónica Randall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LeVar Burton]]'''
| [[:en:LeVar Burton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriel Basso]]'''
| [[:en:Gabriel Basso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Bowler]]'''
| [[:en:Norman Bowler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Middleton]]'''
| [[:en:Robert Middleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe E. Brown]]'''
| [[:en:Joe E. Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Comingore]]'''
| [[:en:Dorothy Comingore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Parkins]]'''
| [[:en:Barbara Parkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leah Ayres]]'''
| [[:en:Leah Ayres]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elsa Cárdenas]]'''
| [[:en:Elsa Cárdenas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irene Tedrow]]'''
| [[:en:Irene Tedrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Hamill]]'''
| [[:en:Mark Hamill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Collin]]'''
| [[:en:John Collin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Caulfield]]'''
| [[:en:Joan Caulfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jocelyn Lane]]'''
| [[:en:Jocelyn Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pamela Reed]]'''
| [[:en:Pamela Reed]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marjoe Gortner]]'''
| [[:en:Marjoe Gortner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neville Brand]]'''
| [[:en:Neville Brand]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Morgan]]'''
| [[:en:Dennis Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tote García Ortega]]'''
| [[:es:Tote García Ortega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Boyd]]'''
| [[:en:Stephen Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Estelita Rodriguez]]'''
| [[:en:Estelita Rodriguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Cole]]'''
| [[:en:George Cole (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Watson]]'''
| [[:en:Emily Watson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pepper]]'''
| [[:en:Barry Pepper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Jenner]]'''
| [[:es:Michelle Jenner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Olbrychski]]'''
| [[:en:Daniel Olbrychski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Hunt]]'''
| [[:en:Linda Hunt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emmanuelle Arsan]] - [[Marayat Andriane]]'''
| [[:en:Emmanuelle Arsan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edd Byrnes]]'''
| [[:en:Edd Byrnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey Bishop]]'''
| [[:en:Joey Bishop]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara O'Neil]]'''
| [[:en:Barbara O'Neil]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jane Birkin]]'''
| [[:en:Jane Birkin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margot Robbie]]'''
| [[:en:Margot Robbie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raffaella Carrà]]'''
| [[:en:Raffaella Carrà]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Buddy Ebsen]]'''
| [[:en:Buddy Ebsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abby Dalton]]'''
| [[:en:Abby Dalton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris O'Donnell]]'''
| [[:en:Chris O'Donnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clinton Greyn]]'''
| [[:en:Clinton Greyn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Platt]]'''
| [[:en:Edward Platt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Connelly]]'''
| [[:en:Jennifer Connelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Bannen]]'''
| [[:en:Ian Bannen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief Thundercloud]]'''
| [[:en:Chief Thundercloud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Thaxter]]'''
| [[:en:Phyllis Thaxter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Glen Campbell]]'''
| [[:en:Glen Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank Sivero]]'''
| [[:en:Frank Sivero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bonnie Bartlett]]'''
| [[:en:Bonnie Bartlett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wes Studi]]'''
| [[:en:Wes Studi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Grodin]]'''
| [[:en:Charles Grodin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bower]]'''
| [[:en:David Bower]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charo López]]'''
| [[:es:Charo López (actriz española)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Durán]]'''
| [[:es:Rafael Durán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel de Juan]]'''
| [[:es:Manuel de Juan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Victor French]]'''
| [[:en:Victor French]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Jackson]]'''
| [[:en:Anne Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julián López]]'''
| [[:es:Julián López (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laraine Day]]'''
| [[:en:Laraine Day]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Herbert Marshall]]'''
| [[:en:Herbert Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Caviezel]]'''
| [[:en:Jim Caviezel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruta Lee]]'''
| [[:en:Ruta Lee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Dahl]]'''
| [[:en:Arlene Dahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Rossington]]'''
| [[:en:Norman Rossington]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Moody]]'''
| [[:en:Ralph Moody (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myrna Hansen]]'''
| [[:en:Myrna Hansen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Quinlan]]'''
| [[:en:Kathleen Quinlan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kerwin Mathews]]'''
| [[:en:Kerwin Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Betty Field]]'''
| [[:en:Betty Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juliane Köhler]]'''
| [[:en:Juliane Köhler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Harbour]]'''
| [[:en:David Harbour]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Leung]]'''
| [[:en:Ken Leung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Patton]]'''
| [[:en:Will Patton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nia Peeples]]'''
| [[:en:Nia Peeples]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frederick Coffin]]'''
| [[:en:Frederick Coffin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ricardo Merino]]'''
| [[:es:Ricardo Merino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Yepes]]'''
| [[:es:José Yepes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Armando Silvestre]]'''
| [[:en:Armando Silvestre]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Inma de Santis]]'''
| [[:es:Inma de Santis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harris Yulin]]'''
| [[:en:Harris Yulin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan-Michael Vincent]]'''
| [[:en:Jan-Michael Vincent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gene Evans]]'''
| [[:en:Gene Evans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lennie James]]'''
| [[:en:Lennie James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Blake Lively]]'''
| [[:en:Blake Lively]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ian Holm]]'''
| [[:en:Ian Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Sawyer]]'''
| [[:en:Joe Sawyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Allen Covert]]'''
| [[:en:Allen Covert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Aiello]]'''
| [[:en:Danny Aiello]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Daly]]'''
| [[:en:James Daly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Birch]]'''
| [[:en:Paul Birch (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Common]]'''
| [[:en:Common (rapper)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Brodie-Sangster]]'''
| [[:en:Thomas Brodie-Sangster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Graham Greene (actor)]]'''
| [[:en:Graham Greene (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frances Bavier]]'''
| [[:en:Frances Bavier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trevor Bardette]]'''
| [[:en:Trevor Bardette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisa Pavan]]'''
| [[:en:Marisa Pavan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Morton]]'''
| [[:en:Samantha Morton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Goya Toledo]]'''
| [[:es:Goya Toledo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega]]'''
| [[:es:Eduardo Noriega]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julia Piaton]]'''
| [[:fr:Julia Piaton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noom Diawara]]'''
| [[:fr:Noom Diawara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Émilie Caen]]'''
| [[:fr:Émilie Caen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ahney Her]]'''
| [[:en:Ahney Her]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vera Farmiga]]'''
| [[:en:Vera Farmiga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Nunn]]'''
| [[:en:Bill Nunn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Lifford]]'''
| [[:en:Tina Lifford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sue Jones-Davies]]'''
| [[:en:Sue Jones-Davies]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jamie Parker]]'''
| [[:en:Jamie Parker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nathan Lane]]'''
| [[:en:Nathan Lane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Daniels]]'''
| [[:en:William Daniels]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Heather Rattray]]'''
| [[:en:Heather Rattray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenny Morrison]]'''
| [[:en:Kenny Morrison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Eastwood]]'''
| [[:en:Kyle Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arie Verveen]]'''
| [[:en:Arie Verveen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Peters]]'''
| [[:en:Jean Peters]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Hampden]]'''
| [[:en:Walter Hampden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boré Buika]]'''
| [[:es:Boré Buika]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Brolin]]'''
| [[:en:Josh Brolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Tosar]]'''
| [[:es:Luis Tosar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Debra Winger]]'''
| [[:en:Debra Winger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Jones]]'''
| [[:en:Jeffrey Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Germán Cobos]]'''
| [[:es:Germán Cobos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maxine Audley]]'''
| [[:en:Maxine Audley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susan Morrow]]'''
| [[:en:Susan Morrow]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jennifer Esposito]]'''
| [[:en:Jennifer Esposito]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Bonilla]]'''
| [[:es:Jesús Bonilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hersholt]]'''
| [[:en:Jean Hersholt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Thibeau]]'''
| [[:en:Jack Thibeau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Eyer]]'''
| [[:en:Richard Eyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Sullivan]]'''
| [[:en:Barry Sullivan (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leon Ames]]'''
| [[:en:Leon Ames]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Darren McGavin]]'''
| [[:en:Darren McGavin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bruce Cabot]]'''
| [[:en:Bruce Cabot]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trish Van Devere]]'''
| [[:en:Trish Van Devere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Bruno]]'''
| [[:es:Sonia Bruno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Slate]]'''
| [[:en:Jeremy Slate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Cattrall]]'''
| [[:en:Kim Cattrall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Graf]]'''
| [[:en:David Graf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leslie Easterbrook]]'''
| [[:en:Leslie Easterbrook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Huffman]]'''
| [[:en:David Huffman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Rogers Jr.]]'''
| [[:en:Will Rogers Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Grey]]'''
| [[:en:Virginia Grey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Alfayate]]'''
| [[:es:José Alfayate]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Brown]]'''
| [[:en:Bryan Brown]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Coe]]'''
| [[:en:Barry Coe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finn Carter]]'''
| [[:en:Finn Carter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jorma Tommila]]'''
| [[:en:Jorma Tommila]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Salmi]]'''
| [[:en:Albert Salmi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Martin]]'''
| [[:es:George Martin (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clive Owen]]'''
| [[:en:Clive Owen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Orson Bean]]'''
| [[:en:Orson Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Meeker]]'''
| [[:en:Ralph Meeker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annabeth Gish]]'''
| [[:en:Annabeth Gish]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Kuhn]]'''
| [[:en:Mickey Kuhn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Spencer]]'''
| [[:en:John Spencer (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Owen Teale]]'''
| [[:en:Owen Teale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Wincott]]'''
| [[:en:Michael Wincott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roger Rees]]'''
| [[:en:Roger Rees]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Teri Hatcher]]'''
| [[:en:Teri Hatcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[M. C. Gainey]]'''
| [[:en:M. C. Gainey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mako]]'''
| [[:en:Mako (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roscoe Lee Browne]]'''
| [[:en:Roscoe Lee Browne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leigh Hamilton]]'''
| [[:en:Leigh Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hardy Krüger]]'''
| [[:en:Hardy Krüger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Douglas Fowley]]'''
| [[:en:Douglas Fowley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter van Eyck]]'''
| [[:en:Peter van Eyck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camryn Manheim]]'''
| [[:en:Camryn Manheim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dylan McDermott]]'''
| [[:en:Dylan McDermott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yma Sumac]]'''
| [[:en:Yma Sumac]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Capucine]]'''
| [[:en:Capucine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Bergen]]'''
| [[:en:Polly Bergen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Mathews]]'''
| [[:en:Carole Mathews]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carl Esmond]]'''
| [[:en:Carl Esmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tommy Rettig]]'''
| [[:en:Tommy Rettig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Means]]'''
| [[:en:Russell Means]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Milly Vitale]]'''
| [[:en:Milly Vitale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig Hill]]'''
| [[:en:Craig Hill (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Lenehan]]'''
| [[:en:Nancy Lenehan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tarita Teriipaia]]'''
| [[:en:Tarita Teriipaia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emilio Fernández]]'''
| [[:en:Emilio Fernández]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paolo Stoppa]]'''
| [[:it:Paolo Stoppa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sterling Hayden]]'''
| [[:en:Sterling Hayden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stefano Accorsi]]'''
| [[:it:Stefano Accorsi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Erivo]]'''
| [[:en:Cynthia Erivo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oreste Baldini]]'''
| [[:en:Oreste Baldini]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Noseworthy]]'''
| [[:en:Jack Noseworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Godá]]'''
| [[:es:Alfonso Godá]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Franz Joham]]'''
| [[:es:Franz Joham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Marley]]'''
| [[:en:John Marley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Megna]]'''
| [[:en:John Megna]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Hamilton]]'''
| [[:en:George Hamilton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emily Mortimer]]'''
| [[:en:Emily Mortimer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Werle]]'''
| [[:en:Barbara Werle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Moreno]]'''
| [[:en:Rita Moreno]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karl Swenson]]'''
| [[:en:Karl Swenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Stuhlbarg]]'''
| [[:en:Michael Stuhlbarg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Wilson]]'''
| [[:en:Patrick Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Senta Berger]]'''
| [[:en:Senta Berger]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Conte]]'''
| [[:en:Richard Conte]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luana Patten]]'''
| [[:en:Luana Patten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eddie Izzard]]'''
| [[:en:Eddie Izzard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Boyd Gaines]]'''
| [[:en:Boyd Gaines]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Garisa]]'''
| [[:es:Antonio Garisa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Gonzalez Gonzalez]]'''
| [[:en:Pedro Gonzalez Gonzalez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gavin MacLeod]]'''
| [[:en:Gavin MacLeod]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Casas]]'''
| [[:es:Antonio Casas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carole Cook]]'''
| [[:en:Carole Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Sheen]]'''
| [[:en:Michael Sheen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nieves Navarro]]'''
| [[:es:Nieves Navarro]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Valeriano Andrés]]'''
| [[:es:Valeriano Andrés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xan das Bolas]]'''
| [[:es:Xan das Bolas]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted de Corsia]]'''
| [[:en:Ted de Corsia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brían F. O'Byrne]]'''
| [[:en:Brían F. O'Byrne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Shields]]'''
| [[:en:Arthur Shields]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Cheshire]]'''
| [[:en:Harry Cheshire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Walker]]'''
| [[:en:Robert Walker (actor, born 1918)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Barton]]'''
| [[:en:James Barton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Conaway]]'''
| [[:en:Jeff Conaway]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christopher Lloyd]]'''
| [[:en:Christopher Lloyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Bamber]]'''
| [[:en:David Bamber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chief John Big Tree]]''' ('''[[Chefe John Big Tree]]''')
| [[:en:Chief John Big Tree]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eduardo Noriega (actor mexicano)]]'''
| [[:en:Eduardo Noriega (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patti LuPone]]'''
| [[:en:Patti LuPone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Bernthal]]'''
| [[:en:Jon Bernthal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cynthia Addai-Robinson]]'''
| [[:en:Cynthia Addai-Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Annette O'Toole]]'''
| [[:en:Annette O'Toole]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Dean Stanton]]'''
| [[:en:Harry Dean Stanton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kim Darby]]'''
| [[:en:Kim Darby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Blatchford]]'''
| [[:en:Edward Blatchford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sanaa Lathan]]'''
| [[:en:Sanaa Lathan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Pasquale]]'''
| [[:en:Steven Pasquale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Stevens]]'''
| [[:en:Andrew Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Gan Boyd]]'''
| [[:en:Jan Gan Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Farina]]'''
| [[:en:Dennis Farina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kelly Lynch]]'''
| [[:en:Kelly Lynch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beah Richards]]'''
| [[:en:Beah Richards]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Prunella Gee]]'''
| [[:en:Prunella Gee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheila Bromley]]'''
| [[:en:Sheila Bromley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stellan Skarsgård]]'''
| [[:en:Stellan Skarsgård]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keeley Hawes]]'''
| [[:en:Keeley Hawes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Birgit Minichmayr]]'''
| [[:en:Birgit Minichmayr]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rita Tushingham]]'''
| [[:en:Rita Tushingham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael J. Pollard]]'''
| [[:en:Michael J. Pollard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George J. Lewis]]'''
| [[:en:George J. Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Élodie Fontan]]'''
| [[:fr:Élodie Fontan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Juan García]]'''
| [[:en:Juan García (Mexican actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ainslie Pryor]]'''
| [[:en:Ainslie Pryor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Griffith]]'''
| [[:en:James Griffith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brandon T. Jackson]]'''
| [[:en:Brandon T. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ann Rutherford]]'''
| [[:en:Ann Rutherford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Corinne Calvet]]'''
| [[:en:Corinne Calvet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wagner]]'''
| [[:en:Robert Wagner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Storhøi]]'''
| [[:en:Dennis Storhøi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joey King]]'''
| [[:en:Joey King]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[August Diehl]]'''
| [[:en:August Diehl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Conchita Goyanes]]'''
| [[:es:Conchita Goyanes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francisco Piquer]]'''
| [[:es:Francisco Piquer Chanza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Barnes]]'''
| [[:en:Joanna Barnes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Coy]]'''
| [[:en:Walter Coy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Brooks]]'''
| [[:en:Randy Brooks (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Camilla Sparv]]'''
| [[:en:Camilla Sparv]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Leith]]'''
| [[:en:Virginia Leith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Billy Boyd]]'''
| [[:en:Billy Boyd]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adriano Domínguez]]'''
| [[:es:Adriano Domínguez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso del Real]]'''
| [[:es:Alfonso del Real]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[África Pratt]]'''
| [[:es:África Pratt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pascal Nzonzi]]'''
| [[:fr:Pascal Nzonzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Huston]]'''
| [[:en:Danny Huston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sean Bean]]'''
| [[:en:Sean Bean]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel von Bargen]]'''
| [[:en:Daniel von Bargen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[E. G. Marshall]]'''
| [[:en:E. G. Marshall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Vaughn]]'''
| [[:en:Robert Vaughn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Romano]]'''
| [[:en:Tony Romano (musician)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karin Booth]]'''
| [[:en:Karin Booth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Fichtner]]'''
| [[:en:William Fichtner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Ashton]]'''
| [[:en:John Ashton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Meredith Weatherby]]'''
| [[:en:Meredith Weatherby]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raquel Welch]]'''
| [[:en:Raquel Welch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Cord]]'''
| [[:en:Alex Cord]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michele Carey]]'''
| [[:en:Michele Carey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Lincoln]]'''
| [[:en:Andrew Lincoln]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol]]'''
| [[:es:Marisol]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Tyson]]'''
| [[:en:Richard Tyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Hartman]]'''
| [[:en:Phil Hartman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Gambon]]'''
| [[:en:Michael Gambon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tate Donovan]]'''
| [[:en:Tate Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cary-Hiroyuki Tagawa]]'''
| [[:en:Cary-Hiroyuki Tagawa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jemma Dallender]]'''
| [[:en:Jemma Dallender]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Begoña]]'''
| [[:es:Mary Begoña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen Bernardos]]'''
| [[:es:Carmen Bernardos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erich Anderson]]'''
| [[:en:Erich Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Ryan]]'''
| [[:en:Mitchell Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Derrick O'Connor]]'''
| [[:en:Derrick O'Connor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Starrett]]'''
| [[:en:Jack Starrett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Hordern]]'''
| [[:en:Michael Hordern]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zohra Lampert]]'''
| [[:en:Zohra Lampert]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierrino Mascarino]]'''
| [[:en:Pierrino Mascarino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Janet Landgard]]'''
| [[:en:Janet Landgard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa De Sousa]]'''
| [[:en:Melissa De Sousa]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Héctor Elizondo]]'''
| [[:en:Héctor Elizondo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Baker Hall]]'''
| [[:en:Philip Baker Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irène Jacob]]'''
| [[:en:Irène Jacob]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lisa Eilbacher]]'''
| [[:en:Lisa Eilbacher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donovan Scott]]'''
| [[:en:Donovan Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aleksey Shevchenkov]]'''
| [[:en:Aleksey Shevchenkov]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melissa Leo]]'''
| [[:en:Melissa Leo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Haley Bennett]]'''
| [[:en:Haley Bennett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Frain]]'''
| [[:en:James Frain]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kate Nelligan]]'''
| [[:en:Kate Nelligan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Lester]]'''
| [[:en:Mark Lester]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Van Cleef]]'''
| [[:en:Lee Van Cleef]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Stevens]]'''
| [[:en:Warren Stevens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Yune]]'''
| [[:en:Rick Yune]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dwayne Johnson]]'''
| [[:en:Dwayne Johnson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claude Akins]]'''
| [[:en:Claude Akins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Kemp]]'''
| [[:en:Gary Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ford]]'''
| [[:en:Alan Ford (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aasif Mandvi]]'''
| [[:en:Aasif Mandvi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff Curtis]]'''
| [[:en:Cliff Curtis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Pryce]]'''
| [[:en:Jonathan Pryce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Aunjanue Ellis-Taylor]]'''
| [[:en:Aunjanue Ellis-Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lea Thompson]]'''
| [[:en:Lea Thompson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas F. Wilson]]'''
| [[:en:Thomas F. Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc McClure]]'''
| [[:en:Marc McClure]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Geer]]'''
| [[:en:Will Geer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eileen Brennan]]'''
| [[:en:Eileen Brennan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beverly Garland]]'''
| [[:en:Beverly Garland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anton Rodgers]]'''
| [[:en:Anton Rodgers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Escuer]]'''
| [[:es:José María Escuer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abe Vigoda]]'''
| [[:en:Abe Vigoda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stian Smestad]]'''
| [[:no:Stian Smestad]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Beach]]'''
| [[:en:Adam Beach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Dubbins]]'''
| [[:en:Don Dubbins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eli Wallach]]'''
| [[:en:Eli Wallach]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madge Sinclair]]'''
| [[:en:Madge Sinclair]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fred MacMurray]]'''
| [[:en:Fred MacMurray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Cameron]]'''
| [[:it:Jeff Cameron]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Viola Davis]]'''
| [[:en:Viola Davis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Dillon]]'''
| [[:en:Kevin Dillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonny Landham]]'''
| [[:en:Sonny Landham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sydney Chaplin]]''' (fer toz dos, deseparando)
| [[:en:Sydney Chaplin (American actor)]]<br>[[:en:Sydney Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Fadden]]'''
| [[:en:Tom Fadden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Fraser]]'''
| [[:en:Ronald Fraser (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Bickford]]'''
| [[:en:Charles Bickford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Howard Petrie]]'''
| [[:en:Howard Petrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abraham Sofaer]]'''
| [[:en:Abraham Sofaer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dakota Fanning]]'''
| [[:en:Dakota Fanning]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katia Tchenko]]'''
| [[:fr:Katia Tchenko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Armitage]]'''
| [[:en:Richard Armitage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benedict Cumberbatch]]'''
| [[:en:Benedict Cumberbatch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evangeline Lilly]]'''
| [[:en:Evangeline Lilly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randee Heller]]'''
| [[:en:Randee Heller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tamlyn Tomita]]'''
| [[:en:Tamlyn Tomita]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael V. Gazzo]]'''
| [[:en:Michael V. Gazzo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lúcia Moniz]]'''
| [[:en:Lúcia Moniz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gary Lewis]]'''
| [[:en:Gary Lewis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ned Glass]]'''
| [[:en:Ned Glass]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bing Russell]]'''
| [[:en:Bing Russell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terence Bayler]]'''
| [[:en:Terence Bayler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Love]]'''
| [[:en:Phyllis Love]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Keir]]'''
| [[:en:Andrew Keir]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerard Murphy]]'''
| [[:en:Gerard Murphy (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Koyuki]]'''
| [[:en:Koyuki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Katy Jurado]]'''
| [[:en:Katy Jurado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Melora Hardin]]'''
| [[:en:Melora Hardin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shelley Long]]'''
| [[:en:Shelley Long]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Sandler]]'''
| [[:en:Adam Sandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gad Elmaleh]]'''
| [[:en:Gad Elmaleh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Fox]]'''
| [[:en:James Fox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bryan Cranston]]'''
| [[:en:Bryan Cranston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kyle Chandler]]'''
| [[:en:Kyle Chandler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Holliday]]'''
| [[:en:Polly Holliday]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Craig T. Nelson]]'''
| [[:en:Craig T. Nelson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Matthew Modine]]'''
| [[:en:Matthew Modine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paca Gabaldón]]'''
| [[:es:Paca Gabaldón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cherry Jones]]'''
| [[:en:Cherry Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arsenio Hall]]'''
| [[:en:Arsenio Hall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Amos]]'''
| [[:en:John Amos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dorothy Tutin]]'''
| [[:en:Dorothy Tutin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruby Dee]]'''
| [[:en:Ruby Dee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Paymer]]'''
| [[:en:David Paymer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Guiry]]'''
| [[:en:Tom Guiry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manolo Morán]]'''
| [[:es:Manolo Morán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Gries]]'''
| [[:en:Jon Gries]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mel Harris]]'''
| [[:en:Mel Harris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rae Dawn Chong]]'''
| [[:en:Rae Dawn Chong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Benjamin Walker]]'''
| [[:en:Benjamin Walker (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elena Irureta]]'''
| [[:es:Elena Irureta]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karra Elejalde]]'''
| [[:es:Karra Elejalde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Berto Romero]]'''
| [[:es:Berto Romero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Faith Prince]]'''
| [[:en:Faith Prince]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Robinson]]'''<br>'''[[Charles Knox Robinson]]'''
| [[:en:Charles Robinson]]<br>[[:en:Charles Knox Robinson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bill Travers]]'''
| [[:en:Bill Travers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Grant Williams]]'''
| [[:en:Grant Williams (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Gere]]'''
| [[:en:Richard Gere]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Nyqvist]]'''
| [[:en:Michael Nyqvist]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Simon Oakland]]'''
| [[:en:Simon Oakland]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Desi Arnaz Jr.]]'''<br>'''[[Desi Arnaz, Jr.]]'''
| [[:en:Desi Arnaz Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Venetia Stevenson]]'''
| [[:en:Venetia Stevenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Drake]]'''
| [[:en:Tom Drake]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Larry Hankin]]'''
| [[:en:Larry Hankin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeanne Cooper]]'''
| [[:en:Jeanne Cooper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Preston Foster]]'''
| [[:en:Preston Foster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ralph Bellamy]]'''
| [[:en:Ralph Bellamy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Da'Vine Joy Randolph]]'''
| [[:en:Da'Vine Joy Randolph]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Emerson]]'''
| [[:en:Hope Emerson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judi Meredith]]'''
| [[:en:Judi Meredith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Douglas]]'''
| [[:en:Donald Douglas (Scottish actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kwon Sang-woo]]'''
| [[:en:Kwon Sang-woo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaye Davidson]]'''
| [[:en:Jaye Davidson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Isaac Hayes]]'''
| [[:en:Isaac Hayes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Hale Jr.]]'''
| [[:en:Alan Hale Jr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeff Morris]]'''
| [[:en:Jeff Morris (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sandahl Bergman]]'''
| [[:en:Sandahl Bergman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Hutton]]'''
| [[:en:Robert Hutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ed Lauter]]'''
| [[:en:Ed Lauter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Quaid]]'''
| [[:en:Randy Quaid]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Stroud]]'''
| [[:en:Don Stroud]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steven Keats]]'''
| [[:en:Steven Keats]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Perkins]]'''
| [[:en:Elizabeth Perkins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barry Pearl]]'''
| [[:en:Barry Pearl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keiko Awaji]]'''
| [[:en:Keiko Awaji]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Brown]]'''
| [[:en:Peter Brown (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Myron Healey]]'''
| [[:en:Myron Healey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gerald McRaney]]'''
| [[:en:Gerald McRaney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cole Hauser]]'''
| [[:en:Cole Hauser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Trey Wilson]]'''
| [[:en:Trey Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Chris Rock]]'''
| [[:en:Chris Rock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[George Reeves]]'''
| [[:en:George Reeves]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yoshi Oida]]'''
| [[:fr:Yoshi Oida]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lillo Brancato Jr.]]'''<br>-->'''[[Lillo Brancato]]'''
| [[:en:Lillo Brancato]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Good]]'''
| [[:en:Jack Good (producer)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Beatty]]'''
| [[:en:Robert Beatty]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Imrie]]'''
| [[:en:Celia Imrie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Abner Biberman]]'''
| [[:en:Abner Biberman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eve Brent]]'''
| [[:en:Eve Brent]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Ober]]'''
| [[:en:Philip Ober]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roy Jenson]]'''
| [[:en:Roy Jenson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julee Cerda]]'''
| [[:en:Julee Cerda]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patsy Kensit]]'''
| [[:en:Patsy Kensit]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emlyn Williams]]'''
| [[:en:Emlyn Williams]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Constance Smith]]'''
| [[:en:Constance Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arlene Golonka]]'''
| [[:en:Arlene Golonka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Beghe]]'''
| [[:en:Jason Beghe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Theroux]]'''
| [[:en:Justin Theroux]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Justin Henry]]'''
| [[:en:Justin Henry]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Wilson]]'''
| [[:en:Stuart Wilson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Kahan]]'''
| [[:en:Steve Kahan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alex Hyde-White]]'''
| [[:en:Alex Hyde-White]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Faris]]'''
| [[:en:Anna Faris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jon Favreau]]'''
| [[:en:Jon Favreau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adrian Dearnell]]'''
| [[:en:Adrian Dearnell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daisy Donovan]]'''
| [[:en:Daisy Donovan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paco Valladares]]'''
| [[:es:Paco Valladares]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pilar Bardem]]'''
| [[:es:Pilar Bardem]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Althea Gibson]]'''
| [[:en:Althea Gibson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Stock]]'''
| [[:en:Nigel Stock (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rex Linn]]'''
| [[:en:Rex Linn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank McRae]]'''
| [[:en:Frank McRae]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sven-Bertil Taube]]'''
| [[:en:Sven-Bertil Taube]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Bishop]]'''
| [[:en:William Bishop (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Coco]]'''
| [[:en:James Coco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Adam Goldberg]]'''
| [[:en:Adam Goldberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Preiss]]'''
| [[:en:Wolfgang Preiss]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Monroe]]'''
| [[:en:Steve Monroe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diedrich Bader]]'''
| [[:en:Diedrich Bader]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Tudyk]]'''
| [[:en:Alan Tudyk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brie Larson]]'''
| [[:en:Brie Larson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Wickes]]'''
| [[:en:Mary Wickes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathy Najimy]]'''
| [[:en:Kathy Najimy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gina Carano]]'''
| [[:en:Gina Carano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joyce MacKenzie]]'''
| [[:en:Joyce MacKenzie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amit Shah]]'''
| [[:en:Amit Shah (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rhys Ifans]]'''
| [[:en:Rhys Ifans]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phil Davis]]'''
| [[:en:Phil Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Hughes]]'''
| [[:en:Kathleen Hughes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Vohs]]'''
| [[:en:Joan Vohs]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Idris Elba]]'''
| [[:en:Idris Elba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dominic Monaghan]]'''
| [[:en:Dominic Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugo Weaving]]'''
| [[:en:Hugo Weaving]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miranda Otto]]'''
| [[:en:Miranda Otto]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Wenham]]'''
| [[:en:David Wenham]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Badja Djola]]'''
| [[:en:Badja Djola]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Hudson]]'''
| [[:en:John Hudson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maureen O'Hara]]'''
| [[:en:Maureen O'Hara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sharon Stone]]'''
| [[:en:Sharon Stone]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Donner]]'''
| [[:en:Robert Donner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ada Carrasco]]'''
| [[:en:Ada Carrasco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Baldwin]]'''
| [[:en:William Baldwin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria de Medeiros]]'''
| [[:en:Maria de Medeiros]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberto Font]]'''
| [[:es:Roberto Font]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Susana Dosamantes]]'''
| [[:en:Susana Dosamantes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alejandro Rey]]'''
| [[:en:Alejandro Rey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Frank de Kova]]'''
| [[:en:Frank de Kova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Porter]]'''
| [[:en:Eric Porter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russell Thorson]]'''
| [[:en:Russell Thorson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Millican]]'''
| [[:en:James Millican]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rachael Leigh Cook]]'''
| [[:en:Rachael Leigh Cook]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Beth Grant]]'''
| [[:en:Beth Grant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenton Thwaites]]'''
| [[:en:Brenton Thwaites]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Lorys]]'''
| [[:es:Diana Lorys]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eva León]]'''
| [[:es:Eva León Conde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Margaret Wycherly]]'''
| [[:en:Margaret Wycherly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[J. D. Cannon]]'''
| [[:en:J. D. Cannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierre Brice]]'''
| [[:fr:Pierre Brice]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Thorne]]'''
| [[:en:Bella Thorne]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Darren]]'''
| [[:en:James Darren]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sarah Roemer]]'''
| [[:en:Sarah Roemer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lena Headey]]'''
| [[:en:Lena Headey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tetsurō Tamba]]'''
| [[:en:Tetsurō Tamba]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Alcayde]]'''
| [[:es:Rafael Alcayde]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claire Kelly]]'''
| [[:en:Claire Kelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Watson]]'''
| [[:en:Jack Watson (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phillip Alford]]'''
| [[:en:Phillip Alford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Hale]]'''
| [[:en:Jean Hale]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Randy Travis]]'''
| [[:en:Randy Travis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ramzy Bedia]]'''
| [[:en:Ramzy Bedia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Salimata Kamate]] --> [[Salimata Kamaté]]'''
| [[:fr:Salimata Kamaté]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tatiana Rojo]]'''
| [[:fr:Tatiana Rojo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Russo]]'''
| [[:fr:Daniel Russo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marisol Ayuso]]'''
| [[:es:Marisol Ayuso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Félix Dafauce]]'''
| [[:es:Félix Dafauce]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rafael Castejón]]'''
| [[:es:Rafael Castejón Sofio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Doucette]]'''
| [[:en:John Doucette]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[María Casanova]]'''
| [[:es:María Casanova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Miguel Rellán]]'''
| [[:es:Miguel Rellán]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skip Homeier]]'''
| [[:en:Skip Homeier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Aumont]]'''
| [[:en:Tina Aumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Norman Alden]]'''
| [[:en:Norman Alden]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Danny Nucci]]'''
| [[:en:Danny Nucci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Golshifteh Farahani]]'''
| [[:en:Golshifteh Farahani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Shepard]]'''
| [[:en:Sam Shepard]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Christine Kaufmann]]'''
| [[:en:Christine Kaufmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eugene Iglesias]]'''
| [[:en:Eugene Iglesias]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Neal McDonough]]'''
| [[:en:Neal McDonough]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bradley Whitford]]'''
| [[:en:Bradley Whitford]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alicia Vikander]]'''
| [[:en:Alicia Vikander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Goldsworthy]]'''
| [[:en:John Goldsworthy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rossana Rory]]'''
| [[:it:Rossana Rory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Víctor Junco]]'''
| [[:en:Víctor Junco]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irán Eory]]'''
| [[:es:Irán Eory]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabriele Tinti]]'''
| [[:it:Gabriele Tinti]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Willes]]'''
| [[:en:Jean Willes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Shannon]]'''
| [[:en:Harry Shannon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peggie Castle]]'''
| [[:en:Peggie Castle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geneviève Page]]'''
| [[:fr:Geneviève Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sam Wanamaker]]'''
| [[:en:Sam Wanamaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cliff DeYoung]]'''
| [[:en:Cliff DeYoung]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joanna Gleason]]'''
| [[:en:Joanna Gleason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Val Avery]]'''
| [[:en:Val Avery]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Yancy Butler]]'''
| [[:en:Yancy Butler]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Liana Orfei]]'''
| [[:es:Liana Orfei]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Manuel Martín]]'''
| [[:es:José Manuel Martín]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Antonio Pica]]'''
| [[:es:Antonio Pica]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roddy McDowall]]'''
| [[:en:Roddy McDowall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Strong]]'''
| [[:en:Michael Strong]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Regis Toomey]]'''
| [[:en:Regis Toomey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brenda Sykes]]'''
| [[:en:Brenda Sykes]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gloria Talbott]]'''
| [[:en:Gloria Talbott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hugh Beaumont]]'''
| [[:en:Hugh Beaumont]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kenneth Welsh]]'''
| [[:en:Kenneth Welsh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joe Bugner]]'''
| [[:en:Joe Bugner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nino Castelnuovo]]'''
| [[:it:Nino Castelnuovo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denver Pyle]]'''
| [[:en:Denver Pyle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dante]]'''
| [[:en:Michael Dante]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John M. Jackson]]'''
| [[:en:John M. Jackson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Webb]]'''
| [[:en:Alan Webb (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lois Nettleton]]'''
| [[:en:Lois Nettleton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Simcox]]'''
| [[:en:Tom Simcox]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Manrique]]'''
| [[:es:Arturo Manrique]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alyssa Milano]]'''
| [[:en:Alyssa Milano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jean Seberg]]'''
| [[:en:Jean Seberg]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lee Aaker]]'''
| [[:en:Lee Aaker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Nichols]]'''
| [[:en:Barbara Nichols]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Cesare Danova]]'''
| [[:it:Cesare Danova]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfonso Arau]]'''
| [[:es:Alfonso Arau]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Daniel Peacock]]'''
| [[:en:Daniel Peacock]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Madsen]]'''
| [[:en:Virginia Madsen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vinnie Jones]]'''
| [[:en:Vinnie Jones]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fernanda Hurtado]]'''
| [[:es:Fernanda Hurtado]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José Ángel Espinoza]]'''<br>'''[[Ferrusquilla]]'''
| [[:es:Ferrusquilla]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gustavo Re]]'''
| [[:es:Gustavo Re]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Honor Blackman]]'''
| [[:en:Honor Blackman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kathleen Wilhoite]]'''
| [[:en:Kathleen Wilhoite]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Laurence Luckinbill]]'''
| [[:en:Laurence Luckinbill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harrison Page]]'''
| [[:en:Harrison Page]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael O'Keefe]]'''
| [[:en:Michael O'Keefe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elaine Stritch]]'''
| [[:en:Elaine Stritch]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Thomas Jane]]'''
| [[:en:Thomas Jane]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brian Doyle-Murray]]'''
| [[:en:Brian Doyle-Murray]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Oscar Levant]]'''
| [[:en:Oscar Levant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donal Donnelly]]'''
| [[:en:Donal Donnelly]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Xavier Samuel]]'''
| [[:en:Xavier Samuel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luciano Catenacci]]'''
| [[:it:Luciano Catenacci]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Powers]]'''
| [[:en:Tom Powers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Harrison]]'''
| [[:en:Richard Harrison (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tracy Morgan]]'''
| [[:en:Tracy Morgan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Manuel Gil]]'''
| [[:es:Manuel Gil (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nick Dennis]]'''
| [[:en:Nick Dennis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Tennant]]'''
| [[:en:David Tennant]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pierfrancesco Favino]]'''
| [[:en:Pierfrancesco Favino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Faulkner (actor)]]'''
| [[:en:James Faulkner (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Gates]]'''
| [[:en:Nancy Gates]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Evan C. Kim]]'''
| [[:en:Evan C. Kim]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Morales]]'''
| [[:es:Mario Morales (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tonea Stewart]]'''
| [[:en:Tonea Stewart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mary Paz Pondal]]'''
| [[:es:Mary Paz Pondal]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Erika Wallner]]'''
| [[:es:Érika Wallner]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diane Cilento]]'''
| [[:en:Diane Cilento]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joy Harmon]]'''
| [[:en:Joy Harmon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Seiji Sakaguchi]]'''
| [[:en:Seiji Sakaguchi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Johnny Sekka]]'''
| [[:en:Johnny Sekka]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Farentino]]'''
| [[:en:James Farentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jody McCrea]]'''
| [[:en:Jody McCrea]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Taraji P. Henson]]'''
| [[:en:Taraji P. Henson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nancy Olson]]'''
| [[:en:Nancy Olson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Long]]'''
| [[:en:Richard Long (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Shirley Anne Field]]'''
| [[:en:Shirley Anne Field]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ludmilla Tchérina]]'''
| [[:en:Ludmilla Tchérina]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Fay Roope]]'''
| [[:en:Fay Roope]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Anderson]]'''
| [[:en:Richard Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Albert Brooks]]'''
| [[:en:Albert Brooks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nigel Havers]]'''
| [[:en:Nigel Havers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Francis Capra]]'''
| [[:en:Francis Capra]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dabbs Greer]]'''
| [[:en:Dabbs Greer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Weston]]'''
| [[:en:David Weston (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Keith]]'''
| [[:en:Robert Keith (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Kelly]]'''
| [[:en:Jack Kelly (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Clu Gulager]]'''
| [[:en:Clu Gulager]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeremy Kemp]]'''
| [[:en:Jeremy Kemp]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lawrence Tierney]]'''
| [[:en:Lawrence Tierney]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arthur Space]]'''
| [[:en:Arthur Space]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Finlay Currie]]'''
| [[:en:Finlay Currie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Scatman Crothers]]'''
| [[:en:Scatman Crothers]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Karen Young]]'''
| [[:en:Karen Young (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Martin Ferrero]]'''
| [[:en:Martin Ferrero]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Remo Capitani]]'''
| [[:it:Remo Capitani]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Skipp Sudduth]]'''
| [[:en:Skipp Sudduth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gabrielle Fitzpatrick]]'''
| [[:en:Gabrielle Fitzpatrick]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Philip Chan]]'''
| [[:en:Philip Chan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sonia Couling]]'''
| [[:en:Sonia Couling]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carmen de Lirio]]'''
| [[:es:Carmen de Lirio]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jessica Dublin]]'''
| [[:en:Jessica Dublin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregory Walcott]]'''
| [[:en:Gregory Walcott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Branscombe Richmond]]'''
| [[:en:Branscombe Richmond]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Forsythe]]'''
| [[:en:William Forsythe (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Vladimir Sokoloff]]'''
| [[:en:Vladimir Sokoloff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Litel]]'''
| [[:en:John Litel]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Meunier]]'''
| [[:en:David Meunier]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Scarfe]]'''
| [[:en:Jonathan Scarfe]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alexis Minotis]]'''
| [[:en:Alexis Minotis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anne Aubrey]]'''
| [[:en:Anne Aubrey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emile Meyer]]'''
| [[:en:Emile Meyer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keefe Brasselle]]'''
| [[:en:Keefe Brasselle]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anders Holm]]'''
| [[:en:Anders Holm]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Rennie]]'''
| [[:en:Michael Rennie]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Sutton]]'''
| [[:en:John Sutton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harry Harvey Sr.]]'''<br>Revisar [[Harry Harvey]]<br>'''[[Harry Harvey Jr.]]''', fillo
| [[:en:Harry Harvey Sr.]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Irving Bacon]]'''
| [[:en:Irving Bacon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Sudeikis]]'''
| [[:en:Jason Sudeikis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Roxburgh]]'''
| [[:en:Richard Roxburgh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jeffrey Weissman]]'''
| [[:en:Jeffrey Weissman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wendie Jo Sperber]]'''
| [[:en:Wendie Jo Sperber]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Harold Ramis]]'''
| [[:en:Harold Ramis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Russ Conway]]'''
| [[:en:Russ Conway (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicky Whelan]]'''
| [[:en:Nicky Whelan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mitchell Whitfield]]'''
| [[:en:Mitchell Whitfield]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Signe Hasso]]'''
| [[:en:Signe Hasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bart Roberts]]/[[Rex Reason]]'''
| [[:en:Rex Reason]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrice Wymore]]'''
| [[:en:Patrice Wymore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jim Davis]]'''
| [[:en:Jim Davis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Horst Buchholz]]'''
| [[:en:Horst Buchholz]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jan Triska]]/[[Jan Tříska]]'''
| [[:en:Jan Tříska]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Kozlowski]]'''
| [[:en:Linda Kozlowski]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Meillon]]'''
| [[:en:John Meillon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hiroyuki Sanada]]'''
| [[:en:Hiroyuki Sanada]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alina Sokar]]'''
| [[:de:Alina Sokar]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jesús Puente]]'''
| [[:es:Jesús Puente]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[La Polaca]]'''
| [[:es:La Polaca]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Wolfgang Lukschy]]'''
| [[:de:Wolfgang Lukschy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Warren Clarke]]'''
| [[:en:Warren Clarke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marc Anthony]]'''
| [[:en:Marc Anthony]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Siobhan Fallon Hogan]]'''
| [[:en:Siobhan Fallon Hogan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[O. J. Simpson]]'''<br>-->'''[[O.J. Simpson]]'''
| [[:en:O. J. Simpson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ken Wahl]]'''
| [[:en:Ken Wahl]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Phyllis Kirk]]'''
| [[:en:Phyllis Kirk]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Killian Scott]]'''
| [[:en:Killian Scott]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mario Van Peebles]]'''
| [[:en:Mario Van Peebles]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joaquín Núñez]]'''
| [[:en:Joaquín Núñez]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[David Suchet]]'''
| [[:en:David Suchet]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Donald Houston]]'''
| [[:en:Donald Houston]]'''
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Brad Dexter]]'''
| [[:en:Brad Dexter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Farnsworth]]'''
| [[:en:Richard Farnsworth]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Bright]]'''
| [[:en:Richard Bright (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rick Schroder]]'''<br>--->'''[[Ricky Schroder]]'''
| [[:en:Ricky Schroder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Pitt]]'''
| [[:en:Michael Pitt]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Martin Smith]]'''
| [[:en:Charles Martin Smith]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mark Pellegrino]]'''
| [[:en:Mark Pellegrino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sônia Braga]]'''
| [[:en:Sônia Braga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alan Ruck]]'''
| [[:en:Alan Ruck]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason Patric]]'''
| [[:en:Jason Patric]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amidou]]'''
| [[:fr:Amidou]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Evans]]'''
| [[:en:Joan Evans (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michelle Monaghan]]'''
| [[:en:Michelle Monaghan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mariette Hartley]]'''
| [[:en:Mariette Hartley]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Virginia Gilmore]]'''
| [[:en:Virginia Gilmore]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert J. Wilke]]'''
| [[:en:Robert J. Wilke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Vernon]]'''
| [[:en:John Vernon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlin Glynn]]'''
| [[:en:Carlin Glynn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Madeline Carroll]]'''
| [[:en:Madeline Carroll]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Noonan]]'''
| [[:en:Tom Noonan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tony Plana]]'''
| [[:en:Tony Plana]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[José María Tasso]]'''
| [[:es:José María Tasso]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Josh Albee]]'''
| [[:en:Josh Albee]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Murray Hamilton]]'''
| [[:en:Murray Hamilton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mickey Rourke]]'''
| [[:en:Mickey Rourke]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lilli Palmer]]'''
| [[:en:Lilli Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Steve Darrell]]'''
| [[:en:Steve Darrell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hope Lange]]'''
| [[:en:Hope Lange]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[William Hopper]]'''
| [[:en:William Hopper]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Henry Golding]]'''
| [[:en:Henry Golding]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Chen]]'''
| [[:en:Tina Chen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Barbara Lawrence]]'''
| [[:en:Barbara Lawrence]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Joan Blondell]]'''
| [[:en:Joan Blondell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Parks]]'''
| [[:en:Michael Parks]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Raimund Harmstorf]]'''
| [[:en:Raimund Harmstorf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tina Louise]]'''
| [[:en:Tina Louise]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edward Burns]]'''
| [[:en:Edward Burns]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lily James]]'''
| [[:en:Lily James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dexter Fletcher]]'''
| [[:en:Dexter Fletcher]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gianni Garko]]'''
| [[:it:Gianni Garko]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marion Ramsey]]'''
| [[:en:Marion Ramsey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ross Hill]]'''
| [[:it:Ross Hill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lionel Stander]]'''
| [[:en:Lionel Stander]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elisa Montés]]'''
| [[:es:Elisa Montés]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Will Kuluva]]'''
| [[:en:Will Kuluva]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebecca De Mornay]]'''
| [[:en:Rebecca De Mornay]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Geraldine Chaplin]]'''
| [[:en:Geraldine Chaplin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Wright]]'''
| [[:en:Tom Wright (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Lindsay Frost]]'''
| [[:en:Lindsay Frost]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mireille Enos]]'''
| [[:en:Mireille Enos]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Carlos Mendy]]'''
| [[:es:Carlos Mendy]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Luis Morris]]'''
| [[:es:Luis Morris]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jaime de Mora y Aragón]]'''
| [[:es:Jaime de Mora y Aragón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Marie Windsor]]'''
| [[:en:Marie Windsor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Diana Muldaur]]'''
| [[:en:Diana Muldaur]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Kevin Hart]]'''
| [[:en:Kevin Hart]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick O'Neal]]'''
| [[:en:Patrick O'Neal (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Míriam Colón]]'''
| [[:en:Míriam Colón]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Cavanagh]]'''
| [[:en:Paul Cavanagh]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Arturo Valls]]'''
| [[:es:Arturo Valls]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Anna Maria Pierangeli]]'''
| [[:it:Anna Maria Pierangeli]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Noel Drayton]]'''
| [[:en:Noel Drayton]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Douglas]]'''
| [[:en:James Douglas (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stephen Collins]]'''
| [[:en:Stephen Collins]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wengraf]]'''
| [[:en:John Wengraf]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ronald Lewis]]'''
| [[:en:Ronald Lewis (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[James Anderson (actor estausunidense)]]'''
| [[:en:James Anderson (American actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Royal Dano]]'''
| [[:en:Royal Dano]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Angela Bassett]]'''
| [[:en:Angela Bassett]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Prosky]]'''
| [[:en:Robert Prosky]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Roberts Blossom]]'''
| [[:en:Roberts Blossom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Carsten]]'''
| [[:en:Peter Carsten]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Egan]]'''
| [[:en:Richard Egan (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[LL Cool J]]'''
| [[:en:LL Cool J]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Peter Forster]]'''
| [[:en:Peter Forster (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dennis Price]]'''
| [[:en:Dennis Price]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Agnes Moorehead]]'''
| [[:en:Agnes Moorehead]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Michael Dudikoff]]'''
| [[:en:Michael Dudikoff]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Elizabeth Peña]]'''
| [[:en:Elizabeth Peña]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Zhang Ziyi]]'''
| [[:en:Zhang Ziyi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ruth Buzzi]]'''
| [[:en:Ruth Buzzi]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Eric Schweig]]'''
| [[:en:Eric Schweig]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samuel Le Bihan]]'''
| [[:fr:Samuel Le Bihan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rainn Wilson]]'''
| [[:en:Rainn Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alfred Ryder]]'''
| [[:en:Alfred Ryder]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alison Eastwood]]'''
| [[:en:Alison Eastwood]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Doug Hutchison]]'''
| [[:en:Doug Hutchison]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stathis Giallelis]]'''
| [[:en:Stathis Giallelis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Horton]]'''
| [[:en:Robert Horton (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Penny Edwards]]'''
| [[:en:Penny Edwards (actress)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Terry Gilkyson]]'''
| [[:en:Terry Gilkyson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Don Taylor]]'''<br>'''[[Don Taylor (actor estausunidense)]]'''<br>'''[[Don Taylor (director britanico)]]'''
| [[:en:Don Taylor (American filmmaker)]]<br>[[:en:Don Taylor (English director and playwright)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Dina Merrill]]'''
| [[:en:Dina Merrill]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Walter Sande]]'''
| [[:en:Walter Sande]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Robert Wright Campbell]]'''
| [[:en:Robert Wright Campbell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sela Ward]]'''
| [[:en:Sela Ward]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Timothy Spall]]'''
| [[:en:Timothy Spall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Curd Jürgens]]'''
| [[:en:Curd Jürgens]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Richard Arlen]]'''
| [[:en:Richard Arlen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Polly Walker]]'''
| [[:en:Polly Walker]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto de Mendoza]]'''
| [[:es:Alberto de Mendoza]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stuart Margolin]]'''
| [[:en:Stuart Margolin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Mazurki]]'''
| [[:en:Mike Mazurki]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Paul Petersen]]'''
| [[:en:Paul Petersen]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jonathan Sagall]]'''
| [[:en:Jonathan Sagall]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rebel Wilson]]'''
| [[:en:Rebel Wilson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Charles Aidman]]'''
| [[:en:Charles Aidman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Bella Flores]]'''
| [[:en:Bella Flores]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Wesley]]'''
| [[:en:John Wesley (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Emma Fuhrmann]]'''
| [[:en:Emma Fuhrmann]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Hawthorne James]]'''
| [[:en:Hawthorne James]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Alberto López López]]'''
| [[:es:Alberto López López]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Louise Bourgoin]]'''
| [[:fr:Louise Bourgoin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Pedro Osinaga]]'''
| [[:es:Pedro Osinaga]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nicolas Beaucaire]]'''
| [[:fr:Nicolas Beaucaire]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Claudia Tagbo]]'''
| [[:fr:Claudia Tagbo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Nanou Garcia]]'''
| [[:fr:Nanou Garcia]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Julian McMahon]]'''
| [[:en:Julian McMahon]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Amy Ryan]]'''
| [[:en:Amy Ryan]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tom Bateman]]'''
| [[:en:Tom Bateman (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jack Ingram]]'''
| [[:en:Jack Ingram (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sherry Lansing]]'''
| [[:en:Sherry Lansing]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ina Balin]]'''
| [[:en:Ina Balin]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[John Savage]]'''
| [[:en:John Savage (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maurice Evans]]'''
| [[:en:Maurice Evans (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Edmund Purdom]]'''
| [[:en:Edmund Purdom]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Andrew Prine]]'''
| [[:en:Andrew Prine]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Tyler Posey]]'''
| [[:en:Tyler Posey]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Stanley Anderson]]'''
| [[:en:Stanley Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Maria Pitillo]]'''
| [[:en:Maria Pitillo]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Millard Mitchell]]'''
| [[:en:Millard Mitchell]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Gregg Palmer]]'''
| [[:en:Gregg Palmer]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Judith Anderson]]'''
| [[:en:Judith Anderson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Patrick Magee]]'''
| [[:en:Patrick Magee (actor)]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Denny Miller]]'''
| [[:en:Denny Miller]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Sheldon Allman]]'''
| [[:en:Sheldon Allman]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Jason O'Mara]]'''
| [[:en:Jason O'Mara]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Celia Weston]]'''
| [[:en:Celia Weston]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Holland Taylor]]'''
| [[:en:Holland Taylor]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Samantha Mathis]]'''
| [[:en:Samantha Mathis]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ritchie Coster]]'''
| [[:en:Ritchie Coster]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Linda Fiorentino]]'''
| [[:en:Linda Fiorentino]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rip Torn]]'''
| [[:en:Rip Torn]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Mike Colter]]'''
| [[:en:Mike Colter]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Ted Danson]]'''
| [[:en:Ted Danson]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Leland Orser]]'''
| [[:en:Leland Orser]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Rade Šerbedžija]]'''
| [[:en:Rade Šerbedžija]]
|-
| style="background:#f1fddb;" | '''[[Keira Knightley]]'''
| [[:en:Keira Knightley]]
|}
d028i7sil5xhr9rvj5026hh7dkug2qn
Breakheart Pass (cinta)
0
269452
2478483
2478429
2026-09-26T16:45:00Z
RenatoGar
80073
2478483
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
sdq66m6t79a3fi6gmnjjbugw39seymt
2478484
2478483
2026-09-26T16:48:01Z
RenatoGar
80073
2478484
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
|
| ''''
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1976]].
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].
{{Control d'autoridaz}}
6ziyd2ct17rll42x79vq7411yk1cp49
2478485
2478484
2026-09-26T16:49:00Z
RenatoGar
80073
/* Vinclos externos */
2478485
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
|
| ''''
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1976]].
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Breakheart Pass (film)|''Breakheart Pass''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].
{{Control d'autoridaz}}
b3lmc4jzi57zu9o7dwh2tnxnefxl5if
2478486
2478485
2026-09-26T16:56:45Z
RenatoGar
80073
2478486
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
|
| ''''
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1976]].
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Breakheart Pass (film)|''Breakheart Pass''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cintas ambientadas en Nevada]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en Utah]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en os anyos 1870]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección d'Anthony Brand]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Lorin Bennett Salob]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Peter Gries]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ron Wright]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ronald L. Schwary]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Yakima Canutt]]
[[Categoría:Cintas con banda sonora orichinal de Jerry Goldsmith]]
[[Categoría:Cintas con casting de Louis DiGiaimo]]
[[Categoría:Cintas con dirección artística de Tambi Larsen]]
[[Categoría:Cintas con dirección de fotografía de Lucien Ballard]]
[[Categoría:Cintas con efectos d'A.D. Flowers]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Gerald Endler]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Logan Frazee]]
[[Categoría:Cintas con escenografía de Darrell Silvera]]
[[Categoría:Cintas con guión d'Alistair MacLean]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Joe DiBella]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Phil Rhodes]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Walter Schenk]]
[[Categoría:Cintas con montache de Byron Brandt]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Alma Johnson]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Evelyn Preece]]
[[Categoría:Cintas con peluquería de Vivienne Walker]]
[[Categoría:Cintas con soniu de David Horton Sr.]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Don Merritt]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Donald O. Mitchell]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Frank E. Warner]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Gene S. Cantamessa]]
[[Categoría:Cintas con soniu de James A. Corbett]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Sam Gemette]]
[[Categoría:Cintas de cine d'intriga]]
[[Categoría:Cintas de western]]
[[Categoría:Cintas d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Cintas dirichidas por Tom Gries]]
[[Categoría:Cintas d'a productora Gershwin-Kastner Productions]]
[[Categoría:Cintas en anglés]]
[[Categoría:Cintas en Color by DeLuxe]]
keoto0fxwtintsszyzo1t28458028sg
2478487
2478486
2026-09-26T17:03:37Z
RenatoGar
80073
2478487
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
|
| ''''
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1976]].
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Breakheart Pass (film)|''Breakheart Pass''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cintas ambientadas en Nevada]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en Utah]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en os anyos 1870]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección d'Anthony Brand]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Lorin Bennett Salob]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Peter Gries]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ron Wright]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ronald L. Schwary]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Yakima Canutt]]
[[Categoría:Cintas con banda sonora orichinal de Jerry Goldsmith]]
[[Categoría:Cintas con casting de Louis DiGiaimo]]
[[Categoría:Cintas con dirección artística de Tambi Larsen]]
[[Categoría:Cintas con dirección de fotografía de Lucien Ballard]]
[[Categoría:Cintas con efectos d'A.D. Flowers]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Gerald Endler]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Logan Frazee]]
[[Categoría:Cintas con escenografía de Darrell Silvera]]
[[Categoría:Cintas con guión d'Alistair MacLean]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Joe DiBella]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Phil Rhodes]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Walter Schenk]]
[[Categoría:Cintas con montache de Byron Brandt]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Alma Johnson]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Evelyn Preece]]
[[Categoría:Cintas con peluquería de Vivienne Walker]]
[[Categoría:Cintas con soniu de David Horton Sr.]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Don Merritt]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Donald O. Mitchell]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Frank E. Warner]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Gene S. Cantamessa]]
[[Categoría:Cintas con soniu de James A. Corbett]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Sam Gemette]]
[[Categoría:Cintas de cine d'intriga]]
[[Categoría:Cintas de western]]
[[Categoría:Cintas d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Cintas dirichidas por Tom Gries]]
[[Categoría:Cintas d'a productora Gershwin-Kastner Productions]]
[[Categoría:Cintas en anglés]]
[[Categoría:Cintas en Color by DeLuxe]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Archie Moore]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson (actor)]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Bill McKinney]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Casey Tibbs]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Charles Bronson]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Charles Durning]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por David Huddleston]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Doug Atkins]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Ed Lauter]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Eddie Little Sky]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Jill Ireland]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Joe Kapp]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por John Mitchum]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Keith McConnell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Rayford Barnes]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Read Morgan]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Richard Crenna]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Robert Rothwell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Robert Tessier]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Roy Jenson]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sally Kemp]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sally Kirkland]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Scott Newman]]
[[Categoría:Cintas producidas por Elliott Kastner]]
[[Categoría:Cintas producidas por Jerry Gershwin]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Arizona]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Lewiston (Idaho)]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Williams (Arizona)]]
0t0fkesg960jjmtb9n9cs95jn2o4ee2
2478488
2478487
2026-09-26T17:03:59Z
RenatoGar
80073
/* Vinclos externos */
2478488
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta de cine estausunidense de cine de western de l'anyo 1975; ta atros usos, se veiga '''[[Breakheart Pass]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Breakheart Pass
|títol= Breakheart Pass
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Breakheart Pass
|dirección= Tom Gries
|dirección2=
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Anthony Brand]]<br>[[Yakima Canutt]]<br>[[Peter Gries]]<br>[[Lorin Bennett Salob]]<br>[[Ronald L. Schwary]]<br>[[Ron Wright]]
|dirección artistica= [[Tambi Larsen]]
|producción= [[Jerry Gershwin]]<br>[[Elliott Kastner]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal=
|guión_adaptau= [[Alistair MacLean]]
|basau= ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', [[novela]] d'[[Alistair MacLean]] ([[1974]])
|musica= [[Jerry Goldsmith]]
|sonito= [[Gene S. Cantamessa]]<br>[[James A. Corbett]]<br>[[Sam Gemette]]<br>[[David Horton Sr.]]<br>[[Don Merritt]]<br>[[Donald O. Mitchell]]<br>[[Frank E. Warner]]
|edición=
|fotografía= [[Lucien Ballard]]
|montache= [[Byron Brandt]]
|escenografía= [[Darrell Silvera]]
|vestuario=
|maquillache= [[Joe DiBella]]<br>[[Phil Rhodes]]<br>[[Walter Schenk]]
|peluquería= [[Alma Johnson]]<br>[[Evelyn Preece]]<br>[[Vivienne Walker]]
|efectos= [[Gerald Endler]]<br>[[A.D. Flowers]]<br>[[Logan Frazee]]
|casting = [[Louis DiGiaimo]]
|actors= [[Charles Bronson]]<br>[[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]]<br>[[Richard Crenna]]<br>[[Jill Ireland]]<br>[[Charles Durning]]<br>[[Ed Lauter]]<br>[[Bill McKinney]]<br>[[David Huddleston]]<br>[[Roy Jenson]]<br>[[Rayford Barnes]]<br>[[Scott Newman]]<br>[[Robert Tessier]]<br>[[Joe Kapp]]<br>[[Archie Moore]]<br>[[Sally Kirkland]]<br>[[Sally Kemp]]<br>[[Eddie Little Sky]]<br>[[Keith McConnell]]<br>[[John Mitchum]]<br>[[Read Morgan]]<br>[[Robert Rothwell]]<br>[[Casey Tibbs]]<br>[[Doug Atkins]]
|narrador=
|color= [[Color by DeLuxe]]
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 1975
|estreno= [[25 d'aviento]] de [[1975]] [[Imachen:Flag of Finland.svg|22px]] [[Finlandia]]<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[10 de marzo]] de [[1976]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de western]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 95 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[Gershwin-Kastner Productions]]
|destribución= [[United Artists]]
|estudeyo=
|presupuesto= 6 millons de [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|recauto= 2.130.000 [[Dólar estgausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Breakheart Pass''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''A collada Breakheart''''', estrenada en [[Aragón]] con o títol de '''''Nevada Express''''') ye una [[cinta]] de [[cine estausunidense]] de [[cine de western]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] ewstrenada l'anyo [[1976]], dirichida por [[Tom Gries]] seguntes un [[guión adaptau]] por [[Alistair MacLean]] (basau en a suya propia [[novela]] ''[[Breakheart Pass (novela)|Breakheart Pass]]'', publicada l'anyo [[1974]]), con una [[banda sonora orichinal]] de [[Jerry Goldsmith]], una [[dirección de fotografía]] de [[Lucien Ballard]], una [[producción cinematografica]] de [[Jerry Gershwin]] y [[Elliott Kastner]] ta la [[productora cinematografica]] [[Gershwin-Kastner Productions]] y un [[elenco]] formau por [[Charles Bronson]], [[Ben Johnson (actor)|Ben Johnson]], [[Richard Crenna]], [[Jill Ireland]], [[Charles Durning]], [[Ed Lauter]], [[Bill McKinney]], [[David Huddleston]], [[Roy Jenson]], [[Rayford Barnes]], [[Scott Newman]], [[Robert Tessier]], [[Joe Kapp]], [[Archie Moore]], [[Sally Kirkland]], [[Sally Kemp]], [[Eddie Little Sky]], [[Keith McConnell]], [[John Mitchum]], [[Read Morgan]], [[Robert Rothwell]], [[Casey Tibbs]] y [[Doug Atkins]], entre d'atros [[actor]]s.
En os [[anyos 1870]] esclata una pandemia de [[difteria]] en [[Fort Humboldt]] entre los soldaus de l'[[exercito estausunidense]], y deciden ninviar-ie un [[tren]] con subministros medicos y mas soldaus. En o tren i viachan amás o gubernador de [[Nevada]], Fairchild, y la suya novia, que ye la filla d'o comandant de Fort Humboldt. O tren s'atura breument en un lugarón d'o recorriu ta que i puyen o "[[sheriff]]" Myrtle y lo suyo presonero John Deakin. Demientres o viache, mueren misteriosament poquet a poquet bels viachers dica que un acto de [[sabotache]] mata a toz os soldaus, con a excepción d'o comandant Claremont. Deakin resulta estar en realidat un achent d'o [[Servicio Secreto d'Estaus Unius]] que ha d'investigar a realidat dezaga d'a presunta pandemia, que amaga en realidat una conspiración entre la banda de bandius de Levi Calhoun y un chefe d'una tribu india y que d'atra man o tren en cuentas de transportar subministros medicos transporta [[arma]]s y municions ta la sublevación india, a cambio d'[[oro]] ta Calhoun y la suya banda. Deakin constata que toz os viachers fan parte d'a conspiración u son eliminaus, quedando nomás libre de sospeitas que Claremont, qui accepta aduyar-lo. Cuan o tren plega en a collada Breakheart se troba bloqueyau por a [[nieu]] y chusto alavez apareixen os indios, que deseyan apoderar-se d'as armas ascape.
A cinta s'ambienta en os [[anyos 1870]] en os estaus de [[Nevada]] y [[Utah]]; y las suyas escenas se filmoron en [[Lewiston (Idaho)|Lewiston]] ([[Idaho]]) y [[Williams (Arizona)|Williams]] y atros puestos d'[[Arizona]] (como la [[Selva Nacional Kaibab]]).<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/locations/?ref_=tt_dt_loc Localizacions de ''Breakheart Pass''], en [[Internet Movie Database]].</ref>
== Elenco<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].</ref> ==
{|class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;"
|-
! style="background:#ABD2D0;" | Actor
! style="background:#ABD2D0;" | Papel
! style="background:#ABD2D0;" | Notas
|-
|
| ''''
|
|}
== Se veiga tamién ==
* [[Cine en 1976]].
* [[Cintas de 1976]].
== Referencias ==
{{Listaref}}
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|Breakheart Pass (film)|''Breakheart Pass''}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0072735/ ''Breakheart Pass''] en [[Internet Movie Database]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Cintas ambientadas en Nevada]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en Utah]]
[[Categoría:Cintas ambientadas en os anyos 1870]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección d'Anthony Brand]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Lorin Bennett Salob]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Peter Gries]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ron Wright]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Ronald L. Schwary]]
[[Categoría:Cintas con aduya de dirección de Yakima Canutt]]
[[Categoría:Cintas con banda sonora orichinal de Jerry Goldsmith]]
[[Categoría:Cintas con casting de Louis DiGiaimo]]
[[Categoría:Cintas con dirección artística de Tambi Larsen]]
[[Categoría:Cintas con dirección de fotografía de Lucien Ballard]]
[[Categoría:Cintas con efectos d'A.D. Flowers]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Gerald Endler]]
[[Categoría:Cintas con efectos de Logan Frazee]]
[[Categoría:Cintas con escenografía de Darrell Silvera]]
[[Categoría:Cintas con guión d'Alistair MacLean]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Joe DiBella]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Phil Rhodes]]
[[Categoría:Cintas con maquillache de Walter Schenk]]
[[Categoría:Cintas con montache de Byron Brandt]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Alma Johnson]]
[[Categoría:Cintas con peluquería d'Evelyn Preece]]
[[Categoría:Cintas con peluquería de Vivienne Walker]]
[[Categoría:Cintas con soniu de David Horton Sr.]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Don Merritt]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Donald O. Mitchell]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Frank E. Warner]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Gene S. Cantamessa]]
[[Categoría:Cintas con soniu de James A. Corbett]]
[[Categoría:Cintas con soniu de Sam Gemette]]
[[Categoría:Cintas de cine d'intriga]]
[[Categoría:Cintas de western]]
[[Categoría:Cintas d'Estaus Unius]]
[[Categoría:Cintas dirichidas por Tom Gries]]
[[Categoría:Cintas d'a productora Gershwin-Kastner Productions]]
[[Categoría:Cintas en anglés]]
[[Categoría:Cintas en Color by DeLuxe]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Archie Moore]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Ben Johnson]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Bill McKinney]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Casey Tibbs]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Charles Bronson]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Charles Durning]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por David Huddleston]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Doug Atkins]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Ed Lauter]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Eddie Little Sky]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Jill Ireland]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Joe Kapp]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por John Mitchum]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Keith McConnell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Rayford Barnes]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Read Morgan]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Richard Crenna]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Robert Rothwell]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Robert Tessier]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Roy Jenson]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sally Kemp]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Sally Kirkland]]
[[Categoría:Cintas interpretadas por Scott Newman]]
[[Categoría:Cintas producidas por Elliott Kastner]]
[[Categoría:Cintas producidas por Jerry Gershwin]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Arizona]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Lewiston (Idaho)]]
[[Categoría:Cintas rodadas en Williams (Arizona)]]
am3ttx840ko4zfucaf72xv53vsc31fr
I'm From Barcelona
0
269453
2478476
2478456
2026-09-26T15:12:34Z
RenatoGar
80073
2478476
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'artista musical
|Nombre = I'm from Barcelona
|Imachen = I'm from Barcelona SOS4.8 Murcia SRN.jpg
|Tiempo = [[2005]]–l'actualidat
|Orichen = [[Jönköping]], [[Suecia]] [[Imachen:Flag of Sweden.svg|20px]]
|Estilo = [[Musica pop|Indie pop]]
|Fondo = grupo
|Miembros =
|URL =[https://www.imfrombarcelona.com/]
|Discografica = [[EMI]], [[Dolores]], [[Mute]]
}}
'''I'm from Barcelona''' ye un [[grupo de musica]] [[Musica pop|indie pop]] de [[Jönköping]] ([[Suecia]]), conoixiu por tener 29 miembros y por l'uso d'os instruments diferents. Os miembros actuan como coro ta cancions y directos. [[Emmanuel Lundgren]] ye lo fundador d'a banda, lo compositor d'a mayoría d'as suyas cancions y tamién a voz prencipal d'o grupo.
== Miembros ==
* [[Johan Aineland]].
* [[Martin Lindh]].
* [[Mathias Alriksson]].
* [[Marcus Carlholt]].
* [[Julie Witwicki Carlsson]].
* [[Philip Erixon]].
* [[Anna Fröderberg]].
* [[Olof Gardestrand]].
* [[Tina Gardestrand]].
* [[Tobias Granstrand]].
* [[Mattias Johansson]].
* [[Fredrik Karp]].
* [[Micke Larsson]].
* [[Daniel Lindlöf]].
* [[David Ljung]].
* [[Rikard Ljung]].
* [[Emanuel Lundgren]].
* [[Johan Mårtensson]].
* [[Cornelia Norgren]].
* [[Emma Määttä]].
* [[Frida Öhnell]].
* [[Erik Ottosson]].
* [[Christofer Lorin]].
* [[Henrik Olofsson]].
* [[Jacob Sollenberg]].
* [[Jonas Tjäder]].
* [[Jakob Jonsson]].
== Discos ==
* [[2006]]: ''[[Let Me Introduce My Friends]]''.
* [[2008]]: ''[[Who Killed Harry Houdini?]]''.
* [[2010]]: ''[[27 Songs From Barcelona]]''.
* [[2011]]: ''[[Forever Today]]'',
* [[2015]]: ''[[Growing Up Is For Trees]]''.
== Vinclos externos ==
* [https://www.imfrombarcelona.com/ Pachina web oficial].
* [https://www.myspace.com/imfrombarcelona Espacio oficial] en [[MySpace]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Grupos de musica de Suecia]]
t38a6iyrauhzfmvdix7wcvfq5qxxkgt
2478477
2478476
2026-09-26T15:13:25Z
RenatoGar
80073
/* Vinclos externos */
2478477
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'artista musical
|Nombre = I'm from Barcelona
|Imachen = I'm from Barcelona SOS4.8 Murcia SRN.jpg
|Tiempo = [[2005]]–l'actualidat
|Orichen = [[Jönköping]], [[Suecia]] [[Imachen:Flag of Sweden.svg|20px]]
|Estilo = [[Musica pop|Indie pop]]
|Fondo = grupo
|Miembros =
|URL =[https://www.imfrombarcelona.com/]
|Discografica = [[EMI]], [[Dolores]], [[Mute]]
}}
'''I'm from Barcelona''' ye un [[grupo de musica]] [[Musica pop|indie pop]] de [[Jönköping]] ([[Suecia]]), conoixiu por tener 29 miembros y por l'uso d'os instruments diferents. Os miembros actuan como coro ta cancions y directos. [[Emmanuel Lundgren]] ye lo fundador d'a banda, lo compositor d'a mayoría d'as suyas cancions y tamién a voz prencipal d'o grupo.
== Miembros ==
* [[Johan Aineland]].
* [[Martin Lindh]].
* [[Mathias Alriksson]].
* [[Marcus Carlholt]].
* [[Julie Witwicki Carlsson]].
* [[Philip Erixon]].
* [[Anna Fröderberg]].
* [[Olof Gardestrand]].
* [[Tina Gardestrand]].
* [[Tobias Granstrand]].
* [[Mattias Johansson]].
* [[Fredrik Karp]].
* [[Micke Larsson]].
* [[Daniel Lindlöf]].
* [[David Ljung]].
* [[Rikard Ljung]].
* [[Emanuel Lundgren]].
* [[Johan Mårtensson]].
* [[Cornelia Norgren]].
* [[Emma Määttä]].
* [[Frida Öhnell]].
* [[Erik Ottosson]].
* [[Christofer Lorin]].
* [[Henrik Olofsson]].
* [[Jacob Sollenberg]].
* [[Jonas Tjäder]].
* [[Jakob Jonsson]].
== Discos ==
* [[2006]]: ''[[Let Me Introduce My Friends]]''.
* [[2008]]: ''[[Who Killed Harry Houdini?]]''.
* [[2010]]: ''[[27 Songs From Barcelona]]''.
* [[2011]]: ''[[Forever Today]]'',
* [[2015]]: ''[[Growing Up Is For Trees]]''.
== Vinclos externos ==
* [https://www.imfrombarcelona.com/ Pachina web oficial].
* [https://www.myspace.com/imfrombarcelona Espacio oficial] en [[MySpace]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Grupos de musica de Suecia]]
[[Categoría:Grupos de musica pop]]
nuvzxxj15ft3npn9ss751pwa87x6kag
2478478
2478477
2026-09-26T15:13:48Z
RenatoGar
80073
/* Vinclos externos */
2478478
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'artista musical
|Nombre = I'm from Barcelona
|Imachen = I'm from Barcelona SOS4.8 Murcia SRN.jpg
|Tiempo = [[2005]]–l'actualidat
|Orichen = [[Jönköping]], [[Suecia]] [[Imachen:Flag of Sweden.svg|20px]]
|Estilo = [[Musica pop|Indie pop]]
|Fondo = grupo
|Miembros =
|URL =[https://www.imfrombarcelona.com/]
|Discografica = [[EMI]], [[Dolores]], [[Mute]]
}}
'''I'm from Barcelona''' ye un [[grupo de musica]] [[Musica pop|indie pop]] de [[Jönköping]] ([[Suecia]]), conoixiu por tener 29 miembros y por l'uso d'os instruments diferents. Os miembros actuan como coro ta cancions y directos. [[Emmanuel Lundgren]] ye lo fundador d'a banda, lo compositor d'a mayoría d'as suyas cancions y tamién a voz prencipal d'o grupo.
== Miembros ==
* [[Johan Aineland]].
* [[Martin Lindh]].
* [[Mathias Alriksson]].
* [[Marcus Carlholt]].
* [[Julie Witwicki Carlsson]].
* [[Philip Erixon]].
* [[Anna Fröderberg]].
* [[Olof Gardestrand]].
* [[Tina Gardestrand]].
* [[Tobias Granstrand]].
* [[Mattias Johansson]].
* [[Fredrik Karp]].
* [[Micke Larsson]].
* [[Daniel Lindlöf]].
* [[David Ljung]].
* [[Rikard Ljung]].
* [[Emanuel Lundgren]].
* [[Johan Mårtensson]].
* [[Cornelia Norgren]].
* [[Emma Määttä]].
* [[Frida Öhnell]].
* [[Erik Ottosson]].
* [[Christofer Lorin]].
* [[Henrik Olofsson]].
* [[Jacob Sollenberg]].
* [[Jonas Tjäder]].
* [[Jakob Jonsson]].
== Discos ==
* [[2006]]: ''[[Let Me Introduce My Friends]]''.
* [[2008]]: ''[[Who Killed Harry Houdini?]]''.
* [[2010]]: ''[[27 Songs From Barcelona]]''.
* [[2011]]: ''[[Forever Today]]'',
* [[2015]]: ''[[Growing Up Is For Trees]]''.
== Vinclos externos ==
{{Commonscat|I'm from Barcelona}}
* [https://www.imfrombarcelona.com/ Pachina web oficial].
* [https://www.myspace.com/imfrombarcelona Espacio oficial] en [[MySpace]].
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Grupos de musica de Suecia]]
[[Categoría:Grupos de musica pop]]
fsq2lj39h5uo3ijgaosvzp1w7mkss0n
Loncha d'Alcanyiz
0
269454
2478496
2026-09-26T19:45:07Z
Willtron
41
Pachina creyada con '{{Ficha d'edificio | nombre = Loncha d'Alcanyiz | imachen = [[Imachen:Alcañiz - Lonja 5.jpg|250px]]<br />A loncha d'Alcanyiz. | tipo = [[Loncha]] | advocación = | situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Alcanyiz]], [[Aragón]] | coordenatas = | culto = | diocesi = | orden = | mosen = | devantadera = | arquitecto = | construcción = [[Sieglo XV]] | incheniero estructural = | largaria = | amplaria = | altaria = | material = | fundador = | es…'
2478496
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre = Loncha d'Alcanyiz
| imachen = [[Imachen:Alcañiz - Lonja 5.jpg|250px]]<br />A loncha d'Alcanyiz.
| tipo = [[Loncha]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Alcanyiz]], [[Aragón]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| devantadera =
| arquitecto =
| construcción = [[Sieglo XV]]
| incheniero estructural =
| largaria =
| amplaria =
| altaria =
| material =
| fundador =
| estilo = [[Arte gotico|Gotico tardano]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]
| lonchitut = -0.1325
| latitut = 41.0506
| mapa_loc = Aragón
| pos_etiqueta_loc = left
}}
A '''loncha d'Alcanyiz''' ye un edificio d'o [[Arte gotico|gotico tardano]] aragonés d'o [[sieglo XV]] d'a localidat [[Baixo Aragón|baixoaragonesa]] d'[[Alcanyiz]], en a [[provincia de Teruel]] ([[Aragón]]). Chunto a la [[Casa d'a ciudat d'Alcanyiz|casa d'a ciudat]], edificio renaixentista, forma un conchunto monumental situau en o centro historico d'a localidad, chunto a la [[Ilesia de Santa María la Mayor d'Alcanyiz|colechiata de Santa María]].
==Descripción==
Actualment, ye considerada como bien d'intrés cultural (fue declarada molimento historico-artistico perteneixient a o Tresoro Artistico Nacional a traviés d'o decreto de 3 de chunio de 1931).<ref name=gaceta>{{es}} [https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE/1931/155/A01181-01185.pdf Decreto de 3 de junio de 1931, declarando monumentos Históricos-Artísticos, pertenecientes al Tesoro Artístico Nacional, los que se indican]. [[Gaceta de Madrid]], 4 de chunio de 1931. Pach. 1181-1185. Num. 155. ISSN 0212-1220.</ref> En 2004 se publicó una nueva declaración d'o conchunto.
A loncha data d'o [[sieglo XV]] y consta d'un piso baixo ubierto por meyo de tres grans [[arco apuntau|arcos apuntaus]] en o portico decoraus con arquillos menors en l'intradós, en a suya parti interna. Dos d'os arcos son [[arco engrelau|engrelaus]], y o piso ye cubilau con [[vuelta de crucería|vueltas de crucería]].
O piso superior, a modo de galería aragonesa d'amplos [[arco de meyo punto|arcos de meyo punto]] con columna, s'adhibió en o [[sieglo XVI]] a radíz d'a construcción d'a casa d'a ciudat. Finalment, presenta como remate un [[rafe]] muit volau con [[Luneta|lunetas]] y [[oculo]]s d'o [[sieglo XVIII]].
O suyo interior ha sufriu muitas remodelacions y en l'actualidat aculle as dependencias administrativas d'a empresa ''Fomento de Alcañiz SLU'' (de capital 100 % municipal) y os estudiez d'os partius politicos d'o concello alcanyizano, asinas como atras dependencias d'o Concello d'a capital baixoaragonesa.
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural d'o Baixo Aragón]]
[[Categoría:Edificios d'Alcanyiz]]
[[Categoría:Lonchas|Alcanyiz]]
dy2xq5c1lqcjexkk24545i8lp05rwpf
2478500
2478496
2026-09-26T19:47:22Z
Willtron
41
2478500
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre = Loncha d'Alcanyiz
| imachen = [[Imachen:Alcañiz - Lonja 5.jpg|250px]]<br />A loncha d'Alcanyiz.
| tipo = [[Loncha]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Alcanyiz]], [[Aragón]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| devantadera =
| arquitecto =
| construcción = [[Sieglo XV]]
| incheniero estructural =
| largaria =
| amplaria =
| altaria =
| material =
| fundador =
| estilo = [[Arte gotico|Gotico tardano]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]
| lonchitut = -0.1325
| latitut = 41.0506
| mapa_loc = Aragón
| pos_etiqueta_loc = left
}}
A '''loncha d'Alcanyiz''' ye un edificio d'o [[Arte gotico|gotico tardano]] aragonés d'o [[sieglo XV]] d'a localidat [[Baixo Aragón|baixoaragonesa]] d'[[Alcanyiz]], en a [[provincia de Teruel]] ([[Aragón]]). Chunto a la [[Casa d'a ciudat d'Alcanyiz|casa d'a ciudat]], edificio renaixentista, forma un conchunto monumental situau en o centro historico d'a localidad, chunto a la [[Ilesia de Santa María la Mayor d'Alcanyiz|colechiata de Santa María]].
==Descripción==
Actualment, ye considerada como bien d'intrés cultural (fue declarada molimento historico-artistico perteneixient a o Tresoro Artistico Nacional a traviés d'o decreto de 3 de chunio de 1931).<ref name=gaceta>{{es}} [https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE/1931/155/A01181-01185.pdf Decreto de 3 de junio de 1931, declarando monumentos Históricos-Artísticos, pertenecientes al Tesoro Artístico Nacional, los que se indican]. [[Gaceta de Madrid]], 4 de chunio de 1931. Pach. 1181-1185. Num. 155. ISSN 0212-1220.</ref> En 2004 se publicó una nueva declaración d'o conchunto.
A loncha data d'o [[sieglo XV]] y consta d'un piso baixo ubierto por meyo de tres grans [[arco apuntau|arcos apuntaus]] en o portico decoraus con arquillos menors en l'intradós, en a suya parti interna. Dos d'os arcos son [[arco engrelau|engrelaus]], y o piso ye cubilau con [[vuelta de crucería|vueltas de crucería]].
O piso superior, a modo de galería aragonesa d'amplos [[arco de meyo punto|arcos de meyo punto]] con columna, s'adhibió en o [[sieglo XVI]] a radíz d'a construcción d'a casa d'a ciudat. Finalment, presenta como remate un [[rafe]] muit volau con [[Luneta|lunetas]] y [[oculo]]s d'o [[sieglo XVIII]].
O suyo interior ha sufriu muitas remodelacions y en l'actualidat aculle as dependencias administrativas d'a empresa ''Fomento de Alcañiz SLU'' (de capital 100 % municipal) y os estudiez d'os partius politicos d'o concello alcanyizano, asinas como atras dependencias d'o Concello d'a capital baixoaragonesa.
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural d'o Baixo Aragón]]
[[Categoría:Edificios d'Alcanyiz]]
[[Categoría:Lonchas d'Aragón|Alcanyiz]]
d6915grpof6jokkzbgfbcttvsgk3q3k
2478506
2478500
2026-09-26T19:51:00Z
Willtron
41
2478506
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'edificio
| nombre = Loncha d'Alcanyiz
| imachen = [[Imachen:Alcañiz - Lonja 5.jpg|250px]]<br />A loncha d'Alcanyiz.
| tipo = [[Loncha]]
| advocación =
| situación = [[Imachen:Flag of Aragon.svg|22px|border]] [[Alcanyiz]], [[Aragón]]
| coordenatas =
| culto =
| diocesi =
| orden =
| mosen =
| devantadera =
| arquitecto =
| construcción = [[Sieglo XV]]
| incheniero estructural =
| largaria =
| amplaria =
| altaria =
| material =
| fundador =
| estilo = [[Arte gotico|Gotico tardano]]
| catalogación = [[Bien d'Intrés Cultural]]
| lonchitut = -0.1325
| latitut = 41.0506
| mapa_loc = Aragón
| pos_etiqueta_loc = left
}}
A '''loncha d'Alcanyiz''' ye un edificio d'o [[Arte gotico|gotico tardano]] aragonés d'o [[sieglo XV]] d'a localidat [[Baixo Aragón|baixoaragonesa]] d'[[Alcanyiz]], en a [[provincia de Teruel]] ([[Aragón]]). Chunto a la [[Casa d'a ciudat d'Alcanyiz|casa d'a ciudat]], edificio renaixentista, forma un conchunto monumental situau en o centro historico d'a localidad, chunto a la [[Ilesia de Santa María la Mayor d'Alcanyiz|colechiata de Santa María]].
==Descripción==
Actualment, ye considerada como bien d'intrés cultural (fue declarada molimento historico-artistico perteneixient a o Tresoro Artistico Nacional a traviés d'o decreto de 3 de chunio de 1931).<ref name=gaceta>{{es}} [https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE/1931/155/A01181-01185.pdf Decreto de 3 de junio de 1931, declarando monumentos Históricos-Artísticos, pertenecientes al Tesoro Artístico Nacional, los que se indican]. [[Gaceta de Madrid]], 4 de chunio de 1931. Pach. 1181-1185. Num. 155. ISSN 0212-1220.</ref> En 2004 se publicó una nueva declaración d'o conchunto.
A loncha data d'o [[sieglo XV]] y consta d'un piso baixo ubierto por meyo de tres grans [[arco apuntau|arcos apuntaus]] en o portico decoraus con arquillos menors en l'intradós, en a suya parti interna. Dos d'os arcos son [[arco engrelau|engrelaus]], y o piso ye cubilau con [[vuelta de crucería|vueltas de crucería]].
O piso superior, a modo de galería aragonesa d'amplos [[arco de meyo punto|arcos de meyo punto]] con columna, s'adhibió en o [[sieglo XVI]] a radíz d'a construcción d'a casa d'a ciudat. Finalment, presenta como remate un [[rafe]] muit volau con [[Luneta|lunetas]] y [[oculo]]s d'o [[sieglo XVIII]].
O suyo interior ha sufriu muitas remodelacions y en l'actualidat aculle as dependencias administrativas d'a empresa ''Fomento de Alcañiz SLU'' (de capital 100 % municipal) y os estudiez d'os partius politicos d'o concello alcanyizano, asinas como atras dependencias d'o Concello d'a capital baixoaragonesa.
== Referencias ==
{{Listaref}}
{{Control d'autoridaz}}
[[Categoría:Biens d'Intrés Cultural d'o Baixo Aragón]]
[[Categoría:Lonchas d'Aragón|Alcanyiz]]
[[Categoría:Molimentos d'Alcanyiz]]
sj1fquf2gao9l6b8r1dhrl4lkq68itr
Categoría:Lonchas d'Aragón
14
269455
2478507
2026-09-26T19:52:23Z
Willtron
41
Pachina creyada con '[[Categoría:Lonchas d'Espanya por comunidat autonoma|Aragón]] [[Categoría:Lonchas por país|Aragón]] [[Categoría:Edificios d'Aragón]]'
2478507
wikitext
text/x-wiki
[[Categoría:Lonchas d'Espanya por comunidat autonoma|Aragón]]
[[Categoría:Lonchas por país|Aragón]]
[[Categoría:Edificios d'Aragón]]
a22nqy6anef5zvgx3gtdzvvbkjty611
Categoría:Lonchas de Catalunya
14
269456
2478508
2026-09-26T19:53:00Z
Willtron
41
Pachina creyada con '[[Categoría:Lonchas d'Espanya por comunidat autonoma|Catalunya]] [[Categoría:Edificios d'Aragón]]'
2478508
wikitext
text/x-wiki
[[Categoría:Lonchas d'Espanya por comunidat autonoma|Catalunya]]
[[Categoría:Edificios d'Aragón]]
7402h40nbt0guvtchqzb9t60i7d9dl9
Categoría:Lonchas d'Espanya por comunidat autonoma
14
269457
2478509
2026-09-26T19:53:47Z
Willtron
41
Pachina creyada con '[[Categoría:Lonchas d'Espanya|*Comunidat autonoma]] [[Categoría:Edificios d'Espanya por comunidat autonoma|*Lonchas]] [[Categoría:Categorías por comunidat autonoma d'Espanya]]'
2478509
wikitext
text/x-wiki
[[Categoría:Lonchas d'Espanya|*Comunidat autonoma]]
[[Categoría:Edificios d'Espanya por comunidat autonoma|*Lonchas]]
[[Categoría:Categorías por comunidat autonoma d'Espanya]]
3za201rkrrlvmylolokqa9wdb0owsbs
Categoría:Lonchas d'Espanya
14
269458
2478510
2026-09-26T19:54:20Z
Willtron
41
Pachina creyada con '[[Categoría:Lonchas por país|Espanya]] [[Categoría:Edificios d'Espanya]]'
2478510
wikitext
text/x-wiki
[[Categoría:Lonchas por país|Espanya]]
[[Categoría:Edificios d'Espanya]]
cmh43u1v28vh3swohr3wb1u3x1xzpib
Categoría:Lonchas por país
14
269459
2478511
2026-09-26T19:54:44Z
Willtron
41
Pachina creyada con '[[Categoría:Lonchas|*Pais]] [[Categoría:Edificios por país| Lonchas]]'
2478511
wikitext
text/x-wiki
[[Categoría:Lonchas|*Pais]]
[[Categoría:Edificios por país| Lonchas]]
b2e5u1ffhkpy7zm7pqda9dkw75b8l17
Focus (cinta de 2015)
0
269460
2478525
2026-09-26T21:51:30Z
RenatoGar
80073
Pachina creyada con ':''Iste articlo ye sobre una cinta estausunidense de comedia dramatica d'intriga; ta atrois usos, se veiga '''[[Focus]]'''''. {{Títol cursiva}} {{Ficha de cinta |títol orichinal= Focus |títol= Focus |imachen= Sin foto.svg |nombre imachen= |endice= Focus |dirección= Glenn Ficarra |dirección2= John Requa |dirección3= |dirección4= |dirección5= |dirección6= |dirección7= |dirección8= |dirección9= |aduyantdirección= |dirección artistica= |producción=…'
2478525
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta estausunidense de comedia dramatica d'intriga; ta atrois usos, se veiga '''[[Focus]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Focus
|títol= Focus
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Focus
|dirección= Glenn Ficarra
|dirección2= John Requa
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección=
|dirección artistica=
|producción= [[Denise Di Novi]]
|disenyo producción=
|guión=
|guión_orichinal= [[Glenn Ficarra]]<br>[[John Requa]]
|guión_adaptau=
|basau=
|musica= [[Nick Urata]]
|sonito=
|edición=
|fotografía= [[Xavier Pérez Grobet]]
|montache= [[Jan Kovac]]
|escenografía=
|vestuario=
|maquillache=
|peluquería=
|efectos=
|casting =
|actors= [[Will Smith]]<br>[[Margot Robbie]]<br>[[Rodrigo Santoro]]<br>[[Gerald McRaney]]<br>[[Adrian Martinez]]<br>[[B. D. Wong]]<br>[[Robert Taylor]]<br>[[Brennan Brown]]<br>[[Griff Furst]]<br>[[Stephanie Honoré]]<br>[[Dominic Fumusa]]<br>[[Juan Minujin]]
|narrador=
|color=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2=
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 2015
|estreno=
|estreno1=
|chenero= [[Cine de comedia]]<br>[[Cine de drama]]<br>[[Cine d'intriga]]
|duración= 105 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2=
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[RatPac-Dune Entertainment]]<br>[[Di Novi Pictures]]<br>[[Zaftig Films]]
|destribución= [[Warner Bros. Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 50,1-65 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 158,8 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
3c3ikh7rxc0xt0xy2vf2by5cznieezp
2478528
2478525
2026-09-26T22:11:31Z
RenatoGar
80073
2478528
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta archentino-estausunidense de comedia dramatica d'intriga policiaca y romantica; ta atros usos, se veiga '''[[Focus]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Focus
|títol= Focus
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Focus
|dirección= Glenn Ficarra
|dirección2= John Requa
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Kim Barnard]]<br>[[Stephen E. Hagen]]<br>[[Esteban Pizarro]]<br>[[Jon Recher]]<br>[[Mariana Cavagnaro Rouge]]<br>[[Desiree Stevenson]]<br>[[Adriana Vior]]<br>[[Jane Chase Wells]]<br>[[Eric Scott Williamson]]
|dirección artistica= [[Kelly Curley]]
|producción= [[Denise Di Novi]]
|disenyo producción= [[Beth Mickle]]
|guión=
|guión_orichinal= [[Glenn Ficarra]]<br>[[John Requa]]
|guión_adaptau=
|basau=
|musica= [[Nick Urata]]
|sonito= [[Curt Cash]]<br>[[Julián Catz]]<br>[[Rick Chefalas]]<br>[[Marko A. Costanzo]]<br>[[Joel Dougherty]]<br>[[Rachel Grissom]]<br>[[Kenton Jakub]]<br>[[Thomas Jones]]<br>[[George A. Lara]]<br>[[Paul Ledford]]<br>[[Skip Lievsay]]<br>[[Paulette Victor Lifton]]<br>[[Igor Nikolic]]<br>[[Jason Oliver]]<br>[[Anthony Ortiz]]<br>[[Eric Potter]]<br>[[Jamison Rabbe]]<br>[[Schavaria Reeves]]<br>[[Jac Rubenstein]]<br>[[Wyatt Sprague]]<br>[[Caleb Townsend]]<br>[[Paul Urmson]]<br>[[Giulio Wehrli]]<br>[[Ryan Young]]
|edición=
|fotografía= [[Xavier Pérez Grobet]]
|montache= [[Jan Kovac]]
|escenografía= [[Lisa K. Sessions]]
|vestuario= [[Dayna Pink]]
|maquillache= [[Marcela Absi]]<br>[[Kimberly Amacker]]<br>[[Nikki I Brown]]<br>[[Mariana Fabricante]]<br>[[Michael Fontaine]]<br>[[Annabelle MacNeal]]<br>[[Malvina Mariani]]<br>[[Michael Marino]]<br>[[Tania McComas]]<br>[[Mary McNamara]]<br>[[LeDiedra Richard-Baldwin]]<br>[[Aimee Stuit]]<br>[[Flores Tucci]]
|peluquería= [[Pierce Austin]]<br>[[Emily Burka]]<br>[[Roma Demartino]]<br>[[Marcos Gonzales]]<br>[[R. Cory McCutcheon]]<br>[[Anne Morgan]]<br>[[Debbie Peiser]]<br>[[Cynthia Vanis]]<br>[[Tony Ward]]
|efectos= [[Franco Burattini]]<br>[[Alberto Jaceniuk]]<br>[[Justin B. Johnson]]<br>[[Mik Kastner]]<br>[[Matt Kutcher]]<br>[[Wayne Rowe]]<br>[[Kyle A. Wasserman]]
|casting = [[Tiffany Little Canfield]]<br>[[Bernard Telsey]]<br>[[David Vaccari]]
|actors= [[Will Smith]]<br>[[Margot Robbie]]<br>[[Rodrigo Santoro]]<br>[[Gerald McRaney]]<br>[[Adrian Martinez]]<br>[[B. D. Wong]]<br>[[Robert Taylor]]<br>[[Brennan Brown]]<br>[[Griff Furst]]<br>[[Stephanie Honoré]]<br>[[Dominic Fumusa]]<br>[[Juan Minujin]]
|narrador=
|color=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2= [[Archentina]]
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 2015
|estreno=
|estreno1=
|chenero= [[Cine de comedia]]<br>[[Cine de drama]]<br>[[Cine d'intriga]]<br>[[Cine policiaco]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 105 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2= [[Idioma castellano|Castellano]]
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[RatPac-Dune Entertainment]]<br>[[Di Novi Pictures]]<br>[[Zaftig Films]]
|destribución= [[Warner Bros. Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 50,1-65 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 158,8 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
nb5hgzw3hdsmx32pwqa32po8w4vwgvz
2478529
2478528
2026-09-26T22:42:23Z
RenatoGar
80073
2478529
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta archentino-estausunidense de comedia dramatica d'intriga policiaca y romantica; ta atros usos, se veiga '''[[Focus]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Focus
|títol= Focus
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Focus
|dirección= Glenn Ficarra
|dirección2= John Requa
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Kim Barnard]]<br>[[Stephen E. Hagen]]<br>[[Esteban Pizarro]]<br>[[Jon Recher]]<br>[[Mariana Cavagnaro Rouge]]<br>[[Desiree Stevenson]]<br>[[Adriana Vior]]<br>[[Jane Chase Wells]]<br>[[Eric Scott Williamson]]
|dirección artistica= [[Kelly Curley]]
|producción= [[Denise Di Novi]]
|disenyo producción= [[Beth Mickle]]
|guión=
|guión_orichinal= [[Glenn Ficarra]]<br>[[John Requa]]
|guión_adaptau=
|basau=
|musica= [[Nick Urata]]
|sonito= [[Curt Cash]]<br>[[Julián Catz]]<br>[[Rick Chefalas]]<br>[[Marko A. Costanzo]]<br>[[Joel Dougherty]]<br>[[Rachel Grissom]]<br>[[Kenton Jakub]]<br>[[Thomas Jones]]<br>[[George A. Lara]]<br>[[Paul Ledford]]<br>[[Skip Lievsay]]<br>[[Paulette Victor Lifton]]<br>[[Igor Nikolic]]<br>[[Jason Oliver]]<br>[[Anthony Ortiz]]<br>[[Eric Potter]]<br>[[Jamison Rabbe]]<br>[[Schavaria Reeves]]<br>[[Jac Rubenstein]]<br>[[Wyatt Sprague]]<br>[[Caleb Townsend]]<br>[[Paul Urmson]]<br>[[Giulio Wehrli]]<br>[[Ryan Young]]
|edición=
|fotografía= [[Xavier Pérez Grobet]]
|montache= [[Jan Kovac]]
|escenografía= [[Lisa K. Sessions]]
|vestuario= [[Dayna Pink]]
|maquillache= [[Marcela Absi]]<br>[[Kimberly Amacker]]<br>[[Nikki I Brown]]<br>[[Mariana Fabricante]]<br>[[Michael Fontaine]]<br>[[Annabelle MacNeal]]<br>[[Malvina Mariani]]<br>[[Michael Marino]]<br>[[Tania McComas]]<br>[[Mary McNamara]]<br>[[LeDiedra Richard-Baldwin]]<br>[[Aimee Stuit]]<br>[[Flores Tucci]]
|peluquería= [[Pierce Austin]]<br>[[Emily Burka]]<br>[[Roma Demartino]]<br>[[Marcos Gonzales]]<br>[[R. Cory McCutcheon]]<br>[[Anne Morgan]]<br>[[Debbie Peiser]]<br>[[Cynthia Vanis]]<br>[[Tony Ward]]
|efectos= [[Franco Burattini]]<br>[[Alberto Jaceniuk]]<br>[[Justin B. Johnson]]<br>[[Mik Kastner]]<br>[[Matt Kutcher]]<br>[[Wayne Rowe]]<br>[[Kyle A. Wasserman]]
|casting = [[Tiffany Little Canfield]]<br>[[Bernard Telsey]]<br>[[David Vaccari]]
|actors= [[Will Smith]]<br>[[Margot Robbie]]<br>[[Rodrigo Santoro]]<br>[[Gerald McRaney]]<br>[[Adrian Martinez]]<br>[[B. D. Wong]]<br>[[Robert Taylor]]<br>[[Brennan Brown]]<br>[[Griff Furst]]<br>[[Stephanie Honoré]]<br>[[Dominic Fumusa]]<br>[[Juan Minujin]]
|narrador=
|color=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2= [[Archentina]]
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 2015
|estreno=
|estreno1=
|chenero= [[Cine de comedia]]<br>[[Cine de drama]]<br>[[Cine d'intriga]]<br>[[Cine policiaco]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 105 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2= [[Idioma castellano|Castellano]]
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[RatPac-Dune Entertainment]]<br>[[Di Novi Pictures]]<br>[[Zaftig Films]]
|destribución= [[Warner Bros. Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 50,1-65 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 158,8 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Focus''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''Centro d'atención''''', estrenada en [[Aragón]] con o suyo títol orichinal) ye una [[cinta]] de [[cine de comedia|comedia]] [[Cine de drama|dramatica]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] y [[Cine de romance|romantica]] coproducida por o [[cine archentino]] y lo [[cine estausunidense]] estrenada l'anyo [[2015]], dirichida por [[Glenn Ficarra]] y [[John Requa]] seguntes un [[guión orichinal]] d'éls mesmos, con una [[banda sonora orichinal]] de [[Nick Urata]], una [[dirección de fotografía]] de [[Xavier Pérez Grobet]] y una [[producción cinematografica]] a lo cudiau de [[Xavier Pérez Grobet]]. Fan parte de l'[[elenco]] d'[[actor]]s d'a cinta, entre d'atros, [[Will Smith]], [[Margot Robbie]], [[Rodrigo Santoro]], [[Gerald McRaney]], [[Adrian Martinez]], [[B. D. Wong]], [[Robert Taylor]], [[Brennan Brown]], [[Griff Furst]], [[Stephanie Honoré]], [[Dominic Fumusa]] y [[Juan Minujin]].
nri8ggz4pm0y4sgtroknxezv7694zoy
2478530
2478529
2026-09-26T22:48:05Z
RenatoGar
80073
2478530
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta archentino-estausunidense de comedia dramatica d'intriga policiaca y romantica; ta atros usos, se veiga '''[[Focus]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Focus
|títol= Focus
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Focus
|dirección= Glenn Ficarra
|dirección2= John Requa
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Kim Barnard]]<br>[[Stephen E. Hagen]]<br>[[Esteban Pizarro]]<br>[[Jon Recher]]<br>[[Mariana Cavagnaro Rouge]]<br>[[Desiree Stevenson]]<br>[[Adriana Vior]]<br>[[Jane Chase Wells]]<br>[[Eric Scott Williamson]]
|dirección artistica= [[Kelly Curley]]
|producción= [[Denise Di Novi]]
|disenyo producción= [[Beth Mickle]]
|guión=
|guión_orichinal= [[Glenn Ficarra]]<br>[[John Requa]]
|guión_adaptau=
|basau=
|musica= [[Nick Urata]]
|sonito= [[Curt Cash]]<br>[[Julián Catz]]<br>[[Rick Chefalas]]<br>[[Marko A. Costanzo]]<br>[[Joel Dougherty]]<br>[[Rachel Grissom]]<br>[[Kenton Jakub]]<br>[[Thomas Jones]]<br>[[George A. Lara]]<br>[[Paul Ledford]]<br>[[Skip Lievsay]]<br>[[Paulette Victor Lifton]]<br>[[Igor Nikolic]]<br>[[Jason Oliver]]<br>[[Anthony Ortiz]]<br>[[Eric Potter]]<br>[[Jamison Rabbe]]<br>[[Schavaria Reeves]]<br>[[Jac Rubenstein]]<br>[[Wyatt Sprague]]<br>[[Caleb Townsend]]<br>[[Paul Urmson]]<br>[[Giulio Wehrli]]<br>[[Ryan Young]]
|edición=
|fotografía= [[Xavier Pérez Grobet]]
|montache= [[Jan Kovac]]
|escenografía= [[Lisa K. Sessions]]
|vestuario= [[Dayna Pink]]
|maquillache= [[Marcela Absi]]<br>[[Kimberly Amacker]]<br>[[Nikki I Brown]]<br>[[Mariana Fabricante]]<br>[[Michael Fontaine]]<br>[[Annabelle MacNeal]]<br>[[Malvina Mariani]]<br>[[Michael Marino]]<br>[[Tania McComas]]<br>[[Mary McNamara]]<br>[[LeDiedra Richard-Baldwin]]<br>[[Aimee Stuit]]<br>[[Flores Tucci]]
|peluquería= [[Pierce Austin]]<br>[[Emily Burka]]<br>[[Roma Demartino]]<br>[[Marcos Gonzales]]<br>[[R. Cory McCutcheon]]<br>[[Anne Morgan]]<br>[[Debbie Peiser]]<br>[[Cynthia Vanis]]<br>[[Tony Ward]]
|efectos= [[Franco Burattini]]<br>[[Alberto Jaceniuk]]<br>[[Justin B. Johnson]]<br>[[Mik Kastner]]<br>[[Matt Kutcher]]<br>[[Wayne Rowe]]<br>[[Kyle A. Wasserman]]
|casting = [[Tiffany Little Canfield]]<br>[[Bernard Telsey]]<br>[[David Vaccari]]
|actors= [[Will Smith]]<br>[[Margot Robbie]]<br>[[Rodrigo Santoro]]<br>[[Gerald McRaney]]<br>[[Adrian Martinez]]<br>[[B. D. Wong]]<br>[[Robert Taylor]]<br>[[Brennan Brown]]<br>[[Griff Furst]]<br>[[Stephanie Honoré]]<br>[[Dominic Fumusa]]<br>[[Juan Minujin]]
|narrador=
|color=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2= [[Archentina]]
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 2015
|estreno= [[11 de febrero]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Londres]] ([[Gran Londres]], [[Reino Uniu]])<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt2381941/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Focus''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[24 de febrero]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/><br>[[2 de marzo]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of Argentina.svg|22px]] [[Buenols Aires]] ([[provincia de Buenos Aires]], [[Archentina]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de comedia]]<br>[[Cine de drama]]<br>[[Cine d'intriga]]<br>[[Cine policiaco]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 105 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2= [[Idioma castellano|Castellano]]
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[RatPac-Dune Entertainment]]<br>[[Di Novi Pictures]]<br>[[Zaftig Films]]
|destribución= [[Warner Bros. Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 50,1-65 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 158,8 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Focus''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''Centro d'atención''''', estrenada en [[Aragón]] con o suyo títol orichinal) ye una [[cinta]] de [[cine de comedia|comedia]] [[Cine de drama|dramatica]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] y [[Cine de romance|romantica]] coproducida por o [[cine archentino]] y lo [[cine estausunidense]] estrenada l'anyo [[2015]], dirichida por [[Glenn Ficarra]] y [[John Requa]] seguntes un [[guión orichinal]] d'éls mesmos, con una [[banda sonora orichinal]] de [[Nick Urata]], una [[dirección de fotografía]] de [[Xavier Pérez Grobet]] y una [[producción cinematografica]] a lo cudiau de [[Xavier Pérez Grobet]]. Fan parte de l'[[elenco]] d'[[actor]]s d'a cinta, entre d'atros, [[Will Smith]], [[Margot Robbie]], [[Rodrigo Santoro]], [[Gerald McRaney]], [[Adrian Martinez]], [[B. D. Wong]], [[Robert Taylor]], [[Brennan Brown]], [[Griff Furst]], [[Stephanie Honoré]], [[Dominic Fumusa]] y [[Juan Minujin]].
tu48li1kd77exbp8yezntcxhvk04v5h
2478531
2478530
2026-09-26T22:48:27Z
RenatoGar
80073
2478531
wikitext
text/x-wiki
:''Iste articlo ye sobre una cinta archentino-estausunidense de comedia dramatica d'intriga policiaca y romantica; ta atros usos, se veiga '''[[Focus]]'''''.
{{Títol cursiva}}
{{Ficha de cinta
|títol orichinal= Focus
|títol= Focus
|imachen= Sin foto.svg
|nombre imachen=
|endice= Focus
|dirección= Glenn Ficarra
|dirección2= John Requa
|dirección3=
|dirección4=
|dirección5=
|dirección6=
|dirección7=
|dirección8=
|dirección9=
|aduyantdirección= [[Kim Barnard]]<br>[[Stephen E. Hagen]]<br>[[Esteban Pizarro]]<br>[[Jon Recher]]<br>[[Mariana Cavagnaro Rouge]]<br>[[Desiree Stevenson]]<br>[[Adriana Vior]]<br>[[Jane Chase Wells]]<br>[[Eric Scott Williamson]]
|dirección artistica= [[Kelly Curley]]
|producción= [[Denise Di Novi]]
|disenyo producción= [[Beth Mickle]]
|guión=
|guión_orichinal= [[Glenn Ficarra]]<br>[[John Requa]]
|guión_adaptau=
|basau=
|musica= [[Nick Urata]]
|sonito= [[Curt Cash]]<br>[[Julián Catz]]<br>[[Rick Chefalas]]<br>[[Marko A. Costanzo]]<br>[[Joel Dougherty]]<br>[[Rachel Grissom]]<br>[[Kenton Jakub]]<br>[[Thomas Jones]]<br>[[George A. Lara]]<br>[[Paul Ledford]]<br>[[Skip Lievsay]]<br>[[Paulette Victor Lifton]]<br>[[Igor Nikolic]]<br>[[Jason Oliver]]<br>[[Anthony Ortiz]]<br>[[Eric Potter]]<br>[[Jamison Rabbe]]<br>[[Schavaria Reeves]]<br>[[Jac Rubenstein]]<br>[[Wyatt Sprague]]<br>[[Caleb Townsend]]<br>[[Paul Urmson]]<br>[[Giulio Wehrli]]<br>[[Ryan Young]]
|edición=
|fotografía= [[Xavier Pérez Grobet]]
|montache= [[Jan Kovac]]
|escenografía= [[Lisa K. Sessions]]
|vestuario= [[Dayna Pink]]
|maquillache= [[Marcela Absi]]<br>[[Kimberly Amacker]]<br>[[Nikki I Brown]]<br>[[Mariana Fabricante]]<br>[[Michael Fontaine]]<br>[[Annabelle MacNeal]]<br>[[Malvina Mariani]]<br>[[Michael Marino]]<br>[[Tania McComas]]<br>[[Mary McNamara]]<br>[[LeDiedra Richard-Baldwin]]<br>[[Aimee Stuit]]<br>[[Flores Tucci]]
|peluquería= [[Pierce Austin]]<br>[[Emily Burka]]<br>[[Roma Demartino]]<br>[[Marcos Gonzales]]<br>[[R. Cory McCutcheon]]<br>[[Anne Morgan]]<br>[[Debbie Peiser]]<br>[[Cynthia Vanis]]<br>[[Tony Ward]]
|efectos= [[Franco Burattini]]<br>[[Alberto Jaceniuk]]<br>[[Justin B. Johnson]]<br>[[Mik Kastner]]<br>[[Matt Kutcher]]<br>[[Wayne Rowe]]<br>[[Kyle A. Wasserman]]
|casting = [[Tiffany Little Canfield]]<br>[[Bernard Telsey]]<br>[[David Vaccari]]
|actors= [[Will Smith]]<br>[[Margot Robbie]]<br>[[Rodrigo Santoro]]<br>[[Gerald McRaney]]<br>[[Adrian Martinez]]<br>[[B. D. Wong]]<br>[[Robert Taylor]]<br>[[Brennan Brown]]<br>[[Griff Furst]]<br>[[Stephanie Honoré]]<br>[[Dominic Fumusa]]<br>[[Juan Minujin]]
|narrador=
|color=
|país= [[Estaus Unius]]
|país2= [[Archentina]]
|país3=
|país4=
|país5=
|país6=
|país7=
|anyo= 2015
|estreno= [[11 de febrero]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Londres]] ([[Gran Londres]], [[Reino Uniu]])<ref name="Estreno">{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt2381941/releaseinfo/?ref_=tt_dt_rdat Estreno de ''Focus''], en [[Internet Movie Database]].</ref><br>[[24 de febrero]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of the United States.svg|22px]] [[Los Angeles]] ([[California]], [[Estaus Unius]])<ref name="Estreno"/><br>[[2 de marzo]] de [[2015]] [[Imachen:Flag of Argentina.svg|22px]] [[Buenos Aires]] ([[provincia de Buenos Aires]], [[Archentina]])<ref name="Estreno"/>
|estreno1=
|chenero= [[Cine de comedia]]<br>[[Cine de drama]]<br>[[Cine d'intriga]]<br>[[Cine policiaco]]<br>[[Cine de romance]]
|duración= 105 min.
|clasificación=
|idioma= [[Idioma anglés|Anglés]]
|idioma2= [[Idioma castellano|Castellano]]
|idioma3=
|idioma4=
|idioma5=
|productora= [[RatPac-Dune Entertainment]]<br>[[Di Novi Pictures]]<br>[[Zaftig Films]]
|destribución= [[Warner Bros. Pictures]]
|estudeyo=
|presupuesto= 50,1-65 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|recauto= 158,8 millons de [[Dólar estausunidense|dólars]]
|precedita_por=
|sucedita_por=
|}}
'''''Focus''''' (títol orichinal en [[Idioma anglés|anglés]], en [[Idioma aragonés|aragonés]] '''''Centro d'atención''''', estrenada en [[Aragón]] con o suyo títol orichinal) ye una [[cinta]] de [[cine de comedia|comedia]] [[Cine de drama|dramatica]] d'[[Cine d'intriga|intriga]] y [[Cine de romance|romantica]] coproducida por o [[cine archentino]] y lo [[cine estausunidense]] estrenada l'anyo [[2015]], dirichida por [[Glenn Ficarra]] y [[John Requa]] seguntes un [[guión orichinal]] d'éls mesmos, con una [[banda sonora orichinal]] de [[Nick Urata]], una [[dirección de fotografía]] de [[Xavier Pérez Grobet]] y una [[producción cinematografica]] a lo cudiau de [[Xavier Pérez Grobet]]. Fan parte de l'[[elenco]] d'[[actor]]s d'a cinta, entre d'atros, [[Will Smith]], [[Margot Robbie]], [[Rodrigo Santoro]], [[Gerald McRaney]], [[Adrian Martinez]], [[B. D. Wong]], [[Robert Taylor]], [[Brennan Brown]], [[Griff Furst]], [[Stephanie Honoré]], [[Dominic Fumusa]] y [[Juan Minujin]].
kzqcfs8jqlityxszw8jhxaaegskn9ji