Wikipedia
astwiki
https://ast.wikipedia.org/wiki/Portada
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Medios
Especial
Alderique
Usuariu
Usuariu alderique
Wikipedia
Wikipedia alderique
Ficheru
Ficheru alderique
MediaWiki
MediaWiki alderique
Plantía
Plantía alderique
Ayuda
Ayuda alderique
Categoría
Categoría alderique
TimedText
TimedText talk
Módulu
Módulu alderique
Event
Event talk
9 de setiembre
0
1118
4527171
3972830
2026-09-10T17:34:44Z
Dostojewskij
25653
/* Nacencies */ + [[Julie Gonzalo]]
4527171
wikitext
text/x-wiki
{{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[533]] - Un exércitu bizantín de 15.000 homes, dirixíos por [[Belisariu]], desembarca en Caput Vada (anguaño Chebba, en [[Tunicia]]) y marcha hacia [[Cartago]].
* [[1087]] - William Rufus conviértese en rei d'[[Inglaterra]] col nome de [[Guillermu II d'Inglaterra|Guillermu II]].
* [[1091]] - [[Taifa de Sevilla]]: Los almorávides, que sitiaben [[Sevilla]] dende mayu, entamen l'asaltu de la ciudá, consiguiendo qu'[[Al-Mutamid]] entregue la ciudá y se rinda ensin condiciones.
* [[1379]] - El [[tratáu de Neuberg]] reparte les tierres de la Casa d'Austria ente'l duque [[Albertu III d'Austria|Albertu III]] y [[Leopoldu III d'Austria|Leopoldu III]].
* [[1493]] - [[Batalla del campu de Krbava]], derrota decisiva de los croates na so llucha escontra la invasión del so país pol Imperiu otomanu.
* [[1543]] - Mary Stuart ye proclamada, na ciudá escocesa de [[Stirling]], reina de los escoceses cuando tenía nueve meses d'edá.
* [[1570]] - L'[[imperiu otomanu]] conquista [[Xipre]].
* [[1791]] - [[Washington DC]], la capital de los [[Estaos Xuníos]], recibe'l so nome n'honor del presidente [[George Washington]].
* [[1801]] - [[Alexandru I de Rusia]] confirma los privilexos de les sos provincies báltiques.
* [[1850]] - [[California]] conviértese nel estáu númberu 31 de los [[Estaos Xuníos]].
* [[1855]] - [[Guerra de Crimea]]. El sitiu de [[Sebastopol]] acaba cola retirada de les tropes ruses de la ciudá.
* [[1888]] - Fírmase'l tratáu pol que la islla de Pascua pasa a formar parte de la república de Chile.
* [[1909]] - Fúndense los clubes de fútbol [[Real Sociedad de Fútbol]], en [[San Sebastián]], y el [[Levante Unión Deportiva]], en [[Valencia]].
* [[1922]] - Fina la [[guerra greco-turca]] tres de la victoria turca n'[[Esmirna]].
* [[1923]] - [[Mustafa Kemal Atatürk]], fundador de la república de [[Turquía]], funda'l Partíu Republicanu del Pueblu.
* [[1931]] - [[Xapón]] ocupa [[Manchuria]].
* [[1932]] - Entama, cola [[batalla de Boquerón]], la [[guerra del Chaco]] ente [[Paraguái]] y [[Bolivia]].
* [[1939]] - L'héroe nacional de [[Myanmar|Birmania]] [[U Ottama]] muerre na cárcel tres d'una fuelga de fame pa protestar escontra'l gobiernu colonial británicu.
* [[1944]] - Lliberación de [[Bulgaria]].
* [[1947]] - [[Arxentina]]: La llei 13.010 establez el sufraxu universal, permitiendo a les muyeres votar y ser votaes.
* [[1948]] - [[Kim Il-Sung]] proclama la República democrática popular de [[Corea del Norte]].
* [[1990]] - Primer alcuentru oficial ente los primeros ministros de Corea del Norte y [[Corea del Sur]] .
* [[1991]] - [[Taxiquistán]] declárase independiente de la [[Xunión Soviética]].
* [[1993]] - La [[Organización pa la Lliberación de Palestina]] reconoz a [[Israel]] como un estáu llexítimu.
== Nacencies ==
* [[214]] - [[Aureliu]], emperador romanu († [[275]]).
* [[384]] - [[Honoriu]], emperador romanu († [[423]]).
* [[1585]] - [[Cardenal Richelieu]], eclesiásticu francés († [[1642]]).
* [[1737]] - [[Luigi Galvani]], físicu italianu († [[1798]])
* [[1828]] - [[Lev Tolstói]], escritor y dramaturgu rusu († [[1910]]).
* [[1841]] - [[Paul Eyschen]], primer ministru de [[Luxemburgu]] († [[1915]])
* [[1878]] - [[Sergio Osmeña]], presidente de les [[Filipines]] († [[1961]])
* [[1890]] - [[Kurt Lewin]], psicólogu social alemán († [[1947]])
* [[1898]] - [[Giuseppe Saragat]], presidente d'Italia († [[1988]])
* [[1908]] - [[Cesare Pavese]], poeta y escritor italianu († [[1950]]).
* [[1918]] - [[Oscar Luigi Scalfaro]], políticu italianu, presidente de la república ente [[1992]] y [[1999]] († [[2012]]).
* [[1923]] - [[Daniel Carleton Gajdusek]], científicu norteamericanu, Premiu Nobel en Fisioloxía o Medicina († [[2008]])
* [[1924]] - [[Jane Greer]], actriz y cantante d'Estaos Xuníos († [[2001]]).
* [[1929]] - [[Claude Nougaro]], cantante francés († [[2004]])
* [[1932]] - [[Javier Tomeo]], escritor y dramaturgu español.
* [[1932]] - [[Sylvia Miles]], actriz d'Estaos Xuníos.
* [[1934]] - [[Stanley George Payne]], hispanista d'[[Estaos Xuníos]].
* [[1939]] - [[Reuven Rivlin]], presidente d'Israel.
* [[1941]] - [[Otis Redding]], cantante y productor d'[[Estaos Xuníos]] († [[1967]]).
* [[1949]] - [[Susilo Bambang Yudhoyono]], presidente d'[[Indonesia]]
* [[1950]] - [[Agustín Díaz Yanes]], direutor de cine español.
* [[1951]] - [[Ramón Puerta]], presidente arxentín.
* [[1952]] - [[Angela Cartwright]], actriz británica.
* [[1960]] - [[Hugh Grant]], actor y productor británicu.
* [[1968]] - [[Lila Downs]], cantante, compositora, y productora mexicana.
* [[1975]] - [[Michael Bublé]], cantante y actor canadianu.
* [[1981]] - [[Julie Gonzalo]], actriz arxentino-americana.
* [[1993]] - [[Pablo Insua]], futbolista español.
* [[2001]] - [[Jonathan Varane]], futbolista francés.
== Muertes ==
* [[19 e.C.]] - [[Virxiliu|Publius Vergilius Maro]], poeta romanu (° [[70 e.C.]])
* [[1087]] - Rei [[Guillermu I d'Inglaterra]] (° c. [[1027]])
* [[1398]] - [[Xaime I de Xipre|Xaime I]], rei de [[Xipre]] (° [[1334]]).
* [[1513]] - [[Xaime IV d'Escocia|Xaime IV]], rei d'[[Escocia]] (° [[1473]]).
* [[1569]] - [[Pieter Bruegel el Vieyu]], pintor flamencu (° [[1525]])
* [[1891]] - [[Jules Grévy]], presidente de Francia (° [[1813]])
* [[1898]] - [[Stéphane Mallarmé]], escritor y poeta francés (nacíu'l [[18 de marzu]] de [[1842]]).
* [[1901]] - [[Henri de Toulouse-Lautrec]], pintor y litógrafu francés (nacíu'l [[24 de payares]] de [[1864]]).
* [[1913]] - [[Paul de Smet de Naeyer]], primer ministru de Bélxica (° [[1844]])
* [[1923]] - [[Hermes da Fonseca]], presidente de Brasil (° [[1855]])
* [[1941]] - [[Hans Spemann]], embriólogu alemán, [[premiu Nobel de Medicina]] en 1935 (° [[1869]])
* [[1973]] - [[Samuel Nathaniel Behrman]], dramaturgu d'[[Estaos Xuníos]] (° [[1893]])
* [[1976]] - [[Mao Zedong]], líder de la [[República Popular de China]] (° [[1893]])
* [[1981]] - [[Jacques Lacan]], psicanalista francés (° [[1901]])
* [[1985]] - [[Paul John Flory]], químicu norteamericanu, [[Premiu Nobel]] (° [[1910]])
* [[1990]] - [[Samuel Doe]], políticu liberianu, presidente del país ente 1980 y 1990 (° [[1951]])
* [[1997]] - [[Burgess Meredith]], actor norteamericanu (° [[1907]])
* [[1999]] - [[Ruth Roman]], actriz d'Estaos Xuníos (° [[1922]]).
* [[2001]] - [[Ahmed Shah Massoud]], combatiente afganistanu, cabezaleru de l'[[Alianza del Norte]], muertu asesináu nun atentáu suicida (° [[1953]]).
* [[2006]] - [[Tito Fernández]], direutor de cine asturianu (° [[1930]]).
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|09]]
rwebmbmhqfjicdd9m79kjj99mp0d86e
10 de setiembre
0
1119
4527177
4180012
2026-09-10T19:07:56Z
Dostojewskij
25653
/* Nacencies */ [[Karl Lagerfeld]]: † 2019
4527177
wikitext
text/x-wiki
El '''10 de setiembre''' ye'l 253ᵘ día del [[añu]] (254ᵘ nos [[Añu bisiestu|años bisiestos]]) del calendariu gregorianu. Poro, queden 112 díes hasta'l final del añu. {{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[506]] - Los obispos de la Galia visigótica aconceyen nel conceyu d'Agda.
* [[1509]] - Un fuerte terremotu, que foi conocíu como'l ''Pequeñu Xuiciu Final'', sacudió la ciudá de [[Constantinopla]].
* [[1547]] - La batalla de Pinkie, la cabera confrontación militar a gran escala ente [[Inglaterra]] ya [[Escocia]], fina cola victoria de les tropes d'[[Eduardu VI d'Inglaterra]].
* [[1573]] - El pirata alemán Klein Henszlein, qu'atacara barcos que navegaben pel [[mar del Norte]] demientres más d'una década, ye decapitáu, xunto con 33 miembros de la so tripulación, n'[[Hamburgu]]<ref>Bottling, Douglas.''The Pirates''. Alexandria, Virginia: Time-Life Books Inc., 1978.
Niehaus, Alisha. ''Piratepedia,'' p.200. Nueva York: Dorling Kindersley Ltd., 2005.</ref>.
* [[1586]] - [[Vaticanu]]: Colócase nel centru de la plaza de San Pedru un obeliscu d'[[Exiptu]].
* [[1721]] - La [[Paz de Nystad]] pon fin a la guerra ente [[Rusia]] y [[Suecia]].
* 1813 - Batalla del llagu Erie: Los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] derroten a una flota británica nel contestu de la [[guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812]].
* [[1831]] - [[España]]: Créase la [[Bolsa de Madrid]].
* [[1846]] - [[Elias Howe]], inventor de la [[máquina de coser]] con puntu cadena, consigue la patente pal so inventu.
* [[1880]] - Fírmase'l [[tratáu de Brazza-Makoko]], pol que [[Francia]] consigue la soberanía sobro una parte de la rexón del Congo.
* [[1898]] - La emperatriz [[Sabela de Baviera (emperatriz d'Austria)|Sabela d'Austria]] ye asesinada pol [[Anarquismu|anarquista]] italianu [[Luigi Lucheni]].
* [[1974]] - [[Portugal]] reconoz la independencia de [[Guinea-Bisáu]].
* [[2003]] - Apuñalen a la ministra sueca [[Anna Lindh]] nos almacenes NK d'[[Estocolmu]].
== Nacencies ==
* [[920]] - [[Lluis IV]], rei de Francia.
* [[1550]] - [[Alonso de Guzmán El Bueno]], 7ᵘ Duque de Medina Sidonia, comandante de l'[[Armada Española]].
* [[1892]] - [[Arthur Compton]], físicu de los Estaos Xuníos, [[premiu Nobel de Física]] en [[1927]].
* [[1938]] - [[Karl Lagerfeld]], diseñador de moda († [[2019]]).
* [[1945]] - [[José Feliciano]], cantante y guitarrista de [[Puertu Ricu]].
* [[1953]] - [[Amy Irving]], actriz de los Estaos Xuníos.
* [[1976]] - [[Gustavo Kuerten]], tenista brasilanu.
== Muertes ==
* [[1827]] - [[Ugo Foscolo]], poeta y novelista italianu.
* [[1862]] - [[Carlos López]], presidente paraguayu.
* [[1898]] - [[Sissi]] emperatriz austrohúngara.
* [[1932]] - [[Ovide Decroly]], [[pedagogu]], [[neurólogu]] y [[Sicoloxía|sicólogu]] belxicanu.
* [[1968]] - [[Pablo de Rokha]], poeta chilenu.
* [[1975]] - [[George Paget Thomson]], físicu británicu, [[premiu Nobel de Física]] en [[1937]].
* [[1976]] - [[Mao Zedong]], fundador de China.
* [[1978]] - [[Ronnie Petterson]], pilotu suecu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|10]]
iarpy4uw34dn6y6xfeztkpy77e6aokf
4527179
4527177
2026-09-10T19:10:28Z
Dostojewskij
25653
/* Nacencies */ [[:es:Luis IV de Francia|Lluis IV]]: † 954
4527179
wikitext
text/x-wiki
El '''10 de setiembre''' ye'l 253ᵘ día del [[añu]] (254ᵘ nos [[Añu bisiestu|años bisiestos]]) del calendariu gregorianu. Poro, queden 112 díes hasta'l final del añu. {{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[506]] - Los obispos de la Galia visigótica aconceyen nel conceyu d'Agda.
* [[1509]] - Un fuerte terremotu, que foi conocíu como'l ''Pequeñu Xuiciu Final'', sacudió la ciudá de [[Constantinopla]].
* [[1547]] - La batalla de Pinkie, la cabera confrontación militar a gran escala ente [[Inglaterra]] ya [[Escocia]], fina cola victoria de les tropes d'[[Eduardu VI d'Inglaterra]].
* [[1573]] - El pirata alemán Klein Henszlein, qu'atacara barcos que navegaben pel [[mar del Norte]] demientres más d'una década, ye decapitáu, xunto con 33 miembros de la so tripulación, n'[[Hamburgu]]<ref>Bottling, Douglas.''The Pirates''. Alexandria, Virginia: Time-Life Books Inc., 1978.
Niehaus, Alisha. ''Piratepedia,'' p.200. Nueva York: Dorling Kindersley Ltd., 2005.</ref>.
* [[1586]] - [[Vaticanu]]: Colócase nel centru de la plaza de San Pedru un obeliscu d'[[Exiptu]].
* [[1721]] - La [[Paz de Nystad]] pon fin a la guerra ente [[Rusia]] y [[Suecia]].
* 1813 - Batalla del llagu Erie: Los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] derroten a una flota británica nel contestu de la [[guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812]].
* [[1831]] - [[España]]: Créase la [[Bolsa de Madrid]].
* [[1846]] - [[Elias Howe]], inventor de la [[máquina de coser]] con puntu cadena, consigue la patente pal so inventu.
* [[1880]] - Fírmase'l [[tratáu de Brazza-Makoko]], pol que [[Francia]] consigue la soberanía sobro una parte de la rexón del Congo.
* [[1898]] - La emperatriz [[Sabela de Baviera (emperatriz d'Austria)|Sabela d'Austria]] ye asesinada pol [[Anarquismu|anarquista]] italianu [[Luigi Lucheni]].
* [[1974]] - [[Portugal]] reconoz la independencia de [[Guinea-Bisáu]].
* [[2003]] - Apuñalen a la ministra sueca [[Anna Lindh]] nos almacenes NK d'[[Estocolmu]].
== Nacencies ==
* [[920]] - [[Lluis IV]], rei de Francia († [[954]]).
* [[1550]] - [[Alonso de Guzmán El Bueno]], 7ᵘ Duque de Medina Sidonia, comandante de l'[[Armada Española]].
* [[1892]] - [[Arthur Compton]], físicu de los Estaos Xuníos, [[premiu Nobel de Física]] en [[1927]].
* [[1938]] - [[Karl Lagerfeld]], diseñador de moda († [[2019]]).
* [[1945]] - [[José Feliciano]], cantante y guitarrista de [[Puertu Ricu]].
* [[1953]] - [[Amy Irving]], actriz de los Estaos Xuníos.
* [[1976]] - [[Gustavo Kuerten]], tenista brasilanu.
== Muertes ==
* [[1827]] - [[Ugo Foscolo]], poeta y novelista italianu.
* [[1862]] - [[Carlos López]], presidente paraguayu.
* [[1898]] - [[Sissi]] emperatriz austrohúngara.
* [[1932]] - [[Ovide Decroly]], [[pedagogu]], [[neurólogu]] y [[Sicoloxía|sicólogu]] belxicanu.
* [[1968]] - [[Pablo de Rokha]], poeta chilenu.
* [[1975]] - [[George Paget Thomson]], físicu británicu, [[premiu Nobel de Física]] en [[1937]].
* [[1976]] - [[Mao Zedong]], fundador de China.
* [[1978]] - [[Ronnie Petterson]], pilotu suecu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|10]]
3jev4rrdb16u8ndix1xoogttn72q5xc
4527180
4527179
2026-09-10T19:12:22Z
Dostojewskij
25653
/* Nacencies */ [[:es:Arthur Compton|Arthur Compton]]: † 1962
4527180
wikitext
text/x-wiki
El '''10 de setiembre''' ye'l 253ᵘ día del [[añu]] (254ᵘ nos [[Añu bisiestu|años bisiestos]]) del calendariu gregorianu. Poro, queden 112 díes hasta'l final del añu. {{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[506]] - Los obispos de la Galia visigótica aconceyen nel conceyu d'Agda.
* [[1509]] - Un fuerte terremotu, que foi conocíu como'l ''Pequeñu Xuiciu Final'', sacudió la ciudá de [[Constantinopla]].
* [[1547]] - La batalla de Pinkie, la cabera confrontación militar a gran escala ente [[Inglaterra]] ya [[Escocia]], fina cola victoria de les tropes d'[[Eduardu VI d'Inglaterra]].
* [[1573]] - El pirata alemán Klein Henszlein, qu'atacara barcos que navegaben pel [[mar del Norte]] demientres más d'una década, ye decapitáu, xunto con 33 miembros de la so tripulación, n'[[Hamburgu]]<ref>Bottling, Douglas.''The Pirates''. Alexandria, Virginia: Time-Life Books Inc., 1978.
Niehaus, Alisha. ''Piratepedia,'' p.200. Nueva York: Dorling Kindersley Ltd., 2005.</ref>.
* [[1586]] - [[Vaticanu]]: Colócase nel centru de la plaza de San Pedru un obeliscu d'[[Exiptu]].
* [[1721]] - La [[Paz de Nystad]] pon fin a la guerra ente [[Rusia]] y [[Suecia]].
* 1813 - Batalla del llagu Erie: Los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] derroten a una flota británica nel contestu de la [[guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812]].
* [[1831]] - [[España]]: Créase la [[Bolsa de Madrid]].
* [[1846]] - [[Elias Howe]], inventor de la [[máquina de coser]] con puntu cadena, consigue la patente pal so inventu.
* [[1880]] - Fírmase'l [[tratáu de Brazza-Makoko]], pol que [[Francia]] consigue la soberanía sobro una parte de la rexón del Congo.
* [[1898]] - La emperatriz [[Sabela de Baviera (emperatriz d'Austria)|Sabela d'Austria]] ye asesinada pol [[Anarquismu|anarquista]] italianu [[Luigi Lucheni]].
* [[1974]] - [[Portugal]] reconoz la independencia de [[Guinea-Bisáu]].
* [[2003]] - Apuñalen a la ministra sueca [[Anna Lindh]] nos almacenes NK d'[[Estocolmu]].
== Nacencies ==
* [[920]] - [[Lluis IV]], rei de Francia († [[954]]).
* [[1550]] - [[Alonso de Guzmán El Bueno]], 7ᵘ Duque de Medina Sidonia, comandante de l'[[Armada Española]].
* [[1892]] - [[Arthur Compton]], físicu de los Estaos Xuníos, [[premiu Nobel de Física]] en [[1927]] († [[1962]]).
* [[1938]] - [[Karl Lagerfeld]], diseñador de moda († [[2019]]).
* [[1945]] - [[José Feliciano]], cantante y guitarrista de [[Puertu Ricu]].
* [[1953]] - [[Amy Irving]], actriz de los Estaos Xuníos.
* [[1976]] - [[Gustavo Kuerten]], tenista brasilanu.
== Muertes ==
* [[1827]] - [[Ugo Foscolo]], poeta y novelista italianu.
* [[1862]] - [[Carlos López]], presidente paraguayu.
* [[1898]] - [[Sissi]] emperatriz austrohúngara.
* [[1932]] - [[Ovide Decroly]], [[pedagogu]], [[neurólogu]] y [[Sicoloxía|sicólogu]] belxicanu.
* [[1968]] - [[Pablo de Rokha]], poeta chilenu.
* [[1975]] - [[George Paget Thomson]], físicu británicu, [[premiu Nobel de Física]] en [[1937]].
* [[1976]] - [[Mao Zedong]], fundador de China.
* [[1978]] - [[Ronnie Petterson]], pilotu suecu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|10]]
a2ji3sf3hirc2nardqxtda8639b01b2
4527181
4527180
2026-09-10T19:14:35Z
Dostojewskij
25653
/* Nacencies */ [[:es:Alonso de Guzmán y Sotomayor|Alonso de Guzmán El Bueno]]: † 1615
4527181
wikitext
text/x-wiki
El '''10 de setiembre''' ye'l 253ᵘ día del [[añu]] (254ᵘ nos [[Añu bisiestu|años bisiestos]]) del calendariu gregorianu. Poro, queden 112 díes hasta'l final del añu. {{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[506]] - Los obispos de la Galia visigótica aconceyen nel conceyu d'Agda.
* [[1509]] - Un fuerte terremotu, que foi conocíu como'l ''Pequeñu Xuiciu Final'', sacudió la ciudá de [[Constantinopla]].
* [[1547]] - La batalla de Pinkie, la cabera confrontación militar a gran escala ente [[Inglaterra]] ya [[Escocia]], fina cola victoria de les tropes d'[[Eduardu VI d'Inglaterra]].
* [[1573]] - El pirata alemán Klein Henszlein, qu'atacara barcos que navegaben pel [[mar del Norte]] demientres más d'una década, ye decapitáu, xunto con 33 miembros de la so tripulación, n'[[Hamburgu]]<ref>Bottling, Douglas.''The Pirates''. Alexandria, Virginia: Time-Life Books Inc., 1978.
Niehaus, Alisha. ''Piratepedia,'' p.200. Nueva York: Dorling Kindersley Ltd., 2005.</ref>.
* [[1586]] - [[Vaticanu]]: Colócase nel centru de la plaza de San Pedru un obeliscu d'[[Exiptu]].
* [[1721]] - La [[Paz de Nystad]] pon fin a la guerra ente [[Rusia]] y [[Suecia]].
* 1813 - Batalla del llagu Erie: Los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] derroten a una flota británica nel contestu de la [[guerra ente Reinu Xuníu y Estaos Xuníos de 1812]].
* [[1831]] - [[España]]: Créase la [[Bolsa de Madrid]].
* [[1846]] - [[Elias Howe]], inventor de la [[máquina de coser]] con puntu cadena, consigue la patente pal so inventu.
* [[1880]] - Fírmase'l [[tratáu de Brazza-Makoko]], pol que [[Francia]] consigue la soberanía sobro una parte de la rexón del Congo.
* [[1898]] - La emperatriz [[Sabela de Baviera (emperatriz d'Austria)|Sabela d'Austria]] ye asesinada pol [[Anarquismu|anarquista]] italianu [[Luigi Lucheni]].
* [[1974]] - [[Portugal]] reconoz la independencia de [[Guinea-Bisáu]].
* [[2003]] - Apuñalen a la ministra sueca [[Anna Lindh]] nos almacenes NK d'[[Estocolmu]].
== Nacencies ==
* [[920]] - [[Lluis IV]], rei de Francia († [[954]]).
* [[1550]] - [[Alonso de Guzmán El Bueno]], 7ᵘ Duque de Medina Sidonia, comandante de l'[[Armada Española]] († [[1615]]).
* [[1892]] - [[Arthur Compton]], físicu de los Estaos Xuníos, [[premiu Nobel de Física]] en [[1927]] († [[1962]]).
* [[1938]] - [[Karl Lagerfeld]], diseñador de moda († [[2019]]).
* [[1945]] - [[José Feliciano]], cantante y guitarrista de [[Puertu Ricu]].
* [[1953]] - [[Amy Irving]], actriz de los Estaos Xuníos.
* [[1976]] - [[Gustavo Kuerten]], tenista brasilanu.
== Muertes ==
* [[1827]] - [[Ugo Foscolo]], poeta y novelista italianu.
* [[1862]] - [[Carlos López]], presidente paraguayu.
* [[1898]] - [[Sissi]] emperatriz austrohúngara.
* [[1932]] - [[Ovide Decroly]], [[pedagogu]], [[neurólogu]] y [[Sicoloxía|sicólogu]] belxicanu.
* [[1968]] - [[Pablo de Rokha]], poeta chilenu.
* [[1975]] - [[George Paget Thomson]], físicu británicu, [[premiu Nobel de Física]] en [[1937]].
* [[1976]] - [[Mao Zedong]], fundador de China.
* [[1978]] - [[Ronnie Petterson]], pilotu suecu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|10]]
esz976qx7dxmvzs7wz0rcw9ll64dnz7
12 de setiembre
0
1121
4527183
4484979
2026-09-10T19:27:12Z
Dostojewskij
25653
/* Muertes */ [[InocenciU VI]] ➯ [[Inocenciu VI]]
4527183
wikitext
text/x-wiki
{{Setiembre}}
== Fechos ==
* [[1229]] - Conquista de [[Mallorca]] por [[Xaime I]] d'Aragón
* [[1502]] - [[Cristóbal Colón]] llega a les costes de l'actual [[Nicaragua]].
* [[1943]] - [[Segunda Guerra Mundial]], un comando de les SS llibera a Mussolini de la prisión nel Gran Sasso.
* [[1944]] - [[Gran Bretaña]], la [[XRSS]] y [[EE.XX.]] firmen el [[Protocolu de Londres]].
* [[1946]] - [[Italia]], alcuentren en Pavía'l cadáver de Mussolini, robáu 4 meses antes.
* [[1949]] - [[Alemaña]], proclámase la ''República Federal Alemana''. Elixen a [[Theodor Heuss]] como presidente y a [[Konrad Adenauer]] canciller federal.
* [[1953]] - [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]], [[John F. Kennedy]] se casa con Jackeline Bouvier.
* [[1953]] - [[Nikita Khrushchov]] asume como Primer Secretariu del Partíu Comunista de la XRSS.
* [[1968]] - [[Albania]] dexa'l [[Pactu de Varsovia]].
* [[1989]] - [[Polonia]]: [[Tadeusz Mazowiecki]] forma'l primer gobiernu non comunista dende la [[Segunda Guerra Mundial]].
== Nacencies ==
* [[1494]] - Rei [[Franciscu I de Francia]] († [[1547]])
* [[1810]] - [[Ernest Courtot de Cissey]], militar y primer ministru de Francia († [[1882]])
* [[1818]] - [[Richard Jordan Gatling]], inventor de la [[pistola]].
* [[1852]] - [[Herbert Henry Asquith]], primer ministru del Reinu Xuníu († [[1928]])
* [[1867]] - [[Carlos Eugenio Restrepo]], presidente de Colombia († [[1937]])
* [[1874]] - [[Ricardo Leoncio Elías Arias]], políticu peruanu († [[1951]])
* [[1883]] - [[Leopoldo Alas Argüelles]], rector de la [[Universidá d'Uviéu]].
* [[1888]] - [[Maurice Chevalier]], cantante francés († [[1972]])
* [[1897]] - [[Irène Joliot-Curie]], química francesa, [[premiu Nobel de Química]] en 1935 († [[1956]])
* [[1900]] - [[Haskell Curry]] matemáticu de los Estaos Xuníos († [[1976]])
* [[1902]] - [[Juscelino Kubitschek de Oliveira]], presidente brasilanu († [[1976]])
* [[1913]] - [[Jesse Owens]], atleta de los Estaos Xuníos († [[1980]])
* [[1913]] o [[1914]] - [[Desmond Llewelyn]], actor británicu († [[1999]])
* [[1921]] - [[Stanislaw Lem]], escritor polacu de ciencia ficción.
* [[1930]] - [[Akira Suzuki]], químicu, [[Premiu Nobel]] xaponés
* [[1944]] - [[Barry White]], cantante de los Estaos Xuníos († [[2003]])
* [[1951]] - [[Bertie Ahern]], primer ministru de la [[República d'Irlanda]]
* [[1955]] - [[Cheikh Lô]], cantante senegalés
* [[1986]] - [[Emmy Rossum]] actor de los Estaos Xuníos.
== Muertes ==
* [[1362]] - [[Papa]] [[Inocenciu VI]] (º [[1282]])
* [[1764]] - [[Jean-Philippe Rameau]], compositor francés (º [[1683]])
* [[1918]] - [[George Reid]], primer ministru d'Australia (º [[1845]])
* [[1929]] - [[Policarpo Herrero Vázquez]], empresariu y banqueru español (º [[11 de xineru]] de [[1843]])
* [[1957]] - [[José Lins do Rego]], escritor modernista brasilanu (º [[1901]])
* [[1981]] - [[Eugenio Montale]], poeta italianu, [[Premiu Nobel de Lliteratura]] (º [[1896]])
* [[1992]] - [[Chiqui de la Fuente]], dibuxante d'historietes (º [[1933]])
* 1992 - [[Anthony Perkins]], actor norteamericanu (º [[1932]])
* [[1996]] - [[Ernesto Geisel]], presidente de Brasil (º [[1907]])
* [[2003]] - [[Johnny Cash]], rockeru de los Estaos Xuníos (º [[1932]])
* [[2009]] - [[Norman Borlaug]], biólogu norteamericanu, Premiu Nobel de la Paz (º [[1914]])
* [[2013]] - [[Otto Sander]], actor alemán (º [[1941]])
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{meses}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Setiembre|12]]
b58ywe0n8oox6t45p1ma6adujs8okuc
Eslovaquia
0
4754
4527233
4201140
2026-09-11T07:56:36Z
Doncsecz~enwiki
108305
4527233
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguir|Eslovenia}}
{{País
| nome alternativu = Slovenská republika
| superficie_puestu = 130
| superficie_agua = Despreciable
| llendes = 1.524 [[quilómetru|km]]
| costes = nun tien
| xentiliciu = Eslovacu, eslovaca
}}
'''Eslovaquia'''{{cartafueyu|países}} ({{lang-sk|Slovensko}}) ye un país [[Europa|européu]] central ensin salida al mar y con llendes con [[Polonia]] al norte, [[Ucraína]] al este, [[Hungría]] al sur y [[Austria]] y la [[República Checa]] al oeste. La so capital, Bratislava, ta a pocos quilómetros de [[Viena]], la capital d'Austria.
== Historia ==
{{AP|Historia d'Eslovaquia}}
== Xeografía ==
{{AP|Xeografía d'Eslovaquia}}
=== Organización alministrativa ===
{| {{tablaguapa}} width="%" style="background: #F5F5DC"
|-
| colspan="3" bgcolor="#e9e9e9" |<big>'''Rexones autónomes'''</big><br />Eslovaquia ta subdividía en 8 ''kraje'' (singular ''kraj''), que caún d'ellos garra'l nome de la so ciudá principal.
|-
| colspan="2" | [[Archivu:Slovakiakrajenumbers.png|300px|center|Rexones d'Eslovaquia]]
|-
| '''Asturianu''' || '''Eslovacu'''
|-
| 1 [[Rexón de Bratislava|Bratislava]] || Bratislavský kraj
|-
| 2 [[Rexón de Trnava|Trnava]] || Trnavský kraj
|-
| 3 [[Rexón de Trenčín|Trenčín]] || Trenčiansky kraj
|-
| 4 [[Rexón de Nitra|Nitra]] || Nitriansky kraj
|-
| 5 [[Rexón de Žilina|Žilina]] || Žilinský kraj
|-
| 6 [[Rexón de Banská Bystrica|Banská Bystrica]] || Banskobystrický kraj
|-
| 7 [[Rexón de Prešov|Prešov]] || Prešovský kraj
|-
| 8 [[Rexón de Košice|Košice]] || Košický kraj
|-
| colspan="2" | Los ''kraje'' tán subdividíos en varios ''okresy'' (singular ''okres''), distritos. Eslovaquia tien 79 distritos.
|}
== Economía ==
{{AP|Economía d'Eslovaquia}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Commons|Categoría:Slovakia|Eslovaquia}}
* [https://web.archive.org/web/20050528231000/www.government.gov.sk/english/ The Slovak Republic Government Office]
{{UE}}
{{europa}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Eslovaquia]]
[[Categoría:OTAN]]
[[Categoría:Organización de les Naciones Xuníes]]
7zxi1k4bry7qxu0zm3a9i2jtil3qpv6
Eslovenia
0
4911
4527185
4449854
2026-09-10T20:34:43Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Llingües */
4527185
wikitext
text/x-wiki
{{País
| nome alternativu = ''Republika Slovenija''<br />República d'Eslovenia
| lema = Nun tien
| superficie_puestu = 153
| superficie_agua = 0,6%
| llendes = 1.334 [[quilómetru|km]]
| costes = 46,6 km
}}
'''Eslovenia'''{{cartafueyu|países}} o '''República d'Eslovenia''' ye un país d'[[Europa]] Central. Llenda con [[Italia]] al oeste, col [[mar Adriáticu]] pol suroeste, con [[Croacia]] pel sur y l'este, con [[Hungría]] pel noreste y con [[Austria]] pel norte.
Tien una población de 2.009.000 habitantes y del orde de 400 000 eslovenos viven fuera del so país, principalmente nos [[Estaos Xuníos|Estaos Xuníos d'América]].
Posee estenses viesques. La identidá eslovena ta sofitada sobro too na so cultura, llingua ya historia.
La Eslovenia d'anguaño formóse'l [[25 de xunu]] de [[1991]] al dixebrase de [[Yugoslavia]]. Pa facer efeutiva la so independencia, Eslovenia enfrentóse a les fuercies armaes federales de Yugoslavia nún curtiu conflitu armáu denomáu [[Guerra de los diez díes]].
== Historia ==
{{AP|Historia d'Eslovenia}}
[[Archivu:Carantania 800 AD.PNG|thumb|left|Mapa de ''Karantania'' al rodiu del añu [[800]].]]
Los eslovenos asitiáronse na rexón, poblada n'antigüedá por ilirios y celtes, nel [[sieglu VI e.C.]], estendiéndose postreramente dende Viena hasta'l Danubiu, ensin aportar a ensamar un estáu. Nel añu [[595]] rexístrase la cita, (por parte del historiador lombardu ''Paulus Diáconus''), del primer estáu estable eslavu y eslovenu como "''Provincia Sclaborum''", que llueu conoceríase como [[Carantania]].
Nel añu [[623]], les tribus eslovenes foron amestaes al estáu de Samo, y en [[630]] surdió n'actual Carintia (Austria) un ducáu independiente empobináu por '''Valuk''', primer soberanu eslovenu. En 745, los francos somorguiaron a los pueblos eslovenos de Carantania, que foron cristianizaos por [[Carlomagno]] ([[788]]). Foi gracies a la xera del duque [[Domitian]] que la conversión al [[Cristianismu]] fízose ensembre. Caberamente, entá na dómina de Carlomagno, nel añu [[802]] el duque [[Domitian]] muerre, llueu sería reconocíu santu. Haza'l añu [[828]] el '''Ducáu de Carantania''' ocupa l'actual territoriu d'[[Austria]] y Eslovenia.
Nel [[sieglu X]], los húngaros dominaron la rexón, que pasó llueu al imperiu de los Habsburgu ([[sieglu XIII]]). En [[1573]], [[eslovenia|eslovenos]] y [[croacia|croates]] protagonizaron un allevantamientu, que foi amatagáu. Nos sieglos [[sieglu XVI|XVI]] y [[sieglu XVII|XVII]], Eslovenia foi ocupada polos [[turquía|turcos]].
A partir de [[1867]], el pueblu eslovenu ingresó al imperiu d'[[Austria]]-[[Hungría]] y llueu quedó dixebráu ente [[Italia]], [[Hungría]] y [[Austria]]. Al finar la [[Primer Guerra Mundial]], Eslovenia integróse al Reinu de los [[Serbia|Serbios]], Croates y Eslovenos, qu'en 1929 tomó'l nome de [[Yugoslavia|Reinu de Yugoslavia]]. Durante la [[Segunda Guerra Mundial]] foi invadida poles potencies del Exe y dempués pasó a integrar la '''República Federativa Popular de Yugoslavia'''. Llueu recuperó'l ''Kras'', ''Istria'' y los ''Alpes Xulianos''. Durante más de 40 años el so desendolque dio-y protagonismu na federación yugoslava, pero al empar foi alimentáu el so [[nacionalismu]], que finó cola separtación de la '''Lliga de los Comunistes d'Eslovenia''' de la '''Lliga yugoslava'''.
N'abril de [[1990]] celebráronse les primeres eleiciones llibres, nes que s'impuso una coalición nacionalista conservadora. Sicasí, l'ex-líder de la Lliga Comunista, [[Milan Kučan]], foi elixíu [[presidente]] como candidatu independiente. En xunetu del mesmu añu, l'Asamblea proclamó la soberania de la república y la reponderancia de les lleis republicanes sobro les federales. En [[1991]], tres d'un referendu, Eslovenia proclamóse independiente, pero la soberania foi reconocida al añu siguiente.
== Xeografía ==
{{AP|Xeografía d'Eslovenia}}
[[Archivu:Triglav.jpg|thumb|left|Monte '''Triglav'''.]]
El territoriu d'Eslovenia, ábrese al [[mar Adriáticu]] sobro'l golfu de [[Trieste]], au s'alcuentra'l puertu de '''Koper''', tien un relieve enforma variáu y predominantemente montañosu. Los Alpes Xulianos estiéndense sobro gran parte de la so superficie, haza'l [[Norte|N]][[Oeste|O]], y nellos alcuéntrase el monte '''Triglav''', el picu más altu del país (2.864 m)<ref>{{cita web| url=http://triglav.flowiktionary.org/| títulu=Triglav - Eslovenia| fechaaccesu=2012-12-5| urlarchivu=https://archive.today/20130503025316/http://triglav.flowiktionary.org/| fechaarchivu=2013-05-03}}</ref> y allugáu metanes xunto de la llende con [[Italia]]. Esti sector de los Alpes caltién importantes güelgues de la era cuaternaria, como'l [[llagu]] '''Bled''', conocíu pola so llexendaria belleza. Los montes Karawanken, el macizu cristalín de ''Pohorje'' (1.540 m) y les mesetes calcárees de ''Notranjsko'' y ''Dosejsko'', nel S, completen el paisax montañosu d'esti antiguu territoriu yugoslavu. La rexón ''cárstica'', una llanada caliar que s'estiende dende [[Liubliana]] hasta'l llitoral, presenta grandes cavidaes furaes polos ríos soterráneos, ente les qu'hai de solliñar les grutes de la ''Postojna'', de 19 m de llonxitú. Predomina'l clima [[alpes|alpín]], con iviernos cutios y branos dondos, sacantes nes estayes averaes al mar, au ye [[mediterraneu]].
Les precipitaciones añales superen polo xeneral los 700 mm y puen llegar hasta los 1 000 mm. Esta abondanza de lluvies fai que'l 46 % de la superficie eslovena se presente como una masa de viesques frondoses, au destaquen les plantaciones de [[carbayu|carbayos]], [[faya|fayeos]] y [[conífera|coníferes]]. Sicasí, l'ausencia d'un plan de proteición d'estos terrenos tien prevocao que la cuarta parte de los árboles padezan defoliación pol efeutu de la contaminación. Daqué asemeyao tien asocedío col [[ríu]] '''Sava''', anguaño el más contamináu del país, y que tien dexao d'apurrir agua potable. Arriendes d'esta corriente d'agua, hai de solliñar el '''Drava''', afluente del Danubiu, el ríu '''Soca''', que desemboca nel [[mar Adriáticu]], y el '''Kupa''', a lo llargo de parte de la llende con [[Croacia]].
== Economía ==
{{AP|Economía d'Eslovenia}}
De los tres países d'[[Europa|Europa del Este]] que pretendíen entrar nel [[euru]] el [[1 de xineru]] de [[2007]] namái ún, [[Eslovenia]] tenía cumplío colos criterios afitaos nel [[Tratáu de Maastricht]]. El criteriu más abegosu de cumplir foi la inflación, cuya tasa media nun tenía d'esceder en más de 1,5 puntos la de los tres países meyor allugaos de la [[Xunión Europea|XE]], daqué qu'Eslovenia llogró cumplir na [[seronda]] de [[2005]]. [[Estonia]] y [[Lituania]], en cambéu, suspendieron n'inflación y tuvieron qu'aguardar. N'Eslovenia teníen la esperiencia de lo que significaba tener una mayor inflación cola [[Xunión Europea]] (XE). Dende 1996, los precios medraron un 14% más que la media de la XE (mientres que, por exemplu, el diferencial de Lituania nesi mesmu periodu namái foi del 8,5%).
Eslovenia foi, poro, el primeru de los nuevos miembros de la [[Xunión Europea]] (XE) qu'entró na estaya euro porque cumplía tolos criterios de converxencia desixíos. El [[11 de xunetu]] de [[2006]] l'Ecofin (Conseyu de ministros d'Economía y Finances de la XE) aprobó la incorporación d'Eslovenia na estaya euro, fixando el tipu de cambéu de 239,640 dólares eslovenos pol euro. Eslovenia ye'l decimotercer país del euro. Calcúlase que'l añu 2007 n'Eslovenia el desemplegu algame una media añal del 6,5 por cientu, mientres que'l PIB por habitante será de 14.500 euros per cápita, colo qu'Eslovenia ya s'alcuentra cerca de dos de los "vieyos" miembros de la Xunión, [[Portugal]] y [[Grecia]].
== Demografía ==
Según el censu de [[2003]], [[Eslovenia]] cuntaba con 2.011.614 habitantes.
Los principales grupos étnicos del país son: eslovenos (89%); croates, serbios, bosnios y otres nacionalidaes de la ex [[Yugoslavia]] (5,9%); y les minoríes húngara ya italiana (0,5%). La esperanza de vida en 2000 yera de 71,8 años pa los homes y 79,5 años pa les muyeres, sicasí, en 2004 medró a 72,1 años pa los homes y 79,8 pa les muyeres.
A partir de [[2004]], hai estimaciones d'un númberu de persones borraes alministrativamente que cimblaría ente'l 1% y el 10% (La Corte Suprema ordenó la reinstauración de los derechos de persones borraes en 2004).
Con 95 hab./km², Eslovenia ta nos caberos puestos ente los países europeos en densidá de población (comparar colos 320/km² pa los [[Países Baxos]] o los 195/km² pa [[Italia]]). Al rodiu del 50% de la población total vive nes estayes urbanes, mientres que'l restu failo nes arees rurales.
L'idioma oficial ye l'[[eslovenu]], que ye miembru del grupu d'idiomes eslavos del sur. L'[[húngaru]] y l'[[italianu]] esfruten d'estatus de llingua oficial nes rexones étnicamente entemecíes a lo llargo de les llendes [[italia]]na y [[Hungría|húngara]].
== Llingües ==
La llingua oficial d'Eslovenia ye l'[[eslovenu]], de la familia de les llingües esláviques. En 2002, l'eslovenu yera la llingua nativa del 88% de los habitantes de país. Asina mesmo, l'eslovenu ye la llingua emplegada pol 92% de la población nel so entornu familiar. Estos datos ponen a Eslovenia ente los países más homoxéneos en términos llingüísticos na Xunión Europea. L'eslovenu ye la más diversa de les llingües esláviques no que cinca a la variedá dialeutal, con diferentes graos d'incompresibilidá mutua. Pueden cuntase hasta un total de 46 variantes dialeutales, arrexuntaes en siete grupos.
L'húngaru y l'italianu tienen reconocencia oficial nes rexones próximes a les fronteres con Hurgría ya Italia respeutivamente. Nel añu 2002, el 0,2% de la población eslovena falaba italianu y un 0,4% yera falante nativo d'húngaru. El romani tamién goza de proteición oficial nel Estáu eslovenu, faláu en 2002 por un 0,2% de la población. L'alemán foi la mayor les llingües minoritares presentes nel país consecuencia de la Segunda Guerra Mundial. Nel añu 1921, l'alemán yera la primer llingua pal 4% de la población anque anguaño esi porcentaxe malapenes algama'l 0,08%.
La [[idioma prekmuru|llingua prekmura]] falase na parte oriental d'Eslovenia, en [[Transmurania]]. Transmurania formó parte d'Hungría hasta 1919, y la población eslovena que vivía ellí creó una llingua lliteraria basada nel so propiu dialectu, que se siguió utilizando inclusive dempués de que la rexón unise a l'antigua patria. La llingua y la lliteratura prekmura empezaron a utilizase de nuevu dempués de 1991. En 2022, la llingua prekmura foi incluyida na llista del patrimoniu cultural inmaterial d'Eslovenia. L'estáu eslovenu considera oficialmente al prekmuru un dialectu del idioma eslovenu, ente que un númberu significativu de falantes y munchos llingüistes e historiadores lliterarios considerar un idioma.
Un númberu significativu d'eslovenos tien el [[serbocroata]] como llingua materna. Son fundamentalmente descendientes d'inmigrantes qu'entraron nel país procedentes d'otres repúbliques de l'antigua [[Yugoslavia]] ente los años 1960 y 1980. Asina, el 0,4% de la población eslovena considérase falante nativa d'[[Albania|albanés]] y un 0,2% de [[Macedonia|macedoniu]]. El checu foi tamién emplegada, anque anguaño malapenes 100 persones falen esta llingua nel país.
Eslovenia alcuéntrase ente los países europeos con mayor conocimientu de llingües estranxeres. Les más comunes son l'inglés, l'alemán, l'italianu, el francés y l'español. Nel añu 2007, el 92% de la población ente 25 y 64 años falaba, al menos, un llingua estranxera y el 71,8% declaraba conocencia de dos o más llingues foriates, el mayor porcentaxe de tola Xunión Europea.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Europa}}
{{XE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Eslovenia]]
[[Categoría:OTAN]]
ldmp4uk5cmk36b4hixkwgrmfuq61yld
4527232
4527185
2026-09-11T07:56:14Z
Doncsecz~enwiki
108305
4527232
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguir|Eslovaquia}}
{{País
| nome alternativu = ''Republika Slovenija''<br />República d'Eslovenia
| lema = Nun tien
| superficie_puestu = 153
| superficie_agua = 0,6%
| llendes = 1.334 [[quilómetru|km]]
| costes = 46,6 km
}}
'''Eslovenia'''{{cartafueyu|países}} o '''República d'Eslovenia''' ye un país d'[[Europa]] Central. Llenda con [[Italia]] al oeste, col [[mar Adriáticu]] pol suroeste, con [[Croacia]] pel sur y l'este, con [[Hungría]] pel noreste y con [[Austria]] pel norte.
Tien una población de 2.009.000 habitantes y del orde de 400 000 eslovenos viven fuera del so país, principalmente nos [[Estaos Xuníos|Estaos Xuníos d'América]].
Posee estenses viesques. La identidá eslovena ta sofitada sobro too na so cultura, llingua ya historia.
La Eslovenia d'anguaño formóse'l [[25 de xunu]] de [[1991]] al dixebrase de [[Yugoslavia]]. Pa facer efeutiva la so independencia, Eslovenia enfrentóse a les fuercies armaes federales de Yugoslavia nún curtiu conflitu armáu denomáu [[Guerra de los diez díes]].
== Historia ==
{{AP|Historia d'Eslovenia}}
[[Archivu:Carantania 800 AD.PNG|thumb|left|Mapa de ''Karantania'' al rodiu del añu [[800]].]]
Los eslovenos asitiáronse na rexón, poblada n'antigüedá por ilirios y celtes, nel [[sieglu VI e.C.]], estendiéndose postreramente dende Viena hasta'l Danubiu, ensin aportar a ensamar un estáu. Nel añu [[595]] rexístrase la cita, (por parte del historiador lombardu ''Paulus Diáconus''), del primer estáu estable eslavu y eslovenu como "''Provincia Sclaborum''", que llueu conoceríase como [[Carantania]].
Nel añu [[623]], les tribus eslovenes foron amestaes al estáu de Samo, y en [[630]] surdió n'actual Carintia (Austria) un ducáu independiente empobináu por '''Valuk''', primer soberanu eslovenu. En 745, los francos somorguiaron a los pueblos eslovenos de Carantania, que foron cristianizaos por [[Carlomagno]] ([[788]]). Foi gracies a la xera del duque [[Domitian]] que la conversión al [[Cristianismu]] fízose ensembre. Caberamente, entá na dómina de Carlomagno, nel añu [[802]] el duque [[Domitian]] muerre, llueu sería reconocíu santu. Haza'l añu [[828]] el '''Ducáu de Carantania''' ocupa l'actual territoriu d'[[Austria]] y Eslovenia.
Nel [[sieglu X]], los húngaros dominaron la rexón, que pasó llueu al imperiu de los Habsburgu ([[sieglu XIII]]). En [[1573]], [[eslovenia|eslovenos]] y [[croacia|croates]] protagonizaron un allevantamientu, que foi amatagáu. Nos sieglos [[sieglu XVI|XVI]] y [[sieglu XVII|XVII]], Eslovenia foi ocupada polos [[turquía|turcos]].
A partir de [[1867]], el pueblu eslovenu ingresó al imperiu d'[[Austria]]-[[Hungría]] y llueu quedó dixebráu ente [[Italia]], [[Hungría]] y [[Austria]]. Al finar la [[Primer Guerra Mundial]], Eslovenia integróse al Reinu de los [[Serbia|Serbios]], Croates y Eslovenos, qu'en 1929 tomó'l nome de [[Yugoslavia|Reinu de Yugoslavia]]. Durante la [[Segunda Guerra Mundial]] foi invadida poles potencies del Exe y dempués pasó a integrar la '''República Federativa Popular de Yugoslavia'''. Llueu recuperó'l ''Kras'', ''Istria'' y los ''Alpes Xulianos''. Durante más de 40 años el so desendolque dio-y protagonismu na federación yugoslava, pero al empar foi alimentáu el so [[nacionalismu]], que finó cola separtación de la '''Lliga de los Comunistes d'Eslovenia''' de la '''Lliga yugoslava'''.
N'abril de [[1990]] celebráronse les primeres eleiciones llibres, nes que s'impuso una coalición nacionalista conservadora. Sicasí, l'ex-líder de la Lliga Comunista, [[Milan Kučan]], foi elixíu [[presidente]] como candidatu independiente. En xunetu del mesmu añu, l'Asamblea proclamó la soberania de la república y la reponderancia de les lleis republicanes sobro les federales. En [[1991]], tres d'un referendu, Eslovenia proclamóse independiente, pero la soberania foi reconocida al añu siguiente.
== Xeografía ==
{{AP|Xeografía d'Eslovenia}}
[[Archivu:Triglav.jpg|thumb|left|Monte '''Triglav'''.]]
El territoriu d'Eslovenia, ábrese al [[mar Adriáticu]] sobro'l golfu de [[Trieste]], au s'alcuentra'l puertu de '''Koper''', tien un relieve enforma variáu y predominantemente montañosu. Los Alpes Xulianos estiéndense sobro gran parte de la so superficie, haza'l [[Norte|N]][[Oeste|O]], y nellos alcuéntrase el monte '''Triglav''', el picu más altu del país (2.864 m)<ref>{{cita web| url=http://triglav.flowiktionary.org/| títulu=Triglav - Eslovenia| fechaaccesu=2012-12-5| urlarchivu=https://archive.today/20130503025316/http://triglav.flowiktionary.org/| fechaarchivu=2013-05-03}}</ref> y allugáu metanes xunto de la llende con [[Italia]]. Esti sector de los Alpes caltién importantes güelgues de la era cuaternaria, como'l [[llagu]] '''Bled''', conocíu pola so llexendaria belleza. Los montes Karawanken, el macizu cristalín de ''Pohorje'' (1.540 m) y les mesetes calcárees de ''Notranjsko'' y ''Dosejsko'', nel S, completen el paisax montañosu d'esti antiguu territoriu yugoslavu. La rexón ''cárstica'', una llanada caliar que s'estiende dende [[Liubliana]] hasta'l llitoral, presenta grandes cavidaes furaes polos ríos soterráneos, ente les qu'hai de solliñar les grutes de la ''Postojna'', de 19 m de llonxitú. Predomina'l clima [[alpes|alpín]], con iviernos cutios y branos dondos, sacantes nes estayes averaes al mar, au ye [[mediterraneu]].
Les precipitaciones añales superen polo xeneral los 700 mm y puen llegar hasta los 1 000 mm. Esta abondanza de lluvies fai que'l 46 % de la superficie eslovena se presente como una masa de viesques frondoses, au destaquen les plantaciones de [[carbayu|carbayos]], [[faya|fayeos]] y [[conífera|coníferes]]. Sicasí, l'ausencia d'un plan de proteición d'estos terrenos tien prevocao que la cuarta parte de los árboles padezan defoliación pol efeutu de la contaminación. Daqué asemeyao tien asocedío col [[ríu]] '''Sava''', anguaño el más contamináu del país, y que tien dexao d'apurrir agua potable. Arriendes d'esta corriente d'agua, hai de solliñar el '''Drava''', afluente del Danubiu, el ríu '''Soca''', que desemboca nel [[mar Adriáticu]], y el '''Kupa''', a lo llargo de parte de la llende con [[Croacia]].
== Economía ==
{{AP|Economía d'Eslovenia}}
De los tres países d'[[Europa|Europa del Este]] que pretendíen entrar nel [[euru]] el [[1 de xineru]] de [[2007]] namái ún, [[Eslovenia]] tenía cumplío colos criterios afitaos nel [[Tratáu de Maastricht]]. El criteriu más abegosu de cumplir foi la inflación, cuya tasa media nun tenía d'esceder en más de 1,5 puntos la de los tres países meyor allugaos de la [[Xunión Europea|XE]], daqué qu'Eslovenia llogró cumplir na [[seronda]] de [[2005]]. [[Estonia]] y [[Lituania]], en cambéu, suspendieron n'inflación y tuvieron qu'aguardar. N'Eslovenia teníen la esperiencia de lo que significaba tener una mayor inflación cola [[Xunión Europea]] (XE). Dende 1996, los precios medraron un 14% más que la media de la XE (mientres que, por exemplu, el diferencial de Lituania nesi mesmu periodu namái foi del 8,5%).
Eslovenia foi, poro, el primeru de los nuevos miembros de la [[Xunión Europea]] (XE) qu'entró na estaya euro porque cumplía tolos criterios de converxencia desixíos. El [[11 de xunetu]] de [[2006]] l'Ecofin (Conseyu de ministros d'Economía y Finances de la XE) aprobó la incorporación d'Eslovenia na estaya euro, fixando el tipu de cambéu de 239,640 dólares eslovenos pol euro. Eslovenia ye'l decimotercer país del euro. Calcúlase que'l añu 2007 n'Eslovenia el desemplegu algame una media añal del 6,5 por cientu, mientres que'l PIB por habitante será de 14.500 euros per cápita, colo qu'Eslovenia ya s'alcuentra cerca de dos de los "vieyos" miembros de la Xunión, [[Portugal]] y [[Grecia]].
== Demografía ==
Según el censu de [[2003]], [[Eslovenia]] cuntaba con 2.011.614 habitantes.
Los principales grupos étnicos del país son: eslovenos (89%); croates, serbios, bosnios y otres nacionalidaes de la ex [[Yugoslavia]] (5,9%); y les minoríes húngara ya italiana (0,5%). La esperanza de vida en 2000 yera de 71,8 años pa los homes y 79,5 años pa les muyeres, sicasí, en 2004 medró a 72,1 años pa los homes y 79,8 pa les muyeres.
A partir de [[2004]], hai estimaciones d'un númberu de persones borraes alministrativamente que cimblaría ente'l 1% y el 10% (La Corte Suprema ordenó la reinstauración de los derechos de persones borraes en 2004).
Con 95 hab./km², Eslovenia ta nos caberos puestos ente los países europeos en densidá de población (comparar colos 320/km² pa los [[Países Baxos]] o los 195/km² pa [[Italia]]). Al rodiu del 50% de la población total vive nes estayes urbanes, mientres que'l restu failo nes arees rurales.
L'idioma oficial ye l'[[eslovenu]], que ye miembru del grupu d'idiomes eslavos del sur. L'[[húngaru]] y l'[[italianu]] esfruten d'estatus de llingua oficial nes rexones étnicamente entemecíes a lo llargo de les llendes [[italia]]na y [[Hungría|húngara]].
== Llingües ==
La llingua oficial d'Eslovenia ye l'[[eslovenu]], de la familia de les llingües esláviques. En 2002, l'eslovenu yera la llingua nativa del 88% de los habitantes de país. Asina mesmo, l'eslovenu ye la llingua emplegada pol 92% de la población nel so entornu familiar. Estos datos ponen a Eslovenia ente los países más homoxéneos en términos llingüísticos na Xunión Europea. L'eslovenu ye la más diversa de les llingües esláviques no que cinca a la variedá dialeutal, con diferentes graos d'incompresibilidá mutua. Pueden cuntase hasta un total de 46 variantes dialeutales, arrexuntaes en siete grupos.
L'húngaru y l'italianu tienen reconocencia oficial nes rexones próximes a les fronteres con Hurgría ya Italia respeutivamente. Nel añu 2002, el 0,2% de la población eslovena falaba italianu y un 0,4% yera falante nativo d'húngaru. El romani tamién goza de proteición oficial nel Estáu eslovenu, faláu en 2002 por un 0,2% de la población. L'alemán foi la mayor les llingües minoritares presentes nel país consecuencia de la Segunda Guerra Mundial. Nel añu 1921, l'alemán yera la primer llingua pal 4% de la población anque anguaño esi porcentaxe malapenes algama'l 0,08%.
La [[idioma prekmuru|llingua prekmura]] falase na parte oriental d'Eslovenia, en [[Transmurania]]. Transmurania formó parte d'Hungría hasta 1919, y la población eslovena que vivía ellí creó una llingua lliteraria basada nel so propiu dialectu, que se siguió utilizando inclusive dempués de que la rexón unise a l'antigua patria. La llingua y la lliteratura prekmura empezaron a utilizase de nuevu dempués de 1991. En 2022, la llingua prekmura foi incluyida na llista del patrimoniu cultural inmaterial d'Eslovenia. L'estáu eslovenu considera oficialmente al prekmuru un dialectu del idioma eslovenu, ente que un númberu significativu de falantes y munchos llingüistes e historiadores lliterarios considerar un idioma.
Un númberu significativu d'eslovenos tien el [[serbocroata]] como llingua materna. Son fundamentalmente descendientes d'inmigrantes qu'entraron nel país procedentes d'otres repúbliques de l'antigua [[Yugoslavia]] ente los años 1960 y 1980. Asina, el 0,4% de la población eslovena considérase falante nativa d'[[Albania|albanés]] y un 0,2% de [[Macedonia|macedoniu]]. El checu foi tamién emplegada, anque anguaño malapenes 100 persones falen esta llingua nel país.
Eslovenia alcuéntrase ente los países europeos con mayor conocimientu de llingües estranxeres. Les más comunes son l'inglés, l'alemán, l'italianu, el francés y l'español. Nel añu 2007, el 92% de la población ente 25 y 64 años falaba, al menos, un llingua estranxera y el 71,8% declaraba conocencia de dos o más llingues foriates, el mayor porcentaxe de tola Xunión Europea.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
{{Europa}}
{{XE}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Eslovenia]]
[[Categoría:OTAN]]
2l0rea1dc3g7qzzycpq3eif3igjtj11
Ross 154
0
53631
4527176
4468812
2026-09-10T18:49:40Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527176
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Ross 154}}
{{ficha d'oxetu celeste}}
'''Ross 154''' (GJ 729)<ref>[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=Ross+154&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id Ross 154] ([[SIMBAD]])</ref> ye anguaño la octava [[estrella]] más próxima al [[Sistema Solar]] a una distancia de 9,68 [[añu lluz|años lluz]].
De [[magnitú aparente]] +10,44, nun ye visible a [[simple vista]] y alcuéntrase na [[constelación]] de [[Saxitariu (constelación)|Saxitariu]] al nordeste de [[Kaus Borealis]] (λ Sagittarii).<ref name=Solstation>{{Cita web |url=http://www.solstation.com/stars/ross154.htm |títulu=Ross 154 (Solstation) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210427062851/http://www.solstation.com/stars/ross154.htm |fechaarchivu=2021-04-27 }}</ref> Afayóse en [[1925]] pol astrónomu [[Frank Elmore Ross]] ya incluyida nel so «''Segunda llista de nueves estrelles con movimientu propiu''».<ref>{{cita publicación
| autor = Ross, F. E.
| títulu = New proper-motion stars, (second list)
| añu = 1926
| publicación = [[The Astronomical Journal]]
| volume = 36
| númberu = 856
| id = páxs. 124-128
| url = http://adsbit.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1926AJ.....36..124R
}}</ref>
== Carauterístiques ==
Como munches otres estrelles cercanes a nós, Ross 154 ye una [[nana colorada]].
Tien [[tipu espectral]] M3.5V y una [[temperatura efectivo]] de 3240 [[Kelvin|K]].<ref>{{cita publicación
| autor = Morales, J. C.; Ribas, I.; Jordi, C.
| títulu = The effect of activity on stellar temperatures and radii
| añu = 2008
| publicación = [[Astronomy and Astrophysics]]
| volume = 478
| númberu = 2
| id = páxs. 507-512
| url = http://cdsads.u-strasbg.fr/cgi-bin/nph-bib_query?2008A%26A...478..507M&db_key=AST&nosetcookie=1
}}</ref>
La so [[masa]] apenes supón el 17% de la [[masa solar]]<ref name=RECONS>[http://www.chara.gsu.edu/RECONS/TOP100.posted.htm The One Hundred Nearest Star Systems] ([[RECONS]])</ref> ente que'l so radiu equival al 20% del que tien el [[Sol]].<ref name=Reiners2009>{{cita publicación
| autor = Reiners, A.; Basri, G.; Browning, M.
| títulu = Evidence for Magnetic Flux Saturation in Rapidly Rotating M Stars
| añu = 2009
| publicación = [[The Astrophysical Journal]]
| volume = 692
| númberu = 1
| id = páxs. 538-545
| url = http://cdsads.u-strasbg.fr/cgi-bin/nph-bib_query?2009ApJ...692..538R&db_key=AST&nosetcookie=1
}}</ref>
La so lluminosidá bolométrica —en toles [[llonxitúes d'onda]]— equival al 0,4% de la [[lluminosidá solar]].<ref name=Solstation/>
Presenta una bayura relativa d'elementos más pesaos que'l [[heliu]] aproximao la metá que nel Sol.
La [[rotación estelar|velocidá de rotación]] relativamente alta de Ross 154 —4 [[km/s]]—,<ref name=Reiners2009/> indica que probablemente ye una estrella nueva, con una edá envalorada inferior a 1000 millones d'años.
Estudios recién utilizando'l [[Telescopiu espacial Hubble]] y el [[Telescopiu Hale]] refuguen la esistencia de [[planetes xovianos]] y [[nanes marrones]] alredor de Ross 154.<ref name=Solstation/>
Les estrelles más cercanes a ella son la [[Estrella de Barnard]] a 5,41 años lluz, [[Lacaille 8760]] a 7,4 años lluz, y [[Gliese 674]] a 7,7 años lluz.
Dientro de 157.000 años, Ross 154 va averar a namái 6,4 años lluz del Sistema Solar.<ref name=Bobylev>{{cita publicación
| autor = Bobylev, V. V.
| títulu = Searching for stars closely encountering with the solar system
| añu = 2010
| publicación = [[Astronomy Letters]]
| volume = 36
| númberu = 3
| id = páxs. 220-226
| url = http://cdsads.u-strasbg.fr/cgi-bin/nph-bib_query?2010AstL...36..220B&db_key=AST&nosetcookie=1
}}</ref>
== Variabilidá ==
Al ser una [[estrella acandilante]] —esperimenta aumentos sópitos de rellumu que se manifiesten en tol [[espectru electromagnéticu]]—, Ross 154 tamién ye conocida pol so [[denominación d'estrella variable|denominación de variable]] '''V1216 Sagittarii'''. El tiempu mediu que trescurre ente dos llamarades importantes ye d'unos dos díes,<ref>{{cita publicación
| apellíu=Jarrett | nome=A. H. | coautores=Grabner, G.
| títulu=On the Period Between Flares of V1216 Sagittarii
| revista=Information Bulletin on Variable Stars
| añu=1976 | númberu=1221 | páxines=1
| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1976IBVS.1221....1J
| fechaaccesu=13 de xunu de 2008 }}</ref>con una medría típica nel so rellumu de 3-4 magnitúes mientres una [[Erupción solar|erupción]].<ref>{{cita publicación
| apellíu=Mariña
| nome=R.
| coautores=Cristaldi, S.; Rodono, M.
| títulu=Cooperative Observations of the Flare Star V1216 Sgr
| revista=Information Bulletin on Variable Stars
| añu=1970
| volume=461
| páxines=1–4
| url=http://articles.adsabs.harvard.edu/abs/1970IBVS..461....1C
| fechaaccesu=13 de xunu de 2008
}}</ref>
La intensidá de la so [[campu magnéticu estelar|campu magnéticu]] ye de 2,6 ± 0,3 [[Gauss (unidá electromagnética)|kG]].
Coles mesmes, ye una fonte de [[rayos X]] que la so lluminosidá nesta rexón del espectru ye de 6,0 × 10<sup>27</sup> [[Ergio|erg]]/[[Segundu|s]], modesta pa una nana colorada activa.
L'[[Observatoriu Chandra]] constató un fuerte fogaral en Ross 154 qu'amontó'l conteo de rayos X nun factor de más de 100.<ref name=apj676>{{cita publicación
| apellíu=Wargelin | nome=B. J.
| coautores=Kashyap, V. L.; Drake, J. J.; García-Alvarez, D.; Ratzlaff, P. W.
| títulu=X-Ray Flaring on the dMe Star, Ross 154
| revista=[[The Astrophysical Journal]]
| añu=2008 | volume=676 | númberu=1 | páxines=610–627
| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2007arXiv0712.2791W
| fechaaccesu=12 de setiembre de 2011 }}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Llista d'estrelles cercanes a la Tierra]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{CieluWD}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Estrelles]]
[[Categoría:Nanes coloraes]]
[[Categoría:Estrelles variables]]
[[Categoría:Estrelles acandilantes]]
[[Categoría:Constelación de Saxitariu]]
[[Categoría:Estrelles próximes al sistema solar]]
eal10xvc9cl1xyhfkz31u3rkkaqp6tl
Rumex acetosa
0
66079
4527182
4222907
2026-09-10T19:20:46Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527182
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Rumex acetosa}}
{{Ficha de taxón
| ''Rumex acetosa''
| image = rumex_acetosa_cultivar_01.jpg
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Caryophyllales]]| familia = [[Polygonaceae]]
| genus = [[Rumex]]
| species = '''''Rumex acetosa'''''
| binomial_authority = [[Carlos Linneo|L.]]
}}
[[Ficheru:Rumex acetosa - Hapu oblikas.jpg|thumb|Inflorescencia]]
[[Ficheru:359 Rumex acetosa.jpg|thumb|Ilustración]]
[[Ficheru:20140424Rumex acetosa7.jpg|thumb|Vista de la planta]]
[[Ficheru:Rumex acetosa — Flora Batava — Volume v5.jpg|thumb|Ilustración]]
L'{{iniTaxon}} ye una [[planta]] del xéneru ''[[Rumex]]'', nativa d'[[Europa]] y cultivada en delles zones poles sos fueyes comestibles. Tien una gran variedá de nomes comunes, ente ellos, '''agrieta común''', '''agrina''', '''aceda''' y '''vinagrera'''.
== Hábitat ==
Ye nativa d'[[Europa]], anque puede apaecer en cualquier tipu de suelu, crez naquellos ricos en [[fierro]], en terrenes húmedos de [[monte|montes]] y en zones avesíes cercanes a cursos d'agua.
== Carauterístiques ==
El [[tarmu]] d'esta planta ye erecto, simple y estriáu que puede llegar a crecer hasta un metru d'altor, suel tener un color acoloratáu na base. Los raigaños son [[Planta perenne|perennes]] daqué maderices que crecen fondamente nos suelos húmedos. Les [[fueya|fueyes]] son [[Fueya#Forma de les fueyes de les plantes vasculares|llanceolaes]], carnoses, comestibles, con sabor agrio, les inferiores tán suxetes por un delgáu [[peciolu]] que se va amenorgando nes más altes hasta sumir nes cimeres. Les [[flor|flores]] son [[dioica|dioiques]] y apaecen na parte cimera del tarmu formando ramilletes de flores de color verde-acoloratáu que al maurecer volver de color púrpura. La cepa ye pocu tuberosa de la que salen abondosos raigaños delgaos. La planta tien dos sexos: machu y fema. Les [[grana|granes]] madures son brilloses y de color marrón.
Criar nos [[prau|praos]] y llugares yerbosos, nes vegues y les veres de los ríos.
== Cultivu ==
Ye una planta fácil de cultivar, nos [[güertu|güertos]] suel recoyer nos meses de primavera.
== Emplegu ==
El so emplegu n'[[ensalada|ensalaes]] tien un sabor bien peculiar, emplégase como [[condimento]] na preparación de diversos platos. Tamién se toma cocida; la [[sopa]] d'agrieta ye un clásicu en dellos países europeos.
L'agrieta considérase aperitiva y [[Diuréticu|diurética]], na antigüedá atribuyóse-y la cualidá de purificar el sangre. Por cuenta del so altu conteníu en [[Vitamina C]] considérase [[escorbutu|antiescorbútica]]. Nes picadures d'[[inseutu|inseutos]] paez aselar el dolor de les picadures d'[[aviespa|aviespes]] y [[abeya|abeyes]] por aciu frotamientu de la zona afeutada con unes fueyes mayaes.
== Propiedaes ==
L'acidez de l'agrieta deber al [[bioxalato de potasa]] (5 a 9%) el cual ye tamién responsable de les sos virtúes melecinales. Contién amás [[vitamina C]] (80 mg/100 g], [[w:en:Quercitrin|quercitrina]] y [[vitexina]] y derivaos [[antraquinona|antraquinónicos]] como la [[emodina]] y [[tanín]]s.<ref>Dr. Berdonces i Serra. Gran Enciclopedia de les Plantes Melecinales ISBN 84-305-8496-X</ref>
== Taxonomía ==
''Rumex acetosa'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]]'' 1: 337-338. 1753.<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/26000095 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=12 de xunu de 2014 |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Rumex''''': nome xenéricu que remanez del [[llatín]] ''rŭmex, rumǐcis'', yá recoyíu en [[Pliniu'l Vieyu]] pa designar el xéneru na so dómina (''quod... appellant, nostri vero rumicem, alii lapathum canterinum'' - que nós (los llatinos) llamamos ''rumex'', y otros ''lapathum canterinum'') (''XX, 85'').
'''''acetosa''''': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "con fueyes acedes".<ref>[http://www.winternet.com/~chuckg/dictionary/dictionary.4.html N'Epítetos Botánicos]</ref>
;Variedaes:
* ''[[Rumex acetosa subsp. acetosa]]'' [[L.]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. alpestris]]'' ([[Jacq.]]) [[A.Löve]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. ambiguus]]'' ([[Gren.]]) [[A.Love]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. arifolius]]'' ([[All.]]) [[Blytt]] & [[O.Dahl]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. lapponicus]]'' [[Hiitonen]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. pseudoxyria]]'' [[Tolm.]]
* ''[[Rumex acetosa subsp. thyrsiflorus]]'' ([[Fingerh.]]) [[August von Hayek|Hayek]]<ref>Variedaes en [http://www.catalogueoflife.org/show_species_details.php?record_id=734351 Catalogue of life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828071438/http://www.catalogueoflife.org/show_species_details.php?record_id=734351 |date=2009-08-28 }}</ref>
;[[Sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* ''Acetosa pratensis'' [[Mill.]]
* ''Lapathum acetosa'' (L.) [[Scop.]]
* ''Lapathum pratense'' [[Lam.]]
* ''Rumex acetosa subsp. biformis'' ([[Lange]]) [[Castrov.]] & [[Valdés Berm.]]
* ''Rumex acetosa subsp. planellae'' ([[Carlos Pau y Español|Pau]] & [[Merín]]) [[Muñoz Garm.]] & [[Pedrol]]
* ''Rumex acetosa var. pratensis'' ([[Mill.]]) [[Wallr.]]
* ''Rumex biformis'' [[Lange]]
* ''Rumex ceretanicus'' [[Sennen]]
* ''Rumex hastifolius'' [[Sennen]]
* ''Rumex intermedius var. incanus'' [[Merín]]
* ''Rumex intermedius var. pilosus'' [[Merín]]
* ''Rumex intermedius var. platyphyllos'' [[Sennen]] & [[Carlos Pau y Español|Pau]]
* ''Rumex planellae'' [[Carlos Pau y Español|Pau]] & [[Merín]] in [[Merín]]
* ''Rumex platyphyllos'' ([[Sennen]] & [[Carlos Pau y Español|Pau]]) Sennen
* ''Rumex pratensis'' [[Dulac]]
* ''Rumex rechingeri'' [[Sennen]]
* ''Rumex salae'' [[Sennen]]<ref>Sinónimos en [http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es Real Xardín Botánicu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |date=2019-09-11 }}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Polygonaceae#Descripción|Carauterístiques de les poligonacees]]
== Bibliografía ==
# Flora of China Editorial Committee. 2003. Flora of China (Ulmaceae through Basellaceae). 5: 1–506. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2005. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 2. Fl. N. Amer. 5: i–xxii + 1–656.
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1–3): i–xcvi, 1–3348.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikispecies|Rumex}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:Rumex|acetosa]]
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1753]]
[[Categoría:TBSpecies]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
1tol4hgchhi7ytcl6sz6viuwsf95r1g
Sanguisorba minor
0
66152
4527194
4159429
2026-09-10T22:55:56Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527194
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Sanguisorba minor}}
{{Ficha de taxón
| Botón de la Virxe
| image = Illustration_Sanguisorba_minor0.jpg
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Rosoideae]]
| subfamilia_authority =
| tribus = [[Sanguisorbeae]]
| subtribus = [[Sanguisorbinae]]
| genus = [[Sanguisorba]]
| species = '''''S. minor'''''
| binomial = '''''Sanguisorba minor'''''
| binomial_authority = [[Giovanni Antonio Scopoli|Scop.]]
}}
Los {{iniTaxon}} ye una especie de planta biañal perteneciente a la familia de les [[rosácees]].
[[Ficheru:Salad burnet leaves in March.jpg|thumb|Detalle de les fueyes]]
[[Ficheru:Sanguisorba minor-01 (xndr).jpg|thumb|inflorescencia]]
== Descripción ==
Ye una [[planta]] [[Planta biañal|bienal]] d'unu a cuatro palmos d'altor, con [[fueya|fueyes]] compuestes de cuatro a dolce pares de folíolos arrondaos a elípticos dentaos de tamañu similar; fueyes basales en roseta, bien típica de la familia. Les [[flor|flores]] suélense atarraquitar nel estremu del [[tarmu]] de color verde de cutiu tiñíes de moráu; les de la parte cimera de la planta son femenines y les de la base son masculines. El [[frutu]] d'esta planta ye diminutu y secu, daqué maderizu, reticuláu o irregularmente crestáu. Especie variable. Floria de mayu a setiembre. Habita en praos de secanu en toa Europa.
[[Ficheru:Sanguisorba minor.JPG|thumb|Fueyes basales.]]
== Distribución ==
Trátase d'una planta bien estendida en tol mundu, podemos atopar nel oeste, el centru y el sur d'[[Europa]], al nordeste d'[[África]] y el suroeste asiáticu.
== Hábitat ==
El so hábitat principal ye nos cantos de caminos y ermos; en suelos cascayosos, metanes maleces, n'ambientes abiertos y insolaos, tamién en terrenes paleozoicos. Nun se trata d'una planta bien esixente tocantes a necesidaes básiques. Floria ente'l mes de mayu y el mes d'agostu principalmente.
== Emplegu ==
Esta planta forma parte d'unu de los siete ingredientes orixinales del [[mueyu verde|mueyu verde de Frankfurt]].
Utilízase como un ingrediente n'ensalaes y aderezos, yá que tien un sabor descritu como de "[[pepinu]]" y considérase intercambiable con fueyes de menta en delles recetes, dependiendo del efeutu deseyáu. Polo xeneral, úsense les fueyes más nueves, yá que tienden a ser amargoses a midida que avieyen.
Tien les mesmes cualidaes melecinales que la pimpinela melecinal ( ''[[Sanguisorba officinalis]]'' ). Foi usáu como un té pa solliviar la [[foria]] nel pasáu.
Tamién tien una hestoria respetable, llamada la yerba preferida por [[Francis Bacon]], y foi traida al [[Nuevu Mundu]] colos primeros colonos ingleses, inclusive conseguió una mención especial de [[Thomas Jefferson]].
=== Melecinal ===
Si facer en fervinchu los raigaños d'esta planta, dexándose ferver mientres un cuartu d'hora, puede faese gargarismos pa solliviar la irritación del gargüelu. Este mesmu caldu puede vertise sobre les firíes p'acelerar la so cicatrización. Tamién puede aplicase la planta machucada en forma d'emplastu.
Tien usos tradicionales, en casos de:
Foria aguda: tratamientu de la [[foria]] aguda d'orixe bacterianu o non. Afecciones bucofaríngeas como: [[estomatitis]] o [[farinxitis]]. En forma de gargarismos. Afecciones dérmiques como [[Seborrea|dermatitis]], [[dermatitis seborreica]], mancadures cutanees, úlcera cutanea o [[psoriasis]].
[[Ficheru:108 Poterium sanguisorba L.jpg|thumb|Ilustración]]
[[Ficheru:Salad Burnet-JS.jpg|thumb|Detalle de la fueya]]
[[Ficheru:Poterium sanguisorba — Flora Batava — Volume v13.jpg|thumb|Ilustración]]
[[Ficheru:20121130Wiesenknopf Ketsch1.jpg|thumb|Vista de la planta]]
[[Ficheru:20130427Wiesenknopf Hockenheim1.jpg|thumb|Nel so hábitat]]
[[Ficheru:SANGUISORBA MINOR - AGUDA - IB-197 (Pimpinella).JPG|thumb|Nel so hábitat]]
[[Ficheru:Sanguisorba minor MHNT.BOT.2007.40.139.jpg|thumb|''Sanguisorba minor'']]
== Taxonomía ==
''Sanguisorba minor'' describióse por [[Giovanni Antonio Scopoli]] y espublizóse en ''[[Flora Carniolica, Editio Secunda]] 1: 110'', nel añu 1771.<ref>[http://www.tropicos.org/Name/27800183 ''{{PAGENAME}}'' en Trópicos]</ref>
;[[Etimoloxía]]:
El nome ''Sanguisorba'' deriva, probablemente, de la pallabra [[llatín|llatina]] ''sanguis'' refiriéndose a la capacidá d'esta planta pa frenar la hemorraxa. El nome específicu ''minor'' utilizóse probablemente pa estremala de la especie ''[[Sanguisorba officinalis]]'', que ye de mayor tamañu que la ''Sanguisorba minor''.
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* ''Pimpinella minor'' <small>[[Lam.]]</small>
* ''Pimpinella sanguisorba'' <small>([[L.]]) [[Gaertn.]]</small>
* ''Poterium alveolatum'' <small>[[Spach]] ex [[Pomel]]</small>
* ''Poterium alveolosum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium balearicum'' <small>[[Bourg.]]</small>
* ''Poterium balearicum'' <small>(Bourg. ex [[Nyman]]) Bourg. ex [[Porta (botánica)|Porta]]</small>
* ''Poterium ceretanum'' <small>[[Sennen]]</small>
* ''Poterium collinum'' <small>[[Salisb.]]</small>
* ''Poterium delortii'' <small>[[Jord.]]</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. delortii'' <small>(Jord.) Nyman</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. glaucescens'' <small>([[Rchb.]]) Nyman</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. glaucum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. guestphalicum'' <small>([[Boenn.]] ex Rchb.) Nyman</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. obscurum'' <small>(Jord.) Nyman</small>
* ''Poterium dictyocarpum var. virescens'' <small>Spach</small>
* ''Poterium dictyocarpum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium glaucescens var. guestphalicum'' <small>Boenn. ex Rchb.</small>
* ''Poterium glaucescens'' <small>Rchb.</small>
* ''Poterium gracile'' <small>[[Carlos Pau y Español|Pau]]</small>
* ''Poterium guestphalicum'' <small>(Boenn. ex Rchb.) Boenn. ex [[Boreau]]</small>
* ''Poterium mauritanicum'' <small>sensu [[Willk.]] in Willk. & Lange@@</small>
* ''Poterium minus'' <small>[[Samuel Frederick Gray|Gray]]</small>
* ''Poterium muricatum var. platylophum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium muricatum var. stenolophum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium muricatum'' <small>Spach</small>
* ''Poterium obscurum'' <small>Jord.</small>
* ''Poterium platylophum'' <small>Spach ex Jord.</small>
* ''Poterium polygamum var. platylophum'' <small>Spach ex [[Grütter]]</small>
* ''Poterium polygamum'' <small>[[Waldst.]] & [[Kit.]]</small>
* ''Poterium pyrenaicum'' <small>[[Sennen]]</small>
* ''Poterium sanguisorba f. dictyocarpum'' <small>Spach ex Fiori in Fiori & Paol.</small>
* ''Poterium sanguisorba f. glaucescens'' <small>(Rchb.) Fiori in Fiori & Paol.</small>
* ''Poterium sanguisorba f. muricatum'' (Spach ex [[Bonnier]] & [[Layens]]) Fiori in Fiori & Paol.</small>
* ''Poterium sanguisorba raza obscurum'' <small>(Jord.) Bonnier</small>
* ''Poterium sanguisorba subsp. dictyocarpum'' <small>Spach ex [[Georges C.Chr. Rouy|Rouy]] & [[E.G.Camus]]</small>
* ''Poterium sanguisorba subsp. glaucescens'' <small>(Rchb.) Bonnier</small>
* ''Poterium sanguisorba subsp. muricatum'' <small>Spach ex Bonnier & Layens</small>
* ''Poterium sanguisorba subsp. obscurum'' <small>(Jord.) Rouy & E.G. Camus</small>
* ''Poterium sanguisorba subsp. polygamum'' <small>([[Waldst.]] & [[Kit.]]) [[Asch.]] & [[Graebn.]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. delortii'' <small>([[Jord.]]) Rouy & E.G. Camus</small>
* ''Poterium sanguisorba var. dictyocarpum'' <small>Spach ex [[Coss.]] & [[Germ.]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. glaucescens'' <small>(Rchb.) [[Lej.]] & [[Courtois]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. glaucum'' <small>Spach ex [[Arcang.]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. guestphalicum'' <small>([[Boenn.]] ex Rchb.) [[Peterm.]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. muricatum'' <small>Spach ex Coss. & Germ.</small>
* ''Poterium sanguisorba var. platylophum'' <small>Spach ex Rouy & E.G. Camus</small>
* ''Poterium sanguisorba var. polygamum'' <small>([[Waldst.]] & Kit.) [[Vis.]]</small>
* ''Poterium sanguisorba var. stenolophum'' <small>(Spach) Rouy & E.G. Camus</small>
* ''Poterium sanguisorba var. virescens'' <small>(Spach) Arcang.</small>
* ''Poterium sanguisorba'' <small>L.</small>
* ''Poterium spachianum subsp. balearicum'' <small>Bourg. ex Nyman</small>
* ''Poterium stenolophum'' <small>(Spach) Jord.</small>
* ''Poterium vulgare'' <small>[[John Hill (botánicu)|Hill]] ex [[Cuatrec.]]</small>
* ''Sanguisorba alveolosa'' <small>(Spach) [[A.Braun]] & [[C.D.Bouché]]</small>
* ''Sanguisorba dictyocarpa raza guestphalica'' <small>(Boenn. ex Rchb.) [[T.Durand]] & [[Pittier]]</small>
* ''Sanguisorba dictyocarpa'' <small>Spach ex T. Durand & Pittier</small>
* ''Sanguisorba glaucescens'' <small>(Rchb.) [[Ces.]]</small>
* ''Sanguisorba guestphalica'' <small>(Boenn. ex Rchb.) T. Durand & Pittier</small>
* ''Sanguisorba muricata var. platylopha'' <small>Spach ex Asch. & Graebn. in [[A.Câmara]] & al.</small>
* ''Sanguisorba muricata'' <small>Spach ex [[Gremli]]</small>
* ''Sanguisorba pimpinella'' <small>[[Spenn.]]</small>
* ''Sanguisorba platylopha'' <small>Spach ex [[Hausskn.]]</small>
* ''Sanguisorba polygama'' <small>([[Waldst.]] & Kit.) Ces.</small>
* ''Sanguisorba poterium'' <small>[[Weber]] in [[F.H.Wigg.]]</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba subsp. muricata'' <small>(Spach ex Bonnier & Layens) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. delortii'' <small>(Jord.) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. glaucescens'' <small>(Rchb.) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. fosca'' <small>(Jord.) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. platylopha'' <small>Spach ex Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. stenolopha'' <small>(Spach) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba var. virescens'' <small>(Spach) Asch. & Graebn.</small>
* ''Sanguisorba sanguisorba'' <small>[[Britton]]</small>
* ''Sanguisorba stenolopha'' <small>(Spach) Hausskn.</small>
* ''Sanguisorba vulgaris var. glaucescens'' <small>(Rchb.) [[Samp.]]</small>
* ''Sanguisorba vulgaris'' <small>[[John Hill (botánicu)|Hill]] ex Pau</small><ref>Sinónimos en [http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es Real Xardín Botánicu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |date=2019-09-11 }}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
==Bibliografía==
# Hitchcock, C. L., A. Cronquist, M. Ownbey & J. W. Thompson. 1961. Saxifragaceae to Ericaceae. Part III. 614 pp. In Vasc. Pl. Pacific N.W.. University of Washington Press, Seattle.
# Kearney, T. H. & R. H. Peebles. 1960. Arizona Fl. (ed. 2) 1032 pp.
# Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157.
# Munz, P. A. 1974. Fl. S. Calif. 1–1086. University of California Press, Berkeley.
# Munz, P. A. & D. D. Keck. 1959. Cal. Fl. 1–1681. University of California Press, Berkeley.
# Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill.
# Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). 3: 547–1115. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
# Voss, E. G. 1985. Michigan Flora. Part II Dicots (Saururaceae-Cornaceae). Bull. Cranbrook Inst. Sci. 59. xix + 724.
# Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur (Arxentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguái). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1–983; 107(2): i–xx, 985–2286; 107(3): i–xxi, 2287–3348.
== Enllaces esternos ==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{traducíu ref|en|Sanguisorba minor}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Sanguisorba|minor]]
[[Categoría:Flora de la cuenca mediterránea]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1771]]
[[Categoría:Plantes descrites por Scopoli]]
[[Categoría:TBSpecies]]
npklhpaauk3w7bq6w0315g9pcozplwb
Sanguisorba officinalis
0
66153
4527195
4159937
2026-09-10T22:55:58Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527195
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de taxón
| ''Sanguisorba officinalis''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Rosoideae]]
| subfamilia_authority =
| tribus = [[Sanguisorbeae]]
| subtribus = [[Sanguisorbinae]]
| genus = [[Sanguisorba]]
| species = '''''S. officinalis'''''
| binomial = '''''Sanguisorba officinalis'''''
| binomial_authority = [[L.]]
}}
'''''Sanguisorba officinalis''''' ye una especie de [[planta perenne]] perteneciente a la familia de les [[rosácees]].
== Descripción ==
Ye una [[planta perenne]] de fueyes basales ya inferiores imparipinnaes de 3-7 cm de llargor. colos [[foliolu|foliolos]] dentaos (9-12 dientes en cada llau). Les cimeres son pocu numberoses y más pequeñes. Algama los 15 cm a 2 m d'altor. Tien un raigañu negru per fora y de color rosáu el so interior. Esta especie estremar d'otres ''[[Sanguisorba]]'' polos sos [[Glomérulo (inflorescencia)|glomérulos]] de flores de color púrpura escuru (toes [[hermafrodita|hermafrodites]]), asitiaos sobre llargos [[pedúnculu|pedúnculos]] llaterales.<ref name ="hvib tf">{{cita web |url=http://herbarivirtual.uib.es/cas-med/especie/6810.html |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=6 d'ochobre de 2010 |formatu= |obra= [[Universidá de les Islles Baleares]]: Fotografias detallaes ya información de la especie}}</ref>
== Distribución y hábitat==
Tien una distribución eurosiberiana. Na [[Península Ibérica]], habita en praos de siega y yerbazales bien húmedos de monte.
==Propiedaes==
;Principios activos:
Contién [[sanguisorbina]], [[tanín]], [[goma]] y [[Sal (química)|sales]].
;Melecinales:
Como [[planta melecinal]] utilízase como: [[diuréticu]], [[estomacal]], [[sudoríparu]], [[febrífugo]], [[tónicu (medicina)|tónicu]], [[astrinxente]] y [[arumosu]]. El raigañu ye astrinxente, [[estíptico]] y [[vulnerario]]. Úsase la planta entera. Per vía esterna, y por cuenta del so altu conteníu en [[tanín]]s, exerz efeutos [[hemostáticos]], preséu pa les firíes y ciertes [[úlcera|úlceres]] tórpidas o varicoses. Na [[medicina tradicional china]], utilizar nel tratamientu de les [[hemorraxa|hemorraxes]] dixestives y respiratories, [[foria]] y [[gastroenteritis]], según, per vía esterna en casu de [[quemadura|quemadures]].<ref name="GEPM ">{{cita web
|títulu = ''Rhus aromatica'' | autor = Dr. Berdonces I Serra |obra = Gran Enciclopedia de les Plantes Melecinales |editorial = Tikal ediciones ISBN 84-305-8496-X |páxines = 861}}</ref>
Ye la planta nutricia de la [[caparina]] [[Phengaris nausithous]].
Utilizóse na [[medicina tradicional china]] (MTC), onde se-y conoz col nome de ''Di Yu''. Utilizar pa esfrecer el sangre, detener el sangráu, el calor y curar les firíes.<ref>(Herbal Materia Médico de China por Dan Bensky)</ref>
== Taxonomía ==
''Sanguisorba officinalis'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]] 1: 116'', nel añu 1753.<ref>[http://www.tropicos.org/Name/27800186 ''{{PAGENAME}}'' en Trópicos]</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Sanguisorba''''': nome xenéricu que deriva, probablemente, de la pallabra [[llatín|llatina]] ''sanguis'' refiriéndose a la capacidá d'esta planta pa frenar la hemorraxa.
'''''officinalis''''': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "oficinal, de venta en herbarios".<ref>[http://www.winternet.com/~chuckg/dictionary/dictionary.132.html N'Epítetos Botánicos]</ref>
;Variedaes aceptaes:
*''[[Sanguisorba officinalis var. longifila]]'' (Kitag.) T.T.Yu & C.L.Li
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
{|
|-valing=top
|
*''Pimpinella officinalis'' ([[L.]]) [[Lam.]]
*''Poterium boreale'' [[Salisb.]]
*''Poterium officinale'' (L.) [[A.Gray]]
*''Sanguisorba altissima'' [[Moench]]
*''Sanguisorba auriculata'' [[Scop.]]
*''Sanguisorba cylindrica'' [[Charb.]]
*''Sanguisorba hispanica'' [[Mill.]]
*''Sanguisorba major'' [[Bubani]]
*''Sanguisorba major'' [[John Hill (botánicu)|Hill]]
*''Sanguisorba montana'' [[Jord.]] ex [[Boreau]]
*''Sanguisorba nudicaulis'' [[Raf.]]
*''Sanguisorba polygama'' [[F.Nyl.]]
*''Sanguisorba sabauda'' Mill.
*''Sanguisorba serotina'' Jord.
*''Sanguisorba serpentini'' [[H.J.Costu]] & [[Puech]]<ref name="RJB"/>
|}
==Nome común==
Agrimonia bastarda, ensalada italiana, escaleruca, yerba de la cuchellada, yerba de la enjarretadura, yerba de la graganta, yerba de la mora, yerba del cuchiellu, yerba gue, jazmia, néspola, niéspola, níspera, nísperero del Xapón, cadápanu, níspola, níspolero del Xapón, pampanilla, pempinela, pempinella, perifolio, perifollo, pimpinela, pimpinela de los praos, pimpinela mayor, pimpinela menor, pimpinella amotada, pimpinella d'España, pimpineta, rompepiedras, sanguina, sanguinaria, sanguisorba, sanguisorba de roca, sanguisorba mayor, sanguisorba menor.<ref name="RJB">{{cita web |url=http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es |títulu=''{{PAGENAME}}'' |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2010 |formatu= |obra=[[Real Xardín Botánicu]]: Proyeutu Anthos |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |fechaarchivu=2019-09-11 }}</ref>
==Galería==
<gallery>
Archivu:Grandes pimprenelles.JPG|Hábitat
Ficheru:Sanguisorba officinalis 001.JPG|Planta
Archivu:Sanguisorba officinalis inflorescence - Niitvälja.jpg|Inflorescencia
Ficheru:Sanguisorba officinalis 1.JPG|Fueya
Ficheru:Sanguisorba officinalis 2.JPG|Fueya con flores
Archivu:Sanguisorba officinalis flower.jpg|Flores
Ficheru:Sanguisorba-officinalis.JPG|Flores y fueyes
Ficheru:Toten 1.jpg|Pradería</gallery>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Polinización n'orquídees]]
* [[Orchidaceae#Descripción|Carauterístiques de les orchidacees]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
==Bibliografía==
# Flora of China Editorial Committee. 2003. Flora of China (Pittosporaceae through Connaraceae). 9: 1–496. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
== Referencies ==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
*[http://www.pfaf.org/database/plants.php?Sanguisorba+officinalis Plants for a Future: ''Sanguisorba officinalis'']
*Chittendon, F. RHS Dictionary of Plants plus Supplement. 1956 Oxford University Press 1951
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1753]]
[[Categoría:Sanguisorba|officinalis]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
c43fr6siwrd0mzwjkgkk472sdam85pp
Santolina chamaecyparissus
0
66158
4527196
4503021
2026-09-10T23:39:10Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527196
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Santolina chamaecyparissus}}
{{Ficha de taxón
| ''Abrótano fema''
| superregnum = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Plantae]]
| subregnum = [[Tracheobionta]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Asteridae]]
| ordo = [[Asterales]]
| familia = [[Asteraceae]]
| subfamilia = [[Asteroideae]]
| tribus = [[Anthemideae]]
| subtribus = [[Santolininae]]
| genus = [[Santolina]]
| species = '''Santolina chamaecyparissus'''
| species_authority = [[Linneo|L.]]
| subdivision_ranks = Variedaes
| subdivision =
}}
El {{iniTaxon}} ye una [[especie]] de [[subarbusto]] o planta [[yerbácea]], perteneciente a la [[familia (bioloxía)|familia]] de les [[Asteracees]].
[[Ficheru:Cotton Lavender, Gray Santolina (Santolina chamaecyparissus).jpg|thumb|240px|Vista de la planta]]
[[Ficheru:Santolinachamae.jpg|thumb|240px|Detalle de la flor]]
[[Ficheru:Santoline petit-cyprès FR 2012.jpg|thumb|240px|Vista de la planta]]
Tamién ye conocíu como '''cipresilla''', '''yerba lombriguera''', '''boja''', '''guardarropa''', '''manzanillera''', '''ontina de cabezueles''', '''té d'Aragón''', '''manzanilla de Mahón'''<ref name=Almunia>[http://enebro.pntic.mec.es/~gcorrali/manzani.htm Manzanilla de Mahón] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160120025833/http://enebro.pntic.mec.es/~gcorrali/manzani.htm |date=2016-01-20 }} nel Seminariu de botánica del CPR de la Almunia</ref> o '''manzanilla Mahón'''.<ref name=Casapia>[http://www.casapia.com/Paginacast/Paginas/Paginasdemenus/MenudeInformaciones/PlantasMedicinales/ManzanillaMahon.htm Manzanilla Mahón] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030161714/http://www.casapia.com/Paginacast/Paginas/Paginasdemenus/MenudeInformaciones/PlantasMedicinales/ManzanillaMahon.htm |date=2012-10-30 }} en casa Pià</ref> Cultivar poles sos propiedaes melecinales o con fines ornamentales.
== Descripción ==
Tien numberosos [[tarmu|tarmos]] delgaos sobre'l que crecen [[fueya|fueyes]] de color verde buxu, estreches, lliniales, estremaes, carnoses y arumoses. esprenden un intensu golor arumoso que recuerda a la [[chamaemelum nobile|manzanilla]], anque daqué desagradable. A lo cimero broten cabezueles hemisfériques con [[flor|flores]] tubulosas de color mariellu. El so altor puede bazcuyar ente los 20 y 70 cm. El so [[frutu]] ye cuadrangular.
== Hábitat ==
La planta ye orixinaria del sur d'[[Europa]], atopándose tamién nel norte d'[[África]] y n'[[América del Norte]]. Criar en collaes y fasteres magrices o cascayoses.
== Propiedaes ==
* Utilizar pa evitar les [[poliya|polilles]] poniéndolo dientro de los caxones de [[ropa]].
* Ye rica n'[[aceite esencial|aceites arumosos]].
* Puede sirvir como [[vermífugo]].
* Tien propiedaes [[estómagu|estomacales]].
* Antibióticu y desinfestante.<ref name="GEPM ">{{cita web |títulu = ''{{PAGENAME}}'' | autor = Dr. Berdonces I Serra |obra = Gran Enciclopedia de les Plantes Melecinales |editorial = Tikal ediciones ISBN 84-305-8496-X |añu= 1ª edición: 1998 |páxines = 43-44}}</ref>
== Taxonomía ==
''Santolina chamaecyparissus'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]]'' 2: 842. 1753.<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/2701201 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=7 de payares de 2013 |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Santolina''''': nome xenéricu que remanez del [[llatín]] ''sanctus'' = "sagráu" y ''linum'' = "llinu", basada nun antiguu nome d'una especie d'esti xéneru.<ref>[http://www.calflora.net/botanicalnames/pageSA-SH.html En Nomes Botánicos]</ref>
'''''chamaecyparissus''''': nome xenéricu emprestáu del [[idioma llatín|llatín]] ''chǎmaecŷpǎrissos'', de la mesma deriváu del [[idioma griegu|griegu]] ''χαμαιχνπαρισσοξ'', y yá usáu na roma antigüedá ([[Pliniu'l Vieyu]], ''[[Historia naturalis]]'', ''24, 136'') pa nomar la especie,<ref>[http://www.lexilogos.com/latin/gaffiot.php?q=chamaecyparissos Gafiot F., Dictionnaire Latin-Français, Hachette, Paris, 1944]</ref> y que significa "similar a ''[[Chamaecyparis]]'', un xéneru de [[Cupressaceae]].
;[[Sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
* ''Santolina chamaecyparissus'' subsp. ''chamaecyparissus
* ''Santolina chamaecyparissus'' subsp. ''insularis'' ([[Gennari]] ex [[Fiori]]) [[Yeo]]
* ''Santolina chamaecyparissus'' subsp. ''pecten'' [[Georges C.Chr. Rouy|Rouy]]
* ''Santolina chamaecyparissus'' subsp. ''squarrosa'' ([[DC.]]) [[Nyman]]
* ''Santolina chamaecyparissus'' subsp. ''tomentosa'' ([[Pers.]]) [[Arcang.]]
* ''Santolina chamaecyparissus'' var. ''insularis'' [[Gennari]] ex [[Fiori]]
* ''Santolina pectinata'' [[Benth.]], non [[Lag.]]
* ''Santolina pinnata'' [[Viv.]]<ref>Sinónimos en [http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es Real Xardín Botánicu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |date=2019-09-11 }}</ref>
* ''Abrotanum foemina'' Garsault
* ''Santolina marchii'' Arrigoni<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/gcc-143604 ''{{PAGENAME}}'' en PlantList]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[asteraceae#Descripción|Carauterístiques de les asteracees]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
* [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Santolina&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK=species Flora Europaea: ''Santolina'']
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Santolina|chamaecyparissus]]
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1753]]
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:TBSpecies]]
q26cwfdlu728jfpzqb094axdty56jie
Solanum elaeagnifolium
0
66266
4527227
4503156
2026-09-11T06:59:30Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527227
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Solanum elaeagnifolium}}
{{Ficha de taxón
| ''Solanum elaeagnifolium''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Solanales]]
| familia = [[Solanaceae]]
| subfamilia = [[Solanoideae]]
| tribus = [[Solaneae]]
| genus = '''[[Solanum]]'''
| subgenus = '''[[Solanum subg. Leptostemonum|Leptostemonum]]'''
| sectio = '''[[Solanum sect. Leprophora|Leprophora]]'''
| species = '''''Solanum elaeagnifolium'''''
| binomial_authority = [[Cav.]], ''Icon.'', 3: 22–23, pl. 243, 1794
}}
[[Ficheru:Solanum elaeagnifolium 3.jpg|thumb|Aspeutu xeneral]]
[[Ficheru:S.eleagnifolium espinas1.jpg|thumb|Detalle de los escayos. La formiga a la izquierda de la imaxe aprove una referencia de tamañu. Madrid, Capital, Parque del Planetariu, España.]]
[[Ficheru:Kerem MahalDSCN0487.JPG|thumb|Frutos]]
[[Ficheru:Androceo y gineceo de Solanum elaeagnifolium.jpg|thumb|Flor]]
'''''Solanum elaeagnifolium''''' ye una [[especie]] de la familia de les [[Solanacees]] considerada una [[plantes tóxiques|planta tóxica]] en munchos países del mundu.
== Descripción ==
Ye una [[planta]] [[Planta perenne|perenne]] de 20-50 cm d'altor colos [[tarmu|tarmos]] cimeros y los [[sépalu|sépalos]] cubiertos d'[[escayu|escayos]] curties de cutiu estrellaes. Les [[fueya|fueyes]] y los tarmos inferiores tán recubiertos por una pelusa nidia que-y da un aspeutu plateáu o buxu a tola planta. Les [[fueya|fueyes]] tienen unos 15 cm de llongura por 0,5 a 2,5 cm d'anchu y tienen el cantu onduláu. Les [[flor|flores]] tienen cinco [[sépalu|sépalos]] y cinco[[pétalu|pétalos]] xuníos formando una estrella, que polo xeneral son de color azul lavanda pálidu y, en dellos casos, blancos. Tienen cinco [[estame]]s mariellos más o menos axuntaos en forma de conu. Produz [[Baga|bayes]] marielles, anaranxaes o coloraes brillosa que pasen a marrón cuando s'ensuguen, con [[grana|granes]] discoides, esplanaes, parduces, d'unos 4mm de diámetru.<ref name = FLIB/>
== Hábitat y distribución ==
[[Ruderal]], márxenes de cultivu y caminos, inclusive n'ambiente urbano.
Ye orixinaria del Sur y centru del [[Continente Americanu]]. Dudosamente nativa tamién n'[[América del Norte]].
Llargamente partida nel restu del mundu, España incluyida.
== Usos utilizaron el so frutos como xabón, pa llavar la ropa, per parte de los nativos de la so rexón d'orixe.
Poles sos carauterístiques considérase una planta nociva en diversos países, ye [[venenu|venenos]]a pal ganáu y bien difícil de erradicar, dada la so resistencia a condiciones adverses, y yá que cachos de raigaños de menos de 1 cm pueden refaer la planta.
Utilizábase comúnmente nel norte de [[Méxicu]] como cuayo na ellaboración de quesos y entá na actualidá utilízase escasamente en zones rurales, onde se-y conoz como [[trompillo]].
== Taxonomía ==
''Solanum elaeagnifolium'' describióse por [[Antonio José de Cavanilles]] y espublizóse en ''[[Icones et Descriptiones Plantarum]]'' 3: 22–23, pl. 243. 1794[1795].<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/29602593 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=11 de febreru de 2015 |formatu= |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Solanum''''': nome xenéricu que remanez del vocablu [[Llatín]] equivalente al [[Idioma griegu|Griegu]] ''στρνχνος'' (strychnos) pa designar el ''[[Solanum nigrum]]'' (la "Yerba moro") —y probablemente otres especies del xéneru, incluyida la berenxena<ref>[https://books.google.fr/books?id=wLIRAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Mélongène en Lécluse F., Léxique français-grec avec l'explication latine, à l'usage des classes de..., Paris, 1844]</ref>— , yá emplegáu por [[Pliniu'l Vieyu]] nel so ''[[Historia naturalis]]'' (''21, 177'' y ''27, 132'') y, enantes, por [[Aulus Cornelius Celsus]] en ''[[Cronoloxía de la medicina y de la teunoloxía médica|De Re Melecina]]'' (''II, 33'').<ref>[http://www.lexilogos.com/latin/gaffiot.php?q=solanum F. Gafiot, Dictionnaire Latin-Français, p. 1452 y 1485, Hachette, Paris, 1934.]</ref> Podría ser rellacionáu col Llatín ''sol. -is'', "el sol", por cuenta de que la planta sería mesma de sitios daqué soleyeros.<ref name = FLIB>[http://www.floraiberica.es/floraiberica/testu/pdfs/11_134_01_Solanum.pdf ''Solanum'' en Flora Ibérica, RJB/CSIC, Madrid]</ref>
'''''elaeagnifolium''''': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "coles fueyes de ''[[Elaeagnus]]''".
;Sinonimia:
* ''Solanum dealbatum'' [[Lindl.]], ''Trans. Hortic. Soc.'', 7: 52, 1830
* ''Solanum flavidum'' [[Torr.]], ''Ann. Lyceum Nat. Hist. New York'', 2: 227, 1828
* ''Solanum leprosum'' [[Ortega]], ''Nov. Rar. Pl. Hort. Matrit. Dec.'', 9: 115, 1800
* ''Solanum obtusifolium'' [[Dunal]], ''Solan. Syn.'', 26, 1816
* ''Solanum pyriforme'' var. ''uniflorum'' Dunal, ''in'' DC., ''Prodr.'', 13(1): 369, 1852
* ''Solanum roemerianum'' [[George Heinrich Adolf Scheele|Scheele]], ''Linnaea'', 21: 767, 1848
* ''Solanum saponaceum'' [[Hook.]], ''Bot. Mag.'', 53: tab. 2697, 1826
* ''Solanum texense'' [[Engelm.]] & [[A.Gray]], ''Boston J. Nat. Hist.'', 5: 227, 1845
* ''Solanum uniflorum'' [[Meyen]] ex [[Nees]], ''Nov. Act. Acad. Caes. Leop.'', 19, Suppl. 1: 388, 1843
* ''Solanum elaeagnifolium'' forma ''albiflorum'' [[Cockerell]], ''Bull. Torrey Bot. Club'', 20: 410, 1893
* ''Solanum elaeagnifolium'' var. ''angustifolium'' [[Kuntze]], ''Revis. Xen. Pl.'', 3(2): 225, 1898
* ''Solanum elaeagnifolium'' var. ''argyrocroton'' Griseb., ''Abh. Königl. Gues. Wiss. Göttingen'', 24: 255, 1879
* ''Solanum elaeagnifolium'' forma ''benkei'' [[Standl.]], ''Rhodora'', 34: 176, 1932
* ''Solanum elaeagnifolium'' var. ''grandiflorum'' [[Griseb.]], ''Abh. Königl. Gues. Wiss. Göttingen'', 24: 255, 1879
* ''Solanum elaeagnifolium'' var. ''leprosum'' (Ortega) Dunal, ''in'' DC., ''Prodr.'', 13(1): 291, 1852
* ''Solanum elaeagnifolium'' var. ''obtusifolium'' (Dunal) Dunal, ''in'' DC., ''Prodr.'', 13(1): 291, 1852<ref>Sinónimos ''in'' Solanaceae Source[http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/solanaceaesource/taxonomy/description-detail.jsp?spnumber=2361]</ref>
== Nome vernáculos ==
Solanu de fueya de paraísu,<ref>{{Cita web |url=http://www.anthos.es/index.php |títulu=Anthos, sistema d'información sobre les plantes d'España, RJB/CSIC (rique busca) |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |fechaarchivu=2019-09-11 }}</ref> trompillo, bona muyer.
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
# Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246.
# Cabrera, A. L. 1965. Fl. Prov. Buenos Aires Institutu Nacional de Teunoloxía Agropecuaria, Buenos Aires.
# Cabrera, A. L. 1965. Polemoniaceae, Hydrophyllaceae, Solanaceae, Caprifoliaceae. 4(5): 96–100; 190–251; 376–380. In A. L. Cabrera (ed.) Fl. Prov. Buenos Aires. Institutu Nacional de Teunoloxía Agropecuaria, Buenos Aires.
# Cabrera, A. L., R. Kiesling, F. O. Zuloaga, L. D. Bravo, H. A. Fabris, C. Ezcurra, A. Pontiroli, N. B. Deginani & R. A. Pérez-Moreau. 1983. Parte VIII—Clethracees a Solanacees. 8: 1–508. In A. L. Cabrera (ed.) Fl. Prov. Jujuy. Institutu Nacional de Teunoloxía Agropecuaria, Buenos Aires.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson.
# Cronquist, A.J., A. H. Holmgren, N. H. Holmgren, J. L. Reveal & P. K. Holmgren. 1984. Vascular Plants of the Intermountain West, U.S.A. 4: 1–573. In A.J. Cronquist, A. H. Holmgren, N. H. Holmgren, J. L. Reveal & P. K. Holmgren (eds.) Intermount. Fl.. Hafner Pub. Co., New York.
== Enllaces esternos ==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
* ''Solanum elaeagnifolium'' in Solanaceae Source [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/solanaceaesource/taxonomy/description-detail.jsp?spnumber=2361]
* ''Solanum elaeagnifolium'' in Conabio - Maleces de Méxicu [http://www.conabio.gob.mx/malezasdemexico/solanaceae/solanum-elaeagnifolium/fichas/ficha.htm]
* ''Solanum elaeagnifolium'' in GRIN[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?101507]
* ''Solanum elaeagnifolium'' in USDA[http://plants.usda.gov/java/nameSearch?keywordquery=solanum+elaeagnifolium&mode=sciname&submit.x=14&submit.y=6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211130000433/https://plants.usda.gov/java/nameSearch?keywordquery=solanum+elaeagnifolium&mode=sciname&submit.x=14&submit.y=6 |date=2021-11-30 }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes descrites en 1795]]
[[Categoría:Solanum|elaea]]
[[Categoría:Plantes venenoses]]
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Plantes descrites por Cavanilles]]
[[Categoría:TBSpecies]]
q5gny21g82pnmc50ic4tmacyddgne3f
Stellaria media
0
66318
4527247
4508106
2026-09-11T09:10:20Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527247
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Stellaria media}}
{{Ficha de taxón
| regnum = [[Plantae]]
| subregnum = [[Tracheobionta]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Caryophyllidae]]
| ordo = [[Caryophyllales]]
| familia = [[Caryophyllaceae]]
| subfamilia = [[Alsinoideae]]
| tribus = [[Alsineae]]
| genus = ''[[Stellaria]]''
| species = '''''S. media'''''
| binomial = ''Stellaria media''
| binomial_authority = ([[L.]]) [[Vill.]], 1789[http://bibdigital.rjb.csic.es/spa/Libro.php?Libro=1542&Pagina=37]
}}
La {{iniTaxon}} ye una [[planta añal]] de la familia de les [[Caryophyllaceae|cariofilacees]] nativa d'[[Europa]].
[[Ficheru:StellariaMedia001.JPG|thumb|Vista xeneral.]]
[[Ficheru:Stellaria media 3675.JPG|thumb|Flores.]]
[[Ficheru:Stellaria media seeds, vogelmuur zaden.jpg|thumb|Granes tuberculaes sueltes.]]
[[Ficheru:345 Stellaria graminea, Stellaria media.jpg|thumb|240px|Ilustración]]
[[Ficheru:Alsine media — Flora Batava — Volume v4.jpg|thumb|240px|Ilustración]]
== Descripción ==
Ye planta añal o biennal, bien variable en munchos de los sos calteres, Ye de porta xeneralmente rastreru/cespitoso. Les [[fueya|fueyes]] inferiores son [[peciolu|peciolaes]] y les caulinares cortamente peciolaes o sésiles, toes opuestes y ovalaes o cordiformes, apuntiaes. Los [[tarmu|tarmos]] son peludos en 2 fileres o bien glabros. Cuenta con inconspicuas [[flor|flores]] (unos 2-5 mm), con [[mota]] de 5 [[sépalu|sépalos]] oblongos llibres, peludos o glabros, 5 [[pétalu|pétalos]] fondamente bífidos y xeneralmente más curtios que los sépelos, 3 a 10 [[estame]]s con [[antera|anteres]] purpúreas y [[pistilu]] con trés [[Estilu (botánica)|estilos]]. El [[frutu]] en [[cápsula (frutu)|cápsula]] ye d'igual hasta 2 vegaes más llargu que la mota, de forma ovoidea-oblonga y dehiscente por 6 válvas. Los sos [[grana|granes]], de 0,5-1,5 mm, son finamente tuberculaes y con una ranura llateral.<ref name = FLIB>[http://www.floraiberica.es/floraiberica/testu/pdfs/02_049_19_Stellaria.pdf ''Stellaria media'' en Flora Ibérica, RJB/CSIC, Madrid]</ref>
== Hábitat y distribución ==
Atopar abondosamente nes paraxes húmedes y visiegos y en tierres de llabor abandonaes, según xunto a les viviendes al abellugu de murios.
Tantu n'Europa como n'[[América del Norte]] considerar una planta invasiva en xardinos, tierres de llabor y praos, malo de controlar por cuenta de la so masiva guañada.
== Usos ==
;Melecinal:
* D'antiguo utilizar como expectorante por cuenta del so conteníu en [[saponinas]]. P. C. Palau, nel so llibru «Les plantes medicinals baleàriques» encamentaba l'usu del zusmiu de la planta fresca como fortalecedor de les víes respiratories y los pulmones.
* Remineralizante pol so conteníu de [[potasiu]] y [[siliciu]].
* En forma de [[cataplasma]], envolubrada nuna gasa, usar pal tratamientu d'[[úlcera|úlceres]] y [[firíes]].
* En [[homeopatía]] usar contra los [[reumatismu|reumatismos]] y la [[psoriasis]].
;Como alimentu:
''Stellaria media'' ye deliciosu, comestible y nutritivu, y utilízase como una [[verdura]], de cutiu cruda n'[[ensalada|ensalaes]].<ref>[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Stellaria+media Stellaria media] at [[Plants for a Future]]</ref> Ye unu de los ingredientes del platu simbólicu que se consume nel festival de primavera en [[Xapón]], el conocíu [[Nanakusa-non-sekku]].
==Principios activos==
Contién la antraquinona [[emodina]], [[parietin]] y [[questin]], el [[flavonoide]] [[kaempferol-3,7-O-α-L-dirhamnoside]], fitosterol [[β-sitosterol]] y [[daucosterol]], y l'alcohol [[1-hexacosanol]] pueden atopase en ''S. media''.<ref>Studies on the Chemical Constituents From Stellaria media (II). Huang Yuan, Dong Qi, Qiao Shan-Yi, Pharmaceutical Journal of Chinese People's Liberation Army, 2007-03 ([http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTotal-JFJN200703008.htm abstract] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002936/http://en.cnki.com.cn/Article_en/CJFDTotal-JFJN200703008.htm |date=2016-03-04 }}) (Article in Chinese)</ref> Otros flavonoides son: [[apigenin 6-C-beta-D-galactopyranosyl-8-C-alpha-L-arabinopyranoside]], [[apigenin 6-C-alpha-L-arabinopyranosyl-8-C-beta-D-galactopyranoside]], [[apigenin 6-C-beta-D-galactopyranosyl-8-C-beta-L-arabinopyranoside]], [[apigenin 6-C-beta-D-glucopyranosyl-8-C-beta-D-galactopyranoside]], [[apigenin 6, 8-di-C-alpha-L-arabinopyranoside]].<ref>{{Cite journal|pmid=17672340|language=Chinese|añu=2007|apellíu1=Dong|nome1=Q|apellíu2=Huang|nome2=Y|apellíu3=Qiao|nome3=SY|títulu=Studies on chemical constituents from stellaria media. I|volume=32|issue=11|pages=1048–51|journal=Zhongguo Zhong yao za zhi = Zhongguo zhongyao zazhi = China journal of Chinese materia medica}}</ref>
La planta tamién contién [[saponina triterpenoide]]s<ref>{{Cite journal|doi=10.1080/14786410701642532|títulu=New triterpenoid fromStellaria media(L.) Cyr|añu=2009|apellíu1=Hu|nome1=Y.M.|apellíu2=Wang|nome2=H.|apellíu3=Ye|nome3=W.C.|apellíu4=Qian|nome4=L.|journal=Natural Product Research|volume=23|issue=14|pages=1274–8|pmid=19735039}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1055/s-0032-1320271|títulu=Synergistic interaction of triterpenoid saponins and plant protein toxins|añu=2012|apellíu1=Weng|nome1=A|apellíu2=Thakur|nome2=M|apellíu3=Beceren-Braun|nome3=F|apellíu4=Gilabert-Oriol|nome4=R|apellíu5=Boettger|nome5=S|apellíu6=Melzig|nome6=MF|apellíu7=Fuchs|nome7=H|journal=Planta Medica|volume=78|issue=11}}</ref> del tipu [[acedu oleanólico]]<ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.phytol.2010.08.003|títulu=Triterpenoid saponins of the Caryophyllaceae and Illecebraceae family|añu=2011|apellíu1=Böttger|nome1=Stefan|apellíu2=Melzig|nome2=Matthias F.|journal=Phytochemistry Letters|volume=4|issue=2|pages=59}}</ref> y taninos (incluyíu [[phlobatannin]]s).<ref>{{Cite journal|doi=10.5897/JMPR11.246|títulu=Phytochemistry and in vitro anti-oxidant activities of Stellaria media, Cajanus cajan and Tetracera potatoria methanolic extracts|añu=2011|apellíu1=Oyebanji|journal=Journal of Medicinal Plants Research|volume=5|issue=30}}</ref> [[Proanthocyanidin]]s ta presente nos test efectuaos a les granes.<ref>{{Cite journal|doi=10.1016/0305-1978(91)90020-Z|títulu=Proanthocyanidins in the testa of centrospermous seeds|url=https://archive.org/details/sim_biochemical-systematics-and-ecology_1991_19_4/page/319|añu=1991|apellíu1=Bittrich|nome1=V.|apellíu2=Amaral|nome2=Maria Do Carmo Y.|journal=Biochemical Systematics and Ecology|volume=19|issue=4|pages=319}}</ref>
== Taxonomía ==
''Stellaria media'' describióse por primeru por [[Carlos Linneo]] como ''Alsine media'' y depués incluyida nel xéneru ''Stellaria'' por [[Dominique Villars]] y espublizóse en ''[[Histoire des Plantes de Dauphiné]]'', vol. 3(1), p. 615, 1789[http://bibdigital.rjb.csic.es/spa/Libro.php?Libro=1542&Pagina=37] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304194644/http://bibdigital.rjb.csic.es/spa/Libro.php?Libro=1542&Pagina=37 |date=2016-03-04 }}<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/6300280 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=27 d'avientu de 2012 |formatu= |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Citoloxía]]:
Númberu de [[cromosoma|cromosomes]] de ''Stellaria media'' (Fam. Caryophyllaceae) y taxones infraespecíficos: 2n=40, 44<ref>The incidence of polyploidy in the Caryophyllaceae of Britain and of Portugal. Blackburn, K. B. & J. K. Morton (1957) New Phytol. 56: 344-351</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Stellaria''''': nome xenéricu que remanez del del ''stella'' pa la "estrella", por cuenta de la forma d'estrella de les flores o dalguna otra carauterística.<ref>[http://www.calflora.net/botanicalnames/pageSI-SY.html En Nomes Botánicos]</ref>
'''''media''''': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "entemedia".<ref>[http://www.winternet.com/~chuckg/dictionary/dictionary.118.html N'Epítetos Botánicos]</ref>
;Subespecies:
*''Stellaria media'' subsp. ''cupaniana'' (Jord. & Fourr.) Nyman
*''Stellaria media'' var. ''media''
*''Stellaria media'' var. ''micrantha'' (Hayata) T.S. Liu & S.S. Ying
;[[Sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
{{columnes}}
*''Alsine brachypetala'' [[Opiz]]
*''Alsine media'' L. = [[basiónimu]]
*''Alsinula media'' subsp. ''apetala'' ([[Ucria]]) [[Dostál]]
*''Alsinula media'' (L.) Dostál
*''Cerastium medium'' (L.) Crantz
*''Malachia aquatica'' subsp. ''calycina'' ([[Willk.]]) [[Nyman]]
*''Malachia calycina'' [[Willk.]]
*''Stellaria apetala'' [[Ucria]]
*''Stellaria cucubaloides'' [[Carlos Pau y Español|Pau]]
*''Stellaria pilosa'' [[Dulac]]
* ''Alsine apetala'' [[Kit.]] ex [[Nyman]]
* ''Alsine avicularum'' [[Lam.]]
* ''Alsine barbata'' [[Stokes]]
* ''Alsine bipartita'' [[Gilib.]]
* ''Alsine brachypetala'' Opiz
* ''Alsine elongata'' [[Jord.]] & [[Fourr.]]
{{nueva columna}}
* ''Alsine glabella'' Jord. & Fourr.
* ''Alsine gussonii'' Jord. & Fourr.
* ''Alsine media'' (L.) [[Druce]]
* ''Alsine media'' var. ''transiens'' ([[Bég.]]) [[Tzvelev]]
* ''Alsine repens'' Vell.
* ''Alsine vulgaris'' [[Moench]]
* ''Alsinella wallichiana'' [[Sw.]]
* ''Arenaria vulgaris'' [[Bernh.]]
* ''Holosteum alsine'' Sw.
* ''Stellaria media'' (L.) J.C.Sowerby & Sm.
* ''Stellaria media'' (L.) [[Cirillo]]
* ''Stellaria media'' var. ''apetala'' (Ucria ex Roem.) [[Gaudin]]
* ''Stellaria media'' f. ''apetala'' Rouy & [[Foucaud]]
* ''Stellaria vulgaris'' [[Raunk.]]<ref>Sinónimos en [http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es Real Xardín Botánicu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |date=2019-09-11 }}</ref><ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2481938 ''{{PAGENAME}}'' en PlantList]</ref>
{{final columnes}}
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Caryophyllaceae#Descripción|Carauterístiques de les cariofilacees]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
# ''Plantes melecinales, El Dioscórides anováu'' - Pío Font Quer.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
# Flora of China Editorial Committee. 2001. Flora of China (Caryophyllaceae through Lardizabalaceae). 6: 1–512. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2005. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 2. Fl. N. Amer. 5: i–xxii + 1–656.
# Forzza, R. C. 2010. Llista de espécies Flora do Brasil http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010. Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro.
# Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223. View in Biodiversity Heritage Library
# Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
# Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
# Hickman, J. C. 1993. The Jepson Manual: Higher Plants of California 1–1400. University of California Press, Berkeley.
# Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eds.) 2008. Nuevu Cat. Fl. Vasc. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánicu de Venezuela, Caracas.
# Hultén, E. 1968. Fl. Alaska i–xxi, 1–1008. Stanford University Press, Stanford.
# Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidá d'Antioquia, Medellín.
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Stellaria media}}
{{wikispecies}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Stellaria|media]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Plantes melecinales]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1789]]
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:TBSpecies]]
mahvvbe19thpz9a5enqzcq8yyodsane
Rubus caesius
0
68044
4527178
4053261
2026-09-10T19:09:56Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527178
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Rubus caesius}}
{{Ficha de taxón
| Artu pajarera
| image_caption = ''Rubus caesius'', fueyes y frutos
| regnum = [[Plantae]]
| subregnum = [[Tracheobionta]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Rosoideae]]
| tribus = [[Rubeae]]
| genus = '''''[[Rubus]]'''''
| species = '''''Rubus caesius'''''
| binomial_authority = [[L.]]
}}
'''''Rubus caesius''''' ye una planta de la [[familia (bioloxía)|familia]] de les [[rosácees]].
== Descripción ==
La '''artu pajarera''' ('''''Rubus caesius''''') '''dewberry''' o '''duberi''' ye una planta espinosa, baltada y pegada al suelu. Tien escayos bien pequeños si comparar con otres especies. Les [[fueya|fueyes]] son trifoliaes. [[Flor|Flores]] blanques. Los [[frutu|frutos]] son les [[mora (fruta)|mores]] con pocos granos bastante grandes, [[pruina|pruinosos]] cubiertes d'una especie de [[cera]]. Los [[frutu|frutos]] son tempranos en plenu branu. Na seronda les sos fueyes adquieren un color acoloratáu bien llamativu. Estendida polos [[bosque galería|sotos]] y [[ribera (vera)|riberes]] n'[[populus|alamees]], [[sauce]]das y [[fresnu (árbol)|fresnedas]]. Cada añu prodúcense nuevos tarmos polo que se formen bardiales rápido.
Los frutos son bien buscaos polos [[páxaru|páxaros]], d'ende'l so nome vulgar.
== Distribución ==
Por toa [[Europa]]. Ye habitual na metá norte de la [[Península Ibérica]].
[[Ficheru:Põldmuraka õis Rubus caesius.jpg|thumb|Flor.]]
[[Ficheru:Bombus lapidarius - Rubus caesius - Valingu.jpg|miniaturadeimagen]]
[[Ficheru:105 Rubus caesius L.jpg|thumb|Ilustración]]
== Taxonomía ==
''Rubus caesius'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]]'' 1: 493. 1753.<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/27805065 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=18 d'agostu de 2014 |formatu= |obra= Tropicos.org. [[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Rubus''''': nome xenéricu que remanez del [[llatín]] que significa "artu" o "artimora" o de ''ruber'' = "coloráu"<ref> [http://www.calflora.net/botanicalnames/pageR.html En Nomes Botánicos]</ref>
'''''caesius''''': [[epítetu]] [[llatín]] que significa "de color azul abuxáu"<ref>[http://www.winternet.com/~chuckg/dictionary/dictionary.52.html N'Epítetos Botánicos]</ref>
;Sinonimia:
* ''Rubus acheruntinus'' <small>[[Ten.]]</small>
* ''Rubus agrestis var. acheruntinus'' <small>(Ten.) Ten.</small>
* ''Rubus fruticosus subsp. caesius'' <small>([[L.]]) [[Syme]] in [[Sm.]]</small>
* ''Rubus fruticosus var. agrestis'' <small>([[Weihe]] & [[Nees]]) Syme in Sm.</small>
* ''Rubus fruticosus var. caesius'' <small>(L.) [[Fiori]] in Fiori & [[Paol.]]</small>
* ''Rubus herbaceus'' <small>[[Carlos Pau y Español|Pau]]</small>
* ''Rubus humilis'' <small>[[Bubani]]</small><ref>Sinónimos en [http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es Real Xardín Botánicu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |date=2019-09-11 }}</ref>
* ''Rubus sabulosus'' <small>[[Sudre]]</small>
* ''Rubus rivalis'' <small>[[Genév.]]</small>
* ''Rubus mitissimus'' <small>Genév.</small>
* ''Rubus ligerinus'' <small>Genév. </small>
* ''Selnorition caesium'' <small>(L.) [[Raf.]]</small><ref>Sinónimos en [http://www.tela-botanica.org/eflore/BDNFF/4.02/nn/57975/synonymie Tela Botánico]</ref><ref>{{cita web |url= http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/rjp-8 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|formatu= |obra= [[The Plant List]] |fechaaccesu=19 d'agostu de 2014}}</ref>
== Nome común ==
* Espárragos de los artos, mora, mora de pajarilla, mora pajarera, mora pajariega, mora santiagueña, mora temprana, parrilla, uva indiana, zarceta de los rastroxos, artu, artu de los rastrajos, artu de los rastroxos, artu machu, zarzamora, artos casqueras, artu terreña, zarzeta de los rastroxos.<ref>Nomes en [http://www.anthos.es Real Xardín Botánicu]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Rosaceae#Descripción|Carauterístiques de les rosácees]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{wikispecies}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Plantes descrites en 1753]]
[[Categoría:Rubus|caesius]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Plantes descrites por Linnaeus]]
[[Categoría:TBSpecies]]
89unp59i7jjcx6cje7778ug7c7se257
Salix eleagnos
0
68059
4527189
4168512
2026-09-10T21:16:37Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527189
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Salix eleagnos}}
{{Ficha de taxón
|Sauce gris
| status = LC
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Malpighiales]]
| familia = [[Salicaceae]]
| genus = ''[[Salix]]''
| species = '''''S. eleagnos'''''
| binomial = '''''Salix eleagnos'''''
| binomial_authority = [[Scop.]]
| synonyms= ''Salix eleagnos'' subsp. ''angustifolia'' ([[Cariot]]) [[Rech.f.]]
}}
La {{iniTaxon}} ye un [[árbol]] de fronda d'hasta 20 m d'altu, o [[arbustu]] alto, de la [[familia (bioloxía)|familia]] de les [[salicacees]].
[[Ficheru:Salix elaeagnos2.jpg|thumb|Vista de la planta]]
[[Ficheru:Salix eleagnos sl2.jpg|thumb|Inflorescencies]]
[[Ficheru:Sarga (Salix eleagnos) - riu Brugent a prop del mas Fortet (Capafonts) P1110931.JPG|thumb|Vista de la planta]]
== Descripción ==
[[Arbustu]] qu'algama los 6 metros d'altor, de numberosos pies princiaples, que puede llegar a árbol d'hasta 10 m. [[Caña|Cañes]] llargues y fexibles, fines, de corteza pardu-abuxada, pardu-amarellentada o coloráu-escura, sedada col pasu del tiempu. Les ramillas nacen cubiertes de pelos. [[Fueya|Fueyes]] bien estreches y allargaes, d'hasta 16 cm de llongura por unos 6 mm d'anchu; enteres o llixeramente dentaes na metá cimera. [[Fai (botánica)|Fai]] verde escuru, galbro y [[viesu]] blancu o cenicientu, cubiertu de [[fieltru]], col nerviu prominente y el [[peciolu]] curtiu. Suelen tener el marxe llixeramente endolcáu escontra'l nerviu. Los [[amentos]] masculinos son llaterales, sentaos o casi sentaos, cilíndricos, de 1 a 3 cm, de llongures, pelosos, con [[bráctea|bráctees]] verde-amarellentaes, enllordiaes de pardu o colloráu nel [[ápiz]],con un solu [[nectariu]] y dos [[estame]]s soldaos na metá o terciu inferior polos sos filamentu. Los [[amentos]] femeninos se difirencian pol so [[pistilu]] llampiñu y el so curtiu [[peciolu]]. Son precoces y esprenden granes empenachaes. Floria dende finales del iviernu y en primavera.<ref>{{Cita llibru|apellíos=Vidaller Tricas|nome=Rafael|coautor=Ortega Cebollero José E.|títulu=Los árboles del Altu Aragón|editorial=Huesca:IEA de la Excma. Diputación Provincial|añu=1987|id=ISBN 84-398-8877-5}}</ref>
== Hábitat ==
Orielles de ríos, regueros y riegues de monte, según en [[grava|graves]] y terrenes d'[[ábanu]] de los cursos d'agua, nes fondalaes y fondos de valle frescos, preferentemente en terrenes [[caliar|caliares]]. Xube dende los 200 hasta unos 1.500(2000) m d'altitú.
== Distribución ==
Nel centru y sur d'[[Europa]], [[Asia menor]] y norte d'[[África]]. Na [[Península Ibérica]] ye bien frecuente, especialmente nes metaes oriental y septentrional; arralez escontra occidente y nel sur, onde sicasí algama les provincies de [[Granada]] y [[Málaga]] ([[Sierra Nevada (España)|Sierra Nevada]], [[Serranía de Ronda]]). Falta en [[Portugal]].<ref>{{Cita llibru|apellíu=López González|nome=Ginés A.|títulu=Guía de los árboles y arbustos de la Península Ibérico y Balear|edición=3ª|editorial=Madrid:Mundi-Prensa|añu=2007|id=ISBN 10 84-8476-312-9}}</ref>
== Taxonomía ==
''Populus eleagnos'' describióse por [[Giovanni Antonio Scopoli]] y espublizóse en ''[[Flora Carniolica]], Editio Secunda 2: 257'', nel añu 1772.<ref>[http://www.tropicos.org/Name/28300154 ''{{PAGENAME}}'' en Trópicos]</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Salix''''': nome xenéricu [[llatín]] pal [[sauce]], les sos cañes y madera.<ref>[http://www.floravascular.com/index.php?xenero=Salix en Flora Vascular]</ref>
'''''eleagnos''''': [[epítetu]]
;[[sinonimia (bioloxía)|Sinonimia]]:
*''Salix incana'' [[Schrank]]<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl/record/tro-28300154 ''{{PAGENAME}}'' en PlantList]</ref>
== Nomes comunes ==
*[[Idioma español|Castellán]]: berguera, blima, blimal, salciña, sala, salguera, sarga, sarga común, sarga de fabara, sargatilla, sargatillo.
*[[Idioma aragonés|Aragonés]]: berduco, berdugué, berguera, ixalenca, salguera, salieto, sarga, sarguera.<ref>{{Cita web |url=http://www.anthos.es/v22/index.php?set_locale=es |títulu=Nomes vernáculos en Proyeutu Anthos. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190911230043/http://www.anthos.es/index.php |fechaarchivu=2019-09-11 }}</ref>
== Ver tamién ==
* [[Terminoloxía descriptiva de les plantes]]
* [[Cronoloxía de la botánica]]
* [[Historia de la botánica]]
* [[Salicaceae#Descripción|Carauterístiques de les salicacees]]
== Referencies ==
<small>{{llistaref}}</small>
== Bibliografía ==
# Anonymous. 1986. List-Based Rec., Soil Conserv. Serv., U.S.D.A. Database of the U.S.D.A., Beltsville.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2010. Magnoliophyta: Salicaceae to Brassicaceae. 7: i–xxii, 1–797. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
# Scoggan, H. J. 1978. Dicotyledoneae (Saururaceae to Violaceae). 3: 547–1115. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.
== Enllaces esternos ==
{{wikispecies|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{commonscat|{{PAGENAME}}|''{{PAGENAME}}''}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Salix|eleagnos]]
[[Categoría:Flora d'Europa]]
[[Categoría:Flora de la cuenca mediterránea]]
[[Categoría:Plantes descrites en 1772]]
[[Categoría:Plantes descrites por Scopoli]]
[[Categoría:TBSpecies]]
bauho7se5h1tiaqng4uhvtlyjv5e26z
Tutmosis III
0
74342
4527150
4336443
2026-09-10T14:26:19Z
Vsuarezp
379
4527150
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Menjeperra Dyehutymose''',<ref>Menjeperra Dyehutymose ye la [[trescripción (llingüística)|trescripción]] del so nome de tronu y de nacencia, según les convenciones académiques.</ref> '''Thutmose III'''<ref>Thutmose III ye la trescripción del so nome de nacencia, más el númberu ordinal, bien utilizáu en testos académicos.</ref> o '''Tutmosis III''',<ref>Tutmosis III ye'l nome griegu dadu nos [[epítome]]s de [[Manetón]] al faraón '''[[Tutmosis IV]]''', que por simplicidá y error s'asignó a esti faraón, anque nengún exipciu o griegu lu denominó asina. Ye'l nome común más utilizáu n'español en testos divulgativos.<br />Nome del faraón según los epítomes de [[Manetón]]:
:Mefres ([[Flaviu Xosefu]], ''Contra Apión'')
:Mefres (Flaviu Xosefu, de Teófilu)
:Misafris ([[Julio Africanu]], versión de [[Jorge Sincelo]])
:Mifres ([[Eusebio de Cesarea]], versión de Sincelo)
:Memfres (Eusebio de Cesarea, versión armenia)<br />
Otres grafíes del so nome: Aakhepeshkhuipedjet, Anakhtkhamuaset, Chaemuaset, Chaemwese, Dhout, Dhutmose, Dhutmosi, Djehutymes, Djeserkhau, Heruhornakhtu, Kanakhtkhaiemaat, Kanakhtmerira, Khaemuaset, Khaemuast, Khaemuse, Khaemwaset, Khaemweset, Khamouas, Khamus, Manahpiya, Menkheperre, Meriraqakhedjet, Nebkhepesh, Neferkheper, Neferkheperu, Nekhetkhepesh, Sekhamaatmeritaui, Tehutimes, Tetmosis, Thutmosi, Thutmosis, Tuthmosis, Tutmes, Tutmosi.</ref> foi'l sestu [[faraón]] de la [[dinastía XVIII d'Exiptu]]; gobernó de c. 1479 a 1425 e.C. (1504 e.C. a 1450 e.C. según la ''High Chronology'').<ref>Cronoloxía según von Beckerath, Shaw, Kitchen, Grimal, Málek, Arnold y Murnane.</ref><ref>Acordies cola ''Low Chronology of Ancient Egypt'', Tutmosis III reinó de 1479 e.C. a 1425 e.C. Esta foi la cronoloxía convencional d'Exiptu nos círculos académicos dende la década de 1960, anque en dellos círculos les antigües feches de 1504 e.C. a 1450 e.C. son preferíes pola ''High Chronology''.</ref> Foi ún de los monarques más importantes y poderosos de los trés mil años de civilización faraónica. Nel intre del so reináu, l'[[Imperiu Nuevu d'Exiptu|Imperiu exipciu]] algamó la so máxima estensión territorial.
Tamién ye conocíu como ''Thutmosis III'' o ''Tutmés III'', variantes del so nome helenizáu. Gobernó colos títulos de tronu y nacencia de '''Menjeperra Dyehutymose'''.
== Biografía ==
Tutmosis III yera fíu del rei [[Tutmosis II]] y d'una concubina real de nome ''Isis''. Esta muyer nin siquier ostentaba'l títulu d'esposa secundaria, polo que les posibilidaes del príncipe de llegar a rei seríen nules de nun morrer el so padre ensin descendencia masculina de la [[Gran Esposa Real]] [[Hatshepsut]].
La tradición real mientres la [[Dinastía XVIII]] establecía que la socesión sería privilexu del home. Dichu príncipe tenía de ser frutu de la rellación del faraón gobernante y la [[Gran Esposa Real]], que tenía'l cargu de '''Dadora d'Herederos''' y socesora de la mítica reina [[Ahmose-Nefertari]].<ref>Ciril Aldred: ''Akhenaten, King of Egypt''. Cap. ''The XVIII Dynasty''.</ref>
Tutmosis III foi coronáu, pero yera demasiáu nuevu p'asumir el gobiernu del Estáu. Por ello, la reina viuda Hatshepsut, descendiente de reis y reines per dambes partes, encargóse de la [[rexencia (política)|rexencia]], alloñando definitivamente al visir ''Ineni'', l'influyente cortesanu que quiciabes tuviera detrás del encumbramientu de Tutmosis II y Tutmosis III en desterciu de la reina.
[[Ficheru:Egypt Queen Pharaoh Hatshepsut statue.jpg|thumb|200px|Estatua oferente del faraón Thutmose III. [[Muséu d'El Cairu]].]]
Hatshepsut nun se conformó con ser rexente y nel segundu añu de reináu de Tutmosis III autoproclamóse faraón d'Exiptu col nome de '''Maatkara Hatshepsut'''.
A la muerte de [[Hatshepsut]], Tutmosis III foi por fin rei únicu d'[[Exiptu]], ensin nenguna atadura. Podría pensase que foi él quien descargó'l so cólera sobre la figura de la difunta reina, aniquilando la so memoria y usurpando los sos numberosos monumentos. Sicasí, esta teoría foi cuestionada polos exiptólogos.
Una de les hipótesis atribúi la destrucción de la so memoria al cleru d'[[Osiris]], dios que paez nun recibir abondes homenaxes nel reináu de Hatshepsut. Nel so templu de [[Deir el-Bahari]], la reina fíxose representar en forma osiriaca, incluyendo na so iconografía ciertos símbolos solares que pudieron ofender a los sacerdotes d'Osiris.
Según esta tesis, fueron estos mesmos sacerdotes d'Osiris los que desencadenaron la destrucción de la memoria de la reina, que s'empecipió venti años dempués de la so muerte. El fechu d'esperar esti tiempu podría debese a que tenía qu'acabar el reináu de Tutmosis III y producise la muerte de [[Senenmut]], quien, de lo contrario, podría oponese. Otru datu que sofita esta teoría ye que'l templu funerariu de Tutmosis III foi atopáu sobre una parte del de Hatshepsut, un allugamientu inverosímil pa daquién que quixera alloñase de tolo que representaba la so tía y madrasca.
Otra teoría sobre esta estraña correxencia propón que, mientres la reina gobernaba Exiptu, el faraón Tutmosis III prefirió dedicase a la vida militar y a espandir les fronteres del país más allá de lo que fixera'l so güelu [[Tutmosis I]].
== Familia ==
Tutmosis III tuvo siquier dos grandes esposes reales: Satiah y [[Hatshepsut Meritra]] (considerada la segunda fía de Hatshepsut, anque con munches duldes). Tamién se pensó que tuvo casáu con [[Neferura]], la primoxénita y quiciabes fía única de Hatshepsut, pero esto nun ta comprobáu. Tuvo numberoses esposes secundaries y delles d'elles llegaron a la corte en virtú d'aliances internacionales con príncipes sirios o cananeos. De los munchos fíos nacíos d'esti rei destaquen Amenemhat, que tuvo con [[Satiah]], y dos de Hatshepsut Meritra: [[Meritamón (fía de Tutmosis III)|Meritamón]] y [[Amenhotep II]].
Nes inscripciones xeroglífiques del Aj-menu de Karnak, el templu mortuoriu de Tutmosis III, dizse que Satiah yera la madre del mayor de los fíos del faraón. Esi neñu llamábase [?]-em-hat. Por desgracia, la primer parte del nome perdióse, anque dellos autores propunxeron el nome d'Amenemhat. Per otra parte, yá que'l nome de la madre del neñu rinde cultu al dios Iah, la Lluna, y que'l nome del padre rinde cultu al dios Djehuty (o Thot), de marcáu calter llunar, resultaría muncho más pertinente que'l nome del fíu siguiera esa norma y fuera Thutemhat, y non Amenemhat.
El fíu mayor del rei [Amen/Thut]emhat foi nomáu "... como Supervisor del Ganáu". Esta inscripción apaez na Sala del Festival de Karnak, fechada nel añu 24 de Tutmosis III, cuando la Gran Esposa del rei yera [[Satiah]].<ref>Les muyeres na vida de Tutmosis III - Alexandre Herrero Pardo - ([www.inicia.es](http://www.inicia.es))</ref>
== Política interior ==
El faraón tuvo qu'andar con procuru colos influyentes sacerdotes. Hatshepsut llograra, con grandes donaciones, que'l cleru d'[[Amón (mitoloxía)|Amón]] sofitara la so candidatura al tronu, y agora los sacerdotes yeren demasiáu poderosos. Tutmosis III encargóse de contentalos ampliando los sos dominios, pero coles mesmes llindó la so influencia nomando sumos sacerdotes a amigos sos.
== Política esterior ==
[[Ficheru:Thutmose III at Karnak.jpg|thumb|280px|[[Baxorrelieve]] de Tutmosis III dominando a los sos enemigos. [[Pilono]] del templu de [[Karnak]].]]
Nos 34 años que Tutmosis III gobernó dafechu solo entamó numberoses campañes, tanto nel Próximu Oriente como en Nubia, y, emulando al so güelu, el gran [[Tutmosis I]], realizó numberoses conquistes.
Cuando morrió Hatshepsut, Tutmosis III xubió definitivamente al tronu, empecipiándose un reináu que diba poner les bases del Imperiu exipciu. Castigó a dellos de los homes de gobiernu que sofitaren al gobiernu anterior. Los dominios en Siria perdiérense mientres los reinaos anteriores, los príncipes sirios confederárense y yá nun se pagaben los tributos impuestos por Tutmosis I.
Na so campaña, el faraón Tutmosis III sitió a los confederaos y venciólos en [[Megido]]. D'ellí, Tutmosis III avanzó escontra [[Líbanu|El Líbanu]] y sometió un gran númberu de ciudaes. Nomó como príncipes de les ciudaes vencíes a homes favorables a Exiptu y, amás, tomó como rehenes a los fíos de los nuevos gobernadores. En tres espediciones consecutives consolidó'l poder exipciu nestes tierres. Na siguiente campaña conquistó Hamah, Homs y Alepo y venció a los sos enemigos en Karkemish, colo que llegó al [[Éufrates]]. Nes últimes campañes sometió [[Xipre]] y la mariña de [[Cilicia]]. Los obeliscos de Karnak recuerden estos fechos. Nos últimos años del reináu procuró afitar el poder exipciu en Nubia y llegó hasta más allá de la tercer tabayón del Nilo. Morrió en 1450 e.C. y la so alcordanza nun se borró, pos llograra axuntar un Imperiu que s'estendía dende Napata, en Nubia, hasta l'Éufrates.<ref>'''Exiptu''' (misr). Historia Antigua; Enciclopedia GER</ref>
Conduxo siquier 17 campañes militares a Palestina y Siria y algamó l'Éufrates. Sol so reináu Exiptu algamó la so máxima estensión, con dominios en [[Siria]], [[Canaán]], el [[Sinaí]] y toa [[Nubia]], amás d'efectivos contactos comerciales colos reinos vecinos.
Seique la batalla más brillosa llibrada pol faraón fuera la [[Batalla de Megido (sieglu XV e.C.)|batalla de Megido]]. Nella, el faraón y el so exércitu tuvieron que travesar un angostu escobiu pa sorprender al entós príncipe de [[Kadesh]], qu'esperaba l'ataque per otra zona más accesible y pola que pensaba qu'atacaría'l faraón. Esta batalla ta rexistrada nos llamaos ''Añales'' del templu d'Amón de [[Karnak]].
== Últimos años ==
Los dos últimos años del reináu de Tutmosis III compartiólos col so fíu, el mozu Amenhotep II, nuna correxencia na que lu adomó nel manexu del poder, anque probablemente d'una forma más cordial que la que tuviera Hatshepsut con él. Foi soterráu nel [[Valle de los Reis]], na tumba [[KV34]], onde s'atopa la versión más completa del [[Llibru del Amduat]]. La so [[momia]] foi una de les topaes nel ''escondederu'' de [[Deir el-Bahari]], anque nun mal estáu de caltenimientu.
== Construcciones ==
[[Ficheru:DSC04110c Istanbul - Ippodromo - Obelisco e minareti - Foto G. Dall'Orto 25-5-2006.jpg|thumb|280px|Obeliscu de Tutmosis III n'Istambul.]]
L'actividá constructora foi bien notable nesta dómina, na que la riqueza entraba a embute nel país del Nilo. Construyéronse, ampliáronse y restauráronse munchos templos n'Exiptu y [[Nubia]].
Ordenó ampliar el templu d'[[Amón (mitoloxía)|Amón]] en [[Karnak]], añadiendo un espaciu llamáu ''aj-menu'' y dexando grabaes llargues inscripciones que tán ente les meyor calteníes, onde se describen les sos campañes militares y les donaciones que fizo al templu. Tamién mandó alzar siete grandes [[obeliscu|obeliscos]] en [[Karnak]], que darréu fueron treslladaos a les ciudaes de [[Roma]], [[Istambul]], [[Londres]] y [[Nueva York]].
== Menciones ==
Ye mentáu na biografía d'Ahmose Paennejeb ([[El Kab]]) y n'innumberables inscripciones en murios de templos, esteles y estatues alzaos nel so honor per Exiptu y Nubia (Karnak, Abidos, Hieracómpolis, Nubt, Deir el-Bahari, Elefantina, Asuan, Sehel, Semna, Kumma, Tell Halfa, Gebel Barkal, Armant y Faras).
== La so tumba ==
[[Ficheru:Thutmose III and family.jpg|thumb|130px|Pintures na tumba de Tutmosis III; puede apreciase l'esquematismu de les figures.]]
La tumba d'esti faraón foi afayada polos trabayadores de [[Victor Loret]] en 1898; dempués de llimpiala con procuru, fíxose un planu d'ónde fuera atopáu cada oxetu. La tumba fuera robada na antigüedá y la momia del rei yá fuera atopada, en 1881, nel escondederu llamáu [[TT320]].
Los oxetos atopaos na tumba taben bien deterioraos. Los lladrones de tumbes fueren poco cuidadosos na so busca y el sarcófagu fuera estropiáu al retirar la tapa; les figures de madera atopaes na tumba fueren llanzaes con fuercia contra les parés p'arrinca-yos el doráu.
La tumba ye distinta d'otres sepultures más tempranes del [[Valle de los Reis]], tanto en tamañu como en decoración. Tien tres pasillos, un pozu (el primer pozu propiamente dichu nuna tumba del Valle de los Reis; el so posible usu nun sería tanto repeler a los lladrones de tumbes como contener les inundaciones), una antecámara decorada colos dioses del Amduat y una cámara mortuoria decorada con escenes del Amduat. Les pilastres fueron decoraes cola ''Lletanía de Ra'' y amuesen al rei protexíu por Isis.
Per primer vegada apaez una decoración parietal qu'utiliza la enyelsadura y posterior pintura. Les tumbes más tempranes teníen les escenes pintaes en bloques de caliar enllastraos nes parés, como, por exemplu, na tumba de Hatshepsut. Cuando se llimpió la tumba, viose que les dos habitaciones a la izquierda de la cámara sepulcral fueren desaposiaes del so conteníu orixinal; esto tamién pasara na tumba d'Amenhotep II. Ye posible que la tumba de Tutmosis III fuera usada mientres un tiempu polos sacerdotes de la dinastía XXI enantes de ser abandonada.
La entrada a la tumba alcuéntrase enriba d'una paré predresa. Tres la finalización de la tumba, la escalera d'accesu foi cortada pa disuadir a los saquiadores. La antecámara sofítase en dos pilastres y les parés apaecen pintaes cola llista de los 741 dioses del Amduat.
La cámara mortuoria presenta una inusual forma de cartuchu real y apaez decorada cola representación de tres rexistros del Amduat. Les escenes desenvuélvense d'una manera un tanto estraña, yá que les figures apaecen dafechu esquematizaes o abocetaes. Esto llevó al exiptólogu John Romer a pensar qu'esti espaciu foi pintáu a toa priesa tres la muerte de Tutmosis III, una considerancia estraña dada la llarga duración del so reináu. En realidá, asonsaña'l tipu d'escritura y dibuxu de los papiros, y esti estilu pictóricu tamién s'utilizó na tumba del so fíu y socesor Amenofis II.
== Titulatura ==
{{Jero/Titulatura
| j1=<hiero> Y2:D40-N28-G17-R19-t:O49 </hiero>
| t1= kȝ nḫt ḫˁ m wȝst (Kanajt Jaemuaset)<br />'''Toru victoriosu qu'apaez en [[Tebas (Exiptu)|Tebas]]'''
| j2=<hiero>-V29-M23-M17-M17-X1-</hiero>
| t2= wȝḥ ns y t (Uahnesyt)<br />'''Quien establez una realeza duradera'''
| j3=<hiero>-D45:D21-Y1V-N28-G43-Y1:Z2-</hiero>
| t3= ḏsr ḫˁ w (Dyeserjau)<br />'''De sacres apaiciones'''
| j4=<hiero>-N5-Y5-L1-</hiero>
| t4= mn ḫpr rˁ (Menjeperra)<br />'''Estable manifestación de [[Ra (mitoloxía)|Ra]]'''<br />([[Llista Real de Abidos]] nᵘ 70) y ([[Llista Real de Saqqara]] nᵘ 51)
| j5=<hiero>-G26-F31-F35-L1:O34-</hiero>
| t5= dḥwt ms nfr ḫprs (Dyehutymose Neferjepers)<br />'''Niciáu por [[Dyehuty]], de formosa manifestación'''
}}
== Ver tamién ==
* [[Árbol xenealóxicu de la Dinastía XVIII d'Exiptu]]
* [[Esfinxe de bronce de Tutmosis III]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Thutmosis III}}
{{control d'autoridaes}}
{{socesión
|predecesor = [[Hatshepsut]]
|títulu = [[Faraón]]
|periodu = [[Dinastía XVIII]]
|socesor = [[Amenofis II]]
}}
{{NF|?|el sieglu XV e.C.}}
{{Tradubot|Tutmosis III}}
[[Categoría:Faraones]]
[[Categoría:Dinastía XVIII]]
[[Categoría:Reis del sieglu XV e.C.]]
[[Categoría:Persones del Antiguu Exiptu]]
rm98qxknj856rvqngy3ald08x2ov9h3
4527151
4527150
2026-09-10T14:27:33Z
Vsuarezp
379
4527151
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Menjeperra Dyehutymose''',<ref>Menjeperra Dyehutymose ye la [[trescripción (llingüística)|trescripción]] del so nome de tronu y de nacencia, según les convenciones académiques.</ref> '''Thutmose III'''<ref>Thutmose III ye la trescripción del so nome de nacencia, más el númberu ordinal, bien utilizáu en testos académicos.</ref> o '''Tutmosis III''',<ref>Tutmosis III ye'l nome griegu dadu nos [[epítome]]s de [[Manetón]] al faraón '''[[Tutmosis IV]]''', que por simplicidá y error s'asignó a esti faraón, anque nengún exipciu o griegu lu denominó asina. Ye'l nome común más utilizáu n'español en testos divulgativos.<br />Nome del faraón según los epítomes de [[Manetón]]:
:Mefres ([[Flaviu Xosefu]], ''Contra Apión'')
:Mefres (Flaviu Xosefu, de Teófilu)
:Misafris ([[Julio Africanu]], versión de [[Jorge Sincelo]])
:Mifres ([[Eusebio de Cesarea]], versión de Sincelo)
:Memfres (Eusebio de Cesarea, versión armenia)<br />
Otres grafíes del so nome: Aakhepeshkhuipedjet, Anakhtkhamuaset, Chaemuaset, Chaemwese, Dhout, Dhutmose, Dhutmosi, Djehutymes, Djeserkhau, Heruhornakhtu, Kanakhtkhaiemaat, Kanakhtmerira, Khaemuaset, Khaemuast, Khaemuse, Khaemwaset, Khaemweset, Khamouas, Khamus, Manahpiya, Menkheperre, Meriraqakhedjet, Nebkhepesh, Neferkheper, Neferkheperu, Nekhetkhepesh, Sekhamaatmeritaui, Tehutimes, Tetmosis, Thutmosi, Thutmosis, Tuthmosis, Tutmes, Tutmosi.</ref> foi'l sestu [[faraón]] de la [[dinastía XVIII d'Exiptu]]; gobernó de c. [[1479 e.C.]] a [[1425 e.C.]] ([[1504 e.C.]] a [[1450 e.C.]] según la ''High Chronology'').<ref>Cronoloxía según von Beckerath, Shaw, Kitchen, Grimal, Málek, Arnold y Murnane.</ref><ref>Acordies cola ''Low Chronology of Ancient Egypt'', Tutmosis III reinó de 1479 e.C. a 1425 e.C. Esta foi la cronoloxía convencional d'Exiptu nos círculos académicos dende la década de 1960, anque en dellos círculos les antigües feches de 1504 e.C. a 1450 e.C. son preferíes pola ''High Chronology''.</ref> Foi ún de los monarques más importantes y poderosos de los trés mil años de civilización faraónica. Nel intre del so reináu, l'[[Imperiu Nuevu d'Exiptu|Imperiu exipciu]] algamó la so máxima estensión territorial.
Tamién ye conocíu como ''Thutmosis III'' o ''Tutmés III'', variantes del so nome helenizáu. Gobernó colos títulos de tronu y nacencia de '''Menjeperra Dyehutymose'''.
== Biografía ==
Tutmosis III yera fíu del rei [[Tutmosis II]] y d'una concubina real de nome ''Isis''. Esta muyer nin siquier ostentaba'l títulu d'esposa secundaria, polo que les posibilidaes del príncipe de llegar a rei seríen nules de nun morrer el so padre ensin descendencia masculina de la [[Gran Esposa Real]] [[Hatshepsut]].
La tradición real mientres la [[Dinastía XVIII]] establecía que la socesión sería privilexu del home. Dichu príncipe tenía de ser frutu de la rellación del faraón gobernante y la [[Gran Esposa Real]], que tenía'l cargu de '''Dadora d'Herederos''' y socesora de la mítica reina [[Ahmose-Nefertari]].<ref>Ciril Aldred: ''Akhenaten, King of Egypt''. Cap. ''The XVIII Dynasty''.</ref>
Tutmosis III foi coronáu, pero yera demasiáu nuevu p'asumir el gobiernu del Estáu. Por ello, la reina viuda Hatshepsut, descendiente de reis y reines per dambes partes, encargóse de la [[rexencia (política)|rexencia]], alloñando definitivamente al visir ''Ineni'', l'influyente cortesanu que quiciabes tuviera detrás del encumbramientu de Tutmosis II y Tutmosis III en desterciu de la reina.
[[Ficheru:Egypt Queen Pharaoh Hatshepsut statue.jpg|thumb|200px|Estatua oferente del faraón Thutmose III. [[Muséu d'El Cairu]].]]
Hatshepsut nun se conformó con ser rexente y nel segundu añu de reináu de Tutmosis III autoproclamóse faraón d'Exiptu col nome de '''Maatkara Hatshepsut'''.
A la muerte de [[Hatshepsut]], Tutmosis III foi por fin rei únicu d'[[Exiptu]], ensin nenguna atadura. Podría pensase que foi él quien descargó'l so cólera sobre la figura de la difunta reina, aniquilando la so memoria y usurpando los sos numberosos monumentos. Sicasí, esta teoría foi cuestionada polos exiptólogos.
Una de les hipótesis atribúi la destrucción de la so memoria al cleru d'[[Osiris]], dios que paez nun recibir abondes homenaxes nel reináu de Hatshepsut. Nel so templu de [[Deir el-Bahari]], la reina fíxose representar en forma osiriaca, incluyendo na so iconografía ciertos símbolos solares que pudieron ofender a los sacerdotes d'Osiris.
Según esta tesis, fueron estos mesmos sacerdotes d'Osiris los que desencadenaron la destrucción de la memoria de la reina, que s'empecipió venti años dempués de la so muerte. El fechu d'esperar esti tiempu podría debese a que tenía qu'acabar el reináu de Tutmosis III y producise la muerte de [[Senenmut]], quien, de lo contrario, podría oponese. Otru datu que sofita esta teoría ye que'l templu funerariu de Tutmosis III foi atopáu sobre una parte del de Hatshepsut, un allugamientu inverosímil pa daquién que quixera alloñase de tolo que representaba la so tía y madrasca.
Otra teoría sobre esta estraña correxencia propón que, mientres la reina gobernaba Exiptu, el faraón Tutmosis III prefirió dedicase a la vida militar y a espandir les fronteres del país más allá de lo que fixera'l so güelu [[Tutmosis I]].
== Familia ==
Tutmosis III tuvo siquier dos grandes esposes reales: Satiah y [[Hatshepsut Meritra]] (considerada la segunda fía de Hatshepsut, anque con munches duldes). Tamién se pensó que tuvo casáu con [[Neferura]], la primoxénita y quiciabes fía única de Hatshepsut, pero esto nun ta comprobáu. Tuvo numberoses esposes secundaries y delles d'elles llegaron a la corte en virtú d'aliances internacionales con príncipes sirios o cananeos. De los munchos fíos nacíos d'esti rei destaquen Amenemhat, que tuvo con [[Satiah]], y dos de Hatshepsut Meritra: [[Meritamón (fía de Tutmosis III)|Meritamón]] y [[Amenhotep II]].
Nes inscripciones xeroglífiques del Aj-menu de Karnak, el templu mortuoriu de Tutmosis III, dizse que Satiah yera la madre del mayor de los fíos del faraón. Esi neñu llamábase [?]-em-hat. Por desgracia, la primer parte del nome perdióse, anque dellos autores propunxeron el nome d'Amenemhat. Per otra parte, yá que'l nome de la madre del neñu rinde cultu al dios Iah, la Lluna, y que'l nome del padre rinde cultu al dios Djehuty (o Thot), de marcáu calter llunar, resultaría muncho más pertinente que'l nome del fíu siguiera esa norma y fuera Thutemhat, y non Amenemhat.
El fíu mayor del rei [Amen/Thut]emhat foi nomáu "... como Supervisor del Ganáu". Esta inscripción apaez na Sala del Festival de Karnak, fechada nel añu 24 de Tutmosis III, cuando la Gran Esposa del rei yera [[Satiah]].<ref>Les muyeres na vida de Tutmosis III - Alexandre Herrero Pardo - ([www.inicia.es](http://www.inicia.es))</ref>
== Política interior ==
El faraón tuvo qu'andar con procuru colos influyentes sacerdotes. Hatshepsut llograra, con grandes donaciones, que'l cleru d'[[Amón (mitoloxía)|Amón]] sofitara la so candidatura al tronu, y agora los sacerdotes yeren demasiáu poderosos. Tutmosis III encargóse de contentalos ampliando los sos dominios, pero coles mesmes llindó la so influencia nomando sumos sacerdotes a amigos sos.
== Política esterior ==
[[Ficheru:Thutmose III at Karnak.jpg|thumb|280px|[[Baxorrelieve]] de Tutmosis III dominando a los sos enemigos. [[Pilono]] del templu de [[Karnak]].]]
Nos 34 años que Tutmosis III gobernó dafechu solo entamó numberoses campañes, tanto nel Próximu Oriente como en Nubia, y, emulando al so güelu, el gran [[Tutmosis I]], realizó numberoses conquistes.
Cuando morrió Hatshepsut, Tutmosis III xubió definitivamente al tronu, empecipiándose un reináu que diba poner les bases del Imperiu exipciu. Castigó a dellos de los homes de gobiernu que sofitaren al gobiernu anterior. Los dominios en Siria perdiérense mientres los reinaos anteriores, los príncipes sirios confederárense y yá nun se pagaben los tributos impuestos por Tutmosis I.
Na so campaña, el faraón Tutmosis III sitió a los confederaos y venciólos en [[Megido]]. D'ellí, Tutmosis III avanzó escontra [[Líbanu|El Líbanu]] y sometió un gran númberu de ciudaes. Nomó como príncipes de les ciudaes vencíes a homes favorables a Exiptu y, amás, tomó como rehenes a los fíos de los nuevos gobernadores. En tres espediciones consecutives consolidó'l poder exipciu nestes tierres. Na siguiente campaña conquistó Hamah, Homs y Alepo y venció a los sos enemigos en Karkemish, colo que llegó al [[Éufrates]]. Nes últimes campañes sometió [[Xipre]] y la mariña de [[Cilicia]]. Los obeliscos de Karnak recuerden estos fechos. Nos últimos años del reináu procuró afitar el poder exipciu en Nubia y llegó hasta más allá de la tercer tabayón del Nilo. Morrió en [[1450 e.C.]] y la so alcordanza nun se borró, pos llograra axuntar un Imperiu que s'estendía dende Napata, en Nubia, hasta l'Éufrates.<ref>'''Exiptu''' (misr). Historia Antigua; Enciclopedia GER</ref>
Conduxo siquier 17 campañes militares a Palestina y Siria y algamó l'Éufrates. Sol so reináu Exiptu algamó la so máxima estensión, con dominios en [[Siria]], [[Canaán]], el [[Sinaí]] y toa [[Nubia]], amás d'efectivos contactos comerciales colos reinos vecinos.
Seique la batalla más brillosa llibrada pol faraón fuera la [[Batalla de Megido (sieglu XV e.C.)|batalla de Megido]]. Nella, el faraón y el so exércitu tuvieron que travesar un angostu escobiu pa sorprender al entós príncipe de [[Kadesh]], qu'esperaba l'ataque per otra zona más accesible y pola que pensaba qu'atacaría'l faraón. Esta batalla ta rexistrada nos llamaos ''Añales'' del templu d'Amón de [[Karnak]].
== Últimos años ==
Los dos últimos años del reináu de Tutmosis III compartiólos col so fíu, el mozu Amenhotep II, nuna correxencia na que lu adomó nel manexu del poder, anque probablemente d'una forma más cordial que la que tuviera Hatshepsut con él. Foi soterráu nel [[Valle de los Reis]], na tumba [[KV34]], onde s'atopa la versión más completa del [[Llibru del Amduat]]. La so [[momia]] foi una de les topaes nel ''escondederu'' de [[Deir el-Bahari]], anque nun mal estáu de caltenimientu.
== Construcciones ==
[[Ficheru:DSC04110c Istanbul - Ippodromo - Obelisco e minareti - Foto G. Dall'Orto 25-5-2006.jpg|thumb|280px|Obeliscu de Tutmosis III n'Istambul.]]
L'actividá constructora foi bien notable nesta dómina, na que la riqueza entraba a embute nel país del Nilo. Construyéronse, ampliáronse y restauráronse munchos templos n'Exiptu y [[Nubia]].
Ordenó ampliar el templu d'[[Amón (mitoloxía)|Amón]] en [[Karnak]], añadiendo un espaciu llamáu ''aj-menu'' y dexando grabaes llargues inscripciones que tán ente les meyor calteníes, onde se describen les sos campañes militares y les donaciones que fizo al templu. Tamién mandó alzar siete grandes [[obeliscu|obeliscos]] en [[Karnak]], que darréu fueron treslladaos a les ciudaes de [[Roma]], [[Istambul]], [[Londres]] y [[Nueva York]].
== Menciones ==
Ye mentáu na biografía d'Ahmose Paennejeb ([[El Kab]]) y n'innumberables inscripciones en murios de templos, esteles y estatues alzaos nel so honor per Exiptu y Nubia (Karnak, Abidos, Hieracómpolis, Nubt, Deir el-Bahari, Elefantina, Asuan, Sehel, Semna, Kumma, Tell Halfa, Gebel Barkal, Armant y Faras).
== La so tumba ==
[[Ficheru:Thutmose III and family.jpg|thumb|130px|Pintures na tumba de Tutmosis III; puede apreciase l'esquematismu de les figures.]]
La tumba d'esti faraón foi afayada polos trabayadores de [[Victor Loret]] en 1898; dempués de llimpiala con procuru, fíxose un planu d'ónde fuera atopáu cada oxetu. La tumba fuera robada na antigüedá y la momia del rei yá fuera atopada, en 1881, nel escondederu llamáu [[TT320]].
Los oxetos atopaos na tumba taben bien deterioraos. Los lladrones de tumbes fueren poco cuidadosos na so busca y el sarcófagu fuera estropiáu al retirar la tapa; les figures de madera atopaes na tumba fueren llanzaes con fuercia contra les parés p'arrinca-yos el doráu.
La tumba ye distinta d'otres sepultures más tempranes del [[Valle de los Reis]], tanto en tamañu como en decoración. Tien tres pasillos, un pozu (el primer pozu propiamente dichu nuna tumba del Valle de los Reis; el so posible usu nun sería tanto repeler a los lladrones de tumbes como contener les inundaciones), una antecámara decorada colos dioses del Amduat y una cámara mortuoria decorada con escenes del Amduat. Les pilastres fueron decoraes cola ''Lletanía de Ra'' y amuesen al rei protexíu por Isis.
Per primer vegada apaez una decoración parietal qu'utiliza la enyelsadura y posterior pintura. Les tumbes más tempranes teníen les escenes pintaes en bloques de caliar enllastraos nes parés, como, por exemplu, na tumba de Hatshepsut. Cuando se llimpió la tumba, viose que les dos habitaciones a la izquierda de la cámara sepulcral fueren desaposiaes del so conteníu orixinal; esto tamién pasara na tumba d'Amenhotep II. Ye posible que la tumba de Tutmosis III fuera usada mientres un tiempu polos sacerdotes de la dinastía XXI enantes de ser abandonada.
La entrada a la tumba alcuéntrase enriba d'una paré predresa. Tres la finalización de la tumba, la escalera d'accesu foi cortada pa disuadir a los saquiadores. La antecámara sofítase en dos pilastres y les parés apaecen pintaes cola llista de los 741 dioses del Amduat.
La cámara mortuoria presenta una inusual forma de cartuchu real y apaez decorada cola representación de tres rexistros del Amduat. Les escenes desenvuélvense d'una manera un tanto estraña, yá que les figures apaecen dafechu esquematizaes o abocetaes. Esto llevó al exiptólogu John Romer a pensar qu'esti espaciu foi pintáu a toa priesa tres la muerte de Tutmosis III, una considerancia estraña dada la llarga duración del so reináu. En realidá, asonsaña'l tipu d'escritura y dibuxu de los papiros, y esti estilu pictóricu tamién s'utilizó na tumba del so fíu y socesor Amenofis II.
== Titulatura ==
{{Jero/Titulatura
| j1=<hiero> Y2:D40-N28-G17-R19-t:O49 </hiero>
| t1= kȝ nḫt ḫˁ m wȝst (Kanajt Jaemuaset)<br />'''Toru victoriosu qu'apaez en [[Tebas (Exiptu)|Tebas]]'''
| j2=<hiero>-V29-M23-M17-M17-X1-</hiero>
| t2= wȝḥ ns y t (Uahnesyt)<br />'''Quien establez una realeza duradera'''
| j3=<hiero>-D45:D21-Y1V-N28-G43-Y1:Z2-</hiero>
| t3= ḏsr ḫˁ w (Dyeserjau)<br />'''De sacres apaiciones'''
| j4=<hiero>-N5-Y5-L1-</hiero>
| t4= mn ḫpr rˁ (Menjeperra)<br />'''Estable manifestación de [[Ra (mitoloxía)|Ra]]'''<br />([[Llista Real de Abidos]] nᵘ 70) y ([[Llista Real de Saqqara]] nᵘ 51)
| j5=<hiero>-G26-F31-F35-L1:O34-</hiero>
| t5= dḥwt ms nfr ḫprs (Dyehutymose Neferjepers)<br />'''Niciáu por [[Dyehuty]], de formosa manifestación'''
}}
== Ver tamién ==
* [[Árbol xenealóxicu de la Dinastía XVIII d'Exiptu]]
* [[Esfinxe de bronce de Tutmosis III]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Thutmosis III}}
{{control d'autoridaes}}
{{socesión
|predecesor = [[Hatshepsut]]
|títulu = [[Faraón]]
|periodu = [[Dinastía XVIII]]
|socesor = [[Amenofis II]]
}}
{{NF|?|el sieglu XV e.C.}}
[[Categoría:Faraones]]
[[Categoría:Dinastía XVIII]]
[[Categoría:Reis del sieglu XV e.C.]]
[[Categoría:Persones del Antiguu Exiptu]]
9nsyjym49uxwazxo4zvgz9im1ioowsa
Sojourner Truth
0
74541
4527147
4319855
2026-09-10T14:23:39Z
Vsuarezp
379
4527147
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Sojourner Truth''' {{nym}} foi una [[abolicionismu|abolicionista]] y activista polos [[derechos de les muyeres]]. Truth nació [[Esclavismu|esclavizada]], pero escapó cola fía en [[1826]]. Depués de recurrir a los tribunales pa recuperar al fíu, convirtióse nuna de les primeres muyeres negres en ganar un xuiciu contra un home blancu. El nome de nacimientu de Sojourner yera '''Isabella ("Belle") Baumfree'''. Camudó'l so nome a Sojourner Truth en [[1843]]. Ye bien conocida pol so discursu "[[Ain't I a Woman?]]"<ref>{{Cita web|url=http://www.feminist.com/resources/artspeech/genwom/sojour.htm|títulu=Ain't I a Woman|fechaaccesu=11 de marzu de 2015}}</ref> ("¿Nun soi yo una muyer?"), pronunciáu en [[1851]] na [[Convención de los Derechos de la Muyer d'Ohio]], n'[[Akron]], [[Ohio]]. Na [[Guerra de Secesión]], Truth ayudó nel reclutamientu de tropes negres pal [[Exércitu de los Estaos Xuníos]]. Depués de la guerra, intentó ensin suerte consiguir concesiones de tierra del Gobiernu federal p'antiguos esclavos.
El nome qu'escoyó ye nyu simbólicu, puesto que n'[[idioma inglés|inglés]] ''sojourner'' ye la forma axente del verbu ''to sojourn'', que significa "morar temporalmente", mientres que ''truth'' significa "verdá". El compuestu podría interpretase, poro, como "residente temporal na verdá".
== Infancia y mocedá ==
Truth foi fía d'Elizabeth y James Baumfree (o Bomefree).<ref>''Narrative'' (p. 10 na edición de Penguin Classics de 1998, editada por Nell Irvin Painter); tamién s'usa en Nell Irvin Painter, ''Sojourner Truth: A Life, A Symbol'' (Norton, 1996), p. 11; y en Carleton Mabee con Susan Mabee Newhouse, ''Sojourner Truth: Slave, Prophet, Legend'' (New York University Press, 1993), p. 3.</ref> El coronel Hardenbergh mercó a James y Elizabeth a comerciantes d'esclavos y caltúvolos na so familia nuna facienda conocida col nome holandés de [[Swartekill]], na ciudá d'[[Esopus]], nel estáu de [[Nueva York (estáu)|Nueva York]], a 153 km al norte de la propia ciudá de [[Nueva York]]. Charles Hardenbergh heredó la facienda y los esclavos de so padre.
Cuando Charles Hardenbergh morrió en [[1806]], Truth, conocida como ''Belle'' y que tenía nueve años, foi puyada nun mercáu d'oveyes por 100 dólares a John Neely, cerca de [[Kingston (Nueva York)|Kingston]], Nueva York. Hasta esi momentu Truth namás falaba [[idioma neerlandés|neerlandés]]. Demués describiría a Neely como cruel y violentu y contaría que-y pegaba a diario, llegando nuna ocasión a facelo con un manizu de vares de metal. Neely vendióla en [[1808]] por 105 dólares a Martinus Schryver, de Port Ewen, un taberneru que la tuvo dieciocho meses. Schryver vendióla en [[1810]] a John Dumont, de [[West Park]], Nueva York. Anque'l so cuartu dueñu yera más atentu con ella, esistía una tensión considerable ente Truth y la segunda muyer de Dumont, Elizabeth Waring Dumont, que la acosaba y facía-y más difícil la vida. La primer muyer de Dumont, Sarah "Sally" Waring Dumont, hermana d'Elizabeth, morrió alredor de 1805, cinco años primero de que Dumont mercara a Truth.
Alredor de [[1815]], Truth namoróse d'un esclavu llamáu Robert, d'una granxa vecina. El dueñu de Robert, Charles Catton Jr., un pintor de paisaxes, prohibió la rellación. Nun quería que'l so esclavu tuviera descendencia con una esclava que nun yera de la so propiedá, porque los fíos tampoco sedríen de so. Un día Robert escapó pa ver a Truth. Cuando Catton y el so fíu lu atoparon, tundiéronlu xabazmente hasta que Dumont intervieno. Truth nunca volvió ver a Robert, que morrió a cuenta de les firíes. La esperiencia acompañaría a Truth el restu de la so vida. Finalmente casóse con otru esclavu mayor qu'ella, llamáu Thomas. Dio a lluz a cinco neños: James, que morrió mientres la infancia; Diana (1815), que so padre foi Robert o John Dumont; y Peter (1821), Elizabeth (1825) y Sophia (1826), toos nacíos depués de la unión con Thomas.
== Llibertá ==
L'Estáu de Nueva York empezó en [[1799]] a llexislar l'[[abolición de la esclavitú]], anque'l procesu d'emancipación nun se completó hasta'l [[4 de xunetu]] de [[1827]]0. Dumont comprometiérase con Truth a concede-y la llibertá un añu primero de la emancipación estatal si trabayaba bien y yera fiel. Sicasí, cambió d'opinión, alegando qu'una firida na mano fixera que fuera menos granible. Ella siguió trabayando, filando hasta 45 kg (100 llibres) d'[[algodón]].
En [[1826]], Truth escapó cola fía, llamada Sophia y tuvo de dexar atrás a los otros fíos, yá que nun sedríen consideraos llegalmente llibres hasta que cumplieren les condiciones establecíes pola llei d'emancipación.
Depués espresaría:
{{cquote|I did not run off, for I thought that wicked, but I walked off, believing that to be all right.}}
"Nun salí corriendo, porque pensaba qu'eso taba mal; salí andando, creyendo qu'eso taba bien".<ref>{{Cita web|url=http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|títulu=Sojourner|fechaaccesu=11 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20061205055854/http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|fechaarchivu=2006-12-05}}</ref>
Dirixóse pa casa de Maria y Isaac Van Wagenen, que les acoyeron a ella y a so fía. Isaac ufiertóse a mercar los sos servicios pel añu que faltaba hasta que la emancipación estatal entrara a valir, lo que Dumont aceptó por 20 dólares. Truth vivió ellí hasta que la llei d'emancipación del Estáu de Nueva York entró a valir un añu depués.
Truth supo que so fíu Peter, entós de cinco años, fuera vendíu illegalmente por Dumont a un propietariu d'[[Alabama]]. Cola ayuda de los Van Wagenen llevó'l casu ante los tribunales y, depués de meses de procedimientos llegales, recuperó al fíu, que sufriere abusos per parte del so dueñu nuevu. Truth convirtióse asina nuna de les primeres muyeres negres en recurrir a los tribunales contra un home blancu y ganar el casu.
Truth tuvo una esperiencia relixosa na so estancia colos Van Wagenen y convirtióse al [[cristianismu]]. En [[1829]] treslladóse col so fíu Peter a la ciudá de Nueva York, onde trabayó como emplegada del llar pa Elijah Pierson, un cristianu evanxélicu. En [[1832]] conoció a Robert Matthews, tamién conocíu como ''Prophet Matthias'' ("el profeta Matías"), y pasó a trabayar tamién pa él como emplegada del llar na comunidá conocida como Matthias Kingdom. Elijah Pierson morrió posteriormente y Robert Matthews y Truth fueron acusaos de delitos rellacionaos cola so muerte. Dambos fueron absueltos.
En [[1839]], el fíu de Truth, Peter, atopó trabayu nun [[balleneru]] llamáu ''Zone of Nantucket''. Ente [[1840]] y [[1841]], Truth recibió trés cartes d'él, anque na tercera Peter dicía que mandara cinco y que nunca recibiera nenguna de les cartes de so madre. Cuando'l barcu volvió a puertu, Peter nun taba a bordu y Truth nunca volvió saber d'él.
En [[1997]], el vehículu robóticu de la misión [[Mars Pathfinder]] de la [[NASA]] recibió'l nome de ''[[Sojourner (vehículu)|Sojourner]]'' n'honor a Sojourner Truth.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.rootsweb.com/~nozell/XEN-NYS-L/archives/1997/05/0225.html Nota xenealóxica]
* [http://digital.library.upenn.edu/women/truth/1850/1850.html ''Narrative of Sojourner Truth''], autobiografía de Sojourner Truth n'inglés.
{{control d'autoridaes}}
{{NF|Década de 1790|1883|Truth, Sojourner}}
[[Categoría:Feministes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Abolicionistes]]
[[Categoría:Persones de Nueva York]]
s6voy14e6erq5i0q3ftwcehjps3d0g9
4527148
4527147
2026-09-10T14:24:10Z
Vsuarezp
379
/* Enllaces esternos */
4527148
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Sojourner Truth''' {{nym}} foi una [[abolicionismu|abolicionista]] y activista polos [[derechos de les muyeres]]. Truth nació [[Esclavismu|esclavizada]], pero escapó cola fía en [[1826]]. Depués de recurrir a los tribunales pa recuperar al fíu, convirtióse nuna de les primeres muyeres negres en ganar un xuiciu contra un home blancu. El nome de nacimientu de Sojourner yera '''Isabella ("Belle") Baumfree'''. Camudó'l so nome a Sojourner Truth en [[1843]]. Ye bien conocida pol so discursu "[[Ain't I a Woman?]]"<ref>{{Cita web|url=http://www.feminist.com/resources/artspeech/genwom/sojour.htm|títulu=Ain't I a Woman|fechaaccesu=11 de marzu de 2015}}</ref> ("¿Nun soi yo una muyer?"), pronunciáu en [[1851]] na [[Convención de los Derechos de la Muyer d'Ohio]], n'[[Akron]], [[Ohio]]. Na [[Guerra de Secesión]], Truth ayudó nel reclutamientu de tropes negres pal [[Exércitu de los Estaos Xuníos]]. Depués de la guerra, intentó ensin suerte consiguir concesiones de tierra del Gobiernu federal p'antiguos esclavos.
El nome qu'escoyó ye nyu simbólicu, puesto que n'[[idioma inglés|inglés]] ''sojourner'' ye la forma axente del verbu ''to sojourn'', que significa "morar temporalmente", mientres que ''truth'' significa "verdá". El compuestu podría interpretase, poro, como "residente temporal na verdá".
== Infancia y mocedá ==
Truth foi fía d'Elizabeth y James Baumfree (o Bomefree).<ref>''Narrative'' (p. 10 na edición de Penguin Classics de 1998, editada por Nell Irvin Painter); tamién s'usa en Nell Irvin Painter, ''Sojourner Truth: A Life, A Symbol'' (Norton, 1996), p. 11; y en Carleton Mabee con Susan Mabee Newhouse, ''Sojourner Truth: Slave, Prophet, Legend'' (New York University Press, 1993), p. 3.</ref> El coronel Hardenbergh mercó a James y Elizabeth a comerciantes d'esclavos y caltúvolos na so familia nuna facienda conocida col nome holandés de [[Swartekill]], na ciudá d'[[Esopus]], nel estáu de [[Nueva York (estáu)|Nueva York]], a 153 km al norte de la propia ciudá de [[Nueva York]]. Charles Hardenbergh heredó la facienda y los esclavos de so padre.
Cuando Charles Hardenbergh morrió en [[1806]], Truth, conocida como ''Belle'' y que tenía nueve años, foi puyada nun mercáu d'oveyes por 100 dólares a John Neely, cerca de [[Kingston (Nueva York)|Kingston]], Nueva York. Hasta esi momentu Truth namás falaba [[idioma neerlandés|neerlandés]]. Demués describiría a Neely como cruel y violentu y contaría que-y pegaba a diario, llegando nuna ocasión a facelo con un manizu de vares de metal. Neely vendióla en [[1808]] por 105 dólares a Martinus Schryver, de Port Ewen, un taberneru que la tuvo dieciocho meses. Schryver vendióla en [[1810]] a John Dumont, de [[West Park]], Nueva York. Anque'l so cuartu dueñu yera más atentu con ella, esistía una tensión considerable ente Truth y la segunda muyer de Dumont, Elizabeth Waring Dumont, que la acosaba y facía-y más difícil la vida. La primer muyer de Dumont, Sarah "Sally" Waring Dumont, hermana d'Elizabeth, morrió alredor de 1805, cinco años primero de que Dumont mercara a Truth.
Alredor de [[1815]], Truth namoróse d'un esclavu llamáu Robert, d'una granxa vecina. El dueñu de Robert, Charles Catton Jr., un pintor de paisaxes, prohibió la rellación. Nun quería que'l so esclavu tuviera descendencia con una esclava que nun yera de la so propiedá, porque los fíos tampoco sedríen de so. Un día Robert escapó pa ver a Truth. Cuando Catton y el so fíu lu atoparon, tundiéronlu xabazmente hasta que Dumont intervieno. Truth nunca volvió ver a Robert, que morrió a cuenta de les firíes. La esperiencia acompañaría a Truth el restu de la so vida. Finalmente casóse con otru esclavu mayor qu'ella, llamáu Thomas. Dio a lluz a cinco neños: James, que morrió mientres la infancia; Diana (1815), que so padre foi Robert o John Dumont; y Peter (1821), Elizabeth (1825) y Sophia (1826), toos nacíos depués de la unión con Thomas.
== Llibertá ==
L'Estáu de Nueva York empezó en [[1799]] a llexislar l'[[abolición de la esclavitú]], anque'l procesu d'emancipación nun se completó hasta'l [[4 de xunetu]] de [[1827]]0. Dumont comprometiérase con Truth a concede-y la llibertá un añu primero de la emancipación estatal si trabayaba bien y yera fiel. Sicasí, cambió d'opinión, alegando qu'una firida na mano fixera que fuera menos granible. Ella siguió trabayando, filando hasta 45 kg (100 llibres) d'[[algodón]].
En [[1826]], Truth escapó cola fía, llamada Sophia y tuvo de dexar atrás a los otros fíos, yá que nun sedríen consideraos llegalmente llibres hasta que cumplieren les condiciones establecíes pola llei d'emancipación.
Depués espresaría:
{{cquote|I did not run off, for I thought that wicked, but I walked off, believing that to be all right.}}
"Nun salí corriendo, porque pensaba qu'eso taba mal; salí andando, creyendo qu'eso taba bien".<ref>{{Cita web|url=http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|títulu=Sojourner|fechaaccesu=11 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20061205055854/http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|fechaarchivu=2006-12-05}}</ref>
Dirixóse pa casa de Maria y Isaac Van Wagenen, que les acoyeron a ella y a so fía. Isaac ufiertóse a mercar los sos servicios pel añu que faltaba hasta que la emancipación estatal entrara a valir, lo que Dumont aceptó por 20 dólares. Truth vivió ellí hasta que la llei d'emancipación del Estáu de Nueva York entró a valir un añu depués.
Truth supo que so fíu Peter, entós de cinco años, fuera vendíu illegalmente por Dumont a un propietariu d'[[Alabama]]. Cola ayuda de los Van Wagenen llevó'l casu ante los tribunales y, depués de meses de procedimientos llegales, recuperó al fíu, que sufriere abusos per parte del so dueñu nuevu. Truth convirtióse asina nuna de les primeres muyeres negres en recurrir a los tribunales contra un home blancu y ganar el casu.
Truth tuvo una esperiencia relixosa na so estancia colos Van Wagenen y convirtióse al [[cristianismu]]. En [[1829]] treslladóse col so fíu Peter a la ciudá de Nueva York, onde trabayó como emplegada del llar pa Elijah Pierson, un cristianu evanxélicu. En [[1832]] conoció a Robert Matthews, tamién conocíu como ''Prophet Matthias'' ("el profeta Matías"), y pasó a trabayar tamién pa él como emplegada del llar na comunidá conocida como Matthias Kingdom. Elijah Pierson morrió posteriormente y Robert Matthews y Truth fueron acusaos de delitos rellacionaos cola so muerte. Dambos fueron absueltos.
En [[1839]], el fíu de Truth, Peter, atopó trabayu nun [[balleneru]] llamáu ''Zone of Nantucket''. Ente [[1840]] y [[1841]], Truth recibió trés cartes d'él, anque na tercera Peter dicía que mandara cinco y que nunca recibiera nenguna de les cartes de so madre. Cuando'l barcu volvió a puertu, Peter nun taba a bordu y Truth nunca volvió saber d'él.
En [[1997]], el vehículu robóticu de la misión [[Mars Pathfinder]] de la [[NASA]] recibió'l nome de ''[[Sojourner (vehículu)|Sojourner]]'' n'honor a Sojourner Truth.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.rootsweb.com/~nozell/XEN-NYS-L/archives/1997/05/0225.html Nota xenealóxica]
* [http://digital.library.upenn.edu/women/truth/1850/1850.html ''Narrative of Sojourner Truth''], autobiografía de Sojourner Truth n'inglés.
{{commonscat}}
{{NF|Década de 1790|1883|Truth, Sojourner}}
[[Categoría:Feministes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Abolicionistes]]
[[Categoría:Persones de Nueva York]]
4ogavha2jr7sr5014bd91x76a22f0rc
4527149
4527148
2026-09-10T14:24:26Z
Vsuarezp
379
Plantía: {{revisáu|t={{subst:CURRENTTIMESTAMP}}}}, usando [[:ast:Wikipedia:FastButtons|FastButtons]]
4527149
wikitext
text/x-wiki
{{revisáu|t=20260910142426}}
{{persona}}
'''Sojourner Truth''' {{nym}} foi una [[abolicionismu|abolicionista]] y activista polos [[derechos de les muyeres]]. Truth nació [[Esclavismu|esclavizada]], pero escapó cola fía en [[1826]]. Depués de recurrir a los tribunales pa recuperar al fíu, convirtióse nuna de les primeres muyeres negres en ganar un xuiciu contra un home blancu. El nome de nacimientu de Sojourner yera '''Isabella ("Belle") Baumfree'''. Camudó'l so nome a Sojourner Truth en [[1843]]. Ye bien conocida pol so discursu "[[Ain't I a Woman?]]"<ref>{{Cita web|url=http://www.feminist.com/resources/artspeech/genwom/sojour.htm|títulu=Ain't I a Woman|fechaaccesu=11 de marzu de 2015}}</ref> ("¿Nun soi yo una muyer?"), pronunciáu en [[1851]] na [[Convención de los Derechos de la Muyer d'Ohio]], n'[[Akron]], [[Ohio]]. Na [[Guerra de Secesión]], Truth ayudó nel reclutamientu de tropes negres pal [[Exércitu de los Estaos Xuníos]]. Depués de la guerra, intentó ensin suerte consiguir concesiones de tierra del Gobiernu federal p'antiguos esclavos.
El nome qu'escoyó ye nyu simbólicu, puesto que n'[[idioma inglés|inglés]] ''sojourner'' ye la forma axente del verbu ''to sojourn'', que significa "morar temporalmente", mientres que ''truth'' significa "verdá". El compuestu podría interpretase, poro, como "residente temporal na verdá".
== Infancia y mocedá ==
Truth foi fía d'Elizabeth y James Baumfree (o Bomefree).<ref>''Narrative'' (p. 10 na edición de Penguin Classics de 1998, editada por Nell Irvin Painter); tamién s'usa en Nell Irvin Painter, ''Sojourner Truth: A Life, A Symbol'' (Norton, 1996), p. 11; y en Carleton Mabee con Susan Mabee Newhouse, ''Sojourner Truth: Slave, Prophet, Legend'' (New York University Press, 1993), p. 3.</ref> El coronel Hardenbergh mercó a James y Elizabeth a comerciantes d'esclavos y caltúvolos na so familia nuna facienda conocida col nome holandés de [[Swartekill]], na ciudá d'[[Esopus]], nel estáu de [[Nueva York (estáu)|Nueva York]], a 153 km al norte de la propia ciudá de [[Nueva York]]. Charles Hardenbergh heredó la facienda y los esclavos de so padre.
Cuando Charles Hardenbergh morrió en [[1806]], Truth, conocida como ''Belle'' y que tenía nueve años, foi puyada nun mercáu d'oveyes por 100 dólares a John Neely, cerca de [[Kingston (Nueva York)|Kingston]], Nueva York. Hasta esi momentu Truth namás falaba [[idioma neerlandés|neerlandés]]. Demués describiría a Neely como cruel y violentu y contaría que-y pegaba a diario, llegando nuna ocasión a facelo con un manizu de vares de metal. Neely vendióla en [[1808]] por 105 dólares a Martinus Schryver, de Port Ewen, un taberneru que la tuvo dieciocho meses. Schryver vendióla en [[1810]] a John Dumont, de [[West Park]], Nueva York. Anque'l so cuartu dueñu yera más atentu con ella, esistía una tensión considerable ente Truth y la segunda muyer de Dumont, Elizabeth Waring Dumont, que la acosaba y facía-y más difícil la vida. La primer muyer de Dumont, Sarah "Sally" Waring Dumont, hermana d'Elizabeth, morrió alredor de 1805, cinco años primero de que Dumont mercara a Truth.
Alredor de [[1815]], Truth namoróse d'un esclavu llamáu Robert, d'una granxa vecina. El dueñu de Robert, Charles Catton Jr., un pintor de paisaxes, prohibió la rellación. Nun quería que'l so esclavu tuviera descendencia con una esclava que nun yera de la so propiedá, porque los fíos tampoco sedríen de so. Un día Robert escapó pa ver a Truth. Cuando Catton y el so fíu lu atoparon, tundiéronlu xabazmente hasta que Dumont intervieno. Truth nunca volvió ver a Robert, que morrió a cuenta de les firíes. La esperiencia acompañaría a Truth el restu de la so vida. Finalmente casóse con otru esclavu mayor qu'ella, llamáu Thomas. Dio a lluz a cinco neños: James, que morrió mientres la infancia; Diana (1815), que so padre foi Robert o John Dumont; y Peter (1821), Elizabeth (1825) y Sophia (1826), toos nacíos depués de la unión con Thomas.
== Llibertá ==
L'Estáu de Nueva York empezó en [[1799]] a llexislar l'[[abolición de la esclavitú]], anque'l procesu d'emancipación nun se completó hasta'l [[4 de xunetu]] de [[1827]]0. Dumont comprometiérase con Truth a concede-y la llibertá un añu primero de la emancipación estatal si trabayaba bien y yera fiel. Sicasí, cambió d'opinión, alegando qu'una firida na mano fixera que fuera menos granible. Ella siguió trabayando, filando hasta 45 kg (100 llibres) d'[[algodón]].
En [[1826]], Truth escapó cola fía, llamada Sophia y tuvo de dexar atrás a los otros fíos, yá que nun sedríen consideraos llegalmente llibres hasta que cumplieren les condiciones establecíes pola llei d'emancipación.
Depués espresaría:
{{cquote|I did not run off, for I thought that wicked, but I walked off, believing that to be all right.}}
"Nun salí corriendo, porque pensaba qu'eso taba mal; salí andando, creyendo qu'eso taba bien".<ref>{{Cita web|url=http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|títulu=Sojourner|fechaaccesu=11 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20061205055854/http://www.lkwdpl.org/wihohio/trut-soj.htm|fechaarchivu=2006-12-05}}</ref>
Dirixóse pa casa de Maria y Isaac Van Wagenen, que les acoyeron a ella y a so fía. Isaac ufiertóse a mercar los sos servicios pel añu que faltaba hasta que la emancipación estatal entrara a valir, lo que Dumont aceptó por 20 dólares. Truth vivió ellí hasta que la llei d'emancipación del Estáu de Nueva York entró a valir un añu depués.
Truth supo que so fíu Peter, entós de cinco años, fuera vendíu illegalmente por Dumont a un propietariu d'[[Alabama]]. Cola ayuda de los Van Wagenen llevó'l casu ante los tribunales y, depués de meses de procedimientos llegales, recuperó al fíu, que sufriere abusos per parte del so dueñu nuevu. Truth convirtióse asina nuna de les primeres muyeres negres en recurrir a los tribunales contra un home blancu y ganar el casu.
Truth tuvo una esperiencia relixosa na so estancia colos Van Wagenen y convirtióse al [[cristianismu]]. En [[1829]] treslladóse col so fíu Peter a la ciudá de Nueva York, onde trabayó como emplegada del llar pa Elijah Pierson, un cristianu evanxélicu. En [[1832]] conoció a Robert Matthews, tamién conocíu como ''Prophet Matthias'' ("el profeta Matías"), y pasó a trabayar tamién pa él como emplegada del llar na comunidá conocida como Matthias Kingdom. Elijah Pierson morrió posteriormente y Robert Matthews y Truth fueron acusaos de delitos rellacionaos cola so muerte. Dambos fueron absueltos.
En [[1839]], el fíu de Truth, Peter, atopó trabayu nun [[balleneru]] llamáu ''Zone of Nantucket''. Ente [[1840]] y [[1841]], Truth recibió trés cartes d'él, anque na tercera Peter dicía que mandara cinco y que nunca recibiera nenguna de les cartes de so madre. Cuando'l barcu volvió a puertu, Peter nun taba a bordu y Truth nunca volvió saber d'él.
En [[1997]], el vehículu robóticu de la misión [[Mars Pathfinder]] de la [[NASA]] recibió'l nome de ''[[Sojourner (vehículu)|Sojourner]]'' n'honor a Sojourner Truth.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.rootsweb.com/~nozell/XEN-NYS-L/archives/1997/05/0225.html Nota xenealóxica]
* [http://digital.library.upenn.edu/women/truth/1850/1850.html ''Narrative of Sojourner Truth''], autobiografía de Sojourner Truth n'inglés.
{{commonscat}}
{{NF|Década de 1790|1883|Truth, Sojourner}}
[[Categoría:Feministes d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Abolicionistes]]
[[Categoría:Persones de Nueva York]]
si8nbgd126o85mvkgy8gapmk42jiheb
Fermiu
0
77058
4527154
4394148
2026-09-10T15:05:23Z
~2026-49316-02
153352
4527154
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'elementu químicu |nome =
Fermiu
|símbolu = Fm
|númberu = 100
|anterior = [[Einsteniu]]
|posterior = [[Mendeleviu]]
|grupu =
|periodu = [[Elementos del periodu 7|7]]
|bloque = [[Elementos del bloque f|f]]
|densidá =
|durez =
|apariencia =
|CAS =
|EINECS =
|masa_atómico = 257
|radiu_mediu =
|radiu_atómicu =
|radiu_covalente =
|radiu_van_der_waals =
|configuración_electrónica = <nowiki>[</nowiki>[[radón|Rn]]<nowiki>]</nowiki>5[[orbital atómicu|f]]<sup>12</sup> 7[[orbital atómicu|s]]<sup>2</sup>
|electrones_per_nivel = 2, 8, 18, 32, 30, 8, 2
|estado_oxidación =
|óxido =
|estructura_cristalina = Desconocida |estáu =
[[Sólidu]]
|P_fusión =
|P_ebullición =
|Y_fusión =
|Y_vaporización =
|T_crítica =
|P_crítica =
|volume_molar =
|presión_vapor =
|velocidá =
|llinde =
|Young =
|cortante =
|Poisson =
|compresibilidad =
|electronegatividá =
|calor_específico =
|cond_eléctrica =
|cond_térmica =
|E_ionización1 =
|E_ionización2 =
|E_ionización3 =
|isótopu1_nm = 252
|isótopu1_isomería =
|isótopu1_bayura = [[radioisótopo sintéticu|Sintéticu]]
|isótopu1_neutrones =
|isótopo1_p_semidesintegración = [[1 Y4 s|25,39 h]]
|isótopu1_modo_desintegración = [[Fisión bonal|FE]]<br />[[Emisión alfa|α]]
|isótopu1_enerxía = 7,153
|isótopu1_productu = 248
|isótopu1_nm = 252
}}
El '''fermiu'''<ref>{{DALLA|fermiu}}</ref> ye un [[Tabla periódica de los elementos|elementu químico]] [[radioactividá|radiactivo]] creáu artificialmente que'l so [[númberu atómicu]] ye 100, de símbolu Fm. Esisten 16 [[isótopu|isótopos]] conocíos siendo'l <sup>257</sup>Fm el más estable con un [[periodu de semidesintegración]] de 100,5 [[día|díes]]. El fermiu ye unu de los elementos transuránicos del grupu de los [[actínidos]] del sistema periódicu. L'elementu foi aislláu en 1952, a partir de los restos d'una esplosión de bomba d'[[hidróxenu]], pol químicu d'Estaos Xuníos [[Albert Ghiorso]] y los sos colegues. Más tarde el fermiu foi preparáu sintéticamente nun reactor nuclear bombardiando [[plutoniu]] con [[neutrones]], y nun [[ciclotrón]] bombardiando [[uraniu]] 238 con [[iones]] de [[nitróxenu]]. Llográronse isótopos con númberos másicos dende 242 a 259; el fermiu 257, que ye'l que tien una vida más llarga, tien una vida media de 80 díes. Al [[elementu químicu|elementu]] dióse-y el nome de fermiu en 1955, n'honor al físicu nuclear d'Estaos Xuníos d'orixe italianu [[Enrico Fermi]]. El fermiu nun tien aplicaciones industriales.
== Carauterístiques ==
El fermiu nun s'atopa na naturaleza; el so descubrimientu y producción algamar por [[transmutación]] nuclear artificial d'elementos más llixeros. Afayáronse los isótopos radiactivos de númberu de masa 244-259. El [[pesu]] total del fermiu que foi sintetizáu ye enforma menor d'una millonésima de [[gramu]].
La [[fisión bonal]] ye la manera principal d'escayencia pa <sup>244</sup>Fm, <sup>256</sup>Fm y <sup>258</sup>Fm. L'isótopu con vida más llarga ye <sup>257</sup>Fm, que tien una vida media d'unos 100 díes. El fermiu -258 aparra por fisión bonal y tien una vida media de 0.38 milisegundos. Esto suxer la esistencia d'una anormalidá nesti puntu na [[Tabla periódica de los elementos|tabla periódica]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Fermium}}
{{Tradubot|fermio}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Actínidos]]
[[Categoría:Elementos químicos]]
[[Categoría:Elementos químicos sintéticos]]
0d8pc9gj3viou5tpny6qkbfjmz28cey
Llista de persones nacíes en Gales
0
79421
4527208
4526823
2026-09-11T01:35:32Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527208
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE {
?item wdt:P19 ?pob .
?pob wdt:P131* wd:Q25 .
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) }
OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) }
. }
|wdq=.
|sort=569
|section=31
|columns=number:#,P18,label,description,?yob:Year of birth,?yod:Year of death,P19
}}
== caballu ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 12375
|
| ''[[:d:Q111462365|Glassalt]]''
|
| 1891
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12825
|
| ''[[:d:Q140131966|Gstaad]]''
|
| 2023
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|}
== human whose existence is disputed ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 489
| [[Ficheru:01madog07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1883439|Madog ab Owain Gwynedd]]''
|
| 1150
|
| ''[[:d:Q2369922|Dolwyddelan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 10395
|
| ''[[:d:Q13127568|Y Crythor Du]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|}
== humanu ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Ficheru:Daisy von Pless.jpg|center|128px]]
| [[Daisy Cornwallis West]]
|
| 1873
| 1943
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Ficheru:Charles Warren carbon print portrait by Herbert Rose Barraud of London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74338|Charles Warren]]''
|
| 1840
| 1927
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Ficheru:Admiral Sir Erasmus Gower.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74563|Erasmus Gower]]''
| soldáu galés (1742–1814)
| 1742
| 1814
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 4
|
| ''[[:d:Q74605|W. F. Grimes]]''
|
| 1905
| 1988
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q75658|John Hefin]]''
| direutor de televisión británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| ''[[:d:Q3405993|Tre-Taliesin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Ficheru:Michael Bogdanov Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116496|Michael Bogdanov]]''
|
| 1938
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[Ficheru:Sir Thomas Picton by Sir Martin Archer Shee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121734|Thomas Picton]]''
|
| 1758
| 1815
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Ficheru:Henry V Miniature.jpg|center|128px]]
| [[Enrique V d'Inglaterra]]
| políticu británicu (1386–1422)
| 1386
| 1422
| ''[[:d:Q525635|Monmouth Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q132259|David Crighton]]''
|
| 1942
| 2000
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Ficheru:Richard Burton - The Robe.jpg|center|128px]]
| [[Richard Burton]]
|
| 1925
| 1984
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[Ficheru:David Griffith (Clwydfardd, 1800-94) NLW3364606 retouched (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q152720|David Griffith]]''
| poeta galés (1800–1894)
| 1800
| 1894
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Ficheru:2016 Bonnie Tyler - by 2eight - DSC8647.jpg|center|128px]]
| [[Bonnie Tyler]]
| cantante galesa (1951–2026)
| 1951
| 2026
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Ficheru:Alfred-Russel-Wallace-c1895.jpg|center|128px]]
| [[Alfred Russel Wallace]]
| bc p to t Ty iin. we in mo I'm oC
| 1823
| 1913
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Ficheru:Terry Jones Monty Python O2 Arena (cropped) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q166159|Terry Jones]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Ficheru:Presidente Abugattás recibió a Parlamentario Británico (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q168235|Tristan Garel-Jones]]''
| críticu taurín, Reinu Xuníu
| 1941
| 2020
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Ficheru:Te lawrence.jpg|center|128px]]
| [[Thomas Edward Lawrence]]
|
| 1888
| 1935
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Ficheru:Henry Morton Stanley 1.jpg|center|128px]]
| [[Henry Morton Stanley]]
|
| 1841
| 1904
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Ficheru:Pits at 1970 Dutch Grand Prix (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172273|Alan Rees]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1938
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Ficheru:Tom Pryce 1975 Watkins Glen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q172835|Tom Pryce]]''
|
| 1949
| 1977
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q173689|Shane Summers]]''
| pilotu d'automovilismu galés (1936–1961)
| 1936
| 1961
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q175294|Charles Robert Harington]]''
| químicu británicu (1897–1972)
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Ficheru:Clive Rowlands.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q176596|Clive Rowlands]]''
|
| 1938
| 2023
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Ficheru:Robert Owen by William Henry Brooke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179374|Robert Owen]]''
|
| 1771
| 1858
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[Ficheru:Ray Milland by A. L. Whitey Schafer, 1947.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q181774|Ray Milland]]''
|
| 1907
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Ficheru:Sir John Conroy, 1st Bt by Henry William Pickersgill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q185188|John Conroy]]''
|
| 1786
| 1854
| ''[[:d:Q3400184|Caerhun]]''
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Ficheru:Cotton Claudius B VII f.224 Merlin Vortigern.jpg|center|128px]]
| [[Godofredo de Monmouth]]
|
| 1100
| 1155
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[Ficheru:Dylan Thomas icon Blashford 1937.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q191023|Dylan Thomas]]''
|
| 1914
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q194621|Edith Austin]]''
| tenista británica (1867–1953)
| 1867
| 1953
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[Ficheru:Gary Speed 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q202153|Gary Speed]]''
| futbolista británicu
| 1969
| 2011
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Ficheru:Morgan,Henry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q215502|Henry Morgan]]''
|
| 1631
| 1688
| ''[[:d:Q1403122|Llanrumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Ficheru:Andy Whitfield in 2010 by Gage Skidmore 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219700|Andy Whitfield]]''
|
| 1971
| 2011
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[Ficheru:Ernest Jones 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q221870|Ernest Jones]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Ficheru:Francis Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q223235|Francis Lewis]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1713–1803)
| 1713
| 1802<br/>1803
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Ficheru:Portrait of Henry, Duke of Lancaster - William Bruges's Garter Book (c.1440-1450), f.8 - BL Stowe MS 594 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q225604|Henry of Grosmont, 1st Duke of Lancaster]]''
|
| 1310
| 1361
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Ficheru:Lilian of Sweden 1940s as Mrs. Craig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234171|Princess Lilian, Duchess of Halland]]''
| modelu sueca (1915–2013)
| 1915
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[Ficheru:Thomas Gainsborough 015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234746|Sarah Siddons]]''
| actriz británica (1755-1831)
| 1755
| 1831
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q251038|Peter George]]''
|
| 1924
| 1966
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Ficheru:6702 Victor Spinetti.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q253813|Victor Spinetti]]''
|
| 1929
| 2012
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q254781|Margaret Price]]''
|
| 1941
| 2011
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[Ficheru:Rachel Roberts.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q254828|Rachel Roberts]]''
| actriz británica (1927-1980)
| 1927
| 1980
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Ficheru:NeudeBunny.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q257113|Barry Flanagan]]''
| escultor británicu
| 1941
| 2009
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q258600|Barbara Margaret Trimble]]''
| escritora británica (1915–1995)
| 1915
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Ficheru:23Zeruk Green-from sitebuilder 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259185|Peg Entwistle]]''
|
| 1908
| 1932
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q259988|John Disley]]''
| atleta británicu (1928–2016)
| 1928
| 2016
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[Ficheru:Violet Mary Firthova (1890 1946).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q260670|Dion Fortune]]''
|
| 1890
| 1946
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[Ficheru:Thomas Lewis (cardiologist).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262827|Thomas Lewis]]''
|
| 1881
| 1945
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Ficheru:I. D. Hooson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q264107|Isaac Daniel Hooson]]''
| escritor británicu
| 1880
| 1948
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q268875|Herbert Bowden, Baron Aylestone]]''
| políticu galés (1905–1994)
| 1905
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[Ficheru:Peter Lely (1618-1680) (attributed to) - Lucy Walter (c.1630–1658) - SCO.FA.Op.188 - Scolton Manor Museum.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272539|Lucy Walter]]''
|
| 1630
| 1658
| ''[[:d:Q7353760|Roch Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 50
|
| ''[[:d:Q272575|Ethel Lina White]]''
|
| 1876
| 1944
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[Ficheru:Gwen John - Self-portrait (1900).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q274339|Gwen John]]''
|
| 1876
| 1939
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Ficheru:Admiral Thomas Mathews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278125|Thomas Mathews]]''
|
| 1676
| 1751
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[Ficheru:Evan John Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278385|Evan Roberts]]''
| clérigu británicu (1878–1951)
| 1878
| 1951
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q282493|Edmund Mortimer, 3rd Earl of March]]''
|
| 1352
| 1382
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[Ficheru:Official portrait of Ann Clwyd crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q285249|Ann Clwyd]]''
| política británica
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q287791|Gary Owen]]''
| xugador de snooker galés (1929–1995)
| 1929
| 1995
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Ficheru:George Twyber Travers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q289332|George Travers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1945)
| 1877
| 1945
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q289342|Sylvia Sleigh]]''
| pintora d'Estaos Xuníos (1916–2010)
| 1916
| 2010
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[Ficheru:Bp John Owen NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q290367|John Owen]]''
| sacerdote galés (1854–1926)
| 1854
| 1926
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Ficheru:Hester Thrale (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q291322|Hester Thrale]]''
|
| 1741
| 1821
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[Ficheru:Hugh griffith publicity photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310934|Hugh Griffith]]''
|
| 1912
| 1980
| ''[[:d:Q6761826|Marian-glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[Ficheru:John Charles, Wales versus Scotland, Ninian Park, 1954.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312404|John Charles]]''
|
| 1931
| 2004
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Ficheru:Clive Granger by Olaf Storbeck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312575|Clive Granger]]''
| economista británicu
| 1934
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Ficheru:Bartholomew Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q313430|Bartholomew Roberts]]''
|
| 1682
| 1722
| ''[[:d:Q13126879|Little Newcastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 65
|
| ''[[:d:Q314929|Dick Francis]]''
|
| 1920
| 2010
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Ficheru:George Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317887|George Herbert]]''
|
| 1593
| 1633
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Ficheru:Robert Recorde (uncropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q318192|Robert Recorde]]''
|
| 1510
| 1558
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[Ficheru:Thomas Barker, Barker of Bath - Self Portrait.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q321465|Thomas Barker]]''
| pintor galés (1769–1847)
| 1769
| 1847
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[Ficheru:Kim Simmonds 2002 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322303|Kim Simmonds]]''
|
| 1947
| 2022
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[Ficheru:Roy Jenkins 1977 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q323488|Roy Jenkins]]''
| historiador, Reinu Xuníu
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Ficheru:Aneurin Bevan (1943).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325403|Aneurin Bevan]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1897
| 1960
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 72
|
| ''[[:d:Q325417|Gareth Williams]]''
| xuez, Reinu Xuníu
| 1941
| 2003
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 73
|
| ''[[:d:Q325437|Vernon Watkins]]''
|
| 1906
| 1967
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[Ficheru:Hugh Llewellyn Glyn Hughes 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325881|Hugh Llewellyn Glyn Hughes]]''
|
| 1892
| 1973
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 75
|
| ''[[:d:Q327410|John Graham Chambers]]''
|
| 1843
| 1883
| ''[[:d:Q6661303|Llanelly House]]''
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[Ficheru:1894. Portrait of John Hughes, founder of Hughesovka (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q328225|John Hughes]]''
|
| 1814
| 1889
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 77
|
| ''[[:d:Q328421|Ricky Valance]]''
| cantante galés
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[Ficheru:Richard Roberts portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q329017|Richard Roberts]]''
|
| 1789
| 1864
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[Ficheru:Saint Non's Chapel - Fenster 5 St.David top.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q331697|Saint David]]''
|
| 512
| 589
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Ficheru:Geoffrey Howe (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332323|Geoffrey Howe]]''
| xurista, Reinu Xuníu
| 1926
| 2015
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[Ficheru:John Prescott official portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332393|John Prescott]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[Ficheru:Francis Pym (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332759|Francis Pym]]''
| políticu galés (1922–2008)
| 1922
| 2008
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[Ficheru:Elwyn Jones in Romania (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332851|Elwyn Jones, Baron Elwyn-Jones]]''
| xuez, Reinu Xuníu
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[Ficheru:Urdd National Eisteddfod, Lampeter 1959 (1467023) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333132|Gwynfor Evans]]''
|
| 1912
| 2005
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[Ficheru:Cropped image of Rhodri Morgan at The Celebration of the Mace 5840623762 b47ba98d73 o.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333141|Rhodri Morgan]]''
| políticu galés (1939–2017)
| 1939
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 86
|
| ''[[:d:Q333309|Ivor Richard, Baron Richard]]''
| diplomáticu, Reinu Xuníu
| 1932
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[Ficheru:Lord Macdonald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333437|Gordon Macdonald, 1st Baron Macdonald of Gwaenysgor]]''
|
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Ficheru:Peter Thomas MP, Secretary of State for Wales, opening Bryn y Neuadd Hospital, Llanfairfechan (1588098) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333616|Peter Thomas]]''
| políticu británicu (1920–2008)
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555539).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333639|Emlyn Hooson, Baron Hooson]]''
|
| 1925
| 2012
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[Ficheru:Cledwyn Hughes MP the Anglesey NFU (1532816) Crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333652|Cledwyn Hughes, Baron Cledwyn of Penrhos]]''
| políticu galés (1916–2001)
| 1916
| 2001
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Ficheru:Gwilym Lloyd George cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q333823|Gwilym Lloyd George]]''
| políticu galés (1894–1967)
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 92
|
| ''[[:d:Q333834|Jim Griffiths]]''
| políticu galés (1890–1975)
| 1890
| 1975
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Elis-Thomas crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333841|Dafydd Elis-Thomas]]''
| políticu galés
| 1946
| 2025
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Dame Cheryl Gillan MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333852|Cheryl Gillan]]''
| política británica
| 1952
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[Ficheru:Portrait of Mr. D. A. Thomas (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333863|Thomas, D. A.]]''
|
| 1856
| 1918
| ''[[:d:Q8059773|Ysguborwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 96
|
| ''[[:d:Q333876|Leo Abse]]''
|
| 1917
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[Ficheru:Richard Livsey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333882|Richard Livsey, Baron Livsey of Talgarth]]''
| políticu británicu (1935–2010)
| 1935
| 2010
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[Ficheru:George Thomas Lord Tonypandy (1460789) crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333919|George Thomas, 1st Viscount Tonypandy]]''
| políticu galés (1909–1997)
| 1909
| 1997
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 99
|
| ''[[:d:Q333924|Elystan Morgan, Baron Elystan-Morgan]]''
| políticu británicu
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Morris of Aberavon crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333932|John Morris]]''
| políticu galés
| 1931
| 2023
| ''[[:d:Q3404518|Capel Bangor]]''
|-
| style='text-align:right'| 101
|
| ''[[:d:Q334627|Wyn Roberts, Baron Roberts of Conwy]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q13644942|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[Ficheru:1stLordAberdare.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q335550|Henry Bruce, 1st Baron Aberdare]]''
| abogáu, Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda
| 1815
| 1895
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[Ficheru:Francis Wallace Grenfell c.1900 ver 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q335773|Francis Grenfell, 1st Baron Grenfell]]''
|
| 1841
| 1925
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[Ficheru:Lord-justice-lawrence-at-nuremberg-72-867.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336459|Geoffrey Lawrence, 1st Baron Oaksey]]''
|
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[Ficheru:Merlyn Rees appearing on "After Dark", 16 July 1988.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336534|Merlyn Rees]]''
| políticu galés (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Ficheru:George, 1st Baron Jeffreys of Wem, by John Riley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336556|George Jeffreys, 1st Baron Jeffreys]]''
| xuez galés (1645–1689)
| 1645
| 1689
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[Ficheru:Bundesarchiv B 145 Bild-F021984-0013, Auswärtiges Amt, Staatsminister Großbritannien.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336837|Alun Gwynne Jones, Baron Chalfont]]''
| políticu británicu
| 1919
| 2020
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 108
|
| ''[[:d:Q337590|Alan Williams]]''
| políticu galés (1930–2014)
| 1930
| 2014
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Ficheru:Vernon Hartshorn MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q337822|Vernon Hartshorn]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1872
| 1931
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 110
|
| ''[[:d:Q338044|Denzil Davies]]''
| políticu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Ficheru:James Henry Thomas (1874-1949) portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q338294|James Henry Thomas]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1874
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Ficheru:VCBernardArmitageWarburtonWarburton-Lee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q346518|Bernard Warburton-Lee]]''
| oficial naval galés (1895–1940)
| 1895
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[Ficheru:Map of Missouri River and Vicinity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q348948|John Evans]]''
| esplorador galés (1770–1799)
| 1770
| 1799
| [[Caernarfon]]<br/>''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 114
|
| ''[[:d:Q351606|Walley Barnes]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1975
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 115
|
| ''[[:d:Q351615|Dan Lewis]]''
| futbolista británicu (1902–1965)
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[Ficheru:St.David's Cathedral - Dreieinigkeitskapelle 5 Giraldus Cambrensis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q357824|Gerald of Wales]]''
|
| 1146
| 1220
| ''[[:d:Q1508342|Manorbier Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[Ficheru:Finding of Taliesin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q357835|Taliesin]]''
|
| 534<br/>518
| 599
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[Ficheru:Johnny Owen Merthyr Boxer by Aberdare Blog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q360522|Johnny Owen]]''
| boxeador galés (1956–1980)
| 1956
| 1980
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 119
|
| ''[[:d:Q361128|Owen Tudor]]''
|
| 1400
| 1461
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 120
|
| ''[[:d:Q363711|John Penry]]''
|
| 1563
| 1593
| ''[[:d:Q17740348|Cefn Brith]]''
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[Ficheru:David Edward Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366078|David Edward Hughes]]''
|
| 1831
| 1900
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[Ficheru:Motorhead-johngullo-photograph-sofajockey-com.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366807|Phil Campbell]]''
|
| 1961
| 2026
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 123
|
| ''[[:d:Q367554|John Gwilliam]]''
| xugador de rugbi union británicu (1923–2016)
| 1923
| 2016
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[Ficheru:Valentine Henry Baker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q369985|Valentine Baker]]''
|
| 1888
| 1942
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[Ficheru:William Jones, the Mathematician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q371877|William Jones]]''
|
| 1675
| 1749
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 126
|
| ''[[:d:Q377361|Fanny Parkes]]''
|
| 1794
| 1875
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 127
|
| ''[[:d:Q377872|Ivor Powell]]''
| futbolista británicu
| 1916
| 2012
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 128
|
| ''[[:d:Q380860|Derek Tapscott]]''
| futbolista británicu (1932–2008)
| 1932
| 2008
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 129
|
| ''[[:d:Q380912|Neil Aspinall]]''
|
| 1941
| 2008
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q385839|Clive Sullivan]]''
|
| 1943
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[Ficheru:David Williams historian Screenshot 2024-03-05-14-51-53-91 965bbf4d18d205f782c6b8409c5773a4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q386316|David Williams]]''
| historiador británicu (1900–1978)
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q20594376|Llanycefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 132
|
| ''[[:d:Q387265|Vic Crowe]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2009
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 133
|
| ''[[:d:Q390611|Paul Flynn]]''
|
| 1935
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 134
|
| ''[[:d:Q390825|Hywel Francis]]''
|
| 1946
| 2021
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 135
|
| ''[[:d:Q393069|Dai Llewellyn]]''
|
| 1946
| 2009
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[Ficheru:Raymond Williams At Saffron Walden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q394628|Raymond Williams]]''
|
| 1921
| 1988
| ''[[:d:Q7130788|Pandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 137
|
| ''[[:d:Q428905|Asser]]''
|
| 900
| 909
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 138
|
| ''[[:d:Q430968|Elwyn Hartley Edwards]]''
|
| 1927
| 2007
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Ficheru:Martha M Hughes Cannon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q433736|Martha Hughes Cannon]]''
|
| 1857
| 1932
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 140
|
| ''[[:d:Q436394|Paula Yates]]''
|
| 1959
| 2000
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[Ficheru:Richey Edwards (7227817420).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436648|Richey Edwards]]''
|
| 1967
| 2008
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[Ficheru:Novello LCCN2014715473.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436693|Ivor Novello]]''
|
| 1893
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[Ficheru:Peggy Cummins. Promotion 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q441467|Peggy Cummins]]''
| actriz británica
| 1925
| 2017
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[Ficheru:DWDavis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q442086|David William Davis]]''
| políticu galés (1873–1959)
| 1873
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[Ficheru:Billy meredith city.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q444611|Billy Meredith]]''
| futbolista británicu (1874–1958)
| 1874
| 1958
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 146
|
| ''[[:d:Q447945|Alun Hoddinott]]''
| compositor británicu (1929–2008)
| 1929
| 2008
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 147
|
| ''[[:d:Q447951|Alun Owen]]''
| guionista galés (1925–1994)
| 1925
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 148
|
| ''[[:d:Q447948|Alun Morgan]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 149
|
| ''[[:d:Q448515|David Nash]]''
|
| 1939
| 2016
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 150
|
| ''[[:d:Q449028|Bernice Rubens]]''
|
| 1923
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Ficheru:Nina Hamnett by Roger Fry 1917.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449054|Nina Hamnett]]''
|
| 1890
| 1956
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 152
|
| ''[[:d:Q449114|Laura Ashley]]''
|
| 1925
| 1985
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[Ficheru:Notable women authors of the day - Rhoda Broughton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449136|Rhoda Broughton]]''
|
| 1840
| 1920
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 154
|
| ''[[:d:Q449142|Gwladus Ddu]]''
|
| 1300
| 1251
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[Ficheru:Elaine Morgan in 1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449734|Elaine Morgan]]''
|
| 1920
| 2013
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[Ficheru:IsabelaMarshall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449884|Isabel Marshal]]''
|
| 1200
| 1240
| ''[[:d:Q1422235|Pembroke Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 157
|
| ''[[:d:Q449926|Alwyn Williams]]''
|
| 1921
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[Ficheru:Gwenllïan o Gydweli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q450826|Gwenllian ferch Gruffudd]]''
| monarca galesa (1097–1136)
| 1097
| 1136
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[Ficheru:Glen Kidston, vainqueurs des 24 Heures du Mans 1930 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q452696|Glen Kidston]]''
| pilotu d'automovilismu británicu (1899–1931)
| 1899
| 1931
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[Ficheru:Henry Somerset (1629–1699), 1st Duke of Beaufort, KG, PC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q456519|Henry Somerset, 1st Duke of Beaufort]]''
| políticu galés (1629–1700)
| 1629
| 1700
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[Ficheru:Evans W.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q456905|William Davies Evans]]''
|
| 1790
| 1872
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 162
|
| ''[[:d:Q459155|Edward Youde]]''
|
| 1924
| 1986
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[Ficheru:Penn Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q459764|Jessie Penn-Lewis]]''
|
| 1861
| 1927
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[Ficheru:Duster Bennett 1970.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q460654|Duster Bennett]]''
|
| 1946
| 1976
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[Ficheru:Sandy Griffiths, Estadio, 1951-05-19 (418) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465029|Sandy Griffiths]]''
| árbitru de fútbol británicu (1909–1974)
| 1909
| 1974
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[Ficheru:Harold Lowe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q466171|Harold Lowe]]''
| marineru galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| ''[[:d:Q6661729|Llanrhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 167
|
| ''[[:d:Q466632|Terry Hennessey]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2025
| ''[[:d:Q6661943|Llay]]''
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Ficheru:Pen Llywelyn ab Iorwerth, Castell Degannwy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q467685|Llywelyn ab Iorwerth]]''
| monarca galés (1173–1240)
| 1173
| 1240
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 169
|
| ''[[:d:Q467755|Ruth Ellis]]''
| modelu británica (1926–1955)
| 1926
| 1955
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 170
|
| ''[[:d:Q468004|Margaret John]]''
| actriz británica
| 1926
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 171
|
| ''[[:d:Q468060|Helen Watts]]''
| cantante d'ópera británica (1927–2009)
| 1927
| 2009
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[Ficheru:Saint Malo (engraving).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q468195|Malo]]''
| sacerdote galés (487–565)
| 520
| 621
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 173
|
| ''[[:d:Q469952|Gwenllian of Wales]]''
| monxa galesa (1282–1337)
| 1282
| 1337
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[Ficheru:Mengs - Richard Wilson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q471387|Richard Wilson]]''
|
| 1713
| 1782
| ''[[:d:Q3404986|Penegoes]]''
|-
| style='text-align:right'| 175
|
| [[Richard Marquand]]
|
| 1937
| 1987
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[Ficheru:SamEdwardsBetter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q472382|Sam Edwards]]''
|
| 1928
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[Ficheru:Cyril-John-Radcliffe-1st-Viscount-Radcliffe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q472691|Cyril Radcliffe, 1st Viscount Radcliffe]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q6661917|Llanychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Ficheru:Roger-Livesey-Storm-Over-Patsy-Stage-1937.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q490072|Roger Livesey]]''
|
| 1906
| 1976
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[Ficheru:Sir Tannatt William Edgeworth David (1858-1934).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q498915|Edgeworth David]]''
|
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''<br/>[[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 180
|
| ''[[:d:Q503493|John Bevan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1948–1986)
| 1948
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[Ficheru:George Strong Nares. Photograph. Wellcome V0026912.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504761|George Nares]]''
|
| 1831
| 1915
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Ficheru:John James Williams 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q512413|J. J. Williams]]''
|
| 1948
| 2020
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[Ficheru:Kenneth Jeffrey Jones 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q513201|Ken Jones]]''
|
| 1921
| 2006
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[Ficheru:Sir-john-meurig-thomas rare-book-room.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q514935|John Meurig Thomas]]''
|
| 1932
| 2020
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[Ficheru:Dafydd ap Gwilym at Cardiff City Hall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q517287|Dafydd ap Gwilym]]''
|
| 1320
| 1370<br/>1380
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q29506026|Brogynin Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 186
|
| ''[[:d:Q518175|Doris Hare]]''
| actriz británica
| 1905
| 2000
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Ficheru:Rear-admiral Sir Hugh Evan-thomas Kcb Mvo- 1917 Art.IWMART1734.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q520341|Hugh Evan-Thomas]]''
| oficial británicu (1862–1928)
| 1862
| 1928
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[Ficheru:Dewi Wyn o Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525803|David Owen]]''
|
| 1784
| 1841
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 189
|
| ''[[:d:Q528311|Owain Cyfeiliog]]''
|
| 1130
| 1197
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Ficheru:Eve de Braose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q530524|Eva Marshal]]''
|
| 1203
| 1246
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 191
|
| ''[[:d:Q530921|Naunton Wayne]]''
|
| 1901
| 1970
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 192
|
| ''[[:d:Q533591|Hue de Rotelande]]''
| poeta galés (1150–1190)
| 1150
| 1190
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[Ficheru:Petroc-vit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q534049|Saint Petroc]]''
| monxu galés (450–564)
| 450
| 564
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[Ficheru:Gwendoline Davies Amgueddfa Genedlaethol Cymru - National Museum of Wales (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q539515|Gwendoline Davies]]''
| coleicionista d'arte galesa (1882–1951)
| 1882
| 1951
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 195
|
| ''[[:d:Q539596|Tessie O'Shea]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[Ficheru:Arthur Machen - ImgID14891187.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q540166|Arthur Machen]]''
|
| 1863
| 1947
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 197
|
| ''[[:d:Q540181|Margaret Davies]]''
| comisaria d'arte galesa (1884–1963)
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 198
|
| ''[[:d:Q541502|Glyn Simon]]''
| sacerdote británicu (1903–1972)
| 1903
| 1972
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[Ficheru:John Prichard, Welsh architect.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q541594|John Prichard]]''
| arquiteutu británicu
| 1817
| 1886
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[Ficheru:AnneWarwick1483.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q543665|Anne de Beauchamp, 15th Countess of Warwick]]''
| política galesa (1444–1449)
| 1444
| 1449
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 201
|
| ''[[:d:Q544397|Angus Charles Graham]]''
|
| 1919
| 1991
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Ficheru:Brynle Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q544524|Brynle Williams]]''
|
| 1949
| 2011
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 203
|
| ''[[:d:Q545109|Huw Ceredig]]''
| actor británicu (1942–2011)
| 1942
| 2011
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[Ficheru:Thomas Pennant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545123|Thomas Pennant]]''
|
| 1726
| 1798
| ''[[:d:Q5303195|Downing]]''
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[Ficheru:Ray Reardon 1949.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545289|Ray Reardon]]''
| xugador de snooker británicu
| 1932
| 2024
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 206
|
| ''[[:d:Q545363|Henry Vaughan]]''
|
| 1621
| 1695
| ''[[:d:Q6661758|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 207
|
| ''[[:d:Q545471|Philip Madoc]]''
|
| 1934
| 2012
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[Ficheru:Richard Meade 1973.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q547154|Richard Meade]]''
|
| 1938
| 2015
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[Ficheru:Portrait of Edward Williams, bardd braint a defod (4672175).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q547716|Iolo Morganwg]]''
|
| 1747
| 1826
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 210
|
| ''[[:d:Q548671|Johnny Williams]]''
| boxeador galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[Ficheru:Paul Radmilovic 1909.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q551257|Paul Radmilovic]]''
|
| 1886
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[Ficheru:E.E. Clive in The Little Princess.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556552|E. E. Clive]]''
|
| 1883<br/>1879
| 1940
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[Ficheru:Dr Richard Price, DD, FRS - Benjamin West.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561101|Richard Price]]''
|
| 1723
| 1791
| ''[[:d:Q6661452|Llangeinor]]''
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[Ficheru:William Robert Grove 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561117|William Robert Grove]]''
|
| 1811
| 1896
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 215
|
| ''[[:d:Q561168|Roy Clarke]]''
| futbolista británicu (1925–2006)
| 1925
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 216
|
| ''[[:d:Q561383|Brian Hibbard]]''
|
| 1946
| 2012
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[Ficheru:Augustus John by George Charles Beresford (1902) (NPG x13487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q562540|Augustus John]]''
|
| 1878
| 1961
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 218
|
| ''[[:d:Q564059|Annabel Schofield]]''
|
| 1963
| 2026
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[Ficheru:Tony Atkinson - Festival Economia 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q564905|Anthony Barnes Atkinson]]''
| economista británicu
| 1944
| 2017
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[Ficheru:Prof. Anne Rasa, Kalahari Trails, Red Dune Route, Northern Cape, South Africa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q565725|Anne Rasa]]''
|
| 1940
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Ficheru:John Edward Jones, governor of Nevada.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q567826|John Edward Jones]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1840–1896)
| 1840
| 1896
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[Ficheru:Anthony George Lyster, dock engineer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q573284|Anthony George Lyster]]''
| arquiteutu británicu
| 1852
| 1920
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[Ficheru:Emrys Hughes (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q574920|Emrys Hughes]]''
|
| 1894
| 1969
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 224
|
| ''[[:d:Q581084|Robert d'Escourt Atkinson]]''
|
| 1898
| 1982
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[Ficheru:Emlyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q581262|Emlyn Williams]]''
|
| 1905
| 1987
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 226
|
| ''[[:d:Q584317|Mervyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1946–2012)
| 1946
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[Ficheru:Jack Williams 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q585747|Jack Williams]]''
|
| 1882
| 1911
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Ficheru:Abraham Matthews (ca.1870).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q589424|Abraham Matthews]]''
| agricultor arxentín (1832–1899)
| 1832
| 1899
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 229
|
| ''[[:d:Q592561|Dafydd ap Gruffudd]]''
|
| 1238
| 1283
| ''[[:d:Q21496553|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 230
|
| ''[[:d:Q595372|Bob John]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1982
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[Ficheru:Mrschippy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q599469|Perce Blackborow]]''
|
| 1894
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[Ficheru:Teddy Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q602404|Teddy Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1949)
| 1880
| 1949
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[Ficheru:Stapleton Cotton, 1st Viscount Combermere by Mary Martha Pearson (née Dutton).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q607265|Stapleton Cotton, 1st Viscount Combermere]]''
|
| 1773
| 1865
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 234
|
| ''[[:d:Q608262|George Vaughan Maddox]]''
|
| 1802
| 1864
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[Ficheru:Edward Wingfield Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q611441|Edward Wingfield Humphreys]]''
|
| 1841
| 1892
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[Ficheru:Tommy Cooper.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q612027|Tommy Cooper]]''
|
| 1921
| 1984
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[Ficheru:Saint Beuno Window.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q612390|Beuno]]''
| santu patrón galés (501–640)
| 570
| 640
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[Ficheru:Dai Rees in 1936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q613119|Dai Rees]]''
| golfista británicu (1913–1983)
| 1913
| 1983
| ''[[:d:Q5465078|Font-y-Gary]]''
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Ficheru:Gary Hocking (1961).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q614845|Gary Hocking]]''
|
| 1937
| 1962
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 240
|
| ''[[:d:Q614928|Cliff Morgan]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q7837340|Trebanog]]''
|-
| style='text-align:right'| 241
|
| ''[[:d:Q626445|Llewelyn Davies]]''
| as de l'aviación galés (1889–1918)
| 1889
| 1918
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[Ficheru:Ernest Norton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q626472|Ernest Norton]]''
| as de l'aviación galés (1893–1966)
| 1893
| 1966
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Ficheru:Film actress Mary Glynne (SAYRE 2893).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q627588|Mary Glynne]]''
| actriz galesa (1895–1954)
| 1895
| 1954
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 244
|
| ''[[:d:Q628479|Terry Nation]]''
|
| 1930
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 245
|
| ''[[:d:Q632606|Francis Kitto]]''
|
| 1897
| 1926
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 246
|
| ''[[:d:Q633039|Richard Amerike]]''
| esplorador galés (1440–1503)
| 1440
| 1503
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 247
|
| ''[[:d:Q634238|Ewart Jones]]''
| químicu galés (1911–2002)
| 1911
| 2002
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[Ficheru:Saint-Pol-de-Léon - Chapelle Notre-Dame du Kreisker - Sept saints fondateurs bretons - St Pol.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q634405|Paul Aurelian]]''
| sacerdote galés (492–573)
| 492
| 573
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 249
|
| ''[[:d:Q634827|Caradoc of Llancarfan]]''
| haxógrafu galés (1150–1156)
| 1150
| 1147<br/>1156
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[Ficheru:Charles Somerset, 4th Duke of Beaufort.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q642090|Charles Somerset, 4th Duke of Beaufort]]''
|
| 1709
| 1756
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 251
|
| ''[[:d:Q642630|Harry Payne]]''
| xugador de rugbi union británicu (1907–2000)
| 1907
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[Ficheru:Harold Day.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q646592|Harold Day]]''
| as de l'aviación galés (1897–1918)
| 1897
| 1918
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[Ficheru:Phil Woosnam, NASL 1975 media guide page 4.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q646614|Phil Woosnam]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2013
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''<br/>''[[:d:Q635169|Caersws]]''
|-
| style='text-align:right'| 254
|
| ''[[:d:Q655506|Mervyn Stockwood]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[Ficheru:Max Horton 1943 IWM A 20789.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q657148|Max Kennedy Horton]]''
|
| 1883
| 1951
| ''[[:d:Q7321494|Rhosneigr]]''
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[Ficheru:Statue of John Davies, Translators' Memorial, St Asaph 12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q661947|John Davies]]''
|
| 1567
| 1644
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[Ficheru:MatthewHenry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q663216|Matthew Henry]]''
| teólogu galés (1662–1714)
| 1662
| 1714
| ''[[:d:Q6089564|Isycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[Ficheru:Enrique VII de Inglaterra, por un artista anónimo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q675493|Henry VII of England]]''
| monarca galés (1457–1509)
| 1457
| 1509
| ''[[:d:Q1422235|Pembroke Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 259
|
| ''[[:d:Q676629|Kenneth Griffith]]''
|
| 1921
| 2006
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[Ficheru:Llandaf, yr eglwys gadeiriol Llandaf Cathedral De Cymru South Wales 96.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q680538|Teilo]]''
|
| 600
| 560
| ''[[:d:Q7162166|Penally]]''
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[Ficheru:JohnForstChartist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q686947|John Frost]]''
|
| 1784
| 1877
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[Ficheru:David Jacobs 1913.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q690597|David Jacobs]]''
| velocista británicu (1888–1976)
| 1888
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[Ficheru:Bernard Fox Werner Klemperer Hogan's Heroes 1968.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q707734|Bernard Fox]]''
|
| 1927
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 264
|
| ''[[:d:Q709999|Arthur Herbert]]''
|
| 1855
| 1921
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[Ficheru:Donald Swann (1966 publicity photo).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q710220|Donald Swann]]''
|
| 1923
| 1994
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 266
|
| ''[[:d:Q710460|Arthur Loveridge]]''
| zoólogu británicu (1891–1980)
| 1891
| 1980
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[Ficheru:Arthur Symons.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q711666|Arthur Symons]]''
| poeta británicu
| 1865
| 1945
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[Ficheru:Terry Griffith 1991 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q713009|Terry Griffiths]]''
| xugador de snooker británicu
| 1947
| 2024
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[Ficheru:Glyn Daniel at Tinkinswood.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q713440|Glyn Daniel]]''
|
| 1914
| 1986
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 270
|
| ''[[:d:Q713489|David Kelly]]''
| biólogu británicu (1944–2003)
| 1944
| 2003
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[Ficheru:Henry Stafford.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q714480|Henry Stafford, 2nd Duke of Buckingham]]''
| políticu galés (1455–1483)
| 1455
| 1483
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 272
|
| ''[[:d:Q714976|Leon Pownall]]''
| actor británicu
| 1943
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[Ficheru:CecilGriffiths.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q717007|Cecil Griffiths]]''
| atleta británicu (1900–1945)
| 1900
| 1945
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 274
|
| ''[[:d:Q1586858|Harry Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 275
|
| ''[[:d:Q1432739|Roy Evans]]''
|
| 1909
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 276
|
| ''[[:d:Q1438867|T. G. Jones]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2004
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 277
|
| ''[[:d:Q1451848|Brian Godfrey]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 2010
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 278
|
| ''[[:d:Q1463642|Wallace Smart]]''
| militar galés (1898–1943)
| 1898
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[Ficheru:Georgecornwalliswest.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1465068|George Cornwallis-West]]''
|
| 1874
| 1951
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 280
|
| ''[[:d:Q1492803|Nick Whitehead]]''
| atleta británicu (1933–2002)
| 1933
| 2002
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Ficheru:Pete ham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1493339|Pete Ham]]''
|
| 1947
| 1975
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 282
|
| ''[[:d:Q1502967|Geoffrey Eglinton]]''
| químicu británicu
| 1927
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[Ficheru:Portrait George Nevill, 5th Baron Bergavenny – Hans Holbein the Younger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1507985|George Nevill, 5th Baron Bergavenny]]''
| políticu galés (1469–1535)
| 1469
| 1535
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 284
|
| ''[[:d:Q1517534|John Rees]]''
|
| 1927
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 285
|
| ''[[:d:Q1523841|Gil Reece]]''
| futbolista británicu (1942–2003)
| 1942
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 286
|
| ''[[:d:Q1528561|Ivor Bulmer-Thomas]]''
| periodista británicu
| 1905
| 1993
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 287
|
| ''[[:d:Q1529691|Tom Burke]]''
| futbolista británicu
| 1864
| 1914
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 288
|
| ''[[:d:Q1530769|Glen Garfield Williams]]''
|
| 1923
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[Ficheru:Captain Jenkins shows his ear to Robert Walpole cartoon, 1738 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1536332|Robert Jenkins]]''
| marineru británicu (1700–1745)
| 1700
| 1745
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[Ficheru:Richard Bell.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1536928|Richard Bell]]''
|
| 1859
| 1930
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[Ficheru:Howard Saint.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1538550|Howard Saint]]''
| militar galés (1893–1976)
| 1893
| 1976
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[Ficheru:Hubert Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1538588|Hubert Jones]]''
| as de l'aviación galés (1890–1943)
| 1890
| 1943
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 293
|
| ''[[:d:Q1541902|Graham Bool]]''
| fotógrafu galés (1948–2010)
| 1948
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 294
|
| ''[[:d:Q1543275|Granville Beynon]]''
|
| 1914
| 1996
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 295
|
| ''[[:d:Q1545710|Grenville Morris]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1959
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[Ficheru:Lord janner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1546121|Greville Janner, Baron Janner of Braunstone]]''
| políticu galés (1928–2015)
| 1928
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[Ficheru:Lordwilliams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1549580|Michael Williams]]''
| diplomáticu británicu (1949–2017)
| 1949
| 2017
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 298
|
| ''[[:d:Q1557879|Gwilym Prys Prys-Davies, Baron Prys-Davies]]''
| políticu británicu (1923–2017)
| 1923
| 2017
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[Ficheru:Internationale tenniskampioenschappen te Hilversum, G Battrick met beker, Bestanddeelnr 924-7801.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1565118|Gerald Battrick]]''
| tenista británicu (1947–1998)
| 1947
| 1998
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 300
|
| ''[[:d:Q1565612|George Henry Powell]]''
|
| 1880
| 1951
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[Ficheru:Portrait of Sir Harford Jones Brydges by Sir Thomas Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1585304|Sir Harford Jones-Brydges, 1st Baronet]]''
|
| 1764
| 1847
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 302
|
| ''[[:d:Q1585788|Harold Carter]]''
|
| 1925
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 303
|
| ''[[:d:Q1586685|Harry Parry]]''
|
| 1912
| 1956
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 304
|
| ''[[:d:Q1587265|Tom Jones]]''
| futbolista británicu (1899–1978)
| 1899
| 1978
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 305
|
| ''[[:d:Q1592323|Ronald Noel Walpole]]''
|
| 1903
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 306
|
| ''[[:d:Q1606988|Henry Lloyd]]''
|
| 1720
| 1783
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[Ficheru:Hilary Marquand.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1618119|Hilary Marquand]]''
| profesor universitariu, Reinu Xuníu
| 1901
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 308
|
| ''[[:d:Q1620977|Jeff Young]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942–2005)
| 1942
| 2005
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[Ficheru:Dennis Howard Marks (2000).PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1631875|Howard Marks]]''
|
| 1945
| 2016
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 310
|
| ''[[:d:Q1631915|Howard Spring]]''
| escritor galés (1889–1965)
| 1889
| 1965
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[Ficheru:Hugh Owen Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1634494|Hugh Owen Thomas]]''
| ciruxanu galés (1834–1891)
| 1834
| 1891
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 312
|
| ''[[:d:Q1650964|Ron Stitfall]]''
| futbolista británicu (1925–2008)
| 1925
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[Ficheru:National Library of Ireland MS 700 f77v Raymond de Gros.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1670013|Raymond FitzGerald]]''
| militar galés (1200–1182)
| 1200
| 1185
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[Ficheru:DAVIS, JAMES. HONORABLE LCCN2016860969.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680613|James J. Davis]]''
| políticu galés (1873–1947)
| 1873
| 1947
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 315
|
| ''[[:d:Q1680829|James Miller]]''
|
| 1968
| 2003
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 316
|
| ''[[:d:Q1685695|Jean McFarlane, Baroness McFarlane of Llandaff]]''
|
| 1926
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 317
|
| ''[[:d:Q1686862|Thomas Young]]''
|
| 1507
| 1568
| ''[[:d:Q19850630|Hodgeston]]''
|-
| style='text-align:right'| 318
|
| ''[[:d:Q1691410|Joe Erskine]]''
| boxeador británicu (1934–1990)
| 1934
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[Ficheru:Joey Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1691828|Joey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1955
| 2025
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[Ficheru:Butler, Ainsworth-Davis, Lindsay, Griffiths 1920.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1699100|John Ainsworth-Davis]]''
|
| 1895
| 1976
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 321
|
| ''[[:d:Q1699421|John Brooks, Baron Brooks of Tremorfa]]''
| políticu británicu (1927–2016)
| 1927
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 322
|
| ''[[:d:Q1700056|John Ffowcs Williams]]''
|
| 1935
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[Ficheru:John Gibson by Margaret Sarah Carpenter (née Geddes).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1700207|John Gibson]]''
|
| 1790
| 1866
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 324
|
| ''[[:d:Q1700863|John Llewellyn Rhys]]''
|
| 1910
| 1940
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[Ficheru:John Lort Stokes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1700884|John Lort Stokes]]''
|
| 1811
| 1885
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 326
|
| ''[[:d:Q1700954|John Maddox]]''
|
| 1925
| 2009
| ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 327
|
| ''[[:d:Q1701605|John Rogers Thomas]]''
| compositor galés (1830–1896)
| 1830<br/>1829
| 1896
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 328
|
| ''[[:d:Q1701635|John Ryan]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1939
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[Ficheru:Portrait of John Thomas (4671480).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701921|John Thomas]]''
|
| 1826
| 1913
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[Ficheru:Tudor Walters MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701969|Tudor Walters]]''
| políticu británicu (1868–1933)
| 1866
| 1933
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 331
|
| ''[[:d:Q1738621|Ken Jones]]''
|
| 1936
| 2013
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[Ficheru:Kenneth Morris.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1738888|Kenneth Morris]]''
| escritor británicu
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 333
|
| ''[[:d:Q1743733|Leslie Dilley]]''
|
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[Ficheru:Giuseppe Filippo Liberati Marchi (c.1735-1808) - Thomas Jones (1742–1803) - NMW A 82 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1743855|Thomas Jones]]''
| pintor galés (1742–1803)
| 1742
| 1803
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[Ficheru:Tewdrig Sant.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1088014|Tewdrig]]''
| monarca galés
| 550
|
| ''[[:d:Q2253783|Kingdom of Glywysing]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 336
|
| ''[[:d:Q3526728|Hugh Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1963
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[Ficheru:Cyril Walters 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3526811|Cyril Walters]]''
| xugador de críquet británicu (1905–1992)
| 1905
| 1992
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 338
|
| ''[[:d:Q3526860|Maurice Turnbull]]''
|
| 1906
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[Ficheru:Timothy Richards Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3529077|Timothy Richards Lewis]]''
|
| 1841
| 1886
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 340
|
| ''[[:d:Q3530718|Tom Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1882–1955)
| 1882
| 1955
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 341
|
| ''[[:d:Q3530807|Tom Morgan]]''
|
| 1866
| 1899
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[Ficheru:Tom Williams WRU.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3530926|Tom Williams]]''
|
| 1859
| 1913
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 343
|
| ''[[:d:Q3538565|Trevor Brewer]]''
| xugador de rugbi union británicu (1930–2018)
| 1930
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 344
| [[Ficheru:Young vr portrait 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3555997|Vernon R. Young]]''
| bioquímicu británicu (1937–2004)
| 1937
| 2004
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 345
|
| ''[[:d:Q3561558|Vivian Jenkins]]''
|
| 1911
| 2004
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[Ficheru:Will Joseph (WRU).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568294|Will Joseph]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1959)
| 1877
| 1959
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[Ficheru:Billy Bancroft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568414|Billy Bancroft]]''
|
| 1871
| 1959
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[Ficheru:William Bowen (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568451|William Bowen]]''
|
| 1862
| 1925
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Ficheru:William Dowell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568566|William Dowell]]''
|
| 1885
| 1949
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 350
|
| ''[[:d:Q3568591|William Edward de Winton]]''
|
| 1856
| 1922
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 351
| [[Ficheru:William Ouseley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568860|William Ouseley]]''
|
| 1767
| 1842
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 352
| [[Ficheru:Billy Trew 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3569004|Billy Trew]]''
|
| 1879
| 1926
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[Ficheru:Willie Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3569085|Willie Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1973)
| 1878
| 1973
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 354
|
| ''[[:d:Q3570190|Wyatt Gould]]''
|
| 1879
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 355
|
| ''[[:d:Q3611713|Alice de Lacy, 3rd Countess of Lincoln]]''
| aristócrata galesa (1281–1348)
| 1281
| 1348
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 356
| [[Ficheru:Arthur E. Powell.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3624264|Arthur E. Powell]]''
| escritor galés (1882–1969)
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 357
|
| ''[[:d:Q3634630|Barbara Sidney, Countess of Leicester]]''
|
| 1563
| 1621
| ''[[:d:Q1107288|Coity Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 358
| [[Ficheru:Benjamin Piercy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3638260|Benjamin Piercy]]''
|
| 1827
| 1888
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 359
|
| ''[[:d:Q3646166|Brynley Allen]]''
| futbolista británicu (1921–2005)
| 1921
| 2005
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[Ficheru:John Petherick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3656278|John Petherick]]''
|
| 1813
| 1882
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 361
|
| ''[[:d:Q3681914|Ruth Dunning]]''
| actriz británica (1911–1983)
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 362
|
| ''[[:d:Q3682628|Colin Baker]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 363
| [[Ficheru:Constance Edwina, Duchess of Westminster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3687588|Constance Lewis]]''
| regatista británica (1876–1970)
| 1876
| 1970
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 364
|
| ''[[:d:Q3701618|Daniel Gooch]]''
| esplorador galés (1869–1926)
| 1869
| 1926
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[Ficheru:Eddie Butler and Iqwal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3718921|Eddie Butler]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1957
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 366
|
| ''[[:d:Q3740753|Penelope Mortimer]]''
|
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 367
|
| ''[[:d:Q3743241|William Simons]]''
| actor galés (1940-2019)
| 1940
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 368
|
| ''[[:d:Q3751249|Henry Habberley Price]]''
| filósofu británicu
| 1899
| 1984
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 369
|
| ''[[:d:Q3751833|Frank Hauser]]''
| direutor de teatru galés (1922–2007)
| 1922
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 370
|
| ''[[:d:Q3771885|Glan Letheren]]''
| futbolista británicu
| 1956
| 2024
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 371
|
| ''[[:d:Q3773585|Goronwy Owen]]''
| poeta galés (1723–1769)
| 1723
| 1769
| ''[[:d:Q13129624|Llanfair-Mathafarn-Eithaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 372
|
| ''[[:d:Q3774223|Graham Vearncombe]]''
| futbolista británicu (1934–1992)
| 1934
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| [[Ficheru:Michael Dahl (1656-1659-1743) - Henry Somerset (1684–1714), 2nd Duke of Beaufort, KG, in Ducal Robes - 1180909 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3784998|Henry Somerset, 2nd Duke of Beaufort]]''
|
| 1684
| 1714
| ''[[:d:Q525635|Monmouth Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 374
| [[Ficheru:Genoa 1893.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3787233|Howard Passadoro]]''
| futbolista británicu
| 1871
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 375
|
| ''[[:d:Q3791526|Russell Lloyd]]''
| montador galés (1916–2008)
| 1916
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 376
|
| ''[[:d:Q3806461|James Berkeley, 1st Baron Berkeley]]''
|
| 1394
| 1463
| ''[[:d:Q2630723|Raglan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 377
|
| ''[[:d:Q3814488|Ken Leek]]''
| futbolista británicu (1935–2007)
| 1935
| 2007
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 378
|
| ''[[:d:Q3814797|Kevin Bowring]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
| 2024
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 379
| [[Ficheru:Leigh Richmond Roose.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3830019|Leigh Richmond Roose]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1916
| ''[[:d:Q5884520|Holt]]''
|-
| style='text-align:right'| 380
|
| ''[[:d:Q3852373|Maud Chaworth]]''
|
| 1282
| 1322
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[Ficheru:Portrait of D. Jones, Dolau Bach (4670288) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3896362|Dafydd Jones]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 382
|
| ''[[:d:Q3897540|Pat Glover]]''
| futbolista británicu (1910–1971)
| 1910
| 1971
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 383
|
| ''[[:d:Q3951052|Innes Lloyd]]''
| productor de televisión británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 384
|
| ''[[:d:Q3960034|Sibyl de Neufmarché]]''
|
| 1100
| 1143
| ''[[:d:Q15107961|Brecon Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 385
|
| ''[[:d:Q3990627|George Baker]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 386
|
| ''[[:d:Q3992473|Tom Griffiths]]''
| futbolista británicu (1906–1981)
| 1906
| 1981
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 387
|
| ''[[:d:Q3998498|Trevor Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2024
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 388
|
| ''[[:d:Q4010127|Vernon Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés (1945–2003)
| 1945
| 2003
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 389
|
| ''[[:d:Q4020019|William George Trice]]''
| organista galés (1848–1920)
| 1848
| 1920
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 390
| [[Ficheru:Beau-Nash.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q717787|Beau Nash]]''
|
| 1674
| 1761
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[Ficheru:BpThomasCoke.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q718439|Thomas Coke]]''
|
| 1747
| 1814
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[Ficheru:Walter Devereux, 1st Earl of Essex from NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q719792|Walter Devereux, 1st Earl of Essex]]''
| militar galés (1541–1576)
| 1541<br/>1539
| 1576
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 393
| [[Ficheru:Wingfield.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725054|Walter Clopton Wingfield]]''
|
| 1833
| 1912
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 394
| [[Ficheru:Charles Kemble (1775–1854) Henry Wyatt (1794–1840) Royal Shakespeare Theatre.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725104|Charles Kemble]]''
| actor de teatru galés (1775–1854)
| 1775
| 1854
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[Ficheru:J. P. R. Williams 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725555|J. P. R. Williams]]''
|
| 1949
| 2024
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 396
|
| ''[[:d:Q725556|Roy Vernon]]''
| futbolista británicu (1937–1993)
| 1937
| 1993
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 397
|
| ''[[:d:Q725570|Byron Stevenson]]''
| futbolista británicu (1956–2007)
| 1956
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[Ficheru:Reverend R S Thomas being interviewed for 'Y Cymro' (1468612).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725745|R. S. Thomas]]''
|
| 1913
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 399
| [[Ficheru:Edward Stafford 3rd Duke of Buckingham 1520.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q726243|Edward Stafford, 3rd Duke of Buckingham]]''
| duque galés (1478–1521)
| 1478
| 1521
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 400
| [[Ficheru:GruffuddapLlywelyn historieofcambria.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q727897|Gruffydd ap Llywelyn]]''
|
| 1000
| 1063
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 401
|
| ''[[:d:Q730668|Lewys Glyn Cothi]]''
| poeta galés (1420–1490)
| 1420
| 1490
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 402
|
| ''[[:d:Q730721|Iolo Goch]]''
|
| 1320
| 1398
| ''[[:d:Q7909529|Vale of Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 403
| [[Ficheru:Jimmy Murphy statue.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q735062|Jimmy Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1989
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 404
| [[Ficheru:Notre-Dame des Fleurs Plouharnel Saint-Armel Droit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737268|Armel]]''
|
| 482
| 570
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 405
|
| ''[[:d:Q740632|William Mathias]]''
|
| 1934
| 1992
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[Ficheru:Gareth-jones (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741120|Gareth Jones]]''
| periodista británicu (1905–1935)
| 1905
| 1935
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 407
|
| ''[[:d:Q741130|Michael Baxandall]]''
|
| 1933
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 408
| [[Ficheru:Alfred George Edwards by Solomon J Solomon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741437|Alfred Edwards]]''
| sacerdote galés (1848–1937)
| 1848
| 1937
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 409
|
| ''[[:d:Q746920|Owen Thomas Jones]]''
| xeólogu británicu (1878–1967)
| 1878
| 1967
| ''[[:d:Q3402099|Beulah]]''
|-
| style='text-align:right'| 410
|
| ''[[:d:Q747068|David Rees]]''
|
| 1918
| 2013
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 411
|
| ''[[:d:Q762958|Harry Secombe]]''
|
| 1921
| 2001
| ''[[:d:Q7595549|St Thomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 412
|
| ''[[:d:Q763721|Haydn Tanner]]''
| xugador de rugbi union británicu (1917–2009)
| 1917
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 413
| [[Ficheru:Saint Mellon.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q767764|Mellonius]]''
| sacerdote francés
| 229
| 314
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[Ficheru:Vannes - cathédrale, vitrail des saints Patern et Mériadec Detail Padarn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q770633|Padarn]]''
| sacerdote católicu galés (500–510)
| 500
| 510
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 415
| [[Ficheru:Anna Williams by Frances Reynolds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q772966|Anna Williams]]''
|
| 1706
| 1783
| ''[[:d:Q7368291|Rosemarket]]''
|-
| style='text-align:right'| 416
| [[Ficheru:Barry John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q775742|Barry John]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
| 2024
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 417
|
| ''[[:d:Q776095|Joseph Pugsley]]''
|
| 1885
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 418
| [[Ficheru:Sid Bevan rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q780557|Sid Bevan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1933)
| 1877
| 1933
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 419
|
| ''[[:d:Q829262|Berwyn Jones]]''
|
| 1940
| 2007
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 420
| [[Ficheru:Timothy-Richard-at-34.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q837541|Timothy Richard]]''
| misioneru galés (1845–1919)
| 1845
| 1919
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 421
|
| ''[[:d:Q839022|Donald Houston]]''
| actor de cine británicu (1923–1991)
| 1923
| 1991
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 422
| [[Ficheru:Ffefrynnau Cymraeg A Saesneg Stuart Burrows- Stuart Burrows Sings Welsh And English Favourites, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q847735|Stuart Burrows]]''
|
| 1933
| 2025
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 423
|
| ''[[:d:Q849718|Brinley Newton-John]]''
|
| 1914
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 424
|
| ''[[:d:Q862305|Bill Meilen]]''
|
| 1932
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q863024|Billy Boston]]''
|
| 1934
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 426
|
| ''[[:d:Q869503|Ted Vizard]]''
| futbolista británicu
| 1889
| 1973
| ''[[:d:Q5141073|Cogan]]''
|-
| style='text-align:right'| 427
|
| ''[[:d:Q869553|Billy Jennings]]''
|
| 1893
| 1968
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 428
| [[Ficheru:Bleddyn Williams 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q883404|Bleddyn Williams]]''
|
| 1923
| 2009
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 429
|
| ''[[:d:Q896857|Leighton Durham Reynolds]]''
|
| 1930
| 1999
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 430
| [[Ficheru:William Hallowes Miller.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q908116|William Hallowes Miller]]''
|
| 1801
| 1880
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 431
|
| ''[[:d:Q910728|Dudley Lloyd-Evans]]''
| as de l'aviación galés (1895–1972)
| 1895
| 1972
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 432
|
| ''[[:d:Q912228|Brian Godding]]''
|
| 1945
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 433
|
| ''[[:d:Q912373|Brian Huggett]]''
| golfista galés
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 434
|
| ''[[:d:Q913050|Brian Savegar]]''
|
| 1932
| 2007
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 435
|
| ''[[:d:Q919835|Eric Linklater]]''
|
| 1899
| 1974
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 436
| [[Ficheru:Abraham Rees by James Lonsdale.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q922838|Abraham Rees]]''
| botánicu galés (1743–1825)
| 1743
| 1825
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 437
|
| ''[[:d:Q924074|Angus McBean]]''
| fotógrafu galés (1904–1990)
| 1904
| 1990
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''<br/>''[[:d:Q11017004|Newbridge-on-Wye]]''
|-
| style='text-align:right'| 438
|
| ''[[:d:Q925761|Eric Griffiths]]''
|
| 1940
| 2005
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 439
| [[Ficheru:Christopher Jones with Wales logo - England Olympic polo team 1920 Antwerp (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q927275|Christopher Jones]]''
| nadador galés (1886–1937)
| 1886
| 1937
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 440
|
| ''[[:d:Q928575|Derrick Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 1983
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[Ficheru:Reginald Brooks-King.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q929046|Reginald Brooks-King]]''
| arqueru británicu (1861–1938)
| 1861
| 1938
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 442
|
| ''[[:d:Q929691|Rupert Charles Barneby]]''
|
| 1911
| 2000
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Ficheru:Isaac Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q934428|Isaac Roberts]]''
|
| 1829
| 1904
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[Ficheru:Jimmy Michael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q935055|Jimmy Michael]]''
|
| 1877
| 1904
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 445
|
| ''[[:d:Q939952|Maud de Braose, Baroness Wigmore]]''
|
| 1224
| 1301
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 446
| [[Ficheru:Fred Welsh LCCN2014697376 (3x4a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q942249|Freddie Welsh]]''
| boxeador británicu (1886–1927)
| 1886
| 1927
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 447
|
| ''[[:d:Q942385|Jack Kelsey]]''
| futbolista británicu (1929–1992)
| 1929
| 1992
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 448
| [[Ficheru:Swansea Town Football Club (20740154461).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q944231|Ivor Allchurch]]''
| futbolista británicu (1929–1997)
| 1929
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[Ficheru:Histoire des Jésuites II p130 Complot de William Parry par T Fragonard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q944974|William Parry]]''
|
|
| 1585
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[Ficheru:BartleFrere.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q950220|Henry Bartle Frere]]''
|
| 1815
| 1884
| ''[[:d:Q17743864|Clydach House]]''
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[Ficheru:Hugh Hamshaw Thomas British Mycological Society 1913 a.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q950806|Hugh Hamshaw Thomas]]''
|
| 1885
| 1962
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 452
|
| ''[[:d:Q953078|Roger Mortimer, 4th Earl of March]]''
| militar galés (1374–1398)
| 1374
| 1398
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 453
| [[Ficheru:J Conway Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q958919|Conway Rees]]''
|
| 1870
| 1932
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 454
|
| ''[[:d:Q967593|Jimmy Sangster]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q13125694|Kinmel Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 455
|
| ''[[:d:Q968698|Thomas Tomkins]]''
|
| 1572
| 1656
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 456
| [[Ficheru:Peter Carpenter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970171|Peter Carpenter]]''
| aviador británicu (1891–1971)
| 1891
| 1971
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 457
| [[Ficheru:James Ira Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970206|James Ira Thomas Jones]]''
| as de l'aviación galés (1896–1960)
| 1896
| 1960
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 458
|
| ''[[:d:Q975285|Percy Mansell Jones]]''
|
| 1889
| 1968
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 459
|
| ''[[:d:Q977667|Noel Kinsey]]''
| futbolista británicu (1925–2017)
| 1925
| 2017
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 460
|
| ''[[:d:Q979098|Craig Thomas]]''
|
| 1942
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 461
|
| ''[[:d:Q979163|Carwyn James]]''
|
| 1929
| 1983
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 462
| [[Ficheru:John Dawes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979301|John Dawes]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1940
| 2021
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 463
| [[Ficheru:Edgar Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979325|Edgar Evans]]''
|
| 1876
| 1912
| ''[[:d:Q2148317|Rhossili]]''
|-
| style='text-align:right'| 464
| [[Ficheru:Sir Henry Jones (1852-1922) NLW3364587.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979372|Henry Jones]]''
| filósofu galés (1852–1922)
| 1852
| 1922
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 465
|
| ''[[:d:Q981494|John of Wales]]''
|
| 1300
| 1285
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 466
| [[Ficheru:Ranulf de Blondeville.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984430|Ranulf de Blondeville, 6th Earl of Chester]]''
|
| 1170
| 1232
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 467
| [[Ficheru:William Henry Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q985138|W. H. Davies]]''
|
| 1871
| 1940
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 468
| [[Ficheru:AnthonyLlewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q986620|Anthony Llewellyn]]''
| astronauta galés (1933–2013)
| 1933
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 469
|
| ''[[:d:Q1025409|Caerwyn Roderick]]''
|
| 1927
| 2011
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 470
| [[Ficheru:CaesarJenkyns.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1025420|Caesar Jenkyns]]''
| futbolista británicu (1866–1941)
| 1866
| 1941
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 471
|
| ''[[:d:Q1035345|Caradoc Freichfras]]''
| rei galés (470–500)
| 470
| 500
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 472
|
| ''[[:d:Q1063375|Madog ap Llywelyn]]''
|
|
| 1312
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 473
| [[Ficheru:Bp Charles Green NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1063535|Charles Green]]''
| sacerdote galés (1864–1944)
| 1864
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 474
|
| ''[[:d:Q1064759|C. H. Dodd]]''
|
| 1884
| 1973
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[Ficheru:Thomas Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1065207|Tom Richards]]''
|
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 476
|
| ''[[:d:Q1088032|Llywelyn Bren]]''
| revolucionariu galés (1267–1318)
| 1267
| 1318
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 477
|
| ''[[:d:Q1101282|John Gow]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1930
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| [[Ficheru:C.W. Nicol - Headshot in Afan Woodland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1102013|C. W. Nicol]]''
|
| 1940
| 2020
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 479
|
| ''[[:d:Q1103370|Stuart Robbins]]''
| xugador de baloncestu británicu (1976–2010)
| 1976
| 2010
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Ficheru:Terry Yorath, Wales Team, 1988.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1103503|Terry Yorath]]''
| futbolista británicu
| 1950
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 481
| [[Ficheru:Sydenham Edwards1592.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1118055|Sydenham Edwards]]''
|
| 1768
| 1819
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 482
|
| ''[[:d:Q1125037|John Elsworthy]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q6964261|Nant-y-derry]]''
|-
| style='text-align:right'| 483
|
| ''[[:d:Q1129178|Leo Callaghan]]''
| árbitru de fútbol británicu (1924–1987)
| 1924
| 1987
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 484
|
| ''[[:d:Q1130154|Gwilym Jenkins]]''
|
| 1932
| 1982
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 485
|
| ''[[:d:Q1130431|Grace Williams]]''
| compositora galesa (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 486
|
| ''[[:d:Q1131742|Lorwerth Price Jones]]''
|
| 1927
| 2023
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 487
|
| ''[[:d:Q1148624|Cyril Frank Colebrook]]''
| físicu británicu (1910–1997)
| 1910
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 488
|
| ''[[:d:Q3324139|Y Prydydd Bychan]]''
|
| 1205
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 490
|
| ''[[:d:Q2575163|Cadell Ddyrnllwg]]''
| soberanu galés
| 430
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 491
|
| ''[[:d:Q1157152|Dafydd Llywelyn]]''
|
| 1939
| 2013
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 492
| [[Ficheru:Llywelyn the Great (Dafydd).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157156|Dafydd ap Llywelyn]]''
|
| 1215<br/>1208
| 1246
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 493
|
| ''[[:d:Q1160939|Daniel Granville West, Baron Granville-West]]''
| políticu galés (1904–1984)
| 1904
| 1984
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 494
|
| ''[[:d:Q1161262|Daniel Jones]]''
|
| 1912
| 1993
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 495
| [[Ficheru:Dannie Abse (2014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1164478|Dannie Abse]]''
|
| 1923
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 496
|
| ''[[:d:Q1173794|David Bowen]]''
|
| 1924
| 2011
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[Ficheru:Saint David Lewis, engraving 1683.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1175222|David Lewis]]''
| sacerdote católicu galés (1616–1679)
| 1616
| 1679
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Ficheru:Stanley Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1176710|David Stanley Evans]]''
| astrónomu galés (1916–2004)
| 1916
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 499
| [[Ficheru:Lord Stoddart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1176748|David Stoddart, Baron Stoddart of Swindon]]''
| políticu británicu
| 1926
| 2020
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 500
| [[Ficheru:Oxford univ afc 1874.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1179945|Frederick Green]]''
| futbolista británicu (1851–1928)
| 1851
| 1928
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 501
| [[Ficheru:Deiniol Sant Cadeirlan Bangor Cathedral St Deiniol - geograph.org.uk - 593071.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1183310|Deiniol]]''
| sacerdote galés (530–584)
| 530
| 584
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 502
| [[Ficheru:John Houghton High Wycombe 20050226.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1193243|John Houghton]]''
|
| 1931
| 2020
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Ficheru:Aled Eames in an exhibition to publicise his book, Ships and Seamen of Anglesey (1551928).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1195620|Aled Eames]]''
|
| 1921
| 1996
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 504
|
| ''[[:d:Q1209771|Dick Richardson]]''
| boxeador galés (1934–1999)
| 1934
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 505
|
| ''[[:d:Q1225513|Dill Jones]]''
|
| 1923
| 1984
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 506
|
| [[John Owen]]
|
| 1564
| 1622
| ''[[:d:Q29497284|Plas Du]]''
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[Ficheru:William Cadogan (physician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1237175|William Cadogan]]''
|
| 1711
| 1797
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 508
|
| ''[[:d:Q1240231|Donald Peers]]''
|
| 1908
| 1973
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 509
|
| ''[[:d:Q1240482|Donald Davies]]''
|
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[Ficheru:Richard Maybery aviator.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1249040|Richard Maybery]]''
| militar galés (1895–1917)
| 1895
| 1917
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 511
|
| ''[[:d:Q1251830|Doug Mountjoy]]''
| xugador de snooker galés
| 1942
| 2021
| ''[[:d:Q105630108|Tir-y-berth]]''
|-
| style='text-align:right'| 512
|
| ''[[:d:Q1255546|Samuel Parry]]''
| militar galés (1892–1918)
| 1892
| 1918
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 513
|
| ''[[:d:Q1258743|Wenna]]''
|
| 500<br/>463
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 514
| [[Ficheru:Chapelle-saint-clair 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1269091|Samson of Dol]]''
| sacerdote galés (490–565)
| 490<br/>485
| 565
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 515
| [[Ficheru:EbdAlone14012016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1273470|E. Brian Davies]]''
| matemáticu galés
| 1944
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[Ficheru:Saint Tugdual.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1281133|Tudwal]]''
| sacerdote galés (490–564)
| 490
| 564
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 517
|
| ''[[:d:Q1292893|Edward Lord]]''
|
| 1781
| 1859
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[Ficheru:Buste reliquaire de saint Suliac, Sizun, France.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293017|Tysilio]]''
| santu galés (550–640)
| 550
| 640
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 519
|
| ''[[:d:Q1293238|George Noakes]]''
| sacerdote galés (1924–2008)
| 1924
| 2008
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[Ficheru:Edward V Robertson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293950|Edward V. Robertson]]''
|
| 1881
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 521
| [[Ficheru:Karl Wallinger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1302516|Karl Wallinger]]''
|
| 1957
| 2024
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[Ficheru:Stanley Baker visit Israel 1967.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1306352|Stanley Baker]]''
|
| 1928
| 1976
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[Ficheru:Thomas Olivers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1320386|Thomas Olivers]]''
|
| 1725
| 1799
| ''[[:d:Q7837893|Tregynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 524
|
| ''[[:d:Q1320398|Thomas Reynolds]]''
|
| 1934
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[Ficheru:Elizabeth griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1331217|Elizabeth Griffith]]''
|
| 1727
| 1793
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[Ficheru:Emily Pfeiffer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1337615|Emily Pfeiffer]]''
|
| 1827
| 1890
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 527
| [[Ficheru:Thomas Button.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1338420|Thomas Button]]''
| esplorador galés (1575–1634)
| 1575<br/>1565
| 1634
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 528
|
| ''[[:d:Q1351086|Eric Barnes]]''
| matemáticu australianu (1924–2000)
| 1924
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 529
| [[Ficheru:Ernest Howard Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1356371|Ernest Howard Griffiths]]''
| físicu galés (1851–1932)
| 1851
| 1932
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 530
|
| ''[[:d:Q1360094|Terry Medwin]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 531
| [[Ficheru:The Strange and Dangerous Voyage (Thomas James, 1633) - 3 foldout map The Platt of Sayling - 2 The True Portraict.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1369409|Thomas James]]''
|
| 1593
| 1635
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 532
|
| ''[[:d:Q1379647|Evan Evans]]''
| científicu galés (1765–1844)
| 1765
| 1844
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 533
|
| ''[[:d:Q1379655|Evan James Williams]]''
| físicu galés (1903–1945)
| 1903
| 1945
| ''[[:d:Q15987289|Cwmsychbant]]''
|-
| style='text-align:right'| 534
| [[Ficheru:Jimmy Wilde.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380989|Jimmy Wilde]]''
| boxeador británicu (1892–1969)
| 1892
| 1969
| ''[[:d:Q7268591|Quakers Yard]]''
|-
| style='text-align:right'| 535
|
| ''[[:d:Q1381003|Rhys ap Tewdwr]]''
| rei galés (997–1093)
|
| 1093
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Ficheru:Phil Bennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381032|Phil Bennett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
| 2022
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 537
| [[Ficheru:Hedd Wyn 01(a-dg).JPG|center|128px]]
| [[Hedd Wyn]]
| poeta galés (1887–1917)
| 1887
| 1917
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 538
|
| ''[[:d:Q1397946|Lewis Bayly]]''
|
| 1565
| 1631
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[Ficheru:Llywelyn the Great (Gruffudd).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1398384|Gruffudd ap Llywelyn ab Iorwerth]]''
|
| 1200
| 1244
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 540
| [[Ficheru:Arthur 'Monkey' Gould portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1403116|Arthur Gould]]''
|
| 1864
| 1919
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 541
|
| ''[[:d:Q1403137|Dewi Bebb]]''
|
| 1938
| 1996
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 542
|
| ''[[:d:Q1407412|Watcyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 543
|
| ''[[:d:Q1410416|Jim Sullivan]]''
|
| 1903
| 1977
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 544
| [[Ficheru:Geraint Howells cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1418483|Geraint Howells]]''
| políticu británicu (1925–2004)
| 1925
| 2004
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 545
|
| ''[[:d:Q1422009|Valerie Davies]]''
| nadadora galesa (1912–2001)
| 1912
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 546
| [[Ficheru:Lou Phillips 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3262891|Lou Phillips]]''
|
| 1878
| 1916
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 547
|
| ''[[:d:Q3270230|Goronwy Rees]]''
|
| 1909
| 1979
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[Ficheru:Dorothea Minola Alice Bate.jpg|center|128px]]
| [[Dorothea Bate]]
|
| 1878
| 1951
| ''[[:d:Q29488358|Napier House]]''
|-
| style='text-align:right'| 549
| [[Ficheru:Malcolm Campbell Thomas 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3281723|Malcolm Thomas]]''
|
| 1929
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 550
|
| ''[[:d:Q3296186|Mary Katherine Herbert]]''
|
| 1903
| 1983
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 551
|
| ''[[:d:Q3299818|Matthew Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 552
| [[Ficheru:David Brunt in 1949.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3300771|David Brunt]]''
| meteorólogu galés (1886–1965)
| 1886
| 1965
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 553
| [[Ficheru:Mel Baker.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3304839|Mel Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu (1885–2000)
| 1885
| 2000
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 554
|
| ''[[:d:Q3308132|Michael David]]''
| actor de cine británicu
| 1930
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 555
|
| ''[[:d:Q3309503|Cy Thomas]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu d'Estaos Xuníos (1926–2009)
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 556
| [[Ficheru:Mike gibbins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3313332|Mike Gibbins]]''
|
| 1949
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 557
|
| ''[[:d:Q3324117|Llywarch ap Llywelyn]]''
|
| 1150
| 1220
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 558
|
| ''[[:d:Q3330999|Gwgon ap Meurig]]''
| soberanu galés (808–871)
| 808
| 872
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 559
|
| ''[[:d:Q3331114|Goronwy Foel]]''
| poeta galés
|
| 1201
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 560
|
| ''[[:d:Q3331132|Phylip Brydydd]]''
|
| 1200
| 1225
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 561
|
| ''[[:d:Q3331138|Bleddyn Fardd]]''
|
| 1258
| 1284
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 562
|
| ''[[:d:Q3331168|Dafydd Benfras]]''
| poeta galés (1230–1260)
| 1230
| 1260
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 563
|
| ''[[:d:Q3331180|Llywelyn Fardd I]]''
| poeta galés (1125–1200)
| 1125
| 1200
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 564
|
| ''[[:d:Q3340532|Nicolas Lloyd]]''
|
| 1630
| 1680
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 565
| [[Ficheru:Norman Biggs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3343747|Norman Biggs]]''
|
| 1870
| 1908
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 566
|
| ''[[:d:Q3343775|Norman Gale]]''
| xugador de rugbi union británicu (1939–2005)
| 1939
| 2005
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
|
| ''[[:d:Q3357354|Ossie Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–1988)
| 1921
| 1988
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 568
| [[Ficheru:Owen Badger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3358989|Owen Badger]]''
|
| 1871
| 1939
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 569
|
| ''[[:d:Q3366739|James Williams]]''
| xugador de ḥoquei galés (1878–1929)
| 1878
| 1929
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 570
|
| ''[[:d:Q3367043|Edwin Richards]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1879–1930)
| 1879
| 1930
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 571
|
| ''[[:d:Q3367054|Philip Turnbull]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1879–1930)
| 1879
| 1930
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[Ficheru:WLA lacma Smibert Scotland portrait of Paul Mascarene.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3371796|Paul Mascarene]]''
|
| 1684
| 1760
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 573
|
| ''[[:d:Q3373812|Kevin Beurle]]''
|
| 1956
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[Ficheru:Percy Bush 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3375183|Percy Bush]]''
| xugador de críquet británicu (1879–1955)
| 1879
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 575
|
| ''[[:d:Q3375217|Percy Phillips]]''
|
| 1869
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 576
|
| ''[[:d:Q3376765|Peter Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1959
| 2024
| ''[[:d:Q4971889|Broad Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 577
| [[Ficheru:Phil Dwyer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3378770|Phil Dwyer]]''
| futbolista británicu
| 1953
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 578
|
| ''[[:d:Q3378979|Philip Burton]]''
|
| 1904
| 1995
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Ficheru:Philip Hopkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3379022|Phil Hopkins]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1966)
| 1880
| 1966
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 580
|
| ''[[:d:Q3379099|Philip Wood]]''
| médicu galés (1928–2008)
| 1928
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 581
| [[Ficheru:Philip Jones Griffiths in Bali, Fall, 2000AD.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395389|Philip Jones Griffiths]]''
|
| 1936
| 2008
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[Ficheru:Storïau o Hanes Cymru cyf I (Daniel Owen).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395446|Daniel Owen]]''
| escritor galés (1836–1895)
| 1836
| 1895
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[Ficheru:Dr Joseph Parry (Pencerdd America, 1841-1903) NLW3364255 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395608|Joseph Parry]]''
| compositor galés (1841–1903)
| 1841
| 1903
| ''[[:d:Q23540859|Joseph Parry's Cottage]]''<br/>[[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 584
|
| ''[[:d:Q3395749|Robert Morton Nance]]''
|
| 1873
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 585
| [[Ficheru:Carnhuanawc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395909|Thomas Price]]''
|
| 1787
| 1848
| ''[[:d:Q56099430|Llanfihangel Bryn Pabuan]]''
|-
| style='text-align:right'| 586
|
| ''[[:d:Q3396307|Eileen Beasley]]''
|
| 1921
| 2012
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[Ficheru:Castell Llanymddyfri Sir Gaerfyrddin gyda cherflun o - LLywelyn ap Gruffydd Fychan 07.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396721|Llywelyn ap Gruffydd Fychan]]''
|
| 1341
| 1401
| ''[[:d:Q20586538|Caeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 588
|
| ''[[:d:Q3396852|Geraint Bowen]]''
|
| 1915
| 2011
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 589
| [[Ficheru:William Ambrose Bebb (5236463) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396876|Ambrose Bebb]]''
| historiador británicu
| 1894
| 1955
| ''[[:d:Q15427716|Goginan]]''
|-
| style='text-align:right'| 590
|
| ''[[:d:Q3397209|Thomas Vaughan]]''
|
| 1621
| 1666
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 591
| [[Ficheru:Richard Gwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397314|Richard Gwyn]]''
| poeta galés (1537–1584)
| 1537
| 1584
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 592
|
| ''[[:d:Q3397327|Glanmor Williams]]''
| historiador galés (1920–2005)
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 593
| [[Ficheru:John Dyer Dalziel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397435|John Dyer]]''
| poeta galés (1699–1757)
| 1699
| 1757
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 594
| [[Ficheru:Portrait of Parch. William Williams, Pant-y-Celyn (4674719) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397600|William Williams Pantycelyn]]''
|
| 1717
| 1791
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 595
| [[Ficheru:Howell harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397651|Howell Harris]]''
| predicador galés (1714–1773)
| 1714
| 1773
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 596
| [[Ficheru:Owain Owain Traeth Coch circa 1966 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398027|Owain Owain]]''
|
| 1929
| 1993
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 597
| [[Ficheru:Lewis Morris 1701-1765.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398347|Lewis Morris]]''
|
| 1701
| 1765
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 598
| [[Ficheru:Dic Tryfan (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398381|Richard Hughes Williams]]''
|
| 1878
| 1919
| ''[[:d:Q3396925|Rhosgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[Ficheru:D. J. Williams conversing at a CND rally at Aberystwyth (6773943208) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398425|D. J. Williams]]''
|
| 1885
| 1970
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 600
| [[Ficheru:Parch Lewis Valentine yn ifanc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398434|Lewis Valentine]]''
|
| 1893
| 1986
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 601
| [[Ficheru:Dyfnallt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398467|John Dyfnallt Owen]]''
|
| 1873
| 1956
| ''[[:d:Q11157973|Llan-giwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 602
|
| ''[[:d:Q3398669|Jon Lee]]''
| músicu galés (1968–2002)
| 1968
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 603
|
| ''[[:d:Q3398798|Richard I. Aaron]]''
|
| 1901
| 1987
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 604
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1950, Caerphilly (1449776).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398931|Euros Bowen]]''
| poeta británicu (1904–1988)
| 1904
| 1988
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 605
| [[Ficheru:Eisteddfod Rhuthun, 1973, at Rhuthun (1580971).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398951|Urien Wiliam]]''
| escritor galés (1929–2006)
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 606
|
| ''[[:d:Q3399070|Llywarch y Nam]]''
|
| 1150
| 1160
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 607
|
| ''[[:d:Q3399200|April Jones]]''
|
| 2007
| 2012
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 608
| [[Ficheru:William Roos - Christmas Evans (1835).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399253|Christmas Evans]]''
|
| 1766
| 1838
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 609
| [[Ficheru:Rice Grug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399280|Rhys Gryg]]''
|
| 1160
| 1234
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 610
|
| ''[[:d:Q3399335|D. Gwenallt Jones]]''
|
| 1899
| 1968
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 611
| [[Ficheru:Eglwys Sant Beuno, St Beuno's Church, Penmorfa, Eifionydd, Gwynedd, Cymru Wales 46.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399340|Cybi]]''
| sacerdote galés (483–555)
| 483
| 555
| [[Cornualles]]<br/>''[[:d:Q7163120|Penmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 612
| [[Ficheru:John Parry (Bardd Alaw) The Welsh Harper (1848) 02.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399352|John Parry]]''
|
| 1776
| 1851
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[Ficheru:Eifion Wyn 01(dg).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399383|Eliseus Williams]]''
| poeta galés (1867–1926)
| 1867
| 1926
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[Ficheru:Owen Edwards yn olynu ei dad yn yr Urdd (1493170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399427|Ifan ab Owen Edwards]]''
| historiador galés (1895–1970)
| 1895
| 1970
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 615
| [[Ficheru:John Roberts (martyr).webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399552|John Roberts]]''
| sacerdote galés (1577–1610)
| 1577<br/>1576
| 1610
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[Ficheru:Portrait of Rowland Williams (4671222) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399695|Rowland Williams]]''
|
| 1817
| 1870
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 617
|
| ''[[:d:Q3399737|Wilf Wooller]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 618
|
| ''[[:d:Q3399746|Rhys H. Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1930–1993)
| 1930
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Gee (4672372).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399836|Thomas Gee]]''
| periodista británicu
| 1815
| 1898
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 620
| [[Ficheru:Alun Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399847|Alun Lewis]]''
|
| 1915
| 1944
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 621
|
| ''[[:d:Q3399895|Dafydd ab Edmwnd]]''
| poeta galés (1450–1497)
| 1450
| 1497
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 622
|
| ''[[:d:Q3400194|William Evans]]''
| poeta galés (1883–1968)
| 1883
| 1968
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 623
| [[Ficheru:Revd John Roberts (Ieuan Gwyllt) - cropped, retouched.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400203|John Roberts]]''
|
| 1822
| 1877
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 624
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol 1967, Y Bala (1462664).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400343|Eluned Phillips]]''
|
| 1914
| 2009
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Ficheru:Memorial at Rhosddu Road Graveyard, Wrexham (1).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400408|Morgan Llwyd]]''
|
| 1619
| 1659
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 626
|
| ''[[:d:Q3400435|Keidrych Rhys]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q4898006|Bethlehem]]''
|-
| style='text-align:right'| 627
| [[Ficheru:Portrait of Parch. Daniel Rowland, Llangeitho (4674724).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400440|Daniel Rowland]]''
| pastor galés (1713–1790)
| 1713
| 1790
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 628
|
| ''[[:d:Q3400456|John Robert Jones]]''
| filósofu británicu
| 1911
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 629
|
| ''[[:d:Q3400520|Vavasor Powell]]''
|
| 1617
| 1670
| ''[[:d:Q6423716|Knucklas]]''
|-
| style='text-align:right'| 630
| [[Ficheru:Owen Edwards yn olynu ei dad yn yr Urdd (1493150).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400599|Owen Edwards]]''
| mánager galés (1933–2010)
| 1933
| 2010
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 631
|
| ''[[:d:Q3400605|Idris Davies]]''
| poeta galés (1905–1953)
| 1905
| 1953
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Ficheru:1952OG-Llewellyn-Foxhunter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400624|Sir Harry Llewellyn, 3rd Baronet]]''
|
| 1911
| 1999
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 633
|
| ''[[:d:Q3400660|Rhygyfarch]]''
|
| 1057<br/>1056
| 1099
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 634
| [[Ficheru:Thomas Stephens (1821–1875) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400718|Thomas Stephens]]''
|
| 1821
| 1875
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 635
| [[Ficheru:Escutcheon of Elystan Glodrydd.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400896|Elystan Glodrydd]]''
|
| 975
| 1010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 636
|
| ''[[:d:Q3401013|Powys Thomas]]''
| actor británicu (1925–1977)
| 1925
| 1977
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 637
| [[Ficheru:Lewis Jones (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401048|Lewis Jones]]''
| periodista arxentín (1836–1904)
| 1836
| 1904
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[Ficheru:John-jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401261|John Jones]]''
| monxu galés
|
| 1598
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 639
| [[Ficheru:Howard-Winstone-boxer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401313|Howard Winstone]]''
| boxeador galés (1939–2000)
| 1939
| 2000
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 640
|
| ''[[:d:Q3401348|Arwel Hughes]]''
|
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[Ficheru:Rhys Gabe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401357|Rhys Gabe]]''
| xugador de rugbi union británicu (1880–1967)
| 1880
| 1967
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 642
|
| ''[[:d:Q3401572|Robert ap Huw]]''
| poeta británicu (1580–1665)
| 1580
| 1665
| ''[[:d:Q17742498|Plas Penmynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 643
| [[Ficheru:Btv1b84489297-p099 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1748013|Tom Linton]]''
|
| 1876
| 1914
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 644
| [[Ficheru:Roger Rees.jpg|center|128px]]
| [[Roger Rees]]
|
| 1944
| 2015
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[Ficheru:1stLordTrevethin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1756405|Alfred Lawrence]]''
|
| 1843
| 1936
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| [[Ficheru:Twm o'r Nant (4702939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1767904|Twm o'r Nant]]''
|
| 1739
| 1810
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 647
|
| ''[[:d:Q1768572|Mel Rees]]''
| futbolista británicu (1967–1993)
| 1967
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 648
| [[Ficheru:Portrait of Wm. Edwards Archt (4672851) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1773997|William Edwards]]''
|
| 1719
| 1789
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 649
|
| ''[[:d:Q1803014|Albert Gladstone]]''
| remeru británicu (1886–1967)
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 650
|
| ''[[:d:Q1811580|William Cowhig]]''
| ximnasta artísticu galés (1887–1964)
| 1887
| 1964
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 651
|
| ''[[:d:Q1815066|Leighton Rees]]''
| xugador de dardos galés (1940–2003)
| 1940
| 2003
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 652
|
| ''[[:d:Q1842946|Gareth Wood]]''
|
| 1950
| 2023
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 653
| [[Ficheru:Saint Cado.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1889720|Cadoc]]''
| monxu galés (600–580)
| 497
| 580
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 654
|
| ''[[:d:Q1894812|Margaret Delacourt-Smith, Baroness Delacourt-Smith of Alteryn]]''
| política galesa (1916–2010)
| 1916
| 2010
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 655
|
| ''[[:d:Q1900176|Mark Kendall]]''
| futbolista británicu (1958–2008)
| 1958
| 2008
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 656
|
| ''[[:d:Q1900455|Mark Thomas]]''
| compositor británicu
| 1956
| 2023
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 657
|
| ''[[:d:Q1921937|Merlyn Oliver Evans]]''
| pintor galés (1910–1973)
| 1910
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[Ficheru:1944TheHalfwayHouseMervynJohns.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1922184|Mervyn Johns]]''
| actor británicu (1899–1992)
| 1899
| 1992
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 659
|
| ''[[:d:Q1933109|Mike Davies]]''
|
| 1936
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 660
|
| ''[[:d:Q1933327|Thomas James Powell]]''
|
| 1897
| 1965
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 661
|
| ''[[:d:Q1972440|Timothy Evans]]''
| camioneru británicu (1924–1950)
| 1924
| 1950
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 662
|
| ''[[:d:Q1974074|Ifor Williams]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 663
|
| ''[[:d:Q1975116|Robert Tear]]''
|
| 1939
| 2011
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 664
| [[Ficheru:Fairs Cup final 1971, Causio, Bremner, Sprake, Juventus v Leeds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2000214|Gary Sprake]]''
| futbolista británicu (1945–2016)
| 1945
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 665
| [[Ficheru:Steve Strange at Harrachov World Ski Championships.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2005601|Steve Strange]]''
|
| 1959
| 2015
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 666
|
| ''[[:d:Q2008671|Leslie Palmer]]''
| nadador británicu
| 1910
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 667
|
| ''[[:d:Q2027321|Len Allchurch]]''
| futbolista británicu (1933–2016)
| 1933
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 668
|
| ''[[:d:Q2039045|Wyn Morris]]''
|
| 1929
| 2010
| ''[[:d:Q3057926|Trellech]]''
|-
| style='text-align:right'| 669
| [[Ficheru:Sir John Perrot (c. 1527-1592) mezzotint after George Powle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2058500|John Perrot]]''
| políticu galés (1528–1592)
| 1528
| 1592
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 670
| [[Ficheru:Llandaf, yr eglwys gadeiriol Llandaf Cathedral De Cymru South Wales 98.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2062366|Tydfil]]''
|
|
| 480
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 671
| [[Ficheru:Rear-admiral Sir Walter Henry Cowan, Kcb, Mvo, Dso - 1920 Art.IWMART3143.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2072451|Walter Cowan]]''
| oficial naval galés (1871–1956)
| 1871
| 1956
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 672
|
| ''[[:d:Q2078620|Peter Temple-Morris, Baron Temple-Morris]]''
| políticu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 673
| [[Ficheru:Mike Peters of The Alarm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2084377|Mike Peters]]''
|
| 1959
| 2025
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 674
| [[Ficheru:Philip Bruce White, microbiologist, 1891-1946.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2086073|Philip Bruce White]]''
| microbiólogu galés (1891–1949)
| 1891
| 1949
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 675
|
| ''[[:d:Q2086499|Philip Vaughan]]''
|
| 1757
| 1824
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 676
|
| ''[[:d:Q2133976|Ray Smith]]''
|
| 1936
| 1991
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 677
| [[Ficheru:William Henry Preece mca.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2140313|William Henry Preece]]''
|
| 1834
| 1913
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[Ficheru:Spencer Davis 08072006 NSU 01.JPG|center|128px]]
| [[Spencer Davis]]
| guitarrista británicu (1939-2020)
| 1939
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 679
| [[Ficheru:Rhys Williams in Bonanza episode Bitter Water.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2148362|Rhys Williams]]''
| actor galés (1897–1969)
| 1897
| 1969
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 680
|
| ''[[:d:Q2149093|Richard Bond]]''
| pilotu de carreres británicu (2000–2011)
| 2000
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 681
|
| ''[[:d:Q2150376|Richard Pearson]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 682
|
| ''[[:d:Q2159761|Robin Davies]]''
|
| 1954
| 2010
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[Ficheru:Elenor de clare.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2160835|Eleanor de Clare]]''
|
| 1292
| 1337
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 684
|
| ''[[:d:Q2165458|Ron Hewitt]]''
| futbolista británicu (1928–2001)
| 1928
| 2001
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 685
| [[Ficheru:Robert Jones (1857–1898).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2186278|Robert Jones]]''
| soldáu galés (1857–1898)
| 1857
| 1898
| ''[[:d:Q744944|Raglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 686
|
| ''[[:d:Q2187563|Alfred Hazledine]]''
| pintor belxicanu (1876–1957)
| 1874
| 1957
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 687
| [[Ficheru:Trevor Ford (1959).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2196018|Trevor Ford]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 688
|
| ''[[:d:Q2271991|Walter Marshall, Baron Marshall of Goring]]''
|
| 1932
| 1996
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 689
|
| ''[[:d:Q2280729|Dai Astley]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 690
| [[Ficheru:General Carl Ap pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2282661|Carol Ap Rhys Pryce]]''
| militar galés (1876–1955)
| 1876
| 1955
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 691
| [[Ficheru:View through the ruins of Saint Dwynwen's Church - geograph.org.uk - 5350254.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2287423|Dwynwen]]''
|
| 450
| 460
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 692
|
| ''[[:d:Q2293838|Gordon Thomas]]''
|
| 1933
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[Ficheru:Sparta-trainer Barry Hughes, Bestanddeelnr 930-9802 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2354151|Barry Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2019
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[Ficheru:Stuart Cable4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2355882|Stuart Cable]]''
| batería galés (1970–2010)
| 1970
| 2010
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 695
|
| ''[[:d:Q2382658|Don Tarr]]''
| xugador de rugbi union británicu (1910–1980)
| 1910
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 696
| [[Ficheru:Gwynedd Museum and Art Gallery 2019 079.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2383305|T. H. Parry-Williams]]''
|
| 1887
| 1975
| ''[[:d:Q1899529|Rhyd-ddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[Ficheru:Ian Watkins (2010) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2386801|Ian Watkins]]''
|
| 1977
| 2025
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 698
| [[Ficheru:Jim Driscoll 1910s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2393901|Jim Driscoll]]''
|
| 1880
| 1925
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 699
| [[Ficheru:Brychan (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2398021|Brychan Brycheiniog]]''
|
| 400
| 480
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 700
|
| ''[[:d:Q2413249|Iris Gower]]''
|
| 1935
| 2010
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 701
|
| ''[[:d:Q2421698|Ron Davies]]''
| futbolista británicu (1942–2013)
| 1942
| 2013
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 702
|
| ''[[:d:Q2422650|Desmond Barrit]]''
| actor galés
| 1944
| 2026
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 703
|
| ''[[:d:Q2423674|George Parsons]]''
|
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 704
|
| ''[[:d:Q2424156|Thomas Garnet Henry James]]''
| exiptólogu británicu (1923–2009)
| 1923
| 2009
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[Ficheru:Thomas Henry (1734-1816).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2424681|Thomas Henry]]''
|
| 1734
| 1816
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 706
|
| ''[[:d:Q2424831|James Cellan Jones]]''
| direutor de televisión británicu (1931-2019)
| 1931
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 707
|
| ''[[:d:Q2426055|Thomas McKenny Hughes]]''
|
| 1832
| 1917
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 708
| [[Ficheru:Elizabeth from Rhuddlan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2435894|Elizabeth of Rhuddlan]]''
|
| 1282
| 1316
| ''[[:d:Q1585938|Rhuddlan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 709
| [[Ficheru:Tommyfarr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2440993|Tommy Farr]]''
| boxeador británicu (1913–1986)
| 1913
| 1986
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 710
|
| ''[[:d:Q2454625|Jack Parry]]''
|
| 1924
| 2010
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 711
|
| ''[[:d:Q2457794|David Van de Woestijne]]''
|
| 1915
| 1979
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 712
|
| ''[[:d:Q2471118|Colin Webster]]''
| futbolista británicu (1932–2001)
| 1932
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Christophorus Love (4671633).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476024|Christopher Love]]''
|
| 1618
| 1651
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[Ficheru:015 Plonivel Saint Brieuc.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476943|Brioc]]''
| sacerdote católicu galés (460–502)
| 409
| 502
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 715
|
| ''[[:d:Q2480212|Stuart Williams]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[Ficheru:William Boyd Dawkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2484394|William Boyd Dawkins]]''
|
| 1837
| 1929
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[Ficheru:Dirinon (31) Chapelle Sainte-Nonne.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2487289|Non]]''
| monxa galesa (500–600)
| 500
| 600
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 718
|
| ''[[:d:Q2487332|Mel Charles]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 719
|
| ''[[:d:Q2488951|Cynog ap Brychan]]''
|
| 500
| 492
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 720
| [[Ficheru:Victoria Cross Winners- Pre 1914 Q88647.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2492966|John Williams]]''
| soldáu galés (1857–1932)
| 1857
| 1932
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 721
| [[Ficheru:Saint Aaron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2501319|Aaron of Aleth]]''
|
| 550
| 552
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 722
|
| ''[[:d:Q2523705|Richard Maldwyn Price]]''
|
| 1890
| 1952
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 723
|
| ''[[:d:Q2526575|Vincent Cronin]]''
|
| 1924
| 2011
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[Ficheru:W. Aubrey Thomas 1909.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2536632|W. Aubrey Thomas]]''
|
| 1866
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 725
| [[Ficheru:Dic Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2537433|Dic Jones]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 726
| [[Ficheru:Rennes (35) Métropole Saint-Pierre - Intérieur - Procession des saints de Bretagne - Saint Austol et Méen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2565483|Méen]]''
|
| 540
| 617
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 727
|
| ''[[:d:Q2575137|Cynan Garwyn]]''
| soberanu galés (545–613)
| 545
| 613
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 728
| [[Ficheru:John Deffett Francis (1815-1901) - General Sir William Nott (1782–1845) - NMW A 3928 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2580155|William Nott]]''
| soldáu galés (1782–1845)
| 1782
| 1845
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[Ficheru:Wirth Dr W.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2591794|Wolfgang Wirth]]''
|
| 1898
| 1996
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 730
|
| ''[[:d:Q2614469|Cadwgan ap Bleddyn]]''
|
| 1051
| 1111
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 731
| [[Ficheru:BpWilliamMorgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2624753|William Morgan]]''
|
| 1547
| 1604
| ''[[:d:Q14478006|Tŷ Mawr Wybrnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 732
|
| ''[[:d:Q2641401|Alex Jones]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1988
| 2019
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 733
|
| ''[[:d:Q2662059|Harold Thomas]]''
|
| 1914
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 734
|
| ''[[:d:Q2663877|Mel Hopkins]]''
| futbolista británicu (1934–2010)
| 1934
| 2010
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 735
|
| ''[[:d:Q2663895|Rosemarie Frankland]]''
|
| 1943
| 2000
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 736
| [[Ficheru:027 Briec-de-l'Odet Chapelle Saint-Vennec Statue de sainte Gwenn.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2670604|Gwen Teirbron]]''
|
| 400
| 500
| [[Bretaña (rexón histórica)|Bretaña]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 737
|
| ''[[:d:Q2670636|Meilyr Brydydd]]''
|
| 1050
| 1137
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 738
|
| ''[[:d:Q2682630|Jet Naessens]]''
| actriz belxicana (1915–2010)
| 1915
| 2010
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 739
|
| ''[[:d:Q2699091|Hywel Teifi Edwards]]''
| historiador británicu (1934–2010)
| 1934
| 2010
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 740
| [[Ficheru:Christopher Dawson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2707044|Christopher Dawson]]''
| historiador británicu
| 1889
| 1970
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 741
| [[Ficheru:Tom Carpenter headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4215697|Tom Carpenter]]''
| xugador de snooker galés
| 1887
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 742
| [[Ficheru:Alun Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737495|Alun Evans]]''
| deportista galés (1942–2011)
| 1942
| 2011
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 743
|
| ''[[:d:Q4737508|Alun Richards]]''
| novelista británicu (1929–2004)
| 1929
| 2004
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 744
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555513).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737514|Alun Williams]]''
|
| 1920
| 1992
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 745
|
| ''[[:d:Q4737513|Alun Talfan Davies]]''
|
| 1913
| 2000
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 746
|
| ''[[:d:Q4737658|Alvan Williams]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2003
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 747
|
| ''[[:d:Q4738519|Alwyn Harris]]''
| xugador de críquet galés (1936–2018)
| 1936
| 2018
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 748
|
| ''[[:d:Q4738533|Alwyn Rice Jones]]''
|
| 1934
| 2007
| ''[[:d:Q3400769|Capel Curig]]''
|-
| style='text-align:right'| 749
| [[Ficheru:Alwyn Sheppard Fidler in 1952.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4738536|Alwyn Sheppard Fidler]]''
| arquiteutu británicu
| 1909
| 1990
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 750
|
| ''[[:d:Q4741760|Ambrose Baker]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1897–1976)
| 1897
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 751
|
| ''[[:d:Q4746125|Amice de Clare]]''
|
| 1220
| 1284
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 752
|
| ''[[:d:Q4730737|Allan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 1993
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Ficheru:British Labour MEP Allan R. Rogers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4730947|Allan Rogers]]''
| políticu británicu
| 1932
| 2023
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 754
|
| ''[[:d:Q4731649|Allen Forward]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–1994)
| 1921
| 1994
| ''[[:d:Q5197227|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 755
| [[Ficheru:Allen Raine (1836–1908).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4731836|Allen Raine]]''
|
| 1836
| 1908
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 756
| [[Ficheru:Islwyn Ffowc Elis (1451056) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401615|Islwyn Ffowc Elis]]''
|
| 1924
| 2004
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 757
| [[Ficheru:Waldo Williams dim dyddiad gwella contrast crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401655|Waldo Williams]]''
|
| 1904
| 1971
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 758
|
| ''[[:d:Q3401662|Pennar Davies]]''
| poeta británicu (1911–1996)
| 1911
| 1996
| ''[[:d:Q27556140|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 759
|
| ''[[:d:Q3401718|John Prise]]''
|
|
| 1555
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 760
| [[Ficheru:Emrys ap Iwan (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401736|Emrys ap Iwan]]''
| escritor británicu
| 1848
| 1906
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 761
|
| ''[[:d:Q3401751|Irma Chilton]]''
| escritora galesa (1930–1990)
| 1930
| 1990
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[Ficheru:Grave of Dic Penderyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402075|Dic Penderyn]]''
|
| 1808<br/>1807
| 1831
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 763
| [[Ficheru:John Jones (Jac Glanygors).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402110|John Jones]]''
|
| 1766
| 1821
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[Ficheru:Iorwerth C Peate gyda'i greadigaeth, Amgueddfa Werin Cymru yn Sain Ffagan (1465876).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402172|Iorwerth Peate]]''
| poeta galés (1901–1982)
| 1901
| 1982
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 765
| [[Ficheru:Twm Sion Cati - geograph.org.uk - 6025919 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402227|Twm Siôn Cati]]''
|
| 1532<br/>1530
| 1608
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 766
|
| ''[[:d:Q3402307|Gwyn Jones]]''
| escritor británicu
| 1907
| 1999
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 767
| [[Ficheru:Kate Roberts 1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402447|Kate Roberts]]''
|
| 1891
| 1985
| ''[[:d:Q29499111|Cae'r Gors]]''
|-
| style='text-align:right'| 768
|
| ''[[:d:Q3402507|Gwynn ap Gwilym]]''
|
| 1950
| 2016
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Ficheru:Rhys Davies 1921.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402530|Rhys Davies]]''
| escritor galés (1901–1978)
| 1901
| 1978
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 770
| [[Ficheru:Charles Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402590|Charles Ashton]]''
|
| 1848
| 1899
| ''[[:d:Q11130142|Llawryglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[Ficheru:Love Jones Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402767|Sir Love Jones-Parry, 1st Baronet]]''
| políticu galés (1832–1891)
| 1832
| 1891
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 772
| [[Ficheru:Vulcana1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402902|Vulcana]]''
| actriz galesa (1875–1946)
| 1874
| 1946
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 773
|
| ''[[:d:Q3403081|Allan Watkins]]''
|
| 1922
| 2011
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 774
|
| ''[[:d:Q3403131|Theophilus Evans]]''
| historiador
| 1693
| 1767
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''<br/>''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
| [[Ficheru:William Abraham - Mabon.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403145|William Abraham]]''
|
| 1842
| 1922
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 776
| [[Ficheru:Leslie Thomas, John Kirkham, Henry Buckton 50796451733) (Thomas cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403159|Leslie Thomas]]''
| escritor galés (1931–2014)
| 1931
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 777
| [[Ficheru:Portrait of Ann Griffiths (1776-1805).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403496|Ann Griffiths]]''
|
| 1776
| 1805
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 778
|
| ''[[:d:Q3403511|Llew Smith]]''
| políticu británicu
| 1944
| 2021
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 779
|
| ''[[:d:Q3403520|Tom Ellis]]''
| políticu británicu (1924–2010)
| 1924
| 2010
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 780
|
| ''[[:d:Q3403524|Eurig Wyn]]''
|
| 1944
| 2019
| ''[[:d:Q5741986|Hermon]]''
|-
| style='text-align:right'| 781
|
| ''[[:d:Q3403530|Jack Jones]]''
|
| 1884
| 1970
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 782
| [[Ficheru:Griffith Jenkins Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403537|Griffith J. Griffith]]''
| periodista galés (1850–1919)
| 1850
| 1919
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 783
| [[Ficheru:Johndillwyn thoughful.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403542|John Dillwyn Llewelyn]]''
|
| 1810
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[Ficheru:John Thomas (Photographer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403561|John Thomas]]''
| fotógrafu galés (1838–1905)
| 1838
| 1905
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 785
| [[Ficheru:John Blackwell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403756|John Blackwell]]''
| escritor británicu
| 1797
| 1840
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[Ficheru:Elizabeth Phillips Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404038|Elizabeth Phillips Hughes]]''
| pedagoga galesa (1851–1925)
| 1851
| 1925
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[Ficheru:James Dickson Innes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404191|James Dickson Innes]]''
| pintor galés (1887–1914)
| 1887
| 1914
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 788
| [[Ficheru:Michael Daniel Jones (1822-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404290|Michael D. Jones]]''
|
| 1822
| 1898
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 789
| [[Ficheru:David Davies, Esquire (5294050).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404390|David Davies, 1st Baron Davies]]''
| políticu británicu (1880–1944)
| 1880
| 1944
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 790
|
| ''[[:d:Q3404451|George Fisher]]''
|
| 1909
| 1970
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[Ficheru:Canna (santez) Santes Canna Llangan disc-headed cross slab (cropped).PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404543|Canna]]''
| monxa galesa (600–501)
| 600
| 501
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 792
|
| ''[[:d:Q3404550|Elis Gruffydd]]''
|
| 1490
| 1552
| ''[[:d:Q5623571|Gwespyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 793
|
| ''[[:d:Q3404614|Dilys Cadwaladr]]''
| poeta británica
| 1902
| 1979
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 794
|
| ''[[:d:Q3404816|Tudur Aled]]''
|
| 1465
| 1525
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 795
|
| ''[[:d:Q3404909|Ray Gravell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1951–2007)
| 1951
| 2007
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 796
| [[Ficheru:Glyndwr Michael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404928|Glyndwr Michael]]''
|
| 1909
| 1943
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 797
|
| ''[[:d:Q3405552|W. J. Gruffydd]]''
| poeta galés (1916–2011)
| 1916
| 2011
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[Ficheru:Pepsitate GoM 2007.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405562|Pepsi Tate]]''
| guitarrista galés (1965–2007)
| 1965
| 2007
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 799
|
| ''[[:d:Q3406018|Mary Vaughan Jones]]''
|
| 1918
| 1983
| ''[[:d:Q1883614|Maenan]]''
|-
| style='text-align:right'| 800
|
| ''[[:d:Q3406160|Emyr Humphreys]]''
|
| 1919
| 2020
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 801
|
| ''[[:d:Q3406223|Arthur Owens]]''
|
| 1899
| 1957
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 802
|
| ''[[:d:Q3420485|Ray Cale]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[Ficheru:Rees Stephens 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423032|Rees Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu (1922–1998)
| 1922
| 1998
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 804
|
| ''[[:d:Q3423320|Reg Skrimshire]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1963)
| 1878
| 1963
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 805
| [[Ficheru:Reggie Gibbs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3423421|Reggie Gibbs]]''
|
| 1882
| 1938
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 806
| [[Ficheru:Rex Willis 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3428841|Rex Willis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1924–2000)
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 807
| [[Ficheru:Richard Garnons Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3431329|Richard Garnons Williams]]''
|
| 1856
| 1915
| ''[[:d:Q6662218|Llowes]]''
|-
| style='text-align:right'| 808
| [[Ficheru:Rita Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3433248|Rita Morgan Williams]]''
| llingüista inglesa
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 809
|
| ''[[:d:Q3436446|Ray Bennion]]''
| futbolista británicu
| 1896
| 1968
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 810
|
| ''[[:d:Q3437797|Bertrand Turnbull]]''
|
| 1887
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 811
|
| ''[[:d:Q3438077|Robert Lyne]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1885–1957)
| 1885
| 1957
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 812
|
| ''[[:d:Q3439676|Graham Dadds]]''
| xugador de ḥoquei galés (1911–1980)
| 1911
| 1980
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 813
|
| ''[[:d:Q3439724|William Griffiths]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1922–2010)
| 1922
| 2010
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 814
|
| ''[[:d:Q3441369|Ron Burgess]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2005
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 815
| [[Ficheru:Rowe Harding (football) (joueur de rugby gallois), CNews - btv1b53156639n.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445568|Rowe Harding]]''
|
| 1901
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[Ficheru:Griffiths, R.C.F. - btv1b69175550.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445577|Rowland Griffiths]]''
|
| 1886
| 1914
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 817
|
| ''[[:d:Q3445664|Rowley Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1949)
| 1864
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 818
| [[Ficheru:Rugby Roy Bish stadio Flaminio.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445745|Roy Bish]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–2006)
| 1929
| 2006
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 819
|
| ''[[:d:Q3445756|Roy Burnett]]''
| xugador de rugbi union británicu (1926–1998)
| 1926
| 1998
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 820
| [[Ficheru:Ernest Raymond John 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445784|Roy John]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1981)
| 1925
| 1981
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 821
|
| ''[[:d:Q3445807|Roy Paul]]''
| futbolista británicu (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 822
| [[Ficheru:Tom -gt.jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3449512|Tom Parry Jones]]''
| químicu galés (1935–2013)
| 1935
| 2013
| ''[[:d:Q5046060|Carreglefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[Ficheru:Gareth Miles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3462680|Gareth Miles]]''
|
| 1938
| 2023
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[Ficheru:Sculpture of St Congar of Congresbury at the Museum of Somerset 4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463717|Saint Congar]]''
| sacerdote galés (470–520)
| 470
| 520
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[Ficheru:San-Maglorio di Dol.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463964|Magloire]]''
| sacerdote galés (550–575)
| 535
| 575
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 826
| [[Ficheru:Ninnoc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3464537|Ninnoc]]''
|
| 450
| 467
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 827
| [[Ficheru:Sir Samuel Walker Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3471137|Samuel Griffith]]''
| políticu australianu
| 1845
| 1920
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 828
| [[Ficheru:Selwyn Biggs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3478230|Selwyn Biggs]]''
|
| 1872
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 829
| [[Ficheru:Paul Chapman playing a gig with Dave Currey and Blake Foster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3497115|Paul Chapman]]''
|
| 1954
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 830
|
| ''[[:d:Q3498839|Steve Aizlewood]]''
| futbolista británicu (1952–2013)
| 1952
| 2013
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 831
|
| ''[[:d:Q3499185|Steve Blackmore]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 832
|
| ''[[:d:Q3499351|Steve Llewellyn]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1924–2002)
| 1924
| 2002
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 833
|
| ''[[:d:Q3501939|Wilfred Abse]]''
|
| 1915
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 834
| [[Ficheru:1846 SelfPortrait detail byJohnPlumbe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3512144|John Plumbe]]''
|
| 1809
| 1857
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 835
| [[Ficheru:Terence Graham Price 1966.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3518922|Terry Price]]''
|
| 1945
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 836
|
| ''[[:d:Q3524912|Thomas Bevan]]''
|
| 1796
| 1819
| ''[[:d:Q55868756|Neuadd-Lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 837
| [[Ficheru:Thomas Foley2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525120|Thomas Foley]]''
|
| 1757
| 1833
| ''[[:d:Q29485358|Ridgeway]]''
|-
| style='text-align:right'| 838
| [[Ficheru:Sir Thomas Hanmer by Godfrey Kneller.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525188|Sir Thomas Hanmer]]''
|
| 1677
| 1746
| ''[[:d:Q16245967|Bettisfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[Ficheru:Dr T J Pryce-Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525255|Thomas Pryce-Jenkins]]''
|
| 1862
| 1922
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 840
|
| ''[[:d:Q3526537|Gilbert Parkhouse]]''
|
| 1925
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[Ficheru:William Henry Gladstone, Vanity Fair, 1882-02-11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4020043|William Henry Gladstone]]''
|
| 1840
| 1891
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 842
|
| ''[[:d:Q4020156|William Squire]]''
| actor británicu (1917–1989)
| 1917
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 843
| [[Ficheru:Portrait of Nimrod (4671244).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4068173|Charles James Apperley]]''
|
| 1778
| 1843
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 844
| [[Ficheru:Frederick Birks VC AWM P02939.023.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4087034|Frederick Birks]]''
| militar galés (1894–1917)
| 1894
| 1917
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 845
|
| ''[[:d:Q4101408|Tommy Bamford]]''
| futbolista británicu
| 1905
| 1967
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 846
|
| ''[[:d:Q4111556|Greville Wynne]]''
| espía británicu (1919–1990)
| 1919
| 1990
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 847
|
| ''[[:d:Q4134498|Gwilym Ddu o Arfon]]''
| poeta galés (1250–1400)
| 1250
| 1400
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 848
|
| ''[[:d:Q4201328|Joseph Murray Ince]]''
|
| 1806
| 1859
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 849
|
| ''[[:d:Q4212534|Maud Cunnington]]''
|
| 1869
| 1951
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 850
|
| ''[[:d:Q4220725|Wiliam Cynwal]]''
|
|
| 1587
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 851
|
| ''[[:d:Q4249810|John Richards]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1765–1850)
| 1765
| 1850
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 852
|
| ''[[:d:Q4252416|Elizabeth Howard]]''
|
| 1497<br/>1494
| 1558<br/>1559
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 853
| [[Ficheru:The Most Reverend Francis Mostyn (5292133).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4304585|Francis Mostyn]]''
| sacerdote galés (1860–1939)
| 1860
| 1939
| ''[[:d:Q17743247|Talacre Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Ficheru:Newton Heath - Jack Powell - First Incarnation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4347281|Jack Powell]]''
| futbolista británicu (1860–1947)
| 1860
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 855
|
| ''[[:d:Q4354797|Aubrey Powell]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2009
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 856
| [[Ficheru:Belle Moore, Jennie Fletcher, Annie Speirs, Irene Steer 1912.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4355198|Irene Steer]]''
| nadadora galesa (1889–1977)
| 1889
| 1977
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 857
| [[Ficheru:Lord Edmund Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4360990|Edmund Davies, Baron Edmund-Davies]]''
|
| 1906
| 1992
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 858
| [[Ficheru:David Powell Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4376401|David Price]]''
| militar galés (1790–1854)
| 1790
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 859
|
| ''[[:d:Q4470042|Cliff Wilson]]''
| xugador de snooker galés (1934–1994)
| 1934
| 1994
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 860
|
| ''[[:d:Q4476244|Walter Watkins]]''
| futbolista británicu (1880–1942)
| 1880
| 1942
| ''[[:d:Q635169|Caersws]]''
|-
| style='text-align:right'| 861
|
| ''[[:d:Q4502691|William John Hewlett]]''
| sindicalista galés (1876–1921)
| 1876
| 1921
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 862
|
| ''[[:d:Q4505352|Arthen ap Seisyll]]''
| rei galés (750–807)
| 750
| 807
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 863
|
| ''[[:d:Q4529658|Clive Everton]]''
| xugador de snooker inglés
| 1937
| 2024
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 864
| [[Ficheru:Griffith-John-China.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4569597|Griffith John]]''
|
| 1831
| 1912
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 865
|
| ''[[:d:Q4647963|A. J. R. Russell-Wood]]''
| historiador d'Estaos Xuníos (1940–2010)
| 1940<br/>1939
| 2010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 866
|
| ''[[:d:Q4661931|Aaron Cook]]''
| futbolista británicu
| 1979
| 2026
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 867
|
| ''[[:d:Q4666174|Abdulrahim Abby Farah]]''
|
| 1919
| 2018
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 868
| [[Ficheru:Abel Christmas Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4666550|Abel Davies]]''
|
| 1861
| 1914
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 869
|
| ''[[:d:Q4666582|Abel J. Jones]]''
|
| 1878
| 1949
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 870
| [[Ficheru:Abraham Garrod Thomas2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4668868|Abraham Garrod Thomas]]''
| políticu galés (1853–1931)
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[Ficheru:Adrian and Pat Dingle Wedding 1941-12-15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4684982|Adrian Dingle]]''
|
| 1911
| 1974
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 872
| [[Ficheru:Adrian Street.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4685382|Adrian Street]]''
| lluchador profesional británicu
| 1940
| 2023
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 873
|
| ''[[:d:Q4706576|Alan Edwards]]''
|
| 1943
| 1987
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 874
|
| ''[[:d:Q4706594|Alan Evans]]''
| xugador de dardos galés (1949–1999)
| 1949
| 1999
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 875
|
| ''[[:d:Q4706627|Alan Fitch]]''
| políticu británicu (1915–1985)
| 1915
| 1985
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 876
|
| ''[[:d:Q4706644|Alan Fox]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 877
|
| ''[[:d:Q4706822|Alan Harrington]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2019
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 878
|
| ''[[:d:Q4706994|Alan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1945
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 879
|
| ''[[:d:Q4707362|Alan Morgan]]''
| sacerdote británicu (1940–2011)
| 1940
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 880
|
| ''[[:d:Q4707517|Alan Petherbridge]]''
| yudoca galés
| 1927
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 881
|
| ''[[:d:Q4707597|Alan Rees]]''
|
| 1938
| 2022
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 882
|
| ''[[:d:Q4707674|Alan Rowlands]]''
| pianista británicu (1929–2012)
| 1929
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Ficheru:AlanRudkin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4707682|Alan Rudkin]]''
| boxeador galés (1941–2010)
| 1941
| 2010
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 884
|
| ''[[:d:Q4707899|Alan Thompson]]''
|
| 1963
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 885
|
| ''[[:d:Q4708093|Alan Wood]]''
|
| 1941
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 886
|
| ''[[:d:Q4708724|Alastair Hetherington]]''
| periodista galés (1919–1999)
| 1919
| 1999
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 887
|
| ''[[:d:Q4709005|Alban Hill]]''
| médicu galés
|
| 1559
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 888
|
| ''[[:d:Q4709696|Albert Barnes]]''
| boxeador británicu (1913–1990)
| 1913
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| [[Ficheru:Albert Bruntnell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4709825|Albert Bruntnell]]''
| políticu australianu (1866–1929)
| 1866
| 1929
| ''[[:d:Q6661614|Llanigon]]''
|-
| style='text-align:right'| 890
|
| ''[[:d:Q4709940|Clifford Williams]]''
|
| 1905
| 1987
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[Ficheru:Cynan 1956 Aberdar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4710162|Albert Evans-Jones]]''
| poeta galés (1895–2005)
| 1895
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 892
|
| ''[[:d:Q4710188|Albert Fear]]''
|
| 1907
| 2000
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 893
|
| ''[[:d:Q4710243|Albert Freethy]]''
|
| 1885
| 1966
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 894
|
| ''[[:d:Q4710365|Albert Groves]]''
|
| 1886
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 895
|
| ''[[:d:Q4710369|Albert Gubay]]''
|
| 1928
| 2016
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 896
|
| ''[[:d:Q4710405|Albert Hall]]''
| futbolista británicu (1918–1998)
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 897
|
| ''[[:d:Q4710519|Albert Hybart]]''
| xugador de rugbi galés (1865–1945)
| 1865
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 898
| [[Ficheru:Albertjenkinsrugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4710573|Albert Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu (1895–1953)
| 1895
| 1953
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 899
|
| ''[[:d:Q4710747|Albert Love]]''
| boxeador galés (1911–1943)
| 1911
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 900
|
| ''[[:d:Q4711030|Albert Powell]]''
| xugador de críquet galés (1893–1979)
| 1893
| 1979
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 901
|
| ''[[:d:Q4711276|Albert Stitfall]]''
|
| 1924
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 902
|
| ''[[:d:Q4711277|Albert Stock]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1969)
| 1897
| 1969
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 903
|
| ''[[:d:Q4711320|Albert Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1893–1965)
| 1893
| 1965
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 904
|
| ''[[:d:Q4711432|Albert Wardell]]''
| futbolista británicu
| 1908
| 1987
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 905
|
| ''[[:d:Q4711486|Albert Willis]]''
| políticu australianu (1876–1954)
| 1876
| 1954
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 906
|
| ''[[:d:Q4711516|Albert Young]]''
| futbolista británicu (1917–2013)
| 1917
| 2013
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 907
|
| ''[[:d:Q4714175|Alec James]]''
| xugador de críquet australianu (1889–1961)
| 1889
| 1961
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 908
|
| ''[[:d:Q4714181|Alec Jones]]''
| políticu británicu (1924–1983)
| 1924
| 1983
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 909
| [[Ficheru:AlecTempleton.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714268|Alec Templeton]]''
| compositor británicu
| 1910<br/>1909
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 910
|
| ''[[:d:Q4714338|Aled Owen]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2022
| ''[[:d:Q4981044|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 911
|
| ''[[:d:Q4714343|Aled Williams]]''
| futbolista británicu (1933–2005)
| 1933
| 2005
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 912
|
| ''[[:d:Q4717057|Alex Givvons]]''
|
| 1913
| 2002
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 913
|
| ''[[:d:Q4717296|Alex Kersey-Brown]]''
|
| 1942
| 2015
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 914
|
| ''[[:d:Q4718381|Alexander Bland]]''
| xugador de rugbi union británicu (1866–1947)
| 1866
| 1947
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 915
|
| ''[[:d:Q4719014|Alexander Griffith]]''
|
| 1601
| 1676
| ''[[:d:Q6662969|Llysfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 916
|
| ''[[:d:Q4719968|Alexander Rolls]]''
|
| 1818
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 917
|
| ''[[:d:Q4721654|Alf Day]]''
| futbolista británicu (1907–1997)
| 1907
| 1997
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 918
| [[Ficheru:Alf Morgans (1850-1933).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4721725|Alf Morgans]]''
|
| 1850
| 1933
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 919
|
| ''[[:d:Q4721734|Alf Pugh]]''
| futbolista británicu (1869–1942)
| 1869
| 1942
| ''[[:d:Q5397307|Esclusham]]''
|-
| style='text-align:right'| 920
|
| ''[[:d:Q4721754|Alf Sherwood]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 1990
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 921
|
| ''[[:d:Q4721752|Alf Shea]]''
| xugador de críquet galés (1898–1969)
| 1898
| 1969
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 922
|
| ''[[:d:Q4722523|Alfred Davies]]''
| futbolista británicu
| 1850
| 1891
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 923
| [[Ficheru:Alfred Dillon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4722542|Alfred Dillon]]''
|
| 1847
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 924
|
| ''[[:d:Q4722541|Alfred Dickinson]]''
| futbolista británicu
| 1914
| 1998
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 925
|
| ''[[:d:Q4722679|Alfred Francis]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1885–1968)
| 1885
| 1968
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 926
|
| ''[[:d:Q4722738|Alfred Gooding]]''
| entamador galés (1932–2018)
| 1932
| 2018
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 927
|
| ''[[:d:Q4722846|Alfred Higgs]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1904–1931)
| 1904
| 1931
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 928
|
| ''[[:d:Q4722948|Alfred Janes]]''
|
| 1911
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| [[Ficheru:Portrait of Sir Alfred Lewis Jones. Wellcome L0050182.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723069|Alfred Lewis Jones]]''
| armador galés (1845–1909)
| 1845
| 1909
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 930
| [[Ficheru:Albert Agustus Mathews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723134|Alfred Mathews]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1946)
| 1864
| 1946
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 931
|
| ''[[:d:Q4723318|Alfred Pullin]]''
| periodista galés (1860–1934)
| 1860
| 1934
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 932
| [[Ficheru:1906 Sir Alfred Thomas MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4723516|Alfred Thomas, 1st Baron Pontypridd]]''
| políticu británicu (1840–1927)
| 1840
| 1927
| ''[[:d:Q7165413|Penylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 933
|
| ''[[:d:Q4724154|Algernon Islay de Courcy Lyons]]''
| fotógrafu galés (1922–1993)
| 1922
| 1993
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[Ficheru:Harry and Amy Dillwyn (children of Lewis Llewelyn Dillwyn) by M. D. 1853 (3947813464).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749165|Amy Dillwyn]]''
|
| 1845
| 1935
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 935
| [[Ficheru:AmyEvans1911.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4749176|Amy Evans]]''
|
| 1884
| 1983
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 936
|
| ''[[:d:Q4757162|Andrew Gray]]''
| antropólogu galés (1955–1999)
| 1955
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 937
|
| ''[[:d:Q4757535|Andrew Jones]]''
|
| 1983
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 938
|
| ''[[:d:Q4757840|Andrew MacLachlan]]''
| actor británicu
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q628633|Trearddur]]''
|-
| style='text-align:right'| 939
| [[Ficheru:Andrew Richmond (Tyree, cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758389|Andrew Richmond]]''
| políticu neozelandés (1832–1880)
| 1832
| 1880
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 940
| [[Ficheru:Andrew Vicari at the Celtic Manor (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758799|Andrew Vicari]]''
| pintor galés (1938–2016)
| 1932
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 941
|
| ''[[:d:Q4761606|Aneirin Talfan Davies]]''
|
| 1909
| 1980
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 942
|
| ''[[:d:Q4761764|Aneurin Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu (1858–1932)
| 1858
| 1932
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 943
|
| ''[[:d:Q4761765|Aneurin Williams]]''
| políticu británicu
| 1859
| 1924
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 944
|
| ''[[:d:Q4763159|Angharad James]]''
|
| 1677
| 1749
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 945
| [[Ficheru:Portrait of Angharad Llwyd (4670528) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4763157|Angharad Llwyd]]''
| anticuaria galesa (1780–1866)
| 1780
| 1866
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 946
| [[Ficheru:Gwyneth Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766441|Ann Harriet Hughes]]''
|
| 1852
| 1910
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[Ficheru:Portrait of Ann Thomas (4674199) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766531|Ann Maddocks]]''
|
| 1704
| 1727
| ''[[:d:Q29489729|Cefn-ydfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 948
|
| ''[[:d:Q4767193|Anna Laetitia Waring]]''
|
| 1823
| 1910
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 949
|
| ''[[:d:Q4767676|Annabel Giles]]''
|
| 1959
| 2023
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 950
| [[Ficheru:Anne Griffith-Jones01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768405|Anne Griffith-Jones]]''
|
| 1890
| 1973
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 951
| [[Ficheru:Anne Johnston, Salute to Seniors Event 2003 (S2311 fl1573 it0019) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768477|Anne Johnston]]''
| política canadiana
| 1932
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 952
|
| ''[[:d:Q4769415|Annie Powell]]''
| política galesa (1906–1986)
| 1906
| 1986
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 953
|
| ''[[:d:Q4772713|Anthony Hicks]]''
| musicólogu galés (1943–2010)
| 1943
| 2010
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 954
| [[Ficheru:Anthony Howells.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772751|Anthony Howells]]''
| políticu galés (1832–1915)
| 1832
| 1915
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 955
|
| ''[[:d:Q4772758|Anthony Hulme]]''
| actor galés (1910–2007)
| 1910
| 2007
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 956
|
| ''[[:d:Q4772937|Anthony Leonard Harris]]''
| xeólogu británicu
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 957
|
| ''[[:d:Q4772944|Anthony Ling]]''
| xugador de críquet galés (1910–1987)
| 1910
| 1987
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 958
|
| ''[[:d:Q4773224|Anthony Oliver]]''
| actor galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 959
|
| ''[[:d:Q4773726|Anthony Windham Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1879–1959)
| 1879
| 1959
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Ficheru:Richard George William Pitt Booth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4782136|Richard Booth]]''
|
| 1938
| 2019
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 961
| [[Ficheru:Arabella Elizabeth Roupell13.png|center|128px]]
| [[Arabella Elizabeth Roupell]]
|
| 1817
| 1914
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 962
|
| ''[[:d:Q4786506|Archibald Rowlands]]''
|
| 1892
| 1953
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 963
| [[Ficheru:Portrait of One Evins a Welch man was lately comited to New Gate for saying hee was Christ (4670716) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4790887|Arise Evans]]''
|
| 1607
| 1660
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 964
|
| ''[[:d:Q4793810|Frances Hoggan]]''
|
| 1843
| 1927
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 965
|
| ''[[:d:Q4795190|F. Gwendolen Rees]]''
| zoóloga galesa (1906–1994)
| 1906
| 1994
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 966
|
| ''[[:d:Q4795256|Arnold Silverstone, Baron Ashdown]]''
| entamador galés (1911–1977)
| 1911
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 967
|
| ''[[:d:Q4797913|Arthur Banks]]''
| militar galés (1923–1944)
| 1923
| 1944
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 968
|
| ''[[:d:Q4797944|Arthur Bassett]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 969
| [[Ficheru:Arthur Brown Port Vale footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798110|Arthur Brown]]''
| futbolista británicu (1903–1971)
| 1903
| 1971
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 970
|
| ''[[:d:Q4798124|Arthur Buckler]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1882–1921)
| 1882
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 971
|
| ''[[:d:Q4798130|Arthur Bulkeley]]''
| sacerdote galés (1445–1553)
| 1445
| 1553
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 972
|
| ''[[:d:Q4798338|Arthur Cornish]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1948)
| 1897
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 973
|
| ''[[:d:Q4798355|Arthur Creber]]''
| xugador de críquet galés (1909–1966)
| 1909
| 1966
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 974
|
| ''[[:d:Q4798409|Arthur Daniels]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–2001)
| 1922
| 2001
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 975
| [[Ficheru:Arthur Edward Hardinge - retouched.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798571|Arthur Edward Hardinge]]''
|
| 1828
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 976
|
| ''[[:d:Q4798875|Arthur Granville]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1987
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[Ficheru:Portrait of Sir Arthur Griffith Boscawen Wellcome M0003100.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798898|Arthur Griffith-Boscawen]]''
| políticu británicu (1865–1946)
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q7838916|Trevalyn Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 978
|
| ''[[:d:Q4798904|Arthur Griffiths]]''
| futbolista británicu (1908–1995)
| 1908
| 1995
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 979
|
| ''[[:d:Q4799042|Arthur Henry Williams]]''
|
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 980
|
| ''[[:d:Q4799063|Arthur Hickman]]''
|
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 981
|
| ''[[:d:Q4799128|Arthur Horner]]''
| sindicalista galés (1894–1968)
| 1894
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 982
| [[Ficheru:Arthur James Mason by George Henry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799230|Arthur James Mason]]''
|
| 1851
| 1928
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 983
| [[Ficheru:General Sir Arthur Herbert KCB (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799229|Arthur James Herbert]]''
|
| 1820
| 1897
| ''[[:d:Q36789652|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 984
|
| ''[[:d:Q4799265|Arthur John Ensor]]''
| pintor galés (1905–1995)
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 985
| [[Ficheru:Arthur John Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4799273|Arthur John Williams]]''
|
| 1834
| 1911
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 986
|
| ''[[:d:Q4799341|Arthur Kelton]]''
| escritor británicu
|
| 1549<br/>1550
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 987
|
| ''[[:d:Q4799469|Arthur Lea]]''
| futbolista británicu (1866–1945)
| 1866
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 988
|
| ''[[:d:Q4799486|Arthur Lemon]]''
| xugador de rugbi union galés (1905–1982)
| 1905
| 1982
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 989
|
| ''[[:d:Q4799506|Arthur Lever]]''
| futbolista británicu (1920–2004)
| 1920
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 990
|
| ''[[:d:Q4799542|Arthur Lloyd]]''
|
|
| 1992
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 991
|
| ''[[:d:Q4799937|Arthur Pearson]]''
| políticu británicu (1897–1980)
| 1897
| 1980
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 992
|
| ''[[:d:Q4800031|Arthur Probert]]''
| políticu británicu (1907–1975)
| 1907
| 1975
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 993
|
| ''[[:d:Q4800100|Arthur Rees]]''
|
| 1912
| 1998
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 994
| [[Ficheru:Arthur Rosser.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800175|Arthur Rosser]]''
|
| 1864
| 1954
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 995
|
| ''[[:d:Q4800443|Arthur Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1895–1953)
| 1895
| 1953
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 996
|
| ''[[:d:Q4800445|Arthur Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1901–1970)
| 1901
| 1970
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 997
|
| ''[[:d:Q4800586|Arthur Wade-Evans]]''
| historiador británicu (1875–1964)
| 1875
| 1964
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 998
|
| ''[[:d:Q4800617|Arthur Waters]]''
|
| 1888
| 1953
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 999
|
| ''[[:d:Q4800631|Arthur Weare]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1000
| [[Ficheru:Artie Moore plaque - close up - geograph.org.uk - 7660451.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4800988|Artie Moore]]''
|
| 1887
| 1949
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 1001
|
| ''[[:d:Q4812804|Atarah Ben-Tovim]]''
| música británica
| 1940
| 2022
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1002
|
| ''[[:d:Q4815657|Atholl Oakeley]]''
|
| 1900
| 1987
| ''[[:d:Q3401042|Rhoscolyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1003
|
| ''[[:d:Q4819086|Aubrey Casewell]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1974)
| 1909
| 1974
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1004
|
| ''[[:d:Q4819096|Aubrey Davies]]''
| xugador de críquet galés (1915–1994)
| 1915
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
|
| ''[[:d:Q4819135|Aubrey Jones]]''
|
| 1911
| 2003
| ''[[:d:Q3406657|Penydarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 1006
|
| ''[[:d:Q4819183|Aubrey Richards]]''
| actor galés (1920–2000)
| 1920
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1007
|
| ''[[:d:Q4821153|Augustine Baker]]''
| escritor británicu
| 1575
| 1641
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1008
| [[Ficheru:Augustus Anson VC IWM Q 80462.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4821369|Augustus Anson]]''
|
| 1835
| 1877
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
|
| ''[[:d:Q4840761|Baden Powell]]''
| políticu australianu (1900–1955)
| 1900
| 1955
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1010
|
| ''[[:d:Q4846432|Frederick Bowley]]''
| xugador de críquet británicu (1873–1943)
| 1873
| 1943
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1011
| [[Ficheru:David Bailey Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4848345|Bailey Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1968)
| 1884
| 1968
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1012
| [[Ficheru:Portrait of Brinley Richards, composer (4670494).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4850963|Henry Brinley Richards]]''
|
| 1819
| 1885
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
|
| ''[[:d:Q4858774|Barbara Brooke, Baroness Brooke of Ystradfellte]]''
| política galesa (1908–2000)
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q6661867|Llanwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 1014
| [[Ficheru:Barrie Hole.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4863526|Barrie Hole]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1015
|
| ''[[:d:Q4863573|Barrie Williams]]''
|
| 1955<br/>1939
| 2018
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1016
|
| ''[[:d:Q4864430|Barry Livesey]]''
|
| 1905
| 1959
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1017
|
| ''[[:d:Q4864433|Barry Lloyd]]''
| xugador de críquet galés (1953–2016)
| 1953
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1018
|
| ''[[:d:Q4864878|Barry Watkins]]''
| futbolista británicu (1921–2004)
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1019
| [[Ficheru:Rhyl National Eisteddfod, 1985 (1512958) (Beata Brooks).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4877002|Beata Brookes]]''
| política británica (1931–2015)
| 1930
| 2015
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1020
| [[Ficheru:William Beddoe Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4879027|Beddoe Rees]]''
| políticu británicu (1877–1931)
| 1877
| 1931
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1021
| [[Ficheru:Ben Beynon rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885297|Ben Beynon]]''
| futbolista británicu
| 1894
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[Ficheru:Leadership, Paris - UNESCO - PHOTO0000003811 0001.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885324|Ben Bowen Thomas]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1023
| [[Ficheru:Ben Davies (1873-1930).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885512|Ben Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1930)
| 1873
| 1930
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1024
|
| ''[[:d:Q4885596|Ben Ellis]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1968
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1025
|
| ''[[:d:Q4886365|Ben Roberts]]''
|
| 1950
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1026
|
| ''[[:d:Q4886643|Ben Watts-Jones]]''
| futbolista británicu
| 1885
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
|
| ''[[:d:Q4886702|Ben Williams]]''
| futbolista británicu (1900–1968)
| 1900
| 1968
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 1028
|
| ''[[:d:Q4886701|Ben Williams]]''
| actor británicu (1892–1959)
| 1892
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1029
|
| ''[[:d:Q4887284|Benedict James]]''
| guionista británicu (1871–1957)
| 1871
| 1957
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1030
| [[Ficheru:Benjamin Barker II, by Benjamin Barker II.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888246|Benjamin Barker]]''
|
| 1776
| 1838
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
| [[Ficheru:Ben Davies as Geoffrey Wilder (Dorothy).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888470|Benjamin Davies]]''
|
| 1858
| 1943
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1032
| [[Ficheru:Benjamin Gronow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888734|Benjamin Gronow]]''
|
| 1887
| 1967
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1033
|
| ''[[:d:Q5262465|Derek Williams]]''
|
| 1924
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1034
|
| ''[[:d:Q5263436|Des Case]]''
|
| 1918
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1035
|
| ''[[:d:Q5263461|Des Harlock]]''
| futbolista británicu
| 1922
| 1981
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1036
|
| ''[[:d:Q5263558|Des Tennant]]''
| futbolista británicu (1925–2009)
| 1925
| 2009
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1037
|
| ''[[:d:Q5264803|Desmond Skirrow]]''
|
| 1923
| 1976
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1038
| [[Ficheru:David Roberts (Dewi Havhesp, 1831-84) NLW3361824.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5268239|David Roberts]]''
|
| 1831
| 1884
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1039
|
| ''[[:d:Q5268240|Dewi Morgan]]''
|
| 1877
| 1971
| ''[[:d:Q5320352|Dôl-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 1040
|
| ''[[:d:Q5271247|Diana Morgan]]''
|
| 1908
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
| [[Ficheru:Dic Aberdaron 1823.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272311|Dic Aberdaron]]''
|
| 1780
| 1843
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 1042
| [[Ficheru:Youngtaid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272316|Dic Goodman]]''
| poeta británicu (1920–2013)
| 1920
| 2013
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1043
|
| ''[[:d:Q5273043|Dick Huxtable]]''
| xugador de rugbi británicu (1890–1970)
| 1890
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
|
| ''[[:d:Q5273569|Dick Yates]]''
| futbolista británicu (1921–1976)
| 1921
| 1976
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 1045
|
| ''[[:d:Q5273682|Dickie David]]''
|
| 1879
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1046
|
| ''[[:d:Q5273702|Dickie Morris]]''
| futbolista británicu
| 1879
| 2000
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1047
|
| ''[[:d:Q5273709|Dickie Williams]]''
|
| 1925
| 1997
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1048
|
| ''[[:d:Q5273850|Dicky Ralph]]''
|
| 1908
| 1989
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 1049
|
| ''[[:d:Q5276963|Dillwyn Thomas]]''
|
| 1905
| 1996
| ''[[:d:Q1973162|Neath Abbey]]''
|-
| style='text-align:right'| 1050
|
| ''[[:d:Q5276961|Dillwyn Miles]]''
|
| 1915
| 2007
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1051
|
| ''[[:d:Q5277103|Dilwyn Lewis]]''
|
| 1924
| 2000
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1052
|
| ''[[:d:Q5277105|Dilys Breese]]''
|
| 1932
| 2007
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1053
|
| ''[[:d:Q5277110|Dilys Elwyn-Edwards]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1054
|
| ''[[:d:Q5277723|Dimmy Franks]]''
|
| 1876
| 1954
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1055
|
| ''[[:d:Q5287114|Doc Sarpolis]]''
|
| 1897
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1056
|
| ''[[:d:Q5292506|Don Dearson]]''
| futbolista británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1057
|
| ''[[:d:Q5292513|Don Devereux]]''
|
| 1932
| 1995
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1058
|
| ''[[:d:Q5292576|Don Emery]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1059
| [[Ficheru:Don Hayward 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5292760|Don Hayward]]''
|
| 1925
| 1999
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1060
|
| ''[[:d:Q5293242|Don Oakes]]''
| futbolista británicu (1928–1977)
| 1928
| 1977
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1061
| [[Ficheru:Don Shepherd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5293514|Don Shepherd]]''
| xugador de críquet galés (1927–2017)
| 1927
| 2017
| ''[[:d:Q7230620|Port Eynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1062
|
| ''[[:d:Q5294021|Donald Baverstock]]''
|
| 1924
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1063
|
| ''[[:d:Q5294060|Donald Braithwaite]]''
| boxeador galés
| 1937
| 2017
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1064
|
| ''[[:d:Q5294183|Donald Coleman]]''
| políticu británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1065
|
| ''[[:d:Q5294449|Donald Gullick]]''
|
| 1924
| 2000
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1066
|
| ''[[:d:Q5294516|Donald Holroyde Hey]]''
| químicu galés (1904–1987)
| 1904
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1067
|
| ''[[:d:Q5295244|Donald Vines]]''
|
| 1932
| 1989
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1068
|
| ''[[:d:Q5298404|Dorothy Edwards]]''
| novelista galesa (1902–1934)
| 1902
| 1934
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1069
|
| ''[[:d:Q5298551|Dorothy Miles]]''
|
| 1931
| 1993
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1070
|
| ''[[:d:Q5298607|Dorothy Rees]]''
| política galesa (1898–1987)
| 1898
| 1987
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1071
|
| ''[[:d:Q5298632|Dorothy Simpson]]''
| escritora de ficción de detectives británica
| 1933
| 2020
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1072
|
| ''[[:d:Q5300818|Doug Phillips]]''
|
| 1919
| 2000
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1073
|
| ''[[:d:Q5300842|Doug Rees]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 2000
| ''[[:d:Q5137115|Clyne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1074
|
| ''[[:d:Q5301021|Doug Witcomb]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 1999
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1075
| [[Ficheru:Douglas Bassett.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5301238|Douglas Bassett]]''
|
| 1927
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1076
|
| ''[[:d:Q5301326|Douglas Chamberlain]]''
|
| 1931
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1077
|
| ''[[:d:Q5301413|Douglas Dickinson]]''
| militar británicu (1886–1949)
| 1886
| 1949
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1078
|
| ''[[:d:Q5301668|Douglas Jones]]''
| futbolista británicu (1914–1997)
| 1914
| 1997
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1079
|
| ''[[:d:Q5301779|Douglas Marsden-Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1893–1955)
| 1893
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1080
|
| ''[[:d:Q5311941|Dudley Peake]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1081
|
| ''[[:d:Q5311954|Dudley Price]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1082
|
| ''[[:d:Q5314279|Duncan Bush]]''
| poeta británicu
| 1946
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1083
|
| ''[[:d:Q5318721|Dylan Harris]]''
|
| 1926
| 1988
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1084
| [[Ficheru:Eyre Burton Powell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5321739|E. B. Powell]]''
|
| 1819
| 1904
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1085
|
| ''[[:d:Q5321815|E. D. Jones]]''
| bibliotecariu galés (1903–1987)
| 1903
| 1987
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1086
| [[Ficheru:Eben Fardd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5331737|Ebenezer Thomas]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1087
|
| ''[[:d:Q5336169|Eddie Jones]]''
|
| 1914
| 1984
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1088
|
| ''[[:d:Q5336328|Eddie Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–1978)
| 1913
| 1978
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1089
|
| ''[[:d:Q5336386|Eddie Parris]]''
| futbolista británicu (1911–1971)
| 1911
| 1971
| ''[[:d:Q7262781|Pwllmeyric]]''
|-
| style='text-align:right'| 1090
|
| ''[[:d:Q5336493|Eddie Smart]]''
| ciclista británicu (1946–2000)
| 1946
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1091
| [[Ficheru:EddieThomasSculptureMerthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5336533|Eddie Thomas]]''
| boxeador galés (1926–1997)
| 1926
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1092
|
| ''[[:d:Q5336559|Eddie Watkins]]''
|
| 1916
| 1995
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1093
|
| ''[[:d:Q5337183|Edgar Cooper]]''
| xugador de críquet galés (1891–1959)
| 1891
| 1959
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1094
|
| ''[[:d:Q5337227|Edgar Evans]]''
|
| 1912
| 2007
| ''[[:d:Q13127611|Cwrtnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1095
|
| ''[[:d:Q5337317|Edgar Jones]]''
|
| 1910
| 1986
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1096
|
| ''[[:d:Q5337382|Edgar Montford]]''
| futbolista británicu (1865–1940)
| 1865
| 1940
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1097
|
| ''[[:d:Q5337386|Edgar Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1882–1962)
| 1882
| 1962
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1098
|
| ''[[:d:Q5337384|Edgar Morgan]]''
|
| 1896
| 1983
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1099
| [[Ficheru:Cyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol 1962, Llanelli yn 1961 (1468338).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5337422|Edgar Phillips]]''
|
| 1889
| 1962
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1100
|
| ''[[:d:Q5337426|Edgar Purnell Hooley]]''
| inventor galés (1860–1942)
| 1860
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1101
|
| ''[[:d:Q5337424|Edgar Powell]]''
| futbolista británicu (1899–1955)
| 1899
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1102
| [[Ficheru:Edgar-Jones-AS-Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5337436|Edgar Rees Jones]]''
|
| 1878
| 1962
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1103
| [[Ficheru:Edith Hannah Gostick.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5338553|Edith Gostick]]''
| política canadiana (1894–1984)
| 1894
| 1984
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1104
|
| ''[[:d:Q5339515|Edmund Griffith]]''
|
| 1570
| 1637
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1105
| [[Ficheru:Unknown artist - Edmund Meyricke (1636–1713) - PCF19 - Jesus College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339668|Edmund Meyrick]]''
|
| 1636
| 1713
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1106
| [[Ficheru:Edmwnd Edmund Prys ar Gofeb Llanelwy, Sir Ddinbych Bible Translators' Memorial St Asaph 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339760|Edmund Prys]]''
|
| 1544<br/>1541
| 1623<br/>1624
| ''[[:d:Q29484380|Gerddi Bluog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1107
| [[Ficheru:EdmundWSamuel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339891|Edmund W. Samuel]]''
| políticu galés (1857–1930)
| 1857
| 1930
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 1108
|
| ''[[:d:Q5341722|Edward Baker]]''
| xugador de críquet galés (1892–1969)
| 1892
| 1969
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1109
| [[Ficheru:Edward Bishop rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5341900|Edward Bishop]]''
|
| 1864
| 1919
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1110
|
| ''[[:d:Q5341916|Edward Blayney, 1st Baron Blayney]]''
| militar británicu (1570–1629)
| 1570
| 1629
| ''[[:d:Q517587|Gregynog Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 1111
|
| ''[[:d:Q5342184|Edward Cadogan]]''
| remeru galés (1833–1890)
| 1833
| 1890
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1112
|
| ''[[:d:Q5342230|Edward Caswell]]''
|
| 1895
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1113
|
| ''[[:d:Q5342535|Edward Davies]]''
|
| 1756
| 1831
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1114
|
| ''[[:d:Q5342662|Edward Dumaresq]]''
|
| 1802
| 1906
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1115
|
| ''[[:d:Q5342738|Edward Edwards]]''
|
| 1726
| 1783
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1116
|
| ''[[:d:Q5342788|Edward Ernest Hughes]]''
| historiador británicu
| 1877
| 1953
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1117
|
| ''[[:d:Q5342797|Edward Evans]]''
|
| 1716
| 1798
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1118
| [[Ficheru:Edward Herbert, 2nd Earl of Powis, by Francis Grant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5343428|Edward Herbert, Earl of Powis]]''
|
| 1785
| 1848
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1119
|
| ''[[:d:Q5343522|Edward Howel Francis]]''
|
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q5197227|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1120
|
| ''[[:d:Q5343539|Edward Hughes]]''
| poeta británicu
| 1772
| 1850
| ''[[:d:Q6963824|Nannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1121
|
| ''[[:d:Q5343621|Edward J. Blythin]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1884–1958)
| 1884
| 1958
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1122
|
| ''[[:d:Q5343718|Edward James]]''
| xugador de críquet galés (1896–1975)
| 1896
| 1975
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1123
|
| ''[[:d:Q5343717|Edward James]]''
|
| 1569
| 1610
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1124
|
| ''[[:d:Q5343788|Edward John Lewis]]''
|
| 1859
| 1925
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1125
|
| ''[[:d:Q5343822|Edward Jones]]''
| xugador de críquet galés (1896–1978)
| 1896
| 1978
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1126
|
| ''[[:d:Q3101615|George Guest]]''
|
| 1924
| 2002
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1127
| [[Ficheru:George Hayward.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101635|George Hayward]]''
|
| 1886
| 1946
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1128
| [[Ficheru:Geraint Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3103853|Geraint Evans]]''
|
| 1922
| 1992
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1129
|
| ''[[:d:Q3104447|Gerwyn Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1924–2009)
| 1924
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1130
|
| ''[[:d:Q3108690|Glen Renfrew]]''
| empresariu australianu (1928–2006)
| 1928
| 2006
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 1131
|
| ''[[:d:Q3109363|Glyn Loosmore]]''
| espía británicu (1923–2007)
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1132
|
| ''[[:d:Q3109364|Glyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1927–1976)
| 1927
| 1976
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 1133
|
| ''[[:d:Q3109365|Glyn Houston]]''
|
| 1925
| 2019
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 1134
| [[Ficheru:St Etheldreda, Ely Place, London EC1 - Nave statue - geograph.org.uk - 1613372.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5343827|Edward Jones]]''
|
|
| 1590
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Ficheru:EdwardMorganLewis.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344278|Edward M. Lewis]]''
| xugador de béisbol galés (1872–1936)
| 1872
| 1936
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1136
|
| ''[[:d:Q5344507|Edward Moore]]''
|
| 1835
| 1916
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1137
| [[Ficheru:Venerable-edward-morgan.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344515|Edward Morgan]]''
|
|
| 1642
| ''[[:d:Q16245967|Bettisfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 1138
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Glynebwy, 1958.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2717838|T. Llew Jones]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q3400302|Pentrecwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 1139
|
| ''[[:d:Q2717918|Arthur Jenkins]]''
|
| 1882
| 1946
| ''[[:d:Q7916189|Varteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1140
| [[Ficheru:Major Lord Henry Arthur George Somerset (1851-1926), - Vanity fair nov 19 1887.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2737983|Lord Arthur Somerset]]''
|
| 1851
| 1926
| ''[[:d:Q1324473|Troy House]]''
|-
| style='text-align:right'| 1141
| [[Ficheru:Tegla.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2741543|Edward Tegla Davies]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''
|-
| style='text-align:right'| 1142
|
| ''[[:d:Q2745169|Llywelyn Goch ap Meurig Hen]]''
|
| 1335
| 1390
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1143
| [[Ficheru:Anna Maria Bennett portrait (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2827000|Anna Maria Bennett]]''
|
| 1746
| 1808
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1144
|
| ''[[:d:Q2840543|Alun Pask]]''
| xugador de rugbi union británicu (1937–1995)
| 1937
| 1995
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 1145
|
| ''[[:d:Q2840540|Alun Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1926–1991)
| 1926
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1146
|
| ''[[:d:Q2865205|Arthur Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
| 2026
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1147
| [[Ficheru:Augusta Hall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2870954|Augusta Hall Llanover]]''
| periodista galesa (1802–1896)
| 1802
| 1896
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1148
| [[Ficheru:Portret van Phillipus Evans, RP-P-1921-1870.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2884061|Philip Evans]]''
| misioneru galés (1645–1679)
| 1645
| 1679
| [[Trefynwy]]<br/>''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1149
|
| ''[[:d:Q2898051|Ray Daniel]]''
|
| 1928
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| [[Ficheru:G H Bert Gould.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2899186|Bert Gould]]''
|
| 1870
| 1913
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1151
| [[Ficheru:Bert Dauncey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2899185|Bert Dauncey]]''
|
| 1871
| 1955
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
|
| ''[[:d:Q2900084|Charlie Jones]]''
| futbolista británicu (1899–1966)
| 1899
| 1966
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1153
|
| ''[[:d:Q2903163|Bill Clement]]''
| xugador de rugbi union británicu (1915–2007)
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1154
|
| ''[[:d:Q2903257|Bill James]]''
| escritor británicu
| 1929
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1155
|
| ''[[:d:Q2903371|Bill Tamplin]]''
| xugador de rugbi union británicu (1917–1989)
| 1917
| 1989
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1156
| [[Ficheru:Billy Cleaver 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903616|Billy Cleaver]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 1157
| [[Ficheru:William McCutcheon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903678|William McCutcheon]]''
|
| 1870
| 1949
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| [[Ficheru:Billy O'Neill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903688|Billy O'Neill]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1878–1955)
| 1878
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1159
|
| ''[[:d:Q2903719|Billy Spiller]]''
|
| 1886
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1160
|
| ''[[:d:Q2903745|Billy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1921
| 2002
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1161
|
| ''[[:d:Q2903748|Billy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–2013)
| 1929
| 2013
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1162
| [[Ficheru:Robert Thomas Evans 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2907653|Bob Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 1163
| [[Ficheru:Robert Bob Gould.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2907680|Bob Gould]]''
| xugador de rugbi union británicu (1863–1931)
| 1863
| 1931
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1164
| [[Ficheru:Charles Nicholl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2910477|Charles Nicholl]]''
| xugador de rugbi union británicu (1870–1939)
| 1870
| 1939
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1165
| [[Ficheru:Thomas jones at cambridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2911997|Thomas Jones]]''
| matemáticu galés (1756–1807)
| 1756
| 1807
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 1166
|
| ''[[:d:Q2913257|John Roberts]]''
|
| 1946
| 2016
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1167
| [[Ficheru:Brian Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2924982|Brian Price]]''
|
| 1937
| 2023
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
|
| ''[[:d:Q2925023|Brian Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1940–2012)
| 1940
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1169
| [[Ficheru:William Henry Alexander.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928014|William Henry Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1936)
| 1873
| 1936
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1170
| [[Ficheru:Buller stadden.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928012|William Stadden]]''
|
| 1861
| 1906
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1171
|
| ''[[:d:Q2928233|Bunner Travers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1172
| [[Ficheru:Burke Shelley.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928498|Burke Shelley]]''
|
| 1950
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1173
| [[Ficheru:Burnett Bolloten 1980.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928553|Burnett Bolloten]]''
| historiador galés (1909–1987)
| 1909
| 1987
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1174
| [[Ficheru:Richard Valentine Pitchford magician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2938073|Richard Valentine Pitchford]]''
| magu británicu (1895–1973)
| 1895
| 1973
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 1175
|
| ''[[:d:Q2959086|Charles Foweraker]]''
| futbolista británicu
| 1877
| 1950
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 1176
|
| ''[[:d:Q2959651|Charles Lewis]]''
|
| 1852
| 1923
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1177
| [[Ficheru:Charles Henry Newman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2959898|Charlie Newman]]''
|
| 1857
| 1922
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1178
| [[Ficheru:C. G. Taylor.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2960293|Charles Taylor]]''
|
| 1863
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1179
|
| ''[[:d:Q2960849|Charlie Faulkner]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1180
| [[Ficheru:Charlie Pritchard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2960878|Charlie Pritchard]]''
|
| 1882
| 1916
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1181
| [[Ficheru:Charlotte Mason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2961003|Charlotte Mason]]''
|
| 1842
| 1923
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1182
|
| ''[[:d:Q2976625|Claude Davey]]''
| xugador de rugbi union británicu (1908–2001)
| 1908
| 2001
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1183
|
| ''[[:d:Q2978800|Clem Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1929–1996)
| 1929
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1184
| [[Ficheru:Clifford Alfred Bowen (1875–1929).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979039|Cliff Bowen]]''
|
| 1875
| 1929
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1185
| [[Ficheru:Cliff Davies 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979047|Cliff Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1919–1967)
| 1919
| 1967
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1186
| [[Ficheru:Wales Rugby1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979063|Cliff Pritchard]]''
| xugador de rugbi union británicu (1881–1954)
| 1881
| 1954
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| [[Ficheru:HowellDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2989294|Howell Davis]]''
|
| 1690
| 1719
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 1188
|
| ''[[:d:Q3001503|Courtney Meredith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1926
| 2024
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1189
|
| ''[[:d:Q3002796|Crispin Nash-Williams]]''
| matemáticu galés (1932–2001)
| 1932
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1190
|
| ''[[:d:Q3008718|Cynan ab Iago]]''
|
| 1014
| 1063
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1191
| [[Ficheru:Dai Fitzgerald (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3012007|Dai Fitzgerald]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1872–1951)
| 1872
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1192
|
| ''[[:d:Q3012010|Dai Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1916–2000)
| 1916
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1193
| [[Ficheru:Dai Tarw Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3012009|David Jones]]''
|
| 1881
| 1933
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1194
|
| ''[[:d:Q3017152|W. J. A. Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1890–1967)
| 1890
| 1967
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 1195
| [[Ficheru:Missionary David Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018170|David Jones]]''
|
| 1796
| 1841
| ''[[:d:Q15987529|Pen-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1196
|
| ''[[:d:Q3018755|David Samuel]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1943)
| 1869
| 1943
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
|
| ''[[:d:Q3018959|David Watkins]]''
|
| 1942
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1198
| [[Ficheru:John Hoppner (1758-1810) (attributed to) - Reverend David Williams (1738–1816) - NMW A 5397 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018998|David Williams]]''
|
| 1738
| 1816
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
|
| ''[[:d:Q3025590|Dewi Zephaniah Phillips]]''
|
| 1934
| 2006
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1200
|
| ''[[:d:Q3026625|Dick Richards]]''
| futbolista británicu (1890–1934)
| 1890
| 1934
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1201
| [[Ficheru:Dick Thomas in Wales Uniform.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3026630|Dick Thomas]]''
|
| 1881<br/>1880
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1202
|
| ''[[:d:Q3026655|Dickie Garrett]]''
|
| 1865
| 1908
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1203
| [[Ficheru:Dicky Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3026670|Dicky Owen]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1932)
| 1876
| 1932
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
|
| ''[[:d:Q3033499|Wilf Cude]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu canadianu (1910–1968)
| 1910
| 1968
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1205
|
| ''[[:d:Q3037194|Dorothy Squires]]''
| cantante británica (1915–1998)
| 1915
| 1998
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 1206
|
| ''[[:d:Q3038019|Douglas McKie]]''
| químicu británicu (1896–1967)
| 1896
| 1967
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1207
|
| ''[[:d:Q3038045|Douglas Vaughan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1977)
| 1925
| 1977
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1208
|
| ''[[:d:Q3039882|Hugh Percy Wilkins]]''
|
| 1896
| 1960
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1209
|
| ''[[:d:Q3048504|Edward Edwards]]''
|
| 1803
| 1879
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 1210
| [[Ficheru:Edward George Bowen at Parkes Observatory, c. 1961.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048530|Edward George Bowen]]''
| físicu británicu (1911–1991)
| 1911
| 1991
| ''[[:d:Q5139596|Cockett]]''
|-
| style='text-align:right'| 1211
| [[Ficheru:Bardd y Brenin, Edward Jones (1752–1824) (gcf10063).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048577|Edward Jones]]''
|
| 1752
| 1824
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1212
| [[Ficheru:Edward Ravenscroft Esqr (BM 1860,1013.73).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048652|Edward Ravenscroft]]''
|
| 1654
| 1707
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1213
| [[Ficheru:Dr Edward Llewellyn Treharne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048696|Edward Treharne]]''
|
| 1862
| 1904
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 1214
| [[Ficheru:The Right Hon. Sir John Rhŷs, P.C., M.A., D.Litt (5227644) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050565|John, Sir Rhys]]''
|
| 1840
| 1915
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1215
| [[Ficheru:Portrait of Evan James (4670936) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3061325|Evan James]]''
|
| 1809
| 1878
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1216
| [[Ficheru:Portrait of Sir William Goscombe John by Simon Harmon Vedder.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3069617|William Goscombe John]]''
| escultor galés (1860–1952)
| 1860
| 1952
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1217
| [[Ficheru:Frank Hill (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3082655|Frank Hill]]''
|
| 1866
| 1927
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| [[Ficheru:Fred Parfitt (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086926|Fred Parfitt]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1953)
| 1869
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1219
| [[Ficheru:Fred Scrine.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086951|Fred Scrine]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1962)
| 1877
| 1962
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1220
|
| ''[[:d:Q3090747|Fulke Walwyn]]''
| entrenador de caballos británicu (1910–1991)
| 1910
| 1991
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1221
|
| ''[[:d:Q3098302|Gareth Gwenlan]]''
|
| 1937
| 2016
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1222
|
| ''[[:d:Q3098315|Gareth Williams]]''
| batería galés (1953–2001)
| 1953
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
|
| ''[[:d:Q3098316|Gareth Powell Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1954–2018)
| 1954
| 2018
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1224
|
| ''[[:d:Q3098336|Garfield Owen]]''
|
| 1932
| 2019
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1225
|
| ''[[:d:Q3101064|Geoff Wheel]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1226
|
| ''[[:d:Q3101068|Geoffrey Conway]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–2000)
| 1897
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
| [[Ficheru:George Boots.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101430|George Boots]]''
| xugador de rugbi union británicu (1874–1928)
| 1874
| 1928
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1228
|
| ''[[:d:Q3101435|George Bowen]]''
|
| 1863
| 1919
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1229
| [[Ficheru:George Davies, Rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3101517|George Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1959)
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1230
|
| ''[[:d:Q3109367|Glyn Moses]]''
|
| 1928
| 2021
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1231
|
| ''[[:d:Q3113252|Graham Jenkins]]''
|
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 1232
|
| ''[[:d:Q3116627|Griffith Hughes]]''
| naturalista galés (1707–1758)
| 1707
| 1758<br/>1779
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1233
| [[Ficheru:Gwladys Yvonne McKeon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3122587|Gwladys Yvonne McKeon]]''
| bióloga marina británica (1897–1979)
| 1897
| 1979
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1234
|
| ''[[:d:Q3127737|Harri Webb]]''
|
| 1920
| 1994
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1235
| [[Ficheru:Harry bowen, rugby union player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127791|Harry Bowen]]''
|
| 1864
| 1913
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1236
| [[Ficheru:Harry Day (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127809|Harry Day]]''
|
| 1863
| 1911
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
| [[Ficheru:Harry Jarman.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3127841|Harry Jarman]]''
| xugador de rugbi union británicu (1883–1928)
| 1883
| 1928
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1238
|
| ''[[:d:Q3127937|Harry Vaughan Watkins]]''
|
| 1875
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1239
|
| ''[[:d:Q3128848|Haydn Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1936–2018)
| 1936
| 2018
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
|
| ''[[:d:Q3129078|Heather Dohollau]]''
|
| 1925
| 2013
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1241
|
| ''[[:d:Q3129631|Helen Morgan]]''
| xugadora de ḥoquei galesa
| 1966
| 2020
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1242
|
| ''[[:d:Q3133040|Geoff Thomas]]''
|
| 1948
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1243
|
| ''[[:d:Q3133452|Herbert Godwin]]''
| xugador de rugbi union galés (1935–2006)
| 1935
| 2006
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1244
| [[Ficheru:Horace Lyne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3140461|Horace Lyne]]''
|
| 1860
| 1949
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1245
|
| ''[[:d:Q3142269|Hugh Iorys Hughes]]''
|
| 1902
| 1977
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
|
| ''[[:d:Q3147943|Idwal Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu (1910–1991)
| 1910
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1247
|
| ''[[:d:Q3148103|Ifor Jenkins]]''
|
| 1906
| 1972
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 1248
|
| ''[[:d:Q3156345|Ivor Barry]]''
| actor británicu (1919–2006)
| 1919
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
| [[Ficheru:Ivor Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3156348|Ivor Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1884–1943)
| 1884
| 1943
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1250
| [[Ficheru:Jack bancroft rugby union.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157121|Jack Bancroft]]''
|
| 1879
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
| [[Ficheru:Jack Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157222|Jack Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1886–1951)
| 1886
| 1951
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
| [[Ficheru:Jack Matthews rugby 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3157267|Jack Matthews]]''
|
| 1920
| 2012
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1253
|
| ''[[:d:Q3160120|Jacques Vaillant de Guélis]]''
|
| 1907
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1254
| [[Ficheru:James James composer of the music of 'Hen wlad fy nhadau' (5292122) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3161184|James James]]''
|
| 1832
| 1902
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1255
| [[Ficheru:Jehoida Hodges.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3176811|Jehoida Hodges]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1930)
| 1876
| 1930
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 1256
| [[Ficheru:Jim Hannan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3178817|Jim Hannan]]''
|
| 1864
| 1905
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1257
|
| ''[[:d:Q3180936|John Arthur Jones]]''
|
| 1856
| 1919
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1258
|
| ''[[:d:Q3181171|John Callis]]''
|
|
| 1576
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1259
| [[Ficheru:John Gwyn Jeffreys cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181658|John Gwyn Jeffreys]]''
|
| 1809
| 1885
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1260
|
| ''[[:d:Q3181859|John Kendall-Carpenter]]''
| xugador de rugbi union británicu (1925–1990)
| 1925
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
|
| ''[[:d:Q3181992|John Mantle]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1942–2018)
| 1942
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1262
|
| ''[[:d:Q3182121|John Morgan]]''
|
| 1930
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1263
|
| ''[[:d:Q3182297|John Phillips]]''
| zoólogu británicu (1933–1987)
| 1933
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1264
|
| ''[[:d:Q3182417|John Samuel]]''
| xugador de rugbi union británicu (1868–1947)
| 1868
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1265
|
| ''[[:d:Q3182436|John Savage]]''
| políticu canadianu (1932–2003)
| 1932
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
| [[Ficheru:Archbishop John Williams 1582 - 1650 portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3182765|John Williams]]''
|
| 1582
| 1650
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1267
| [[Ficheru:Johnnie Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3182987|Johnny Williams]]''
|
| 1882
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1268
| [[Ficheru:Josiah Tucker, Dean of Gloucester 02259.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3186047|Josiah Tucker]]''
|
| 1713
| 1799
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 1269
|
| ''[[:d:Q3195050|Ken Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
| 2022
| ''[[:d:Q1351146|Cross Hands]]''
|-
| style='text-align:right'| 1270
|
| ''[[:d:Q3236188|Leslie Williams]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1271
| [[Ficheru:Benjamin Lewis Jones 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3237297|Lewis Jones]]''
|
| 1931
| 2024
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1272
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1566017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3250688|Caradog Prichard]]''
| escritor británicu
| 1904
| 1980
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1273
|
| ''[[:d:Q3251003|Tom Macdonald]]''
| periodista galés (1900–1980)
| 1900
| 1980
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 1274
| [[Ficheru:Llewellyn Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257496|Llewellyn Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1957)
| 1877
| 1957
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1275
| [[Ficheru:William Roos - John Elias (1839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231573|John Elias]]''
|
| 1774
| 1841
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1276
|
| ''[[:d:Q6231655|John Ellis]]''
|
| 1674
| 1735
| ''[[:d:Q13644927|Llandegwning]]''
|-
| style='text-align:right'| 1277
|
| ''[[:d:Q6231675|John Ellis]]''
|
| 1599<br/>1598
| 1665
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1278
|
| ''[[:d:Q6231753|John Emlyn-Jones]]''
| políticu galés (1889–1952)
| 1889
| 1952
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1279
|
| ''[[:d:Q6231972|John Evan Thomas]]''
| escultor galés (1810–1873)
| 1810
| 1873
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1280
|
| ''[[:d:Q6231979|John Evans]]''
| relixosu galés (1767–1827)
| 1767
| 1827
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1281
|
| ''[[:d:Q6231977|John Evans]]''
| políticu canadianu (1816–1879)
| 1816
| 1879
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1282
| [[Ficheru:Rev. John Evans, Llwynfortun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231984|John Evans]]''
|
| 1779
| 1847
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1283
|
| ''[[:d:Q6231990|John Evans]]''
| políticu canadianu (1867–1958)
| 1867
| 1958
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1284
| [[Ficheru:Bp John Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231996|John Evans]]''
|
| 1650
| 1724
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1285
| [[Ficheru:Portrait of John Evans, D.D (4673284).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232005|John Evans]]''
|
| 1680
| 1730
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1286
|
| ''[[:d:Q6232015|John Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1911–1943)
| 1911
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1287
| [[Ficheru:John Evans, Careening, from the Pirates of the Spanish Main series (N19) for Allen & Ginter Cigarettes MET DP835003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232012|John Evans]]''
| pirata galés
|
| 1723
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1288
|
| ''[[:d:Q6232013|John Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu (1897–1940)
| 1897
| 1940
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 1289
|
| ''[[:d:Q6232017|John Evans]]''
|
| 1756
| 1846
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1290
|
| ''[[:d:Q6232808|John Faull]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2017)
| 1933
| 2017
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1291
|
| ''[[:d:Q6233557|John Foley]]''
|
| 1878
| 1949
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1292
|
| ''[[:d:Q6234190|John Freeman]]''
|
| 1934
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1293
|
| ''[[:d:Q6234314|John Frowen]]''
| futbolista británicu (1931–2011)
| 1931
| 2011
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 1294
|
| ''[[:d:Q6235701|John Goodman]]''
|
|
| 1645
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1295
|
| ''[[:d:Q6235888|John Goulstone Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1859–1935)
| 1859
| 1935
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1296
|
| ''[[:d:Q6236103|John Gray]]''
| diplomáticu galés (1936–2003)
| 1936
| 2003
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 1297
| [[Ficheru:Sir John Purser Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236372|John Griffith]]''
|
| 1848
| 1938
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1298
| [[Ficheru:Portrait of John Griffiths (4672891).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236405|John Griffiths]]''
|
| 1837
| 1918
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1299
|
| ''[[:d:Q6236409|John Griffiths]]''
| matemáticu galés (1837–1916)
| 1837
| 1916
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1300
| [[Ficheru:J. Gwenogvryn Evans (1852–1930), MA, DLitt (gcf01707).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236665|John Gwenogvryn Evans]]''
|
| 1852
| 1930
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 1301
|
| ''[[:d:Q6236821|John H. Fisher]]''
|
| 1837
| 1895
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1302
|
| ''[[:d:Q6237166|John Habakkuk]]''
| historiador británicu (1915–2002)
| 1915
| 2002
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1303
|
| ''[[:d:Q6237949|John Harris]]''
|
| 1680
| 1738
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 1304
|
| ''[[:d:Q6238798|John Henry Evans]]''
|
| 1872
| 1947
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1305
| [[Ficheru:John Hinds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6239362|John Hinds]]''
| políticu británicu (1862–1928)
| 1862
| 1928
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1306
|
| ''[[:d:Q6240302|John Hughes]]''
|
| 1855
| 1914
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1307
| [[Ficheru:John Humphreys Davies (5292076).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240404|John Humphreys Davies]]''
|
| 1871
| 1926
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 1308
| [[Ficheru:The House of Commons, 1833 by Sir George Hayter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240740|John Iltyd Nicholl]]''
|
| 1797
| 1853
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1309
|
| ''[[:d:Q6240907|John Islan Jones]]''
| escritor británicu
| 1874
| 1968
| ''[[:d:Q5184909|Cribyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1310
| [[Ficheru:John James Williams (JJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241609|John James Williams]]''
|
| 1869
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1311
|
| ''[[:d:Q6241666|John Jarman]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1312
|
| ''[[:d:Q6241779|John Jenkins]]''
|
| 1770
| 1829
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 1313
| [[Ficheru:John Gwili Jenkins (5254851).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241777|John Jenkins]]''
|
| 1872
| 1936
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''<br/>''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1314
|
| ''[[:d:Q6241786|John Jenkins]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1880–1971)
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1315
| [[Ficheru:Revd John Jones, Talysarn 1796-1857.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242001|John Jones]]''
|
| 1796
| 1857
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1316
|
| ''[[:d:Q6242004|John Jones]]''
|
| 1775
| 1834
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 1317
|
| ''[[:d:Q6242009|John Jones]]''
|
| 1812
| 1886
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1318
| [[Ficheru:Portrait of Mr. John Jones, Plymouth Dock (4673762).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242023|John Jones]]''
|
| 1766
| 1827
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1319
| [[Ficheru:Llun johnjones bangor sas1923 tud272.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242024|John Jones]]''
| astrónomu galés (1818–1898)
| 1818
| 1898
| ''[[:d:Q5318367|Dwyran]]''
|-
| style='text-align:right'| 1320
|
| ''[[:d:Q6242032|John Jones]]''
|
| 1700
| 1770
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1321
|
| ''[[:d:Q6242042|John Jones]]''
|
| 1895
| 1962
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1322
|
| ''[[:d:Q6242046|John Jones]]''
| futbolista británicu (1916–1978)
| 1916
| 1978
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1323
|
| ''[[:d:Q6242044|John Jones]]''
|
| 1773
| 1853
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1324
| [[Ficheru:Portrait of John Jones (4671536) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242062|John Jones]]''
|
| 1597
| 1660
| ''[[:d:Q29484376|Maesygarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[Ficheru:Portrait of J. Jones (4674487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242066|John Jones]]''
|
| 1777
| 1842
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1326
|
| ''[[:d:Q6242070|John Jones]]''
|
| 1578
| 1658
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1327
| [[Ficheru:Sir J. J. Guest (?). Mezzotint by W. Walker, 1852, after R. Wellcome V0006515 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242277|John Josiah Guest]]''
| políticu galés (1785–1852)
| 1785
| 1852
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1328
|
| ''[[:d:Q6242653|Daniel P Williams]]''
|
| 1882
| 1947
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1329
| [[Ficheru:J K Edwards & Dr Roberts (5254811) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242756|John Kelt Edwards]]''
| humorista gráficu galés (1875–1934)
| 1875
| 1934
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1330
|
| ''[[:d:Q6243125|John King]]''
|
| 1933
| 1982
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1331
|
| ''[[:d:Q6244024|John Lansdown]]''
|
| 1929
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1332
|
| ''[[:d:Q6244480|John Leighton Davies]]''
|
| 1927
| 1995
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1333
|
| ''[[:d:Q6244754|John Lewis]]''
| futbolista británicu (1881–1954)
| 1881
| 1954
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1334
| [[Ficheru:Portrait of The Reverend John Lloyd Rector of Caerwis (4671619).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245031|John Lloyd]]''
|
| 1733
| 1793
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1335
| [[Ficheru:Rev. John Lloyd 1780 by Moses Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245033|John Lloyd]]''
|
| 1638
| 1687
| ''[[:d:Q3403473|Pendine]]''
|-
| style='text-align:right'| 1336
|
| ''[[:d:Q6245044|John Lloyd]]''
|
| 1833
| 1915
| ''[[:d:Q29501531|Dinas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1337
| [[Ficheru:John Lloyd Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245058|John Lloyd Morgan]]''
|
| 1861
| 1944
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
|
| ''[[:d:Q6245362|John Love Jones]]''
| futbolista británicu
| 1885
| 1913
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1339
| [[Ficheru:JP Lyons.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6245648|John Lyons]]''
| futbolista británicu (1956–1982)
| 1956
| 1982
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1340
|
| ''[[:d:Q6246101|John MacGregor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1885
| 1940
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1341
|
| ''[[:d:Q6248386|John Meeson Parsons]]''
|
| 1798
| 1870
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1342
|
| ''[[:d:Q6248405|John Meirion Morris]]''
| escultor galés (1936–2020)
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1343
|
| ''[[:d:Q6248513|John Meredith]]''
|
| 1863
| 1920
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1344
|
| ''[[:d:Q6248845|John Mills]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1982
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 1345
|
| ''[[:d:Q6249221|John Montgomery Traherne]]''
|
| 1788
| 1860
| ''[[:d:Q5140546|Coedarhydyglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1346
|
| ''[[:d:Q6249387|John Morgan]]''
| sacerdote galés (1886–1957)
| 1886
| 1957
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1347
|
| ''[[:d:Q6249396|John Morgan]]''
|
| 1855
| 1937
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 1348
|
| ''[[:d:Q6249412|John Morgan]]''
|
| 1688
| 1733
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1349
| [[Ficheru:Sir John Morris-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6249473|John Morris-Jones]]''
| poeta galés (1864–1929)
| 1864
| 1929
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1350
|
| ''[[:d:Q6250035|John Myles]]''
| ministru galés (1621–1683)
| 1621
| 1683
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q3400273|Clifford]]''
|-
| style='text-align:right'| 1351
|
| ''[[:d:Q6251311|John Ormond]]''
| poeta británicu
| 1923
| 1990
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1352
|
| ''[[:d:Q6251352|John Osborn Williams]]''
| empresariu galés (1886–1963)
| 1886
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
| [[Ficheru:Colonel Sir John Owen of Clenenney, Knt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251441|John Owen]]''
|
| 1600
| 1666
| ''[[:d:Q13127132|Clenennau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1354
|
| ''[[:d:Q6251444|John Owen]]''
|
| 1698
| 1755
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1355
| [[Ficheru:Ap Ffarmwr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251454|John Owen Jones]]''
| periodista británicu
| 1861
| 1899
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1356
| [[Ficheru:John Parry (Mormon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251980|John Parry]]''
| direutor d'orquesta d'Estaos Xuníos (1789–1868)
| 1789
| 1868
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1357
| [[Ficheru:John Parry, harpist.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251987|John Parry Ddall]]''
|
| 1710
| 1782
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1358
| [[Ficheru:SirJohnPowell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6253276|John Powell]]''
|
| 1633
| 1696
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1359
|
| ''[[:d:Q6253393|John Price]]''
|
|
| 1584
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1360
| [[Ficheru:Portrait of J. Price, B.D., F.S.A (4673426).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6253407|John Price]]''
|
| 1735
| 1813
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''<br/>[[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 1361
|
| ''[[:d:Q6253405|John Price]]''
|
| 1854
| 1907
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1362
|
| ''[[:d:Q6253409|John Price Davies]]''
| futbolista británicu (1862–1955)
| 1862
| 1955
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1363
|
| ''[[:d:Q6253502|John Pryce]]''
|
| 1828
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1364
|
| ''[[:d:Q6253643|John Quantick]]''
| futbolista británicu (1909–1972)
| 1909
| 1972
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 1365
|
| ''[[:d:Q6254476|John Rees]]''
|
| 1857
| 1949
| ''[[:d:Q20598284|Cwmgiedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1366
| [[Ficheru:Dad toxedo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6254706|John Rhys Evans]]''
|
| 1930
| 2010
| ''[[:d:Q5900757|Hopkinstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1367
| [[Ficheru:Tryfanwy 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6254763|Tryfanwy]]''
|
| 1867
| 1924
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1368
|
| ''[[:d:Q6255172|John Roberts]]''
|
| 1880
| 1959
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1369
|
| ''[[:d:Q6255179|John Roberts]]''
|
| 1775
| 1829
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1370
| [[Ficheru:John Roberts (missionary).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255191|John Roberts]]''
|
| 1853
| 1949
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1371
| [[Ficheru:John Robins rugby 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255264|John Robins]]''
| xugador de rugbi galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1372
|
| ''[[:d:Q6242038|John Jones]]''
| futbolista británicu
| 1848
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1373
|
| ''[[:d:Q6253539|John Pullen]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
| [[Ficheru:Edward Owen AM (died 1807).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344711|Edward Owen]]''
|
| 1728
| 1807
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1375
| [[Ficheru:Edward Pegge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344807|Edward Pegge]]''
|
| 1864
| 1915
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1376
|
| ''[[:d:Q5344829|Edward Perkins Alexander]]''
|
| 1863
| 1931
| ''[[:d:Q7592977|St Donats]]''
|-
| style='text-align:right'| 1377
|
| ''[[:d:Q5344893|Edward Powell]]''
|
| 1478
| 1540
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1378
|
| ''[[:d:Q5345094|Edward Roderick Davies]]''
| políticu galés (1915–1992)
| 1915
| 1992
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1379
| [[Ficheru:Edward Lyulph Stanley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345410|Edward Stanley, 4th Baron Stanley of Alderley]]''
|
| 1839
| 1925
| ''[[:d:Q29502285|Grosvenor Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 1380
| [[Ficheru:Revd Edward (Jones) Stephen (Tanymarian, 1822-85) NLW3362706.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345430|Edward Stephen]]''
|
| 1822
| 1885
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1381
|
| ''[[:d:Q5345588|Edward Thomas Chapman]]''
| militar galés (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1382
|
| ''[[:d:Q5345705|Edward Vaughan]]''
| políticu galés
|
| 1683
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1383
|
| ''[[:d:Q5345834|Edward Welch]]''
| arquiteutu británicu
| 1806
| 1868
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1384
|
| ''[[:d:Q5345919|Edward Williams]]''
|
| 1890
| 1963
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1385
|
| ''[[:d:Q5346009|Edward Wynne]]''
| abogáu galés (1681–1755)
| 1681
| 1755
| ''[[:d:Q11138487|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1386
|
| ''[[:d:Q5346324|Edwin Cross]]''
| futbolista británicu
| 1859
| 1924
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1387
| [[Ficheru:Balaclavaned.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346531|Edwin Hughes]]''
| militar galés (1830–1927)
| 1830
| 1927
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1388
|
| ''[[:d:Q5346733|Edwin Pain]]''
| xugador de críquet galés (1891–1947)
| 1891
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1389
| [[Ficheru:Edwin Thomas Maynard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346868|Edwin Thomas Maynard]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1961)
| 1878
| 1961
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 1390
|
| ''[[:d:Q5346920|Edwin Williams]]''
|
| 1898
| 1983
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1391
|
| ''[[:d:Q5348887|Eifion Jones]]''
|
| 1925
| 2004
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1392
|
| ''[[:d:Q5349538|Eiluned Lewis]]''
|
| 1900
| 1979
| ''[[:d:Q20007204|Penstrowed]]''
|-
| style='text-align:right'| 1393
|
| ''[[:d:Q5349883|Eirug Wyn]]''
| novelista galés (1950–2004)
| 1950
| 2004
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 1394
|
| ''[[:d:Q5354271|Eleanor Evans]]''
|
| 1893
| 1969
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1395
| [[Ficheru:Eleazar Roberts.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5354460|Eleazar Roberts]]''
|
| 1825
| 1912
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 1396
|
| ''[[:d:Q5359886|Elfed Morris]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2013
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1397
|
| ''[[:d:Q5359884|Elfed Evans]]''
| futbolista británicu
| 1926
| 1988
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1398
| [[Ficheru:Elfyn Richards (2010).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5359949|Elfyn Richards]]''
|
| 1914
| 1995
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1399
| [[Ficheru:Elias Owen Jr..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360574|Elias Owen]]''
| futbolista británicu
| 1863
| 1888
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 1400
| [[Ficheru:Elias Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360573|Elias Owen]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1401
|
| ''[[:d:Q5360783|Eliezer Williams]]''
|
| 1754
| 1820
| ''[[:d:Q107032868|Pibwr-lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1402
|
| ''[[:d:Q5362301|Elizabeth Andrews]]''
| política galesa (1882–1960)
| 1882
| 1960
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 1403
|
| ''[[:d:Q5362547|Elizabeth Casson]]''
| médica galesa (1881–1954)
| 1881
| 1954
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1404
|
| ''[[:d:Q5363245|Elizabeth Mortimer]]''
|
| 1371
| 1417
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1405
| [[Ficheru:Elizabeth Randles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5363403|Elizabeth Randles]]''
| pianista galesa (1801–1829)
| 1801
| 1829
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1406
|
| ''[[:d:Q5363418|Elizabeth Harris Aitken]]''
| actriz británica
| 1936
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1407
|
| ''[[:d:Q5363690|Elizabeth Watkin-Jones]]''
| escritora galesa (1877–1966)
| 1877
| 1966
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
|
| ''[[:d:Q5365877|Ellis Evans]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1409
|
| ''[[:d:Q5368039|Elvet Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1912–1989)
| 1912
| 1989
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1410
|
| ''[[:d:Q5368267|Elvyn Bowen]]''
| xugador de críquet galés (1907–1965)
| 1907
| 1965
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1411
|
| ''[[:d:Q5368370|Elwyn Gwyther]]''
|
| 1921
| 1996
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1412
|
| ''[[:d:Q5368372|Elwyn Jones]]''
|
| 1923
| 1982
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1413
|
| ''[[:d:Q5368405|Ely Devons]]''
| economista británicu
| 1913
| 1967
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1414
|
| ''[[:d:Q5372673|Emlyn Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1922–2016)
| 1922
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1415
|
| ''[[:d:Q5372676|Emlyn Gwynne]]''
|
| 1898
| 1962
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1416
|
| ''[[:d:Q5372680|Emlyn Jenkins]]''
|
| 1910
| 1993
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1417
|
| ''[[:d:Q5372687|Emlyn Watkins]]''
|
| 1904
| 1978
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1418
|
| ''[[:d:Q5372684|Emlyn Walters]]''
|
| 1918
| 2001
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 1419
|
| ''[[:d:Q5372690|Emlyn Williams]]''
|
| 1912
| 1989
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1420
| [[Ficheru:Emrys George Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374802|Emrys G. Bowen]]''
| xeógrafu galés (1900–1983)
| 1900
| 1983
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1421
|
| ''[[:d:Q5374803|Emrys Hughes]]''
|
|
| 1980
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1422
|
| ''[[:d:Q5374801|Emrys Evans]]''
|
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1423
|
| ''[[:d:Q5374807|Emrys Roberts]]''
|
| 1910
| 1990
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1424
|
| ''[[:d:Q5374804|Emrys James]]''
| actor británicu (1928–1989)
| 1928
| 1989
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1425
| [[Ficheru:Emrys Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374805|Emrys Jones]]''
| xeógrafu británicu (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1426
|
| ''[[:d:Q5378861|Enid Charles]]''
|
| 1894
| 1972
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1427
|
| ''[[:d:Q5378877|Enid Luff]]''
| compositora británica
| 1935
| 2022
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1428
| [[Ficheru:Enoch W. Bagshaw.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5379271|Enoch William Bagshaw]]''
|
| 1884
| 1930
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1429
|
| ''[[:d:Q5379295|Enoch Francis]]''
|
| 1688
| 1740
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1430
|
| ''[[:d:Q5384966|Erasmus Lewes]]''
|
| 1663
| 1745
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1431
|
| ''[[:d:Q5384974|Erasmus Saunders]]''
|
| 1670
| 1724
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1432
|
| ''[[:d:Q5386383|Eric Dolman]]''
| xugador de críquet galés (1903–1969)
| 1903
| 1969
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1433
|
| ''[[:d:Q5386454|Eric Evans]]''
|
| 1894
| 1955
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1434
|
| ''[[:d:Q5386513|Eric Francis]]''
| arquiteutu galés (1887–1976)
| 1887
| 1976
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1435
|
| ''[[:d:Q5387133|Eric Morris]]''
| futbolista británicu (1940–2011)
| 1940
| 2011
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1436
|
| ''[[:d:Q5392768|Ernest Basil Verney]]''
|
| 1894
| 1967
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1437
| [[Ficheru:Ernest Evans (5292082).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5393040|Ernest Evans]]''
|
| 1885
| 1965
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1438
|
| ''[[:d:Q5393758|Ernest Rowland]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1940)
| 1864
| 1940
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1439
|
| ''[[:d:Q5393924|Ernest Turner]]''
| futbolista británicu (1898–1951)
| 1898
| 1951
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1440
|
| ''[[:d:Q5394048|Ernest Zobole]]''
| pintor galés (1927–1999)
| 1927
| 1999
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 1441
|
| ''[[:d:Q5394380|Ernie Bryan]]''
| futbolista británicu
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1442
|
| ''[[:d:Q5394444|Ernie Curtis]]''
| futbolista británicu (1907–1992)
| 1907
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1443
|
| ''[[:d:Q5394472|Ernie Finch]]''
| xugador de rugbi union británicu (1899–1983)
| 1899
| 1983
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 1444
|
| ''[[:d:Q5394482|Ernie George]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1952)
| 1871
| 1952
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 1445
|
| ''[[:d:Q5394513|Ernie Harris]]''
| xugador de críquet galés (1919–1996)
| 1919
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1446
| [[Ficheru:Ernie Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5394553|Ernie Jenkins]]''
|
| 1880
| 1958
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 1447
|
| ''[[:d:Q5394565|Ernie Jones]]''
| futbolista británicu (1920–2002)
| 1920
| 2002
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 1448
|
| ''[[:d:Q5394569|Ernie Jones]]''
| futbolista galés (1919–2011)
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1449
|
| ''[[:d:Q5394780|Ernie Walley]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2025
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1450
|
| ''[[:d:Q5395517|Errie Ball]]''
| golfista galés (1910–2014)
| 1910
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1451
|
| ''[[:d:Q5396271|Eryl Thomas]]''
| sacerdote británicu (1910–2001)
| 1910
| 2001
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1452
|
| ''[[:d:Q5413794|Euros Lewis]]''
| xugador de críquet galés (1942–2014)
| 1942
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1453
|
| ''[[:d:Q5414305|Eustace Hill]]''
| xugador de críquet galés (1869–1933)
| 1869
| 1933
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1454
|
| ''[[:d:Q5415309|Evan Abraham]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1455
|
| ''[[:d:Q5415360|Evan Davies]]''
| misioneru malasiu (1805–1864)
| 1805
| 1864
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 1456
|
| ''[[:d:Q5415380|Evan Evans]]''
|
| 1804
| 1886
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 1457
|
| ''[[:d:Q5415381|Evan Evans]]''
|
| 1731
| 1788<br/>1789
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 1458
|
| ''[[:d:Q5415404|Evan Griffiths]]''
|
| 1795
| 1873
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1459
|
| ''[[:d:Q5415434|Evan James]]''
| xugador de críquet galés (1918–1989)
| 1918
| 1989
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1460
| [[Ficheru:Evan James, rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415435|Evan James]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1869–1901)
| 1869
| 1901
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1461
|
| ''[[:d:Q5415438|Evan Jenkins]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1990
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1462
|
| ''[[:d:Q5415457|Evan Lewis]]''
|
| 1818
| 1901
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1463
|
| ''[[:d:Q5415462|Evan Lloyd]]''
|
| 1734
| 1776
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 1464
|
| ''[[:d:Q5415460|Evan Llewelyn]]''
| políticu australianu (1875–1967)
| 1875
| 1967
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1465
|
| ''[[:d:Q5415464|Evan Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1951)
| 1871
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1466
|
| ''[[:d:Q5415519|Evan Rees]]''
|
| 1896
| 1978
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1467
|
| ''[[:d:Q5415523|Evan Richards]]''
|
| 1862
| 1931
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1468
| [[Ficheru:Evan Rees (Dyfed).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415524|Evan Rees]]''
|
| 1850
| 1923
| ''[[:d:Q7259990|Puncheston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1469
| [[Ficheru:Evan Roberts (rygbi Llanelli a Chymru).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415528|Evan Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés (1861–1927)
| 1861
| 1927
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1470
| [[Ficheru:Evan W Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415561|Evan W. Evans]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
|
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1471
|
| ''[[:d:Q5415565|Evan Watkins]]''
|
| 1882
| 1956
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1472
| [[Ficheru:720.Rahel o Fon photo portrait web.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7279216|Rachel Davies]]''
|
| 1846
| 1915
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1473
|
| ''[[:d:Q7279427|Rachel Thomas]]''
| actriz británica
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1474
| [[Ficheru:Ralph Champneys Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7287329|Ralph Champneys Williams]]''
|
| 1848
| 1927
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1475
| [[Ficheru:Hancock FRHS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7287596|Ralph Hancock]]''
| arquiteutu del paisaxe galés (1893–1950)
| 1893
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1476
|
| ''[[:d:Q7287883|Ralph Morgan]]''
|
| 1920
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1477
|
| ''[[:d:Q7297448|Ray Elliott]]''
| futbolista británicu
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 1478
|
| ''[[:d:Q7297530|Ray Glastonbury]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1938
| 2026
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1479
|
| ''[[:d:Q7297562|Ray Gunter]]''
|
| 1909
| 1977
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1480
|
| ''[[:d:Q7297733|Ray Lambert]]''
| futbolista británicu (1922–2009)
| 1922
| 2009
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1481
|
| ''[[:d:Q7297839|Ray Mielczarek]]''
| futbolista británicu (1946–2013)
| 1946
| 2013
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1482
|
| ''[[:d:Q7297975|Ray Powell]]''
| políticu galés (1928–2001)
| 1928
| 2001
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1483
|
| ''[[:d:Q7297992|Ray Prosser]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1927
| 2020
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1484
|
| ''[[:d:Q7298291|Ray Wilcox]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2003
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1485
|
| ''[[:d:Q7298300|Ray Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1927–2014)
| 1927
| 2014
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1486
|
| ''[[:d:Q7298707|Raymond Davies Hughes]]''
|
| 1923
| 1999
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1487
|
| ''[[:d:Q7298803|Raymond Glendenning]]''
| comentarista deportivu británicu (1907–1974)
| 1907
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1488
| [[Ficheru:Raymond Gower in 1953.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7298808|Raymond Gower]]''
|
| 1916
| 1989
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1489
|
| ''[[:d:Q7299084|Raymond Price]]''
|
| 1924
| 1988
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1490
|
| ''[[:d:Q7299161|Raymond Steed]]''
| militar galés (1928–1943)
| 1928
| 1943
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 1491
|
| ''[[:d:Q7306435|Redvers Sangoe]]''
| boxeador galés (1936–1964)
| 1936
| 1964
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1492
|
| ''[[:d:Q7306966|Rees Davies]]''
| historiador galés (1938–2005)
| 1938
| 2005
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1493
| [[Ficheru:Rees G Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306965|Rees G. Richards]]''
|
| 1842
| 1917
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1494
| [[Ficheru:Portrait of R. H. Gronow (4670809).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306968|Rees Howell Gronow]]''
| políticu británicu
| 1794
| 1865
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1495
|
| ''[[:d:Q7306969|Rees Howells]]''
| misioneru galés (1879–1950)
| 1879
| 1950
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1496
|
| ''[[:d:Q7306974|Rees Williams]]''
| futbolista británicu
| 1900
| 1963
| ''[[:d:Q3306663|Merthyr Tydfil County Borough]]''
|-
| style='text-align:right'| 1497
|
| ''[[:d:Q7306975|Rees Thomas]]''
|
| 1882
| 1926
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 1498
|
| ''[[:d:Q7306973|Rees Thomas]]''
|
| 1926
| 1984
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1499
|
| ''[[:d:Q7307724|Reg Anderson]]''
|
| 1914
| 1972
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1500
|
| ''[[:d:Q7307734|Reg Blakemore]]''
|
| 1924
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1501
|
| ''[[:d:Q7307740|Reg Braddick]]''
| ciclista galés (1913–1999)
| 1913
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1502
|
| ''[[:d:Q7307755|Reg Cudlipp]]''
| editor de periódicu británicu (1910–2005)
| 1910
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
|
| ''[[:d:Q7307759|Reg Davies]]''
| futbolista británicu (1929–2009)
| 1929
| 2009
| ''[[:d:Q5199742|Cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1504
|
| ''[[:d:Q7307835|Reg Parker]]''
| futbolista británicu (1921–1997)
| 1921
| 1997
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1505
| [[Ficheru:Reg Plummer (rugby player).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7307840|Reg Plummer]]''
| xugador de rugbi union británicu (1888–1953)
| 1888
| 1953
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1506
|
| ''[[:d:Q7307846|Reg Pugh]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 1981
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1507
|
| ''[[:d:Q7307859|Reg Spencer]]''
| futbolista británicu
| 1908
| 1981
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 1508
| [[Ficheru:Reginald Thomas 1929.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7307870|Reg Thomas]]''
| mediofondista galés (1907–1946)
| 1907
| 1946
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 1509
|
| ''[[:d:Q7308838|Reginald Phillips]]''
| xugador de críquet galés (1897–1963)
| 1897
| 1963
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1510
|
| ''[[:d:Q7308884|Reginald Sutcliffe]]''
|
| 1904
| 1991
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1511
|
| ''[[:d:Q7319298|Rex Richards]]''
|
| 1934
| 1989
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
|
| ''[[:d:Q7321764|Rhys Cadwaladr]]''
|
| 1666
| 1690
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1513
|
| ''[[:d:Q7321796|Rhys Jones]]''
|
| 1941
| 2001
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1514
|
| ''[[:d:Q7321821|Rhys Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
| 2021
| ''[[:d:Q7570735|Southerndown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1515
|
| ''[[:d:Q7321830|Rhys Prichard]]''
| poeta galés (1579–1644)
| 1579
| 1644
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1516
|
| ''[[:d:Q7321835|Rhys Rhys-Williams]]''
|
| 1865
| 1955
| ''[[:d:Q6875781|Miskin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1517
| [[Ficheru:Portrait of Sir Rhys ab Thomas, Knight Banneret & K-G (4672073).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321859|Rhys ap Thomas]]''
|
| 1449
| 1525
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1518
|
| ''[[:d:Q7323024|Rice Mansel]]''
|
| 1487
| 1559
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 1519
|
| ''[[:d:Q7323907|Richard Bagnall-Oakeley]]''
| arqueru galés (1865–1947)
| 1865
| 1947
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1520
|
| ''[[:d:Q7324005|Richard Bassett]]''
|
| 1777
| 1852
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 1521
|
| ''[[:d:Q7324011|Richard Bates]]''
|
| 1829
| 1889
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1522
|
| ''[[:d:Q7324421|Richard Bryn Williams]]''
|
| 1902
| 1981
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1523
| [[Ficheru:Sir Richard Clough by Moses Griffith 02188.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7324802|Richard Clough]]''
|
| 1539<br/>1530
| 1570
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1524
|
| ''[[:d:Q7324958|Richard Crawley]]''
|
| 1840
| 1893
| ''[[:d:Q744944|Raglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1525
| [[Ficheru:Richard-Davies-AS-Môn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325106|Richard Davies]]''
| políticu galés (1818–1896)
| 1818
| 1896
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 1526
| [[Ficheru:Richard Davies Esgob Llanelwy a Thyddewi Bishp of St Davids, Wales (d. 1581) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325110|Richard Davies]]''
|
| 1505<br/>1501
| 1581
| ''[[:d:Q13128908|Gyffin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1527
| [[Ficheru:Richard Davies, Llanbryn-mair (Mynyddog, 1833-77) NLW3364536.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325108|Richard Davies]]''
| poeta galés (1833–1877)
| 1833
| 1877
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 1528
|
| ''[[:d:Q7325109|Richard Davies]]''
| actor galés (1926–2015)
| 1926
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1529
| [[Ficheru:Richard Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325458|Richard Edwards]]''
| políticu australianu
| 1842
| 1915
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1530
| [[Ficheru:Richard Ellis (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325487|Richard Ellis]]''
|
| 1865
| 1928
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 1531
|
| ''[[:d:Q7325626|Richard Farrington]]''
|
| 1702
| 1772
| ''[[:d:Q13129688|Llechylched]]''
|-
| style='text-align:right'| 1532
| [[Ficheru:Samuel Woodforde (1763-1817) - Richard Fenton (1746–1821) - 732230 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325647|Richard Fenton]]''
|
| 1746
| 1821
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 1533
| [[Ficheru:Pfeninger, R. E.; R. Glynn Vivian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325950|Richard Glynn Vivian]]''
|
| 1835
| 1910
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1534
|
| ''[[:d:Q7326090|Richard Griffiths]]''
|
| 1756
| 1826
| ''[[:d:Q17715131|Llanwonno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1535
|
| ''[[:d:Q7326420|Richard Herbert]]''
| xugador de dardos galés (1972–2012)
| 1972
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1536
|
| ''[[:d:Q7326925|Richard Jones]]''
|
| 1603
| 1650
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1537
|
| ''[[:d:Q7326929|Richard Jones]]''
|
| 1757
| 1814
| ''[[:d:Q6661917|Llanychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1538
| [[Ficheru:Richard Llwyd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7327422|Richard Llwyd]]''
|
| 1752
| 1835
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1539
|
| ''[[:d:Q7327487|Richard Lucas]]''
|
| 1648
| 1715
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 1540
|
| ''[[:d:Q7327908|Richard Morris]]''
|
| 1703
| 1779
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1541
| [[Ficheru:Richard Mullock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7327948|Richard Mullock]]''
| árbitru de rugbi a 15 galés (1851–1920)
| 1851
| 1920
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1542
|
| ''[[:d:Q7328001|Richard Nanney]]''
|
| 1691
| 1767
| ''[[:d:Q17744296|Cefndeuddwr Farmhouse]]''
|-
| style='text-align:right'| 1543
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Richard Owen, (y diwygiwr enwog) (4671728) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328216|Richard Owen]]''
|
| 1839
| 1887
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 1544
|
| ''[[:d:Q7328276|Richard Parkhouse]]''
| xugador de críquet galés (1910–1984)
| 1910
| 1984
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1545
| [[Ficheru:Professor Richard Parry-Jones CBE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328285|Richard Parry-Jones]]''
|
| 1951
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1546
| [[Ficheru:Richard Pennant Thomson 1790s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328358|Richard Pennant, 1st Baron Penrhyn]]''
| políticu británicu
| 1737
| 1808
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1547
| [[Ficheru:Richard Perryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328379|Richard Perryn]]''
|
| 1723
| 1803
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 1548
|
| ''[[:d:Q7328491|Richard Powell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1944)
| 1864
| 1944
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1549
|
| ''[[:d:Q7328531|Richard Pryse]]''
|
| 1501
| 1623
| ''[[:d:Q26212157|Gogerddan Mansion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1550
|
| ''[[:d:Q7328693|Richard Roberts]]''
|
| 1884
| 1970
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1551
|
| ''[[:d:Q7329296|Richard Summers]]''
| xugador de rugbi union británicu (1860–1941)
| 1860
| 1941
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1552
|
| ''[[:d:Q7329418|Richard Tecwyn Williams]]''
| bioquímicu galés (1900–1979)
| 1909
| 1979
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1553
|
| ''[[:d:Q7329440|Richard Thomas]]''
| oficial británicu (1932–1998)
| 1932
| 1998
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1554
|
| ''[[:d:Q7329445|Richard Thomas]]''
|
| 1753
| 1780
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1555
| [[Ficheru:Richard Trefor (1558 - 1638).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329554|Richard Trevor]]''
| políticu galés (1558–1638)
| 1558
| 1638
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 1556
| [[Ficheru:Portrait of Ricardvs Vavghanvs (4672123).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329644|Richard Vaughan]]''
| sacerdote británicu (1550–1607)
| 1550
| 1607
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1557
|
| ''[[:d:Q7329946|Richard Whitford]]''
|
| 1495
| 1543
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 1558
|
| ''[[:d:Q7329983|Richard William Allen]]''
|
| 1867
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1559
| [[Ficheru:Richard William Leslie Wain (1896–1917).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329992|Richard William Leslie Wain]]''
| militar galés (1896–1917)
| 1896
| 1917
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1560
|
| ''[[:d:Q7330013|Richard Williams Morgan]]''
|
| 1815
| 1889
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1561
| [[Ficheru:Robbie James.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7340921|Robbie James]]''
| futbolista británicu (1957–1998)
| 1957
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1562
| [[Ficheru:Robert Armstrong-Jones 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7341588|Robert Armstrong-Jones]]''
| psiquiatra británicu
| 1857
| 1943
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1563
|
| ''[[:d:Q7342182|Robert Blythe]]''
| actor galés (1947–2018)
| 1947
| 2018
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1564
| [[Ficheru:Mr. R. Bryan (5292071).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7342477|Robert Bryan]]''
|
| 1858
| 1920
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1565
| [[Ficheru:Robert Bye VC IWM Q 114616.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7342553|Robert Bye]]''
| soldáu galés (1889–1962)
| 1889
| 1962
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1566
|
| ''[[:d:Q7342900|Robert Chester]]''
|
| 1566
| 1640
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1567
|
| ''[[:d:Q7343089|Robert Cooke]]''
| políticu británicu (1930–1987)
| 1930
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1568
| [[Ficheru:Robert Daniell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7343389|Robert Daniell]]''
| políticu galés (1646–1718)
| 1646
| 1718
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1569
|
| ''[[:d:Q7343426|Robert Davies]]''
| futbolista británicu (1869–1930)
| 1869
| 1930
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1570
| [[Ficheru:Portrait of Benjamin Hall, Esqr. M.P (4670824) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4888758|Benjamin Hall]]''
| políticu británicu
| 1777
| 1817
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 1571
|
| ''[[:d:Q4889295|Benjamin Thomas Williams]]''
| políticu británicu
| 1832
| 1890
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1572
|
| ''[[:d:Q4889329|Benjamin Vaughan]]''
|
| 1917
| 2003
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 1573
|
| ''[[:d:Q4891798|Beriah Moore]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1574
|
| ''[[:d:Q4893182|Bernard Gould]]''
|
| 1893
| 1965
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1575
|
| ''[[:d:Q4893213|Bernard Hedges]]''
| xugador de críquet galés (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1576
|
| ''[[:d:Q4893711|Bernard Turnbull]]''
| xugador de rugbi británicu (1904–1984)
| 1904
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1577
|
| ''[[:d:Q4895054|Bert Evans]]''
| futbolista británicu (1922–2008)
| 1922
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1578
|
| ''[[:d:Q4895128|Bert Hodgkinson]]''
| futbolista británicu (1884–1939)
| 1884
| 1939
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 1579
|
| ''[[:d:Q4895132|Bert Hollingdale]]''
| xugador de rugbi union británicu (1889–1961)
| 1889
| 1961
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
|
| ''[[:d:Q4895151|Bert Jenkins]]''
|
| 1885
| 1943
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1581
|
| ''[[:d:Q4895159|Bert Jones]]''
|
| 1906
| 1982
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1582
| [[Ficheru:Herbert Samuel ('Bert') Thomas from NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4895337|Bert Thomas]]''
| humorista gráficu galés (1883–1966)
| 1883
| 1966
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1583
| [[Ficheru:Bert Turner, Estadio, 1955-01-22 (610).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4895348|Bert Turner]]''
|
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1584
|
| ''[[:d:Q4895662|Bertie Perkins]]''
| xugador de críquet galés (1905–1992)
| 1905
| 1992
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1585
|
| ''[[:d:Q4895661|Bertie Williams]]''
| futbolista británicu
| 1907
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1586
|
| ''[[:d:Q4897594|Beth Morris]]''
| actriz británica (1949–2018)
| 1949
| 2018
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1587
| [[Ficheru:Betsi Cadwaladr.JPG|center|128px]]
| [[Betsi Cadwaladr]]
| enfermera galesa (1789–1860)
| 1789
| 1860
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1588
|
| ''[[:d:Q4908703|Bill Davies]]''
| xugador de críquet galés (1906–1971)
| 1906
| 1971
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1589
|
| ''[[:d:Q4908899|Bill Emery]]''
| xugador de críquet galés (1897–1962)
| 1897
| 1962
| ''[[:d:Q7165293|Pentrebach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1590
|
| ''[[:d:Q4908928|Bill Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1935)
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 1591
|
| ''[[:d:Q4908933|Bill Everson]]''
| xugador de rugbi union galés (1906–1966)
| 1906
| 1966
| ''[[:d:Q7377542|Rudry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1592
|
| ''[[:d:Q4909319|Bill Harris]]''
| futbolista británicu (1928–1989)
| 1928
| 1989
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1593
|
| ''[[:d:Q4909481|Bill Hopkin]]''
|
| 1914
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1594
|
| ''[[:d:Q4910257|Bill Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1869–1946)
| 1869
| 1946
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1595
|
| ''[[:d:Q4910477|Bill Perry]]''
|
| 1886
| 1970
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1596
|
| ''[[:d:Q4910545|Bill Price]]''
|
| 1909
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
|
| ''[[:d:Q4910664|Bill Roberts]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 1598
|
| ''[[:d:Q4910867|Bill Shortt]]''
| futbolista británicu (1920–2004)
| 1920
| 2004
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1599
|
| ''[[:d:Q4911257|Bill Waite]]''
| futbolista británicu (1917–1980)
| 1917
| 1980
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1600
|
| ''[[:d:Q4911295|Bill Watkins]]''
|
| 1923
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1601
|
| ''[[:d:Q4912140|Billy Baker]]''
| futbolista británicu (1920–2005)
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 1602
|
| ''[[:d:Q4912156|Billy Bassett]]''
| futbolista británicu (1912–1977)
| 1912
| 1977
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 1603
|
| ''[[:d:Q4912241|Billy Bowen]]''
|
| 1897
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1604
| [[Ficheru:W.C.Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912428|Billy Davies]]''
| futbolista británicu (1883–1960)
| 1883
| 1960
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1605
| [[Ficheru:Billy Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912429|Billy Davies]]''
| políticu australianu (1884–1956)
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1606
|
| ''[[:d:Q4912481|Billy Douglas]]''
|
| 1863
| 1943
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1607
|
| ''[[:d:Q4912558|Billy Foulkes]]''
| futbolista británicu (1926–1979)
| 1926
| 1979
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1608
| [[Ficheru:Billy Geen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912588|Billy Geen]]''
|
| 1891
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1609
|
| ''[[:d:Q4912622|Billy Gore]]''
|
| 1919
| 2010
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1610
|
| ''[[:d:Q4912742|Billy Hughes]]''
| futbolista británicu (1918–1981)
| 1918
| 1981
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1611
|
| ''[[:d:Q4912750|Billy Hullin]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942–2012)
| 1942
| 2012
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 1612
|
| ''[[:d:Q4912896|Billy Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1864
| 1935
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1613
|
| ''[[:d:Q4912914|Billy Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 1998
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1614
|
| ''[[:d:Q4912940|Billy Mainwaring]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1941
| 2019
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1615
|
| ''[[:d:Q4913055|Billy Moore]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7337446|River Garw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1616
|
| ''[[:d:Q4913065|Billy Morris]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2002
| ''[[:d:Q6661173|Llanddulas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1617
|
| ''[[:d:Q4913219|Billy Reed]]''
| futbolista británicu
| 1928
| 2003
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 1618
|
| ''[[:d:Q4913221|Billy Rees]]''
| futbolista británicu (1924–1996)
| 1924
| 1996
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1619
| [[Ficheru:Billy Shergold - Newport County FC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4913299|Billy Shergold]]''
| futbolista británicu
| 1923
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
|
| ''[[:d:Q4913312|Billy Slade]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1621
|
| ''[[:d:Q4913355|Billy Tabram]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1992
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1622
|
| ''[[:d:Q4913424|Billy Waith]]''
| boxeador galés
| 1950
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1623
|
| ''[[:d:Q4913438|Billy Watkins]]''
|
| 1910
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1624
|
| ''[[:d:Q4913472|Billy Williams]]''
|
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1625
| [[Ficheru:Blake Pelly in 1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4924461|Blake Pelly]]''
| aviador australianu (1907–1990)
| 1907
| 1990
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1626
|
| ''[[:d:Q4925840|Bleddyn Jones]]''
|
| 1948
| 2021
| ''[[:d:Q6693348|Lower Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1627
|
| ''[[:d:Q4932383|Bob Evans]]''
| futbolista británicu (1881–1962)
| 1881
| 1962
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1628
|
| ''[[:d:Q4932881|Bob Humphrys]]''
| periodista galés (1952–2008)
| 1952
| 2008
| ''[[:d:Q7578756|Splott]]''
|-
| style='text-align:right'| 1629
|
| ''[[:d:Q4932960|Bob Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1875–1944)
| 1875
| 1944
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1630
|
| ''[[:d:Q4933800|Bob Roberts]]''
| futbolista británicu (1863–1950)
| 1863
| 1950
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1631
|
| ''[[:d:Q4934724|Bobby Atherton]]''
|
| 1876
| 1917
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1632
|
| ''[[:d:Q4934923|Bobby Delahay]]''
| xugador de rugbi union británicu (1900–1978)
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1633
|
| ''[[:d:Q4935708|Bobby Weale]]''
| futbolista británicu (1903–1970)
| 1903
| 1970
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1634
|
| ''[[:d:Q4935805|Bobi Jones]]''
|
| 1929
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1635
|
| ''[[:d:Q4958557|Brayley Reynolds]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2023
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 1636
| [[Ficheru:Brendachamberlain.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4960646|Brenda Chamberlain]]''
|
| 1912
| 1971
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 1637
|
| ''[[:d:Q4963078|Brian Bedford]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2022
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1638
|
| ''[[:d:Q4963131|Brian Blears]]''
| futbolista británicu (1933–2005)
| 1933
| 2005
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1639
|
| ''[[:d:Q4963253|Brian Cairns]]''
| xugador de dardos británicu (1939–1993)
| 1939
| 1993
| ''[[:d:Q11020503|Trethomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1640
|
| ''[[:d:Q4963491|Brian Curvis]]''
| boxeador galés (1937–2012)
| 1937
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1641
|
| ''[[:d:Q4963649|Brian Earnshaw]]''
| escritor de ciencia ficción británicu
| 1929
| 2014
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1642
|
| ''[[:d:Q4963686|Brian Evans]]''
| xugador de críquet británicu (1936–2011)
| 1936
| 2011
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1643
|
| ''[[:d:Q4963687|Brian Evans]]''
| futbolista británicu (1942–2003)
| 1942
| 2003
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1644
|
| ''[[:d:Q4964112|Brian Hughes]]''
| futbolista británicu (1937–2018)
| 1937
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1645
|
| ''[[:d:Q4964204|Brian Jenkins]]''
| nadador británicu (1943–2017)
| 1943
| 2017
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1646
|
| ''[[:d:Q4964251|Brian Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1935
| 2025
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1647
|
| ''[[:d:Q4964714|Brian McGuinness]]''
| filósofu británicu
| 1927
| 2019
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1648
|
| ''[[:d:Q4964811|Brian Morris, Baron Morris of Castle Morris]]''
|
| 1930
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1649
|
| ''[[:d:Q4964875|Brian Nicholas]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2021
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1650
|
| ''[[:d:Q4965053|Brian Plummer]]''
|
| 1936
| 2003
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1651
|
| ''[[:d:Q4965080|Brian Purcell]]''
| futbolista británicu
| 1938
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1652
|
| ''[[:d:Q4965353|Brian Sparks]]''
|
| 1931
| 2013
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1653
|
| ''[[:d:Q4965445|Ruth Manning-Sanders]]''
|
| 1886
| 1988
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1654
|
| ''[[:d:Q4965619|Brian Whitcombe]]''
|
| 1934
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1655
| [[Ficheru:Madam Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4966702|Bridget Bevan]]''
|
| 1698
| 1779
| ''[[:d:Q6661653|Llannewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1656
|
| ''[[:d:Q4968450|Brinley Williams]]''
|
| 1895
| 1987
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1657
| [[Ficheru:Brinley Richards - cliché Clarkington - btv1b8424143z.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4968451|Brinley Richards]]''
|
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q107032717|Nantyffyllon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1658
| [[Ficheru:BruceGeorge 21 Jan 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4977546|Bruce George]]''
| políticu galés
| 1942
| 2020
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1659
|
| ''[[:d:Q4980282|Bryan Orritt]]''
| futbolista británicu (1937–2014)
| 1937
| 2014
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1660
|
| ''[[:d:Q4980848|Bryn Day]]''
|
| 1919
| 1977
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1661
|
| ''[[:d:Q4980857|Bryn Evans]]''
| xugador de rugbi británicu (1902–1970)
| 1902
| 1970
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1662
|
| ''[[:d:Q4980860|Bryn Goldswain]]''
|
| 1922
| 1983
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1663
|
| ''[[:d:Q4980875|Bryn Howells]]''
|
| 1911
| 1983
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1664
|
| ''[[:d:Q4980876|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2025
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 1665
|
| ''[[:d:Q4980877|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu (1931–1990)
| 1931
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1666
|
| ''[[:d:Q4980880|Bryn Jones]]''
| futbolista británicu (1912–1985)
| 1912
| 1985
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1667
|
| ''[[:d:Q4980884|Bryn Lewis]]''
|
| 1891
| 1917
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1668
|
| ''[[:d:Q4980907|Bryn Merrick]]''
| guitarrista galés (1958–2015)
| 1958
| 2015
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1669
|
| ''[[:d:Q7343516|Robert Dewi Williams]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q3406258|Pandy Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 1670
|
| ''[[:d:Q7343531|Robert Dickie]]''
| boxeador galés (1964–2010)
| 1964
| 2010
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1671
| [[Ficheru:Revd Robert Ellis (Cynddelw, 1812-75) NLW3364283.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7344015|Robert Ellis]]''
|
| 1812
| 1875
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1672
|
| ''[[:d:Q7344034|Robert Ellis]]''
|
| 1898
| 1966
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1673
| [[Ficheru:Robert Harris, C.M.G., R.C.A. (I0007812).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7345286|Robert Harris]]''
| pintor canadianu
| 1849
| 1919
| ''[[:d:Q3400184|Caerhun]]''
|-
| style='text-align:right'| 1674
|
| ''[[:d:Q7345469|Robert Herring]]''
| poeta británicu
| 1903
| 1975
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1675
| [[Ficheru:Robert Jermain Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7346107|Robert Jermain Thomas]]''
| misioneru galés (1840–1866)
| 1840
| 1866
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1676
|
| ''[[:d:Q7346173|Robert Jones]]''
| futbolista británicu (1868–1939)
| 1868
| 1939
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1677
| [[Ficheru:Robert Jones (surgeon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7346178|Robert Jones]]''
|
| 1857
| 1933
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1678
|
| ''[[:d:Q7346179|Robert Jones]]''
|
| 1809
| 1879
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1679
| [[Ficheru:Robert Jones Derfel (1824-1905) NLW3364553 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Robert Jones Derfel]]
|
| 1824
| 1905
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1680
|
| ''[[:d:Q7346820|Robert Lee Roberts]]''
| futbolista británicu (1868–1943)
| 1868
| 1943
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1681
|
| ''[[:d:Q7346876|Robert Lewis-Lloyd]]''
| remeru galés (1836–1915)
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1682
|
| ''[[:d:Q7347000|Robert Lougher]]''
|
| 1530
| 1585
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
| [[Ficheru:Mansell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347323|Robert Mansell]]''
|
| 1573
| 1656
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 1684
|
| ''[[:d:Q7347624|Robert Mends]]''
| militar galés (1767–1823)
| 1767
| 1823
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 1685
| [[Ficheru:Preston north end art (Mills-Roberts).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347692|Robert Mills-Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1862
| 1935
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1686
| [[Ficheru:Robert Morgan, Bishop of Bangor (1608-73).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347797|Robert Morgan]]''
|
| 1608
| 1673
| ''[[:d:Q6661272|Llandyssil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1687
|
| ''[[:d:Q7348182|Robert Owen]]''
|
| 1820
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1688
|
| ''[[:d:Q7348749|Robert Parry]]''
|
| 1563
| 1613
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1689
| [[Ficheru:Eos Morlais.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349208|Robert Rees]]''
| cantante galés (1841–1892)
| 1841
| 1892
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1690
|
| ''[[:d:Q7349268|Robert Richards]]''
|
| 1884
| 1954
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1691
| [[Ficheru:Robert Richardson-Gardner Vanity Fair 1877-02-17.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349272|Robert Richardson-Gardner]]''
|
| 1827
| 1898
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1692
|
| ''[[:d:Q7349314|Robert Roberts]]''
|
| 1864
| 1932
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 1693
| [[Ficheru:Portrait of Robert Shields (4670523) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349760|Robert Shields]]''
| militar galés (1827–1864)
| 1827
| 1864
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1694
| [[Ficheru:Robert Thomas South Australian Register.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350340|Robert Thomas]]''
|
| 1781
| 1860
| ''[[:d:Q3397480|Llanymynech]]''
|-
| style='text-align:right'| 1695
| [[Ficheru:Thefamily-sculpture-robert-thomas-7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350341|Robert Thomas]]''
| escultor galés (1926–1999)
| 1926
| 1999
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 1696
|
| ''[[:d:Q7350584|Robert Vaughan]]''
|
| 1592
| 1667
| ''[[:d:Q20600573|Hengwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 1697
| [[Ficheru:Robert Vaughn - Montana pioneer - 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350590|Robert Vaughn]]''
| ganaderu galés (1836–1918)
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1698
| [[Ficheru:ONL (1887) 1.066 - Alderman Waithman, from an authentic portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350786|Robert Waithman]]''
|
| 1764
| 1833
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1699
|
| ''[[:d:Q7350851|Robert Wanbon]]''
|
| 1943
| 2022
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1700
| [[Ficheru:RWGriffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7351086|Robert William Griffiths]]''
| agricultor galés (1896–1962)
| 1896
| 1962
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1701
| [[Ficheru:Robert Williams (Trebor Mai, 1830-77) NLW3364532.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7351121|Robert Williams]]''
| poeta galés (1830–1877)
| 1830
| 1877
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1702
| [[Ficheru:Rodrogers1999.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7356340|Rod Richards]]''
| políticu galés
| 1947
| 2019
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1703
| [[Ficheru:Rod de'Ath cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7356419|Rod de'Ath]]''
| músicu galés (1950–2014)
| 1950
| 2014
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 1704
|
| ''[[:d:Q7356486|Roddy Hughes]]''
|
| 1891
| 1970
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1705
|
| ''[[:d:Q7356568|Roderic Bowen]]''
|
| 1913
| 2001
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1706
|
| ''[[:d:Q7357782|Roger Addison]]''
| xugador de rugbi union galés (1945–2010)
| 1945
| 2010
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1707
| [[Ficheru:Portrait of Roger Edwards (4674356) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7358146|Roger Edwards]]''
|
| 1811
| 1886
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 1708
|
| ''[[:d:Q7358144|Roger Edgeworth]]''
|
| 1485
| 1560
| ''[[:d:Q5884534|Holt Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1709
|
| ''[[:d:Q7358254|Roger Green]]''
|
|
| 1963
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1710
|
| ''[[:d:Q7358753|Roger Owen]]''
|
| 1953
| 2021
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1711
|
| ''[[:d:Q7359001|Roger Thomas]]''
| políticu británicu (1925–1994)
| 1925
| 1994
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1712
|
| ''[[:d:Q7360342|Roland Mathias]]''
|
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q7680426|Tal-y-bont on Usk]]''
|-
| style='text-align:right'| 1713
|
| ''[[:d:Q7360675|Roley Williams]]''
| futbolista británicu
| 1927
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1714
|
| ''[[:d:Q7363525|Ron Berry]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1997
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 1715
|
| ''[[:d:Q7363679|Ron Davies]]''
| futbolista británicu (1932–2007)
| 1932
| 2007
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1716
| [[Ficheru:Ron davies thumbnail.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7363680|Ron Davies]]''
|
| 1921
| 2013
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 1717
|
| ''[[:d:Q7363838|Ron Gostick]]''
| políticu canadianu (1918–2005)
| 1918
| 2005
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1718
|
| ''[[:d:Q7363946|Ron Howells]]''
| futbolista británicu (1927–2011)
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 1719
|
| ''[[:d:Q7363949|Ron Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2019
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1720
|
| ''[[:d:Q7363996|Ronald Jones]]''
| velocista galés
| 1934
| 2021
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1721
|
| ''[[:d:Q7364275|Ron Powell]]''
| futbolista británicu (1929–1992)
| 1929
| 1992
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 1722
|
| ''[[:d:Q7364322|Ron Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2026
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1723
|
| ''[[:d:Q7364652|Ronald Atkins]]''
| políticu británicu
| 1916
| 2020
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1724
|
| ''[[:d:Q7364676|Ronald Bell]]''
|
| 1914
| 1982
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1725
|
| ''[[:d:Q7364729|Ronald Cass]]''
| escritor británicu
| 1923
| 2006
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1726
|
| ''[[:d:Q7365011|Ronald Karslake Starr Wood]]''
|
| 1919
| 2017
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1727
|
| ''[[:d:Q7365062|Ronald Lewis]]''
| actor británicu (1928–1982)
| 1928
| 1982
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1728
|
| ''[[:d:Q7365384|Ronald Waterhouse]]''
|
| 1926
| 2011
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1729
|
| ''[[:d:Q7365803|Ronnie Boon]]''
|
| 1909
| 1998
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 1730
|
| ''[[:d:Q7365892|Ronnie James]]''
| boxeador galés (1917–1977)
| 1917
| 1977
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
|
| ''[[:d:Q7365964|Ronnie Rees]]''
| futbolista británicu
| 1944
| 2023
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
|
| ''[[:d:Q7368892|Rosie Harris]]''
| novelista galesa
| 1925
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1733
|
| ''[[:d:Q7371713|Rovi]]''
|
| 1919
| 1996
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1734
|
| ''[[:d:Q7372122|Rowland Ellis]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1650–1731)
| 1650
| 1731
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1735
|
| ''[[:d:Q7372121|Rowland Ellis]]''
|
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1736
|
| ''[[:d:Q7372152|Rowland Jones]]''
| llingüista británicu
| 1722
| 1774
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 1737
| [[Ficheru:Portrait of Coll. Langhorne (4673350) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372156|Rowland Laugharne]]''
|
| 1607
| 1675
| ''[[:d:Q7592714|St Brides]]''
|-
| style='text-align:right'| 1738
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Pritchard (4670459).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372176|Rowland Prichard]]''
|
| 1812
| 1887
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 1739
| [[Ficheru:Caer Gai, Llanuwchllyn, Plasty o'r 17g y tu fewn i gaer Rhufeinig; a grade II* important mid C17 gentry house withing a Roman fort (Caer Gai); Eryri National Park 10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372196|Rowland Vaughan]]''
|
| 1590
| 1667
| ''[[:d:Q123060428|Caer Gai]]''
|-
| style='text-align:right'| 1740
| [[Ficheru:Revd Rowland Williams (Hwfa Mon, 1823-1905) NLW3361827 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372206|Rowland Williams]]''
| poeta galés (1823–1905)
| 1823
| 1905
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1741
|
| ''[[:d:Q7372204|Rowland Williams]]''
|
| 1779
| 1854
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1742
|
| ''[[:d:Q7372734|Roy Davies]]''
|
| 1928
| 2013
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1743
| [[Ficheru:John Ross.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6255691|John Ross]]''
| esplorador galés (1817–1903)
| 1817
| 1903
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1744
|
| ''[[:d:Q6255826|John Rowland]]''
|
| 1936
| 2002
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1745
|
| ''[[:d:Q6255842|John Rowlands]]''
| escritor británicu (1938–2015)
| 1938
| 2015
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1746
|
| ''[[:d:Q6255974|John Russell]]''
| médicu militar galés (1893–1917)
| 1893
| 1917
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1747
| [[Ficheru:JOHN SALUSBURY BY ZOFFANY (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6256555|John Salusbury]]''
|
| 1707
| 1762
| ''[[:d:Q13125684|Bachegraig]]''<br/>''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1748
| [[Ficheru:Sir John Salisbury by Moses Griffith 02197.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6256556|John Salusbury]]''
|
| 1565
| 1612<br/>1613
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 1749
| [[Ficheru:Sir-John-Henry-Philipps-Scourfield.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6257135|Sir John Scourfield, 1st Baronet]]''
|
| 1808
| 1876
| ''[[:d:Q123520891|Williamston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1750
| [[Ficheru:John Chick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6258851|John Stanley Chick]]''
| as de l'aviación galés (1897–1960)
| 1897
| 1960
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1751
| [[Ficheru:J Strand-Jones-1901.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6259367|John Strand-Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1877–1958)
| 1877
| 1958
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 1752
| [[Ficheru:Reverend John Sylvester John Gardiner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6259875|John Sylvester John Gardiner]]''
| sacerdote d'Estaos Xuníos (1765–1830)
| 1765
| 1830
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1753
| [[Ficheru:John T. Pritchard (1883-1965) (8276639652).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260079|John T. Pritchard]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1883
| 1965
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1754
|
| ''[[:d:Q6260494|John Thomas]]''
|
|
| 1920
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1755
|
| ''[[:d:Q6260506|John Thomas]]''
| clérigu galés (1736–1769)
| 1736
| 1769
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1756
| [[Ficheru:John Thomas Job.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260584|John Thomas Job]]''
|
| 1867
| 1938
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 1757
|
| ''[[:d:Q6260713|John Thorley]]''
|
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Ficheru:JAPT Karsch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261173|John Treasure]]''
|
| 1924
| 2004
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1759
|
| ''[[:d:Q6261246|John Trevor]]''
|
|
| 1357
| ''[[:d:Q7839020|Trevor]]''
|-
| style='text-align:right'| 1760
|
| ''[[:d:Q6261280|John Tripp]]''
| poeta británicu
| 1927
| 1986
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 1761
|
| ''[[:d:Q6261637|John Uzzell Edwards]]''
| pintor galés (1934–2014)
| 1934
| 2014
| ''[[:d:Q5262556|Deri]]''
|-
| style='text-align:right'| 1762
|
| ''[[:d:Q6261849|John Vaughan, 1st Viscount Lisburne]]''
| políticu galés (1667–1721)
| 1667
| 1720<br/>1721
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1763
| [[Ficheru:John Vaughan (1603-1674), follower of John Michael Wright.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261871|John Vaughan]]''
|
| 1603
| 1674
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1764
| [[Ficheru:John Viriamu Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6262037|John Viriamu Jones]]''
|
| 1856
| 1901
| ''[[:d:Q13130712|Pentre Poeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1765
| [[Ficheru:Wisconsin politician John W. Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6262574|John W. Thomas]]''
| políticu d'Estaos Xuníos (1846–1925)
| 1846
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1766
|
| ''[[:d:Q6262923|John Walter Jones]]''
|
| 1946
| 2020
| ''[[:d:Q3397276|Moelfre]]''
|-
| style='text-align:right'| 1767
|
| ''[[:d:Q6262936|John Walters]]''
|
| 1760
| 1789
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1768
| [[Ficheru:Portrait of Effigies of the White's in Tenby Church (4672150).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6263796|John White]]''
|
| 1590
| 1645
| ''[[:d:Q7321488|Rhoscrowther]]''
|-
| style='text-align:right'| 1769
|
| ''[[:d:Q6264119|John William Best]]''
|
| 1912
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1770
|
| ''[[:d:Q6264149|John William Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1947)
| 1875
| 1947
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1771
| [[Ficheru:Jwgreene.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6264172|John William Greene]]''
| políticu galés (1876–1959)
| 1876
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1772
|
| ''[[:d:Q6264334|John Williams]]''
|
| 1757
| 1810
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1773
|
| ''[[:d:Q6264332|John Williams]]''
|
|
| 1613
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1774
|
| ''[[:d:Q6264353|John Williams]]''
|
| 1762
| 1802
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 1775
|
| ''[[:d:Q6264359|John Williams]]''
|
| 1626
| 1673
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1776
|
| ''[[:d:Q6264378|John Williams]]''
|
| 1760
| 1826
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 1777
|
| ''[[:d:Q6265051|John Wynne]]''
|
| 1650
| 1714
| ''[[:d:Q16934171|Tegeingl]]''<br/>''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1778
|
| ''[[:d:Q6265540|John de Ferrers, 1st Baron Ferrers of Chartley]]''
|
| 1271
| 1324
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1779
| [[Ficheru:John de Vere, 15th Earl of Oxford cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6265659|John de Vere, 15th Earl of Oxford]]''
| poeta galés (1488–1540)
| 1488
| 1540
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1780
|
| ''[[:d:Q6265805|John of Monmouth]]''
| militar galés (1182–1248)
| 1184<br/>1182
| 1248
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1781
|
| ''[[:d:Q6266053|Johnnie Clay]]''
| xugador de críquet británicu (1898–1973)
| 1898
| 1973
| ''[[:d:Q4942682|Bonvilston]]''
|-
| style='text-align:right'| 1782
| [[Ficheru:Johnny Basham 1914.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6266298|Johnny Basham]]''
| boxeador galés (1890–1947)
| 1890
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1783
|
| ''[[:d:Q6266931|Johnny Houlston]]''
| boxeador galés (1917–1962)
| 1917
| 1962
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1784
| [[Ficheru:Johnny Jenkins (1875–1945).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6266963|Johnny Jenkins]]''
|
| 1875
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1785
|
| ''[[:d:Q6267335|Johnny Morris]]''
| presentador de televisión galés (1916–1999)
| 1916
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1786
|
| ''[[:d:Q6267578|Johnny Ring]]''
|
| 1900
| 1984
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1787
|
| ''[[:d:Q6267780|Johnny Thomas]]''
|
| 1880
| 1954
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Ficheru:Jon Manchip White171.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271197|Jon Manchip White]]''
|
| 1924
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1789
|
| ''[[:d:Q6271440|Jon Raven]]''
|
| 2000
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1790
|
| ''[[:d:Q6273019|Jonathan Edwards]]''
|
| 1629
| 1712
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1791
|
| ''[[:d:Q6273443|Jonathan Hughes]]''
|
| 1721
| 1805
| ''[[:d:Q29481655|Pengwern Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 1792
| [[Ficheru:Jonathan Rogers GC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6274260|Jonathan Rogers]]''
| militar galés (1920–1964)
| 1920
| 1964
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 1793
|
| ''[[:d:Q6274785|Jonathan Williams]]''
|
| 1754<br/>1752
| 1829
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 1794
|
| ''[[:d:Q6281609|Joseph Booth]]''
| xugador de rugbi union británicu (1873–1958)
| 1873
| 1958
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1795
|
| ''[[:d:Q6282275|Joseph Corsi]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1894–1959)
| 1894
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1796
| [[Ficheru:Portrait of J. D. Jones (4671538).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282491|Joseph David Jones]]''
|
| 1827
| 1870
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1797
| [[Ficheru:Joseph Davies (1866-1954) portrait.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282502|Joseph Davies]]''
| políticu británicu (1866–1954)
| 1866
| 1954
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1798
|
| ''[[:d:Q6282851|Joseph Edward Crawshay Partridge]]''
| xugador de rugbi union sudafricanu (1879–1965)
| 1879
| 1965
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1799
| [[Ficheru:Joseph Edwards (1814–1882) sculptor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6282865|Joseph Edwards]]''
|
| 1814
| 1882
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1800
|
| ''[[:d:Q6283815|Joseph Harris]]''
|
| 1704<br/>1702
| 1764
| ''[[:d:Q7837765|Trefeca]]''
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Ficheru:Portrait of Joseph Harris, 'Gomer' (4670840) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6283821|Joseph Harris]]''
|
| 1773
| 1825
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''<br/>''[[:d:Q3460673|Wolf's Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1802
| [[Ficheru:Joseph Jenkins CC.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6284379|Joseph Jenkins]]''
|
| 1818
| 1898
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1803
|
| ''[[:d:Q6287209|Joseph Stone]]''
| médicu militar británicu (1903–1986)
| 1903
| 1986
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1804
| [[Ficheru:Joshua T Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290254|Joshua T. Owen]]''
|
| 1821
| 1887
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 1805
|
| ''[[:d:Q6290431|Josiah Boydell]]''
| pintor británicu (1752–1817)
| 1752
| 1817
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1806
| [[Ficheru:JosiahDuaneHicks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290468|Josiah Duane Hicks]]''
|
| 1844
| 1923
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1807
|
| ''[[:d:Q6290548|Josiah Lewis Morgan]]''
| as de l'aviación galés (1893–1982)
| 1893
| 1982
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1808
|
| ''[[:d:Q6290605|Josiah Rees]]''
|
| 1744
| 1804
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1809
| [[Ficheru:Josiah Towyn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290641|Josiah Towyn Jones]]''
| políticu galés (1858–1925)
| 1858
| 1925
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 1810
|
| ''[[:d:Q6297402|Joyce Bland]]''
| actriz británica
| 1906
| 1963
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 1811
| [[Ficheru:Julian Cayo-Evans, in 1963.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6307044|Julian Cayo-Evans]]''
|
| 1937
| 1995
| ''[[:d:Q7514896|Silian]]''
|-
| style='text-align:right'| 1812
|
| ''[[:d:Q6307098|Julian Davies]]''
|
| 1932
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1813
| [[Ficheru:Sir Julien Cahn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308663|Julien Cahn]]''
| xugador de críquet galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1814
|
| ''[[:d:Q6312335|June Knox-Mawer]]''
| novelista galesa (1930–2006)
| 1930
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1815
|
| ''[[:d:Q6376387|Katherine Grant, 12th Countess of Dysart]]''
| política británica (1918–2011)
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1816
| [[Ficheru:Adriaen of Cronenburgh, Katheryn of Berain.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6376590|Katheryn of Berain]]''
|
| 1534
| 1591
| ''[[:d:Q17738193|Berain]]''
|-
| style='text-align:right'| 1817
|
| ''[[:d:Q6376713|Kathleen Freeman]]''
|
| 1897
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1818
| [[Ficheru:R.J.Berwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6382451|Richard Jones Berwyn]]''
| escritor arxentín (1838–1917)
| 1838
| 1917
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''<br/>''[[:d:Q3406382|Glyndyfrdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1819
|
| ''[[:d:Q6384028|Keith Barnes]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1934
| 2024
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1820
| [[Ficheru:Paul Rogers-Keith Baxter in Sleuth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384037|Keith Baxter]]''
| actor británicu
| 1933
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1821
|
| ''[[:d:Q6384099|Keith Bradshaw]]''
| xugador de rugbi union británicu (1939–2014)
| 1939
| 2014
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1822
|
| ''[[:d:Q6384571|Keith Jones]]''
| futbolista británicu (1928–2007)
| 1928
| 2007
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1823
|
| ''[[:d:Q6384891|Keith Pontin]]''
| futbolista británicu
| 1956
| 2020
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 1824
|
| ''[[:d:Q6384900|Keith Pring]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1825
|
| ''[[:d:Q6385127|Keith Todd]]''
| futbolista británicu
| 1941
| 2022
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 1826
|
| ''[[:d:Q6385196|Keith Webber]]''
| futbolista británicu (1943–1983)
| 1943
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1827
|
| ''[[:d:Q6387293|Ken Barton]]''
| futbolista británicu (1937–1982)
| 1937
| 1982
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 1828
|
| ''[[:d:Q6387568|Ken Ellis]]''
|
| 1928
| 2003
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1829
|
| ''[[:d:Q6387817|Ken Hollyman]]''
| futbolista británicu (1922–2009)
| 1922
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1830
|
| ''[[:d:Q6388362|Ken Richards]]''
|
| 1934
| 1972
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1831
|
| ''[[:d:Q6388387|Ken Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1832
|
| ''[[:d:Q6388417|Ken Rowlands]]''
| boxeador galés
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1833
|
| ''[[:d:Q6388602|Ken Thomas]]''
| sindicalista galés (1927–2008)
| 1927
| 2008
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1834
|
| ''[[:d:Q6388718|Ken Wookey]]''
|
| 1922
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1835
|
| ''[[:d:Q6388720|Ken Wookey]]''
|
| 1946
| 1992
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1836
| [[Ficheru:LLwyd Ap Iwan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6389658|Llwyd ap Iwan]]''
| esplorador arxentín (1862–1909)
| 1862
| 1909
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 1837
|
| ''[[:d:Q6389808|Kenneth Allott]]''
| poeta irlandés
| 1912
| 1973
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 1838
|
| ''[[:d:Q6389993|Kenneth Cooper]]''
| militar británicu (1905–1981)
| 1905
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1839
|
| ''[[:d:Q5415574|Evan Williams]]''
|
| 1906
| 1976
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1840
|
| ''[[:d:Q5415575|Evan Williams]]''
| jockey galés (1912–2001)
| 1912
| 2001
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1841
|
| ''[[:d:Q5416255|Eveline Willett Cunnington]]''
| escritora neozelandesa (1849–1916)
| 1849
| 1916
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1842
|
| ''[[:d:Q5418903|Ewan Davies]]''
| xugador de rugbi galés (1887–1979)
| 1887
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1843
| [[Ficheru:Ewen Macintosh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5418983|Ewen MacIntosh]]''
| comediante galés
| 1973
| 2024
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1844
|
| ''[[:d:Q5422950|Eynon Evans]]''
|
| 1903
| 1989
| ''[[:d:Q3403439|Nelson]]''
|-
| style='text-align:right'| 1845
|
| ''[[:d:Q5422952|Eynon Hawkins]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1920–2001)
| 1920
| 2001
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1846
|
| ''[[:d:Q5423242|Ezer Griffiths]]''
| físicu británicu (1888–1962)
| 1888
| 1962
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1847
|
| ''[[:d:Q5442307|Felix Powell]]''
| compositor británicu (1878–1942)
| 1878
| 1942
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1848
|
| ''[[:d:Q5454825|Fisher Morgan]]''
|
| 1908
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1849
| [[Ficheru:W. Bramwell Booth & wife LCCN2014719301.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5460608|Florence Eleanor Soper]]''
|
| 1861
| 1957
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 1850
| [[Ficheru:Francis Dodd.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5480742|Francis Dodd]]''
|
| 1874
| 1949
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 1851
|
| ''[[:d:Q5481174|Francis Gulston]]''
| remeru galés (1845–1917)
| 1845
| 1917
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Ficheru:Bp Francis Jayne by Bassano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5481482|Francis Jayne]]''
| sacerdote británicu (1845–1921)
| 1845
| 1921
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1853
|
| ''[[:d:Q5481533|Francis Jones]]''
|
| 1908
| 1993
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1854
|
| ''[[:d:Q5485025|Frank Andrews]]''
|
| 1886
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1855
|
| ''[[:d:Q5485358|Frank Blew]]''
| futbolista británicu (1902–1968)
| 1902
| 1968
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1856
|
| ''[[:d:Q5486078|Frank Curtis]]''
| futbolista británicu (1890–1957)
| 1890
| 1957
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1857
|
| ''[[:d:Q5486265|Frank Donovan]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2003
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 1858
|
| ''[[:d:Q5486506|Frank Evans]]''
|
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1859
|
| ''[[:d:Q5487506|Frank Jackett]]''
| futbolista británicu
| 1927
| 2010
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 1860
|
| ''[[:d:Q5488213|Frank Matson]]''
| futbolista británicu (1905–1985)
| 1905
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1861
|
| ''[[:d:Q5488823|Frank Osmond]]''
|
| 1920
| 1973
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1862
|
| ''[[:d:Q5488892|Frank Parkin]]''
| sociólogu galés (1931–2011)
| 1931
| 2011
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1863
|
| ''[[:d:Q5488986|Frank Phillips]]''
| xugador de críquet galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1864
|
| ''[[:d:Q5489069|Frank Powell]]''
| futbolista británicu
| 1883
| 1946
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1865
|
| ''[[:d:Q5489150|Frank Rankmore]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[Ficheru:FrankShugars.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5489556|Frank Shugars]]''
|
| 1875
| 1953
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1867
|
| ''[[:d:Q5490110|Frank Vickery]]''
| dramaturgu británicu (1951–2018)
| 1951
| 2018
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 1868
|
| ''[[:d:Q5490126|Frank Vining]]''
|
| 1924
| 1989
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 1869
|
| ''[[:d:Q5490324|Frank Whitcombe]]''
|
| 1913
| 1958
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1870
|
| ''[[:d:Q5490382|Frank Williams]]''
| futbolista británicu (1906–1982)
| 1906
| 1982
| ''[[:d:Q5057245|Cefn-y-bedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1871
|
| ''[[:d:Q5490423|Frank Wilson]]''
|
| 1944
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1872
|
| ''[[:d:Q5490537|Frank Young]]''
|
| 1885
| 1941
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1873
|
| ''[[:d:Q5494458|Fred Andrews]]''
| xugador de rugbi británicu (1864–1929)
| 1864
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1874
|
| ''[[:d:Q5494638|Fred Birt]]''
| xugador de rugbi union británicu (1886–1956)
| 1886
| 1956
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1875
|
| ''[[:d:Q5495274|Fred Godfrey]]''
| compositor de cantares galés (1880–1953)
| 1880
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1876
|
| ''[[:d:Q5495313|Fred Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1873
| 1917
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 1877
|
| ''[[:d:Q5495365|Fred Hando]]''
| historiador galés (1888–1970)
| 1888
| 1970
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1878
|
| ''[[:d:Q5495472|Fred Hole]]''
| diseñador de producción galés (1935–2011)
| 1935
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1879
| [[Ficheru:Fred Hutchinson (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5495530|Fred Hutchinson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1867–1941)
| 1867
| 1941
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 1880
|
| ''[[:d:Q5495593|Fred Jones]]''
|
| 1867
| 1910
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 1881
|
| ''[[:d:Q5495604|Fred Jones]]''
|
| 1938
| 2013
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 1882
|
| ''[[:d:Q5495622|Fred Jowett]]''
|
| 1879
| 1939
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1883
|
| ''[[:d:Q5495881|Fred Mathias]]''
|
| 1898
| 1955
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1884
|
| ''[[:d:Q5496060|Fred Perrett]]''
|
| 1891
| 1918
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1885
|
| ''[[:d:Q5496211|Fred Samuel]]''
|
| 1897
| 1941
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1886
|
| ''[[:d:Q5496283|Fred Smallwood]]''
| futbolista británicu (1910–1965)
| 1910
| 1965
| ''[[:d:Q16963321|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1887
|
| ''[[:d:Q5496333|Fred Stansfield]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1888
|
| ''[[:d:Q5496506|Fred Warren]]''
| futbolista británicu (1907–1986)
| 1907
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1889
|
| ''[[:d:Q5496831|Freddie Williams]]''
| pilotu de motociclismu galés (1926–2013)
| 1926
| 2013
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 1890
|
| ''[[:d:Q5496892|Freddy Morgan]]''
| boxeador galés (1908–1990)
| 1908
| 1990
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 1891
| [[Ficheru:Frederick Barter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5497346|Frederick Barter]]''
| militar galés (1891–1952)
| 1891
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1892
|
| ''[[:d:Q5498030|Frederick Higginson]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–2003)
| 1913
| 2003
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1893
|
| ''[[:d:Q5498073|Frederick Hughes]]''
|
|
| 1976
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1894
|
| ''[[:d:Q5498286|Frederick Llewellyn-Jones]]''
| políticu galés (1866–1941)
| 1866
| 1941
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1895
|
| ''[[:d:Q5498353|Frederick Margrave]]''
| xugador de rugbi union británicu (1858–1946)
| 1858
| 1946
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1896
| [[Ficheru:Engineer Frederick Palmer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5498509|Frederick Palmer]]''
| inxenieru británicu
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1897
|
| ''[[:d:Q5498557|Frederick Phillips]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1884–1948)
| 1884
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1898
| [[Ficheru:Apr 95 Rosiers St Clement Danes cropsm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5498664|Frederick Rosier]]''
| militar galés (1915–1998)
| 1915
| 1998
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1899
| [[Ficheru:Frederick wilding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5499041|Frederick Wilding]]''
| xugador de críquet neozelandés (1852–1945)
| 1852
| 1945
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 1900
| [[Ficheru:Gabriel Goodman by GP Harding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5515655|Gabriel Goodman]]''
|
| 1528
| 1601
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 1901
|
| ''[[:d:Q5522758|Garel Rhys]]''
| escritor galés (1940–2017)
| 1940
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1902
|
| ''[[:d:Q5522779|Gareth Alban Davies]]''
| poeta británicu
| 1926
| 2009
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 1903
|
| ''[[:d:Q5522852|Gareth Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1931–2016)
| 1931
| 2016
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1904
| [[Ficheru:Garethhughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522872|Gareth Hughes]]''
|
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1905
|
| ''[[:d:Q5522889|Gareth Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1979–2008)
| 1979
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1906
|
| ''[[:d:Q5522939|Gareth Payne]]''
| xugador de rugbi union británicu (1935–2004)
| 1935
| 2004
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 1907
|
| ''[[:d:Q5522947|Gareth Price]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1917–1992)
| 1917
| 1992
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1908
|
| ''[[:d:Q5522960|Gareth Roberts]]''
| físicu galés (1940–2007)
| 1940
| 2007
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1909
|
| ''[[:d:Q5522989|Gareth Walters]]''
| compositor británicu
| 1928
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1910
| [[Ficheru:Geoff Charles self portrait, 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5534081|Geoff Charles]]''
|
| 1909
| 2002
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1911
|
| ''[[:d:Q5534202|Geoff Lewis]]''
| entrenador de caballos británicu
| 1935
| 2025
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1912
|
| ''[[:d:Q5534908|Geoffrey Somerset, 6th Baron Raglan]]''
|
| 1932
| 2025
| ''[[:d:Q5057283|Cefntilla Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 1913
|
| ''[[:d:Q5536260|George Andrews]]''
|
| 1904
| 1989
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1914
|
| ''[[:d:Q5536664|George Ballsom]]''
| futbolista británicu (1912–1983)
| 1912
| 1983
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1915
|
| ''[[:d:Q5536893|George Bennet]]''
|
| 1913
| 1970
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 1916
|
| ''[[:d:Q5536905|George Benson]]''
| actor británicu (1911–1983)
| 1911
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1917
|
| ''[[:d:Q5537937|George Clark Williams]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1918
|
| ''[[:d:Q5538123|George Cording]]''
| xugador de críquet galés (1878–1946)
| 1878
| 1946
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1919
| [[Ficheru:George Dobson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5538555|George Dobson]]''
| xugador de rugbi union galés (1873–1917)
| 1873
| 1917
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1920
|
| ''[[:d:Q5538902|George Edwards]]''
| futbolista británicu (1920–2008)
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 1921
|
| ''[[:d:Q5539049|George Evans]]''
| futbolista británicu (1935–2000)
| 1935
| 2000
| ''[[:d:Q7321505|Rhostyllen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1922
| [[Ficheru:George Ewart Evans, Stowmarket.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5539058|George Ewart Evans]]''
| escritor británicu (1909–1988)
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1923
|
| ''[[:d:Q5539858|George Grant Francis]]''
|
| 1814
| 1882
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1924
| [[Ficheru:George Griffith DD, Bp of St Asaph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5539921|George Griffith]]''
|
| 1601
| 1666
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 1925
| [[Ficheru:1906 George Hay Morgan MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5540341|George Hay Morgan]]''
| políticu británicu (1866–1931)
| 1866
| 1931
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 1926
|
| ''[[:d:Q5540434|George Henry Challenger]]''
|
| 1881
| 1947
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 1927
| [[Ficheru:George Henry Hall 1945.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5540460|George Henry Hall, 1st Viscount Hall]]''
| políticu galés (1881–1965)
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 1928
|
| ''[[:d:Q5540799|George Howells]]''
|
| 1871
| 1955
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 1929
| [[Ficheru:George Latham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541549|George Latham]]''
| futbolista británicu
| 1881
| 1939
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 1930
|
| ''[[:d:Q5541703|George Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1913
| 1981
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1931
|
| ''[[:d:Q5541706|George Lewis]]''
|
| 1901
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1932
|
| ''[[:d:Q5541768|George Littlewood Hirst]]''
| xugador de rugbi union galés (1890–1967)
| 1890
| 1967
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 1933
| [[Ficheru:Bishop Lloyd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541776|George Lloyd]]''
|
| 1560
| 1615
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1934
| [[Ficheru:George Lockwood Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541799|George Lockwood Morris]]''
| xugador de rugbi union galés (1859–1947)
| 1859
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1935
|
| ''[[:d:Q5541851|George Lowrie]]''
| futbolista británicu (1919–1989)
| 1919
| 1989
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1936
| [[Ficheru:George Manning, 1938.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5542118|George Manning]]''
| políticu neozelandés (1887–1976)
| 1887
| 1976
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1937
|
| ''[[:d:Q5542707|George Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 1983
| ''[[:d:Q7975053|Wattsville]]''
|-
| style='text-align:right'| 1938
|
| ''[[:d:Q5543029|George Oliver]]''
|
| 1891
| 1977
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 1939
|
| ''[[:d:Q4980910|Bryn Phillips]]''
|
| 1900
| 1980
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 1940
|
| ''[[:d:Q4981007|Brynley F. Roberts]]''
| críticu lliterariu británicu
| 1931
| 2023
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 1941
|
| ''[[:d:Q4981019|Brynmor John]]''
| políticu británicu (1934–1988)
| 1934
| 1988
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 1942
| [[Ficheru:Lt-Col-W-Buckley-Roderick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4983367|Buckley Roderick]]''
|
| 1862
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 1943
|
| ''[[:d:Q4984762|Buddug Williams]]''
|
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1944
|
| ''[[:d:Q5006278|C. Anne Wilson]]''
| historiadora social británica
| 1927
| 2023
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1945
| [[Ficheru:C E Wynn Williams 1927.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5006423|C. E. Wynn-Williams]]''
| físicu galés (1903–1979)
| 1903
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1946
|
| ''[[:d:Q5006871|C. Stewart Sheppard]]''
| profesor galés (1915–2002)
| 1915
| 2002
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 1947
|
| ''[[:d:Q5016641|Cadwaladr Bryner Jones]]''
|
| 1872
| 1954
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1948
|
| ''[[:d:Q5016647|Cadwgan of Llandyfai]]''
|
| 1150
| 1241
| ''[[:d:Q6482424|Lamphey]]''
|-
| style='text-align:right'| 1949
|
| ''[[:d:Q5016650|Cadwgan ap Meurig]]''
|
|
| 1074
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1950
| [[Ficheru:David brewster group.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5024269|Calvert Jones]]''
|
| 1804
| 1877
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 1951
|
| ''[[:d:Q5026420|Cameron Wright]]''
| inxenieru galés (1901–1979)
| 1901
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 1952
|
| ''[[:d:Q5032084|Candy Evans]]''
|
| 1903
| 1952
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1953
| [[Ficheru:Capt J Treasure Jones, Queen Mary 1966.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5036445|John Treasure Jones]]''
|
| 1905
| 1993
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1954
| [[Ficheru:Caradoc Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5037598|Caradoc Evans]]''
| escritor galés (1878–1945)
| 1878
| 1945
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1955
| [[Ficheru:Caradog Roberts as Young Man.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5037600|Caradog Roberts]]''
| compositor galés (1878–1935)
| 1878
| 1935
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1956
| [[Ficheru:Carey-Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5039201|Carey Morris]]''
| pintor galés (1882–1968)
| 1882
| 1968
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 1957
| [[Ficheru:Carl Sargeant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5040766|Carl Sargeant]]''
| políticu galés (1968–2017)
| 1968
| 2017
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1958
|
| ''[[:d:Q5040764|Carl Sargent]]''
| escritor británicu (1952–2018)
| 1952
| 2018
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 1959
|
| ''[[:d:Q5044318|Carol Evans]]''
|
| 1938
| 2007
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1960
|
| ''[[:d:Q5044730|Carole Seymour-Jones]]''
|
| 1943
| 2015
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1961
| [[Ficheru:Portrait of Mrs. Gladstone (4670770).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5052698|Catherine Gladstone]]''
| política galesa (1812–1900)
| 1812
| 1900
| ''[[:d:Q370127|Hawarden Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1962
|
| ''[[:d:Q5055956|Cecil Biggs]]''
|
| 1881
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1963
| [[Ficheru:Cecil Raleigh (1856–1914).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5056292|Cecil Raleigh]]''
|
| 1856
| 1914
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1964
|
| ''[[:d:Q5056310|Cecil Smith]]''
| futbolista británicu (1904–1977)
| 1904
| 1977
| ''[[:d:Q6757051|Marchwiel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1965
|
| ''[[:d:Q5056313|Cecil Spiller]]''
| xugador de críquet galés (1900–1974)
| 1900
| 1974
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1966
|
| ''[[:d:Q5056381|Cecil Woodham-Smith]]''
|
| 1896
| 1977
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 1967
| [[Ficheru:Cedric Morris, circa 1920.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5057131|Cedric Morris]]''
| pintor británicu (1889–1982)
| 1889
| 1982
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1968
|
| ''[[:d:Q5058868|Cennydd Traherne]]''
| hacendado galés (1910–1995)
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q5140546|Coedarhydyglyn]]''<br/>''[[:d:Q7590820|St Nicholas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1969
|
| ''[[:d:Q5064236|Ceri Peach]]''
| xeógrafu británicu (1939–2018)
| 1939
| 2018
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 1970
|
| ''[[:d:Q5064237|Ceri Morgan]]''
| xugador de dardos galés
| 1947
| 2020
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1971
|
| ''[[:d:Q5064241|Ceri Richards]]''
| pintor británicu (1903–1971)
| 1903
| 1971
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 1972
| [[Ficheru:Sir Charles Alexander Harris (1855-1947).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075044|Charles Alexander Harris]]''
| políticu canadianu (1855–1947)
| 1855
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 1973
| [[Ficheru:C A Duval.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075082|Charles Allen Duval]]''
|
| 1810
| 1872
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 1974
| [[Ficheru:US1047839-Figure 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5075534|Charles Benjamin Redrup]]''
| inxenieru británicu
| 1878
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1975
|
| ''[[:d:Q5076594|Charles Curran]]''
| políticu británicu (1903–1972)
| 1903
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1976
|
| ''[[:d:Q5076911|Charles Dolman]]''
|
| 1807
| 1863
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1977
|
| ''[[:d:Q5077255|Charles Edward Breese]]''
| políticu británicu (1867–1932)
| 1867
| 1932
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1978
| [[Ficheru:Sir Charles Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5077316|Charles Edwards]]''
| políticu británicu (1867–1954)
| 1867
| 1954
| ''[[:d:Q60845686|Gravel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1979
|
| ''[[:d:Q5077323|Charles Edwards]]''
|
| 1628
| 1691
| ''[[:d:Q3402947|Rhydycroesau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[Ficheru:Charles Lionel Gibbs.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5078021|Charles Gibbs]]''
|
| 1877
| 1934
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1981
| [[Ficheru:Charles Gresford Edmondes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5078428|Charles Gresford Edmondes]]''
|
| 1838
| 1893
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 1982
|
| ''[[:d:Q5079440|Charles James Jackson]]''
|
| 1846
| 1923
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1983
| [[Ficheru:CJWatkinWilliamsAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5079461|Watkin Williams]]''
|
| 1827
| 1884
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 1984
|
| ''[[:d:Q5081077|Charles Morgan]]''
| actor británicu (1909–2000)
| 1909
| 2000
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 1985
| [[Ficheru:Octavius Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5081341|Octavius Morgan]]''
| políticu galés (1803–1888)
| 1803
| 1888
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1986
|
| ''[[:d:Q5081561|Charles Peart]]''
| escultor galés (1759–1798)
| 1759
| 1798
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1987
|
| ''[[:d:Q5081757|Charles Prestwood Lucas]]''
|
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1988
|
| ''[[:d:Q5082587|Charles Spencer]]''
| xugador de críquet galés (1903–1941)
| 1903
| 1941
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 1989
|
| ''[[:d:Q5082610|Charles St John David]]''
|
| 1855
| 1924
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 1990
| [[Ficheru:Charles-Butt-Stanton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5082639|Charles Stanton]]''
|
| 1873
| 1946
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 1991
| [[Ficheru:Reverend Dr Charles Symmons, by William Beechey (1753-1839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5082797|Charles Symmons]]''
|
| 1749
| 1826
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1992
|
| ''[[:d:Q5083599|Charles Williams]]''
|
| 1807<br/>1804
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1993
|
| ''[[:d:Q5083602|Charles Williams]]''
|
| 1906
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1994
|
| ''[[:d:Q5084581|Charli Britton]]''
| batería británicu
| 1952
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 1995
|
| ''[[:d:Q5085086|Charlie Jones]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1996
|
| ''[[:d:Q5085196|Charlie Martin]]''
| pilotu de carreres galés (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1997
| [[Ficheru:Parry 180395.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5085359|Charlie Parry]]''
| futbolista británicu
| 1870
| 1922
| ''[[:d:Q6661768|Llansilin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1998
|
| ''[[:d:Q5085395|Charlie Phillips]]''
| futbolista británicu (1910–1969)
| 1910
| 1969
| ''[[:d:Q7926510|Victoria]]''
|-
| style='text-align:right'| 1999
|
| ''[[:d:Q5085414|Charlie Pugh]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1951)
| 1896
| 1951
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2000
|
| ''[[:d:Q5085603|Charlie Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1864–1948)
| 1864
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2001
|
| ''[[:d:Q5085718|Charlie Winslade]]''
|
| 1931
| 1993
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2002
| [[Ficheru:Charlotte Godley sketch, 1877.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5085957|Charlotte Godley]]''
|
| 1821
| 1907
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2003
|
| ''[[:d:Q5086967|Charubel]]''
|
| 1826
| 1908
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2004
|
| ''[[:d:Q5096125|Chick Jenkins]]''
|
| 1882
| 1932
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2005
|
| ''[[:d:Q5105819|Chris Barnard]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2006
|
| ''[[:d:Q5107359|Chris Marustik]]''
| futbolista británicu (1961–2015)
| 1961
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2007
|
| ''[[:d:Q5107567|Chris Needs]]''
| músicu y llocutor de radio galés
| 1954
| 2020
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2008
|
| ''[[:d:Q5111419|Christmas Samuel]]''
|
| 1674
| 1764
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2009
|
| ''[[:d:Q5111917|Christopher Bassett]]''
|
| 1752
| 1784
| ''[[:d:Q4667189|Aberthaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2010
|
| ''[[:d:Q5112292|Christopher Evans]]''
|
| 1931
| 1979
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2011
| [[Ficheru:Christopher J. Yorath.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5112621|Christopher J. Yorath]]''
| inxenieru canadianu
| 1879
| 1932
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2012
| [[Ficheru:Christopher Rice Mansel Talbot by Alfred Count D'Orsay in 1834.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113133|Christopher Rice Mansel Talbot]]''
|
| 1803
| 1890
| ''[[:d:Q7164590|Penrice Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2013
| [[Ficheru:Self Portrait (gcf02743).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113432|Christopher Williams]]''
| pintor galés (1873–1934)
| 1873
| 1934
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2014
| [[Ficheru:ClaraNovelloDavies.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q5126032|Clara Novello Davies]]''
|
| 1861
| 1943
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2015
|
| ''[[:d:Q5129068|Claude Warner]]''
| xugador de críquet galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2016
|
| ''[[:d:Q5131184|Clem Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1890–1944)
| 1890
| 1944
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2017
| [[Ficheru:Clement Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5131308|Clement Davies]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2018
| [[Ficheru:Clem-Edwards-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5131317|Clement Edwards]]''
|
| 1869
| 1938
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 2019
|
| ''[[:d:Q5132540|Cliff Birch]]''
| futbolista británicu
| 1928
| 1990
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2020
|
| ''[[:d:Q5132577|Cliff Curvis]]''
| boxeador galés (1927–2009)
| 1927
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2021
|
| ''[[:d:Q5132650|Cliff Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2022
|
| ''[[:d:Q5132743|Cliff Richards]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1964)
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q5638416|Hafodyrynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2023
|
| ''[[:d:Q5132760|Cliff Sear]]''
| futbolista británicu
| 1936
| 2000
| ''[[:d:Q7321505|Rhostyllen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2024
|
| ''[[:d:Q5132796|Cliff Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1930)
| 1898
| 1930
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2025
|
| ''[[:d:Q5132853|Clifford Allen, 1st Baron Allen of Hurtwood]]''
| políticu galés (1889–1939)
| 1889
| 1939
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2026
| [[Ficheru:Clifford Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5132938|Clifford Evans]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2027
|
| ''[[:d:Q5132939|Clifford Evans]]''
|
| 1913
| 1982
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 2028
|
| ''[[:d:Q5133076|Clifford Williams]]''
|
| 1939
| 2014
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 2029
|
| ''[[:d:Q5133077|Clifford Williams]]''
|
| 1926
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2030
|
| ''[[:d:Q5133081|Clifford Wright]]''
| sacerdote galés (1922–2014)
| 1922
| 2014
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2031
|
| ''[[:d:Q5134124|Clinton Greyn]]''
| actor británicu
| 1936<br/>1933
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2032
|
| ''[[:d:Q5134498|Clive Best]]''
|
| 1931
| 2013
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2033
|
| ''[[:d:Q5134585|Clive Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1955
| 2022
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2034
|
| ''[[:d:Q5134608|Clive Jenkins]]''
| sindicalista galés (1926–1999)
| 1926
| 1999
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2035
|
| ''[[:d:Q5134670|Clive Shell]]''
| xugador de rugbi union galés (1947–2012)
| 1947
| 2012
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2036
|
| ''[[:d:Q5145044|Colin Dixon]]''
|
| 1943
| 1993
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2037
|
| ''[[:d:Q5145075|Colin Evans]]''
|
| 1936
| 1992
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 2038
|
| ''[[:d:Q6759465|Margaret Grey, Lady Bonville]]''
|
| 1397
|
| ''[[:d:Q3403676|Ruthin Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2039
|
| ''[[:d:Q7372783|Roy Evans]]''
| futbolista británicu (1943–1969)
| 1943
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2040
|
| ''[[:d:Q7372819|Roy Francis]]''
|
| 1919
| 1989
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2041
|
| ''[[:d:Q7372899|Roy Harris]]''
| inxenieru británicu (1902–1973)
| 1902
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2042
|
| ''[[:d:Q7373003|Roy John]]''
| futbolista británicu (1911–1973)
| 1911
| 1973
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2043
| [[Ficheru:Earl of Denbigh Vanity Fair 23 August 1894.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7377413|Rudolph Feilding, 9th Earl of Denbigh]]''
|
| 1859
| 1939
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 2044
|
| ''[[:d:Q7380331|Rupert Morris]]''
|
| 1843
| 1918
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2045
|
| ''[[:d:Q7381435|Russell Coughlin]]''
| futbolista británicu (1960–2016)
| 1960
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2046
|
| ''[[:d:Q7381750|Russell Robins]]''
|
| 1932
| 2019
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2047
|
| ''[[:d:Q7381817|Russell Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu (1914–1965)
| 1914
| 1965
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2048
|
| ''[[:d:Q7382906|Ruth Bidgood]]''
|
| 1922
| 2022
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 2049
| [[Ficheru:Ffrindiau Ryan, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7384008|Ryan Davies]]''
| actor británicu
| 1937
| 1977
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 2050
|
| ''[[:d:Q7385154|Ryland Davies]]''
| cantante d'ópera británicu
| 1943
| 2023
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2051
|
| ''[[:d:Q7387186|S.G. Courteen]]''
|
| 1864
| 1945
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2052
|
| ''[[:d:Q7387421|Stephen Dewar Holden]]''
| inxenieru galés (1870–1918)
| 1870
| 1918
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 2053
| [[Ficheru:S.O. Davies portrait 1490010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7387725|S. O. Davies]]''
|
| 1886
| 1972
| ''[[:d:Q4666838|Abercwmboi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2054
|
| ''[[:d:Q7401077|Saint Caradoc]]''
|
|
| 1124
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2055
|
| [[Derfel Gadarn]]
|
| 566
| 660
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2056
| [[Ficheru:St Eigon, Llanigon - geograph.org.uk - 714248.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7401197|Saint Eigen]]''
|
|
| 1
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 2057
|
| ''[[:d:Q7405039|Sally Amis]]''
|
| 1954
| 2000
| ''[[:d:Q7898360|Uplands]]''
|-
| style='text-align:right'| 2058
|
| ''[[:d:Q7407801|Sam Livesey]]''
| actor galés (1873–1936)
| 1873
| 1936
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2059
|
| ''[[:d:Q7407834|Sam Mainwaring]]''
|
| 1841
| 1907
| ''[[:d:Q107032804|Penrhiwtyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2060
|
| ''[[:d:Q7410805|Samuel Augustus Perry]]''
|
| 1787
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2061
|
| ''[[:d:Q7411260|Samuel Devons]]''
| físicu británicu (1914–2006)
| 1914
| 2006
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2062
| [[Ficheru:SamuelGriffithPA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411541|Samuel Griffith]]''
|
| 1816
| 1893
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2063
| [[Ficheru:Sienoch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411771|Samuel Ifor Enoch]]''
|
| 1914
| 2001
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2064
| [[Ficheru:Samuel Jagger (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7411824|Samuel Jagger]]''
| xugador de críquet galés (1904–1964)
| 1904
| 1964
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2065
|
| ''[[:d:Q7411872|Samuel Jones]]''
|
| 1628
| 1697
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2066
| [[Ficheru:Samuel M Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412071|Samuel M. Jones]]''
| políticu galés (1846–1904)
| 1846
| 1904
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2067
|
| ''[[:d:Q7412239|Samuel Moss]]''
| políticu británicu
| 1858
| 1918
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 2068
| [[Ficheru:Samuel Pearse VC (AWM H06653).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412373|Samuel Pearse]]''
| militar galés (1897–1919)
| 1897
| 1919
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2069
| [[Ficheru:Revd Samuel Roberts (SR, 1800-85) NLW3361790 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412490|Samuel Roberts]]''
|
| 1800
| 1885
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 2070
|
| ''[[:d:Q7412628|Samuel Silkin, Baron Silkin of Dulwich]]''
|
| 1918
| 1988
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2071
| [[Ficheru:The Times history of the war (1914) (14577874670).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412772|Samuel Evans]]''
|
| 1859
| 1918
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2072
| [[Ficheru:Samuel Warren by John Linnell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412884|Samuel Warren]]''
|
| 1807
| 1877
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2073
|
| ''[[:d:Q7417391|Sandy Orford]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1911–1986)
| 1911
| 1986
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2074
| [[Ficheru:Sarah Edith Wynne (Eos Cymru, 1842-97) NLW3362481 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7422270|Sarah Edith Wynne]]''
|
| 1842
| 1897
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2075
|
| ''[[:d:Q7427449|Saunders Davies]]''
| sacerdote británicu (1937–2018)
| 1937
| 2018
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 2076
|
| ''[[:d:Q7440197|Seaborne Davies]]''
|
| 1904
| 1984
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 2077
|
| ''[[:d:Q7448922|Selwyn Griffith]]''
| escritor británicu
| 1928
| 2011
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2078
|
| ''[[:d:Q7456519|Seth Joshua]]''
|
| 1858
| 1925
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2079
| [[Ficheru:Baron Buckland by Goscombe John in Merthyr Tydfil.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7459132|Seymour Berry, 1st Baron Buckland]]''
|
| 1877
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2080
| [[Ficheru:Seymour James Farmer 1932-1936.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7459191|Seymour J. Farmer]]''
| políticu canadianu (1878–1951)
| 1878
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2081
|
| ''[[:d:Q7459206|Seymour Morris]]''
| futbolista británicu (1913–1991)
| 1913
| 1991
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2082
|
| ''[[:d:Q7460864|Shadrach Pryce]]''
|
| 1833
| 1914
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2083
|
| ''[[:d:Q7500413|Shoni Sguborfawr]]''
|
| 1811
| 1858
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2084
|
| ''[[:d:Q7507823|Sid Judd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1928–1959)
| 1928
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2085
|
| ''[[:d:Q7509163|Sidney Jerram]]''
|
| 1891
| 1959
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2086
|
| ''[[:d:Q7509422|Sidney Wilcox]]''
| xugador de críquet galés (1893–1973)
| 1893
| 1973
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2087
|
| ''[[:d:Q7515728|Silvanus Bevan]]''
| farmacéuticu galés (1691–1765)
| 1691
| 1765
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2088
| [[Ficheru:Silyn 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7517201|R. Silyn Roberts]]''
| poeta galés (1871–1930)
| 1871
| 1930
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 2089
|
| ''[[:d:Q7518708|Simon Evans]]''
|
| 1895
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2090
| [[Ficheru:Y Parch Simon Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519221|Simon Lloyd]]''
|
| 1756
| 1836
| ''[[:d:Q29502896|Plas-yn-Dre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2091
|
| ''[[:d:Q7526403|Sir David Llewellyn, 1st Baronet]]''
|
| 1879
| 1940
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2092
|
| ''[[:d:Q7526659|Sir Evan Davies Jones, 1st Baronet]]''
|
| 1859
| 1949
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 2093
| [[Ficheru:1906 Francis Edwards MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7526702|Sir Francis Edwards, 1st Baronet]]''
|
| 1852
| 1927
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2094
| [[Ficheru:British School - Admiral Sir Francis Geary (1709-1710–1796) - BHC2706 - Royal Museums Greenwich.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7526707|Sir Francis Geary, 1st Baronet]]''
| oficial naval galés (1709–1796)
| 1709
| 1796
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2095
| [[Ficheru:John Dillwyn-Llewelyn Vanity Fair 11 October 1900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527724|Sir John Dillwyn-Llewelyn, 1st Baronet]]''
| políticu británicu (1836–1927)
| 1836
| 1927
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2096
|
| ''[[:d:Q7527751|Sir John Edwards, 1st Baronet, of Garth]]''
|
| 1770
| 1850
| ''[[:d:Q7201716|Plas Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2097
| [[Ficheru:John Nicholl Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527969|John Nicholl]]''
| políticu galés (1759–1838)
| 1759
| 1838
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2098
| [[Ficheru:Sir John Owen 1776 to 1861.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7527984|Sir John Owen, 1st Baronet]]''
| políticu británicu
| 1776
| 1861
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2099
| [[Ficheru:Sir John Williams, 1st Baronet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528143|Sir John Williams, 1st Baronet, of the City of London]]''
| médicu galés (1840–1926)
| 1840
| 1926
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2100
| [[Ficheru:John Wynn, 5th Bt, by English School of the 18th Century.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528163|Sir John Wynn, 5th Baronet]]''
|
| 1628
| 1718<br/>1719
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2101
|
| ''[[:d:Q7528418|Owen Wynn]]''
|
| 1592
| 1660
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2102
|
| ''[[:d:Q7528532|Sir Rhys Llewellyn, 2nd Baronet]]''
|
| 1910
| 1978
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2103
| [[Ficheru:Portrait of Sir Robert Williames Vaughan, Bart. M.P. for the County of Merioneth (4674639) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528861|Robert Williames Vaughan]]''
|
| 1768
| 1843
| ''[[:d:Q20600573|Hengwrt]]''
|-
| style='text-align:right'| 2104
| [[Ficheru:Sir Stephen Glynne 01.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7528986|Sir Stephen Glynne, 9th Baronet]]''
| políticu británicu
| 1807
| 1874
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2105
| [[Ficheru:Major-General Sir Thomas Morgan 1604-1679.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529216|Sir Thomas Morgan, 1st Baronet]]''
|
| 1606<br/>1604
| 1679
| ''[[:d:Q6661439|Llangattock Lingoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2106
| [[Ficheru:Sir Thomas Salusbury and Family.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529259|Sir Thomas Salusbury, 2nd Baronet]]''
|
| 1612
| 1643
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 2107
| [[Ficheru:Syr Walter Vaughan Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529393|Sir Walter Morgan, 1st Baronet]]''
| políticu británicu
| 1831
| 1916
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2108
|
| ''[[:d:Q7529416|Sir Watkin Williams-Wynn, 10th Baronet]]''
|
| 1904
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2109
|
| ''[[:d:Q7529423|Sir Watkin Williams-Wynn, 11th Baronet]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2110
| [[Ficheru:Portrait of R. W. Williams-Wynne (4671230).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529427|Sir Watkin Williams-Wynn, 9th Baronet]]''
| militar galés (1862–1951)
| 1862
| 1951
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2111
| [[Ficheru:John Jackson (1778–1831) (by or after) - Sir Watkin Williams Wynn (1772–1840), 5th Bt - PCF200 - Denbighshire Heritage Service Store.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529424|Sir Watkin Williams-Wynn, 5th Baronet]]''
|
| 1772
| 1840
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2112
| [[Ficheru:Sir William James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529640|Sir William James, 1st Baronet]]''
|
| 1720
| 1783
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2113
| [[Ficheru:Portrait of Sir William Williams Bart (4672199) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7529825|Sir William Williams, 1st Baronet, of Gray's Inn]]''
|
| 1634
| 1700
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2114
|
| ''[[:d:Q7533472|Siân James]]''
| escritora británica
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2115
| [[Ficheru:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I (Siôn Cent).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7533490|Siôn Cent]]''
| poeta galés (1367–1430)
| 1367
| 1430
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2116
|
| ''[[:d:Q7576045|Spencer Evans]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1981
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2117
| [[Ficheru:Sir Spencer Summers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7576189|Spencer Summers]]''
| políticu británicu (1902–1976)
| 1902
| 1976
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2118
|
| ''[[:d:Q7597536|Stan Awbery]]''
|
| 1888
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2119
|
| ''[[:d:Q7597565|Stan Bowsher]]''
| futbolista británicu (1899–1968)
| 1899
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2120
|
| ''[[:d:Q7597610|Stan Davies]]''
| futbolista británicu
| 1898
| 1972
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2121
|
| ''[[:d:Q7597761|Stan Leonard]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 1995
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2122
|
| ''[[:d:Q7597805|Stan Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1971
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2123
|
| ''[[:d:Q7597821|Stan Owen]]''
|
| 1932<br/>1929
| 2019
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2124
|
| ''[[:d:Q7597848|Stan Richards]]''
| futbolista británicu (1917–1987)
| 1917
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2125
| [[Ficheru:Stan Stennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7597900|Stan Stennett]]''
| comediante galés (1925–2013)
| 1925
| 2013
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2126
|
| ''[[:d:Q7599882|Stanley Powell]]''
|
| 1916
| 1995
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2127
| [[Ficheru:Stanley Williams (rugby union).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7600045|Stanley Williams]]''
|
| 1886
| 1936
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 2128
|
| ''[[:d:Q7600051|Stanley Winmill]]''
| xugador de rugbi union galés (1889–1940)
| 1889
| 1940
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2129
|
| ''[[:d:Q7609455|Stephen Healey]]''
| futbolista británicu
| 1982
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2130
|
| ''[[:d:Q7609929|Stephen Maybery]]''
| novelista galés
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2131
|
| ''[[:d:Q7610673|Stephen Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1865–1937)
| 1865
| 1937
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2132
|
| ''[[:d:Q7611884|Steve Barwick]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
| 2026
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2133
|
| ''[[:d:Q7612324|Steve Curtis]]''
| boxeador galés (1948–1994)
| 1948
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2134
| [[Ficheru:Steve Morris -Tom Parker 1922.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7613422|Steve Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1965)
| 1896
| 1964<br/>1965
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2135
|
| ''[[:d:Q7626565|Stuart Gallacher]]''
|
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2136
|
| ''[[:d:Q5543080|George Owens]]''
|
| 1894
| 1978
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2137
|
| ''[[:d:Q5543081|George Owen]]''
| naturalista galés (1552–1613)
| 1552
| 1613
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 2138
| [[Ficheru:George Prowse VC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5543567|George Prowse]]''
| militar galés (1886–1918)
| 1886
| 1918
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 2139
|
| ''[[:d:Q5543769|George Reed]]''
| xugador de críquet galés (1906–1988)
| 1906
| 1988
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''
|-
| style='text-align:right'| 2140
| [[Ficheru:George Robert Wythen Baxter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5543939|George Robert Wythen Baxter]]''
| escritor británicu
| 1814
| 1854
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2141
|
| ''[[:d:Q5544086|George Rowles]]''
|
| 1866
| 1922
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2142
|
| ''[[:d:Q5544096|George Ruddick]]''
|
| 1881
| 1949
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2143
|
| ''[[:d:Q5544476|George Shaw]]''
| xugador de críquet galés (1931–1984)
| 1931
| 1984
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 2144
|
| ''[[:d:Q5544970|George Sutton]]''
| boxeador galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2145
|
| ''[[:d:Q5545143|George Thomas]]''
|
| 1881
| 1916
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2146
|
| ''[[:d:Q5545141|George Thomas]]''
|
| 1930
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2147
|
| ''[[:d:Q5545144|George Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1934)
| 1857
| 1934
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2148
| [[Ficheru:George Morgan Trefgarne, 1st Baron Trefgarne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5545309|George Trefgarne, 1st Baron Trefgarne]]''
| políticu británicu (1894–1960)
| 1894
| 1960
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2149
|
| ''[[:d:Q5545378|George Tuxford]]''
| militar galés (1870–1942)
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 2150
| [[Ficheru:George Whitcombe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5546209|George Whitcombe]]''
| futbolista británicu
| 1902
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2151
|
| ''[[:d:Q5546252|George Wightwick]]''
|
| 1802
| 1872
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 2152
|
| ''[[:d:Q5546680|George de Cantilupe]]''
|
| 1252
| 1273
| ''[[:d:Q4667087|Abergavenny Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2153
|
| ''[[:d:Q5548806|Geraint Goodwin]]''
| escritor galés (1903–1942)
| 1903
| 1942
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2154
|
| ''[[:d:Q5548821|Geraint Morris]]''
|
| 1941
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2155
|
| ''[[:d:Q5549181|Gerald Gladstone]]''
|
| 1901
| 1978
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2156
|
| ''[[:d:Q5549216|Gerald Hamer]]''
|
| 1886
| 1972
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2157
| [[Ficheru:Chaired bard and crowned bard at Eisteddfod Criccieth, 1975 (1517631).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5549841|Gerallt Lloyd Owen]]''
|
| 1944
| 2014
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2158
|
| ''[[:d:Q5554440|Gethin ap Gruffydd]]''
| políticu galés
| 1946
| 2025
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2159
|
| ''[[:d:Q5561126|Gilbert Morgan]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1908–1973)
| 1908
| 1973
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2160
|
| ''[[:d:Q5563045|Ginger Jones]]''
| boxeador galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2161
|
| ''[[:d:Q5563602|Giotto Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés (1864–1938)
| 1864
| 1938
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2162
| [[Ficheru:(Le boxeur) Gibsy (i.e. Gipsy) Daniels - btv1b531593974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5564080|Gipsy Daniels]]''
| boxeador galés (1903–1967)
| 1903
| 1967
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2163
|
| ''[[:d:Q5566441|Gladys Morgan]]''
| comedianta galesa (1898–1983)
| 1898
| 1983
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2164
|
| ''[[:d:Q5566655|Glanville Williams]]''
| abogáu galés (1911–1997)
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2165
|
| ''[[:d:Q5567906|Glen Moody]]''
| boxeador galés (1909–1989)
| 1909
| 1989
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2166
|
| ''[[:d:Q5572834|Glyn Davidge]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2006)
| 1933
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2167
|
| ''[[:d:Q5572832|Glyn Berry]]''
| diplomáticu galés (1946–2006)
| 1946
| 2006
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2168
|
| ''[[:d:Q5572857|Glyn Jones]]''
|
| 1905
| 1995
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2169
|
| ''[[:d:Q5572883|Glyn Samuel]]''
| xugador de críquet galés (1917–1985)
| 1917
| 1985
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2170
|
| ''[[:d:Q5572880|Glyn Prosser]]''
|
| 1907
| 1972
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2171
|
| ''[[:d:Q5572885|Glyn Shaw]]''
|
| 1951
| 2022
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 2172
|
| ''[[:d:Q5572889|Glyn Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu (1891–1965)
| 1891
| 1965
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2173
|
| ''[[:d:Q5572900|Glyn Williams]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2011
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2174
|
| ''[[:d:Q5576447|Godfrey Goodman]]''
|
| 1583<br/>1582
| 1656
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2175
| [[Ficheru:The Viscount Tredegar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5576507|Godfrey Morgan, 1st Viscount Tredegar]]''
| políticu británicu
| 1831
| 1913
| ''[[:d:Q2970467|Ruperra Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2176
|
| ''[[:d:Q5581158|Gomer Gunn]]''
|
| 1885
| 1935
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2177
|
| ''[[:d:Q5581165|Gomer Hughes]]''
|
| 1910
| 1974
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2178
|
| ''[[:d:Q5582130|Roy Booth]]''
|
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2179
|
| ''[[:d:Q5584853|Gordon Bastian]]''
|
| 1902
| 1987
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2180
|
| ''[[:d:Q5585440|Gordon Lang]]''
| políticu galés (1893–1981)
| 1893
| 1981
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2181
|
| ''[[:d:Q5585653|Gordon Parry, Baron Parry]]''
|
| 1925
| 2004
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2182
|
| ''[[:d:Q5585662|Gordon Pembery]]''
| futbolista británicu (1926–2013)
| 1926
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2183
|
| ''[[:d:Q5585685|Gordon Pritchard]]''
|
| 1974
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2184
|
| ''[[:d:Q5585732|Gordon Richards]]''
| futbolista británicu (1933–1993)
| 1933
| 1993
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2185
| [[Ficheru:Goronwy Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5586826|Goronwy Roberts, Baron Goronwy-Roberts]]''
| políticu galés (1913–1981)
| 1913
| 1981
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 2186
|
| ''[[:d:Q5592776|Graham Dixon-Lewis]]''
|
| 1922
| 2010
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 2187
|
| ''[[:d:Q5593084|Graham Moore]]''
| futbolista británicu (1941–2016)
| 1941
| 2016
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2188
|
| ''[[:d:Q5593167|Graham Rathbone]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2189
|
| ''[[:d:Q5593171|Graham Rees]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1936–1987)
| 1936
| 1987
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2190
|
| ''[[:d:Q5593294|Graham Sutton]]''
|
| 1903
| 1977
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2191
|
| ''[[:d:Q5593359|Graham Williams]]''
|
| 1936
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2192
|
| ''[[:d:Q5593419|Grahame Hodgson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1936–2016)
| 1936
| 2016
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2193
|
| ''[[:d:Q5596915|Granville James]]''
|
|
| 2008
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2194
|
| ''[[:d:Q5596946|Granville Smith]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2024
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 2195
|
| ''[[:d:Q5607529|Grenville Millington]]''
| futbolista británicu
| 1951
| 2025
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 2196
|
| ''[[:d:Q5608863|Griffith Arthur Jones]]''
|
| 1827
| 1906
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2197
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Davies, F.R.S. 1788-1855 (4671504) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608882|Griffith Davies]]''
|
| 1788
| 1855
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2198
| [[Ficheru:Griffith Hartwell Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608888|Griffith Hartwell Jones]]''
|
| 1859
| 1944
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2199
|
| ''[[:d:Q5608910|Griffith Powell]]''
| filósofu británicu
| 1561
| 1620
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2200
| [[Ficheru:GriffithRhysJonesCaradogAberdare.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608920|Griffith Rhys Jones]]''
| direutor d'orquesta galés (1834–1897)
| 1834
| 1897
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2201
|
| ''[[:d:Q5611974|Gruffudd Gryg]]''
| poeta galés (1310–1380)
| 1310
| 1380
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2202
|
| ''[[:d:Q5611979|Gruffudd ab Owain Glyndŵr]]''
|
| 1375
| 1412
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2203
|
| ''[[:d:Q5611977|Gruffudd Hiraethog]]''
|
|
| 1564
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2204
|
| ''[[:d:Q5616240|Ormonde Maddock Dalton]]''
|
| 1866
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2205
| [[Ficheru:T Witton Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5617820|Thomas Witton Davies]]''
|
| 1851
| 1923
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2206
|
| ''[[:d:Q5620625|Gus Broughton]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1981)
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 2207
| [[Ficheru:Cardiff Bay Rugby Codebreakers (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5620755|Gus Risman]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1911–1994)
| 1911
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2208
|
| ''[[:d:Q5621832|Guto'r Glyn]]''
|
| 1430
| 1490
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2209
|
| ''[[:d:Q5622295|Guy Griffiths]]''
| militar galés (1915–1999)
| 1915
| 1999
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 2210
|
| ''[[:d:Q5622477|Guy Morgan]]''
|
| 1907
| 1973
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2211
| [[Ficheru:Gwenlyn Parry at Caernarfon (1537229).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623526|Gwenlyn Parry]]''
| guionista galés (1932–1991)
| 1932
| 1991
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2212
|
| ''[[:d:Q5623555|Gwerful Mechain]]''
|
| 1460
| 1502
| ''[[:d:Q6804459|Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2213
|
| ''[[:d:Q5623556|Gwerful Fychan]]''
|
| 1450
| 1490
| ''[[:d:Q7163095|Penllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2214
| [[Ficheru:Parchedig Gwilym Arthur Edwards, MA, DD, Athro yng Ngholeg y Bala (1929–1939), Prifathro yng Ngholeg Diwinyddol Aberystwyth (1939–1949) (gcf10121).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623621|Gwilym Edwards]]''
|
| 1881
| 1963
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2215
|
| ''[[:d:Q5623630|Gwilym Puw]]''
|
| 1618
| 1689
| ''[[:d:Q5184753|Creuddyn peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 2216
|
| ''[[:d:Q5623632|Gwilym R. Jones]]''
|
| 1903
| 1993
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2217
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1950, Caerphilly (1449778).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623638|Gwilym Tilsley]]''
|
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2218
|
| ''[[:d:Q5623636|Gwilym Tew]]''
|
| 1450
| 1401
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''
|-
| style='text-align:right'| 2219
|
| ''[[:d:Q5623767|Gwyn A. Williams]]''
| historiador galés (1925–1995)
| 1925
| 1995
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2220
|
| ''[[:d:Q5623765|Gwyn Davies]]''
|
| 1908
| 1992
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2221
|
| ''[[:d:Q5623771|Gwyn Francis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1987)
| 1896
| 1987
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2222
|
| ''[[:d:Q5623777|Gwyn Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1922
| 1999
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 2223
|
| ''[[:d:Q5623786|Gwyn Jones]]''
|
| 1917
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2224
|
| ''[[:d:Q5623785|Gwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2225
|
| ''[[:d:Q5623788|Gwyn Manning]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 2003
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2226
|
| ''[[:d:Q5623794|Gwyn Richards]]''
|
| 1905
| 1985
| ''[[:d:Q4980933|Bryncethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2227
|
| ''[[:d:Q5623795|Gwyn Richards]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
| 2023
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2228
|
| ''[[:d:Q5623807|Gwyn Thomas]]''
|
| 1892
| 1984
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2229
|
| ''[[:d:Q5623808|Gwyn Thomas]]''
| escritor galés (1913–1981)
| 1913
| 1981
| ''[[:d:Q5199740|Cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2230
|
| ''[[:d:Q5623809|Gwyn Thomas]]''
| poeta británicu (1936–2016)
| 1936
| 2016
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2231
|
| ''[[:d:Q5623859|Gwynfor Davies]]''
| xugador de críquet galés (1908–1972)
| 1908
| 1972
| ''[[:d:Q7417111|Sandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2232
|
| ''[[:d:Q5623872|Gwynn Evans]]''
| xugador de críquet galés (1915–2001)
| 1915
| 2001
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2233
|
| ''[[:d:Q5623877|Gwynn Parry Jones]]''
| cantante d'ópera británicu (1891–1963)
| 1891
| 1963
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2234
|
| ''[[:d:Q5638528|Hagan Evans]]''
|
|
| 1977
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2235
|
| ''[[:d:Q13131078|Rhys Jones]]''
| músicu británicu (1927–2015)
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2236
|
| ''[[:d:Q13131094|Richard Williams]]''
|
| 1790
| 1865
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 2237
|
| ''[[:d:Q13131102|Robert Alun Roberts]]''
|
| 1894
| 1969
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2238
|
| ''[[:d:Q13131111|Robert Williams]]''
|
| 1810
| 1881
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2239
|
| ''[[:d:Q13131118|Robyn Léwis]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2240
| [[Ficheru:Rev Robin Williams advising on renovations at Capel Gorphwysa, Penrhyndeudraeth (1492299).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131119|Robin Williams]]''
| escritor galés (1923–2004)
| 1923
| 2004
| ''[[:d:Q14508708|Rhoslan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2241
| [[Ficheru:Sarah jacob.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131210|Sarah Jacob]]''
|
| 1857
| 1869
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2242
| [[Ficheru:Sassie Rees, Caernarfon, cantores gyda'r BBC (1476258).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131218|Sassie Rees]]''
| cantante británica (1916–2013)
| 1916
| 2013
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 2243
|
| ''[[:d:Q13131449|Sian Owen]]''
|
| 1965
| 2013
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2244
|
| ''[[:d:Q13131459|Simon B. Jones]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2245
|
| ''[[:d:Q13131617|Stephen J. Williams]]''
|
| 1896
| 1992
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 2246
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1984, Llanbedr Pont Steffan a'r Fro (1586573) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131715|Sulwyn Thomas]]''
| periodista
| 1943
| 2025
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2247
|
| ''[[:d:Q13131712|Sue Noake]]''
| profesora británica
| 1952
| 2004
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2248
| [[Ficheru:Thomas Jacob Thomas (Sarnicol).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131848|Thomas Jacob Thomas]]''
|
| 1873
| 1945
| ''[[:d:Q11054093|Capel Cynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2249
|
| ''[[:d:Q13131854|Thomas Evans]]''
|
| 1840
| 1865
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2250
|
| ''[[:d:Q13131852|Thomas Hudson-Williams]]''
| profesor universitariu d'Estaos Xuníos
| 1873
| 1961
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2251
|
| ''[[:d:Q13131853|Thomas James Jenkin]]''
| botánicu galés (1885–1965)
| 1885
| 1965
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''<br/>''[[:d:Q29505758|Budloy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2252
| [[Ficheru:Thomas Iorwerth Ellis (5236476).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131858|Thomas Iorwerth Ellis]]''
|
| 1899
| 1970
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2253
| [[Ficheru:Tudno 00.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131856|Thomas Jones]]''
|
| 1844
| 1895
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2254
| [[Ficheru:D. J. Williams conversing at a CND rally at Aberystwyth (6773943208) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131857|Thomas Evan Nicholas]]''
| poeta galés (1879–1971)
| 1879
| 1971
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2255
| [[Ficheru:Gwilym Morganwg, bard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131866|Thomas Williams]]''
| poeta galés (1778–1835)
| 1778
| 1835
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 2256
|
| ''[[:d:Q13131864|Thomas Williams]]''
|
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2257
|
| ''[[:d:Q13131865|Thomas Williams]]''
|
| 1769
| 1848
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2258
| [[Ficheru:Glan Alun.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131882|Thomas Jones]]''
|
| 1811
| 1866
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 2259
|
| ''[[:d:Q13131944|Tom Parri Jones]]''
|
| 1905
| 1980
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2260
|
| ''[[:d:Q13131982|Trebor Lloyd Evans]]''
|
| 1909
| 1979
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2261
| [[Ficheru:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1555519).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132174|Vaughan Hughes]]''
| periodista británicu
| 1947
| 2024
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2262
|
| ''[[:d:Q13132190|William Rhys Nicholas]]''
| poeta británicu
| 1914
| 1996
| ''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2263
|
| ''[[:d:Q13132358|William John Griffith]]''
|
| 1875
| 1931
| ''[[:d:Q319576|Aberffraw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2264
| [[Ficheru:Llanrwst Poets (1876) (8363305937).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132359|William John Roberts]]''
|
| 1828
| 1904
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2265
| [[Ficheru:Portrait of William Williams, 'Gwilym Cyfeiliog' (4672196) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132362|William Williams]]''
|
| 1801
| 1876
| ''[[:d:Q20601420|Winllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2266
|
| ''[[:d:Q13132363|William Morris]]''
| botánicu galés (1705–1763)
| 1705
| 1763
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2267
|
| ''[[:d:Q13132360|William Jones]]''
| poeta británicu (1896–1961)
| 1896
| 1961
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2268
|
| ''[[:d:Q13132361|William Jones]]''
|
| 1764
| 1822
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2269
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Wm. Rowlands, 'Gwilym Lleyn' (4671153).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132366|William Rowlands]]''
|
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2270
|
| ''[[:d:Q13132364|William Spurrell]]''
|
| 1813
| 1889
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2271
| [[Ficheru:Portrait of Hon. W. O. Stanley, M.P (4673027).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132369|William Owen Stanley]]''
| políticu británicu
| 1802
| 1884
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2272
|
| ''[[:d:Q13157407|Henry Harries]]''
|
| 1821
| 1849<br/>1862
| ''[[:d:Q13127612|Cwrt-y-cadno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2273
|
| ''[[:d:Q13157452|J. E. Caerwyn Williams]]''
| eruditu galés (1912–1999)
| 1912
| 1999
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2274
|
| ''[[:d:Q13218562|David Griffiths]]''
| botánicu galés (1867–1935)
| 1867
| 1935
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2275
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Isaac Williams (4671204).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13341457|Isaac Williams]]''
|
| 1802
| 1865
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2276
| [[Ficheru:Advertising various books and records (1574760) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405589|Iris Williams]]''
|
| 1946
| 2025
| ''[[:d:Q7321615|Rhydyfelin]]''<br/>[[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2277
| [[Ficheru:Mary Dillwyn M.D. 1853.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13406331|Mary Dillwyn]]''
|
| 1816
| 1906
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2278
|
| ''[[:d:Q13415127|James Holmes-Siedle]]''
|
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2279
|
| ''[[:d:Q13423692|Mary Letitia Green]]''
|
| 1886
| 1978
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2280
|
| ''[[:d:Q13445386|Gordon Rowlands]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1929
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2281
|
| ''[[:d:Q13522455|Ian Buckett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
| 2024
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2282
| [[Ficheru:Judge John Rice Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13522489|John Rice Jones]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1759
| 1824
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2283
|
| ''[[:d:Q13530049|John Stradling Thomas]]''
| políticu británicu (1925–1991)
| 1925
| 1991
| ''[[:d:Q1067991|Dyfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2284
| [[Ficheru:Hugh Price Hughes2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13583800|Hugh Price Hughes]]''
| teólogu galés (1847–1902)
| 1847
| 1902
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2285
| [[Ficheru:E.Morgan Humphreys 002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13584022|Edward Morgan Humphreys]]''
|
| 1882
| 1955
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2286
| [[Ficheru:JohnLewis01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13616740|John T. Lewis]]''
|
| 1932
| 2004
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2287
| [[Ficheru:EdwynCynrigRoberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13634239|Edwin Cynrig Roberts]]''
|
| 1837
| 1893
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2288
| [[Ficheru:Ellis Wynne plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13634263|Ellis Wynne]]''
|
| 1671
| 1734
| ''[[:d:Q29484377|Y Lasynys Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2289
| [[Ficheru:Walter Davies (Gwallter Mechain).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13635559|Gwallter Mechain]]''
|
| 1761
| 1849
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2290
| [[Ficheru:Portrait of John Ceiriog Hughes (4674472).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13639581|John Ceiriog Hughes]]''
| poeta galés (1832–1887)
| 1832
| 1887
| ''[[:d:Q13129603|Llanarmon Dyffryn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2291
|
| ''[[:d:Q13643306|Leslie Norris]]''
| escritor británicu
| 1921
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2292
|
| ''[[:d:Q13643406|Lewys Daron]]''
| poeta galés (1600–1530)
| 1600
| 1530
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2293
|
| ''[[:d:Q13703019|Haydn Morris]]''
| direutor d'orquesta británicu (1891–1965)
| 1891
| 1965
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2294
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch Thos Jones, Dynbych .. NLW3364382.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14476852|Thomas Jones]]''
|
| 1756
| 1820
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2295
| [[Ficheru:Revd Williams Ambrose (1813-73) NLW3362510.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14480365|William Ambrose]]''
| poeta galés (1813–1873)
| 1813
| 1873
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2296
|
| ''[[:d:Q14480438|William Glyn]]''
|
| 1504
| 1558
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2297
|
| ''[[:d:Q14508516|Humphrey Lloyd]]''
|
| 1610
| 1689
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2298
|
| ''[[:d:Q14508527|John Jones]]''
|
| 1904
| 1956
| ''[[:d:Q6661740|Llansaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2299
|
| ''[[:d:Q14593035|Isaac D. Seyburn]]''
| oficial galés (1824–1895)
| 1824
| 1895
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2300
|
| [[Eleanor Vachell]]
| botánica británica (1879–1948)
| 1879
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2301
|
| ''[[:d:Q14918258|John Lloyd]]''
|
| 1649
| 1679
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2302
| [[Ficheru:Richard John Lloyd Price of Rhiwlas, Vanity Fair, 1885-10-10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945454|Richard John Lloyd Price]]''
|
| 1843
| 1923
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2303
|
| ''[[:d:Q14945647|Arthur Evanson]]''
| xugador de rugbi union británicu (1859–1934)
| 1859
| 1934
| ''[[:d:Q11029875|Llansoy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2304
| [[Ficheru:St Grwst.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945657|Hugh Jones]]''
|
| 1816
| 1897
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2305
|
| ''[[:d:Q14945665|John Mason]]''
|
| 1920
| 2009
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 2306
|
| ''[[:d:Q14945674|Emlyn Rhoderick]]''
| físicu galés (1920–2007)
| 1920
| 2007
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2307
| [[Ficheru:Owen Owen (arolygydd ysgolion).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945672|Owen Owen]]''
|
| 1850
| 1920
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2308
|
| ''[[:d:Q14945676|William Bowen Rowlands]]''
| políticu británicu
| 1837
| 1906
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2309
|
| ''[[:d:Q14945684|Hugh Williams]]''
|
| 1722
| 1779
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2310
|
| ''[[:d:Q14949186|Hilary Tann]]''
| compositora británica
| 1947
| 2023
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 2311
|
| ''[[:d:Q14949184|Clement Price Thomas]]''
|
| 1893
| 1973
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 2312
|
| ''[[:d:Q14982023|John Walters]]''
|
| 1721
| 1797
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2313
| [[Ficheru:Daniel Lleufer Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15049074|Daniel Lleufer Thomas]]''
|
| 1863
| 1940
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2314
|
| ''[[:d:Q15050659|Leo McAuliffe]]''
|
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2315
| [[Ficheru:H. W. W. C. Dunnico (5349052).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15052587|Herbert Dunnico]]''
| políticu británicu (1876–1953)
| 1875
| 1953
| ''[[:d:Q5057245|Cefn-y-bedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2316
|
| ''[[:d:Q15054657|John Lasarus Williams]]''
|
| 1924
| 2004
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2317
| [[Ficheru:Watcyn Wyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15074921|Watkin Hezekiah Williams]]''
|
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2318
|
| ''[[:d:Q15109553|Jim Ede]]''
|
| 1895
| 1990
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2319
| [[Ficheru:Illingworth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15109565|Leslie Gilbert Illingworth]]''
|
| 1902
| 1979
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2320
| [[Ficheru:Gutyn Peris.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15244394|Griffith Williams]]''
| poeta galés (1769–1838)
| 1769
| 1838
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2321
|
| ''[[:d:Q15378630|Thomas Davis]]''
|
| 1837
| 1919
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2322
|
| ''[[:d:Q15378639|Phil Clift]]''
|
| 1918
| 2005
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2323
| [[Ficheru:Joseph Davis 1865 public domain USGov.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15378641|Joseph Davis]]''
| soldáu galés
| 1838
| 1895
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2324
|
| ''[[:d:Q15427153|Patricia Llewellyn]]''
| direutora de televisión británica (1962–2017)
| 1962
| 2017
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2325
|
| ''[[:d:Q15428895|Richard Britnell]]''
| historiador británicu (1944–2013)
| 1944
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2326
| [[Ficheru:Reverend Benjamin Evans (Telynfab) (1845–1900) (gcf10105).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15429196|Benjamin Evans]]''
|
| 1844
| 1900
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2327
|
| ''[[:d:Q15429403|John Vaughan]]''
|
| 1871
| 1956
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2328
|
| ''[[:d:Q15434762|Jack Livesey]]''
| actor galés (1901–1961)
| 1901
| 1961
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2329
|
| ''[[:d:Q15435915|Bernard Lloyd]]''
|
| 1934
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2330
|
| ''[[:d:Q15438714|W. D. Davies]]''
| teólogu británicu (1911–2001)
| 1911
| 2001
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 2331
|
| ''[[:d:Q15440925|Philip R. Davies]]''
| arqueólogu británicu (1945–2018)
| 1945
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2332
|
| ''[[:d:Q15452420|Louis Barnett Abrahams]]''
| profesor galés (1839–1918)
| 1839
| 1918
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2333
| [[Ficheru:Kenny Meadows by Lucy Bentley Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6391156|Kenny Meadows]]''
|
| 1790
| 1874
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2334
|
| ''[[:d:Q6391211|Kenny Simpkins]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2023
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2335
|
| ''[[:d:Q6392945|Kenyon Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1911–1998)
| 1911
| 1998
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2336
|
| ''[[:d:Q6413323|Kingsley Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1935–2003)
| 1935
| 2003
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2337
| [[Ficheru:Cerflun Kyffin Williams statue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6450928|Kyffin Williams]]''
| pintor galés (1918–2006)
| 1918
| 2006
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 2338
|
| ''[[:d:Q6483606|Lancelot Bulkeley]]''
|
| 1568
| 1650
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 2339
|
| ''[[:d:Q6501718|Laurie Sheffield]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2340
| [[Ficheru:Lawrence Langner portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6504303|Lawrence Langner]]''
|
| 1890
| 1962
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2341
|
| ''[[:d:Q6519766|Leighton James]]''
| futbolista británicu
| 1953
| 2024
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 2342
| [[Ficheru:Leila Megane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6519893|Leila Megane]]''
| cantante d'ópera galesa (1891–1960)
| 1891
| 1960
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 2343
|
| ''[[:d:Q6521654|Len Apsey]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1967
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2344
|
| ''[[:d:Q6521680|Len Beynon]]''
| boxeador galés (1912–1992)
| 1912
| 1992
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2345
|
| ''[[:d:Q6521686|Len Blyth]]''
|
| 1920
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2346
| [[Ficheru:Davies, Len.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6521737|Len Davies]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2347
|
| ''[[:d:Q6521762|Len Evans]]''
| futbolista británicu (1903–1977)
| 1903
| 1977
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2348
|
| ''[[:d:Q6521816|Len Hill]]''
|
| 1941
| 2007
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 2349
|
| ''[[:d:Q6522001|Len Trump]]''
|
| 1887
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2350
|
| ''[[:d:Q6522013|Len Weare]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2351
| [[Ficheru:Sir Leoline Jenkins by Herbert Tuer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6524435|Leoline Jenkins]]''
|
| 1625
| 1685
| ''[[:d:Q6661804|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2352
| [[Ficheru:Leonard Brockington.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6525150|Leonard Brockington]]''
| abogáu galés (1888–1966)
| 1888
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2353
|
| ''[[:d:Q6525189|Leonard Constance]]''
|
| 1922
| 1990
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2354
|
| ''[[:d:Q6525197|Leonard Cox]]''
| escritor británicu
| 1495
| 1549
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2355
|
| ''[[:d:Q6525258|Leonard Eastment]]''
| políticu australianu (1901–1956)
| 1901
| 1956
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2356
|
| ''[[:d:Q6525823|Leonard Watkins]]''
|
| 1859
| 1901
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2357
|
| ''[[:d:Q6529155|Les Anthony]]''
|
| 1921
| 2010
| ''[[:d:Q7320729|Rhiwfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2358
|
| ''[[:d:Q6529820|Les Owen]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2020
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2359
| [[Ficheru:The Liberation of Bergen-belsen Concentration Camp, April 1945 BU4270.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6530869|Leslie Hardman]]''
| rabín británicu (1913–2008)
| 1913
| 2008
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2360
|
| ''[[:d:Q6530924|Leslie Jenkins]]''
| xugador de críquet galés (1898–1971)
| 1898
| 1971
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2361
|
| ''[[:d:Q6530940|Leslie Jones]]''
| futbolista británicu (1911–1981)
| 1911
| 1981
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2362
|
| ''[[:d:Q6530999|Leslie Manfield]]''
| xugador de rugbi union británicu (1915–2006)
| 1915
| 2006
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 2363
|
| [[Eleanor Mary Wynne-Edwards Reid]]
|
| 1860
| 1953
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2364
|
| ''[[:d:Q6535418|Levi Gibbon]]''
|
| 1807
| 1870
| ''[[:d:Q264304|Cwmfelin Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2365
|
| ''[[:d:Q6535944|Lew Booth]]''
| futbolista británicu (1912–1984)
| 1912
| 1984
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2366
| [[Ficheru:Captain Lewis Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536139|Lewes Roberts]]''
|
| 1596
| 1641
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 2367
|
| ''[[:d:Q6536435|Lewis Cobden Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés (1865–1928)
| 1865
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2368
|
| ''[[:d:Q6536486|Lewis Davies]]''
|
| 1913
| 2011
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2369
| [[Ficheru:Revd Dr Lewis Edwards (1809-87) NLW3363289.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536522|Lewis Edwards]]''
|
| 1809
| 1887
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2370
|
| ''[[:d:Q6536534|Lewis Evans]]''
| matemáticu galés (1755–1827)
| 1755
| 1827
| ''[[:d:Q4868001|Bassaleg]]''<br/>[[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 2371
|
| ''[[:d:Q6536537|Lewis Evans]]''
|
| 1700
| 1756
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2372
|
| ''[[:d:Q6536585|Lewis Gilbertson]]''
|
| 1814
| 1896
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2373
|
| ''[[:d:Q6536746|Lewis Jones]]''
| escritor galés (1897–1939)
| 1897
| 1939
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2374
| [[Ficheru:Lewis Llewelyn Dillwyn Vanity Fair 13 May 1882.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536798|Lewis Llewelyn Dillwyn]]''
| políticu británicu
| 1814
| 1892
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2375
|
| ''[[:d:Q6536796|Lewis Llewellyn]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1881–1931)
| 1881
| 1931
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2376
|
| ''[[:d:Q6536806|Lewis Lougher]]''
|
| 1871
| 1955
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2377
| [[Ficheru:Germany Under Allied Occupation BU8524.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536811|Lewis Lyne]]''
|
| 1899
| 1970
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2378
| [[Ficheru:Lewis Morris woodburytype.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536902|Lewis Morris]]''
|
| 1833
| 1907
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2379
|
| ''[[:d:Q6536981|Lewis Pugh Pugh]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2380
|
| ''[[:d:Q6537000|Lewis Rees]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2381
|
| ''[[:d:Q6537243|Lewis Owen]]''
|
| 1501
| 1555
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2382
|
| ''[[:d:Q6537490|Lewys Dwnn]]''
|
| 1550
| 1616
| ''[[:d:Q4898676|Bettws Cedewain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2383
|
| ''[[:d:Q6537492|Lewys Morgannwg]]''
|
|
| 1565
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2384
|
| ''[[:d:Q6541894|Martin Hinds]]''
| historiador británicu (1941–1988)
| 1941
| 1988
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2385
| [[Ficheru:Lillie Goodisson.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6548260|Lillie Goodisson]]''
| enfermera australiana (1860–1947)
| 1859
| 1947
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2386
|
| ''[[:d:Q6555628|Lionel Emmitt]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1930
| 2004
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2387
| [[Ficheru:Lionel Rees VC IWM Q 68027.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6555769|Lionel Rees]]''
| militar galés (1884–1955)
| 1884
| 1955
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2388
| [[Ficheru:Portrait of Parchedig John Jones, Llanllyfni (Swydd Gaernarfon) (4673763).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6661978|John Jones]]''
|
| 1786
| 1863
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2389
|
| ''[[:d:Q6662032|Llew Ashcroft]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2005
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2390
|
| ''[[:d:Q6662036|Llew Edwards]]''
| boxeador galés (1894–1965)
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2391
|
| ''[[:d:Q6662070|Llewellyn Heycock, Baron Heycock]]''
| políticu británicu (1905–1990)
| 1905
| 1990
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2392
| [[Ficheru:Llewelyn David Bevan.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662097|Llewelyn David Bevan]]''
|
| 1842
| 1918
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2393
|
| ''[[:d:Q6662102|Llewelyn Davies]]''
|
| 1881
| 1961
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2394
| [[Ficheru:Llewelyn kenrick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662110|Llewelyn Kenrick]]''
|
| 1847
| 1933
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2395
|
| ''[[:d:Q6662111|Llewelyn Traherne]]''
|
| 1766
| 1842
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2396
|
| ''[[:d:Q6662119|Llewelyn Wyn Griffith]]''
| novelista galés (1890–1977)
| 1890
| 1977
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 2397
|
| ''[[:d:Q6662381|Lloyd Davies]]''
| futbolista británicu (1877–1957)
| 1877
| 1957
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2398
| [[Ficheru:Lloyd Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662529|Lloyd Jones]]''
| escritor británicu
| 1951
| 2026
| ''[[:d:Q5623909|Gwytherin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2399
| [[Ficheru:Lloyd Kenyon, 1st Baron Kenyon by William Davison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662537|Lloyd Kenyon]]''
|
| 1732
| 1802
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2400
|
| ''[[:d:Q6662819|Lloyd Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1933–2017)
| 1933
| 2017
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 2401
|
| ''[[:d:Q6662817|Lloyd Williams]]''
| xugador de críquet galés (1925–2007)
| 1925
| 2007
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2402
|
| ''[[:d:Q6662995|Llywelyn Siôn]]''
|
| 1540
| 1615
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''<br/>''[[:d:Q39011804|Llangewydd Castle, Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2403
|
| ''[[:d:Q6674884|Lonza Bowdler]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1962)
| 1901
| 1962
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 2404
| [[Ficheru:Louis Dyke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6687073|Louis Dyke]]''
| xugador de rugbi union británicu (1888–1961)
| 1888
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2405
|
| ''[[:d:Q6688546|Louisa Nott-Bower]]''
| arquera británica (1861–1925)
| 1861
| 1925
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 2406
| [[Ficheru:Mr. Lyn Harding LCCN2014692774 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6708323|Lyn Harding]]''
| actor británicu (1867–1952)
| 1867
| 1952
| ''[[:d:Q7587366|St Brides Wentloog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2407
|
| ''[[:d:Q6708330|Lyn James]]''
| actriz británica (1935–2017)
| 1929
| 2017
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 2408
|
| ''[[:d:Q6708817|Lynette Davies]]''
| actriz británica (1948–1993)
| 1948
| 1993
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2409
|
| ''[[:d:Q6709269|Lynn Ungoed-Thomas]]''
|
| 1904
| 1972
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2410
|
| ''[[:d:Q6709334|Lynne Carol]]''
| actriz galesa (1914–1990)
| 1914
| 1990
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2411
|
| ''[[:d:Q6728347|Madoline Thomas]]''
| actriz galesa (1890–1989)
| 1890
| 1989
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2412
|
| ''[[:d:Q6735137|Mai Jones]]''
|
| 1899
| 1960
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2413
|
| ''[[:d:Q6740608|Mal Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2414
|
| ''[[:d:Q6742252|Malcolm Collins]]''
| boxeador galés
| 1935
| 2021
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2415
|
| ''[[:d:Q6742267|Malcolm Davies]]''
|
| 1926
| 2011
| ''[[:d:Q5197244|Cwmfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2416
|
| ''[[:d:Q5234492|David Gwynn]]''
|
| 1861
| 1910
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2417
|
| ''[[:d:Q5234493|David Gwynne]]''
| xugador de críquet galés (1904–1934)
| 1904
| 1934
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2418
|
| ''[[:d:Q5234669|David Hamer]]''
| futbolista británicu
| 1869<br/>1866
| 1948
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 2419
|
| ''[[:d:Q5234750|David Harris Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1877–1944)
| 1877
| 1944
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 2420
|
| ''[[:d:Q5234749|David Harris]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2421
|
| ''[[:d:Q5235221|David Hughes]]''
|
| 1785
| 1850
| ''[[:d:Q15963888|Trefilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2422
|
| ''[[:d:Q5235233|David Hughes Parry]]''
|
| 1893
| 1973
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2423
|
| ''[[:d:Q5235562|David James]]''
|
| 1906
| 1981
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2424
| [[Ficheru:David James, rugby player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235561|David James]]''
|
| 1866
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2425
|
| ''[[:d:Q5235566|David James Davies]]''
|
| 1893
| 1956
| ''[[:d:Q5043238|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2426
|
| ''[[:d:Q5235575|David James Jones]]''
| filósofu británicu (1886–1947)
| 1886
| 1947
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2427
| [[Ficheru:Professor David Jenkins (1848–1915) (gcf02646).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235615|David Jenkins]]''
|
| 1848
| 1915
| ''[[:d:Q7837433|Trecastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2428
| [[Ficheru:JudgeDavidJenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235613|David Jenkins]]''
| xuez galés (1582–1663)
| 1582
| 1663
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2429
|
| ''[[:d:Q5235616|David Jenkins]]''
|
| 1912
| 2002
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2430
|
| ''[[:d:Q5235622|David Jenkins]]''
|
| 1904
| 1951
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 2431
|
| ''[[:d:Q5235621|David Jenkins]]''
|
| 1914
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2432
| [[Ficheru:Dai Bowen 2013-10-04 23-18.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235657|David John Bowen]]''
|
| 1891
| 1912
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2433
|
| ''[[:d:Q6742531|Malcolm Nash]]''
| xugador de críquet galés
| 1945
| 2019
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2434
|
| ''[[:d:Q6742570|Malcolm Price]]''
|
| 1937
| 2024
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2435
|
| ''[[:d:Q6742678|Malcolm Uphill]]''
|
| 1935
| 1999
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 2436
|
| ''[[:d:Q6742681|Malcolm Vaughan]]''
|
| 1929
| 2010
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2437
|
| ''[[:d:Q6742895|Maldwyn Evans]]''
| xugador de bolos británicu (1937–2009)
| 1937
| 2009
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2438
|
| ''[[:d:Q6742896|Maldwyn James]]''
| xugador de rugbi union galés (1913–2003)
| 1913
| 2003
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2439
| [[Ficheru:Stephen Halden Beattie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6746179|Stephen Halden Beattie]]''
| militar galés (1908–1975)
| 1908
| 1975
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2440
|
| ''[[:d:Q6751586|Mansel Thomas]]''
| compositor británicu
| 1909
| 1986
| ''[[:d:Q7228404|Pontygwaith]]''
|-
| style='text-align:right'| 2441
|
| ''[[:d:Q6759490|Margaret Hanmer]]''
|
| 1370
| 1420
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2442
|
| ''[[:d:Q6759606|Margaret Lacey]]''
| actriz galesa (1910–1989)
| 1911<br/>1910
| 1988<br/>1989
| [[Conwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2443
| [[Ficheru:Margaret Lindsay Williams & painting of Warren G. Harding.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6759645|Margaret Lindsay Williams]]''
|
| 1888
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2444
| [[Ficheru:Marie Novello.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6762973|Marie Novello]]''
| pianista británica (1898–1928)
| 1884
| 1928
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2445
|
| ''[[:d:Q6768286|Mark Jones]]''
|
| 1965
| 2025
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 2446
|
| ''[[:d:Q5145089|Colin Fletcher]]''
| escritor galés (1922–2007)
| 1922
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2447
|
| ''[[:d:Q5145124|Colin Gale]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2448
|
| ''[[:d:Q5145170|Colin H. Williams]]''
| académicu británicu
| 1950
| 2026
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2449
|
| ''[[:d:Q5145200|Colin Hillman]]''
|
| 1961
| 2009
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2450
|
| ''[[:d:Q5145355|Colin McCormack]]''
| actor galés (1941–2004)
| 1941
| 2004
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2451
|
| ''[[:d:Q5145479|Colin Phipps]]''
|
| 1934
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2452
|
| ''[[:d:Q5157987|Con Murphy]]''
|
| 1908
| 1964
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 2453
|
| ''[[:d:Q5167027|Cooke Davies]]''
| políticu canadianu (1897–1970)
| 1897
| 1970
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 2454
|
| ''[[:d:Q5196810|Cuthbert Taylor]]''
| boxeador británicu (1909–1977)
| 1909
| 1977
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2455
|
| ''[[:d:Q5200745|Cyril Gwynn]]''
|
| 1897
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2456
| [[Ficheru:Cyril Lakin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5200787|Cyril Lakin]]''
|
| 1893
| 1948
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2457
|
| ''[[:d:Q5200865|Cyril Rowland]]''
| xugador de críquet galés (1905–1971)
| 1905
| 1971
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 2458
|
| ''[[:d:Q5200900|Cyril Trailor]]''
| futbolista británicu (1919–1986)
| 1919
| 1986
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2459
|
| ''[[:d:Q5208339|Daffyd Dyvyr]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1991
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2460
| [[Ficheru:Eglwys Corpus Christi, Tremeirchion Sir Ddinbych Church Denbighshire, North Wales 35.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208379|Dafydd Ddu o Hiraddug]]''
|
| 1350
| 1371<br/>1400
| ''[[:d:Q16068256|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 2461
|
| ''[[:d:Q5208382|Dafydd Gorlech]]''
|
| 1410
| 1490
| ''[[:d:Q13125329|Abergorlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2462
|
| ''[[:d:Q5208385|Dafydd Nanmor]]''
|
| 1420
| 1485
| ''[[:d:Q3401919|Nantmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 2463
|
| ''[[:d:Q5208983|Dai Davies]]''
|
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2464
|
| ''[[:d:Q5208986|Dai Davies]]''
| futbolista británicu
| 1948
| 2021
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 2465
| [[Ficheru:David Maldwyn Davies 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208987|Dai Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1925–2003)
| 1925
| 2003
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2466
|
| ''[[:d:Q5208985|Dai Davies]]''
|
| 1880
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2467
|
| ''[[:d:Q5208990|Dai Edwards]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1896–1960)
| 1896
| 1960
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2468
|
| ''[[:d:Q5208994|Dai Evans]]''
| futbolista británicu (1902–1951)
| 1902
| 1951
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2469
| [[Ficheru:Cymro front page, 2-10-55, showing a picture of Dai Dower, Abercynon, and his fiancé, Evelyn Trapp (1469059) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208992|Dai Dower]]''
| boxeador galés (1933–2016)
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2470
|
| ''[[:d:Q5208993|Dai Evans]]''
|
| 1872
| 1912
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2471
|
| ''[[:d:Q5209000|Dai Francis]]''
|
| 1911
| 1981
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 2472
|
| ''[[:d:Q5209004|Dai Hiddlestone]]''
|
| 1890
| 1973
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2473
|
| ''[[:d:Q5209014|Dai Lawrence]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2474
| [[Ficheru:Dai Lewis (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5209015|Dai Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1866–1943)
| 1866
| 1943
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2475
|
| ''[[:d:Q5209023|Dai Nicholas]]''
| futbolista británicu (1897–1982)
| 1897
| 1982
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2476
|
| ''[[:d:Q5209027|Dai Prosser]]''
|
| 1912
| 1973
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2477
| [[Ficheru:Dai Parker 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5209025|Dai Parker]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1965)
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 2478
|
| ''[[:d:Q5209035|Dai Royston Bevan]]''
|
| 1928
| 2008
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2479
|
| ''[[:d:Q5209032|Dai Richards]]''
| futbolista británicu
| 1906
| 1969
| ''[[:d:Q4666797|Abercanaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2480
|
| ''[[:d:Q5209039|Dai Thomas]]''
|
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2481
|
| ''[[:d:Q5209043|Dai Ward]]''
| futbolista británicu (1934–1996)
| 1934
| 1996
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2482
|
| ''[[:d:Q5209044|Dai Westacott]]''
| xugador de rugbi galés (1882–1917)
| 1882
| 1917
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2483
| [[Ficheru:Dan Beddoe facing left in 1918 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213131|Dan Beddoe]]''
|
| 1863
| 1937
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2484
|
| ''[[:d:Q5213612|Dan Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1857–1936)
| 1857
| 1936
| ''[[:d:Q5197243|Cwmduad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2485
| [[Ficheru:Daniel Ddu.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217090|Daniel Evans]]''
| poeta británicu
| 1792
| 1846
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2486
|
| ''[[:d:Q5217091|Daniel Evans]]''
|
| 1774
| 1835
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2487
|
| ''[[:d:Q5217665|Daniel James]]''
| poeta galés (1848–1920)
| 1848
| 1920
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2488
|
| ''[[:d:Q5217713|Daniel Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1959)
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2489
|
| ''[[:d:Q5218391|Daniel Pascoe]]''
|
| 1900
| 1971
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2490
| [[Ficheru:Daniel Protheroe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218493|Daniel Protheroe]]''
|
| 1866
| 1934
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 2491
| [[Ficheru:Portrait of Daniel Silvan Evans (4674117).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218767|Daniel Silvan Evans]]''
|
| 1818
| 1903
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2492
| [[Ficheru:Daniel Williams (1643-1716).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5219099|Daniel Williams]]''
| teólogu galés (1643–1716)
| 1643
| 1716
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2493
|
| ''[[:d:Q5220206|Danny Canning]]''
| futbolista británicu (1926–2014)
| 1926
| 2014
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 2494
|
| ''[[:d:Q5220344|Danny Ferguson]]''
|
| 1903
| 1971
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2495
|
| ''[[:d:Q5220457|Danny Hurcombe]]''
|
| 1895
| 1965
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2496
|
| ''[[:d:Q5220672|Danny Newall]]''
| futbolista británicu
| 1991
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2497
| [[Ficheru:Dave Colclough.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5228567|Dave Colclough]]''
|
| 1964
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2498
|
| ''[[:d:Q5229055|Dave Jones]]''
| futbolista británicu
| 1932
| 2022
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2499
|
| ''[[:d:Q5230110|Dave Williams]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2500
|
| ''[[:d:Q5230426|David Davies]]''
| inxenieru británicu
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2501
| [[Ficheru:1906 Sir David Brynmor Jones MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5231862|David Brynmor Jones]]''
| políticu británicu
| 1852<br/>1851
| 1921
| [[Londres]]<br/>[[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2502
| [[Ficheru:Portrait of David Charles (4674418).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232309|David Charles]]''
|
| 1762
| 1834
| ''[[:d:Q10987143|Llanfihangel Abercywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2503
| [[Ficheru:Revd David Charles Davies (1826-91) (1864) NLW3362033.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232316|David Charles Davies]]''
|
| 1826
| 1891
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2504
| [[Ficheru:David Daniel (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232811|David Daniel]]''
| xugador de rugbi union galés (1871–1948)
| 1871
| 1948
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2505
|
| ''[[:d:Q5232812|David Daniel Davis]]''
|
| 1777
| 1841
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2506
|
| ''[[:d:Q5232850|David Davies]]''
|
| 1742
| 1819
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2507
|
| ''[[:d:Q5232851|David Davies]]''
| políticu galés (1870–1958)
| 1870
| 1958
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2508
| [[Ficheru:Trydedd gân David Davies, (Dai'r Cantwr) - yn gosod allan ei alar dwys a'i hiraeth am ei wlad enedigol, yn nghyd â rhybuddion i bawb ochelyd pechod - a dderbyniwyd mewn llythyr at gyfaill (IA wg35-2-181).pdf|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232848|David Davies]]''
|
| 1812
| 1874
| ''[[:d:Q1027137|Llancarfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2509
|
| ''[[:d:Q5232854|David Davies]]''
| futbolista británicu (1879–1956)
| 1879
| 1956
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2510
|
| ''[[:d:Q5232858|David Davies]]''
|
| 1905
| 1992
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2511
| [[Ficheru:David Davies industrialist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232857|David Davies]]''
|
| 1818
| 1890
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Davis (4673253) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5232862|David Davis]]''
| poeta galés (1745–1827)
| 1745
| 1827
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2513
| [[Ficheru:David R Edwards, Datblygu (3890950400).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233299|David Edwards]]''
|
| 1964
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2514
|
| ''[[:d:Q5233354|David Ellis]]''
|
| 1736
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2515
|
| ''[[:d:Q5233447|David Evans]]''
| sacerdote galés (1830–1910)
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 2516
|
| ''[[:d:Q5233450|David Evans]]''
|
| 1705
| 1788
| ''[[:d:Q6661589|Llangynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2517
|
| ''[[:d:Q5233461|David Evans]]''
| compositor galés (1874–1948)
| 1874
| 1948
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 2518
|
| ''[[:d:Q5233851|David Freeman]]''
|
| 1928
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2519
| [[Ficheru:David Fulker, geneticist headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233893|David Fulker]]''
| xenetista galés (1937–1998)
| 1937
| 1998
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2520
|
| ''[[:d:Q5233969|David Gadsby]]''
|
| 1947
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2521
| [[Ficheru:David Galloway2.1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233996|David Galloway]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1884–1913)
| 1884
| 1913
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2522
|
| ''[[:d:Q5234177|David Glyndwr Tudor Williams]]''
|
| 1930
| 2009
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2523
|
| ''[[:d:Q5234352|David Green]]''
| xugador de críquet galés (1939–2016)
| 1939
| 2016
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2524
| [[Ficheru:David Grenfell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5234398|David Grenfell]]''
| políticu británicu (1881–1968)
| 1881
| 1968
| ''[[:d:Q7165418|Penyrheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 2525
| [[Ficheru:David Griffiths.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5234415|David Griffiths]]''
|
| 1792
| 1863
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2526
|
| ''[[:d:Q5234490|Gwyn Williams]]''
|
| 1904
| 1990
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2527
|
| ''[[:d:Q5234488|David Gwilym Morris Roberts]]''
|
| 1925
| 2020
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2528
|
| ''[[:d:Q5235664|David John Hayward]]''
| xugador de rugbi union galés (1934–2003)
| 1934
| 2003
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 2529
|
| ''[[:d:Q5235681|David John Thomas]]''
|
| 1879
| 1925
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2530
|
| ''[[:d:Q5235729|David Jones]]''
|
| 1765
| 1816
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2531
|
| ''[[:d:Q5235732|David Jones]]''
| xugador de dardos galés (1949–1995)
| 1949
| 1995
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2532
| [[Ficheru:David Jones (1793-1873).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235741|David Jones]]''
|
| 1793
| 1873
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2533
|
| ''[[:d:Q5236556|David Lewis]]''
| clérigu galés (1760–1850)
| 1762
| 1850
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 2534
|
| ''[[:d:Q5236563|David Lewis]]''
|
| 1520
| 1584
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2535
|
| ''[[:d:Q5236567|David Lewis]]''
|
| 1682
| 1760
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 2536
|
| ''[[:d:Q5236568|David Lewis]]''
| sacerdote galés (1814–1884)
| 1814
| 1895
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 2537
|
| ''[[:d:Q5236686|David Llewellyn]]''
| políticu británicu (1916–1992)
| 1916
| 1992
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2538
|
| ''[[:d:Q5236703|David Lloyd]]''
|
| 1656
| 1731
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''<br/>''[[:d:Q3285155|Manafon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2539
| [[Ficheru:Y Caneuon Cynnar (1940-41), album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236710|David Lloyd]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q7838021|Trelogan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2540
|
| ''[[:d:Q5237142|David Marquand]]''
| políticu galés
| 1934
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2541
|
| ''[[:d:Q5237240|David Maurice]]''
|
| 1626
| 1702
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2542
| [[Ficheru:David McNaught.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237447|David McNaught]]''
| políticu canadianu (1839–1922)
| 1839
| 1922
| ''[[:d:Q7164556|Pen-pont]]''
|-
| style='text-align:right'| 2543
| [[Ficheru:David Morgan, Welsh rugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237715|David Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu (1872–1933)
| 1872
| 1933
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2544
|
| ''[[:d:Q5237721|David Morgan Evans]]''
|
| 1911
| 1941
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2545
|
| ''[[:d:Q5237724|David Morgan Jenkins]]''
|
| 1901
| 1968
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2546
|
| ''[[:d:Q5237764|David Moses]]''
|
| 1925
| 1999
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2547
| [[Ficheru:David Nicholl (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238012|David Nicholl]]''
|
| 1871
| 1918
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 2548
|
| ''[[:d:Q5238263|David Oswald Thomas]]''
| filósofu británicu (1924–2005)
| 1924
| 2005
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2549
|
| ''[[:d:Q5238274|David Owen]]''
|
| 1796
| 1866
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2550
|
| ''[[:d:Q5238279|David Owen]]''
|
| 1712
| 1741
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2551
|
| ''[[:d:Q5238403|David Parry-Jones]]''
|
| 1933
| 2017
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2552
|
| ''[[:d:Q5238411|David Parry]]''
|
| 1682
| 1714
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2553
|
| ''[[:d:Q5238466|David Pearce]]''
| boxeador galés (1959–2000)
| 1959
| 2000
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2554
|
| ''[[:d:Q5238564|David Phillips Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1936)
| 1881
| 1936
| ''[[:d:Q7228398|Pontymoile]]''
|-
| style='text-align:right'| 2555
|
| ''[[:d:Q5238682|David Powell]]''
| futbolista británicu
| 1944
| 2023
| ''[[:d:Q3399645|Dolgarrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2556
|
| ''[[:d:Q5238710|David Price]]''
|
| 1762
| 1835
| ''[[:d:Q3404562|Merthyr Cynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2557
|
| ''[[:d:Q5238746|David Pugh]]''
|
| 1806
| 1890
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2558
| [[Ficheru:David Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238958|David Rees]]''
|
| 1801
| 1869
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2559
| [[Ficheru:Lord Ogmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238956|David Rees-Williams, 1st Baron Ogmore]]''
|
| 1903
| 1976
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2560
| [[Ficheru:David Richards (Dafydd Ionawr, 1751-1827) (print) NLW3362443 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239033|David Richards]]''
|
| 1751
| 1827
| ''[[:d:Q7830339|Towyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2561
|
| ''[[:d:Q5239157|David Rocyn-Jones]]''
|
| 1862
| 1953
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2562
| [[Ficheru:David samwell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239456|David Samwell]]''
|
| 1751
| 1798
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2563
|
| ''[[:d:Q5239892|David C. Smith]]''
|
| 1930
| 2018
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2564
| [[Ficheru:Photolithograph of Archdeacon D R Thomas, 1897..jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240335|David Thomas]]''
|
| 1833
| 1916
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 2565
|
| ''[[:d:Q5240339|David Thomas]]''
| políticu británicu (1892–1954)
| 1892
| 1954
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2566
| [[Ficheru:Dewi Hefin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240340|David Thomas]]''
| poeta galés (1828–1909)
| 1828
| 1909
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2567
| [[Ficheru:Portrait of The Editor of 'The Homilist' (4672059).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240346|David Thomas]]''
|
| 1813
| 1894
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 2568
|
| ''[[:d:Q5240350|David John Thomas]]''
|
| 1881
| 1928
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2569
|
| ''[[:d:Q5240355|David Thomas]]''
| misioneru galés (1829–1905)
| 1829
| 1905
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 2570
| [[Ficheru:Industrialist David Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240352|David Thomas]]''
| metalúrxicu galés (1794–1882)
| 1794
| 1882
| ''[[:d:Q5016593|Cadoxton-juxta-Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 2571
|
| ''[[:d:Q5240743|David W. Spencer]]''
|
| 1837
| 1920
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2572
|
| ''[[:d:Q5240883|David Watts]]''
|
| 1886
| 1916
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2573
| [[Ficheru:David Watts Morgan 1923.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5240884|David Watts Morgan]]''
|
| 1867
| 1933
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2574
|
| ''[[:d:Q5241114|David William Evans]]''
|
| 1866
| 1926
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2575
|
| ''[[:d:Q5241124|David William Thomas]]''
|
| 1876
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2576
|
| ''[[:d:Q5241128|David Williams]]''
|
| 1709
| 1784
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2577
| [[Ficheru:David-Williams-Castell-Deudraeth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5241134|David Williams]]''
|
| 1800<br/>1799
| 1869
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 2578
|
| ''[[:d:Q5241137|David Williams]]''
| políticu británicu (1865–1941)
| 1865
| 1941
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2579
|
| ''[[:d:Q5241141|David Williams]]''
| escritor galés (1926–2003)
| 1926
| 2003
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2580
|
| ''[[:d:Q5241167|David Willicombe]]''
|
| 1951
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2581
|
| ''[[:d:Q5241336|David Wynne]]''
| compositor británicu (1900–1983)
| 1900
| 1983
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2582
|
| ''[[:d:Q5247441|Gareth Williams]]''
| matemáticu británicu (1978–2010)
| 1978
| 2010
| ''[[:d:Q3400948|Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 2583
|
| ''[[:d:Q5249315|Declan Affley]]''
| cantante australianu (1939–1985)
| 1939
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2584
| [[Ficheru:Killag Church SE 2010 09 27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5249703|Decuman]]''
| médicu galés (700–706)
| 700
| 706
| ''[[:d:Q7321488|Rhoscrowther]]''
|-
| style='text-align:right'| 2585
|
| ''[[:d:Q5249730|Deddie Davies]]''
| actriz británica
| 1938
| 2016
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2586
| [[Ficheru:Leonard 2015-09-12.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5252782|Deke Leonard]]''
|
| 1944
| 2017
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2587
|
| ''[[:d:Q5254281|Delme Bryn-Jones]]''
| cantante d'ópera galés (1934–2001)
| 1934
| 2001
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2588
|
| ''[[:d:Q5254967|Delwyn Williams]]''
| políticu británicu
| 1938
| 2024
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2589
|
| ''[[:d:Q5257247|Denis Galloway]]''
|
| 1878
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2590
|
| ''[[:d:Q5257297|Denis John Boocker]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu (1922–1987)
| 1922
| 1987
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2591
| [[Ficheru:Deniseidrisjones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5257685|Denise Idris Jones]]''
|
| 1950
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2592
|
| ''[[:d:Q5258121|Dennis A'Court]]''
| xugador de críquet británicu
| 1937
| 2021
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 2593
|
| ''[[:d:Q5258163|Dennis Avoth]]''
| boxeador galés
| 1947
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2594
|
| ''[[:d:Q5258237|Dennis Burgess]]''
|
| 1926
| 1980
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2595
|
| ''[[:d:Q5258574|Dennis John]]''
| futbolista británicu
| 1935
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2596
|
| ''[[:d:Q5258650|Dennis Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1925
| 1996
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 2597
|
| ''[[:d:Q5258685|Dennis Madden]]''
|
| 1913
| 1967
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2598
|
| ''[[:d:Q5258940|Dennis Selby]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1969
| ''[[:d:Q990946|Broughton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2599
|
| ''[[:d:Q5258949|Dennis Shea]]''
| xugador de críquet galés (1924–1982)
| 1924
| 1982
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2600
|
| ''[[:d:Q5259321|Densey Clyne]]''
| naturalista (1922–2019)
| 1922
| 2019
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2601
|
| ''[[:d:Q5259851|Denys Graham]]''
| actor británicu
| 1926
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2602
|
| ''[[:d:Q5259856|Denys Irving]]''
| cineasta galés (1944–1976)
| 1944
| 1976
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 2603
|
| ''[[:d:Q5261835|Derek Brewer]]''
| oficial británicu (1923–2008)
| 1923
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2604
|
| ''[[:d:Q5261927|Derek Draper]]''
| futbolista británicu
| 1943
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2605
|
| ''[[:d:Q5262285|Derek Prag]]''
| políticu galés (1923–2010)
| 1923
| 2010
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2606
| [[Ficheru:Harold Bird-Wilson by Cuthbert Orde.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5660102|Harold Bird-Wilson]]''
| as de l'aviación galés (1919–2000)
| 1919
| 2000
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2607
|
| ''[[:d:Q5660294|Harold Charles]]''
|
| 1914
| 1987
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2608
|
| ''[[:d:Q5660453|Harold Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1976)
| 1898
| 1976
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2609
|
| ''[[:d:Q5660490|Harold Dickinson]]''
| xugador de críquet galés (1911–1997)
| 1911
| 1997
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2610
|
| ''[[:d:Q5660587|Harold Edwards]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1993)
| 1909
| 1993
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2611
|
| ''[[:d:Q5661301|Harold Jones]]''
|
| 1907
| 1955
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2612
|
| ''[[:d:Q5661519|Harold Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1984
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2613
|
| ''[[:d:Q5662786|Harold Williams]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2614
| [[Ficheru:Harry Bowcott 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5667442|Harry Bowcott]]''
| xugador de rugbi galés (1907–2004)
| 1907
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2615
|
| ''[[:d:Q5669252|Harry Greene]]''
| actor galés (1923–2013)
| 1923
| 2013
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2616
|
| ''[[:d:Q5669304|Harry Griffiths]]''
|
| 1931
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2617
| [[Ficheru:Harry 3 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5669329|Harry Guest]]''
| poeta galés
| 1932
| 2021
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2618
|
| ''[[:d:Q5669515|Harry Harris]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2004
| ''[[:d:Q6732359|Magor]]''
|-
| style='text-align:right'| 2619
|
| ''[[:d:Q5669781|Harry Holt]]''
| futbolista británicu (1889–1956)
| 1889
| 1956
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2620
|
| ''[[:d:Q5670114|Harry Jones]]''
| xugador de críquet galés (1922–1995)
| 1922
| 1995
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 2621
|
| ''[[:d:Q5670133|Harry Judge]]''
| académicu galés (1928–2019)
| 1928
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2622
|
| ''[[:d:Q5670978|Harry McDaniel]]''
|
|
| 1932
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2623
| [[Ficheru:Last Ministers UFO 1955.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5671113|Harry Mills]]''
| políticu canadianu (1874–1959)
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 2624
|
| ''[[:d:Q5671513|Harry Peacock]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–1996)
| 1909
| 1996
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2625
|
| ''[[:d:Q5671568|Harry Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu (1903–1978)
| 1903
| 1978
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 2626
|
| ''[[:d:Q5671750|Harry Pugh]]''
| futbolista británicu (1875–1945)
| 1875
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2627
|
| ''[[:d:Q5672058|Harry Royal]]''
| xugador de rugbi galés
| 1914
| 1995
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2628
|
| ''[[:d:Q5686436|Haydn Dackins]]''
| futbolista británicu (1912–1943)
| 1912
| 1943
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2629
|
| ''[[:d:Q5686444|Haydn Davies]]''
| xugador de críquet galés (1912–1993)
| 1912
| 1993
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2630
| [[Ficheru:Algoma Blue - Haydn Llewellyn Davies 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5686464|Haydn Llewellyn Davies]]''
| escultor galés (1921–2008)
| 1921
| 2008
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2631
|
| ''[[:d:Q5686472|Haydn Price]]''
| futbolista británicu
| 1883
| 1964
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2632
|
| ''[[:d:Q5703235|Helen Sutermeister]]''
| historiadora canadiana
| 1943
| 1979
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2633
|
| ''[[:d:Q5717896|Henry Bayly]]''
|
| 1769
| 1846
| ''[[:d:Q7201721|Plas Newydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2634
| [[Ficheru:Oswald Hornby Joseph Birley (1880–1952) - Henry Campbell Bruce (1851–1929), 2nd Baron Aberdare - NMW A 1705 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5718742|Henry Bruce, 2nd Baron Aberdare]]''
|
| 1851
| 1929
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2635
|
| ''[[:d:Q5720203|Henry Davies]]''
| xugador de críquet galés (1865–1934)
| 1865
| 1934
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 2636
| [[Ficheru:Henry Thomas Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5720773|Henry Edwards]]''
|
| 1837
| 1884
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2637
|
| ''[[:d:Q5720858|Henry English Fulford]]''
| diplomáticu galés (1859–1929)
| 1859
| 1929
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 2638
| [[Ficheru:Henry-Haydn-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5722774|Henry Haydn Jones]]''
| políticu galés (1863–1950)
| 1863
| 1950
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2639
| [[Ficheru:Henry Hicks (geologist).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5722978|Henry Hicks]]''
|
| 1837
| 1899
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 2640
|
| ''[[:d:Q5724046|Henry Jones]]''
| chef galés (1812–1891)
| 1812
| 1891
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2641
|
| ''[[:d:Q5724643|Henry Lannigan]]''
| entrenador de baloncestu d'Estaos Xuníos (1863–1930)
| 1863
| 1930
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2642
|
| ''[[:d:Q5724892|Henry Lewis]]''
|
| 1889
| 1968
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2643
|
| ''[[:d:Q5724898|Henry Lewis Guy]]''
| inxenieru británicu
| 1887
| 1956
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2644
|
| ''[[:d:Q5725614|Henry Maurice]]''
|
| 1634
| 1682
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2645
|
| ''[[:d:Q5726020|Henry Morgan]]''
|
|
| 1560
| ''[[:d:Q5268253|Dewisland Hundred]]''
|-
| style='text-align:right'| 2646
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Henry Owen, M.D (4671718) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726568|Henry Owen]]''
| matemáticu galés (1716–1795)
| 1716
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 2647
| [[Ficheru:Henry Paget, 1st Earl of Uxbridge Romney.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726649|Henry Paget]]''
|
| 1744
| 1812
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 2648
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Henry Parry (4671746) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726737|Henry Parry]]''
|
| 1766
| 1854
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2649
| [[Ficheru:Henry Richard Esq MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5727523|Henry Richard]]''
|
| 1812
| 1888
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2650
|
| ''[[:d:Q5727766|Henry Rowlands]]''
|
| 1551
| 1616
| ''[[:d:Q3398367|Sarn Meyllteyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2651
|
| ''[[:d:Q5729799|Henry Walter]]''
|
| 1611
| 1678
| ''[[:d:Q7191844|Piercefield House]]''
|-
| style='text-align:right'| 2652
| [[Ficheru:Henry Weale (1897–1959).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5729939|Henry Weale]]''
| militar galés (1897–1959)
| 1897
| 1959
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2653
| [[Ficheru:Mr. J Herbert Lewis Y.H.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5734947|Herbert Lewis]]''
| políticu británicu (1858–1933)
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2654
| [[Ficheru:Isambard Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5735196|Isambard Owen]]''
|
| 1850
| 1927
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 2655
|
| ''[[:d:Q5735948|Herbert Wilson]]''
| físicu galés (1929–2008)
| 1929
| 2008
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 2656
| [[Ficheru:Evans, Herbie.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5736088|Herbie Evans]]''
| futbolista británicu
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 2657
|
| ''[[:d:Q5736164|Herbie Williams]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 2026
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2658
|
| ''[[:d:Q5761498|Hilda Vaughan]]''
|
| 1892
| 1985
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2659
|
| ''[[:d:Q5800336|David Rowland]]''
|
| 1568
| 1576
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2660
|
| ''[[:d:Q5901548|Horace Blew]]''
| futbolista británicu (1878–1957)
| 1878
| 1957
| ''[[:d:Q5397307|Esclusham]]''
|-
| style='text-align:right'| 2661
|
| ''[[:d:Q5901653|Horace Cumner]]''
| futbolista británicu (1918–1999)
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2662
|
| ''[[:d:Q5901709|Horace Evans, 1st Baron Evans]]''
|
| 1903
| 1963
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2663
|
| ''[[:d:Q5902209|Horace Viner]]''
| futbolista británicu
| 1880
| 1955
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2664
|
| ''[[:d:Q5907734|Ian Michael]]''
|
| 1936
| 2020
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2665
|
| ''[[:d:Q5919459|Howard Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1916–1987)
| 1916
| 1987
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2666
|
| ''[[:d:Q5920440|Howard Morgan]]''
| xugador de críquet galés
| 1931
| 2019
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2667
|
| ''[[:d:Q5920501|Howard Nicholls]]''
| xugador de rugbi union galés (1931–2011)
| 1931
| 2011
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2668
|
| ''[[:d:Q5920514|Howard Norris]]''
| xugador de rugbi union británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2669
|
| ''[[:d:Q5920696|Howard Radford]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2670
| [[Ficheru:Arfbais Syr Hywel y Fwyall.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921646|Syr Hywel y Fwyall]]''
| condestable galés (1330–1381)
| 1330
| 1381
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2671
| [[Ficheru:Howell Arthur Gwynne (1865–1950).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921673|Howell Arthur Gwynne]]''
| escritor británicu
| 1865
| 1950
| ''[[:d:Q6408281|Kilvey Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 2672
|
| ''[[:d:Q5921699|Howell Davies]]''
|
| 1885
| 1961
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2673
|
| ''[[:d:Q5921707|Howell Evans]]''
| actor galés (1928–2014)
| 1928
| 2014
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2674
| [[Ficheru:Rev H Elvet Lewis (5185309).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921714|Howell Elvet Lewis]]''
|
| 1860
| 1953
| ''[[:d:Q4923824|Blaenycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 2675
|
| ''[[:d:Q5921716|Howell Glynne]]''
|
| 1906
| 1969
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2676
| [[Ficheru:Howel-Jones-NeathRFC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921747|Howell Jones]]''
|
| 1882
| 1908
| ''[[:d:Q7228314|Pontneddfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2677
|
| ''[[:d:Q5921750|Howell Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés (1888–1971)
| 1888
| 1971
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2678
|
| ''[[:d:Q5925776|James Iliff]]''
| botánicu galés (1923–2014)
| 1923
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2679
|
| ''[[:d:Q5927246|Hubert Day]]''
|
| 1908
| 1977
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2680
|
| ''[[:d:Q5927578|Hubert Rees]]''
| actor británicu (1928–2009)
| 1928
| 2009
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2681
|
| ''[[:d:Q5927583|Hubert Rhys]]''
| xugador de críquet galés (1897–1970)
| 1897
| 1970
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2682
| [[Ficheru:Guggs.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5927683|Hubert William Lewis]]''
| militar galés (1896–1977)
| 1896
| 1977
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2683
|
| ''[[:d:Q5927692|Hubert Winthrop Young]]''
| políticu galés (1885–1950)
| 1885
| 1950
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2684
|
| ''[[:d:Q5930459|Hugh Cudlipp]]''
| periodista galés (1913–1998)
| 1913
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2685
|
| ''[[:d:Q5930505|Hugh David]]''
|
| 1925
| 1987
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2686
| [[Ficheru:J-Hugh-Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5930657|Hugh Edwards]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 2687
|
| ''[[:d:Q5930689|Hugh Evans]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 2010
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 2688
|
| ''[[:d:Q5931218|Hugh Ingledew]]''
| xugador de críquet británicu (1865–1937)
| 1865
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2689
|
| ''[[:d:Q5931495|Hugh Lloyd-Davies]]''
|
| 1926
| 1986
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2690
|
| ''[[:d:Q5932035|Hugh Morris]]''
| futbolista británicu
| 1872
| 1897
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2691
| [[Ficheru:Sir Hugh Myddelton, 1st Bt by Cornelius Johnson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932086|Hugh Myddelton]]''
|
| 1560
| 1631
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2692
| [[Ficheru:Portrait of Sir Hugh Owen (4671720) Exposure.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932209|Hugh Owen]]''
|
| 1804
| 1881
| ''[[:d:Q13129635|Llangeinwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2693
| [[Ficheru:Hugh Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932383|Hugh Price]]''
|
| 1495
| 1574
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2694
| [[Ficheru:Hugh Rowlands (1828–1909).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932551|Hugh Rowlands]]''
| militar galés (1828–1909)
| 1828
| 1909
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 2695
|
| ''[[:d:Q5932957|Hugh Vincent]]''
|
| 1862
| 1931
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2696
| [[Ficheru:Two boys with a stuffed cockatoo (3947812678) (cropped - John Traherne Moggridge).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932997|John Traherne Moggridge]]''
|
| 1842
| 1874
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2697
|
| ''[[:d:Q5941416|Humphrey Foulkes]]''
|
| 1673
| 1737
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2698
| [[Ficheru:Bp Humphrey Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5941466|Humphrey Humphreys]]''
| sacerdote británicu (1648–1712)
| 1648
| 1712
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2699
|
| ''[[:d:Q5941475|Humphrey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1862
| 1946
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 2700
| [[Ficheru:Humphrey.Llwyd.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5941507|Humphrey Llwyd]]''
|
| 1527
| 1568
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2701
|
| ''[[:d:Q5941550|Humphrey Owen]]''
|
| 1702
| 1768
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 2702
|
| ''[[:d:Q5951270|Huw Morus]]''
|
| 1622
| 1709
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 2703
|
| ''[[:d:Q5951279|Huw Menai]]''
| poeta galés (1886–1961)
| 1888<br/>1886
| 1961
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 2704
|
| ''[[:d:Q5951303|Huw T. Edwards]]''
|
| 1892
| 1970
| ''[[:d:Q3399502|Rowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2705
|
| ''[[:d:Q7626974|Stuart Prosser]]''
|
| 1887
| 1939
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 2706
|
| ''[[:d:Q7627026|Stuart Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1967
| 2023
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2707
| [[Ficheru:Plaque for Sulien, Llanbadarn Fawr - geograph.org.uk - 2104435.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7636261|Sulien]]''
|
| 1012<br/>1011
| 1091
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2708
|
| ''[[:d:Q7647604|Susan Bradshaw]]''
| pianista británica (1931–2005)
| 1931
| 2005
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2709
|
| ''[[:d:Q7651983|Sven Hansen]]''
|
| 1876
| 1958
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2710
| [[Ficheru:Sybil Burton Christopher.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7659507|Sybil Christopher]]''
| actriz británica
| 1929
| 2013
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2711
|
| ''[[:d:Q7659509|Sybil Connolly]]''
| diseñadora de moda galesa (1921–1998)
| 1921
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2712
|
| ''[[:d:Q7659682|Syd Fursland]]''
| futbolista británicu (1914–1990)
| 1914
| 1990
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 2713
|
| ''[[:d:Q7659721|Syd Reid]]''
| futbolista británicu
| 2000
| 1968
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2714
|
| ''[[:d:Q7659740|Syd Worgan]]''
| boxeador galés
| 1917
| 1996
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2715
|
| ''[[:d:Q7659969|Sydney Hinam]]''
|
| 1898
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2716
|
| ''[[:d:Q7660223|Sydney Williams]]''
|
| 1918
| 1976
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2717
| [[Ficheru:Tom Ellis 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668222|T. E. Ellis]]''
| políticu galés (1859–1899)
| 1859
| 1899
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2718
| [[Ficheru:Author T Glynne Davies (1553852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668266|T. Glynne Davies]]''
|
| 1926
| 1988
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2719
| [[Ficheru:T. Gwynn Jones (1871–1949) (gcf02648).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7668277|T. Gwynn Jones]]''
|
| 1871
| 1949
| ''[[:d:Q4899223|Betws yn Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 2720
|
| ''[[:d:Q7668315|T. Ifor Rees]]''
| diplomáticu galés (1890–1977)
| 1890
| 1977
| ''[[:d:Q7321618|Rhydypennau]]''
|-
| style='text-align:right'| 2721
|
| ''[[:d:Q7668365|T. J. Morgan]]''
|
| 1907
| 1986
| ''[[:d:Q5566489|Glais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2722
|
| ''[[:d:Q7674966|Taffy O'Callaghan]]''
| futbolista británicu (1906–1946)
| 1906
| 1946
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2723
|
| ''[[:d:Q7674964|Taffy Davies]]''
| futbolista británicu (1910–1995)
| 1910
| 1995
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2724
|
| ''[[:d:Q7674969|Taffy Williams]]''
| mercenariu galés (1934–1996)
| 1933
| 1996
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2725
|
| ''[[:d:Q7678702|Tal Harris]]''
| xugador de rugbi británicu (1902–1963)
| 1902
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2726
|
| ''[[:d:Q7679434|Talfryn Evans]]''
| xugador de críquet galés (1914–1944)
| 1914
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2727
|
| ''[[:d:Q7679435|Talfryn Thomas]]''
| actor galés (1922–1982)
| 1922
| 1982
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2728
| [[Ficheru:John Jones, 'Talhaiarn'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7679452|John Jones]]''
|
| 1810
| 1869
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2729
| [[Ficheru:Sir Tasker Watkins VC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7687359|Tasker Watkins]]''
| xuez galés (1918–2007)
| 1918
| 2007
| ''[[:d:Q3403439|Nelson]]''
|-
| style='text-align:right'| 2730
| [[Ficheru:Tecwyn Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7692926|Tecwyn Roberts]]''
| inxenieru galés (1925–1988)
| 1925
| 1988
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 2731
| [[Ficheru:Ted Pooley.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7693615|Ted Pooley]]''
| xugador de críquet galés (1842–1907)
| 1842
| 1907
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 2732
|
| ''[[:d:Q7693850|Ted Ward]]''
|
| 1953
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2733
|
| ''[[:d:Q7694070|Teddy Peers]]''
| futbolista británicu (1886–1935)
| 1886
| 1935
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 2734
|
| ''[[:d:Q7701873|Terence Cook]]''
|
| 1927
| 2016
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2735
|
| ''[[:d:Q7703511|Terrence Robbins]]''
|
| 1937
| 2015
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2736
|
| ''[[:d:Q7704285|Terry Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2737
|
| ''[[:d:Q7704519|Terry Higgins]]''
|
| 1945
| 1982
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 2738
|
| ''[[:d:Q7781956|Theodore Price]]''
|
| 1570
| 1631
| ''[[:d:Q13129621|Llanenddwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2739
| [[Ficheru:Portrait of Thes. Jones (4672942) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7782307|Theophilus Jones]]''
| historiador galés (1758–1812)
| 1759
| 1812
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2740
| [[Ficheru:Theophilus Redwood.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7782323|Theophilus Redwood]]''
|
| 1806
| 1892
| ''[[:d:Q4950529|Boverton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2741
|
| ''[[:d:Q7787281|Thomas Babington Jones]]''
| xugador de críquet galés (1851–1890)
| 1851
| 1890
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2742
|
| ''[[:d:Q7787333|Thomas Baker Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1862–1959)
| 1862
| 1959
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2743
|
| ''[[:d:Q7787443|Thomas Bartley]]''
| futbolista británicu (1874–1951)
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2744
| [[Ficheru:Thomas Brigstocke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7787897|Thomas Brigstocke]]''
| pintor galés (1809–1881)
| 1809
| 1881
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 2745
|
| ''[[:d:Q7787900|Thomas Briscoe]]''
|
| 1813
| 1895
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2746
|
| ''[[:d:Q7788056|Thomas Burgoyne]]''
|
| 1827
| 1920
| ''[[:d:Q5566244|Gladestry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2747
| [[Ficheru:Thomas Charles, Bala.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788335|Thomas Charles]]''
| clérigu galés (1755–1814)
| 1755
| 1814
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2748
| [[Ficheru:Principal Thomas Charles Edwards (1837-1900) NLW3362721.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788342|Thomas Charles Edwards]]''
|
| 1837
| 1900
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 2749
| [[Ficheru:Thomas Crofts 1722 Catalogue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788707|Thomas Crofts]]''
| esplorador galés (1722–1781)
| 1722
| 1781
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2750
|
| ''[[:d:Q7788864|Thomas David Frank Evans]]''
| oficial británicu (1917–1996)
| 1917
| 1996
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2751
|
| ''[[:d:Q7788876|Thomas Davies]]''
| futbolista británicu (1872–1950)
| 1872
| 1950
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2752
|
| ''[[:d:Q7789102|Thomas Duncombe Dee]]''
| empresariu d'Estaos Xuníos (1844–1905)
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2753
|
| ''[[:d:Q7789165|Thomas E. Heywood]]''
|
| 1877
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2754
|
| ''[[:d:Q7789203|Thomas E. Stephens]]''
| pintor d'Estaos Xuníos (1884–1966)
| 1884
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2755
|
| ''[[:d:Q7789287|Thomas Edwards]]''
|
| 1779
| 1858
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 2756
|
| ''[[:d:Q7789292|Thomas Edwards]]''
|
| 1652
| 1721
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2757
|
| ''[[:d:Q7789331|Thomas Ellis]]''
|
| 1625
| 1673
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2758
|
| ''[[:d:Q7789332|Thomas Ellis]]''
|
| 1711
| 1792
| ''[[:d:Q6812351|Meliden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2759
|
| ''[[:d:Q7789396|Thomas Evans]]''
| soldáu galés (1824–1866)
| 1824
| 1866
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2760
|
| ''[[:d:Q7789400|Thomas Evans]]''
|
| 1764
| 1833
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 2761
| [[Ficheru:John Bettes the Elder Sir Thomas Exmewe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7789414|Thomas Exmewe]]''
|
| 1450
| 1529
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 2762
|
| ''[[:d:Q7789686|Thomas Flynn]]''
|
| 1898
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2763
| [[Ficheru:Dr T. F. Roberts (1860–1919), MA, LLD, Principal of University of Wales, Aberystwyth (1892–1919) (OP81).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7789785|Thomas Francis Roberts]]''
|
| 1860
| 1919
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 2764
| [[Ficheru:Tom-Griffiths-AS-Pont-y-pŵl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790214|Thomas Griffiths]]''
|
| 1867
| 1955
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2765
| [[Ficheru:BG T Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790212|Thomas Griffiths]]''
|
| 1865
| 1947
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2766
| [[Ficheru:Tom Hollingdale 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7790756|Thomas Hollingdale]]''
|
| 1900
| 1978
| ''[[:d:Q7975195|Waunarlwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2767
| [[Ficheru:G. H. Hall, Mardy-Jones, Grenfell (de d. à g.) - btv1b531623329.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7791002|Thomas Mardy Jones]]''
|
| 1879
| 1970
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2768
|
| ''[[:d:Q7791373|Thomas Jones]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2769
|
| ''[[:d:Q7791377|Thomas Jones]]''
| futbolista británicu (1884–1958)
| 1884
| 1958
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2770
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jones (4673346) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7791382|Thomas Jones]]''
| misioneru galés (1810–1849)
| 1810
| 1849
| ''[[:d:Q20600098|Tan-y-ffridd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2771
|
| ''[[:d:Q7791381|Thomas Jones]]''
| bibliotecariu galés (1810–1875)
| 1810
| 1875
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2772
|
| ''[[:d:Q7791384|Thomas Jones]]''
| xugador de rugbi union galés (1895–1933)
| 1895
| 1933
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2773
|
| ''[[:d:Q7791392|Thomas Joseph-Watkin]]''
|
| 1856
| 1915
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2774
|
| ''[[:d:Q7791836|Thomas Lewis]]''
|
| 1821
| 1897
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2775
|
| ''[[:d:Q7791887|Thomas Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1830
| 1861
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2776
|
| ''[[:d:Q7791891|Thomas Lloyd]]''
| médicu galés (1640–1694)
| 1640
| 1694
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2777
|
| ''[[:d:Q7791892|Thomas Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1882–1938)
| 1882
| 1938
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2778
| [[Ficheru:Thomas Monaghan (1833–1895).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7792509|Thomas Monaghan]]''
|
| 1833
| 1895
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 2779
|
| ''[[:d:Q7792550|Thomas Morgan]]''
|
|
| 1565
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2780
|
| ''[[:d:Q7792552|Thomas Morgan]]''
|
| 1542<br/>1540
| 1595
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2781
|
| ''[[:d:Q7792716|Thomas Neville George]]''
|
| 1904
| 1980
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 2782
|
| ''[[:d:Q7792777|Thomas Nowell]]''
|
| 1730
| 1801
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2783
|
| ''[[:d:Q7792907|Thomas Owen]]''
|
| 1749
| 1812
| ''[[:d:Q2278993|Pentraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2784
|
| ''[[:d:Q7793019|Thomas Parker]]''
|
| 1901
| 1969
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2785
| [[Ficheru:Professor Thomas Parry on his appointment as Principal of Aberystwyth University College (1529363).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793031|Thomas Parry]]''
| bibliotecariu británicu (1904–1985)
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q302496|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2786
| [[Ficheru:Thomas Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793039|Thomas Parry]]''
|
| 1768
| 1824
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 2787
|
| ''[[:d:Q7793099|Thomas Penson]]''
|
| 1790
| 1859
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2788
| [[Ficheru:Portrait of Sir Thomas Phillips (4671785).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793148|Thomas Phillips]]''
|
| 1801
| 1867
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2789
| [[Ficheru:Professor Thomas Powel (1845-1922) NLW3364243.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793237|Thomas Powel]]''
|
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2790
|
| ''[[:d:Q7793241|Thomas Powell]]''
|
| 1608
| 1660
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>[[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 2791
| [[Ficheru:Thomas Price 2.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793275|Tom Price]]''
| políticu australianu
| 1852
| 1909
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 2792
| [[Ficheru:Thomas Protheroe (1780-1853).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793310|Thomas Prothero]]''
|
| 1780
| 1853
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 2793
|
| ''[[:d:Q7793450|Thomas Rees]]''
|
| 1777
| 1864
| ''[[:d:Q107032579|Gelli-gron]]''
|-
| style='text-align:right'| 2794
|
| ''[[:d:Q7793451|Thomas Rees]]''
|
| 1806
| 1876
| ''[[:d:Q3405168|Mynachlog-Ddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 2795
|
| ''[[:d:Q7793503|Thomas Richard Lloyd]]''
|
| 1820
| 1891
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2796
|
| ''[[:d:Q7793510|Thomas Richards]]''
|
| 1687
| 1760
| ''[[:d:Q3400212|Llanfarian]]''
|-
| style='text-align:right'| 2797
| [[Ficheru:Thomas Richards 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793509|Thomas Richards]]''
|
| 1859
| 1931
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2798
|
| ''[[:d:Q7793516|Thomas Richards]]''
| historiador británicu (1878–1962)
| 1878
| 1962
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 2799
|
| ''[[:d:Q7793653|T. Rowland Hughes]]''
|
| 1903
| 1949
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2800
| [[Ficheru:Thomas Salisbury died 1586 by Moses Griffith 02198.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793755|Thomas Salisbury]]''
| políticu galés (1564–1586)
| 1564
| 1586
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 2801
| [[Ficheru:Thomas Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7794427|Thomas Thomas]]''
| boxeador galés (1880–1911)
| 1880
| 1911
| ''[[:d:Q15221773|Glynarthen]]''
|-
| style='text-align:right'| 2802
|
| ''[[:d:Q15453116|Michael Shepherd]]''
|
| 1923
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2803
| [[Ficheru:John Hughes editor 1985.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15453135|John Hughes]]''
|
| 1930
| 2022
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2804
| [[Ficheru:John Bowen (bishop).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15453626|John Bowen]]''
|
| 1815
| 1859
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 2805
|
| ''[[:d:Q15453717|Charles Wynford Parsons]]''
| zoólogu galés (1901–1950)
| 1901
| 1950
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2806
|
| ''[[:d:Q15453874|Paul Ferris]]''
| biógrafu británicu (1929–2018)
| 1929
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2807
|
| ''[[:d:Q15453944|Terence Rees]]''
| historiador británicu (1928–2014)
| 1928
| 2014
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2808
|
| ''[[:d:Q15454409|Myfanwy Haycock]]''
|
| 1913
| 1963
| ''[[:d:Q7228316|Pontnewynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2809
| [[Ficheru:Portrait of W. Williams (4673914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15456236|William Williams]]''
| políticu galés (1788–1865)
| 1788
| 1865
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 2810
| [[Ficheru:Peter Reynolds Korea (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15458784|Peter Reynolds]]''
| compositor galés (1958–2016)
| 1958
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2811
|
| ''[[:d:Q15459489|John James]]''
| poeta británicu (1939–2018)
| 1939
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2812
|
| ''[[:d:Q15460120|T. Harri Jones]]''
| poeta británicu
| 1921
| 1965
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 2813
| [[Ficheru:Sion Trevor - John Trevor (1563–1630) memorial St Cynfarch Ch, Hope, Flintshire Cymru Wales 08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15460645|John Trevor]]''
| políticu galés (1563–1630)
| 1563
| 1630
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 2814
| [[Ficheru:William Ifor Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15491437|William Ifor Jones]]''
|
| 1900
| 1988
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2815
|
| ''[[:d:Q15493820|Howard Thomas]]''
| productor de radio galés (1909–1986)
| 1909
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2816
| [[Ficheru:Retrato de C. W. King (1847) - Visconde de Meneses.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15523834|Charles William King]]''
| escritor británicu
| 1818
| 1888
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2817
|
| ''[[:d:Q15619225|William Glynne-Jones]]''
|
| 1907
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2818
| [[Ficheru:Bardd Cocos 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15624399|John Evans]]''
|
| 1826
| 1888
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 2819
|
| ''[[:d:Q15637773|Kenneth "Ken" Davies]]''
|
| 1916
| 1984
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2820
|
| ''[[:d:Q15637838|John Cooke]]''
| oficial galés (1922–2011)
| 1922
| 2011
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 2821
| [[Ficheru:Marendaz (CN) - btv1b53238255h.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15806311|Donald Marcus Kelway Marendaz]]''
|
| 1897
| 1988
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 2822
|
| ''[[:d:Q15954198|Hans Busk]]''
| poeta británicu
| 1772
| 1862
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2823
|
| ''[[:d:Q15967265|Sir John Beynon, 1st Baronet]]''
| empresariu británicu (1864–1944)
| 1864
| 1944
| ''[[:d:Q5050623|Castleton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2824
|
| ''[[:d:Q15967282|Thomas Dalton-Morgan]]''
| aviador galés (1917–2004)
| 1917
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2825
| [[Ficheru:Denis Crowley-Milling, 1940.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15967649|Denis Crowley-Milling]]''
|
| 1919
| 1996
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2826
| [[Ficheru:Air Vice-Marshal Meredith Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15969655|Meredith Thomas]]''
| militar galés (1892–1984)
| 1892
| 1984
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 2827
|
| ''[[:d:Q15971211|Wilfrith Green]]''
|
| 1872
| 1937
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 2828
| [[Ficheru:Nathaniel Edward Yorke-Davies Vanity Fair 1900-04-12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15983646|N. E. Yorke Davis]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2829
|
| ''[[:d:Q15983878|Francis James Burgoyne]]''
|
| 1858
| 1913
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 2830
|
| ''[[:d:Q15983891|William Retlaw Williams]]''
|
| 1863
| 1944
| ''[[:d:Q4666761|Aberclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 2831
| [[Ficheru:Leonard Llewelyn Bulkeley Williams.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15987407|Leonard Llewelyn Bulkeley Williams]]''
|
| 1861
| 1939
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2832
|
| ''[[:d:Q15989799|James Allen]]''
|
| 1802
| 1897
| ''[[:d:Q5000782|Burton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2833
|
| ''[[:d:Q15990059|William Hughes]]''
|
| 1535
| 1600
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2834
|
| ''[[:d:Q15990317|Horace Thomas]]''
|
| 1890
| 1916
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2835
|
| ''[[:d:Q15990363|Thomas Williams]]''
| sacerdote galés (1725–1770)
| 1725
| 1770
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2836
|
| ''[[:d:Q15991633|Robert Williams]]''
| políticu galés (1695–1763)
| 1695
| 1763
| ''[[:d:Q5385173|Erbistock]]''
|-
| style='text-align:right'| 2837
|
| ''[[:d:Q15992732|John Thomas Burton Wollaston]]''
| clérigu galés (1841–1911)
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2838
|
| ''[[:d:Q15993118|Huw Jenkins]]''
| xugador de críquet galés (1944–2013)
| 1944
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2839
|
| ''[[:d:Q15993548|Tony Summers]]''
| nadador galés (1924–2013)
| 1924
| 2013
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2840
|
| ''[[:d:Q15994396|William Davies]]''
| paleontólogu galés (1814–1891)
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 2841
|
| ''[[:d:Q15994452|George Phillips Bevan]]''
|
| 1830
| 1889
| ''[[:d:Q4877452|Beaufort]]''
|-
| style='text-align:right'| 2842
|
| ''[[:d:Q15994588|John Lloyd]]''
|
| 1750<br/>1749
| 1815
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2843
| [[Ficheru:Thomas Richard Owen, SWGA president 1966-1968.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994666|Thomas Richard Owen]]''
|
| 1918
| 1990
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2844
|
| ''[[:d:Q15994689|William Phillips]]''
|
| 1822
| 1905
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 2845
|
| ''[[:d:Q15994726|Harry Morrey Salmon]]''
|
| 1892<br/>1890
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2846
|
| ''[[:d:Q15996134|Gus Merry]]''
|
| 1888
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2847
| [[Ficheru:The disillusionment of Idris like a cork out of a soda-water bottle! (5236536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15996281|Thomas Howell Williams Idris]]''
| políticu británicu (1842–1942)
| 1842
| 1925
| ''[[:d:Q5000782|Burton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2848
|
| ''[[:d:Q15997566|Herbert Charles Tippet]]''
| arquiteutu del paisaxe galés (1892–1947)
| 1892
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2849
| [[Ficheru:James John Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15997564|James John Thomas]]''
| políticu galés (1868–1947)
| 1868
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2850
|
| ''[[:d:Q15997578|Job Wilding]]''
| futbolista británicu (1862–1947)
| 1862
| 1947
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2851
|
| ''[[:d:Q15998021|Phil Tanner]]''
| cantante galés (1862–1950)
| 1862
| 1950
| ''[[:d:Q6661467|Llangennith]]''
|-
| style='text-align:right'| 2852
|
| ''[[:d:Q15998730|Joe Pullman]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1955)
| 1876
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2853
|
| ''[[:d:Q15998907|Nathaniel Walters]]''
| xugador de rugbi union galés (1875–1956)
| 1875
| 1956
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2854
|
| ''[[:d:Q15999154|Edgar Long]]''
| xugador de rugbi union galés (1907–1958)
| 1907
| 1958
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 2855
|
| ''[[:d:Q15999184|Gilbert Rattenbury]]''
| xugador de críquet galés (1878–1958)
| 1878
| 1958
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2856
|
| ''[[:d:Q15999292|Dick Duckfield]]''
| xugador de críquet galés (1907–1959)
| 1907
| 1959
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2857
|
| ''[[:d:Q15999402|Frank Williams]]''
| xugador de rugbi británicu (1910–1959)
| 1910
| 1959
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2858
|
| ''[[:d:Q15999400|Sir Evan Williams, 1st Baronet]]''
|
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2859
|
| ''[[:d:Q15999467|Joseph Jones]]''
|
| 1899
| 1960
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2860
| [[Ficheru:Percy Holland Latham c1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15999888|Percy Latham]]''
|
| 1873
| 1922
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2861
| [[Ficheru:Lewis Pugh Evans VC IWM HU 93411.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16000236|Lewis Pugh Evans]]''
| militar galés (1881–1962)
| 1881
| 1962
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2862
| [[Ficheru:Young Allsopp, boxer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16003649|Young Allsopp]]''
|
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 2863
|
| ''[[:d:Q16003708|James Phillips Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1883–1964)
| 1883
| 1964
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2864
|
| ''[[:d:Q16003922|Billy Tudor]]''
| futbolista británicu (1918–1965)
| 1918
| 1965
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2865
| [[Ficheru:MalcolmMcColm1956.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16004072|Malcolm McColm]]''
|
| 1914
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2866
| [[Ficheru:Howard Poole 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16004090|Howard Poole]]''
|
| 1905
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2867
|
| ''[[:d:Q16005766|Edward Benson]]''
| xugador de críquet galés (1907–1967)
| 1907
| 1967
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2868
|
| ''[[:d:Q16005824|Colin Jones]]''
|
| 1928
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2869
|
| ''[[:d:Q16005835|Ronald Lewis]]''
|
| 1916
| 1967
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2870
| [[Ficheru:Ivor Rees VC IWM Q 70903.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16005869|Ivor Rees]]''
| militar galés (1893–1967)
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2871
|
| ''[[:d:Q16005912|Bobbie Williams]]''
| xugador de rugbi galés (1886–1967)
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 2872
|
| ''[[:d:Q16006585|Herbert Huntingdon]]''
| xugador d'esgrima británicu (1898–1969)
| 1898
| 1968
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2873
|
| ''[[:d:Q16007439|Albert Mays]]''
|
| 1929
| 1973
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 2874
|
| ''[[:d:Q16007473|Wick Powell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1905–1973)
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 2875
|
| ''[[:d:Q16007476|Kenneth Raikes]]''
|
| 1889
| 1973
| ''[[:d:Q6744584|Malpas]]''
|-
| style='text-align:right'| 2876
|
| ''[[:d:Q16007482|Trevor Rowlands]]''
| futbolista británicu (1922–1973)
| 1922
| 1973
| ''[[:d:Q7975052|Wattstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 2877
|
| ''[[:d:Q16007521|Morris Meredith Williams]]''
|
| 1881
| 1973
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2878
|
| ''[[:d:Q16007647|Bessie Jones]]''
|
| 1887
| 1974
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2879
|
| ''[[:d:Q16007792|Trevor Edmunds]]''
|
| 1903
| 1975
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2880
|
| ''[[:d:Q16007849|Tom Morgan]]''
|
| 1893
| 1975
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2881
|
| ''[[:d:Q16007857|R. Ifor Parry]]''
|
| 1908
| 1975
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 2882
|
| ''[[:d:Q16008200|Glyn Gething]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1977)
| 1892
| 1977
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 2883
|
| ''[[:d:Q16008355|Owen Davies]]''
|
| 1914
| 1978
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2884
|
| ''[[:d:Q16008415|William Marsh]]''
| xugador de críquet galés (1917–1978)
| 1917
| 1978
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2885
|
| ''[[:d:Q16008683|Harold Finch]]''
| políticu británicu (1898–1979)
| 1898
| 1979
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 2886
|
| ''[[:d:Q16008703|Tyssul Griffiths]]''
|
| 1919
| 1979
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2887
|
| ''[[:d:Q16008819|Jackie Williams]]''
|
| 1911
| 1987
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2888
|
| ''[[:d:Q16009241|Thomas Danter]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–1980)
| 1922
| 1980
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2889
|
| ''[[:d:Q16009948|George Crisp]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 2890
|
| ''[[:d:Q16010271|Len Attewell]]''
| xugador de rugbi union británicu (1895–1983)
| 1895
| 1983
| ''[[:d:Q6966749|Nash]]''
|-
| style='text-align:right'| 2891
|
| ''[[:d:Q16011255|Leslie Harris]]''
| xugador de críquet galés (1915–1985)
| 1915
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2892
|
| ''[[:d:Q16011565|Howard Ford]]''
| atleta galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 2893
|
| ''[[:d:Q16011583|Bert Hodges]]''
| xugador de críquet galés (1905–1986)
| 1905
| 1986
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2894
|
| ''[[:d:Q16011855|Ernie Carless]]''
|
| 1912
| 1987
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2895
|
| ''[[:d:Q16011912|Jimmy Jewell]]''
| montañeru británicu (1953–1987)
| 1953
| 1987
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 2896
|
| ''[[:d:Q16012094|David Jones]]''
|
| 1914
| 1988
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 2897
|
| ''[[:d:Q16012333|Wynne Samuel]]''
|
| 1911
| 1989
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 2898
|
| ''[[:d:Q16012454|David Jones]]''
| xugador de críquet galés (1920–1990)
| 1920
| 1990
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 2899
|
| ''[[:d:Q16012809|Roderick Jones]]''
|
| 1910
| 1992
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2900
| [[Ficheru:Boxing - Dennis Powell v Mel Brown (USA).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16013064|Dennis Powell]]''
| boxeador galés (1924–1993)
| 1924
| 1993
| ''[[:d:Q6661162|Llanddewi Skirrid]]''
|-
| style='text-align:right'| 2901
|
| ''[[:d:Q6114479|Jack Owen]]''
| futbolista británicu
| 1866
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 2902
|
| ''[[:d:Q5962726|Hywel Bennett]]''
| actor británicu (1944–2017)
| 1944
| 2017
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2903
|
| ''[[:d:Q5962743|Hywel Coetmor]]''
|
|
| 1440
| ''[[:d:Q13130344|Nant Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2904
|
| ''[[:d:Q5962754|Hywel David Lewis]]''
|
| 1910
| 1992
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 2905
| [[Ficheru:Revd John Evans (I D Ffraid or Adda Jones, 1814-75) NLW3364082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5967953|John Evans]]''
|
| 1814
| 1875
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 2906
|
| ''[[:d:Q5974169|Lewis Owen]]''
|
| 1572
| 1629
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 2907
| [[Ficheru:Parry Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5978031|John Godfrey Parry-Thomas]]''
| inxenieru galés (1884–1927)
| 1884
| 1927
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2908
|
| ''[[:d:Q5978168|William Frost]]''
| científicu británicu (1848–1935)
| 1848
| 1935
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 2909
|
| ''[[:d:Q5981455|Ian Easton]]''
|
| 1917
| 1989
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 2910
|
| ''[[:d:Q5981894|Ian Jenkins]]''
| médicu militar galés (1944–2009)
| 1944
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2911
|
| ''[[:d:Q5983385|Ianto Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1946)
| 1892
| 1946
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2912
|
| ''[[:d:Q5989198|Idloes Owen]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q6820697|Merthyr Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 2913
|
| ''[[:d:Q5989587|Idris Cox]]''
|
| 1899
| 1989
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 2914
|
| ''[[:d:Q5989612|Idris Hopkins]]''
| futbolista británicu (1910–1994)
| 1910
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2915
|
| ''[[:d:Q5989657|Idris Jones]]''
|
| 1900
| 1971
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2916
|
| ''[[:d:Q5989707|Idris Towill]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1909–1988)
| 1909
| 1988
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 2917
|
| ''[[:d:Q5989861|Idwal Davies]]''
|
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2918
|
| ''[[:d:Q5989871|Idwal Fisher]]''
|
| 1935
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2919
|
| ''[[:d:Q5989872|Idwal Jones]]''
| escritor galés (1887–1964)
| 1888
| 1964
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 2920
|
| ''[[:d:Q5989881|Idwal Pugh]]''
|
| 1918
| 2010
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 2921
|
| ''[[:d:Q5989892|Idwal Jones]]''
| poeta británicu
| 1895
| 1937
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 2922
|
| ''[[:d:Q5990126|Ieuan Ddu ap Dafydd ab Owain]]''
|
| 1440
| 1480
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2923
|
| ''[[:d:Q5990154|Ieuan Rhys Williams]]''
|
| 1909
| 1973
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 2924
|
| ''[[:d:Q5991239|Ifor Owen]]''
|
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 2925
|
| ''[[:d:Q5991237|Ifor Davies]]''
| políticu británicu (1910–1982)
| 1910
| 1982
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 2926
|
| ''[[:d:Q5991242|Ifor Leslie Evans]]''
|
| 1897
| 1952
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 2927
|
| ''[[:d:Q5995606|Ike Fowler]]''
|
| 1894
| 1981
| ''[[:d:Q7131949|Pantyffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 2928
|
| ''[[:d:Q5995656|Ike Owens]]''
|
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 2929
|
| ''[[:d:Q6000246|Illtyd Buller Pole-Evans]]''
|
| 1879
| 1968
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 2930
|
| ''[[:d:Q6061783|Ioan Evans]]''
| políticu británicu (1927–1984)
| 1927
| 1984
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2931
|
| ''[[:d:Q6061870|John Jones]]''
|
| 1792
| 1852
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 2932
|
| ''[[:d:Q6063933|Iorrie Isaacs]]''
|
| 1911
| 1966
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 2933
|
| ''[[:d:Q6063946|Iorwerth Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1906–1985)
| 1906
| 1985
| ''[[:d:Q7837990|Trelewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 2934
|
| ''[[:d:Q6063954|Iorwerth Jones]]''
|
| 1903
| 1983
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 2935
| [[Ficheru:Iorwerth Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6063957|Iorwerth Thomas]]''
| políticu británicu (1895–1966)
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 2936
|
| ''[[:d:Q6073462|Peter Penry-Jones]]''
| actor galés (1938–2009)
| 1938
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2937
|
| ''[[:d:Q6076157|Isaac Cohen]]''
| rabín israelín (1914–2007)
| 1914
| 2007
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2938
|
| ''[[:d:Q6076220|Isaac Davis]]''
|
| 1758
| 1810
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 2939
|
| ''[[:d:Q6076478|Isaac Hayward]]''
| políticu británicu
| 1884
| 1976
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 2940
|
| ''[[:d:Q6084453|Islwyn Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1912–1997)
| 1912
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2941
|
| ''[[:d:Q6084457|Islwyn Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1898–1974)
| 1898
| 1974
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2942
|
| ''[[:d:Q6084469|Islwyn Morris]]''
| actor británicu (1920–2011)
| 1920
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2943
| [[Ficheru:Sir Ivor Atkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099316|Ivor Atkins]]''
|
| 1869
| 1953
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2944
|
| ''[[:d:Q6099383|Ivor Emmanuel]]''
|
| 1927
| 2007
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 2945
|
| ''[[:d:Q6099393|Ivor Griffiths]]''
| futbolista británicu (1918–1993)
| 1918
| 1993
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 2946
| [[Ficheru:Ivor John Caradoc Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099414|Ivor Herbert, 1st Baron Treowen]]''
| políticu británicu (1851–1933)
| 1851
| 1933
| ''[[:d:Q6661073|Llanarth Court]]''
|-
| style='text-align:right'| 2947
| [[Ficheru:Ivor Jones 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099424|Ivor Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1901–1982)
| 1901
| 1982
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 2948
|
| ''[[:d:Q6099429|Ivor Jones]]''
| futbolista británicu
| 1899
| 1974
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2949
| [[Ficheru:Ivor Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099434|Ivor Lewis]]''
| escultor británicu (1882–1958)
| 1882
| 1958
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2950
|
| ''[[:d:Q6099547|Ivor Watts]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1924–2006)
| 1924
| 2006
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 2951
|
| ''[[:d:Q6100567|Iwan Edwards]]''
|
| 1937
| 2022
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2952
|
| ''[[:d:Q6105857|J. Gwyn Griffiths]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 2953
|
| ''[[:d:Q6106368|J. Lloyd Williams]]''
|
| 1854
| 1945
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 2954
| [[Ficheru:Picture Portrait of John M. Llyod.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6106503|J. Meirion Lloyd]]''
|
| 1913
| 1998
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 2955
| [[Ficheru:The Archivist at Work, J. S. Matthews, 1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6107038|J. S. Matthews]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2956
| [[Ficheru:John Wallace Linton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6109742|John Wallace Linton]]''
| oficial galés (1905–1943)
| 1905
| 1943
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2957
| [[Ficheru:M. Jack Anthony (jockey) - btv1b53098957c.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6111026|Jack Anthony]]''
|
| 1890
| 1954
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 2958
| [[Ficheru:Jack Bassett 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6111191|Jack Bassett]]''
| xugador de rugbi union galés (1905–1989)
| 1905
| 1989
| ''[[:d:Q7837340|Trebanog]]''
|-
| style='text-align:right'| 2959
|
| ''[[:d:Q6111207|Jack Beames]]''
|
| 1890
| 1970
| ''[[:d:Q4666790|Aberbeeg]]''
|-
| style='text-align:right'| 2960
|
| ''[[:d:Q6111561|Jack Capper]]''
| futbolista británicu (1931–2009)
| 1931
| 2009
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 2961
|
| ''[[:d:Q6111669|Jack Chilcott]]''
|
| 1885
| 1973
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 2962
|
| ''[[:d:Q6111849|Jack Court]]''
| futbolista británicu
| 1919
| 1975
| ''[[:d:Q7809064|Tir-Phil]]''
|-
| style='text-align:right'| 2963
|
| ''[[:d:Q6112296|Jack Edwards]]''
| militar galés (1918–2006)
| 1918
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2964
|
| ''[[:d:Q6112306|Jack Edwards]]''
|
| 1929
| 2014
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 2965
|
| ''[[:d:Q6112343|Jack Elwyn Evans]]''
|
| 1897
| 1941
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2966
|
| ''[[:d:Q6112380|Jack Evans]]''
| futbolista británicu (1889–1971)
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 2967
|
| ''[[:d:Q6112390|Jack Evans]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu canadianu (1928–1996)
| 1928
| 1996
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2968
|
| ''[[:d:Q6112394|Jack Evans]]''
|
| 1871
| 1924
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2969
|
| ''[[:d:Q6112392|Jack Evans]]''
|
| 1922
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2970
|
| ''[[:d:Q6112570|Jack Fowler]]''
| futbolista británicu (1899–1975)
| 1899
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2971
|
| ''[[:d:Q6112751|Jack Gore]]''
|
| 1899
| 1971
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 2972
|
| ''[[:d:Q6113228|Jack Howells]]''
|
| 1913
| 1990
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 2973
|
| ''[[:d:Q6113340|Jack Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1880–1971)
| 1880
| 1971
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 2974
|
| ''[[:d:Q6113547|Jack L. Jones]]''
| futbolista británicu
| 1869
| 1931
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 2975
| [[Ficheru:Jack Morley 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6114189|Jack Morley]]''
|
| 1909
| 1972
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2976
|
| ''[[:d:Q6114314|Jack Newnes]]''
| futbolista británicu (1895–1969)
| 1895
| 1969
| ''[[:d:Q14477598|Trefnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 2977
|
| ''[[:d:Q6114325|Jack Nicholls]]''
| futbolista británicu (1898–1970)
| 1898
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2978
|
| ''[[:d:Q6114593|Jack Petersen]]''
| boxeador galés (1911–1990)
| 1911
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2979
| [[Ficheru:Jack Powell, rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6114657|Jack Powell]]''
| xugador de rugbi union galés (1882–1941)
| 1882
| 1941
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2980
|
| ''[[:d:Q6114816|Jack Rhapps]]''
|
| 1876
| 1950
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 2981
|
| ''[[:d:Q6114855|Jack Rippon]]''
| xugador de críquet galés (1918–1994)
| 1918
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2982
|
| ''[[:d:Q6115221|Jack Smith]]''
|
| 1911
| 1975
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2983
|
| ''[[:d:Q6115670|Jack Warner]]''
| futbolista británicu
| 1911
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 2984
|
| ''[[:d:Q6115734|Jack Wetter]]''
| xugador de rugbi union británicu (1887–1967)
| 1887
| 1967
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2985
|
| ''[[:d:Q6115766|Jack Whitfield]]''
| xugador de rugbi union británicu (1892–1927)
| 1892
| 1927
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 2986
|
| ''[[:d:Q6115803|Jack Williams]]''
|
| 1886
| 1953
| [[Y Gelli Gandryll]]
|-
| style='text-align:right'| 2987
|
| ''[[:d:Q6116226|Jackie Benyon]]''
| futbolista británicu (2000–1937)
| 1909
| 1937
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 2988
|
| ''[[:d:Q6116246|Jackie Bowen]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2989
|
| ''[[:d:Q6116543|Jackie Mittell]]''
| futbolista británicu (1906–1976)
| 1906
| 1976
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 2990
|
| ''[[:d:Q6116619|Jackie Roberts]]''
| futbolista británicu (1918–2001)
| 1918
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2991
|
| ''[[:d:Q6119347|Jacob Thomas]]''
| oficial galés (1833–1911)
| 1833
| 1911
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 2992
| [[Ficheru:Comte. S. J. Bynon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6120960|Santiago Jorge Bynnon]]''
| militar arxentín (1798–1883)
| 1798
| 1883
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 2993
|
| ''[[:d:Q6128579|Jim Alford]]''
| mediofondista galés (1913–2004)
| 1913
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2994
|
| ''[[:d:Q6128991|James Augustus St. John]]''
|
| 1795
| 1875
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 2995
|
| ''[[:d:Q6131297|James Childs Gould]]''
| políticu británicu (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 2996
|
| ''[[:d:Q6131667|James Conway Davies]]''
| historiador británicu
| 1891
| 1971
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 2997
| [[Ficheru:James Davies Lewin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6132403|James Davies Lewin]]''
| políticu canadianu (1812–1900)
| 1812
| 1900
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 2998
|
| ''[[:d:Q6135632|James Harrison]]''
| militar británicu (1880–1957)
| 1880
| 1957
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 2999
| [[Ficheru:James Howell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6136324|James Howell]]''
|
| 1594
| 1666
| ''[[:d:Q6661427|Llangammarch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3000
|
| ''[[:d:Q6768592|Mark Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1889–1968)
| 1889
| 1968
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3001
|
| ''[[:d:Q6774469|Martha Llwyd]]''
|
| 1766
| 1845
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3002
| [[Ficheru:Edward Burne-Jones The Golden Stairs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6779642|Mary Gladstone]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3003
|
| ''[[:d:Q6779667|Mary Grant Price]]''
|
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q4971889|Broad Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3004
|
| ''[[:d:Q6779879|Mary Jane Innes]]''
| empresaria neozelandesa (1852–1941)
| 1852
| 1941
| ''[[:d:Q6661829|Llanvaches]]''
|-
| style='text-align:right'| 3005
| [[Ficheru:Mary Charlotte Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6780105|Mary Lloyd]]''
| escultora galesa (1819–1896)
| 1819
| 1896
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 3006
|
| ''[[:d:Q6780377|Mary Morgan]]''
| trabayadora doméstica galesa (1788–1805)
| 1788
| 1805
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 3007
| [[Ficheru:Mary Sophia Allen (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6780744|Mary Sophia Allen]]''
|
| 1878
| 1964
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3008
|
| ''[[:d:Q6780951|Mary White]]''
|
| 1926
| 2013
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3009
|
| ''[[:d:Q6790774|Matthew Keating]]''
| políticu británicu
| 1869
| 1937
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 3010
| [[Ficheru:Mr. Vaughan Davies, M.P. for Cardiganshire (5236475).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6791359|Matthew Vaughan-Davies, 1st Baron Ystwyth]]''
| políticu británicu (1840–1935)
| 1840
| 1935
| ''[[:d:Q29497855|Tanybwlch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3011
|
| ''[[:d:Q6792322|Maudie Edwards]]''
|
| 1906
| 1991
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3012
| [[Ficheru:Maurice Edelman in 1947.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6793046|Maurice Edelman]]''
| políticu británicu (1911–1975)
| 1911
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3013
|
| ''[[:d:Q6793161|Maurice Griffith]]''
| sacerdote galés (1507–1558)
| 1507
| 1558
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3014
|
| ''[[:d:Q6793398|Maurice Orbach]]''
| políticu galés (1902–1979)
| 1902
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3015
|
| ''[[:d:Q6794260|Mavis Nicholson]]''
| periodista británica
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3016
| [[Ficheru:MaxWideman2000R2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6795379|Max Wideman]]''
|
| 1927
| 2026
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3017
| [[Ficheru:The capped tower of Eglwys Mechell Sant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6804706|Mechell]]''
|
| 600
| 501
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3018
| [[Ficheru:Meganlloydgeorge (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6808694|Megan Lloyd George]]''
| política británica (1902–1966)
| 1902
| 1966
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3019
| [[Ficheru:Michael Povey (1486562).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6809955|Meic Povey]]''
| actor británicu (1950–2017)
| 1950
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3020
|
| ''[[:d:Q6809953|Meic Stephens]]''
|
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 3021
|
| ''[[:d:Q6810308|Meirion Pennar]]''
| poeta galés (1944–2010)
| 1944
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3022
|
| ''[[:d:Q6810741|Mel James]]''
|
| 1948
| 2022
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3023
|
| ''[[:d:Q6810830|Mel Rosser]]''
|
| 1901
| 1988
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3024
|
| ''[[:d:Q6811900|Melbourne Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1896–1966)
| 1896
| 1966
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3025
|
| ''[[:d:Q6811901|Melbourne Tierney]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3026
|
| ''[[:d:Q6813870|Melville De Lloyd]]''
|
| 1917
| 1985
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3027
|
| ''[[:d:Q6814128|Melvyn Ford]]''
|
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3028
|
| ''[[:d:Q6814138|Melvyn Meek]]''
|
|
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3029
|
| ''[[:d:Q6817169|Menna Gallie]]''
| escritora galesa (1919–1990)
| 1919
| 1990
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 3030
| [[Ficheru:Meredith Edwards in One Step Beyond (Justice).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6818922|Meredith Edwards]]''
|
| 1917
| 1999
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3031
|
| ''[[:d:Q6819009|Meredydd Evans]]''
|
| 1919
| 2015
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3032
|
| ''[[:d:Q6819086|Merfyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2016
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3033
|
| ''[[:d:Q6820496|Merryl Wyn Davies]]''
|
| 1948
| 2021
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3034
|
| ''[[:d:Q6820867|Mervyn Bennett]]''
| boxeador galés (1960–1999)
| 1960
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3035
|
| ''[[:d:Q6820875|Mervyn Burtch]]''
| compositor galés (1929–2015)
| 1929
| 2015
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3036
|
| ''[[:d:Q6820908|Mervyn Hill]]''
| xugador de críquet galés (1902–1948)
| 1902
| 1948
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3037
|
| ''[[:d:Q6820925|Mervyn Levy]]''
| historiador del arte británicu (1914–1996)
| 1914
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3038
|
| ''[[:d:Q6821110|Mesac Thomas]]''
| sacerdote galés (1816–1892)
| 1816
| 1892
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3039
|
| ''[[:d:Q6829403|Michael Condon]]''
|
| 1919
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3040
|
| ''[[:d:Q6831441|Michael J. Leahy]]''
| sindicalista británicu (1949–1979)
| 1949
| 1979
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3041
|
| ''[[:d:Q6831686|Michael Johnson]]''
|
| 1941
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3042
|
| ''[[:d:Q6832322|Michael Lort]]''
|
| 1725
| 1790
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3043
|
| ''[[:d:Q6833756|Michael Raven]]''
|
| 1938
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3044
|
| ''[[:d:Q6833909|Michael Roberts]]''
| políticu británicu (1927–1983)
| 1927
| 1983
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3045
|
| ''[[:d:Q6838640|Mickey Gee]]''
| guitarrista galés (1944–2009)
| 1944
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3046
|
| ''[[:d:Q6849220|Mike Watkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1952
| 2025
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 3047
| [[Ficheru:Miles Morgan by J. S. Hartley - Springfield, MA - DSC03231.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6851487|Miles Morgan]]''
|
| 1616
| 1699
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3048
|
| ''[[:d:Q6851560|Miles Thomas]]''
| mánager galés (1897–1980)
| 1897
| 1980
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3049
| [[Ficheru:Milsom Rees 1931.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6860747|Milsom Rees]]''
| ciruxanu galés (1866–1952)
| 1866
| 1952
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3050
|
| ''[[:d:Q6860753|Milson Hunt]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1926
| 1988
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3051
|
| ''[[:d:Q6890179|Moelwyn Hughes]]''
|
| 1897
| 1955
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3052
| [[Ficheru:Moelona1917.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6890185|Elizabeth Mary Jones]]''
|
| 1877
| 1953
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 3053
|
| ''[[:d:Q6890208|Moelwyn Merchant]]''
|
| 1913
| 1997
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3054
| [[Ficheru:Molly Parkin (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6896659|Molly Parkin]]''
|
| 1932
| 2026
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3055
| [[Ficheru:Archives of American Art - Monty Lewis - 2587.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6906709|Monty Lewis]]''
| artista galés (1907–1997)
| 1907
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3056
|
| ''[[:d:Q6909612|Mordecai Jones]]''
|
| 1813
| 1880
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3057
|
| ''[[:d:Q6911506|Morfydd Llwyn Owen]]''
|
| 1891
| 1918
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 3058
| [[Ficheru:Morgan B. Williams (Pennsylvania Congressman).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6911580|Morgan B. Williams]]''
| políticu galés (1831–1903)
| 1831
| 1903
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3059
|
| ''[[:d:Q6911650|Morgan Edwards]]''
|
| 1722
| 1795
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3060
|
| ''[[:d:Q6911703|Morgan Hunt]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2012
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3061
|
| ''[[:d:Q6911720|Morgan John Rhys]]''
|
| 1760
| 1804
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3062
| [[Ficheru:Morgan-Lloyd-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6911751|Morgan Lloyd]]''
|
| 1820
| 1893
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3063
|
| ''[[:d:Q6911804|Morgan Owen]]''
|
| 1585
| 1645
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 3064
|
| ''[[:d:Q6911815|Morgan Phillips]]''
|
| 1902
| 1963
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3065
|
| ''[[:d:Q6911824|Morgan Rhys]]''
|
| 1716
| 1779
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3066
|
| ''[[:d:Q6915147|Morus Dwyfech]]''
| escritor británicu
| 1523
| 1590
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3067
| [[Ficheru:Clynnog by Moses Griffith 1782.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6915789|Moses Griffith]]''
|
| 1747
| 1819
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3068
| [[Ficheru:Moses Russell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6915930|Moses Russell]]''
| futbolista británicu (1888–1946)
| 1888
| 1946
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3069
|
| ''[[:d:Q6917024|Mostyn Thomas]]''
|
| 1896
| 1984
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 3070
|
| ''[[:d:Q6947452|Myfanwy Howell]]''
| presentadora de televisión británica
| 1903
| 1988
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3071
| [[Ficheru:Myfanwy Talog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6947457|Myfanwy Talog]]''
| actriz galesa (1944–1995)
| 1944
| 1995
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3072
|
| ''[[:d:Q6947663|Myles Davies]]''
|
| 1662
| 1715
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 3073
| [[Ficheru:Myrddin Fardd NLW3362574.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6948163|John Jones]]''
|
| 1836
| 1921
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3074
|
| ''[[:d:Q6948612|Myrtle Devenish]]''
| actriz galesa (1913–2007)
| 1913
| 2007
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3075
| [[Ficheru:Mynytho's residents set about fundraising for the Urdd by using the theme 'Taste of the Ancient World' (1527347) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6964248|Nansi Richards]]''
|
| 1888
| 1979
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3076
| [[Ficheru:A young W. Nantlais Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6964330|Nantlais Williams]]''
|
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q15407742|Gwyddgrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 3077
|
| ''[[:d:Q6969314|Nathan Rogers]]''
| escritor galés (1638–1708)
| 1638
| 1708
| ''[[:d:Q6661829|Llanvaches]]''
|-
| style='text-align:right'| 3078
|
| ''[[:d:Q6969312|Nathan Rocyn-Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1902–1984)
| 1902
| 1984
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3079
| [[Ficheru:Nathaniel Cynhafal Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969710|Nathaniel Jones]]''
|
| 1832
| 1905
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 3080
|
| ''[[:d:Q6969928|Nathaniel Williams]]''
|
| 1742
| 1826
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3081
|
| ''[[:d:Q6986019|Ned Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1904–1990)
| 1904
| 1990
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 3082
|
| ''[[:d:Q6986087|Ned Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1867–1940)
| 1867
| 1940
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3083
|
| ''[[:d:Q6989019|Neil McPherson]]''
| xugador de rugbi union galés (1892–1957)
| 1892
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3084
| [[Ficheru:NoahMMason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7002124|Noah Morgan Mason]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3085
|
| ''[[:d:Q7025356|Nicholas Evans]]''
| pintor galés (1907–2004)
| 1907
| 2004
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3086
|
| ''[[:d:Q7025584|Nicholas Hunt]]''
| oficial naval galés (1930–2013)
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3087
|
| ''[[:d:Q7026147|Nicholas Rudall]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3088
|
| ''[[:d:Q7031408|Niel Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1904–1985)
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3089
|
| ''[[:d:Q7032450|Nigel Heseltine]]''
| escritor británicu
| 1916
| 1966<br/>1995<br/>1996
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3090
|
| ''[[:d:Q7032732|Nigel Yates]]''
| archiveru británicu
| 1944
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3091
| [[Ficheru:Daly (portrait du boxeur) - btv1b532217994.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7039571|Nipper Pat Daly]]''
| boxeador galés (1913–1988)
| 1913
| 1988
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 3092
|
| ''[[:d:Q7045349|Noah Ablett]]''
| sindicalista británicu (1883–1935)
| 1883
| 1935
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3093
| [[Ficheru:Noel Humphreys.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7046945|Noel Forbes Humphreys]]''
|
| 1890
| 1918
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3094
|
| ''[[:d:Q7047028|Noel Jones]]''
|
| 1932
| 2009
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3095
|
| ''[[:d:Q18757146|Thomas Owen]]''
|
| 1764
| 1814
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3096
|
| ''[[:d:Q18757228|William Parry]]''
|
| 1754
| 1819
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3097
|
| ''[[:d:Q18759414|Thomas Powell]]''
|
| 1572
| 1635
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3098
|
| ''[[:d:Q18761925|Clifford Darby]]''
|
| 1909
| 1992
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3099
|
| ''[[:d:Q18761942|Ellis Pugh]]''
|
| 1656
| 1718
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3100
|
| ''[[:d:Q18762054|Philip Pugh]]''
|
| 1679
| 1760
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 3101
|
| ''[[:d:Q18762129|William Price]]''
| políticu galés
|
| 1596
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3102
|
| ''[[:d:Q18762132|William Probert]]''
|
| 1790
| 1870
| ''[[:d:Q7124909|Painscastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3103
|
| ''[[:d:Q18763709|Peter Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1924–2014)
| 1924
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3104
|
| ''[[:d:Q18783770|John Rhydderch]]''
|
| 1673
| 1735
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3105
| [[Ficheru:Revd John Roberts (J.R., 1804-84) NLW3365386.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18783790|John Roberts]]''
|
| 1804
| 1884
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3106
|
| ''[[:d:Q18783788|John Roberts]]''
|
| 1767
| 1834
| ''[[:d:Q13130168|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3107
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Peter Roberts, M.A (4671108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18783892|Peter Roberts]]''
|
| 1760
| 1819
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3108
|
| ''[[:d:Q18783922|Richard Roberts]]''
|
| 1809
| 1883
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3109
|
| ''[[:d:Q18783951|Robert of Shrewsbury]]''
|
|
| 1168
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3110
|
| ''[[:d:Q18784000|Thomas Redmond]]''
|
| 1745
| 1785
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3111
|
| ''[[:d:Q18808855|Len Newcombe]]''
|
| 1931
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3112
| [[Ficheru:Medieval wall paintings and Norman window in the church of St. Thomas a Becket - geograph.org.uk - 1795359.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18810707|Ernest Tristram]]''
| historiador del arte galés (1882–1952)
| 1882
| 1952
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3113
|
| ''[[:d:Q18810922|John Salisbury]]''
|
| 1575
| 1626
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3114
|
| ''[[:d:Q18811029|Lucy Thomas]]''
|
| 1781
| 1847
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3115
|
| ''[[:d:Q18811065|Evan Evans]]''
|
| 1903
| 1982
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3116
|
| ''[[:d:Q18811222|Rose Davies]]''
| profesora galesa (1882–1958)
| 1882
| 1958
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3117
|
| ''[[:d:Q18813249|John Roberts]]''
|
| 1749
| 1817
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3118
|
| ''[[:d:Q18819465|Guildhaume Myrddin-Evans]]''
|
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3119
| [[Ficheru:Canon Evan Daniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18875883|Evan Daniel]]''
|
| 1837
| 1904
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3120
|
| ''[[:d:Q18879144|John Thomas]]''
|
| 1795
| 1871
| ''[[:d:Q29488481|Pibwr Lwyd Farmhouse]]''
|-
| style='text-align:right'| 3121
| [[Ficheru:Revd Dr John Thomas, Liverpool (1821-92) (1882) NLW3362411.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18879165|John Thomas]]''
|
| 1821
| 1892
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3122
|
| ''[[:d:Q18880142|Mildred Riddelsdell]]''
|
| 1913
| 2006
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3123
| [[Ficheru:Sir Noah Thomas (1720-92).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18880149|Noah Thomas]]''
| médicu galés (1720–1792)
| 1720
| 1792
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3124
| [[Ficheru:Dr Owen Thomas (1812-91) NLW3362711.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18880154|Owen Thomas]]''
|
| 1812
| 1891
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3125
|
| ''[[:d:Q18880164|Pendrill Varrier Jones]]''
|
| 1883
| 1941
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3126
|
| ''[[:d:Q18910300|Edith Sophia Hooper]]''
| sufraxista galesa (1868–1926)
| 1868
| 1926
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 3127
|
| ''[[:d:Q18910435|Edward Edwards]]''
|
| 1870
| 1944
| ''[[:d:Q12061339|Llangedwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3128
|
| ''[[:d:Q18911657|Robert Warden Lee]]''
|
| 1868
| 1958
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3129
| [[Ficheru:Revd William Williams, Swansea (1817-1900) NLW3365189.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18911858|William Rees Williams]]''
|
| 1817
| 1900
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3130
|
| ''[[:d:Q18912095|Herbert Millingchamp Vaughan]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q15987287|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 3131
|
| ''[[:d:Q18913039|John Howard Purnell]]''
|
| 1925
| 1996
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3132
|
| ''[[:d:Q18913097|Elis Roberts]]''
|
| 1712
| 1789
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 3133
| [[Ficheru:John William Watson Stephens. Photograph. Wellcome V0027757.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18913337|John William Watson Stephens]]''
| profesor galés (1865–1946)
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 3134
|
| ''[[:d:Q18914801|Alis Wen]]''
|
| 1520
| 1501
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3135
|
| ''[[:d:Q18914804|Gwen ferch Ellis]]''
|
| 1550
| 1594
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3136
|
| ''[[:d:Q18917139|Abram Wood]]''
|
| 1699
| 1799
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3137
|
| ''[[:d:Q18917172|Norman Allen]]''
|
| 1903
| 1972
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3138
| [[Ficheru:Y Parch Peter Williams o Gaerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18917233|Peter Williams]]''
|
| 1723
| 1796
| ''[[:d:Q13129668|Llansadyrnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3139
|
| ''[[:d:Q18917385|John Harris]]''
|
| 1932
| 2009
| ''[[:d:Q7162831|Penhow]]''
|-
| style='text-align:right'| 3140
|
| ''[[:d:Q18917541|Emlyn Williams]]''
|
| 1921
| 1995
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3141
|
| ''[[:d:Q18917654|Lawrence Jenkins]]''
|
| 1857
| 1928
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3142
|
| ''[[:d:Q18917778|Zachariah Williams]]''
|
| 1673
| 1755
| ''[[:d:Q7368291|Rosemarket]]''
|-
| style='text-align:right'| 3143
|
| ''[[:d:Q18920464|Roscoe Howells]]''
| escritor galés (1919–2014)
| 1919
| 2014
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 3144
|
| ''[[:d:Q18922056|Anne Griffith]]''
|
| 1734
| 1821
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3145
| [[Ficheru:Dan Davies, Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18922147|Daniel Davies]]''
|
| 1859
| 1930
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3146
|
| ''[[:d:Q18922178|Percy Watkins]]''
|
| 1871
| 1946
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3147
|
| ''[[:d:Q18922208|Richard Davis]]''
|
| 1658
| 1714
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3148
|
| ''[[:d:Q18922225|Evan Evans]]''
| empresariu galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q14508465|Betws Lleucu]]''
|-
| style='text-align:right'| 3149
|
| ''[[:d:Q18934912|Donald Emrys Strong]]''
|
| 1927
| 1973
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3150
| [[Ficheru:Portrait of Tho. Jones (4674170) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18936277|Thomas Jones]]''
|
| 1648
| 1713
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 3151
|
| ''[[:d:Q18954073|Arthur Lloyd James]]''
| llingüista británicu (1884–1943)
| 1884
| 1943
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3152
|
| ''[[:d:Q18954136|David Oliver]]''
|
| 1863
| 1947
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3153
|
| ''[[:d:Q18954309|John Bailey]]''
|
| 1898
| 1969
| ''[[:d:Q25169445|Miskin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3154
| [[Ficheru:Portrait of Rev. John Hughes (4670920).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18954350|John Hughes]]''
|
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q13127175|Cnwch Coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3155
| [[Ficheru:Photograph of William Ick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18962084|William Ick]]''
|
| 1800
| 1844
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3156
|
| ''[[:d:Q19039146|David Owen]]''
|
| 1904
| 1970
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3157
|
| ''[[:d:Q19040140|Ezekiel Hughes]]''
|
| 1766
| 1849
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 3158
|
| ''[[:d:Q19040262|Frances Hughes]]''
|
| 1855
| 1927
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3159
|
| ''[[:d:Q19042104|Ivor Broom]]''
| militar galés (1920–2003)
| 1920
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3160
|
| ''[[:d:Q19043535|Robert Jones]]''
|
| 1560
| 1615
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3161
|
| ''[[:d:Q19043766|William Evans]]''
|
| 1864
| 1934
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 3162
|
| ''[[:d:Q19324971|Morland Lewis]]''
| pintor británicu (1903–1943)
| 1903
| 1943
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3163
| [[Ficheru:Mrs Amy Brook (born Bulley) by Mary Florence Monkhouse.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19324995|Amy Bulley]]''
| activista galesa (1852–1939)
| 1852
| 1939
| ''[[:d:Q15261963|New Brighton]]''
|-
| style='text-align:right'| 3164
|
| ''[[:d:Q19325030|Oliver Thomas]]''
|
| 1598
| 1653
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3165
|
| ''[[:d:Q19325183|Rhondda Williams]]''
| ministru británicu (1860–1945)
| 1860
| 1945
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3166
|
| ''[[:d:Q19325185|Betty Johnston]]''
|
| 1916
| 1994
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3167
|
| ''[[:d:Q19325211|Richard Hughes]]''
| poeta galés (1565–1619)
| 1565
| 1619
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3168
|
| ''[[:d:Q19325318|Clara Deniz]]''
| pianista británica (1911–2002)
| 1911
| 2002
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3169
|
| ''[[:d:Q19325401|David Thomas]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 3170
| [[Ficheru:Rosina Davies (1863–1949) (gcf02725).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19325414|Rosina Davies]]''
| misionera galesa (1863–1949)
| 1863
| 1949
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 3171
|
| ''[[:d:Q19325608|Thomas Hughes]]''
|
| 1853
| 1927
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3172
|
| ''[[:d:Q19325627|Ethel Trew]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3173
| [[Ficheru:Cofeb Tom Nefyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19325687|Thomas Williams]]''
|
| 1895
| 1958
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3174
|
| ''[[:d:Q19326557|Samuel Evans]]''
|
| 1762
| 1835
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3175
| [[Ficheru:John Aneurin Grey Griffith, c1980 (4322172360).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19335498|John Aneurin Grey Griffith]]''
| xurista británicu
| 1918
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3176
| [[Ficheru:Representative John D. Jones, 1971.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19360550|John D. Jones]]''
| políticu galés (1923–2014)
| 1923
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3177
|
| ''[[:d:Q19360836|Roger Cecil]]''
| pintor galés (1942–2015)
| 1942
| 2015
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3178
|
| ''[[:d:Q19364441|Gwynne Edwards]]''
| violista galés (1909–2000)
| 1909
| 2000
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3179
| [[Ficheru:Revd John Williams, 'Yr Hen Syr'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19367438|John Williams]]''
|
| 1745
| 1818
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3180
|
| ''[[:d:Q19368760|William Davies]]''
| escultor galés (1826–1901)
| 1826
| 1901
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3181
|
| ''[[:d:Q19396015|Paul Brown]]''
|
| 1960
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3182
|
| ''[[:d:Q19407331|Maureen Guy]]''
| cantante d'ópera galesa (1932–2015)
| 1932
| 2015
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3183
|
| ''[[:d:Q19513574|Owain Dwnn]]''
|
| 1400
| 1460
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3184
|
| ''[[:d:Q19518672|Geoffrey Glyn]]''
|
|
| 1557
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3185
|
| ''[[:d:Q19518932|John Goodwin]]''
| tirador británicu (1859–1938)
| 1859
| 1938
| ''[[:d:Q6394440|Kerry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3186
|
| ''[[:d:Q19560432|Glyn England]]''
| inxenieru galés (1921–2013)
| 1921
| 2013
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3187
|
| ''[[:d:Q19560889|David Bevan Jones]]''
|
| 1807
| 1863
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 3188
|
| ''[[:d:Q19560894|Mary Jones]]''
| actriz galesa (1896–1990)
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 3189
|
| ''[[:d:Q19578248|Les Wilkins]]''
|
| 1907
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3190
|
| ''[[:d:Q19578256|Ralph Williams]]''
|
| 1905
| 1985
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3191
|
| ''[[:d:Q19594785|Ray Williams]]''
| xugador de rugbi union galés (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3192
|
| ''[[:d:Q19599159|John Jones]]''
|
| 1786
| 1865
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3193
| [[Ficheru:Thomas Rees, 1904.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19599359|Thomas Rees]]''
| políticu galés (1844–1921)
| 1844
| 1921
| ''[[:d:Q6707738|Lydstep Haven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3194
|
| ''[[:d:Q19605143|Owen Thomas]]''
|
| 1858
| 1923
| ''[[:d:Q16246155|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3195
|
| ''[[:d:Q7795196|Thomas Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3196
|
| ''[[:d:Q7794430|Thomas Thomas]]''
|
| 1829
| 1913
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 3197
| [[Ficheru:Thomas Williams (Christadelphian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795183|Thomas Williams]]''
| carpinteru galés (1847–1913)
| 1847
| 1913
| ''[[:d:Q15265478|Parkmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 3198
|
| ''[[:d:Q7795190|Thomas Williams]]''
| xugador de críquet galés (1884–1954)
| 1884
| 1954
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3199
|
| ''[[:d:Q7795189|Thomas Dominic Williams]]''
| sacerdote católicu galés (1660–1740)
| 1660
| 1740
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3200
|
| ''[[:d:Q7795195|Thomas Williams]]''
|
| 1658
| 1726
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3201
| [[Ficheru:Thomas Williams of Llanidan.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795206|Thomas Williams of Llanidan]]''
|
| 1737
| 1802
| ''[[:d:Q3402736|Llanidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3202
|
| ''[[:d:Q7795363|Thomas Wynne]]''
|
| 1627
| 1692
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3203
| [[Ficheru:The War in the Far East- the Burma Campaign 1941-1945 SE3257.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7795360|Thomas Wynford Rees]]''
| militar galés (1898–1959)
| 1898
| 1959
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 3204
|
| ''[[:d:Q7795391|Thomas Zacharias]]''
| xugador de béisbol d'Estaos Xuníos (1860–1892)
| 1860
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3205
|
| ''[[:d:Q7795526|Thomas of Monmouth]]''
| monxu galés
| 1200
| 1172
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3206
| [[Ficheru:Tich Gwilym (Aberystwyth, November 1985)-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7800585|Tich Gwilym]]''
| músicu galés (1950–2005)
| 1950
| 2005
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 3207
|
| ''[[:d:Q7803430|Tim Dinsdale]]''
|
| 1924
| 1987
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3208
|
| ''[[:d:Q7804257|Tim Selwood]]''
| xugador de críquet neozelandés
| 1944
| 2021
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3209
|
| ''[[:d:Q7807530|Timothy Stamps]]''
| políticu zimbabuanu (1936–2017)
| 1936
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3210
|
| ''[[:d:Q7808784|Tip Williams]]''
| xugador de críquet galés (1900–1974)
| 1900
| 1974
| ''[[:d:Q4942682|Bonvilston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3211
|
| ''[[:d:Q7810316|Titus Lewis]]''
|
| 1773
| 1811
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3212
| [[Ficheru:Tom Arthur 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7814803|Tom Arthur]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1986)
| 1906
| 1986
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3213
|
| ''[[:d:Q7815366|Tom Collings]]''
| sacerdote galés (1938–2014)
| 1938
| 2014
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3214
|
| ''[[:d:Q7815371|Tom Collins]]''
|
| 1895
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3215
|
| ''[[:d:Q7815542|Tom Day]]''
| xugador de rugbi británicu (1907–1980)
| 1907
| 1980
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 3216
| [[Ficheru:Tom Deacon rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815552|Tom Deacon]]''
|
| 1868
| 1921
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3217
|
| ''[[:d:Q7815721|Tom Emanuel]]''
| futbolista británicu (1915–1997)
| 1915
| 1997
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3218
|
| ''[[:d:Q7815737|Tom Evans]]''
| futbolista galés (1907–1993)
| 1907
| 1993
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3219
|
| ''[[:d:Q7816227|Tom Hooson]]''
| políticu británicu (1933–1985)
| 1933
| 1985
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3220
|
| ''[[:d:Q7816231|Tom Horabin]]''
| políticu británicu (1896–1956)
| 1896
| 1956
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3221
|
| ''[[:d:Q7816281|Tom Hurry Riches]]''
|
| 1846
| 1911
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3222
|
| ''[[:d:Q7816308|Tom Jackson]]''
| xugador de rugbi galés (1870–1952)
| 1870
| 1952
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3223
|
| ''[[:d:Q7816351|Tom Johnson]]''
| xugador de rugbi galés (1893–1948)
| 1893
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3224
|
| ''[[:d:Q7816369|Tom Jones]]''
| xugador de críquet británicu (1901–1935)
| 1901
| 1935
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3225
|
| ''[[:d:Q7816582|Tom Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu (1904–1994)
| 1904
| 1994
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 3226
| [[Ficheru:Tommaynard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816749|Tom Maynard]]''
| xugador de críquet galés (1989–2012)
| 1989
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3227
| [[Ficheru:Tom Parker.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7817160|Tom Parker]]''
| xugador de rugbi británicu (1891–1967)
| 1891
| 1967
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 3228
|
| ''[[:d:Q7817340|Tom Reason]]''
|
| 1890
| 1935
| ''[[:d:Q5016593|Cadoxton-juxta-Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3229
|
| ''[[:d:Q7817394|Tom Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1897–1972)
| 1897
| 1972
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 3230
|
| ''[[:d:Q7817785|Tom Taylor]]''
| xugador de críquet galés (1911–1970)
| 1911
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3231
|
| ''[[:d:Q7817986|Tom Walters]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1968
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3232
|
| ''[[:d:Q7818044|Tom Whittington]]''
| xugador de críquet galés (1881–1944)
| 1881
| 1944
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3233
|
| ''[[:d:Q7819187|Tommy Astbury]]''
| futbolista británicu (1920–1993)
| 1920
| 1993
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3234
|
| ''[[:d:Q7819227|Tommy Best]]''
| futbolista británicu (1920–2018)
| 1920
| 2018
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 3235
|
| ''[[:d:Q7819339|Tommy Davies]]''
| boxeador galés (1920–1988)
| 1920
| 1988
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 3236
|
| ''[[:d:Q7819500|Tommy Harris]]''
|
| 1927
| 2006
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3237
| [[Ficheru:Tommy Jones-Davies 1930.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819577|Tommy Jones-Davies]]''
|
| 1906
| 1960
| ''[[:d:Q6964312|Nantgaredig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3238
|
| ''[[:d:Q7819747|Tommy Nutter]]''
| diseñador de moda galés (1943–1992)
| 1943
| 1992
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 3239
|
| ''[[:d:Q7819800|Tommy Rees]]''
|
| 1904
| 1968
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 3240
|
| ''[[:d:Q7819839|Tommy Scourfield]]''
|
| 1909
| 1976
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3241
| [[Ficheru:Tommy Vile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819968|Tommy Vile]]''
|
| 1882
| 1958
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3242
|
| ''[[:d:Q7819994|Tommy Weale]]''
|
| 1910
| 1971
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3243
| [[Ficheru:Tomos Prys portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7820312|Tomos Prys]]''
|
| 1564
| 1634
| ''[[:d:Q20591139|Plas Iolyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3244
|
| ''[[:d:Q7821745|Tony Adams]]''
| actor galés
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3245
|
| ''[[:d:Q7822985|Tony Millington]]''
| futbolista británicu (1943–2015)
| 1943
| 2015
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3246
|
| ''[[:d:Q7823053|Tony Nelson]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3247
|
| ''[[:d:Q7823270|Tony Ridler]]''
| xugador de dardos británicu (1954–2015)
| 1954
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3248
|
| ''[[:d:Q7823324|Tony Rowley]]''
|
| 1929
| 2006
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3249
|
| ''[[:d:Q7823625|Tony Villars]]''
| futbolista británicu
| 1952
| 2020
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3250
|
| ''[[:d:Q7827600|Tosh Powell]]''
|
| 1908
| 1928
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3251
| [[Ficheru:Trefor Jenkins00.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7837812|Trefor Jenkins]]''
| xenetista sudafricanu
| 1932
| 2025
| ''[[:d:Q6820697|Merthyr Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 3252
|
| ''[[:d:Q7838982|Trevil Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1907–1976)
| 1907
| 1976
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3253
|
| ''[[:d:Q7839033|Trevor Arnott]]''
| xugador de críquet galés (1902–1975)
| 1902
| 1975
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3254
|
| ''[[:d:Q7839139|Trevor Every]]''
| xugador de críquet galés (1909–1990)
| 1909
| 1990
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3255
|
| ''[[:d:Q7839152|Trevor Foster]]''
|
| 1914
| 2005
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3256
|
| ''[[:d:Q7839165|Trevor Gardner]]''
|
| 1915
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3257
|
| ''[[:d:Q7839243|Trevor Jones]]''
| políticu británicu (1926–2016)
| 1926
| 2016
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3258
|
| ''[[:d:Q7839282|Trevor Llewellyn]]''
| boxeador galés
| 1898
| 1981
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3259
|
| ''[[:d:Q7839287|Trevor Lloyd]]''
| xugador de rugbi union galés (1924–2015)
| 1924
| 2015
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3260
|
| ''[[:d:Q7839340|Trevor Morris]]''
|
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q5586893|Gorslas]]''
|-
| style='text-align:right'| 3261
|
| ''[[:d:Q7839382|Trevor Preece]]''
| xugador de críquet galés (1882–1965)
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3262
|
| ''[[:d:Q7839401|Trevor Roberts]]''
|
| 1942
| 1972
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3263
|
| ''[[:d:Q7839460|Trevor Thomas]]''
|
| 1909
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3264
|
| ''[[:d:Q7839477|Trevor Walters]]''
| futbolista británicu
| 1916
| 1989
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3265
|
| ''[[:d:Q7851276|Tudor Davies]]''
| cantante d'ópera británicu (1892–1958)
| 1892
| 1958
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3266
|
| ''[[:d:Q7851330|Tudor Watkins, Baron Watkins]]''
| políticu británicu (1903–1983)
| 1903
| 1983
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 3267
| [[Ficheru:Tyrone OSullivan by Aberdare Blog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7861628|Tyrone O'Sullivan]]''
| sindicalista galés
| 1945
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3268
|
| ''[[:d:Q7899835|Urban]]''
|
|
| 1134
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3269
| [[Ficheru:Val Feld.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7909090|Val Feld]]''
| política galesa (1947–2001)
| 1947
| 2001
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3270
| [[Ficheru:Vernon Hill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7922142|Vernon Hill]]''
| xugador de críquet galés (1871–1932)
| 1871
| 1932
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3271
|
| ''[[:d:Q7922194|Vernon Morris]]''
| xugador de críquet galés (1894–1973)
| 1894
| 1973
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3272
|
| ''[[:d:Q7925889|Victor Erle Nash-Williams]]''
|
| 1897
| 1955
| ''[[:d:Q56087668|Fleur-de-Lys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3273
|
| ''[[:d:Q7931505|Vince Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu (1901–1967)
| 1901
| 1967
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3274
|
| ''[[:d:Q7931909|Vincent Lloyd-Jones]]''
| xuez galés (1901–1986)
| 1901
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3275
|
| ''[[:d:Q7937419|Viv Huzzey]]''
|
| 1876
| 1929
| ''[[:d:Q7916189|Varteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3276
|
| ''[[:d:Q7937718|Vivian Harrison]]''
|
| 1921
| 1989
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3277
|
| ''[[:d:Q7937766|Vivian Ridler]]''
| editor británicu (1913–2009)
| 1913
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3278
| [[Ficheru:W. Llewelyn Williams (5254833) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945802|William Llewelyn Williams]]''
|
| 1867
| 1922
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3279
| [[Ficheru:W S Gwynn Williams, Llangollen (1544595).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945968|W. S. Gwynn Williams]]''
| compositor británicu (1896–1978)
| 1896
| 1978
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 3280
| [[Ficheru:Portrayal of Wil Sam (W S Jones), the Llanystumdwy dramatist (1552990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945972|W. S. Jones]]''
| escritor británicu
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3281
|
| ''[[:d:Q7955445|WR Parry]]''
|
| 1890
| 1955
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3282
|
| ''[[:d:Q7964582|Walter Coffin]]''
|
| 1784
| 1867
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3283
|
| ''[[:d:Q7964611|Walter Cradock]]''
|
| 1606
| 1659
| ''[[:d:Q6661540|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3284
|
| ''[[:d:Q7964653|Walter Davis]]''
| futbolista británicu (1888–1937)
| 1888
| 1937
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3285
| [[Ficheru:Walter E Rees.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7964728|Walter E. Rees]]''
| secretariu galés (1863–1949)
| 1863
| 1949
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3286
|
| ''[[:d:Q7964785|Walter Evans]]''
|
| 1867
| 1897
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 3287
| [[Ficheru:StateLibQld 1 110840 Honourable Walter Horatio Wilson 1887.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7965162|Walter Horatio Wilson]]''
| políticu australianu (1839–1902)
| 1839
| 1902
| ''[[:d:Q7321514|Rhosymedre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3288
| [[Ficheru:Professor Walter Jenkin Evans (1856–1927), Carmarthen Presbyterian College (gcf02731).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7965269|Walter Jenkin Evans]]''
| historiador británicu
| 1856
| 1927
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3289
|
| ''[[:d:Q7965470|Walter Lloyd]]''
|
| 1580
| 1662
| ''[[:d:Q6661336|Llanfair Clydogau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3290
|
| ''[[:d:Q7965658|Walter Monslow, Baron Monslow]]''
|
| 1895
| 1966
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3291
|
| ''[[:d:Q7965863|Walter Powell]]''
|
| 1842
| 1881
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3292
|
| ''[[:d:Q7965960|Walter Rice Evans]]''
|
| 1863
| 1909
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3293
|
| ''[[:d:Q7965980|Walter Robbins]]''
| futbolista británicu (1910–1979)
| 1910
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3294
|
| ''[[:d:Q7966122|Walter Shaw Sparrow]]''
|
| 1862
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3295
|
| ''[[:d:Q6136411|James Humphreys]]''
|
| 1768
| 1830
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3296
|
| ''[[:d:Q6136538|James Idwal Jones]]''
| políticu británicu (1900–1982)
| 1900
| 1982
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3297
| [[Ficheru:J Kitchener Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6137411|James Kitchener Davies]]''
| poeta galés (1902–1952)
| 1902
| 1952
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3298
|
| ''[[:d:Q6138128|James Llewellyn Davies]]''
| militar galés (1886–1917)
| 1886
| 1917
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 3299
| [[Ficheru:Portrait of James Milo Griffith (4670005).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6139826|James Milo Griffith]]''
| escultor galés (1843–1897)
| 1843
| 1897
| ''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3300
|
| ''[[:d:Q6140907|James Parfitt]]''
| xugador de críquet galés (1857–1926)
| 1857
| 1926
| ''[[:d:Q5003693|Bwlch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3301
|
| ''[[:d:Q6141972|James Relly]]''
|
| 1722
| 1778
| ''[[:d:Q6176372|Jeffreyston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3302
|
| ''[[:d:Q6142239|James Roberts]]''
|
| 1878
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3303
|
| ''[[:d:Q6142792|James Sauvage]]''
|
| 1849
| 1922
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3304
|
| ''[[:d:Q6143570|James Stephens]]''
| sindicalista galés (1821–1889)
| 1821
| 1889
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 3305
| [[Ficheru:JamesTrow23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6144426|James Trow]]''
| políticu canadianu (1826–1892)
| 1826
| 1892
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3306
| [[Ficheru:James Wiegold.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6145491|James Wiegold]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q16897451|Trecenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3307
|
| ''[[:d:Q6145614|James William Richards]]''
| políticu canadianu (1850–1915)
| 1850
| 1915
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3308
|
| ''[[:d:Q6145643|James Williams]]''
|
| 1885<br/>1880
| 1916
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3309
|
| ''[[:d:Q6145721|James Winstone]]''
|
| 1863
| 1921
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 3310
|
| ''[[:d:Q6151119|Jane Arden]]''
|
| 1927
| 1982
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3311
|
| ''[[:d:Q6151191|Jane Brereton]]''
|
| 1685
| 1740
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3312
|
| ''[[:d:Q6152242|Jane Freeman]]''
| actriz galesa (1921–2017)
| 1921
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3313
|
| ''[[:d:Q6172646|Jed Williams]]''
|
| 1952
| 2003
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3314
|
| ''[[:d:Q6174369|Jeff Linton]]''
| xugador de críquet galés (1909–1989)
| 1909
| 1989
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 3315
| [[Ficheru:Flag of the British Union of Fascists.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6176030|Jeffrey Hamm]]''
|
| 1915
| 1994
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3316
| [[Ficheru:Jehoida Brewer Wyatt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6176481|Jehoiada Brewer]]''
|
| 1752
| 1817
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3317
|
| ''[[:d:Q6177041|Jem Evans]]''
| xugador de rugbi union galés (1867–1942)
| 1867
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3318
|
| ''[[:d:Q6177165|Jemima Nicholas]]''
|
| 1750
| 1832
| ''[[:d:Q6661716|Llanrhian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3319
|
| ''[[:d:Q6177538|Jenkin Alban Davies]]''
| xugador de rugbi union galés (1885–1976)
| 1885
| 1976
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3320
| [[Ficheru:Dr. Jenkin Lloyd Jones LCCN2014700500 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6177549|Jenkin Lloyd Jones]]''
|
| 1843
| 1918
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3321
|
| ''[[:d:Q6177967|Jennie Eirian Davies]]''
| periodista galesa (1925–1982)
| 1925
| 1982
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3322
|
| ''[[:d:Q6178238|Jennifer Daniel]]''
| actriz británica
| 1936
| 2017
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3323
|
| ''[[:d:Q6178528|Jennifer Leak]]''
| actriz canadiana
| 1947
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3324
| [[Ficheru:Jere Blake 2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6180635|Jere Blake]]''
| xugador de rugbi union británicu (1875–1933)
| 1875
| 1933
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3325
|
| ''[[:d:Q6184422|Jerry Shea]]''
|
| 1892
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3326
|
| ''[[:d:Q6193473|Jim Bacon]]''
|
| 1896
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3327
|
| ''[[:d:Q6194264|Jim Cole]]''
| futbolista británicu (1925–1997)
| 1925
| 1997
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3328
|
| ''[[:d:Q6194552|Jim Davies]]''
|
| 1886
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3329
|
| ''[[:d:Q6196282|Jim Lang]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–1991)
| 1909
| 1991
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3330
|
| ''[[:d:Q6197427|Jim Pearce]]''
| futbolista británicu
| 2000<br/>1909
| 1986
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3331
|
| ''[[:d:Q6197530|Jim Pleass]]''
| xugador de críquet galés (1923–2016)
| 1923
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3332
|
| ''[[:d:Q6197601|Jim Pressdee]]''
| xugador de críquet sudafricanu (1933–2016)
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 3333
| [[Ficheru:Jimmy Austin baseball card.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6199547|Jimmy Austin]]''
| xugador de béisbol galés (1879–1965)
| 1879
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3334
|
| ''[[:d:Q6199562|Jimmy Baker]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1979
| ''[[:d:Q11020503|Trethomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 3335
|
| ''[[:d:Q6200082|Jimmy Evans]]''
| futbolista británicu (1894–1975)
| 1894
| 1975
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3336
|
| ''[[:d:Q6201287|Jimmy Singer]]''
| futbolista británicu
| 1937
| 2010
| ''[[:d:Q5057266|Cefn Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3337
|
| ''[[:d:Q6204983|Joan Curran]]''
|
| 1916
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3338
|
| ''[[:d:Q6204998|Joan Davis]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3339
| [[Ficheru:Pettaugh window.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6205148|Joan Howson]]''
|
| 1885
| 1964
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3340
|
| ''[[:d:Q6209387|Joe Davies]]''
| futbolista británicu (1864–1943)
| 1864
| 1943
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3341
|
| ''[[:d:Q6209389|Joe Davies]]''
| futbolista británicu (1888–1943)
| 1870<br/>1866
| 1943
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3342
|
| ''[[:d:Q6210540|Joe Johns]]''
| boxeador galés (1892–1927)
| 1892
| 1927
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3343
|
| ''[[:d:Q6210576|Joe Jones]]''
| futbolista británicu (1887–1941)
| 1887
| 1941
| ''[[:d:Q7321514|Rhosymedre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3344
|
| ''[[:d:Q6210580|Joe Jones]]''
|
| 1916
| 1974
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3345
| [[Ficheru:Sir John Trevor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6215184|John Trevor]]''
| políticu británicu
| 1637
| 1717
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3346
| [[Ficheru:John Alf Brown.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6218655|John Alf Brown]]''
| xugador de rugbi union británicu (1881–1936)
| 1881
| 1936
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3347
| [[Ficheru:John Ballinger, S. K. Greenslade, Evan Davies Jones and Sir John Williams with the American Ambassador , the Hon. Whitelaw Reid (5449722).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6220486|John Ballinger]]''
| bibliotecariu galés (1860–1933)
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7228316|Pontnewynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3348
|
| ''[[:d:Q6221041|John Basson Humffray]]''
| políticu galés (1824–1891)
| 1824
| 1891
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3349
| [[Ficheru:John Batchelor statue, The Hayes, Cardiff.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6221065|John Batchelor]]''
| políticu británicu
| 1820
| 1883
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3350
| [[Ficheru:John Breynton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6223123|John Breynton]]''
| misioneru galés (1719–1799)
| 1719
| 1799
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3351
|
| ''[[:d:Q6224066|John Bury]]''
|
| 1925
| 2000
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3352
| [[Ficheru:Revd John Cadvan Davies (Cadvan, 1846-1923) NLW3364602.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6224719|John Cadvan Davies]]''
|
| 1846
| 1923
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3353
|
| ''[[:d:Q6224716|John Cadogan]]''
| químicu galés
| 1930
| 2020
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3354
|
| ''[[:d:Q6225143|John Cargill Brough]]''
|
| 1834
| 1872
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3355
|
| ''[[:d:Q6225585|John Cayo Evans]]''
| matemáticu galés (1879–1958)
| 1879
| 1958
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3356
| [[Ficheru:John Challen c1895cr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6225635|John Challen]]''
| futbolista británicu
| 1863
| 1937
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 3357
|
| ''[[:d:Q6225689|John Chandless]]''
| xugador de críquet galés (1884–1968)
| 1884
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3358
|
| ''[[:d:Q6225882|John Cheshire]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1933
| 2024
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3359
|
| ''[[:d:Q6226439|John Coates]]''
| inxenieru británicu (1922–2010)
| 1922
| 2010
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3360
|
| ''[[:d:Q6226726|John Collins]]''
| futbolista británicu (1949-2020)
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3361
|
| ''[[:d:Q6228033|John Cutt]]''
| políticu galés (1613–1681)
| 1613
| 1681
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3362
|
| ''[[:d:Q6228290|John D. Reese]]''
|
| 1855
| 1931
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 3363
| [[Ficheru:John Davies (historian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6228759|John Davies]]''
|
| 1938
| 2015
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3364
|
| ''[[:d:Q6228764|John Davies]]''
|
| 1941
| 1969
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3365
|
| ''[[:d:Q6228770|John Davies]]''
|
| 1625
| 1693
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3366
|
| ''[[:d:Q6229241|John Derrick]]''
| xugador de críquet neozelandés (1963–2017)
| 1963
| 2017
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3367
|
| ''[[:d:Q6230602|John Dyke]]''
| xugador de rugbi union británicu (1884–1960)
| 1884
| 1960
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3368
| [[Ficheru:JEDaniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231293|John Edward Daniel]]''
|
| 1902
| 1962
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3369
|
| ''[[:d:Q6231366|John Edwards]]''
|
| 1699
| 1776
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3370
|
| ''[[:d:Q6231368|John Edwards]]''
|
| 1747
| 1792
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3371
|
| ''[[:d:Q6231378|John Edwards]]''
| llingüista galés (1605–1656)
| 1605
| 1656
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 3372
|
| ''[[:d:Q6231381|John Edwards]]''
|
| 1882
| 1960
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3373
|
| ''[[:d:Q16013604|Thomas Nathaniel Davies]]''
|
| 1922
| 1996
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3374
|
| ''[[:d:Q16013662|Willie Jones]]''
|
| 1916
| 1996
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3375
|
| ''[[:d:Q16013737|John Roberts]]''
| xugador de críquet galés (1913–1996)
| 1913
| 1996
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3376
|
| ''[[:d:Q16015013|Walter Vickery]]''
| xugador de rugbi union británicu (1909–2000)
| 1909
| 2000
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3377
| [[Ficheru:National Eisteddfod 1972, Haverfordwest (1580227).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16015267|Dafydd Rowlands]]''
|
| 1931
| 2001
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3378
|
| ''[[:d:Q16015315|David Thomas]]''
| xugador de críquet galés (1911–2001)
| 1911
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3379
|
| ''[[:d:Q16015743|Leslie James Bennett]]''
|
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 3380
|
| ''[[:d:Q16015797|Graham Davies]]''
| futbolista británicu (1921–2003)
| 1921
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3381
|
| ''[[:d:Q16015856|Norah Isaac]]''
| escritora británica (1914–2003)
| 1914
| 2003
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3382
|
| ''[[:d:Q16015862|Michael John]]''
|
| 1943
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3383
|
| ''[[:d:Q16017367|Aubrey Darmody]]''
| futbolista británicu (1921–2006)
| 1921
| 2006
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3384
|
| ''[[:d:Q16017775|Clive Graham]]''
| actor galés (1937–2007)
| 1937
| 2007
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3385
|
| ''[[:d:Q16017871|Geoffrey Olsen]]''
|
| 1943
| 2007
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3386
|
| ''[[:d:Q16018255|Graham Reynolds]]''
| xugador de críquet galés (1937–2008)
| 1937
| 2008
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3387
| [[Ficheru:Jim Davies 1951.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16018720|Jim Davies]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3388
|
| ''[[:d:Q16018799|Denzil Jones]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3389
|
| ''[[:d:Q16018796|Katrina Jacks]]''
| remera británica (1980–2010)
| 1986
| 2010
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3390
|
| ''[[:d:Q16019700|Jocelyn Hay]]''
| periodista galesa (1927–2014)
| 1927
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3391
| [[Ficheru:Major-general James Frederick Noel Birch, Cb Art.IWMART1784.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16022834|Noel Birch]]''
| militar británicu (1865–1939)
| 1865
| 1939
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3392
|
| ''[[:d:Q16022941|Edwin Rowlands]]''
| misioneru galés (1867–1939)
| 1867
| 1939
| ''[[:d:Q775880|Pensarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3393
| [[Ficheru:J Aeron Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16026297|John Aeron Thomas]]''
|
| 1850
| 1935
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3394
|
| ''[[:d:Q16026316|William Arthur Evelyn]]''
| historiador británicu
| 1860
| 1935
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 3395
| [[Ficheru:James Watts (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16029271|James Watts]]''
| xugador de rugbi union británicu (1878–1933)
| 1878
| 1933
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3396
|
| ''[[:d:Q16029495|John Jones]]''
|
| 1854
| 1913
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3397
| [[Ficheru:Edward John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16029927|Edward Thomas John]]''
| políticu británicu (1857–1931)
| 1857
| 1931
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3398
|
| ''[[:d:Q16030023|David Davies]]''
| sacerdote galés (1820–1930)
| 1858
| 1930
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3399
|
| ''[[:d:Q16030060|Huw Robert Jones]]''
|
| 1894
| 1930
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3400
|
| ''[[:d:Q16030073|Bobby Lloyd]]''
|
| 1888
| 1930
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3401
|
| ''[[:d:Q16030266|David Morgan]]''
|
| 1840
| 1900
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3402
| [[Ficheru:Arthur Osmond Williams, Vanity Fair, 1909-12-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16030721|Sir Osmond Williams, 1st Baronet]]''
|
| 1849
| 1927
| ''[[:d:Q10989234|Llanfihangel-y-traethau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3403
| [[Ficheru:Llawdden.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16030806|David Howell]]''
|
| 1831
| 1903
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3404
|
| ''[[:d:Q16030858|Eliezer Pugh]]''
|
| 1815
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3405
|
| ''[[:d:Q16031163|James Bevan Bowen]]''
| políticu galés (1828–1905)
| 1828
| 1905
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 3406
| [[Ficheru:John Williams 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16031849|John Williams]]''
|
| 1861
| 1922
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3407
| [[Ficheru:Hopkin Maddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16037803|Hopkin Maddock]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1921)
| 1881
| 1921
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3408
| [[Ficheru:Owen Morgan, Morien.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16037844|Owen Morgan]]''
|
| 1836
| 1921
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3409
|
| ''[[:d:Q16041125|Lyndon Sims]]''
| pilotu de rally británicu (1917–1999)
| 1917
| 1999
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 3410
| [[Ficheru:Richard Watkins Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16043610|Richard Watkins Richards]]''
| políticu australianu (1863–1920)
| 1863
| 1920
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 3411
| [[Ficheru:JohnStevens.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16043621|John Stevens]]''
| inventor galés (1840–1920)
| 1840
| 1920
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3412
| [[Ficheru:HenryBracyAustralia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16059274|Henry Bracy]]''
|
| 1846
| 1917
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 3413
|
| ''[[:d:Q16059441|William Creese]]''
|
| 1870
| 1918
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 3414
|
| ''[[:d:Q16059767|David Edwards]]''
|
| 1841
| 1897
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3415
| [[Ficheru:Archddeacon John Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16059778|John Griffiths]]''
| clérigu galés (1820–1897)
| 1820
| 1897
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''<br/>[[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 3416
|
| ''[[:d:Q16060029|David Davies]]''
| políticu australianu (1840–1894)
| 1840
| 1894
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 3417
| [[Ficheru:Eleanor Bufton-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16062191|Eleanor Bufton]]''
| actriz galesa (1840–1893)
| 1840
| 1893
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3418
|
| ''[[:d:Q16062277|Robert J. Davies]]''
| políticu británicu
| 1839
| 1892
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3419
|
| ''[[:d:Q16062575|Enoch Salisbury]]''
|
| 1819
| 1890
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 3420
|
| ''[[:d:Q16062627|Samuel Goldsworthy]]''
|
| 1855
| 1889
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3421
| [[Ficheru:Reverend J R Kilsby Jones 1813-89.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16062637|James Rhys Jones]]''
|
| 1813
| 1889
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3422
|
| ''[[:d:Q16062664|Thomas Purnell]]''
|
| 1834
| 1889
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 3423
| [[Ficheru:StateLibQld 1 131563 Portrait Honourable Henry R. Beor, ca. 1880.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16063361|Henry Beor]]''
| políticu galés (1846–1880)
| 1846
| 1880
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3424
|
| ''[[:d:Q16065475|John Mills]]''
|
| 1812
| 1873
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3425
|
| ''[[:d:Q16065541|Evan Jones]]''
| misioneru
| 1788
| 1872
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3426
| [[Ficheru:Portrait of Coll. Lloyd V. Watkins, M.P (4674634) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16065913|John Lloyd Vaughan Watkins]]''
| políticu británicu
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q7450887|Sennybridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3427
| [[Ficheru:John Williams 'Yr Hen Syr'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16066202|John Williams]]''
|
| 1792
| 1858
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3428
|
| ''[[:d:Q16066761|Dai St. John]]''
| boxeador sudafricanu (1871–1899)
| 1871
| 1899
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 3429
| [[Ficheru:Dan Jones 1928.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16073356|David Jones]]''
|
| 1901
| 1968
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3430
|
| ''[[:d:Q16087651|Jackie Sutton]]''
| boxeador galés
| 1920
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3431
|
| ''[[:d:Q16089619|Archie Lamb]]''
| diplomáticu británicu
| 1921
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3432
|
| ''[[:d:Q16090378|Robert Morris]]''
| xugador de críquet galés (1926–2007)
| 1926
| 2007
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3433
|
| ''[[:d:Q16090862|Haydn Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3434
|
| ''[[:d:Q16091470|Owen Harries]]''
|
| 1930
| 2020
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3435
|
| ''[[:d:Q16091496|Les Jones]]''
| futbolista británicu (1930–2016)
| 1930
| 2016
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3436
|
| ''[[:d:Q16091540|Edward Millward]]''
|
| 1930
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3437
|
| ''[[:d:Q16091844|Ted Grace]]''
| políticu australianu
| 1931
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3438
| [[Ficheru:Jeffrey-steele-10-2-2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16092037|Jeffrey Steele]]''
| artista británicu
| 1931
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3439
|
| ''[[:d:Q16092619|Hugh Davies]]''
|
| 1932
| 2017
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 3440
|
| ''[[:d:Q16097086|Robert Alwyn Hughes]]''
|
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3441
|
| ''[[:d:Q16104421|Billy Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
| 2022
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3442
|
| ''[[:d:Q16104440|Valerie Ganz]]''
|
| 1936
| 2015
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 3443
|
| ''[[:d:Q16104808|Juliet Ace]]''
| dramaturga británica
| 1938
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3444
|
| ''[[:d:Q16105402|David Lewis]]''
| xugador de críquet galés
| 1940
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3445
| [[Ficheru:Judith-lumley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16105688|Judith M. Lumley]]''
| xinecóloga galesa (1941–2018)
| 1941
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3446
|
| ''[[:d:Q16106989|Neville Hughes]]''
| actor británicu (1945–2015)
| 1945
| 2015
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 3447
|
| ''[[:d:Q16107553|Lawrence Williams]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
| 2023
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3448
|
| ''[[:d:Q16148758|Nick Griffiths]]''
| políticu australianu
| 1951
| 2025
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3449
| [[Ficheru:PhilipBounds2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16190199|Philip Bounds]]''
| historiador británicu
| 1950
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3450
|
| ''[[:d:Q16190509|Helen Griffin]]''
|
| 1958
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3451
|
| ''[[:d:Q16191353|Thomas Thomas]]''
| políticu canadianu (1899–1980)
| 1899
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3452
|
| ''[[:d:Q16198194|Lew Baker]]''
| policía galés
| 1825
| 1870
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3453
|
| ''[[:d:Q16199534|Ian Lloyd]]''
|
|
| 1989
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 3454
|
| ''[[:d:Q16199645|Jesse Meredith]]''
|
| 1906
| 1974
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 3455
|
| ''[[:d:Q16200395|Rees Hopkin Rhys]]''
|
| 1819
| 1899
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3456
| [[Ficheru:CharletStraton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16203457|Emmeline Lewis Lloyd]]''
| guía de monte galesa (1827–1913)
| 1827
| 1913
| ''[[:d:Q1324865|Elan Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3457
| [[Ficheru:William lathan bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205567|William Latham Bevan]]''
|
| 1821
| 1908
| ''[[:d:Q4877452|Beaufort]]''
|-
| style='text-align:right'| 3458
|
| ''[[:d:Q16205780|Howell de Francis]]''
|
|
| 1966
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3459
|
| ''[[:d:Q16205902|Thomas Grey]]''
|
|
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3460
|
| ''[[:d:Q16206141|Tom Llewellyn]]''
|
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3461
|
| ''[[:d:Q16206326|William Rees]]''
|
| 1899
| 1968
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 3462
|
| ''[[:d:Q16206367|Johnny Rogers]]''
|
| 1892
| 1958
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3463
|
| ''[[:d:Q16206879|Hugh Lloyd]]''
|
| 1586
| 1667
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3464
|
| ''[[:d:Q16210390|Louisa Henrietta Sheridan]]''
|
| 1810
| 1842
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 3465
|
| ''[[:d:Q16228121|Brian Radford]]''
|
| 1926
| 2007
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 3466
|
| ''[[:d:Q16230200|Thomas Chapman]]''
| futbolista británicu
| 1871
| 1929
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3467
|
| ''[[:d:Q16237410|Wynford Evans]]''
| cantante galés (1946–2009)
| 1946
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3468
|
| ''[[:d:Q16240303|Oliver Lloyd]]''
|
| 1520
| 1589
| ''[[:d:Q20600968|Leighton]]''
|-
| style='text-align:right'| 3469
| [[Ficheru:Sarah Gwynne Wesley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16258569|Sarah Wesley]]''
|
| 1726
| 1822
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>''[[:d:Q5524325|Garth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3470
|
| ''[[:d:Q16266578|Ray Henwood]]''
| actor neozelandés
| 1937
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3471
|
| ''[[:d:Q16325363|Frank Spiller Locke]]''
| escritor galés (1866–1949)
| 1866
| 1949
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3472
|
| ''[[:d:Q16522550|Robert Ernest Smith]]''
|
| 1917
| 1986
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3473
|
| ''[[:d:Q7047242|Noel Trigg]]''
| boxeador galés
| 1934
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3474
|
| ''[[:d:Q7052107|Norman Coslett]]''
|
| 1909
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3475
|
| ''[[:d:Q7052209|Norman Fender]]''
|
| 1910
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3476
|
| ''[[:d:Q7052330|Norman Harris]]''
|
| 1918
| 2007
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 3477
|
| ''[[:d:Q7052397|Norman Jacob]]''
| xugador de críquet galés (1901–1970)
| 1901
| 1970
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3478
|
| ''[[:d:Q7052739|Norman Riches]]''
| xugador de críquet galés (1883–1975)
| 1883
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3479
|
| ''[[:d:Q7053254|Norrie Alden]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1980
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3480
|
| ''[[:d:Q7080312|Ogwyn Davies]]''
| artista británicu (1925–2015)
| 1925
| 2015
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 3481
|
| ''[[:d:Q7087219|Olive Wheeler]]''
| psicóloga galesa (1886–1963)
| 1886
| 1963
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3482
|
| ''[[:d:Q7087668|Oliver Lloyd]]''
|
| 1570
| 1625
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3483
|
| ''[[:d:Q7087707|Oliver Morris]]''
|
| 1916
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3484
| [[Ficheru:O.J.S. Piper.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7087761|Oliver Piper]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1933)
| 1884
| 1933
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3485
|
| ''[[:d:Q7087796|Oliver Robert Gould]]''
| políticu canadianu (1874–1951)
| 1874
| 1951
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3486
|
| ''[[:d:Q7094141|Onllwyn Brace]]''
| xugador de rugbi union galés (1932–2013)
| 1932
| 2013
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 3487
|
| ''[[:d:Q7102440|Orig Williams]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 2009
| ''[[:d:Q3406271|Ysbyty Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3488
|
| ''[[:d:Q7103444|Ormond Jones]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1972
| ''[[:d:Q7830339|Towyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3489
| [[Ficheru:Osian Ellis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7106681|Osian Ellis]]''
|
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 3490
|
| ''[[:d:Q7106908|Michael Berry, Baron Hartwell]]''
|
| 1911
| 2001
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3491
|
| ''[[:d:Q7107483|Ossie Jones]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 2002
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3492
|
| ''[[:d:Q7107485|Ossie Male]]''
| xugador de rugbi union británicu (1893–1975)
| 1893
| 1975
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3493
|
| ''[[:d:Q7108121|Oswald Griffiths]]''
|
| 1909
| 1989
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3494
|
| ''[[:d:Q7114471|Owen Evans]]''
|
| 1876
| 1945
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3495
|
| ''[[:d:Q7114531|Owen Jones]]''
| futbolista británicu (1871–1955)
| 1871
| 1955
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3496
| [[Ficheru:Owen John Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114528|Owen John Thomas]]''
| políticu galés (1939-2024)
| 1939
| 2024
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3497
| [[Ficheru:Portrait of Owain Jones, Myfyr (4670959) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114529|Owen Jones]]''
|
| 1741
| 1814
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3498
| [[Ficheru:Owen Lewis Jones, 1953.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114532|Owen Jones]]''
| políticu canadianu (1889–1964)
| 1889
| 1964
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 3499
|
| ''[[:d:Q7114543|Owen Lewis]]''
|
| 1533
| 1595
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3500
| [[Ficheru:Owen Morgan Edwards in 1916 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114583|Owen Morgan Edwards]]''
|
| 1858
| 1920
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3501
| [[Ficheru:Portrait of E. Owen Phillips (4670553).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114599|Owen Phillips]]''
|
| 1826
| 1897
| ''[[:d:Q13131980|Trecwn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3502
|
| ''[[:d:Q7114710|Owen Wynne]]''
|
| 1652
| 1700
| ''[[:d:Q13129688|Llechylched]]''
|-
| style='text-align:right'| 3503
| [[Ficheru:Revd Owen Wynne Jones (Glasynys, 1828-70) NLW3365408 Cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114713|Owen Wynne Jones]]''
|
| 1828
| 1870
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3504
|
| ''[[:d:Q7119548|P. K. Thomas]]''
|
| 1926
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3505
|
| ''[[:d:Q7128230|Palmer Griffiths]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1880–1973)
| 1880
| 1973
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3506
|
| ''[[:d:Q7138398|Parker Williams]]''
| políticu canadianu (1873–1958)
| 1873
| 1958
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3507
|
| ''[[:d:Q7143239|Pat Brain]]''
|
| 1896
| 1945
| ''[[:d:Q5016880|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3508
|
| ''[[:d:Q7145521|Patricia Clarke]]''
| bioquímica galesa (1919–2010)
| 1919
| 2010
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3509
|
| ''[[:d:Q7145665|Patricia Kane]]''
| actriz británica
| 1929
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3510
|
| ''[[:d:Q7145670|Patricia Kern]]''
|
| 1927
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3511
|
| ''[[:d:Q7146558|Patrick Gibbs]]''
|
| 1915
| 2008
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3512
|
| ''[[:d:Q7146653|Patrick Hannan]]''
|
| 1941
| 2009
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3513
| [[Ficheru:Paul 'Legs' Barrett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7149243|Paul Barrett]]''
|
| 1940
| 2019
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 3514
|
| ''[[:d:Q7149548|Paul Brown]]''
| presentador de noticies galés (1950–1997)
| 1950
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3515
|
| ''[[:d:Q7150515|Paul Erickson]]''
| escritor británicu
| 1920
| 1991
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3516
|
| ''[[:d:Q7150980|Paul Grant]]''
|
| 1943
| 2003
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3517
|
| ''[[:d:Q7152599|Paul Morgan]]''
|
| 1974
| 2015
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3518
|
| ''[[:d:Q7154348|Paul Whitsun-Jones]]''
| actor galés (1923–1974)
| 1923
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3519
|
| ''[[:d:Q7154476|Paul Woods]]''
|
| 1950
| 2007
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 3520
|
| ''[[:d:Q7155074|Pauline Peters]]''
|
| 1896
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3521
| [[Ficheru:Percy Coldrick.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167285|Percy Coldrick]]''
|
| 1888
| 1953
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 3522
|
| ''[[:d:Q7167294|Percy Cudlipp]]''
|
| 1905
| 1962
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3523
| [[Ficheru:Percy Egerton Herbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167325|Percy Herbert]]''
| políticu galés (1822–1876)
| 1822
| 1876
| ''[[:d:Q1377263|Powis Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3524
| [[Ficheru:British (English) School - Sir Percy Herbert (c.1598–1667), 2nd Baron Powis - 1180923 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167388|Percy Herbert, 2nd Baron Powis]]''
|
| 1598
| 1666
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3525
|
| ''[[:d:Q7167435|Percy Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu (1887–1969)
| 1887
| 1969
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3526
|
| ''[[:d:Q7167433|Percy Jones]]''
|
| 1892
| 1922
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3527
|
| ''[[:d:Q7167462|Percy Lloyd]]''
| xugador de rugbi union británicu (1871–1959)
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3528
|
| ''[[:d:Q7167493|Percy Morgan]]''
| xugador de críquet galés (1905–1983)
| 1905
| 1983
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 3529
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Peter Bayley Williams (4674737) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7172638|Peter Bailey Williams]]''
|
| 1763
| 1836
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3530
|
| ''[[:d:Q7173295|Peter Clarke]]''
|
| 1948
| 2007
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3531
|
| ''[[:d:Q7173568|Peter Davies]]''
| científicu galés
| 1948
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3532
|
| ''[[:d:Q7174237|Peter Gill]]''
| direutor de teatru galés
| 1939
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3533
|
| ''[[:d:Q7174347|Peter Gray]]''
| químicu galés (1926–2012)
| 1926
| 2012
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3534
|
| ''[[:d:Q7174491|Peter Halliday]]''
| actor británicu (1924–2012)
| 1924
| 2012
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3535
| [[Ficheru:Peterlaw.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7175376|Peter Law]]''
| políticu galés (1948–2006)
| 1948
| 2006
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3536
|
| ''[[:d:Q7175951|Peter Morris]]''
| xugador de béisbol galés (1854–1884)
| 1854
| 1884
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3537
|
| ''[[:d:Q7176382|Peter Philp]]''
| dramaturgu británicu (1920–2006)
| 1920
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3538
|
| ''[[:d:Q7176440|Peter Prendergast]]''
| pintor británicu (1946–2007)
| 1946
| 2007
| ''[[:d:Q4667208|Abertridwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3539
|
| ''[[:d:Q7176642|Peter Rodon]]''
| futbolista británicu
| 1940
| 2000
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3540
| [[Ficheru:Psr99.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7176650|Peter Rogers]]''
| políticu galés
| 1940
| 2025
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3541
|
| ''[[:d:Q7177088|Peter Stead]]''
| escritor británicu
| 1943
| 2026
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3542
|
| ''[[:d:Q7179526|Peveril William-Powlett]]''
| xugador de rugbi union galés (1898–1985)
| 1898
| 1985
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3543
| [[Ficheru:Phil Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7181939|Phil Griffiths]]''
| futbolista británicu (1905–1978)
| 1905
| 1978
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3544
| [[Ficheru:Phil Kerslake MNZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182080|Phil Kerslake]]''
| presentador de televisión neozelandés
| 1959
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3545
|
| ''[[:d:Q7182365|Phil Ryan]]''
|
| 1946
| 2016
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3546
|
| ''[[:d:Q7182476|Phil Thomas]]''
|
| 1877
| 1915
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3547
|
| ''[[:d:Q7182544|Phil Whitlock]]''
| futbolista británicu (1930–2009)
| 1930
| 2009
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3548
| [[Ficheru:Phil Williams.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182555|Phil Williams]]''
|
| 1939
| 2003
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 3549
| [[Ficheru:Philip Baxter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183190|Philip Baxter]]''
| inxenieru británicu (1905–1989)
| 1905
| 1989
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3550
| [[Ficheru:Portrait of Colonel Philip Jones (1618–1674).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183865|Philip Jones of Fonmon]]''
|
| 1618<br/>1617
| 1674
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3551
|
| ''[[:d:Q7184141|Philip Nicholas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1876–1952)
| 1876
| 1952
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3552
| [[Ficheru:Portrait of Father Philip Powel (4672675) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184229|Philip Powell]]''
|
| 1594
| 1646
| ''[[:d:Q7833102|Trallong]]''
|-
| style='text-align:right'| 3553
|
| ''[[:d:Q7184351|Philip Sayer]]''
|
| 1946
| 1989
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3554
| [[Ficheru:Thomas Gainsborough (1727-1788) - Philip Yorke I (1743–1804), MP - 1151302 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184597|Philip Yorke]]''
| políticu galés (1743–1804)
| 1743
| 1804
| ''[[:d:Q5385260|Erddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3555
|
| ''[[:d:Q7184733|Philippa Roles]]''
|
| 1978
| 2017
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3556
|
| ''[[:d:Q7186356|Phineas John]]''
| boxeador galés (1910–1985)
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3557
| [[Ficheru:Phoebe Davies 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7186662|Phoebe Davies]]''
|
| 1864
| 1912
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3558
|
| ''[[:d:Q7192602|Piers Griffith]]''
|
| 1568
| 1628
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 3559
|
| ''[[:d:Q7199739|Pixie O'Harris]]''
|
| 1903
| 1991
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3560
| [[Ficheru:Joshua Pritchard Hughes by Elliott & Fry circa 1910s NPG x159177.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7245941|Pritchard Hughes]]''
| sacerdote galés (1847–1938)
| 1847
| 1938
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3561
| [[Ficheru:Pryce Pryce-Jones.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q7253236|Pryce Pryce-Jones]]''
| políticu galés (1834–1920)
| 1834
| 1920
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3562
|
| ''[[:d:Q7273649|R. Geraint Gruffydd]]''
| críticu lliterariu galés (1928–2015)
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q3402540|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 3563
|
| ''[[:d:Q7274067|R. Tudur Jones]]''
| teólogu británicu (1921–1998)
| 1921
| 1998
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3564
| [[Ficheru:R. Williams Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7274124|R. Williams Parry]]''
|
| 1884
| 1956
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3565
|
| [[Rachael Bland]]
|
| 1978
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3566
| [[Ficheru:Winifred Phillips Hathaway (1870?-1954) (5494411890).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19613712|Winifred Phillips Hathaway]]''
| oftalmóloga d'Estaos Xuníos (1870–1954)
| 1871
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3567
|
| ''[[:d:Q19628748|Cledwyn Hughes]]''
|
| 1920
| 1978
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3568
| [[Ficheru:Edward Davies (Iolo Trefaldwyn, 1819-87) NLW3364542.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19635477|Edward Davies]]''
|
| 1819
| 1887
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3569
|
| ''[[:d:Q19650439|Angus McDermid]]''
|
| 1921
| 1988
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3570
|
| ''[[:d:Q19661342|Jeffery Rowthorn]]''
| sacerdote galés
| 1934
| 2025
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3571
| [[Ficheru:Howel-Gwyn-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19664611|Howel Gwyn]]''
|
| 1806
| 1888
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 3572
| [[Ficheru:Edward Wienholt - Queensland politician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19665319|Edward Wienholt]]''
|
| 1833
| 1904
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 3573
| [[Ficheru:Edward David Miles - Queensland politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19667602|Edward David Miles]]''
| políticu galés (1845–1922)
| 1845
| 1922
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3574
|
| ''[[:d:Q19667907|Elias Wynne Cemlyn-Jones]]''
| escritor galés (1888–1966)
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3575
|
| ''[[:d:Q19668413|Glyn Owen]]''
| xugador de críquet galés (1909–1978)
| 1909
| 1978
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3576
|
| ''[[:d:Q19694162|Anthony Sweeting]]''
| profesor universitariu galés (1938–2008)
| 1938
| 2008
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3577
|
| ''[[:d:Q19760229|Leofric Temple]]''
| abogáu galés (1819–1891)
| 1819
| 1891
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3578
|
| ''[[:d:Q19790482|John James Hughes]]''
|
| 1842
| 1875
| ''[[:d:Q5046060|Carreglefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3579
|
| ''[[:d:Q19799260|Hugh James]]''
| aviador galés (1922–2015)
| 1922
| 2015
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3580
|
| ''[[:d:Q19801208|Mari Ellis]]''
|
| 1913
| 2015
| ''[[:d:Q5318814|Dylife]]''
|-
| style='text-align:right'| 3581
|
| ''[[:d:Q19819921|David Randell]]''
|
| 1854
| 1912
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3582
| [[Ficheru:William Tudor Howell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19819945|William Tudor Howell]]''
|
| 1862
| 1911
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 3583
|
| ''[[:d:Q19819955|P. Ellis Eyton]]''
|
| 1827
| 1878
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3584
|
| ''[[:d:Q19820213|Mia Arnesby Brown]]''
|
| 1867<br/>1866
| 1931
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3585
|
| ''[[:d:Q19822503|Amy Parry-Williams]]''
|
| 1910
| 1988
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 3586
|
| ''[[:d:Q19829084|Arthur Lewis]]''
| fotógrafu galés (1885–1952)
| 1885
| 1952
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3587
| [[Ficheru:Gwyn Martin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19829092|Gwyn Martin]]''
|
| 1921
| 2001
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3588
|
| ''[[:d:Q19831778|Robert Lambert Gapper]]''
|
| 1897
| 1984
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3589
| [[Ficheru:Portrait of J. Deffett Francis as 'Lord of the Isles' (4670730).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19842165|John Deffett Francis]]''
|
| 1815
| 1901
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3590
|
| ''[[:d:Q19843134|Ray Elton]]''
| direutor de fotografía galés (1914–1994)
| 1914
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3591
|
| ''[[:d:Q19844389|Fred Perry]]''
| boxeador británicu (1904–1981)
| 1904
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3592
|
| ''[[:d:Q19845132|Glyn Davies]]''
|
| 1932
| 2013
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3593
|
| ''[[:d:Q19873079|Gwyn Evans]]''
|
| 1935
| 2000
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 3594
|
| ''[[:d:Q19874433|Mike Hughes]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3595
| [[Ficheru:Thomas Llewellyn Jones, 1941.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19874741|Thomas Llewellyn Jones]]''
| políticu galés (1872–1946)
| 1872
| 1946
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3596
| [[Ficheru:Henry Llewelyn - Queensland Politician.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q19875292|Henry Llewellyn]]''
| políticu galés (1855–1933)
| 1855
| 1933
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3597
| [[Ficheru:Ernest Purnell, 1938.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q19877328|Ernest Purnell]]''
| políticu galés (1866–1954)
| 1866
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3598
| [[Ficheru:H. H. Tilbrook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19880007|H. H. Tilbrook]]''
| fotógrafu galés (1848–1937)
| 1848
| 1937
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3599
| [[Ficheru:John Murray Thomas, Y Wladfa, 1894.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19888021|John Murray Thomas]]''
| comerciante galés (1847–1924)
| 1847
| 1924
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 3600
|
| ''[[:d:Q19894339|Ralph Bingley]]''
|
| 1570
| 1627
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3601
|
| ''[[:d:Q19904222|Bert Hodson]]''
| golfista galés (1905–1971)
| 1905
| 1971
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 3602
|
| ''[[:d:Q19915198|David Thomas Gwynne-Vaughan]]''
| botánicu galés (1871–1915)
| 1871
| 1915
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3603
|
| ''[[:d:Q19921507|John Wheatley]]''
|
| 1892
| 1955
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3604
|
| ''[[:d:Q19959822|Henry Dwnn]]''
|
| 1340
| 1416
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3605
|
| ''[[:d:Q19959987|Thomas Jones]]''
|
| 1554
| 1604
| ''[[:d:Q20170606|Abermarlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3606
| [[Ficheru:John parry portrait arms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974211|John Parry]]''
|
| 1724
| 1797
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3607
| [[Ficheru:The Right Reverend Benjamin Price .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974372|Benjamin Price]]''
|
| 1804
| 1896
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3608
| [[Ficheru:Thomas Hughes Jones (of Blaenpennal) (5292090).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974769|Thomas Hughes Jones]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 3609
|
| ''[[:d:Q19975142|Fred Robson]]''
| golfista galés (1885–1952)
| 1885
| 1952
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 3610
|
| ''[[:d:Q19975438|William Napier Bruce]]''
| funcionariu galés (1858–1936)
| 1858
| 1936
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3611
|
| ''[[:d:Q19997515|Frederick Norman Pryce]]''
| conservador de muséu británicu (1888–1953)
| 1888
| 1953
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3612
|
| ''[[:d:Q20031104|Charles Woolley]]''
|
| 1893
| 1981
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3613
| [[Ficheru:Portrait of vaudeville team George Auger and Ernest Rommel (SAYRE 12097).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20039025|William George Auger]]''
|
| 1882<br/>1881
| 1922
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3614
| [[Ficheru:Albert de Belleroche by Sargent.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20051236|Albert de Belleroche]]''
|
| 1864
| 1944
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3615
|
| ''[[:d:Q20054436|Gwilym Prichard]]''
| artista galés (1931–2015)
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3616
| [[Ficheru:Sarah Edwards (1947).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20109574|Sarah Edwards]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q5573009|Glyntraian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3617
|
| ''[[:d:Q20109704|Oscar Arthur Rackham]]''
| filósofu británicu (1912–1997)
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3618
|
| ''[[:d:Q20128816|Jack Whitford]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1924
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3619
|
| ''[[:d:Q20160474|Hefina Headon]]''
|
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 3620
|
| ''[[:d:Q20201367|Hawys Gadarn]]''
|
| 1291
| 1353
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3621
| [[Ficheru:Robert Everett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20202170|Robert Everett]]''
|
| 1791
| 1875
| ''[[:d:Q5610201|Gronant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3622
| [[Ficheru:Edgar L Chappell.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20252475|Edgar Chappell]]''
|
| 1879
| 1949
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 3623
| [[Ficheru:John Jones (Idris Vychan, 1825-87) NLW3364537 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20256068|John Jones]]''
|
| 1825
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3624
| [[Ficheru:Castle - Statue of Judge Gwilym Williams of Miskin - 20230926170326.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20263530|Gwilym Williams]]''
| xuez galés (1839–1906)
| 1839
| 1906
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3625
|
| ''[[:d:Q20266669|Moc Morgan]]''
|
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 3626
|
| ''[[:d:Q20277834|Hafina Clwyd]]''
|
| 1936
| 2011
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 3627
|
| ''[[:d:Q20354071|John Langford]]''
| escritor galés (1640–1715)
| 1640
| 1715
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 3628
|
| ''[[:d:Q20476511|Evan Tom Davies]]''
|
| 1904
| 1973
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 3629
|
| ''[[:d:Q20555787|Siôn Llewelyn]]''
|
| 1690
| 1776
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 3630
|
| ''[[:d:Q20557508|Abiah Roderick]]''
| poeta galés (1898–1978)
| 1898
| 1977
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 3631
| [[Ficheru:Cymro 'pop' records by Teldisc for the Christmas market (1528985) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20558265|Aled Lloyd Davies]]''
|
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 3632
|
| ''[[:d:Q20558361|Alun 'Sbardun' Huws]]''
|
| 1948
| 2014
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3633
| [[Ficheru:St Gallgo's Church, Llanallgo - geograph.org.uk - 38557.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20558584|Allgo]]''
| santu galés (600–660)
| 600
| 660
| ''[[:d:Q6661065|Llanallgo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3634
|
| ''[[:d:Q20558676|Andras Millward]]''
| escritor galés (1966–2016)
| 1966
| 2016
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3635
|
| ''[[:d:Q20558732|Aneurin Jenkins Jones]]''
|
| 1925
| 1981
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3636
|
| ''[[:d:Q20559798|William Griffith]]''
|
| 1849
| 1890
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''<br/>''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3637
|
| ''[[:d:Q20559811|William Milton Aubrey]]''
|
| 1861
| 1889
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3638
|
| ''[[:d:Q20560416|Beti Rhys]]''
| escritora británica (1907–2003)
| 1907
| 2003
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3639
|
| ''[[:d:Q20560502|Bethan Phillips]]''
| escritora británica
| 1934
| 2019
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 3640
| [[Ficheru:Portrait of Andreas o Vôn (4674316) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20561073|Andrew Jones Brereton]]''
|
| 1827
| 1885
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3641
| [[Ficheru:John Davies (Ossian Gwent).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20564443|John Davies]]''
|
| 1839
| 1892
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3642
|
| ''[[:d:Q20564458|Richard Owen Davies]]''
| químicu galés (1894–1962)
| 1894
| 1962
| ''[[:d:Q3398868|Ganllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3643
| [[Ficheru:Meiriadog at the Powys Eisteddfod (1892) NLW3362573.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20565356|John Edwards]]''
|
| 1813
| 1906
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 3644
|
| ''[[:d:Q20566517|Hugh Hughes]]''
|
| 1830
| 1904
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3645
|
| ''[[:d:Q20566554|Richard Huws]]''
|
| 1902
| 1980
| ''[[:d:Q7680421|Talwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3646
|
| ''[[:d:Q20566881|Edith Nepean]]''
| escritora galesa (1876–1960)
| 1876
| 1960
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3647
| [[Ficheru:John Tudor Jones (John Eilien).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567187|John Tudor Jones]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q6661279|Llaneilian]]''
|-
| style='text-align:right'| 3648
| [[Ficheru:David R.Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567243|David Richard Jones]]''
|
| 1832
| 1916
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3649
|
| ''[[:d:Q20567253|Emyr Jones]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3650
| [[Ficheru:Owen Gethin Jones (Gethin, 1816-83) NLW3364544.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567274|Owen Gethin Jones]]''
|
| 1816
| 1883
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3651
|
| ''[[:d:Q20567285|Robert Lloyd Jones]]''
|
| 1878
| 1959
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3652
|
| ''[[:d:Q20567331|Joseph Seth Jones]]''
|
| 1845
| 1912
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3653
|
| ''[[:d:Q20567576|Timothy Lewis]]''
|
| 1877
| 1958
| ''[[:d:Q13128090|Efail-wen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3654
|
| ''[[:d:Q20567614|Wyn Lodwick]]''
| músicu galés
| 1927
| 2024
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3655
| [[Ficheru:David Lyn young man.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20567671|David Lyn]]''
|
| 1927
| 2012
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3656
|
| ''[[:d:Q20567746|Dafydd Orwig]]''
|
| 1928
| 1996
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3657
|
| ''[[:d:Q20567936|Hugh Owen]]''
|
| 1835
| 1892
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 3658
| [[Ficheru:Parchg William Theophilus Thomas (Gwilym Gwenffrwd, 1824-99) NLW3364216 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568221|William Theophilus Thomas]]''
|
| 1824
| 1899
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3659
| [[Ficheru:Revd. Richard Parry (Gwalchmai, 1803-97) NLW3364065.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568247|Richard Parry]]''
| poeta galés (1803–1897)
| 1803
| 1897
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3660
|
| ''[[:d:Q20568728|Jac Lewis Williams]]''
|
| 1918
| 1977
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3661
| [[Ficheru:William Williams (Creuddynfab, 1814-69) NLW3364533.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568736|William Williams]]''
|
| 1814
| 1869
| ''[[:d:Q5184753|Creuddyn peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 3662
| [[Ficheru:John Williams (Ioan Madog, 1812-78) NLW3362407 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568748|John Williams]]''
|
| 1812
| 1878
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3663
| [[Ficheru:John Prydderch Williams (Rhydderch o Fcircon, 1830-68) NLW3364196 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568757|John Prydderch Williams]]''
|
| 1830
| 1868
| ''[[:d:Q6661152|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3664
|
| ''[[:d:Q8012638|William Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1865
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3665
|
| ''[[:d:Q18126117|Billy Hough]]''
|
| 1908
|
| ''[[:d:Q5603927|Greenfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 3666
|
| ''[[:d:Q7966361|Walter W. Thomas]]''
| arquiteutu galés (1849–1912)
| 1849
| 1912
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3667
|
| ''[[:d:Q7972932|Wat Jones]]''
| xugador de críquet galés (1917–1994)
| 1917
| 1994
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3668
|
| ''[[:d:Q7976043|Wayne Bickerton]]''
|
| 1941
| 2015
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3669
|
| ''[[:d:Q7976202|Wayne Edwards]]''
| militar galés (1966–1993)
| 1966
| 1993
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3670
|
| ''[[:d:Q7976216|Wayne Evans]]''
| futbolista británicu
| 1971
| 2023
| ''[[:d:Q3404980|Abermule]]''
|-
| style='text-align:right'| 3671
|
| ''[[:d:Q7990708|Wharton Davies]]''
|
| 1873
| 1961
| ''[[:d:Q3403708|St Ishmael's]]''
|-
| style='text-align:right'| 3672
|
| ''[[:d:Q7998393|Wickham Powell]]''
|
| 1892
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3673
|
| ''[[:d:Q8001663|Wilf Hughes]]''
| xugador de críquet galés (1910–1984)
| 1910
| 1984
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3674
|
| ''[[:d:Q8001666|Wilf Lewis]]''
|
| 1903
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3675
|
| ''[[:d:Q8001693|Wilf Walsh]]''
|
| 1917
| 1977
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3676
|
| ''[[:d:Q8001810|Wilfred Hodder]]''
|
| 1896
| 1957
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3677
| [[Ficheru:Llun o Wilfred Mitford Davies (1451201).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8001847|Wilfred Mitford Davies]]''
| pintor británicu
| 1895
| 1966
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3678
|
| ''[[:d:Q8001858|Wilfred Pallott]]''
| xugador de ḥoquei británicu (1884–1957)
| 1884
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3679
|
| ''[[:d:Q8001891|Wilfred Trubshaw]]''
|
| 1870
| 1944
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3680
|
| ''[[:d:Q8002410|Wiliam Midleton]]''
|
| 1550
| 1600
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3681
|
| ''[[:d:Q8002780|Will Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu (1906–1975)
| 1906
| 1975
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 3682
|
| ''[[:d:Q8002998|Will Osborne]]''
|
| 1875
| 1942
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 3683
|
| ''[[:d:Q8003009|Will Parker]]''
| xugador de rugbi union galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3684
| [[Ficheru:Will Paynter, the newly elected miners' leader (1453859).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8003012|Will Paynter]]''
|
| 1903
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3685
|
| ''[[:d:Q8003042|Will Roberts]]''
| pintor galés (1907–2000)
| 1907
| 2000
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3686
|
| ''[[:d:Q8004161|William Addams Williams]]''
|
| 1787
| 1861
| ''[[:d:Q13129646|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3687
|
| ''[[:d:Q8004223|William Albert Jenkins]]''
|
| 1878
| 1968
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3688
|
| ''[[:d:Q8004251|William Alexander]]''
| xugador de rugbi union británicu (1874–1937)
| 1874
| 1937
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3689
| [[Ficheru:WilliamAubrey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8004673|William Aubrey]]''
|
| 1529
| 1595
| ''[[:d:Q52158053|Cantref]]''
|-
| style='text-align:right'| 3690
|
| ''[[:d:Q8005020|William Banks]]''
|
| 1925
| 1991
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 3691
|
| ''[[:d:Q8005220|William Baxter]]''
|
| 1650
| 1723
| ''[[:d:Q13129655|Llanllugan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3692
|
| ''[[:d:Q8005312|William Bedloe]]''
|
| 1650
| 1680
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 3693
| [[Ficheru:Sir Wm. Berry LCCN2014715089.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005480|William Berry, 1st Viscount Camrose]]''
|
| 1879
| 1954
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3694
|
| ''[[:d:Q8005633|William Blethyn]]''
|
| 1501
| 1591
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3695
| [[Ficheru:William Bloomfield Douglas.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005643|William Bloomfield Douglas]]''
|
| 1822
| 1906
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3696
| [[Ficheru:William Brace.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005819|William Brace]]''
|
| 1865
| 1947
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 3697
| [[Ficheru:William Bradshaw by Enoch Seeman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8005843|William Bradshaw]]''
|
| 1671
| 1732
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3698
|
| ''[[:d:Q8006111|William Bulkeley]]''
|
| 1691
| 1760
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3699
|
| ''[[:d:Q8006477|William Camden Edwards]]''
|
| 1777
| 1855
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3700
| [[Ficheru:Lance Corporal Fuller VC. Welsh Regiment.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8006723|William Charles Fuller]]''
| militar galés (1884–1974)
| 1884
| 1974
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 3701
| [[Ficheru:Lord Cope.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007106|William Cope, 1st Baron Cope]]''
|
| 1870
| 1946
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 3702
|
| ''[[:d:Q8007183|William Cove]]''
| políticu británicu (1888–1963)
| 1888
| 1963
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 3703
| [[Ficheru:William Crawshay II (1788–1867).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007280|William Crawshay II]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3704
|
| ''[[:d:Q8007618|William David Phillips]]''
|
| 1855
| 1918
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3705
|
| ''[[:d:Q8007617|William David Owen]]''
| escritor británicu
| 1874
| 1925
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 3706
| [[Ficheru:Syr-William-Davies-AS-Sir-Benfro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007633|William Davies]]''
|
| 1821
| 1895
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 3707
|
| ''[[:d:Q8007637|William Davies]]''
| futbolista británicu (1882–1966)
| 1882
| 1966
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3708
|
| ''[[:d:Q8007642|William Davies]]''
|
|
| 1593
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 3709
|
| ''[[:d:Q8007641|William Davies]]''
|
| 1890
| 1967
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3710
|
| ''[[:d:Q8008479|William Edwards]]''
|
| 1851
| 1940
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3711
|
| ''[[:d:Q8008480|William Edwards]]''
|
| 1938
| 2007
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 3712
|
| ''[[:d:Q8008498|William Egan]]''
| futbolista británicu (1872–1946)
| 1872
| 1946
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3713
|
| ''[[:d:Q8008562|William Ellis Bailiff]]''
|
| 1882
| 1972
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3714
|
| ''[[:d:Q8008626|William Erbery]]''
|
| 1604
| 1654
| ''[[:d:Q39011988|Roath Dogfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 3715
|
| ''[[:d:Q8008690|William Evans]]''
| cardiólogu galés (1895–1988)
| 1895
| 1988
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 3716
|
| ''[[:d:Q8008691|William Evans]]''
|
| 1853
| 1919
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 3717
| [[Ficheru:William George Evans (1883 – 1946).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8008698|William Evans]]''
|
| 1883
| 1946
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3718
|
| ''[[:d:Q8009059|William Finney]]''
| xugador de críquet galés (1866–1927)
| 1866
| 1927
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3719
|
| ''[[:d:Q8009287|William Foxwist]]''
|
| 1610
| 1673
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3720
|
| ''[[:d:Q8009291|William Frame]]''
| arquiteutu galés (1848–1906)
| 1848
| 1906
| ''[[:d:Q1035742|Cardiff Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3721
| [[Ficheru:William Gilbert Rees, July 1853.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8009876|William Gilbert Rees]]''
| xugador de críquet australianu (1827–1898)
| 1827
| 1898
| ''[[:d:Q18160141|Haroldston St. Issell's]]''
|-
| style='text-align:right'| 3722
| [[Ficheru:Gwynn William.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8010301|William Gwynn]]''
|
| 1856
| 1897
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3723
|
| ''[[:d:Q8010926|William Harris]]''
|
| 1884
| 1956
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3724
| [[Ficheru:Bishop Havard by Evan Walters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8011018|William Havard]]''
|
| 1889
| 1956
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3725
|
| ''[[:d:Q8012147|William Henry Scourfield]]''
| políticu británicu
| 1776
| 1843
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3726
| [[Ficheru:WHSeager.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8012148|William Henry Seager]]''
| políticu británicu (1862–1941)
| 1862
| 1941
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3727
| [[Ficheru:William Herbert Waring (1885–1918).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8012259|William Herbert Waring]]''
| militar galés (1885–1918)
| 1885
| 1918
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 3728
|
| ''[[:d:Q8012504|William Hopper]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1922–2008)
| 1922
| 2008
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3729
|
| ''[[:d:Q8013054|Gerry Humphreys]]''
|
| 1931
| 2006
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 3730
|
| ''[[:d:Q8013397|William Jackson]]''
|
| 1876
| 1954
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3731
|
| ''[[:d:Q8013423|William James]]''
|
| 1902
| 1972
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3732
| [[Ficheru:W. J. Gruffydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013623|William John Gruffydd]]''
|
| 1881
| 1954
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3733
| [[Ficheru:WJParry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013655|William John Parry]]''
|
| 1842
| 1927
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3734
|
| ''[[:d:Q8013687|William Johnson]]''
| xugador de rugbi galés
|
| 1997
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3735
| [[Ficheru:William Lloyd Jones - Illustrated Australian News (1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013723|William Jones]]''
|
| 1809
| 1873
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3736
|
| ''[[:d:Q8013720|William Jones]]''
|
| 1755
| 1821
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 3737
| [[Ficheru:William Jones AS Arfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013725|William Jones]]''
| políticu galés (1859–1915)
| 1859
| 1915
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 3738
|
| ''[[:d:Q8013731|William Jones]]''
| direutor galés (1676–1725)
| 1676
| 1725
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 3739
|
| ''[[:d:Q8013728|William Jones]]''
|
| 1876
| 1918
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 3740
| [[Ficheru:William Jones (1726-1795).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013729|William Jones]]''
|
| 1726
| 1795
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3741
| [[Ficheru:William Lewis, 1st Baron Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8014533|Lewis, W. T.]]''
| industrial galés (1837–1914)
| 1837
| 1914
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3742
|
| ''[[:d:Q8014542|William Lewis]]''
|
| 1847
| 1926
| ''[[:d:Q13129674|Llanwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3743
|
| ''[[:d:Q8014552|William Lewis Thomas]]''
|
| 1913
| 1995
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 3744
|
| ''[[:d:Q8014626|William Llewellyn Morgan]]''
| xugador de rugbi union galés (1884–1960)
| 1884
| 1960
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3745
|
| ''[[:d:Q8014627|William Llewellyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu (1872–1943)
| 1872
| 1943
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 3746
|
| ''[[:d:Q8014630|William Llewelyn Davies]]''
|
| 1887
| 1952
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 3747
|
| ''[[:d:Q8014638|William Lloyd]]''
|
| 1782
| 1857
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 3748
|
| ''[[:d:Q8014765|William Lucas Collins]]''
|
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 3749
|
| ''[[:d:Q8015052|William Mainwaring]]''
|
| 1884
| 1971
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3750
| [[Ficheru:WilliamLortMansel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015101|William Mansel]]''
|
| 1753
| 1820
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 3751
|
| ''[[:d:Q8015535|William Meggitt]]''
| as de l'aviación galés (1894–1927)
| 1894
| 1927
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3752
| [[Ficheru:William M James the judge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015629|William Milbourne James]]''
| xuez galés (1807–1881)
| 1807
| 1881
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3753
|
| ''[[:d:Q8015715|William Molloy, Baron Molloy]]''
|
| 1918
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3754
| [[Ficheru:Thomas Lawrence - Portrait of William Morgan (1750-1833).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8015809|William Morgan]]''
|
| 1750
| 1833
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 3755
|
| ''[[:d:Q8016046|William Nathaniel Jones]]''
| políticu británicu (1858–1934)
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 3756
|
| ''[[:d:Q8016190|William Norton]]''
| xugador de rugbi union galés (1862–1898)
| 1862
| 1898
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3757
| [[Ficheru:William Osborne Smith -Past masters, St Paul's Lodge, 374, ERmontage of 36 photographs (HS85-10-25525) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8016385|William Osborne Smith]]''
| militar canadianu (1833–1887)
| 1833
| 1887
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3758
| [[Ficheru:William Owen Pughe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8016424|William Owen Pughe]]''
|
| 1759
| 1835
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3759
|
| ''[[:d:Q8016742|William Penfro Rowlands]]''
| compositor británicu (1860–1937)
| 1860
| 1937
| ''[[:d:Q18160658|Llys-y-frân]]''
|-
| style='text-align:right'| 3760
|
| ''[[:d:Q8017032|William Powell]]''
| políticu galés
| 1948
| 2022
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3761
| [[Ficheru:William Price painting (2).jpg|center|128px]]
| [[William Price (médicu)|William Price]]
|
| 1800
| 1893
| ''[[:d:Q7377542|Rudry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3762
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551147).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017260|William R. P. George]]''
|
| 1912
| 2006
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3763
| [[Ficheru:Dr William Rees (Gwilym Hiraethog, 1802-83) (1870) NLW3364252 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017443|William Rees]]''
|
| 1802
| 1883
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3764
|
| ''[[:d:Q20734433|Thomas Davies]]''
|
| 1810
| 1873
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3765
|
| ''[[:d:Q20734438|Thomas Edwards]]''
|
| 1844
| 1924
| ''[[:d:Q5566992|Glasinfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3766
| [[Ficheru:Portrait of Cynonfardd (4673939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734439|Thomas Edwards]]''
|
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 3767
|
| ''[[:d:Q20734446|Thomas Evans]]''
|
| 1714
| 1779
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3768
|
| ''[[:d:Q20734447|Thomas Evans]]''
|
| 1625
| 1688
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3769
|
| ''[[:d:Q20734450|Thomas Frimston]]''
|
| 1854
| 1930
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3770
|
| ''[[:d:Q20734449|Thomas Evans]]''
|
| 1897
| 1963
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 3771
|
| ''[[:d:Q20734455|Thomas Griffiths]]''
|
| 1645
| 1725
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3772
|
| ''[[:d:Q20734453|Thomas Grey]]''
|
| 1733
| 1810
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3773
|
| ''[[:d:Q20734458|Thomas Hughes]]''
|
| 1758
| 1828
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3774
|
| ''[[:d:Q20734459|Thomas Hughes]]''
|
| 1814
| 1884
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3775
|
| ''[[:d:Q20734456|Thomas Gruffydd Jones]]''
|
| 1832
| 1898
| ''[[:d:Q7162069|Pen-y-cae-mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3776
|
| ''[[:d:Q20734457|Thomas Harris]]''
|
| 1705
| 1782
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3777
|
| ''[[:d:Q20734460|Thomas Hughes]]''
|
| 1854
| 1928
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3778
|
| ''[[:d:Q20734461|Thomas Hughes]]''
|
| 1803
| 1898
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3779
|
| ''[[:d:Q20734466|Thomas Hywel Hughes]]''
|
| 1875
| 1945
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3780
|
| ''[[:d:Q20734467|Thomas Isfryn Hughes]]''
|
| 1865
| 1942
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3781
|
| ''[[:d:Q20734464|Thomas Huws Davies]]''
| secretariu galés (1882–1940)
| 1882
| 1940
| ''[[:d:Q7165358|Penuwch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3782
|
| ''[[:d:Q20734465|Thomas Huxley]]''
|
| 1738
| 1792
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3783
| [[Ficheru:Portrait of Thomas James M.A (4673953).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734470|Thomas James]]''
|
| 1834
| 1915
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3784
|
| ''[[:d:Q20734471|Thomas James]]''
|
| 1817
| 1879
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3785
|
| ''[[:d:Q20734475|Thomas John Evans]]''
|
| 1894
| 1965
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3786
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jerman Jones and his family (4670364).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734472|Thomas Jerman Jones]]''
|
| 1833
| 1890
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 3787
|
| ''[[:d:Q20734473|Thomas John]]''
|
| 1816
| 1862
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3788
|
| ''[[:d:Q20734482|Thomas Jones]]''
|
| 1777
| 1847
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3789
|
| ''[[:d:Q20734480|Thomas Jones]]''
|
| 1761
| 1831
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 3790
|
| ''[[:d:Q20734486|Thomas Jones]]''
|
| 1860
| 1932
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3791
|
| ''[[:d:Q20734487|Thomas Jones]]''
|
| 1871
| 1938
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 3792
|
| ''[[:d:Q20734490|Thomas Jones]]''
|
| 1823
| 1904
| ''[[:d:Q6963824|Nannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 3793
|
| ''[[:d:Q20734491|Thomas Jones Hughes]]''
|
| 1822
| 1891
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3794
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Jones 'Taliesin o Eifion' (4670540) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734488|Thomas Jones]]''
| poeta galés (1820–1876)
| 1820
| 1876
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3795
|
| ''[[:d:Q20734489|Thomas Jones]]''
|
| 1822
| 1854
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3796
| [[Ficheru:Thomas Jones Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734492|Thomas Jones Humphreys]]''
| ministru británicu (1841–1934)
| 1841
| 1934
| ''[[:d:Q20589268|Darowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3797
|
| ''[[:d:Q20734498|Thomas Lewis]]''
|
| 1837
| 1892
| ''[[:d:Q13130294|Mydroilyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3798
|
| ''[[:d:Q20734499|Thomas Lewis]]''
| misioneru británicu (1859–1929)
| 1859
| 1929
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 3799
|
| ''[[:d:Q20734496|Thomas Lewis]]''
|
| 1759
| 1842
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3800
|
| ''[[:d:Q20734497|Thomas Lewis]]''
|
| 1823
| 1900
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 3801
|
| ''[[:d:Q20734503|Thomas Lloyd Williams]]''
|
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3802
|
| ''[[:d:Q20734501|Thomas Lloyd]]''
|
| 1765
| 1789
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3803
|
| ''[[:d:Q20734506|Thomas Morgan]]''
|
|
| 1833
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3804
|
| ''[[:d:Q20734507|Thomas Morgan]]''
|
| 1720
| 1799
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3805
|
| ''[[:d:Q20734508|Thomas Morgan]]''
|
| 1737
| 1813
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3806
|
| ''[[:d:Q20734509|Thomas Morris]]''
|
| 1786
| 1846
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3807
|
| ''[[:d:Q20734518|Thomas Powell]]''
|
| 1781
| 1842
| ''[[:d:Q7837433|Trecastle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3808
|
| ''[[:d:Q20734519|Thomas Price]]''
|
| 1809
| 1892
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3809
| [[Ficheru:Portrait of Parch Thos. Phillips D. D (4673602).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734516|Thomas Phillips]]''
|
| 1806
| 1870
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 3810
| [[Ficheru:Reverend Thomas Rees (1825–1908) (gcf10118).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734523|Thomas Rees]]''
|
| 1825
| 1908
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3811
|
| ''[[:d:Q20734520|Thomas Prichard]]''
|
| 1764
| 1843
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3812
|
| ''[[:d:Q20734521|Thomas Pryce]]''
|
| 1833
| 1904
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 3813
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch Thomas Richards, Abergwaen .. NLW3364476.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734526|Thomas Richard]]''
|
| 1783
| 1856
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3814
|
| ''[[:d:Q20734527|Thomas Rocyn Jones]]''
|
| 1822
| 1877
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3815
|
| ''[[:d:Q20734524|Thomas Rees Morgan]]''
|
| 1834
| 1897
| ''[[:d:Q3406657|Penydarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 3816
|
| ''[[:d:Q20734525|Thomas Rhys Davies]]''
|
| 1790
| 1859
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 3817
|
| ''[[:d:Q20734528|Thomas Saunders]]''
|
| 1732
| 1790
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3818
|
| ''[[:d:Q20734529|Thomas Sheen]]''
|
| 1718
| 1790
| ''[[:d:Q13128654|Glascwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3819
|
| ''[[:d:Q20734535|Thomas Twynog Jeffries]]''
|
| 1844
| 1911
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3820
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Thomas Thomas, D.D (4672354).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734533|Thomas Thomas]]''
|
| 1776
| 1847
| ''[[:d:Q16248463|Tre-Wen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3821
|
| ''[[:d:Q20734539|Thomas William Barker]]''
|
| 1861
| 1912
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3822
|
| ''[[:d:Q20734536|Thomas Wallace Fagan]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3823
|
| ''[[:d:Q20734537|Thomas Waterhouse]]''
|
| 1878
| 1961
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3824
| [[Ficheru:Portrait of T. W. Jenkyn, D.D (4673322) (cropped 3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734540|Thomas William Jenkyn]]''
|
| 1794
| 1858
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3825
|
| ''[[:d:Q20734547|Tom Eirug Davies]]''
|
| 1892
| 1951
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3826
| [[Ficheru:Timothy Eynon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734544|Timothy Eynon Davies]]''
| ministru (1854–1935)
| 1854
| 1935
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3827
|
| ''[[:d:Q20734545|Titus Evans]]''
|
| 1809
| 1864
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 3828
|
| ''[[:d:Q20734550|Trefor Richard Morgan]]''
|
| 1914
| 1970
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 3829
|
| ''[[:d:Q20734548|Tom Pugh Williams]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3830
|
| ''[[:d:Q20734552|Vaughan Lloyd]]''
|
| 1736
| 1817
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3831
|
| ''[[:d:Q20734556|Walter David Jeremy]]''
|
| 1825
| 1893
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 3832
|
| ''[[:d:Q20734562|Watcyn Clywedog]]''
|
|
| 1650
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3833
|
| ''[[:d:Q20734563|Watkin Jones]]''
|
| 1882
| 1967
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3834
|
| ''[[:d:Q20734561|Walter Phillips John]]''
|
| 1910
| 1967
| ''[[:d:Q5561755|Gilfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3835
|
| ''[[:d:Q20734564|Watkin William Price]]''
|
| 1873
| 1967
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3836
|
| ''[[:d:Q20734565|John Webber]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3837
|
| ''[[:d:Q20734570|Robert William]]''
|
| 1744
| 1815
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3838
| [[Ficheru:Bust of William Adams, National Museum Cardiff 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734571|William Adams]]''
|
| 1813
| 1886
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 3839
|
| ''[[:d:Q20734575|William Beynon]]''
|
| 1884
| 1932
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 3840
| [[Ficheru:William Alonzo Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734572|William Alonzo Griffiths]]''
|
| 1842
| 1893
| ''[[:d:Q7227989|Pont-ar-Gothi]]''
|-
| style='text-align:right'| 3841
| [[Ficheru:William Cadwaladr Davies (1849-1905) NLW3364074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734579|William Cadwaladr Davies]]''
| pedagogu galés (1849–1905)
| 1849
| 1905
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3842
|
| ''[[:d:Q20734583|William Daniel Davies]]''
|
| 1838
| 1900
| ''[[:d:Q7162279|Pen-boyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3843
| [[Ficheru:Portrait of William Davies (4674071).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734586|William Davies]]''
|
| 1785
| 1851
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3844
| [[Ficheru:William Davies, Ffrwd-y-fâl (1805-1859).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734587|William Davies]]''
|
| 1805
| 1859
| ''[[:d:Q6661911|Llanycrwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3845
|
| ''[[:d:Q20734584|William Davies]]''
|
| 1729
| 1787
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3846
|
| ''[[:d:Q20734591|William Dykins]]''
|
| 1831
| 1872
| ''[[:d:Q5603927|Greenfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 3847
|
| ''[[:d:Q20734588|William Davies]]''
|
| 1820
| 1875
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 3848
|
| ''[[:d:Q20734595|William Edward Cecil Tregoning]]''
|
| 1871
| 1957
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3849
|
| ''[[:d:Q20734593|William Edmunds]]''
|
| 1827
| 1875
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 3850
|
| ''[[:d:Q20734598|William Edwards]]''
|
| 1786
| 1857
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 3851
|
| ''[[:d:Q20734603|William Elias]]''
|
| 1708
| 1787
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3852
|
| ''[[:d:Q20734600|William Edwards Davies]]''
|
| 1851
| 1927
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 3853
|
| ''[[:d:Q20734601|William Eilir Evans]]''
|
| 1852
| 1910
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3854
|
| ''[[:d:Q20734607|William Evans]]''
|
| 1716
| 1770
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 3855
|
| ''[[:d:Q20734604|William Ellis]]''
|
| 1752
| 1810
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 3856
| [[Ficheru:Portrait of The Reverend William Evans (4670714).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734610|William Evans]]''
|
| 1795
| 1891
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3857
| [[Ficheru:Canon William Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734611|William Evans]]''
|
| 1823
| 1900
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 3858
|
| ''[[:d:Q20734608|William Evans]]''
|
| 1734
| 1805
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3859
|
| ''[[:d:Q20734609|William Evans]]''
|
| 1779
| 1854
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 3860
|
| ''[[:d:Q20734614|William Evans]]''
|
| 1808
| 1860
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3861
|
| ''[[:d:Q20734615|William Evans]]''
| músicu galés (1836–1900)
| 1836
| 1900
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3862
|
| ''[[:d:Q20734613|William Evans]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 3863
|
| ''[[:d:Q16524116|Isabella Gifford]]''
|
| 1825
| 1891
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3864
| [[Ficheru:Edward Owen's photography 'Arrived at Chubut in 1874' (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16559378|Edward Maes Llaned Owen]]''
| inxenieru galés (1846–1931)
| 1846
| 1931
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 3865
|
| ''[[:d:Q16591980|Owen Roberts]]''
|
| 1939
| 2012
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 3866
|
| ''[[:d:Q16623283|William Peart]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1991
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3867
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1956, Aberdare (1464449).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16658494|Mathonwy Hughes]]''
|
| 1901
| 1999
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3868
|
| ''[[:d:Q16658495|Edward Prosser Rhys]]''
|
| 1901
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3869
| [[Ficheru:John Ellis Williams, the author, at his desk (1540166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16658496|J. Ellis Williams]]''
|
| 1901
| 1975
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3870
|
| ''[[:d:Q16707733|Harry Goodwin]]''
| xugador de críquet galés (1870–1955)
| 1870
| 1955
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3871
|
| ''[[:d:Q16734442|John Peter]]''
|
| 1938
| 2020
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3872
| [[Ficheru:Aled Roberts (6324905377).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16735288|Aled Roberts]]''
| políticu británicu
| 1962
| 2022
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3873
| [[Ficheru:Revd Robert Thomas (Ap Vychan, 1809-80) NLW3362405 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16737330|Robert Thomas]]''
|
| 1809
| 1880
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3874
|
| ''[[:d:Q16737328|John William Thomas]]''
|
| 1805
| 1840
| ''[[:d:Q11012111|Pentir]]''
|-
| style='text-align:right'| 3875
| [[Ficheru:Revd William Williams (Caledfryn, 1801-69) NLW3362700.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16737332|William Williams]]''
|
| 1801
| 1869
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 3876
|
| ''[[:d:Q16737333|John Williams]]''
|
| 1801
| 1859
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3877
| [[Ficheru:George-lawrence-en-la-imprenta.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16738650|George Lawrence Davis]]''
| misioneru galés (1830–1894)
| 1830
| 1894
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3878
|
| ''[[:d:Q16744933|John Bulloch]]''
| periodista británicu (1928–2010)
| 1928
| 2010
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3879
| [[Ficheru:Danny Winter (1947).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16745080|Danny Winter]]''
| futbolista británicu
| 1918
| 2004
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3880
|
| ''[[:d:Q16822099|Preston Austin]]''
|
| 1827
| 1908
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 3881
|
| ''[[:d:Q16839740|Hugh Foulkes]]''
| futbolista británicu (1909–1981)
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3882
|
| ''[[:d:Q16840644|Marmaduke Gwynne]]''
|
| 1691
| 1769
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3883
| [[Ficheru:The Trial of Queen Caroline 1820 by Sir George Hayter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16842663|Henry Devereux, 14th Viscount Hereford]]''
|
| 1777
| 1843
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 3884
| [[Ficheru:Hugh Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16845399|Hugh Hughes]]''
| pintor británicu
| 1790
| 1863
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 3885
| [[Ficheru:Sir John Salisbury by Moses Griffith 02197.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16846411|John Salusbury]]''
|
| 1520
| 1578
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 3886
|
| ''[[:d:Q16848905|Ehud Rogers]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1996
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 3887
| [[Ficheru:Bishop John Wynne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16849924|John Wynne]]''
| sacerdote galés (1667–1743)
| 1667
| 1743
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 3888
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch D Jones, Llangan .. NLW3365112.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16850823|David Jones]]''
|
| 1736
| 1810
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 3889
|
| ''[[:d:Q16851896|William Jones]]''
|
| 1762
| 1846
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 3890
|
| ''[[:d:Q16853914|Edward Jones]]''
|
| 1741
| 1806
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3891
|
| ''[[:d:Q16854017|Joshua Parry]]''
|
| 1719
| 1776
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3892
|
| ''[[:d:Q16855987|D. Geraint James]]''
|
| 1922
| 2010
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 3893
|
| ''[[:d:Q16856736|Albert Purchas]]''
| arquiteutu australianu (1825–1909)
| 1825
| 1909
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 3894
| [[Ficheru:William Jenkins Rees Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16858267|William Jenkins Rees]]''
|
| 1772
| 1855
| ''[[:d:Q20593537|Llandingad]]''
|-
| style='text-align:right'| 3895
| [[Ficheru:Sir John Waters by William Salter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16859200|John Waters]]''
| líder militar galés (1774–1842)
| 1774
| 1842
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3896
|
| ''[[:d:Q16859746|Hugh Lloyd]]''
|
| 1546
| 1601
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 3897
|
| ''[[:d:Q16859745|David Lloyd]]''
| biógrafu galés (1635–1692)
| 1635
| 1692
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3898
|
| ''[[:d:Q16863488|Ellis Price]]''
| políticu galés (1505–1594)
| 1505
| 1594
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3899
|
| ''[[:d:Q16863621|Walter Rumsey]]''
|
| 1584
| 1660
| ''[[:d:Q6661701|Llanover]]''
|-
| style='text-align:right'| 3900
|
| ''[[:d:Q16863901|David Davies]]''
|
| 1906
| 1974
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3901
|
| ''[[:d:Q16885562|Richard Price]]''
|
| 1773
| 1861
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 3902
|
| ''[[:d:Q16933947|Martin Lluelyn]]''
|
| 1616
| 1682
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3903
| [[Ficheru:Rosemary Moravec 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16937524|Rosemary Dorothy Moravec]]''
|
| 1946
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3904
|
| ''[[:d:Q16943691|Edward Alfred Jones]]''
|
| 1872
| 1943
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 3905
|
| ''[[:d:Q16943702|Laurence Bedford Potter]]''
| ganaderu canadianu (1883–1943)
| 1883
| 1943
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 3906
| [[Ficheru:British School - David Davis (1797–1866), of Blaengarn - NMW A 3806 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16973311|David Davis, Blaengwawr]]''
|
| 1797
| 1866
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 3907
|
| ''[[:d:Q16973316|David Williams]]''
| industrial galés (1809–1863)
| 1809
| 1863
| ''[[:d:Q8059810|Ystradowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 3908
|
| ''[[:d:Q16991664|Evan Edwards]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3909
|
| ''[[:d:Q17002888|Ewart Lewis]]''
|
| 1914
| 1963
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 3910
|
| ''[[:d:Q17006607|Frances Williams]]''
|
| 1904
| 1978
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 3911
| [[Ficheru:Rev Thomas Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17014441|Thomas Price]]''
|
| 1820
| 1888
| ''[[:d:Q6661585|Llanhamlach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3912
| [[Ficheru:Major William Henry Skinner.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17020455|William Henry Skinner]]''
| arquiteutu neozelandés (1838–1915)
| 1838
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3913
|
| ''[[:d:Q17027823|Chris Williams]]''
|
| 1963
| 2024
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3914
| [[Ficheru:Idris Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17029028|Idris Williams]]''
|
| 1836
| 1894
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3915
| [[Ficheru:J.E. Vincent in WT Pike Biographies Berks Bucks & Beds (29).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17029694|James Edmund Vincent]]''
| periodista británicu
| 1857
| 1909
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 3916
| [[Ficheru:The Rev. William Morris D.D., Treorchy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17053621|William Morris]]''
|
| 1843
| 1922
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3917
|
| ''[[:d:Q17141872|Jennette Fothergill]]''
| escritora galesa (1821–1921)
| 1821
| 1921
| ''[[:d:Q6176372|Jeffreyston]]''
|-
| style='text-align:right'| 3918
| [[Ficheru:Tom Rees 1915.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17152128|Tom Rees]]''
|
| 1895
| 1916
| ''[[:d:Q7450887|Sennybridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3919
|
| ''[[:d:Q17161194|Anthony Charles]]''
| lluchador profesional xaponés (1936–2015)
| 1936
| 2015
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3920
| [[Ficheru:Tony Orchard Univ portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17199130|Tony Orchard]]''
| químicu galés (1941–2005)
| 1941
| 2005
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3921
|
| ''[[:d:Q17233261|Ray Desmond]]''
|
| 1925
| 2020
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 3922
|
| ''[[:d:Q17307366|Robert Hughes]]''
| poeta galés (1744–1785)
| 1744
| 1785
| ''[[:d:Q3400990|Penmynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3923
| [[Ficheru:Bankes JE Vanity Fair 1906-03-29.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17308772|John Eldon Bankes]]''
|
| 1854
| 1946<br/>1947
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 3924
| [[Ficheru:Arthur D. Houghton, botanist and politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17309155|Arthur D. Houghton]]''
| botánicu galés (1870–1938)
| 1870
| 1938
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3925
|
| ''[[:d:Q17309163|John Hughes]]''
|
| 1873
| 1932
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 3926
|
| ''[[:d:Q17309161|John Hughes]]''
|
| 1872
| 1914
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3927
| [[Ficheru:Joseph Munitiz in Oxford in 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17318796|Joseph A. Munitiz]]''
|
| 1931
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 3928
|
| ''[[:d:Q17353645|Catherine Davies]]''
|
| 1773
| 1841
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 3929
|
| ''[[:d:Q17385896|Jeff Evans]]''
|
| 1954
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 3930
|
| ''[[:d:Q17421625|Lumley Jones]]''
| militar galés (1887–1918)
| 1876
| 1918
| ''[[:d:Q6661272|Llandyssil]]''
|-
| style='text-align:right'| 3931
| [[Ficheru:WHPowell.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q17421719|William Henry Powell]]''
|
| 1825
| 1904
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 3932
|
| ''[[:d:Q17423834|William Williams]]''
|
| 1738
| 1817
| ''[[:d:Q7837762|Trefdraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3933
|
| ''[[:d:Q17427011|Huw D. Edwards]]''
| físicu galés (1925–2003)
| 1925
| 2003
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3934
|
| ''[[:d:Q17435926|Merfyn Turner]]''
|
| 1915
| 1991
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 3935
|
| ''[[:d:Q17442758|Rae Jenkins]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 3936
| [[Ficheru:Eglwys Sant Beuno, St Beuno's Church, Penmorfa, Eifionydd, Gwynedd, Cymru Wales 47.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17479540|Cyngar ap Geraint]]''
| monxu galés (490–501)
| 490
| 501
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 3937
|
| ''[[:d:Q17479637|Jack Austin]]''
|
| 1917
| 1993
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 3938
|
| ''[[:d:Q17484243|Shaun Pickering]]''
| atleta británicu
| 1961
| 2023
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 3939
|
| ''[[:d:Q17626716|Archie Hughes]]''
| futbolista británicu (1919–1992)
| 1919
| 1992
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 3940
|
| ''[[:d:Q17627000|William Pierce Owen]]''
| futbolista británicu (1860–1937)
| 1860
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3941
|
| ''[[:d:Q17984517|Gerard H. L. Fitzwilliams]]''
| espía galés (1882–1968)
| 1882
| 1968
| ''[[:d:Q10989171|Llandyfriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3942
| [[Ficheru:Honoratus Leigh Thomas Green.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18009076|Honoratus Leigh Thomas]]''
|
| 1769
| 1846
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 3943
|
| ''[[:d:Q18068338|Clifton Penn-Hughes]]''
|
| 1905
| 1939
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 3944
| [[Ficheru:John Jones (Mathetes).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18084617|John Jones]]''
|
| 1821
| 1878
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3945
| [[Ficheru:T Marchant Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18087866|T. Marchant Williams]]''
|
| 1845
| 1914
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3946
| [[Ficheru:Portrait of Robert Williams (4674647).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18114832|Robert Williams]]''
|
| 1766
| 1850
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''<br/>''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3947
|
| ''[[:d:Q18123555|Griffith John Williams]]''
|
| 1892
| 1963
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3948
| [[Ficheru:Portrait of T. W. Davids, Colchester (4669724).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18129502|Thomas William Davids]]''
|
| 1816
| 1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 3949
| [[Ficheru:RichardEdwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18148391|Richard Edwards]]''
|
| 1822
| 1908
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 3950
|
| ''[[:d:Q18159992|Isaac Clarke]]''
|
| 1824
| 1875
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3951
|
| ''[[:d:Q18160397|Arthur James Johnes]]''
|
| 1809
| 1871
| ''[[:d:Q20596548|Garthmyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 3952
|
| ''[[:d:Q18162074|Edmund Stonelake]]''
|
| 1873
| 1960
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3953
| [[Ficheru:Charles Davies MLC.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18164639|Charles Davies]]''
|
| 1813
| 1888
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3954
|
| ''[[:d:Q18200042|Edward Pugh]]''
|
| 1761
| 1813
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 3955
|
| ''[[:d:Q18201527|John Gwilym Jones]]''
|
| 1904
| 1988
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3956
|
| ''[[:d:Q18223030|John Callan James Metford]]''
|
| 1916
| 2007
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3957
|
| ''[[:d:Q18325032|Siôn Dafydd Rhys]]''
|
| 1534
| 1620
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 3958
|
| ''[[:d:Q18325685|James Birch]]''
|
| 1725
| 1800
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 3959
| [[Ficheru:The home of Robert Davies (Bardd Nantglyn, 1769-1835) NLW3363888.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18325718|Robert Davies]]''
|
| 1769
| 1835
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3960
|
| ''[[:d:Q20734633|William Hope]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 3961
|
| ''[[:d:Q25206988|Ralph Jones]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3962
|
| ''[[:d:Q25207077|Thomas Vaughan]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 3963
|
| ''[[:d:Q20734616|William Frederick Frost]]''
|
| 1846
| 1891
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 3964
|
| ''[[:d:Q20734620|William Griffith]]''
|
| 1719
| 1782
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 3965
| [[Ficheru:Portrait of W. Griffith, Caergybi (4672889).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734621|William Griffith]]''
|
| 1801
| 1881
| ''[[:d:Q3100159|Llanfaglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3966
| [[Ficheru:William Griffiths, Pontypridd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734626|William Griffiths]]''
|
| 1859
| 1940
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 3967
|
| ''[[:d:Q20734627|William Griffiths]]''
| músicu galés (1830–1910)
| 1830
| 1910
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3968
|
| ''[[:d:Q20734624|William Griffiths]]''
|
| 1777
| 1825
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 3969
| [[Ficheru:Portrait of William Griffiths (4672537).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734625|William Griffiths]]''
|
| 1788
| 1861
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 3970
|
| ''[[:d:Q20734630|William Henry Roberts]]''
|
| 1907
| 1982
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 3971
| [[Ficheru:Parch William Hobley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734631|William Hobley]]''
|
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 3972
|
| ''[[:d:Q20734628|William Haines]]''
|
| 1853
| 1922
| ''[[:d:Q20713979|Penpergwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 3973
|
| ''[[:d:Q20734634|William Hopkyn Rees]]''
|
| 1859
| 1924
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3974
| [[Ficheru:Gwyllt y Mynydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734638|William Hugh Evans]]''
|
| 1831
| 1909
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3975
|
| ''[[:d:Q20734639|William Hughes]]''
|
| 1757
| 1846
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 3976
|
| ''[[:d:Q20734636|William Howells]]''
| clérigu galés (1818–1888)
| 1818
| 1888
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 3977
|
| ''[[:d:Q20734637|William Hubert Davies]]''
|
| 1893
| 1965
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 3978
|
| ''[[:d:Q20734642|William Hughes]]''
|
| 1849
| 1920
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3979
|
| ''[[:d:Q20734643|William Jacob]]''
|
| 1777
| 1845
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 3980
|
| ''[[:d:Q20734640|William Hughes]]''
|
| 1798
| 1866
| ''[[:d:Q3395924|Llansanffraid-ym-Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 3981
| [[Ficheru:William Hughes, Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734641|William Hughes]]''
|
| 1838
| 1921
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 3982
|
| ''[[:d:Q20734646|William James]]''
|
| 1836
| 1908
| ''[[:d:Q6787320|Mathry]]''
|-
| style='text-align:right'| 3983
| [[Ficheru:Revd William James, Aberdar (1848-1907) (U) NLW3365166.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734647|William James]]''
|
| 1848
| 1907
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 3984
| [[Ficheru:Revd William James, Manchester (1833-1905) NLW3361817.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734645|William James]]''
|
| 1833
| 1905
| ''[[:d:Q29496512|Ty'n Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 3985
|
| ''[[:d:Q20734650|William John Hughes]]''
|
| 1833
| 1879
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 3986
|
| ''[[:d:Q20734651|William John Hughes]]''
|
| 1891
| 1945
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3987
| [[Ficheru:Parch William Jenkin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734648|William Jenkin Davies]]''
|
| 1858
| 1919
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 3988
|
| ''[[:d:Q20734649|William John Evans]]''
|
| 1866
| 1947
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 3989
|
| ''[[:d:Q20734654|William John Roberts]]''
| ministru británicu (1904–1967)
| 1904
| 1967
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 3990
| [[Ficheru:William John Nicholson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734652|William John Nicholson]]''
| ministru británicu (1866–1943)
| 1866
| 1943
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 3991
|
| ''[[:d:Q20734657|William Jones]]''
|
| 1814
| 1895
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 3992
|
| ''[[:d:Q20734662|William Jones]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 3993
|
| ''[[:d:Q20734663|William Jones]]''
|
| 1806
| 1873
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 3994
|
| ''[[:d:Q20734661|William Jones]]''
|
| 1784
| 1847
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 3995
|
| ''[[:d:Q20734666|William Jones]]''
| ministru británicu (1851–1931)
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 3996
| [[Ficheru:William Jones (Bleddyn, 1829?-1903) (1876) NLW3362448.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734667|William Jones]]''
|
| 1829
| 1903
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 3997
| [[Ficheru:William Jones, Abergwaun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734665|William Jones]]''
|
| 1834
| 1895
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 3998
|
| ''[[:d:Q20734669|William Joseph Rhys]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 3999
|
| ''[[:d:Q20734674|William Llewelyn]]''
|
| 1735
| 1803
| ''[[:d:Q5141668|Coity]]''
|-
| style='text-align:right'| 4000
|
| ''[[:d:Q20734675|William Lloyd]]''
|
| 1717
| 1777
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4001
| [[Ficheru:Portrait of Rev. William Meirion Evans (4670715).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734678|William Meirion Evans]]''
|
| 1826
| 1883
| ''[[:d:Q29483949|Isallt-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4002
|
| ''[[:d:Q20734676|William Lloyd]]''
|
| 1901
| 1967
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4003
|
| ''[[:d:Q20734677|William Matthews Williams]]''
|
| 1885
| 1972
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 4004
| [[Ficheru:Portrait of W. Mortimer Lewis (4670575).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734682|William Mortimer Lewis]]''
|
| 1840
| 1880
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 4005
| [[Ficheru:Parch. William Morgan D.D. (1801-1872).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734680|William Morgan]]''
|
| 1801
| 1872
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 4006
|
| ''[[:d:Q20734681|William Morgan]]''
|
| 1818
| 1884
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4007
| [[Ficheru:William Nicholson (Diwygwyr Cymru) (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734684|William Nicholson]]''
|
| 1844
| 1885
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4008
|
| ''[[:d:Q20734685|William Ogwen Williams]]''
|
| 1924
| 1969
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4009
|
| ''[[:d:Q20734691|William Owen Jones]]''
| ministru británicu (1861–1937)
| 1861
| 1937
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4010
|
| ''[[:d:Q20734688|William Owen]]''
|
| 1785
| 1864
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 4011
| [[Ficheru:William Pari Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734694|William Pari Huws]]''
|
| 1853
| 1936
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4012
|
| ''[[:d:Q20734695|William Philip Jones]]''
|
| 1878
| 1955
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4013
|
| ''[[:d:Q20734692|William Owen Jones]]''
|
| 1868
| 1928
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4014
| [[Ficheru:Portrait of Wm. Pryderch, Nantcaredig (4670464).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734699|William Prytherch]]''
| ministru galés (1804–1888)
| 1804
| 1888
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4015
| [[Ficheru:William Richard Jones (Goleufryn 1840-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734702|William Richard Jones]]''
|
| 1840
| 1898
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4016
| [[Ficheru:William Pugh of Brynllywarch, Kerry, D.L., M.A., J.P born 1783 and died 1842 (5236498).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734700|William Pugh]]''
|
| 1783
| 1842
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 4017
|
| ''[[:d:Q20734701|William Reginald Herbert]]''
|
| 1841
| 1929
| ''[[:d:Q5137178|Clytha]]''
|-
| style='text-align:right'| 4018
|
| ''[[:d:Q20734706|William Roger Hughes]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 4019
|
| ''[[:d:Q20734704|William Robert Ambrose]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q3398974|Bryncroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4020
|
| ''[[:d:Q20734705|William Robert Edwards]]''
|
| 1858
| 1921
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4021
| [[Ficheru:William Thomas, Hendy-Gwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734708|William Thomas]]''
|
| 1832
| 1911
| ''[[:d:Q11157973|Llan-giwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4022
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas Samuel (4670518).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734709|William Thomas Samuel]]''
|
| 1852
| 1917
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4023
|
| ''[[:d:Q20734716|John Clough Williams-Ellis]]''
|
| 1833
| 1913
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4024
|
| ''[[:d:Q20737453|Bill Bower]]''
| futbolista británicu (1911–1998)
| 1911
| 1998
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4025
|
| ''[[:d:Q20737482|Eric Corbett]]''
| militar galés (1917–2002)
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q6864241|Minera]]''
|-
| style='text-align:right'| 4026
|
| ''[[:d:Q20737583|Ingy Norman]]''
|
| 1911
| 1990
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4027
|
| ''[[:d:Q20738016|Alun Davies]]''
|
| 1924
| 1988
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4028
|
| ''[[:d:Q20738017|Anthony Powel]]''
|
| 1560
| 1618
| ''[[:d:Q17738583|Llwydarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4029
|
| ''[[:d:Q20738023|Dafydd Roberts]]''
|
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4030
| [[Ficheru:David Brazell (5294002) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738026|David Brazell]]''
|
| 1875
| 1959
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4031
|
| ''[[:d:Q20738024|David Bowen]]''
| ministru galés (1774–1853)
| 1774
| 1853
| ''[[:d:Q5441920|Felinfoel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4032
|
| ''[[:d:Q20738031|David Emrys Lewis]]''
|
| 1887
| 1954
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4033
|
| ''[[:d:Q20738028|David Caxton Davies]]''
| impresor galés (1873–1955)
| 1873
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4034
|
| ''[[:d:Q20738035|David Jones]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 4035
|
| ''[[:d:Q20738033|David Francis Roberts]]''
|
| 1882
| 1945
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4036
|
| ''[[:d:Q20738036|David Jones]]''
|
| 1808
| 1854
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4037
|
| ''[[:d:Q20738043|Daniel Thomas Davies]]''
| médicu británicu (1899–1966)
| 1899
| 1966
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4038
|
| ''[[:d:Q20738041|David Samuel Owen]]''
|
| 1887
| 1959
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 4039
|
| ''[[:d:Q20738051|Edward Jones]]''
|
| 1838
| 1930
| ''[[:d:Q5276401|Dihewyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4040
|
| ''[[:d:Q20738055|Edward Pritchard]]''
|
| 1839
| 1900
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4041
|
| ''[[:d:Q20738063|Evan Williams]]''
|
| 1724
| 1758
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4042
|
| ''[[:d:Q20738070|George Williams]]''
|
| 1879
| 1951
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4043
|
| ''[[:d:Q20738071|Griffith Harris]]''
|
| 1811
| 1892
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4044
|
| ''[[:d:Q20738079|Harry Farr]]''
|
| 1874
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4045
|
| ''[[:d:Q20738076|Gwilym Richard Jones]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4046
|
| ''[[:d:Q20738082|Hugh Humphreys]]''
|
| 1817
| 1896
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4047
|
| ''[[:d:Q20738081|Hugh Gordon Roberts]]''
|
| 1885
| 1961
| ''[[:d:Q29487242|Dolenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4048
| [[Ficheru:John Taihirion Davies (5348979).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738095|John Davies]]''
|
| 1825
| 1904
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4049
| [[Ficheru:John Bowen Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738092|John Bowen Jones]]''
|
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4050
| [[Ficheru:John Davies (Siôn Gymro).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738093|John Davies]]''
|
| 1804
| 1884
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4051
|
| ''[[:d:Q20738098|John Edwards]]''
|
| 1806
| 1887
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4052
|
| ''[[:d:Q20738096|John Edwards]]''
|
| 1606
| 1660
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4053
|
| ''[[:d:Q20738102|John Evans]]''
|
| 1790
| 1856
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4054
|
| ''[[:d:Q20738105|John James]]''
|
| 1815
| 1869
| ''[[:d:Q3403327|Colwinston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4055
|
| ''[[:d:Q20738110|John Parry]]''
|
| 1770
| 1820
| ''[[:d:Q13129619|Llanelian-yn-Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 4056
|
| ''[[:d:Q20738118|John Thomas Pritchard]]''
|
| 1859
| 1890
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4057
|
| ''[[:d:Q20738119|John Williams]]''
|
| 1806
| 1856
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4058
|
| ''[[:d:Q20738116|John Rowland]]''
|
| 1816
| 1888
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4059
|
| ''[[:d:Q20738134|Michael Roberts]]''
|
| 1780
| 1849
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4060
|
| ''[[:d:Q20738135|Morgan John Lewis]]''
|
| 1711
| 1771
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4061
| [[Ficheru:Miss Margaret Jones (Y Gymraes o Gaanan, -1902) NLW3364267 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738132|Margaret Jones]]''
| escritora galesa (1842–1902)
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4062
|
| ''[[:d:Q20568941|John Pritchard]]''
|
| 1837
| 1898
| ''[[:d:Q3402685|Gaerwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4063
| [[Ficheru:Rees Arthur Rees (Rhys Dyfed, 1837-66) (ambrotype) NLW3364105.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20569280|Rees Arthur Rees]]''
|
| 1837
| 1866
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4064
|
| ''[[:d:Q20603878|Hugh Abercrombie]]''
| políticu sudafricanu (1872–1955)
| 1872
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4065
|
| ''[[:d:Q20627091|Morris ap Rhisiart]]''
|
| 1674
| 1763
| ''[[:d:Q13129642|Llanfihangel Tre'r Beirdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4066
| [[Ficheru:Denise Goddard 1964.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20631120|Denise Goddard]]''
| deportista galesa
| 1945
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4067
| [[Ficheru:Gwenllian Morgan Mayor of Brecon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20631337|Gwenllian Elizabeth Fanny Morgan]]''
|
| 1852
| 1939
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4068
|
| ''[[:d:Q20631844|R. K. Penson]]''
|
| 1815
| 1885
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4069
|
| ''[[:d:Q20639681|Bert Williams]]''
|
| 1905
| 1974
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4070
|
| ''[[:d:Q20641049|Tecwyn Jones]]''
|
| 1930
| 2008
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4071
|
| ''[[:d:Q20641305|Bill Pendergast]]''
| futbolista británicu
| 1915
| 2001
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4072
|
| ''[[:d:Q20641359|Arthur Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1917
| 2005
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4073
|
| ''[[:d:Q20641646|Laurence Woodward]]''
|
| 1918
| 1997
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4074
| [[Ficheru:Evan William Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20656901|Evan William Evans]]''
|
| 1827
| 1874
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4075
| [[Ficheru:Charles Orme.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685042|Charles Orme]]''
| productor de cine galés (1918–2007)
| 1918
| 2007
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4076
| [[Ficheru:Revd Lot Hughes (W) NLW3362907.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685186|Lot Hughes]]''
|
| 1787
| 1873
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 4077
| [[Ficheru:Revd Robert Llugwy Owen (1836-1906) (1867) NLW3362143.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20685424|Robert Llugwy Owen]]''
|
| 1836
| 1906
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 4078
| [[Ficheru:David Jones (Dewi Arfon, 1833-1869) NLW3365388.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20687891|D. H. Jones]]''
|
| 1833
| 1869
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4079
| [[Ficheru:Revd John Hugh Evans (Cynfaen, 1833-86) NLW3364076.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20688633|John Hugh Evans]]''
|
| 1833
| 1886
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4080
|
| ''[[:d:Q20712662|John Rae]]''
| futbolista británicu
| 1912
| 2007
| ''[[:d:Q4923162|Blackmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 4081
|
| ''[[:d:Q20713538|P. D. G. Thomas]]''
|
| 1930
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4082
|
| ''[[:d:Q20713729|Philip Rodgers]]''
|
| 1891
| 1966
| ''[[:d:Q13131201|Sandycroft]]''
|-
| style='text-align:right'| 4083
|
| ''[[:d:Q20724707|Sydney Chappell]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4084
|
| ''[[:d:Q20732606|Lemuel John Hopkin James]]''
|
| 1874
| 1937
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4085
|
| ''[[:d:Q20732611|Abel Jones Parry]]''
|
| 1833
| 1911
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4086
|
| ''[[:d:Q20732615|Alcwyn Caryni Evans]]''
| anticuariu galés (1828–1902)
| 1828
| 1902
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4087
|
| ''[[:d:Q20732612|Frederick John Alban]]''
|
| 1882
| 1965
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 4088
|
| ''[[:d:Q20732613|Albert Owen Evans]]''
|
| 1864
| 1937
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4089
| [[Ficheru:Professor Alfred W. Hughes, 1895.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732617|Alfred William Hughes]]''
|
| 1861
| 1900
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4090
|
| ''[[:d:Q20732623|Aneurin Jones]]''
|
| 1822
| 1904
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4091
|
| ''[[:d:Q20732620|Alun Herbert Davies]]''
| direutor británicu (1927–2005)
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q6661745|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 4092
|
| ''[[:d:Q20732626|Annie Foulkes]]''
| editora galesa (1877–1962)
| 1877
| 1962
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4093
|
| ''[[:d:Q20732625|Annie Davies]]''
|
| 1910
| 1970
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4094
|
| ''[[:d:Q20732628|Arthur ap Gwynn]]''
| bibliotecariu galés (1902–1987)
| 1902
| 1987
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4095
|
| ''[[:d:Q20732629|Arthur Evans]]''
|
| 1755
| 1837
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4096
|
| ''[[:d:Q20732634|Arthur Leonard Leach]]''
|
| 1869
| 1957
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4097
|
| ''[[:d:Q20732635|Arthur Tudor Edwards]]''
|
| 1890
| 1946
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4098
| [[Ficheru:Arthur Jones, Congregationalist minister, Bangor 1776-1860.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732633|Arthur Jones]]''
|
| 1776
| 1860
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4099
|
| ''[[:d:Q20732636|Athelstan Owen]]''
|
| 1676
| 1731
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4100
| [[Ficheru:Ben Davies (Capel Iwan).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732643|Ben Davies]]''
|
| 1840
| 1930
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 4101
|
| ''[[:d:Q20732645|Ben Davies]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4102
|
| ''[[:d:Q20732650|Benjamin Evans]]''
|
| 1816
| 1886
| ''[[:d:Q5306194|Dre-fach Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4103
|
| ''[[:d:Q20732651|Benjamin Humphreys]]''
|
| 1856
| 1934
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4104
|
| ''[[:d:Q20732649|Benjamin Davies]]''
|
| 1826
| 1905
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 4105
|
| ''[[:d:Q20732655|Benjamin Maelor Jones]]''
|
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4106
|
| ''[[:d:Q20732652|Benjamin Jones]]''
|
| 1756
| 1823
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4107
|
| ''[[:d:Q20732653|Benjamin Jones]]''
|
| 1788
| 1841
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4108
|
| ''[[:d:Q20732658|Benjamin Morris Williams]]''
|
| 1832
| 1903
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4109
|
| ''[[:d:Q20732656|Benjamin Meredith]]''
|
| 1700
| 1749
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4110
|
| ''[[:d:Q20732657|Benjamin Millingchamp]]''
|
| 1756
| 1829
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4111
| [[Ficheru:Benjamin William Chidlaw (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732661|Benjamin William Chidlaw]]''
|
| 1811
| 1892
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4112
|
| ''[[:d:Q20732671|Evan Breeze]]''
|
| 1798
| 1855
| ''[[:d:Q29504090|Dol-Hywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4113
|
| ''[[:d:Q20732679|Cadwaladr Evans]]''
|
| 1664
| 1745
| ''[[:d:Q3359368|Frongoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4114
|
| ''[[:d:Q20732676|Fanny Mary Katherine Bulkeley-Owen]]''
| escritora galesa (1845–1927)
| 1845
| 1927
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4115
| [[Ficheru:Portrait of Cadwaladr Jones (4671525).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732680|Cadwaladr Jones]]''
|
| 1783
| 1867
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4116
|
| ''[[:d:Q20732681|Cadwaladr Jones]]''
|
| 1794
| 1883
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4117
|
| ''[[:d:Q20732686|Caleb Rees]]''
|
| 1883
| 1970
| ''[[:d:Q3402206|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4118
| [[Ficheru:Portrait of Caleb Morris (4672653) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732685|Caleb Morris]]''
|
| 1800
| 1865
| ''[[:d:Q3402206|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4119
|
| ''[[:d:Q20732690|Ceinwen Rowlands]]''
| cantante galesa (1905–1983)
| 1905
| 1983
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4120
|
| ''[[:d:Q20732691|Charles Conway]]''
|
| 1820
| 1884
| ''[[:d:Q7228313|Pontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4121
|
| ''[[:d:Q20732689|Caradog Fynach]]''
| monxu galés (1100–1124)
| 1100
| 1124
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4122
|
| ''[[:d:Q20732695|Charles Hassall]]''
|
| 1754
| 1814
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4123
| [[Ficheru:Portrait of Charles Davies (4673058).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732692|Charles Davies]]''
|
| 1849
| 1927
| ''[[:d:Q6662916|Llwynhendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4124
|
| ''[[:d:Q20732696|Charles Hughes]]''
| editor galés (1823–1886)
| 1823
| 1886
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4125
|
| ''[[:d:Q20732697|Charles James]]''
|
| 1820
| 1890
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4126
|
| ''[[:d:Q20732703|Charles Thomas Edward Hinde]]''
|
| 1820
| 1870
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4127
|
| ''[[:d:Q20732707|Christopher Mends]]''
|
| 1724
| 1799
| ''[[:d:Q5678821|Hasguard]]''
|-
| style='text-align:right'| 4128
|
| ''[[:d:Q20732705|Charles Winter]]''
|
| 1700
| 1773
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 4129
|
| ''[[:d:Q20732714|Cradock Glascott]]''
|
| 1743<br/>1742
| 1831
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4130
| [[Ficheru:Cosslett Cosslett (Carnelian).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732712|Coslett Coslett]]''
|
| 1834
| 1910
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4131
|
| ''[[:d:Q20732737|Dafydd Cadwaladr]]''
|
| 1752
| 1834
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4132
|
| ''[[:d:Q20732746|Dafydd Jones]]''
|
| 1743
| 1831
| ''[[:d:Q3396822|Llandanwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4133
|
| ''[[:d:Q20732748|Dafydd Llwyd]]''
| poeta galés
|
| 1469
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4134
|
| ''[[:d:Q20732759|Dafydd Rhys ap Thomas]]''
| biblista británicu (1912–2011)
| 1912
| 2011
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4135
|
| ''[[:d:Q20732760|Dafydd Siencyn Morgan]]''
| músicu galés (1752–1844)
| 1752
| 1844
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4136
|
| ''[[:d:Q20732767|Daniel Davies]]''
|
| 1756
| 1837
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4137
| [[Ficheru:Portrait of Daniel Evans 'Eos Dâr' (4673945).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732770|Daniel Evans]]''
|
| 1846
| 1915
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4138
| [[Ficheru:Dr Daniel Davies, Swansea (1797-1876) NLW3361967.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732768|Daniel Davies]]''
| ministru galés (1797–1876)
| 1797
| 1876
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4139
|
| ''[[:d:Q20732774|Daniel Jones]]''
| ministru galés (1771–1810)
| 1771
| 1810
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 4140
|
| ''[[:d:Q20732775|Daniel Jones]]''
| ministru galés (1788–1862)
| 1788
| 1862
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4141
|
| ''[[:d:Q20732772|Daniel Jones]]''
| poeta galés (1725–1806)
| 1725
| 1806
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4142
|
| ''[[:d:Q20732773|Daniel Jones]]''
| clérigu galés (1757–1821)
| 1757
| 1821
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4143
|
| ''[[:d:Q20732778|Daniel Lewis Moses]]''
|
| 1822
| 1893
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4144
| [[Ficheru:Dan Jones (Mormon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732776|Daniel Jones]]''
|
| 1811
| 1861
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 4145
|
| ''[[:d:Q20732777|Daniel Jones]]''
|
| 1813
| 1846
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4146
| [[Ficheru:D Rowlands NLW3361839.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732782|Daniel Rowlands]]''
|
| 1827
| 1917
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 4147
|
| ''[[:d:Q20732783|Daniel Williams]]''
|
| 1878
| 1968
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4148
|
| ''[[:d:Q20732780|Daniel Owen Jones]]''
|
| 1880
| 1951
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''
|-
| style='text-align:right'| 4149
|
| ''[[:d:Q20732786|David Alban Davies]]''
|
| 1873
| 1951
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 4150
|
| ''[[:d:Q20732787|David Bowen]]''
|
| 1874
| 1955
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4151
| [[Ficheru:Parch. D. Adams, B.A., Lerpwl (5349031).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732785|David Adams]]''
| ministru galés (1845–1922)
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4152
|
| ''[[:d:Q20732790|David Davies]]''
|
| 1764
| 1828
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4153
|
| ''[[:d:Q20732788|David David Williams]]''
|
| 1862
| 1938
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4154
|
| ''[[:d:Q20732794|David Davies]]''
|
| 1791
| 1864
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 4155
|
| ''[[:d:Q20732795|David Davies]]''
|
| 1810
| 1875
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4156
| [[Ficheru:Portrait of David Davies, Swansea (4669729).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732793|David Davies]]''
|
| 1763
| 1816
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 4157
|
| ''[[:d:Q20732796|David Davies]]''
|
| 1817
| 1855
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4158
|
| ''[[:d:Q8017668|William Robertson]]''
|
| 1874<br/>1873
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4159
|
| ''[[:d:Q8020391|William Williams]]''
| futbolista británicu
| 1856
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4160
|
| ''[[:d:Q8020396|William Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4161
|
| ''[[:d:Q10495488|Jack Lewis]]''
|
| 1902
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4162
|
| ''[[:d:Q10517262|David Davies]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 4163
|
| ''[[:d:Q24007287|Hywel Davies]]''
|
| 1902
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4164
|
| ''[[:d:Q24007285|Wynne Crompton]]''
|
| 1907
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4165
|
| ''[[:d:Q24007295|Tom Edwards]]''
|
| 1906
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4166
|
| ''[[:d:Q24007296|Emrys Ellis]]''
|
| 1904
| 1981
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4167
|
| ''[[:d:Q24007303|George Green]]''
|
| 1912
| 1994
| ''[[:d:Q17985748|Barry Docks]]''
|-
| style='text-align:right'| 4168
|
| ''[[:d:Q24007300|Tom Evans]]''
|
| 1903
| 1990
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4169
|
| ''[[:d:Q24007311|Alan Jarvis]]''
|
| 1943
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4170
| [[Ficheru:Screenshot 20220606-130821 Gallery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007314|Jimmy Jones]]''
|
| 1895
| 1966
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4171
|
| ''[[:d:Q24007312|David Jones]]''
|
| 1910
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4172
|
| ''[[:d:Q24007316|Richard Jones]]''
|
| 1878
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4173
|
| ''[[:d:Q24007429|Billy Richards]]''
|
| 1905
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4174
| [[Ficheru:Billy Rogers (footballer).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007432|Billy Rogers]]''
|
| 1905
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4175
|
| ''[[:d:Q24007439|Dai Thomas]]''
|
| 1926
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4176
|
| ''[[:d:Q24007448|Ephraim Williams]]''
|
| 1877
| 1954
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4177
|
| ''[[:d:Q24007449|Jesse Williams]]''
|
| 1903
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4178
|
| ''[[:d:Q24033907|James Davies]]''
|
| 1845
| 1910
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4179
| [[Ficheru:Rosa Mabel Lee while working in Lowestoft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24034988|Rosa Lee]]''
|
| 1884
| 1976
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4180
|
| ''[[:d:Q24036579|John Rogers Rees]]''
| banqueru galés (1856–1923)
| 1856
| 1923
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 4181
| [[Ficheru:Hefin David AM (28170811245).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24040034|Hefin David]]''
| políticu galés
| 1977
| 2025
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4182
|
| ''[[:d:Q24069516|Marwood Marchant]]''
|
| 1922
| 1972
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 4183
|
| ''[[:d:Q24080983|Francis Xavier Gaffney]]''
|
| 1877
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4184
|
| ''[[:d:Q24175038|Geoffrey Dhenin]]''
| médicu galés (1918–2011)
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4185
|
| ''[[:d:Q24181959|David James]]''
| futbolista británicu (1917-1981)
| 1917
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4186
| [[Ficheru:MargaretBevanGealy1916.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24183311|Margaret Bevan]]''
|
| 1894
| 1953
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4187
|
| ''[[:d:Q24183384|Watkin George]]''
|
| 1759
| 1822
| ''[[:d:Q7838973|Trevethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4188
|
| ''[[:d:Q24183454|Arthur Drabble]]''
| xugador de críquet galés (1864–1931)
| 1864
| 1931
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4189
|
| ''[[:d:Q24195073|William Bridge]]''
|
| 1808
| 1886
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4190
|
| ''[[:d:Q24203440|Reese J. Llewellyn]]''
| empresariu galés (1862–1936)
| 1862
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4191
|
| ''[[:d:Q24203499|Owen Daniel]]''
| políticu galés (1875–1936)
| 1875
| 1936
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4192
|
| ''[[:d:Q24218750|Charlie Oliver]]''
|
| 1901
| 1990
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4193
| [[Ficheru:Muriel Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24234002|Muriel Jones]]''
|
| 1890
| 1974
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4194
|
| ''[[:d:Q24249604|D. LL. Lewis]]''
|
| 1816
| 1893
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4195
|
| ''[[:d:Q24250356|Edward David Williams]]''
|
| 1842
| 1909
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4196
|
| ''[[:d:Q24250594|May Marsden]]''
|
| 1876
| 1968
| ''[[:d:Q5116688|Churchstoke]]''
|-
| style='text-align:right'| 4197
|
| ''[[:d:Q24250749|William Jones]]''
|
| 1842
| 1907
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 4198
|
| ''[[:d:Q24266615|William Waters]]''
| impresor galés (1843–1910)
| 1843
| 1910
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4199
|
| ''[[:d:Q24287035|Sian Pari Huws]]''
|
| 1960
| 2015
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4200
|
| ''[[:d:Q24287039|Derec Williams]]''
|
| 1949
| 2014
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 4201
|
| ''[[:d:Q24287037|Dafydd Parri]]''
| novelista galés (1926–2001)
| 1926
| 2001
| ''[[:d:Q3399502|Rowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4202
|
| ''[[:d:Q24287040|Alvis Richards]]''
|
| 1935
| 2006
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 4203
| [[Ficheru:Mr Owen NLW3364287.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24287250|Richard Owen]]''
| arquiteutu galés (1831–1891)
| 1831
| 1891
| ''[[:d:Q3402636|Y Ffôr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4204
|
| ''[[:d:Q24292009|Sir James Hamlyn-Williams, 3rd Baronet]]''
|
| 1790
| 1861
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4205
|
| ''[[:d:Q24300868|Ellis Powell Jones]]''
|
| 1826
| 1881
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4206
|
| ''[[:d:Q24334379|Thomas Aneurin Roberts]]''
|
| 1824
| 1892
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4207
|
| ''[[:d:Q24339521|Mark Ormrod]]''
| historiador británicu
| 1957
| 2020
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4208
| [[Ficheru:Steffan Lewis AM (27555190473).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405255|Steffan Lewis]]''
| políticu británicu
| 1984
| 2019
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4209
|
| ''[[:d:Q24565981|George Poland]]''
|
| 1913
| 1988
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4210
|
| ''[[:d:Q24566004|D. Jacob Davies]]''
|
| 1916
| 1974
| ''[[:d:Q16248491|Tregroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4211
|
| ''[[:d:Q24573112|David Lewis]]''
|
| 1797
| 1872
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4212
|
| ''[[:d:Q24578824|William Leonard Baker]]''
| políticu galés (1831–1893)
| 1831
| 1893
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4213
|
| ''[[:d:Q24579303|Trevor Grierson]]''
| xugador de críquet galés (1849–1913)
| 1849
| 1913
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4214
|
| ''[[:d:Q24635388|Gwen ferch Cynyr]]''
|
| 600
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 4215
|
| ''[[:d:Q24716959|Charlotte Louisa Traherne]]''
|
| 1798
| 1880
| ''[[:d:Q7164590|Penrice Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4216
|
| ''[[:d:Q24718677|James William Webb-Jones]]''
|
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4217
|
| ''[[:d:Q24735292|Judith Ann Tucker]]''
| investigadora
| 1960
| 2023
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4218
|
| ''[[:d:Q24845234|Thora Craig]]''
| política británica (1910–1999)
| 1910
| 1999
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4219
|
| ''[[:d:Q24845632|William Owen]]''
|
| 1860
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4220
|
| ''[[:d:Q24845633|Bill Parry]]''
|
| 1873
| 1923
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4221
|
| ''[[:d:Q24845756|John Williams]]''
| políticu australianu (1926–1997)
| 1926
| 1997
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4222
| [[Ficheru:Thomas Foley - Queensland politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24845844|Thomas Foley]]''
| políticu galés (1853–1920)
| 1853
| 1920
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4223
|
| ''[[:d:Q24845876|John Fowke]]''
| xugador de críquet galés (1858–1938)
| 1858
| 1938
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4224
|
| ''[[:d:Q24963158|Sydney Darvell]]''
|
| 1874
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4225
|
| ''[[:d:Q24963161|Llewelyn Griffiths]]''
|
| 1877
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4226
|
| ''[[:d:Q25138514|Johnny Baynham]]''
|
| 1918
| 1995
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4227
|
| ''[[:d:Q25171822|John Roberts]]''
|
| 1857
| 1900
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 4228
|
| ''[[:d:Q25171969|David Evans]]''
| políticu australianu (1924-2019)
| 1924
| 2019
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4229
|
| ''[[:d:Q25184178|William Hughes]]''
|
| 1889
| 1955
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4230
|
| ''[[:d:Q25206942|William Butler]]''
|
| 1872
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4231
|
| ''[[:d:Q25206940|Arthur Davies]]''
|
| 1886
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4232
|
| ''[[:d:Q25206941|Jack Butler]]''
|
| 1868
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4233
|
| ''[[:d:Q25206956|Edward Evelyn]]''
|
| 1862
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4234
| [[Ficheru:GeorgeGriffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25206962|George Griffiths]]''
|
| 1865
| 1918
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 4235
|
| ''[[:d:Q25206961|William Green]]''
|
| 1881
| 1966
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4236
|
| ''[[:d:Q25206970|John Hughes]]''
|
| 1877
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4237
|
| ''[[:d:Q25206973|Jack Jenkins]]''
|
| 1892
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4238
|
| ''[[:d:Q25206987|Gordon Jones]]''
|
| 1886
| 1977
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4239
|
| ''[[:d:Q25207019|Arthur Lloyd]]''
|
| 1868
| 1942
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4240
|
| ''[[:d:Q25207027|Billy Matthews]]''
|
| 1883
| 1921
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4241
|
| ''[[:d:Q25207038|John Neal]]''
|
| 1899
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4242
|
| ''[[:d:Q25207082|George Williams]]''
|
| 1879
| 1916
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4243
|
| ''[[:d:Q25207081|Edwin Williams]]''
|
| 1868
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4244
|
| ''[[:d:Q25209820|Thomas Lynch]]''
|
| 1907
| 1976
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4245
|
| ''[[:d:Q25342380|Mitch Fenner]]''
|
| 1946
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4246
|
| ''[[:d:Q25353794|Henry Folland]]''
|
| 1878
| 1926
| ''[[:d:Q7975195|Waunarlwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4247
|
| ''[[:d:Q25558258|R. Alun Evans]]''
|
| 1936
| 2023
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4248
|
| ''[[:d:Q25558366|Owen Jones Ellis Nanney]]''
|
| 1790
| 1870
| ''[[:d:Q11051258|Bryncir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4249
|
| ''[[:d:Q25558390|Thomas Pryse]]''
|
|
| 1623
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4250
|
| ''[[:d:Q25558389|Dafydd ap Llewelyn Llwyd]]''
|
| 1522
| 1559
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4251
| [[Ficheru:Portrait of Richard Richards (4674581) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25559009|Richard Richards]]''
|
| 1787
| 1860
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4252
|
| ''[[:d:Q25559026|Tony Lewis]]''
| orfebre galés (1937–2005)
| 1937
| 2005
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 4253
|
| ''[[:d:Q25559048|Richard Vaughan]]''
|
| 1665
| 1734
| ''[[:d:Q17744231|Cors y Gedol Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4254
|
| ''[[:d:Q25753062|Reginald Wynn Owen]]''
| arquiteutu galés (1876–1950)
| 1876
| 1950
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 4255
| [[Ficheru:P1040167 crop (cropped) - John S. Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25824295|John S. Davies]]''
|
| 1940
| 2016
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 4256
| [[Ficheru:Edward-Pryce-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26000446|Sir Edward Pryce-Jones, 1st Baronet]]''
| políticu galés (1861–1926)
| 1861
| 1926
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4257
|
| ''[[:d:Q26156061|Tecwyn Ellis]]''
|
| 1918
| 2012
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4258
| [[Ficheru:Evan Mathew Richards AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26208288|Evan Richards]]''
|
| 1821
| 1880
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4259
|
| ''[[:d:Q26213540|Sioned James]]''
|
| 1974
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4260
| [[Ficheru:Portrait of W. E. Jones. Cawrdaf (4671562) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18327524|William Ellis Jones]]''
|
| 1795
| 1848
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4261
|
| ''[[:d:Q18346805|Azariah Shadrach]]''
|
| 1774
| 1844
| ''[[:d:Q51713201|Llanfair Nant y Gôf]]''
|-
| style='text-align:right'| 4262
|
| ''[[:d:Q18385261|Arnold Williams]]''
| xugador de críquet neozelandés (1870–1929)
| 1870
| 1929
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4263
| [[Ficheru:Portrait of Arthur Radclyffe Dugmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18385268|Arthur Radclyffe Dugmore]]''
|
| 1870
| 1955
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4264
| [[Ficheru:Samuel Tomkinson.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18391923|Samuel Tomkinson]]''
|
| 1816
| 1900
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4265
|
| ''[[:d:Q18440082|Mathau Goch]]''
|
| 1390
| 1450
| ''[[:d:Q1770499|Maelor]]''
|-
| style='text-align:right'| 4266
|
| ''[[:d:Q18509163|William Charles Evans]]''
| bioquímicu galés (1911–1988)
| 1911
| 1988
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4267
|
| ''[[:d:Q18510202|Alfred Owen Hughes Jarman]]''
|
| 1911
| 1998
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4268
|
| ''[[:d:Q18524054|Isaac Jones]]''
|
| 1804
| 1850
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4269
|
| ''[[:d:Q18526294|Ada Vachell]]''
| activista galesa (1866–1923)
| 1866
| 1923
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4270
|
| ''[[:d:Q18526331|Agnes Mason]]''
| monxa galesa (1849–1941)
| 1849
| 1941
| ''[[:d:Q6498065|Laugharne Township]]''
|-
| style='text-align:right'| 4271
|
| ''[[:d:Q18526437|Alun Oldfield Davies]]''
|
| 1905
| 1988
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4272
| [[Ficheru:Arthur Whitford (1928).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18526570|Arthur Whitford]]''
| ximnasta británicu (1908–1996)
| 1908
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4273
|
| ''[[:d:Q18526694|Cadwaladr Cesail]]''
|
| 1614
| 1626
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4274
|
| ''[[:d:Q18526861|Richard Pendrill Llewelyn]]''
|
| 1813
| 1891
| ''[[:d:Q3216519|Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4275
| [[Ficheru:Portrait of John Evans, Eglwysbach (4674386).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18526878|John Evans]]''
|
| 1840
| 1897
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4276
|
| ''[[:d:Q18527125|John Jones]]''
|
| 1788
| 1858
| ''[[:d:Q6661080|Llanasa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4277
|
| ''[[:d:Q18527386|David Jones]]''
|
| 1703
| 1785
| ''[[:d:Q12306663|Conwy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 4278
|
| ''[[:d:Q18527701|Dinah Williams]]''
|
| 1911
| 2009
| ''[[:d:Q17743941|Crugiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4279
|
| ''[[:d:Q18527726|Ruby Levick]]''
| escultora galesa (1871–1940)
| 1871
| 1940
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 4280
|
| ''[[:d:Q18527879|Jose Deniz]]''
|
| 1913
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4281
|
| ''[[:d:Q18527918|Samuel Evans]]''
| pintor galés (1829–1904)
| 1829
| 1904
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4282
|
| ''[[:d:Q18527967|Gruffydd Phylip]]''
|
| 1650
| 1666
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4283
|
| ''[[:d:Q18528236|Sheila Collins]]''
|
| 1921
| 2009
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4284
|
| ''[[:d:Q18528438|Laurence Deniz]]''
|
| 1924
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4285
|
| ''[[:d:Q18528453|Eirlys Roberts]]''
|
| 1911
| 2008
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4286
| [[Ficheru:Lewis Probert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18528597|Lewis Probert]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4287
|
| ''[[:d:Q18528756|Enid Wyn Jones]]''
| asistenta social galesa (1909–1967)
| 1909
| 1967
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4288
|
| ''[[:d:Q18528939|Evan Walters]]''
| pintor galés (1892–1951)
| 1893
| 1951
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4289
|
| ''[[:d:Q18529126|Mary Bridges-Adams]]''
| activista británica
| 1854
| 1939
| ''[[:d:Q6729370|Maesycwmmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4290
| [[Ficheru:Mary Pendrill Llewelyn.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18529229|Mary Catherine Pendrill Llewelyn]]''
| traductora galesa (1811–1874)
| 1811
| 1874
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 4291
| [[Ficheru:Jacob Owen, Principal Architect and Engineer, Department of Public Works, Ireland.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18529257|Jacob Owen]]''
|
| 1778
| 1870
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4292
|
| ''[[:d:Q18529853|James Edwards]]''
|
| 1828
| 1896
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4293
|
| ''[[:d:Q18530096|John ap John]]''
|
| 1625
| 1697
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4294
| [[Ficheru:Mother aka Pamela Shepherd and brolly.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18530551|Pamela Shepherd]]''
|
| 1836
| 1930
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4295
|
| ''[[:d:Q18530852|Thomas Powell]]''
|
| 1779
| 1863
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4296
|
| ''[[:d:Q18530965|Walter Churchey]]''
|
| 1747
| 1805
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4297
|
| ''[[:d:Q18531443|William Morgan Kinsey]]''
|
| 1788
| 1851
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 4298
|
| ''[[:d:Q18534114|Abel Morgan]]''
|
| 1673<br/>1637
| 1722
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4299
| [[Ficheru:Portrait of James Hughes, (Iago Trichrug) Jewin Street, Llundain (4672617) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18534191|James Hughes]]''
|
| 1779
| 1844
| ''[[:d:Q5119956|Ciliau Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4300
|
| ''[[:d:Q18534775|Benjamin Phelps Gibbon]]''
|
| 1802
| 1851
| ''[[:d:Q7162166|Penally]]''
|-
| style='text-align:right'| 4301
|
| ''[[:d:Q18535464|R. G. Berry]]''
|
| 1869
| 1945
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4302
|
| ''[[:d:Q18535474|Roger Boore]]''
| escritor galés
| 1938
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4303
| [[Ficheru:Edward Breese.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535478|Edward Breese]]''
|
| 1835
| 1881
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4304
| [[Ficheru:David Thomas, 'Dafydd Ddu Eryri'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535548|David Thomas]]''
|
| 1759
| 1822
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4305
|
| ''[[:d:Q18535562|William John Davies]]''
|
| 1888
| 1957
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 4306
|
| ''[[:d:Q18535563|D. T. Davies]]''
| dramaturgu británicu (1876–1962)
| 1876
| 1962
| ''[[:d:Q20644361|Llandyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4307
|
| ''[[:d:Q18535561|John Davies]]''
|
| 1784
| 1864
| ''[[:d:Q6661895|Llanwrthwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4308
|
| ''[[:d:Q18535570|Jonathan Ceredig Davies]]''
|
| 1859
| 1932
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4309
|
| ''[[:d:Q18535571|Lewis Davies]]''
|
| 1777
| 1828
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4310
|
| ''[[:d:Q18535569|John Davies]]''
|
| 1783
| 1855
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4311
| [[Ficheru:Hugh Derfel Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535575|Huw Derfel]]''
|
| 1816
| 1890
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4312
|
| ''[[:d:Q18535572|Rhisiart Morgan Davies]]''
| físicu galés (1903–1958)
| 1903
| 1958
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 4313
|
| ''[[:d:Q18535573|William Davies]]''
|
| 1831
| 1892
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4314
| [[Ficheru:William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535594|William Thomas Edwards]]''
|
| 1863
| 1940
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4315
|
| ''[[:d:Q18535598|William Edwards]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4316
|
| ''[[:d:Q18535596|Alun R. Edwards]]''
| bibliotecariu británicu (1919–1986)
| 1919
| 1986
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4317
|
| ''[[:d:Q18535602|Eirwen Davies]]''
|
| 1925
| 2014
| ''[[:d:Q5456119|Five Roads]]''
|-
| style='text-align:right'| 4318
| [[Ficheru:(The poet Robert Evans (Cybi), outside his home, Bryn Eithin, Llangybi) (6347476638).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535612|Robert Evans]]''
|
| 1871
| 1956
| ''[[:d:Q13129646|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4319
| [[Ficheru:Iolo Morganwg (Cadrawd) (page 18 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535618|Thomas Christopher Evans]]''
|
| 1846
| 1918
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4320
|
| ''[[:d:Q18535623|J. O. Francis]]''
|
| 1882
| 1956
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4321
|
| ''[[:d:Q18535631|William Gambold]]''
|
| 1672
| 1728
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4322
|
| ''[[:d:Q18535642|Bruce Griffiths]]''
|
| 1924
| 1999
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4323
| [[Ficheru:Robert Arthur Griffith (Elphin).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535641|Robert Arthur Griffith]]''
|
| 1860
| 1936
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4324
|
| ''[[:d:Q18535652|Gruffudd de la Pole]]''
|
|
| 1309
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 4325
|
| ''[[:d:Q18535657|Ifan Gruffydd]]''
| escritor galés (1896–1971)
| 1896
| 1971
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 4326
|
| ''[[:d:Q18535694|William Hughes]]''
|
|
| 1794
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4327
| [[Ficheru:Hywel Hughes, Bogota (1452212).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535692|Hywel Hughes]]''
| ganaderu galés (1886–1970)
| 1886
| 1970
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4328
|
| ''[[:d:Q18535693|Trajan Hughes]]''
|
| 1670<br/>1669
| 1743<br/>1779
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4329
|
| ''[[:d:Q18535697|Huw Cae Llwyd]]''
| poeta galés (1431–1500)
| 1431
| 1500
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4330
|
| ''[[:d:Q18535714|Ifor Rees]]''
|
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4331
|
| ''[[:d:Q18535719|Eldra Jarman]]''
|
| 1917
| 2000
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4332
| [[Ficheru:Robert Isaac Jones (1813 - 1905), Dictionary of Welsh Biography.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535726|Robert Isaac Jones]]''
|
| 1813
| 1905
| ''[[:d:Q13130719|Pentrefelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4333
|
| ''[[:d:Q18535727|Rees Jones]]''
| poeta galés (1797–1844)
| 1797
| 1844
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4334
| [[Ficheru:Portrait of David Watkin Jones, 'Dafydd Morganwg' (4670538) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535730|David Watkin Jones]]''
|
| 1832
| 1905
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4335
| [[Ficheru:Ehedydd Iâl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535731|William Jones]]''
|
| 1815
| 1899
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4336
|
| ''[[:d:Q11161686|Idwal Robling]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4337
| [[Ficheru:ThomasTudor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11208643|Thomas Tudor]]''
| pintor galés (1785–1885)
| 1785
| 1885
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4338
|
| ''[[:d:Q11246040|Ralph Hancock]]''
| xugador de críquet galés (1887–1914)
| 1887
| 1914
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 4339
| [[Ficheru:BGE Diwygwyr Cymru (Cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11280238|Beriah Gwynfe Evans]]''
| periodista galés (1848–1927)
| 1848
| 1927
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4340
|
| ''[[:d:Q11288719|Walter Gibb]]''
| pilotu de pruebes británicu (1919–2006)
| 1919
| 2006
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4341
| [[Ficheru:Captain Archibald Dickson Uniform cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11679925|Archibald Dickson]]''
|
| 1892
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4342
| [[Ficheru:John Daniel Evans (1862-1943).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11685171|John Daniel Evans]]''
| esplorador arxentín (1862–1943)
| 1862
| 1943
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 4343
|
| ''[[:d:Q11685219|John Stone]]''
| actor británicu (1924–2007)
| 1924
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4344
|
| ''[[:d:Q11722962|Ness Edwards]]''
| políticu británicu (1897–1968)
| 1897
| 1968
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4345
|
| ''[[:d:Q11738693|Ken Buffin]]''
| deportista británicu (1923–1972)
| 1923
| 1972
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4346
| [[Ficheru:Portrait of a Man in Black, Follower of Hans Holbein the Younger, c. 1600.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q11801889|Richard Williams]]''
|
| 1510
| 1544
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4347
|
| ''[[:d:Q11866743|John George Williams]]''
| ornitólogu británicu (1913–1997)
| 1913
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4348
| [[Ficheru:Esyllt T. Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11921104|Esyllt T. Lawrence]]''
| escritora española (1917–1995)
| 1917
| 1995
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4349
|
| ''[[:d:Q11935381|Maredudd ap Rhys Gryg]]''
|
| 1250
| 1271
| ''[[:d:Q3401324|Dryslwyn Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4350
|
| ''[[:d:Q11964288|Cyril Jenkins]]''
| compositor galés (1889–1978)
| 1889<br/>1885
| 1978
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4351
| [[Ficheru:Portrait of Penry Williams (4671215).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12065586|Penry Williams]]''
|
| 1802
| 1885
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4352
| [[Ficheru:Henry Hussey Vivian, Vanity Fair, 1886-06-05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12072266|Henry Vivian, 1st Baron Swansea]]''
| políticu galés (1821–1894)
| 1821
| 1894
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4353
| [[Ficheru:Morgan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12072959|Morgan Williams]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4354
|
| ''[[:d:Q12346622|Douglas B. Gregor]]''
| esperantista británicu (1909–1995)
| 1909
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4355
|
| ''[[:d:Q12407875|Hugh Holland]]''
| poeta galés (1569–1633)
| 1569
| 1633
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4356
| [[Ficheru:OP050 Shelagh ROBERTS 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12740776|Shelagh Roberts]]''
| política británica (1924–1992)
| 1924
| 1992
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 4357
| [[Ficheru:Edward Jones, Bathafarn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535728|Edward Jones]]''
|
| 1778
| 1837
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 4358
| [[Ficheru:RJRhoslan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535734|Robert Jones]]''
|
| 1745
| 1829
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4359
| [[Ficheru:Abel Jones (Y Bardd Crwst).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535735|Abel Jones]]''
| poeta galés (1829–1901)
| 1830<br/>1829
| 1901
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4360
|
| ''[[:d:Q18535732|Thomas Lloyd Jones]]''
|
| 1810
| 1834
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4361
|
| ''[[:d:Q18535733|Dafydd Jones]]''
|
| 1881
| 1968
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4362
|
| ''[[:d:Q18535738|Dafydd Jones]]''
|
| 1711
| 1777
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4363
|
| ''[[:d:Q18535739|Edward Jones]]''
|
| 1761
| 1836
| ''[[:d:Q13130874|Prion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4364
|
| ''[[:d:Q18535736|Aneurin Jones]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4365
|
| ''[[:d:Q18535743|Gerallt Jones]]''
| poeta galés (1907–1984)
| 1907
| 1984
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 4366
| [[Ficheru:Evan Pan Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535741|Evan Pan Jones]]''
|
| 1834
| 1922
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4367
|
| ''[[:d:Q18535747|J. Tywi Jones]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4368
| [[Ficheru:Puleston Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535748|John Puleston Jones]]''
|
| 1862
| 1925
| ''[[:d:Q6661101|Llanbedr-Dyffryn-Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4369
|
| ''[[:d:Q18535749|John Richard Jones]]''
|
| 1765
| 1822
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4370
|
| ''[[:d:Q18535754|Mei Jones]]''
|
| 1953
| 2021
| ''[[:d:Q3402690|Llanddona]]''
|-
| style='text-align:right'| 4371
| [[Ficheru:John Williams Jones (Andronicus).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535752|John William Jones]]''
| autor galés (1842–1895)
| 1842
| 1895
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4372
|
| ''[[:d:Q18535753|Kenneth Glyn Jones]]''
| astrónomu galés (1915–1995)
| 1915
| 1995
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4373
|
| ''[[:d:Q18535758|Thomas Jones]]''
|
| 1910
| 1972
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4374
| [[Ficheru:Nesta Wyn Jones (1546023).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535756|Nesta Wyn Jones]]''
|
| 1946
| 2025
| ''[[:d:Q4667097|Abergeirw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4375
|
| ''[[:d:Q18535757|Rhydderch Jones]]''
|
| 1935
| 1987
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4376
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Levi (4670546) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535765|Thomas Levi]]''
|
| 1825
| 1916
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 4377
|
| ''[[:d:Q18535771|Lewis Haydn Lewis]]''
|
| 1903
| 1985
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 4378
| [[Ficheru:William Rees-Davies.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017448|William Rees Morgan Davies]]''
|
| 1863
| 1939
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 4379
|
| ''[[:d:Q8017467|William Reid Clanny]]''
|
| 1776
| 1850
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4380
| [[Ficheru:Rhys Herbert headshot.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017514|William Rhys-Herbert]]''
| compositor d'Estaos Xuníos (1868–1921)
| 1868
| 1921
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 4381
|
| ''[[:d:Q8017521|William Richard Arnold]]''
|
| 1881
| 1957
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4382
| [[Ficheru:William Richards minister.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017538|William Richards]]''
| escritor galés (1749–1818)
| 1749
| 1818
| ''[[:d:Q16898205|Penrydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4383
|
| ''[[:d:Q8017648|William Roberts]]''
|
| 1585
| 1665
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4384
| [[Ficheru:William Roberts (physician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017657|William Roberts]]''
|
| 1830
| 1899
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 4385
|
| ''[[:d:Q8017750|William Roos]]''
|
| 1808
| 1878
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 4386
|
| ''[[:d:Q8017810|William Rowland]]''
| xugador de críquet galés (1904–1942)
| 1904
| 1942
| ''[[:d:Q2075495|Rhos-on-Sea]]''
|-
| style='text-align:right'| 4387
| [[Ficheru:William Salesbury on the Translator's Memorial; Llanelwy - St Asaph, Cymru 07.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8018052|William Salesbury]]''
|
| 1520
| 1584
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4388
|
| ''[[:d:Q8018108|William Sandham]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4389
|
| ''[[:d:Q8018129|William Sarvis]]''
|
| 1898
| 1968
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4390
| [[Ficheru:William Tecumseh Davies (1831–1912), Lieutenant Governor of Pennsylvania from 1887–91.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019049|William T. Davies]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1831
| 1912
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4391
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas, 'Islwyn' (4671182).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019287|William Thomas]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 4392
| [[Ficheru:Revd William Thomas (Gwilym Marles, 1834-79) (U) NLW3364226.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019284|William Thomas]]''
|
| 1834
| 1879
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 4393
|
| ''[[:d:Q8019290|William Thomas]]''
|
| 1734
| 1799
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4394
|
| ''[[:d:Q8019295|William Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
| 1972
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4395
| [[Ficheru:Portrait of William Watkin Edward Wynne (4674672) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020060|William Watkin Edward Wynne]]''
|
| 1801
| 1880
| ''[[:d:Q11047227|Peniarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4396
| [[Ficheru:VCWilliamWilliams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020386|William Williams]]''
| militar galés (1890–1965)
| 1890
| 1965
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4397
| [[Ficheru:William-Williams-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020385|William Williams]]''
|
| 1840
| 1904
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 4398
|
| ''[[:d:Q8020395|William Williams]]''
|
| 1925
| 2007
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4399
|
| ''[[:d:Q8020392|William Williams]]''
| misioneru galés (1859–1892)
| 1859
| 1892
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4400
|
| ''[[:d:Q8020402|William Williams]]''
| inxenieru canadianu (1927–2011)
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4401
| [[Ficheru:Revd William Williams (1781-1840) (print) NLW3365416.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020407|William Williams of Wern]]''
|
| 1781
| 1840
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4402
| [[Ficheru:1882 MHRs William Wynn-Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020624|William Wynn-Williams]]''
|
| 1828
| 1913
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4403
|
| ''[[:d:Q8020631|William Wynter]]''
| políticu galés (1521–1589)
| 1521
| 1589
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4404
|
| ''[[:d:Q8020629|William Wynne]]''
|
| 1671
| 1704
| ''[[:d:Q17744479|Garthewin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4405
|
| ''[[:d:Q8021458|Willie Davies]]''
| futbolista británicu (1900–1953)
| 1900
| 1953
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4406
|
| ''[[:d:Q8021457|Willie Davies]]''
|
| 1916
| 2002
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4407
| [[Ficheru:Willie Thomas (Rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8021846|Willie Thomas]]''
|
| 1866
| 1921
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 4408
| [[Ficheru:1946 AIK-Birmingham ity FC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8023109|Wilson Jones]]''
|
| 1914
| 1986
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4409
| [[Ficheru:Winifred Maxwell, Countess of Nithsdale.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8025410|Winifred Maxwell, Countess of Nithsdale]]''
|
| 1672
| 1749
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4410
|
| ''[[:d:Q8040064|Wyn Davies]]''
| futbolista británicu
| 1942
| 2025
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 4411
| [[Ficheru:Wyn Calvin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040069|Wyn Calvin]]''
|
| 1925
| 2022
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4412
|
| ''[[:d:Q8040109|Wyndham Emery]]''
| xugador de lliga de rugbi galés (1897–1969)
| 1897
| 1969
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 4413
| [[Ficheru:Answering You- the Production of a Bbc Radio Programme For the United States of America, 1941 D4577.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040155|Wynford Vaughan-Thomas]]''
|
| 1908
| 1987
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4414
| [[Ficheru:Zephaniah Williams - Illustrated Australian News (1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8069294|Zephaniah Williams]]''
| artista galés (1795–1874)
| 1795
| 1874
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4415
|
| ''[[:d:Q9275390|Graham Harcourt]]''
| deportista británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4416
|
| ''[[:d:Q9346589|Evan Jenkins]]''
|
| 1895
| 1959
| ''[[:d:Q13128409|Ffair Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 4417
| [[Ficheru:Teresa Helena Higginson Servant of God.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9357296|Teresa Helena Higginson]]''
|
| 1844
| 1905
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4418
| [[Ficheru:Lot Jones Footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10382040|Lot Jones]]''
| futbolista británicu (1882–1941)
| 1882
| 1941
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 4419
|
| ''[[:d:Q10391964|Billy Thomas]]''
|
| 1903
| 1992
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4420
|
| ''[[:d:Q10395857|Ivor Perry]]''
| futbolista británicu
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4421
|
| ''[[:d:Q10409543|Dudley Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1962
| 2025
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4422
|
| ''[[:d:Q10416121|Horace Williams]]''
|
| 1900
| 1960
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 4423
| [[Ficheru:Harry Beadles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10449958|Harry Beadles]]''
|
| 1897
| 1958
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4424
|
| ''[[:d:Q10499403|Robert Roberts]]''
|
| 1865
| 1945
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4425
| [[Ficheru:James Trainer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10501113|James Trainer]]''
|
| 1863
| 1915
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4426
|
| ''[[:d:Q10510315|Frank Hoddinott]]''
|
| 1894
| 1980
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4427
|
| ''[[:d:Q10510353|Tony James]]''
|
| 1919
| 1981
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4428
|
| ''[[:d:Q10511916|Harry Montford]]''
| futbolista británicu (1859–1942)
| 1859
| 1942
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4429
|
| ''[[:d:Q10519662|John Pugsley]]''
|
| 1900
| 1976
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4430
|
| ''[[:d:Q10524861|Bert Gray]]''
| futbolista británicu (1900–1969)
| 1900
| 1969
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4431
|
| ''[[:d:Q10525511|Bill Roberts]]''
| futbolista británicu (1859–1945)
| 1859
| 1945
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4432
|
| ''[[:d:Q10527809|Idwal Davies]]''
| futbolista británicu (1899–1980)
| 1899
| 1980
| ''[[:d:Q3401129|Ewloe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4433
|
| ''[[:d:Q10546480|Harry Hanford]]''
| futbolista británicu (1907–1996)
| 1907
| 1996
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4434
|
| ''[[:d:Q10555802|Roy Finch]]''
| futbolista británicu (1922–2007)
| 1922
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4435
| [[Ficheru:Desmond Brayley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10567797|Desmond Brayley, Baron Brayley]]''
| políticu galés (1917–1977)
| 1917
| 1977
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4436
|
| ''[[:d:Q10969182|Gwyn Griffiths]]''
|
| 1941
| 2018
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4437
|
| ''[[:d:Q10970620|Nigel Jenkins]]''
| poeta galés (1949–2014)
| 1949
| 2014
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4438
|
| ''[[:d:Q10978349|Edward Richard]]''
|
| 1714
| 1777
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4439
|
| ''[[:d:Q10982897|William Williams]]''
|
| 1832
| 1900
| ''[[:d:Q23727092|Bontnewydd]]''<br/>''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4440
|
| ''[[:d:Q10994531|Marged ferch Ifan]]''
| strongwoman galesa (1696–1793)
| 1768<br/>1699
| 1788
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4441
|
| ''[[:d:Q10995139|Afan Ferddig]]''
| poeta galés (700–800)
| 700
| 800
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4442
|
| ''[[:d:Q10997050|Dyddgu Owen]]''
| escritora británica (1906–1992)
| 1906
| 1992
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4443
| [[Ficheru:William Crwys Williams (Crwys).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11003861|William Williams]]''
| poeta británicu (1875–1968)
| 1875
| 1968
| ''[[:d:Q5180813|Craig Cefn Parc]]''
|-
| style='text-align:right'| 4444
|
| ''[[:d:Q11005077|Rhiannon Davies Jones]]''
|
| 1921
| 2014
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4445
|
| ''[[:d:Q11017673|Humphrey Owen Jones]]''
|
| 1878
| 1912
| ''[[:d:Q15427716|Goginan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4446
|
| ''[[:d:Q11024973|John Harries]]''
|
| 1785
| 1839
| ''[[:d:Q13127612|Cwrt-y-cadno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4447
|
| ''[[:d:Q11063761|Dafydd Huws]]''
|
| 1949
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4448
|
| ''[[:d:Q11129881|Ernest Willows]]''
| aviador galés (1886–1926)
| 1886
| 1926
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4449
| [[Ficheru:Portrait of Morgan Jones, Treluach i.e. Trelech, Carmarthenshire (4674166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738137|Morgan Jones]]''
|
| 1768
| 1835
| ''[[:d:Q6662982|Llywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4450
|
| ''[[:d:Q20738143|Richard Lloyd]]''
|
| 1771
| 1834
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4451
|
| ''[[:d:Q20738141|Richard Humphreys Evans]]''
|
| 1904
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4452
|
| ''[[:d:Q20738146|Richard Prichard]]''
|
| 1811
| 1882
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4453
|
| ''[[:d:Q20738145|Richard Newell]]''
|
| 1785
| 1852
| ''[[:d:Q4667113|Aberhafesp]]''
|-
| style='text-align:right'| 4454
|
| ''[[:d:Q20738151|Robert Gruffydd]]''
|
| 1832
| 1863
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 4455
|
| ''[[:d:Q20738148|Richard Roberts Morris]]''
|
| 1852
| 1935
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4456
|
| ''[[:d:Q20738149|Richard Thomas Evans]]''
| sacerdote galés (1892–1962)
| 1892
| 1962
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4457
| [[Ficheru:Robert Oliver Hughes (Elfyn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738154|Robert Owen Hughes]]''
|
| 1858
| 1919
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4458
| [[Ficheru:Y Parch. R. Jones, (Trebor Aled), Llansannan (5349003).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738153|Robert Jones]]''
|
| 1866
| 1917
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4459
|
| ''[[:d:Q20738159|Ronald Cavill Mathias]]''
|
| 1912
| 1968
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4460
|
| ''[[:d:Q20738162|Thomas Howells]]''
|
| 1839
| 1905
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 4461
|
| ''[[:d:Q20738164|Thomas Jesse Jones]]''
|
| 1873
| 1950
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4462
|
| ''[[:d:Q20738170|Thomas Stephen]]''
|
| 1856
| 1906
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4463
|
| ''[[:d:Q20738174|Watcyn Samuel Jones]]''
|
| 1877
| 1964
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4464
|
| ''[[:d:Q20738175|William Anthony Davies]]''
|
| 1886
| 1962
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 4465
|
| ''[[:d:Q20738178|Willam Howell Lewis]]''
|
| 1793
| 1868
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4466
| [[Ficheru:Dr. William Bevan-Lewis Medical Director West Riding Asylum, Wakefield 1884-1910 (5294030).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20738177|William Bevan Lewis]]''
| alienista galés (1847–1929)
| 1847
| 1929
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4467
|
| ''[[:d:Q20738183|William Lewes]]''
|
| 1652
| 1722
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4468
|
| ''[[:d:Q20738180|William James]]''
|
| 1761
| 1845
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4469
|
| ''[[:d:Q20738190|William Rees]]''
|
| 1808
| 1873
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4470
|
| ''[[:d:Q20738194|William Thomas]]''
|
| 1891
| 1958
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 4471
|
| ''[[:d:Q20738195|William Williams]]''
|
| 1625
| 1684
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4472
|
| ''[[:d:Q20738197|Zecharias Thomas]]''
|
| 1727
| 1816
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4473
|
| ''[[:d:Q20738563|John Evan Thomas]]''
|
| 1884
| 1941
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4474
|
| ''[[:d:Q20741167|William Lewis]]''
| políticu australianu
| 1818
| 1895
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4475
|
| ''[[:d:Q20746754|Alfred William Sheen]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4476
|
| ''[[:d:Q20746755|Alun Ogwen Williams]]''
|
| 1904
| 1970
| ''[[:d:Q52083626|Gerlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4477
|
| ''[[:d:Q20746759|Benjamin Waldo Lewis]]''
|
| 1877
| 1953
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4478
|
| ''[[:d:Q20746756|Arthur Wynn Williams]]''
|
| 1819
| 1886
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4479
|
| ''[[:d:Q20746761|Cliff Prothero]]''
|
| 1898
| 1990
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4480
|
| ''[[:d:Q20746767|David Pugh]]''
|
| 1739
| 1816
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4481
|
| ''[[:d:Q20746764|Daniel Jenkins]]''
|
| 1856
| 1946
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4482
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Ebenezer Richard, Tregaron, Cardiganshire (4671915).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746770|Ebenezer Richard]]''
|
| 1781
| 1837
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4483
|
| ''[[:d:Q20746769|David Salmon]]''
|
| 1852
| 1944
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 4484
|
| ''[[:d:Q20746775|Eliseus Howells]]''
|
| 1893
| 1969
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4485
|
| ''[[:d:Q20746779|Evan Phillips]]''
|
| 1829
| 1912
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4486
|
| ''[[:d:Q20746777|Evan Hopkins]]''
|
| 1801
| 1867<br/>1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4487
|
| ''[[:d:Q20746782|Francis Wynn Jones]]''
|
| 1898
| 1970
| ''[[:d:Q29481220|Branas Lodge]]''
|-
| style='text-align:right'| 4488
|
| ''[[:d:Q20746783|George Daniel Jones]]''
| impresor galés (1877–1955)
| 1877
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4489
| [[Ficheru:Laura Evans-Williams (Musical Advance, 1924).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746780|Laura Evans-Williams]]''
| cantante galesa (1883–1944)
| 1883
| 1944
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4490
|
| ''[[:d:Q20746781|Francis Green]]''
|
| 1854
| 1942
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4491
|
| ''[[:d:Q20746785|George Henry Parcell]]''
|
| 1895
| 1967
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4492
|
| ''[[:d:Q20746788|Ebenezer Griffith-Jones]]''
|
| 1860
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4493
|
| ''[[:d:Q20746789|William Griffith-Jones]]''
| ministru británicu (1895–1961)
| 1895
| 1961
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4494
| [[Ficheru:Self portrait by Hugh Jerman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746794|Hugh Jerman]]''
|
| 1836
| 1895
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4495
|
| ''[[:d:Q20746795|Hugh Pugh]]''
|
| 1779
| 1809
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4496
|
| ''[[:d:Q20746792|Howell Powell]]''
|
| 1819
| 1875
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 4497
| [[Ficheru:Revd Hugh Pugh (1803-68) NLW3365418.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746796|Hugh Pugh]]''
|
| 1803
| 1868
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4498
|
| ''[[:d:Q20746802|Isaac Price]]''
|
| 1735
| 1805
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4499
|
| ''[[:d:Q20746803|Isaac Thomas]]''
|
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 4500
|
| ''[[:d:Q20746800|Idris Lewis]]''
| compositor galés (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q4915735|Birchgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 4501
|
| ''[[:d:Q20746806|James Meyler]]''
|
| 1761
| 1825
| ''[[:d:Q29491175|Penysgwarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4502
| [[Ficheru:Ivor Llewelyn Foster (1870–1959).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746804|Ivor Llewelyn Foster]]''
|
| 1870
| 1959
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4503
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (John Penry cenhadwr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746814|John Penry]]''
|
| 1854
| 1883
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4504
|
| ''[[:d:Q20746812|John Evans]]''
|
| 1858
| 1963
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4505
|
| ''[[:d:Q20746818|Henry Jones-Davies]]''
|
| 1870
| 1955
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 4506
|
| ''[[:d:Q20746823|Leslie Alun Page]]''
|
| 1920
| 1990
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 4507
|
| ''[[:d:Q20746821|Kathryn Jenkins]]''
|
| 1961
| 2009
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4508
| [[Ficheru:Ieuan Maddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746826|Ieuan Maddock]]''
|
| 1917
| 1988
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4509
|
| ''[[:d:Q20746827|Maria James]]''
|
| 1793
| 1868
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4510
| [[Ficheru:Portrait of Lewis Powell, Caerdydd (4673160).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746824|Lewis Powell]]''
|
| 1788
| 1869
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4511
|
| ''[[:d:Q20746831|Morgan Watkin]]''
|
| 1878
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4512
|
| ''[[:d:Q20746829|Meirion Jones]]''
| pedagogu galés (1907–1970)
| 1907
| 1970
| ''[[:d:Q285412|Llithfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4513
|
| ''[[:d:Q20746834|Owen Prys]]''
|
| 1857
| 1934
| ''[[:d:Q15987594|Pen-llwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4514
|
| ''[[:d:Q20746839|Robert Piercy]]''
|
| 1825
| 1894
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4515
|
| ''[[:d:Q20746842|Sampson Thomas]]''
| ministru galés (1739–1807)
| 1739
| 1807
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4516
|
| ''[[:d:Q20746843|Llewellyn Thomas Gordon Soulsby]]''
|
| 1885
| 1966
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4517
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (Roger Price).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746840|Roger Price]]''
|
| 1834
| 1900
| ''[[:d:Q3404562|Merthyr Cynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4518
|
| ''[[:d:Q20746841|Rolant Eames]]''
| músicu galés (1750–1825)
| 1750
| 1825
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4519
|
| ''[[:d:Q20746846|Thomas William]]''
|
| 1697
| 1778
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4520
|
| ''[[:d:Q20746844|Thomas John Jehu]]''
|
| 1871
| 1943
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4521
|
| ''[[:d:Q20746845|Thomas Price]]''
| músicu británicu (1860–1933)
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7679221|Talerddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4522
|
| ''[[:d:Q20748814|Daniel Thomas Phillips]]''
|
| 1842
| 1905
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 4523
|
| ''[[:d:Q20748815|David James]]''
| autor galés (1865–1928)
| 1865
| 1928
| ''[[:d:Q6540364|Libanus]]''
|-
| style='text-align:right'| 4524
|
| ''[[:d:Q20748812|Abraham Williams]]''
| ministru galés (1720–1783)
| 1720
| 1783
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4525
| [[Ficheru:Professor Bleddyn Jones Roberts (1554584).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748813|Bleddyn Jones Roberts]]''
| eruditu galés (1906–1977)
| 1906
| 1977
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 4526
|
| ''[[:d:Q20748816|David John Snell]]''
|
| 1880
| 1957
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4527
| [[Ficheru:Ellen Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748822|Ellen Evans]]''
| direutora d'escuela galesa (1891–1953)
| 1891
| 1953
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4528
| [[Ficheru:Y Parch Evan Richardson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748826|Evan Richardson]]''
| ministru galés (1759–1824)
| 1759
| 1824
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4529
|
| ''[[:d:Q20748824|Evan Moses]]''
| predicador galés (1726–1805)
| 1726
| 1805
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 4530
| [[Ficheru:Griffith William Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748831|Griffith William Hughes]]''
|
| 1861
| 1941
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4531
|
| ''[[:d:Q20748828|Evan Williams]]''
|
| 1749
| 1835
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4532
|
| ''[[:d:Q20748835|Henry Thomas Paine]]''
|
| 1759
| 1832
| ''[[:d:Q13129643|Llangattock]]''
|-
| style='text-align:right'| 4533
|
| ''[[:d:Q20748832|Gwilym Cleaton Jones]]''
|
| 1875
| 1961
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 4534
|
| ''[[:d:Q20748833|Gwilym Gwalchmai Jones]]''
| músicu galés (1921–1970)
| 1921
| 1970
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4535
|
| ''[[:d:Q20748838|Idris Frederick Parry]]''
|
| 1916
| 2008
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4536
|
| ''[[:d:Q20748839|Isaac John Williams]]''
| conservador de muséu galés (1874–1939)
| 1874
| 1939
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4537
|
| ''[[:d:Q20748843|James Phillips]]''
|
| 1810
| 1877
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4538
|
| ''[[:d:Q20748841|Iwan James Morgan]]''
|
| 1904
| 1966
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 4539
| [[Ficheru:Ysgrifau (John Breese Davies) (page 8 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748847|John Breese Davies]]''
|
| 1893
| 1940
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4540
|
| ''[[:d:Q20748845|John Alwyn Charles]]''
|
| 1924
| 1977
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4541
|
| ''[[:d:Q20748848|John Daniel Vernon Lewis]]''
|
| 1879
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4542
|
| ''[[:d:Q20748849|John David Lewis]]''
|
| 1859
| 1914
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 4543
|
| ''[[:d:Q20748854|Joshua Watkins]]''
|
| 1769
| 1841
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4544
|
| ''[[:d:Q20748862|Morgan Williams]]''
|
| 1808
| 1883
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4545
|
| ''[[:d:Q20748860|Micah Thomas]]''
| ministru galés (1778–1853)
| 1778
| 1853
| ''[[:d:Q7996795|Whitson]]''
|-
| style='text-align:right'| 4546
|
| ''[[:d:Q20748864|Owen Davies Tudor]]''
| escritor galés (1818–1887)
| 1818
| 1887
| ''[[:d:Q17738143|Garth Isaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 4547
|
| ''[[:d:Q20732798|David Davies]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 4548
|
| ''[[:d:Q20732799|David Davies Evans]]''
|
| 1787
| 1858
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4549
|
| ''[[:d:Q20732797|David Davies]]''
|
| 1849
| 1926
| ''[[:d:Q7321597|Rhydargaeau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4550
|
| ''[[:d:Q20732805|David Eirwyn Morgan]]''
|
| 1918
| 1982
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4551
|
| ''[[:d:Q20732811|David Evans]]''
|
| 1793
| 1861
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4552
|
| ''[[:d:Q20732809|David Evans]]''
|
| 1740
| 1790
| ''[[:d:Q6751430|Manordeifi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4553
| [[Ficheru:David Evans, Caerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732815|David Evans]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4554
|
| ''[[:d:Q20732812|David Evans]]''
|
| 1814
| 1847
| ''[[:d:Q4666801|Abercegir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4555
| [[Ficheru:Dewi Haran (David Evans) (1812–1885) (gcf10113).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732818|David Evans]]''
|
| 1812
| 1885
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4556
| [[Ficheru:Portrait of David Evans 'Dewi Dawel' (4674375).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732819|David Evans]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4557
|
| ''[[:d:Q20732816|David Evans]]''
|
| 1879
| 1965
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4558
|
| ''[[:d:Q20732817|David Evans]]''
| ministru galés (1778–1866)
| 1778
| 1866
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4559
|
| ''[[:d:Q20732822|David Griffiths]]''
|
| 1756
| 1834
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 4560
|
| ''[[:d:Q20732820|David Gravell]]''
|
| 1787
| 1872
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4561
| [[Ficheru:David Griffith, Bethel, Arfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732821|David Griffith]]''
|
| 1792
| 1873
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 4562
|
| ''[[:d:Q20732826|David Herbert]]''
|
| 1762
| 1835
| ''[[:d:Q29495299|Rhiwbren Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4563
| [[Ficheru:D Howells (print) NLW3361223.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732827|David Howell]]''
| sacerdote galés (1797–1873)
| 1797
| 1873
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4564
|
| ''[[:d:Q20732824|David Harries]]''
|
| 1747
| 1834
| ''[[:d:Q5197239|Cwmdauddwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4565
|
| ''[[:d:Q20732830|David James]]''
|
| 1787
| 1862
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4566
|
| ''[[:d:Q20732835|David Jehu]]''
|
| 1812
| 1840
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4567
| [[Ficheru:David James Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732833|David James Williams]]''
|
| 1870
| 1951
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4568
|
| ''[[:d:Q20732838|David John Tawe Jones]]''
|
| 1885
| 1949
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4569
|
| ''[[:d:Q20732839|David John Williams]]''
|
| 1886
| 1950
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 4570
|
| ''[[:d:Q20732842|David Jones]]''
|
| 1789
| 1841
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4571
|
| ''[[:d:Q20732847|David Jones]]''
|
| 1788
| 1859
| ''[[:d:Q50811580|Llanfihangel-Cilfargan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4572
|
| ''[[:d:Q20732844|David Jones]]''
|
| 1741
| 1792
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4573
| [[Ficheru:Portrait of David Jones, Holywell, Flintshire (4673329) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732845|David Jones]]''
|
| 1770
| 1831
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4574
|
| ''[[:d:Q20732850|David Jones]]''
|
| 1732
| 1782
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4575
|
| ''[[:d:Q20732851|David Joshua Davies]]''
|
| 1877
| 1945
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4576
|
| ''[[:d:Q20732848|David Jones]]''
|
| 1793
| 1825
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4577
| [[Ficheru:Portrait of Rev. David Jones, Treborth (4670294).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732849|David Jones]]''
|
| 1805
| 1868
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4578
|
| ''[[:d:Q20732854|David Lewis Evans]]''
|
| 1813
| 1902
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4579
|
| ''[[:d:Q20732855|David Lewis Jones]]''
|
| 1788
| 1830
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 4580
|
| ''[[:d:Q20732852|David Lewis]]''
|
| 1828
| 1908
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 4581
| [[Ficheru:Barnwr (Judge) David Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732853|David Lewis]]''
|
| 1848
| 1897
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4582
|
| ''[[:d:Q20732859|David Lloyd]]''
|
| 1724
| 1779
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4583
|
| ''[[:d:Q20732856|David Lewis Jones]]''
|
| 1945
| 2010
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 4584
|
| ''[[:d:Q20732857|David Lewis Wooding]]''
|
| 1828
| 1891
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4585
|
| ''[[:d:Q20732862|David Lloyd Isaac]]''
|
| 1818
| 1876
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4586
|
| ''[[:d:Q20732863|David Lloyd Jenkins]]''
|
| 1896
| 1966
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4587
|
| ''[[:d:Q20732860|David Lloyd Davies]]''
|
| 1832
| 1881
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4588
|
| ''[[:d:Q20732861|David Lloyd Evans]]''
|
| 1861
| 1912
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4589
|
| ''[[:d:Q20732866|David Manuel]]''
|
| 1625
| 1726
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4590
|
| ''[[:d:Q20732867|David Marks]]''
|
| 1788
| 1871
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4591
| [[Ficheru:Portrait of D. Morgan, Machynlleth (4669852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732870|David Morgan]]''
|
| 1779
| 1858
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4592
|
| ''[[:d:Q20732868|David Mervyn Himbury]]''
|
| 1922
| 2008
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4593
|
| ''[[:d:Q20732874|David Morris]]''
|
| 1787
| 1858
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4594
|
| ''[[:d:Q20732872|Lewis, D. Morgan]]''
|
| 1851
| 1937
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4595
|
| ''[[:d:Q20732878|David Parry]]''
|
| 1760
| 1821
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4596
| [[Ficheru:Parch D Onllwyn Brace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732876|David Onllwyn Brace]]''
|
| 1848
| 1891
| ''[[:d:Q7094142|Onllwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4597
|
| ''[[:d:Q20732882|David Pugh Evans]]''
| músicu galés (1866–1897)
| 1866
| 1897
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 4598
|
| ''[[:d:Q20732880|David Philips]]''
|
| 1751
| 1825
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 4599
| [[Ficheru:Reverend David Phillips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732881|David Phillips]]''
|
| 1812
| 1904
| ''[[:d:Q4854175|Bancyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4600
|
| ''[[:d:Q20732886|David Richards]]''
|
| 1822
| 1900
| ''[[:d:Q20585238|Brynberian]]''
|-
| style='text-align:right'| 4601
| [[Ficheru:D R Daniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732887|David Robert Daniel]]''
|
| 1859
| 1931
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4602
|
| ''[[:d:Q20732884|David Rhys Phillips]]''
|
| 1868<br/>1862
| 1952
| ''[[:d:Q107032888|Pontwalby]]''
|-
| style='text-align:right'| 4603
|
| ''[[:d:Q20732891|David Thomas]]''
|
| 1739
| 1788
| ''[[:d:Q7161927|Pembrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 4604
|
| ''[[:d:Q20732888|David Stephen Davies]]''
|
| 1841
| 1898
| ''[[:d:Q7201803|Plasmarl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4605
|
| ''[[:d:Q20732889|David Tecwyn Evans]]''
|
| 1876
| 1957
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4606
|
| ''[[:d:Q20732894|David Tyssil Evans]]''
|
| 1853
| 1918
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4607
| [[Ficheru:D Tudor Evans (ap Tudor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732893|David Tudor Evans]]''
|
| 1822
| 1896
| ''[[:d:Q29502578|Cilgynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4608
| [[Ficheru:Portrait of David Williams, Troedwhiwdalar (4672170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732898|David Williams]]''
|
| 1779
| 1874
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4609
|
| ''[[:d:Q20732899|David Wyre Lewis]]''
|
| 1872
| 1966
| ''[[:d:Q29488538|Felin Ganol]]''
|-
| style='text-align:right'| 4610
|
| ''[[:d:Q20732896|David William Lewis]]''
|
| 1845
| 1920
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4611
| [[Ficheru:William Davies (Western Mail).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732903|William Davies]]''
|
| 1863
| 1935
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 4612
|
| ''[[:d:Q20732900|David Charles]]''
|
| 1803
| 1880
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4613
|
| ''[[:d:Q20732911|Ebenezer Gwyn Evans]]''
|
| 1898
| 1958
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4614
| [[Ficheru:Portrait of Ebenzr. Morris late of Cardiganshire (4669857).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732914|Ebenezer Morris]]''
|
| 1790
| 1867
| ''[[:d:Q10989171|Llandyfriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4615
| [[Ficheru:Ebenezer Rees (1848-1908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732915|Ebenezer Rees]]''
|
| 1848
| 1908
| ''[[:d:Q7530204|Sirhowy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 4616
| [[Ficheru:Edmund David Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732919|Edmund David Jones]]''
|
| 1869
| 1941
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4617
|
| ''[[:d:Q20732916|Edgar Jones]]''
|
| 1912
| 1991
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 4618
|
| ''[[:d:Q20732917|Edgar William Jones]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4619
|
| ''[[:d:Q20732922|Edmund Osborne Jones]]''
|
| 1858
| 1931
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 4620
|
| ''[[:d:Q20732926|Edward Barnes]]''
|
|
| 1795
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4621
| [[Ficheru:Edward Anwyl (1786-1852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732925|Edward Anwyl]]''
|
| 1786
| 1857
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4622
|
| ''[[:d:Q20732930|Edward Cynolwyn Pugh]]''
|
| 1883
| 1962
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4623
|
| ''[[:d:Q20732931|Edward David Rowlands]]''
|
| 1880
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4624
|
| ''[[:d:Q20732928|Edward Carnes]]''
|
| 1772
| 1828
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4625
|
| ''[[:d:Q20732934|Edward Eddie Thomas]]''
|
| 1925
| 1997
| ''[[:d:Q5731588|Heolgerrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 4626
|
| ''[[:d:Q20732935|Edward Edwards]]''
|
| 1741
| 1820
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4627
|
| ''[[:d:Q20732939|Edward Gittins]]''
|
| 1843
| 1884
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4628
| [[Ficheru:Edward Edwards (Pencerdd Ceredigion, 1816-97) NLW3364548.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732936|Edward Edwards]]''
| músicu galés (1816–1897)
| 1816
| 1897
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4629
|
| ''[[:d:Q20732937|Edward Ellis]]''
|
| 1842
| 1892
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4630
|
| ''[[:d:Q20732942|Edward Hamer]]''
|
| 1840
| 1911
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4631
|
| ''[[:d:Q20732943|Edward Harker]]''
|
| 1866
| 1969
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4632
| [[Ficheru:Edward Griffith, Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732940|Edward Griffith]]''
|
| 1832
| 1918
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 4633
|
| ''[[:d:Q20732944|Edward Harri]]''
|
| 1752
| 1837
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4634
|
| ''[[:d:Q20732955|Edward Jones]]''
|
| 1790
| 1860
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4635
|
| ''[[:d:Q20732952|Edward Jones]]''
|
| 1768
| 1813
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4636
|
| ''[[:d:Q20732959|Edward Jones]]''
|
| 1782
| 1855
| ''[[:d:Q6661823|Llantysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4637
| [[Ficheru:Revd Edward Matthews (1813-92) NLW3365363.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732962|Edward Matthews]]''
|
| 1813
| 1892
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4638
|
| ''[[:d:Q20732963|Edward Meredith Price]]''
|
| 1816
| 1898
| ''[[:d:Q20602447|Pant-y-dŵr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4639
|
| ''[[:d:Q20732960|Edward Jones]]''
|
| 1824
| 1880
| ''[[:d:Q3404631|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4640
|
| ''[[:d:Q20732961|Edward Laws]]''
|
| 1837
| 1913
| ''[[:d:Q6482424|Lamphey]]''
|-
| style='text-align:right'| 4641
|
| ''[[:d:Q20732966|Edward Morgan]]''
|
| 1783
| 1869
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4642
| [[Ficheru:Rev. Edward Morgan, Dyffryn Ardudwy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732967|Edward Morgan]]''
|
| 1817
| 1871
| ''[[:d:Q20598267|Cwmbelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4643
|
| ''[[:d:Q20732965|Edward Mills]]''
|
| 1802
| 1865
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4644
|
| ''[[:d:Q20732970|Edward Parry]]''
|
| 1723
| 1786
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4645
|
| ''[[:d:Q20732968|Edward Oliver]]''
|
| 1720
| 1777
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4646
|
| ''[[:d:Q20732969|Edward Owen Davies]]''
|
| 1864
| 1936
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 4647
|
| ''[[:d:Q12784125|Albert Edward Nash]]''
| militar canadianu (1882–1944)
| 1882
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4648
|
| ''[[:d:Q12788461|Eric Sixsmith]]''
| militar británicu (1904–1986)
| 1904
| 1986
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4649
|
| ''[[:d:Q12791934|James Louis Moulton]]''
| militar británicu (1906–1993)
| 1906
| 1993
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 4650
|
| ''[[:d:Q12794838|Lewis Henry Owain Pugh]]''
|
| 1907
| 1981
| ''[[:d:Q5566621|Glandyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4651
|
| ''[[:d:Q12795056|Llewellyn Isaac Gethin Morgan-Owen]]''
| militar galés (1879–1960)
| 1879
| 1960
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4652
|
| ''[[:d:Q12813930|Clive Kingston]]''
|
| 1915
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4653
|
| ''[[:d:Q12859012|Margaret Purves]]''
|
| 1935
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4654
|
| ''[[:d:Q12881301|Betty Bartlett-Ambatielos]]''
| periodista británica (1917–2011)
| 1917
| 2011
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4655
|
| ''[[:d:Q12899847|Evan Evans Bevan]]''
|
| 1855
| 1929
| ''[[:d:Q13132002|Cadoxton]]''
|-
| style='text-align:right'| 4656
|
| ''[[:d:Q12977437|Kay Green]]''
|
| 1927
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4657
| [[Ficheru:Jones Hewson (1874–1902) as Luiz in The Gondoliers.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q13107212|Jones Hewson]]''
|
| 1874
| 1902
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4658
|
| ''[[:d:Q13125440|Aled Rhys Wiliam]]''
|
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4659
|
| ''[[:d:Q13125471|Alun Llywelyn-Williams]]''
| poeta británicu (1913–1988)
| 1913
| 1988
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4660
|
| ''[[:d:Q13125535|Anian]]''
|
| 1250
| 1306
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 4661
|
| ''[[:d:Q13125672|Benjamin Thomas Hopkins]]''
|
| 1897
| 1981
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4662
| [[Ficheru:Ben Davies, Pant-teg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125957|Ben Davies]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4663
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. Benjamin Francis, A.M (4670733) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125985|Benjamin Francis]]''
|
| 1734
| 1799
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4664
| [[Ficheru:Yr actores Beryl Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125995|Beryl Williams]]''
| actriz galesa (1937–2004)
| 1937
| 2004
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4665
|
| ''[[:d:Q13126247|Brinley Rees]]''
|
| 1919
| 2004
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 4666
|
| ''[[:d:Q13126322|Bryan Martin Davies]]''
|
| 1933
| 2015
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 4667
|
| ''[[:d:Q13126457|Cadwallon ap Gruffydd]]''
|
| 1090
| 1132
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4668
|
| ''[[:d:Q13126875|Cassie Jane Davies]]''
| profesora británica
| 1898
| 1988
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4669
|
| ''[[:d:Q13127753|D. J. Davies]]''
|
| 1885
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4670
|
| ''[[:d:Q13127766|Dafydd Nicolas]]''
|
| 1705
| 1774
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4671
| [[Ficheru:Portrait of Dan Isaac Davies (4669990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127784|Dan Isaac Davies]]''
|
| 1839
| 1887
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4672
|
| ''[[:d:Q13127794|D. Simon Evans]]''
| eruditu británicu (1921–1998)
| 1921
| 1998
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4673
| [[Ficheru:Daniel Rees (Cymeriadau TGJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127792|Daniel Rees]]''
|
| 1855
| 1931
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 4674
| [[Ficheru:Portrait of David (Dewi Emlyn) Davies (4673062) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127810|David Davies]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4675
| [[Ficheru:David Ffrangcon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127814|David Ffrangcon-Davies]]''
|
| 1855
| 1918
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4676
|
| ''[[:d:Q13127818|David Mathew Williams]]''
|
| 1900
| 1970
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4677
| [[Ficheru:Revd David Rowlands (Dewi Mon, 1836-1907) NLW3361826.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127816|David Rowlands]]''
|
| 1836
| 1907
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 4678
|
| ''[[:d:Q13127822|David Myrddin Lloyd]]''
|
| 1909
| 1981
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4679
| [[Ficheru:David-Miall-Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127823|David Miall Edwards]]''
|
| 1873
| 1941
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4680
|
| ''[[:d:Q13127821|David Tecwyn Lloyd]]''
|
| 1914
| 1992
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4681
| [[Ficheru:National Eisteddfod of Wales 1948, Bridgend (1585533).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127867|Dewi Emrys]]''
| poeta británicu (1881–1952)
| 1881
| 1952
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 4682
|
| ''[[:d:Q13127871|Dewi Nantbrân]]''
| escritor británicu
| 1750
| 1781
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 4683
| [[Ficheru:Ras yr Iaith dau ddraig a Dewi Pws 2016 Cei Newydd (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127868|Dewi 'Pws' Morris]]''
|
| 1948
| 2024
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4684
| [[Ficheru:Dyfnallt Morgan after visiting Klogenfurt in Holland where he worked with refugees in 1945 (1557527).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128018|Dyfnallt Morgan]]''
| poeta galés (1917–1994)
| 1917
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4685
|
| ''[[:d:Q13128086|Edward David Hughes]]''
|
| 1906
| 1963
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4686
|
| ''[[:d:Q13128085|Edward Charles]]''
|
| 1757
| 1828
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4687
|
| ''[[:d:Q13128122|Eigra Lewis Roberts]]''
|
| 1939
| 2026
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 4688
| [[Ficheru:Fl 1938 corwen elena puw morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128224|Elena Puw Morgan]]''
|
| 1900
| 1973
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 4689
|
| ''[[:d:Q13128258|Emyr Daniel]]''
|
| 1948
| 2012
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4690
| [[Ficheru:Hugh Emyr Davies (Emyr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128262|Emyr Davies]]''
| poeta británicu (1878–1950)
| 1878
| 1950
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4691
|
| ''[[:d:Q13128283|Enid Pierce Roberts]]''
|
| 1917
| 2010
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4692
| [[Ficheru:Evan Jones (Ieuan Gwynedd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128322|Evan Jones]]''
|
| 1820
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4693
|
| ''[[:d:Q13128321|Evan Thomas Davies]]''
|
| 1878
| 1969
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4694
|
| ''[[:d:Q13128327|Evan Jones]]''
|
| 1787
| 1859
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4695
| [[Ficheru:Portrait of Evan Davies (4672729).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128324|Evan Davies]]''
|
| 1801
| 1888
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4696
| [[Ficheru:E Keri Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128330|Evan Keri Evans]]''
| escritor británicu (1860–1941)
| 1860
| 1941
| ''[[:d:Q16247790|Pont Ceri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4697
| [[Ficheru:Ieuan Glan Geirionydd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128331|Evan Evans]]''
|
| 1795
| 1855
| ''[[:d:Q29483107|Tan-y-Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4698
|
| ''[[:d:Q13128333|Evan Jenkin Evans]]''
| físicu galés (1882–1944)
| 1882
| 1944
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4699
| [[Ficheru:Gareth Wynn Jones, Ffilmiau'r Tŷ Gwyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128566|Gareth Wynn Jones]]''
|
| 1937
| 2007
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4700
|
| ''[[:d:Q13128611|George Lewis]]''
|
| 1763
| 1822
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 4701
| [[Ficheru:GeraintJarman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128619|Geraint Jarman]]''
|
| 1950
| 2025
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4702
|
| ''[[:d:Q13128662|Glyn M. Ashton]]''
|
| 1910
| 1991
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4703
|
| ''[[:d:Q13128702|Goronwy ap Heilin]]''
|
|
| 1283
| ''[[:d:Q6661279|Llaneilian]]''
|-
| style='text-align:right'| 4704
|
| ''[[:d:Q13128779|Gruffudd Llwyd]]''
|
| 1250
| 1335
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4705
|
| ''[[:d:Q13128783|Gruffudd Parry]]''
|
| 1916
| 2001
| ''[[:d:Q302496|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4706
|
| ''[[:d:Q13128786|Gruffudd ab Ieuan ap Llywelyn Fychan]]''
|
| 1485
| 1553
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4707
|
| ''[[:d:Q13128784|Gruffydd Young]]''
| sacerdote galés (1370–1435)
| 1370
| 1435
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4708
|
| ''[[:d:Q13128794|Gruffudd ap Nicolas]]''
| mecenes galés
| 1450<br/>1385
| 1461
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4709
|
| ''[[:d:Q13128800|Gruffydd Robert]]''
|
| 1527
| 1598
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4710
|
| ''[[:d:Q13128857|Gwilym Owen]]''
|
| 1880
| 1940
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4711
|
| ''[[:d:Q13128861|Gwilym Thomas Hughes]]''
|
| 1895
| 1978
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4712
|
| ''[[:d:Q13129135|Horace Charles Jones]]''
| poeta británicu (1906–1998)
| 1906
| 1998
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4713
|
| ''[[:d:Q13129158|Hugh Bevan]]''
|
| 1911
| 1979
| ''[[:d:Q7424466|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4714
| [[Ficheru:Hugh Evans Cwm eithin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129159|Hugh Evans]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4715
|
| ''[[:d:Q13129160|Hugh Brython Hughes]]''
|
| 1848
| 1913
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4716
|
| ''[[:d:Q13129166|Hugh Jones]]''
|
| 1749
| 1825
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4717
| [[Ficheru:Hugh Hughes (Hugh Tegai, 1805-64) (print) NLW3361210.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129165|Hugh Hughes]]''
|
| 1805
| 1864
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 4718
|
| ''[[:d:Q13129169|Hugh Hughes]]''
|
| 1693
| 1776
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4719
|
| ''[[:d:Q13129177|Hugh Hughes]]''
|
| 1824
| 1898
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4720
|
| ''[[:d:Q13129194|Hugh Jones]]''
|
| 1700
| 1782
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4721
|
| ''[[:d:Q13129200|Huw Llwyd]]''
|
| 1568
| 1630
| ''[[:d:Q29484382|Cynfal-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4722
|
| ''[[:d:Q13129207|Hydwedd Boyer]]''
|
| 1912
| 1970
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4723
|
| ''[[:d:Q13129235|Idwal Jones]]''
|
| 1910
| 1985
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4724
| [[Ficheru:Three prominent Welshmen, Ernest Roberts, Sir Idris Foster and the folk-singer Elfed Lewis (1544715).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129237|Idris Foster]]''
|
| 1911
| 1984
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 4725
|
| ''[[:d:Q13129262|Ioan Bowen Rees]]''
| abogáu británicu (1929–1999)
| 1929
| 1999
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4726
| [[Ficheru:Iolo Ceredig Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129267|Iolo Ceredig Jones]]''
| axedrecista galés
| 1947
| 2021
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4727
|
| ''[[:d:Q13129264|Ioan Siencyn]]''
|
| 1716
| 1796
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4728
|
| ''[[:d:Q13129276|Isaac Carter]]''
|
|
| 1741
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4729
|
| ''[[:d:Q13129280|Isaac Hughes]]''
|
| 1852
| 1928
| ''[[:d:Q7268591|Quakers Yard]]''
|-
| style='text-align:right'| 4730
| [[Ficheru:Mr. Isaac Foulkes (Llyfrbryf) ganwyd Tachwedd 9fed, 1836 ; bu farw Tachwedd 2il, 1904 (5294020).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129281|Isaac Foulkes]]''
|
| 1836
| 1904
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4731
|
| ''[[:d:Q13129291|J. Brynach Davies]]''
|
| 1873
| 1923
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4732
|
| ''[[:d:Q13129292|Iwan Llwyd]]''
| poeta (1957–2010)
| 1957
| 2010
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4733
|
| ''[[:d:Q13129299|Jane Hughes]]''
|
| 1811
| 1878
| ''[[:d:Q3403463|Pontrobert]]''
|-
| style='text-align:right'| 4734
| [[Ficheru:James Spinther James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129296|James Spinther James]]''
|
| 1837
| 1914
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 4735
|
| ''[[:d:Q13129297|James Nicholas]]''
|
| 1928
| 2013
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 4736
| [[Ficheru:Jane Cave from her book.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129300|Jane Cave]]''
|
| 1754
| 1813
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4737
|
| ''[[:d:Q13129307|Jenkin Morgan Edwards]]''
| poeta británicu (1903–1978)
| 1903
| 1978
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 4738
| [[Ficheru:John Ambrose Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129318|John Ambrose Lloyd]]''
|
| 1815
| 1874
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4739
|
| ''[[:d:Q13129319|John Dafydd]]''
|
| 1727
| 1783
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4740
| [[Ficheru:John Elwyn Jones (1939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129322|John Elwyn Jones]]''
| traductor británicu (1921–2008)
| 1921
| 2008
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4741
| [[Ficheru:John-Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129321|John Barnard Jenkins]]''
|
| 1933
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4742
| [[Ficheru:John Griffith Williams, the author and carpenter from Cricieth (1511536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129327|John Griffith Williams]]''
|
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4743
|
| ''[[:d:Q13129328|John Geraint Jenkins]]''
|
| 1929
| 2009
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4744
|
| ''[[:d:Q13129334|John Humphreys Parry]]''
|
| 1786
| 1825
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 4745
| [[Ficheru:John Griffith (Y Gohebydd, 1821-77) NLW3365401.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129335|John Griffith]]''
|
| 1821
| 1877
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 4746
|
| ''[[:d:Q13129332|John Gruffydd Moelwyn Hughes]]''
|
| 1866
| 1944
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4747
|
| ''[[:d:Q13129338|John Lloyd]]''
|
| 1797
| 1875
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4748
| [[Ficheru:Dr John Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129342|John Parry]]''
|
| 1812
| 1874
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4749
|
| ''[[:d:Q13129341|John Lloyd-Jones]]''
|
| 1885
| 1956
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4750
|
| ''[[:d:Q13129347|John Owen Griffith]]''
|
| 1828
| 1881
| [[Caernarfon]]<br/>[[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4751
|
| ''[[:d:Q13129344|John Robert Pryse]]''
| poeta galés (1840–1862)
| 1840
| 1862
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 4752
|
| ''[[:d:Q13129345|John Roberts Evans]]''
| escritor británicu (1914–1982)
| 1914
| 1982
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4753
|
| ''[[:d:Q13129355|John Williams]]''
|
| 1728
| 1806
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4754
| [[Ficheru:Reverend John Williams (1853–1921) (gcf10374).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129358|John Williams]]''
|
| 1854<br/>1853
| 1921
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4755
| [[Ficheru:Portrait of Y bardd yn ei wely (4674271).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129356|John Thomas]]''
|
| 1786
| 1859
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4756
|
| ''[[:d:Q13129357|John Roderick Rees]]''
|
| 1920
| 2009
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 4757
| [[Ficheru:Portrait of Joshua Thomas (4673043) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129363|Joshua Thomas]]''
|
| 1719
| 1797
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4758
|
| ''[[:d:Q13129360|John Rowlands]]''
| militar galés (1915–2006)
| 1915
| 2006
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 4759
|
| ''[[:d:Q13129361|John Williams]]''
|
| 1811
| 1862
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 4760
|
| ''[[:d:Q13129368|Josiah Jones]]''
| escritor d'Estaos Xuníos (1807–1887)
| 1807
| 1887
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4761
|
| ''[[:d:Q13129369|Josiah Thomas Jones]]''
|
| 1799
| 1873
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 4762
|
| ''[[:d:Q13129508|Leah Owen]]''
| cantante británica
| 1953
| 2024
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4763
| [[Ficheru:Lewis William Lewis (Llew Llwyfo, 1831-1901) NLW3364260.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129535|Llew Llwyfo]]''
|
| 1831
| 1901
| ''[[:d:Q20594352|Llanwenllwyfo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4764
|
| ''[[:d:Q13129533|Lewis Davies]]''
| escritor de lliteratura infantil galés (1863–1951)
| 1863
| 1951
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 4765
|
| ''[[:d:Q13129538|Lewis Hopkin]]''
|
| 1708
| 1771
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4766
|
| ''[[:d:Q13129541|Lewis Holme Lewis]]''
|
| 1866
| 1955
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 4767
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551282).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130248|Moses Glyn Jones]]''
|
| 1913
| 1994
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 4768
|
| ''[[:d:Q13130254|Morys Clynnog]]''
|
| 1525
| 1581
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4769
|
| ''[[:d:Q13130283|Muriel Drinkwater]]''
|
| 1933
| 1946
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4770
|
| ''[[:d:Q13130336|Myron Wyn Evans]]''
| químicu galés
| 1950
| 2019
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4771
|
| ''[[:d:Q13130346|Nans Jones]]''
|
| 1915
| 2009
| ''[[:d:Q22673780|Penrhosgarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4772
|
| ''[[:d:Q13130551|Owain Meirion]]''
|
| 1803
| 1868
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4773
| [[Ficheru:Portrait of Owen Jones, 'Meudwy Môn' (4670352) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130554|Owen Jones]]''
|
| 1806
| 1889
| ''[[:d:Q10987925|Llanfihangel Ysgeifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4774
| [[Ficheru:Owen Gruffydd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130555|Owen Gruffydd]]''
| poeta galés (1643–1730)
| 1643
| 1730
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4775
|
| ''[[:d:Q13130558|Owen Owen]]''
|
| 1847
| 1910
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4776
| [[Ficheru:Owen Williams (Owain Gwyrfai, 1790-1874) NLW3362699.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130556|Owen Williams]]''
| poeta galés (1790–1874)
| 1790
| 1874
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4777
| [[Ficheru:Portrait of Paul Panton Esqre. and his chestnut gelding 'The Marquiss' (4670430).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130596|Paul Panton]]''
|
| 1727
| 1797
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 4778
| [[Ficheru:Portrait of Peter Jones, Bard, Llynlleifiad (4672939) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130737|Peter Jones]]''
| poeta galés (1775–1845)
| 1775
| 1845
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4779
|
| ''[[:d:Q13130915|R. Gerallt Jones]]''
|
| 1934
| 1999
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 4780
|
| ''[[:d:Q13130916|Ronald Lockley]]''
| ornitólogu neozelandés (1903–2000)
| 1903
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4781
|
| ''[[:d:Q13131044|Rhosier Smyth]]''
|
| 1541
| 1625
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4782
|
| ''[[:d:Q13131071|Rhydwen Williams]]''
| poeta británicu (1916–1997)
| 1916
| 1997
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4783
| [[Ficheru:Rachel Barrett - Suffragette.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18674355|Rachel Barrett]]''
|
| 1874
| 1953
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 4784
|
| ''[[:d:Q18674374|Rhys Jones]]''
|
| 1713
| 1801
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4785
|
| ''[[:d:Q18715771|Enoch Jenkins]]''
| tirador galés (1892–1984)
| 1892
| 1984
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 4786
|
| ''[[:d:Q18715898|William Davies]]''
| tirador canadianu (1881–1942)
| 1881
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4787
|
| ''[[:d:Q18716154|David Griffiths]]''
| tirador galés (1874–1931)
| 1874
| 1931
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 4788
|
| ''[[:d:Q18719690|Mark James Elgar Coode]]''
| botánicu galés
| 1937
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4789
|
| ''[[:d:Q18729823|Trystan Edwards]]''
|
| 1884
| 1973
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 4790
|
| ''[[:d:Q18729849|E. M. Bruce Vaughan]]''
| arquiteutu galés (1856–1919)
| 1856
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4791
| [[Ficheru:Sint Gertrudiskerk grafmonument Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18730079|Charles Morgan]]''
| soldáu galés (1576–1643)
| 1576
| 1643
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4792
|
| ''[[:d:Q18730434|Henry Salesbury]]''
|
| 1561
| 1637
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4793
|
| ''[[:d:Q18734926|Thomas Ellis]]''
|
| 1873
| 1936
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4794
|
| ''[[:d:Q18735322|Thomas Nicholas]]''
|
| 1816
| 1879
| ''[[:d:Q7837772|Treffgarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4795
|
| ''[[:d:Q18736094|William Morgan]]''
|
| 1623
| 1689
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 4796
|
| ''[[:d:Q18737039|Jack Phillips]]''
|
| 1903
| 1985
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 4797
|
| ''[[:d:Q18737121|David Eastwood]]''
| militar británicu (1919–2010)
| 1919
| 2010
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4798
|
| ''[[:d:Q18737198|Mair Russell-Jones]]''
| criptoanalista galesa (1917–2013)
| 1917
| 2013
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4799
| [[Ficheru:Ceridwen Peris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18756580|Alice Jones]]''
|
| 1852
| 1943
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 4800
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Peter, Carmarthen (4671774).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18756644|David Peter]]''
|
| 1765
| 1837
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4801
|
| ''[[:d:Q18756688|Emma Maitland]]''
| sufraxista galesa (1844–1923)
| 1844
| 1923
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4802
|
| ''[[:d:Q18756705|Francisco Deniz]]''
|
| 1912
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4803
|
| ''[[:d:Q18756798|James Owen]]''
|
| 1654
| 1706
| ''[[:d:Q4667135|Abernant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4804
|
| ''[[:d:Q18756803|James Parke]]''
|
| 1636
| 1696
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 4805
|
| ''[[:d:Q18756845|John Oliver]]''
| poeta galés (1838–1866)
| 1838
| 1866
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4806
|
| ''[[:d:Q18756964|Mary Nicol]]''
|
| 1747
| 1820
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 4807
|
| ''[[:d:Q18757104|Robert Wycherley]]''
|
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4808
|
| ''[[:d:Q18535773|Roger Lort]]''
|
| 1608
| 1664
| ''[[:d:Q7595986|Stackpole Estate]]''
|-
| style='text-align:right'| 4809
|
| ''[[:d:Q18535782|Robert Lloyd]]''
| escritor galés (1888–1961)
| 1888
| 1961
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4810
|
| ''[[:d:Q18535784|John Selwyn Lloyd]]''
| escritor británicu
| 1931
| 2023
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4811
|
| ''[[:d:Q18535799|Mari'r Fantell Wen]]''
| santa galesa galesa (1735–1789)
| 1735
| 1789
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4812
|
| ''[[:d:Q18535821|Dafydd Morris]]''
| escritor galés (1744–1791)
| 1744
| 1791
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4813
| [[Ficheru:Bob Owen, Croesor, with his wife and some of his books (8469901287).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535845|Bob Owen, Croesor]]''
|
| 1885
| 1962
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4814
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch John Parry (Caer) .. NLW3364386.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535853|John Parry]]''
|
| 1775
| 1846
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4815
|
| ''[[:d:Q18535874|Stafford Prys]]''
|
| 1732
| 1784
| ''[[:d:Q6661879|Llanwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4816
| [[Ficheru:Revd. John Phillips, Bangor (1810-67) NLW3362029.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535878|John Phillips]]''
|
| 1810
| 1867
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 4817
| [[Ficheru:T-Mardy-Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535890|Thomas Mardy Rees]]''
|
| 1871
| 1953
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 4818
| [[Ficheru:Thomas Rees Bala-Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535888|Thomas Rees]]''
|
| 1869
| 1926
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4819
| [[Ficheru:Parch. Henry Rees, Lerpwl, 1798-1869.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535889|Henry Rees]]''
|
| 1798
| 1869
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4820
| [[Ficheru:Professor Melville Richards beginning a series of articles on Welsh place names in Y Cymro (1508965).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535894|Melville Richards]]''
|
| 1910
| 1973
| ''[[:d:Q5446198|Ffairfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4821
|
| ''[[:d:Q18535898|Absalom Roberts]]''
| poeta galés (1780–1864)
| 1780
| 1864
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 4822
| [[Ficheru:Portrait of 'Ellis Wyn o Wyrfai' (4670499) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535896|Ellis Roberts]]''
|
| 1827
| 1895
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4823
|
| ''[[:d:Q18535908|Wynne Roberts]]''
| hipnotizador británicu (1943–2009)
| 1942
| 2009
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 4824
|
| ''[[:d:Q18535916|Robert John Rowlands]]''
|
| 1880
| 1967
| ''[[:d:Q3396898|Abergwyngregyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4825
|
| ''[[:d:Q18535939|Edward Samuel]]''
|
| 1674
| 1748
| ''[[:d:Q15987287|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 4826
|
| ''[[:d:Q18535942|Thomas Shankland]]''
|
| 1858
| 1927
| ''[[:d:Q6661566|Llangynin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4827
|
| ''[[:d:Q18535948|Siôn Dafydd Las]]''
| poeta galesa (1650–1694)
| 1650
| 1694
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4828
|
| ''[[:d:Q18535980|Gwilym Tudur]]''
|
| 1941
| 2024
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4829
|
| ''[[:d:Q18535994|Richard Vaughan]]''
|
| 1904
| 1983
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 4830
|
| ''[[:d:Q18535993|William Thomas]]''
|
| 1843
| 1890
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4831
|
| ''[[:d:Q18536007|Gareth F. Williams]]''
| escritor galés (1955–2016)
| 1955
| 2016
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4832
|
| ''[[:d:Q18536009|Ifor Wyn Williams]]''
| autor británicu
| 1923
| 1999
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4833
| [[Ficheru:John Roberts Williams, Editor of 'Y Cymro' (1457926).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536013|John Roberts Williams]]''
|
| 1914
| 2004
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4834
|
| ''[[:d:Q18536016|William Morgan Williams]]''
|
| 1832
| 1877
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 4835
|
| ''[[:d:Q18536031|Tom Beynon]]''
|
| 1886
| 1961
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''<br/>''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 4836
| [[Ficheru:Ben Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536056|Ben Bowen]]''
| poeta galés (1878–1903)
| 1878
| 1903
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4837
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Evans (1835-1935) Wellcome L0002989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536061|Griffith Evans]]''
| bacteriólogu galés (1835–1935)
| 1835
| 1935
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4838
|
| ''[[:d:Q18546110|Arthur Roberts]]''
|
| 1897
| 1964
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 4839
| [[Ficheru:Portrait of D. Emlyn Evans (4673959).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18546445|David Emlyn Evans]]''
|
| 1843
| 1913
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4840
|
| ''[[:d:Q18546621|John Roland Phillips]]''
|
| 1844
| 1887
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 4841
|
| ''[[:d:Q18546647|John Williams]]''
|
| 1727
| 1798
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 4842
|
| ''[[:d:Q18559339|Valerie Gearon]]''
| actriz británica (1937–2003)
| 1937
| 2003
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 4843
| [[Ficheru:Benjamin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18559698|Benjamin Davies]]''
|
| 1814
| 1875
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 4844
|
| ''[[:d:Q18559723|Edward Le Davis]]''
|
| 1640
| 1684
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4845
|
| ''[[:d:Q18559733|Frederick Brundrett]]''
|
| 1894
| 1974
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4846
|
| ''[[:d:Q18559825|Marmaduke Matthews]]''
|
| 1606
| 1683
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4847
|
| ''[[:d:Q18559856|Robert Davies]]''
|
| 1816
| 1905
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 4848
|
| ''[[:d:Q18559864|Sarah Matthews]]''
|
| 1846
| 1929
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4849
|
| ''[[:d:Q18559909|William Davis]]''
|
| 1627
| 1690
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4850
|
| ''[[:d:Q18572211|Alice Williams]]''
| artista galesa (1863–1957)
| 1863
| 1957
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4851
|
| ''[[:d:Q18572230|Ann Davies]]''
| traductora británica
| 1914
| 1954
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 4852
|
| ''[[:d:Q18572258|Anne Penny]]''
|
| 1729
| 1784
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 4853
| [[Ficheru:Kathleen Lloyd Jones by unknown in 1920s.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18576619|Kathleen Lloyd Jones]]''
|
| 1898
| 1978
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4854
|
| ''[[:d:Q18576682|Margaret Davies]]''
|
| 1700
| 1785
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4855
|
| ''[[:d:Q18576757|Michael Williams]]''
|
| 1935
| 2009
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4856
| [[Ficheru:Portrait of Morgan Harry, Banbury, Oxfordshire (4674767).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18576797|Nun Morgan Harry]]''
| ministru galés (1800–1842)
| 1800
| 1842
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 4857
| [[Ficheru:Thomas Gruffydd (1815 - 30 Awst 1887) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18577073|Thomas Gruffydd]]''
|
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4858
|
| ''[[:d:Q18588991|Henry Stanhope Sloman]]''
| oficial galés (1861–1945)
| 1861
| 1945
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 4859
|
| ''[[:d:Q18593184|Jenkin Jones]]''
|
| 1700
| 1742
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4860
|
| ''[[:d:Q18603715|Bedo Hafesb]]''
| poeta galés (1568–1585)
| 1568
| 1585
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 4861
| [[Ficheru:Tudor Owen in Perils of the Jungle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18627269|Tudor Owen]]''
|
| 1898
| 1979
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4862
|
| ''[[:d:Q18638518|David Morrell]]''
| actor británicu (1926–1974)
| 1926
| 1974
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4863
| [[Ficheru:Sharon Norman and Gwyn Parry preparing for Cwmni Theatr Cymru's performance of Persi Rygarug (1530487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18638752|Gwyn Parry]]''
|
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q3396843|Rachub]]''
|-
| style='text-align:right'| 4864
|
| ''[[:d:Q18640326|Les Boulter]]''
| futbolista británicu (1913–1974)
| 1913
| 1974
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4865
| [[Ficheru:TH Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18640419|Thomas Henry Thomas]]''
|
| 1839
| 1915
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4866
|
| ''[[:d:Q18641449|Dick Hall]]''
| xugador galés de fútbol australianu (1872–1906)
| 1872
| 1906
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 4867
|
| ''[[:d:Q18641986|Edward Abel]]''
| químicu galés
| 1931
| 2021
| ''[[:d:Q1191288|Mid Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4868
|
| ''[[:d:Q18645677|Edwin Bickerstaff]]''
|
| 1920
| 2007
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4869
|
| ''[[:d:Q18646016|Herbert Buckler]]''
|
| 1878
| 1957
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 4870
|
| ''[[:d:Q18658485|David Erwyd Jenkins]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q7228391|Pontyates]]''
|-
| style='text-align:right'| 4871
|
| ''[[:d:Q18670941|Dafydd William]]''
|
| 1720
| 1794
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 4872
| [[Ficheru:Portrait of D. Hughes, B.A., Tredegar (4672914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18670974|David Hughes]]''
|
| 1813
| 1872
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4873
| [[Ficheru:David Johns, Madagasgar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18670980|David Johns]]''
|
| 1794
| 1843
| ''[[:d:Q27056347|Llanina]]''
|-
| style='text-align:right'| 4874
|
| ''[[:d:Q18670987|David Lloyd]]''
|
| 1597
| 1663
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4875
|
| ''[[:d:Q18670989|David Lloyd]]''
|
| 1752
| 1838
| ''[[:d:Q13129609|Llanbister]]''
|-
| style='text-align:right'| 4876
|
| ''[[:d:Q18671020|Edmund Jones]]''
|
| 1702
| 1793
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4877
|
| ''[[:d:Q18671358|Griffith Owen]]''
|
| 1647<br/>1646
| 1717<br/>1718
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4878
|
| ''[[:d:Q18671495|Hugh Owen]]''
|
| 1784
| 1861
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4879
|
| ''[[:d:Q18671555|James Gooden]]''
|
| 1670
| 1730
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4880
|
| ''[[:d:Q18671762|John Griffiths]]''
|
| 1731
| 1811
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 4881
|
| ''[[:d:Q18671795|John Harris]]''
|
| 1802
| 1823
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4882
|
| ''[[:d:Q18671846|John Howell]]''
|
| 1774
| 1830
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 4883
| [[Ficheru:John Hughes (1876-1843).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671850|John Hughes]]''
|
| 1776
| 1843
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 4884
| [[Ficheru:Venble John Hughes, Archdeacon of Cardigan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671851|John Hughes]]''
|
| 1787
| 1860
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4885
| [[Ficheru:Rev. John Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18671852|John Hughes]]''
|
| 1796
| 1860
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 4886
|
| ''[[:d:Q18671895|John Jones]]''
|
| 1772
| 1837
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 4887
|
| ''[[:d:Q18671893|John Jones]]''
|
| 1575
| 1635
| ''[[:d:Q6661382|Llanfrynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4888
|
| ''[[:d:Q18671898|John Jones]]''
|
| 1804
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4889
|
| ''[[:d:Q18671990|John Lloyd]]''
| músicu galés (1475–1523)
| 1475
| 1523
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 4890
|
| ''[[:d:Q18671991|John Lloyd]]''
|
| 1558
| 1603
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 4891
| [[Ficheru:Portrait of Dr. Richardi Lloyd (4673365).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672119|Richard Lloyd]]''
|
| 1595
| 1659
| ''[[:d:Q17742315|Henblas]]''
|-
| style='text-align:right'| 4892
|
| ''[[:d:Q18672131|Richard Mills]]''
|
| 1809
| 1844
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 4893
|
| ''[[:d:Q18672164|Robert Griffiths]]''
|
| 1805
| 1883
| ''[[:d:Q6662131|Lleweni Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 4894
|
| ''[[:d:Q18672183|Robert Holland]]''
|
| 1557
| 1622
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4895
| [[Ficheru:Henry Roger Ashwell Pocock (1865–1941).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672266|Roger Pocock]]''
|
| 1865
| 1941
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 4896
|
| ''[[:d:Q18672558|Thomas Jones]]''
|
| 1768
| 1828
| ''[[:d:Q6661823|Llantysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 4897
|
| ''[[:d:Q18672598|Thomas Llewelyn]]''
|
| 1720
| 1783
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 4898
|
| ''[[:d:Q18672685|Trevor Evans]]''
|
| 1902
| 1981
| ''[[:d:Q4667208|Abertridwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4899
|
| ''[[:d:Q18672826|William Holland]]''
|
| 1711
| 1761
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4900
|
| ''[[:d:Q18672832|William Hopkins]]''
|
| 1706
| 1786
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 4901
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. William Howels (4670914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18672840|William Howels]]''
|
| 1778
| 1832
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 4902
|
| ''[[:d:Q18672847|William Hughes]]''
|
| 1856
| 1924
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 4903
|
| ''[[:d:Q18672856|William Johns]]''
|
| 1771
| 1845
| ''[[:d:Q5120043|Cilymaenllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4904
|
| ''[[:d:Q18674052|Julines Herring]]''
|
| 1582
| 1644
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 4905
|
| ''[[:d:Q18674094|Lewis Lewis]]''
|
| 1793
| 1847
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4906
|
| ''[[:d:Q18674333|Peter Williams]]''
|
| 1756
| 1837
| ''[[:d:Q2573736|Northop]]''
|-
| style='text-align:right'| 4907
|
| ''[[:d:Q20748866|Owen Rees]]''
| ministru galés (1717–1768)
| 1717
| 1768
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4908
|
| ''[[:d:Q20748865|Owen Herbert Williams]]''
|
| 1884
| 1962
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4909
|
| ''[[:d:Q20748868|Richard Powel]]''
|
| 1769
| 1795
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4910
| [[Ficheru:Thomas J Wheldon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748879|Thomas Jones Wheldon]]''
|
| 1841
| 1916
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 4911
|
| ''[[:d:Q20748882|Thomas Phillips]]''
|
| 1772
| 1842
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4912
| [[Ficheru:Thomas Phillips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748883|Thomas Phillips]]''
| ministru británicu (1868–1936)
| 1868
| 1936
| ''[[:d:Q20594376|Llanycefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4913
|
| ''[[:d:Q20748881|Thomas Mordaf Pierce]]''
|
| 1867
| 1919
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4914
|
| ''[[:d:Q20748898|William Eifion Powell]]''
|
| 1934
| 2009
| ''[[:d:Q5197248|Cwmgors]]''
|-
| style='text-align:right'| 4915
|
| ''[[:d:Q20748899|William Emrys Evans]]''
|
| 1924
| 2004
| ''[[:d:Q20594649|Y Foel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4916
| [[Ficheru:William Charles Roberts (1832–1903).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748896|William Charles Roberts]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q13129659|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4917
|
| ''[[:d:Q20748897|William Craven Llewelyn]]''
|
| 1892
| 1966
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4918
| [[Ficheru:William Meloch Hughes (1860-1926).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748902|William Meloch Hughes]]''
|
| 1860
| 1926
| ''[[:d:Q4899221|Betws Gwerfil Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 4919
| [[Ficheru:Revd. William Morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748903|William Morris]]''
| ministru galés (1783–1861)
| 1783
| 1861
| ''[[:d:Q5119942|Cilgerran]]''
|-
| style='text-align:right'| 4920
|
| ''[[:d:Q20748900|William Evans]]''
| escritor d'himnos galés (1800–1880)
| 1800
| 1880
| ''[[:d:Q7837772|Treffgarne]]''
|-
| style='text-align:right'| 4921
|
| ''[[:d:Q20748901|William Lewis Davies]]''
|
| 1896
| 1941
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 4922
|
| ''[[:d:Q20748906|William Roberts]]''
|
| 1773
| 1857
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 4923
|
| ''[[:d:Q20748908|William Thomas]]''
|
| 1723
| 1811
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4924
|
| ''[[:d:Q20748909|William Thomas]]''
|
| 1727
| 1795
| ''[[:d:Q390036|St Fagans]]''
|-
| style='text-align:right'| 4925
|
| ''[[:d:Q20748912|William Tudor Jones]]''
|
| 1865
| 1946
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 4926
|
| ''[[:d:Q20751795|Alan Trevor Jones]]''
| altu cargu galés (1901–1979)
| 1901
| 1979
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4927
|
| ''[[:d:Q20751798|David Tegan Davies]]''
| ministru galés (1883–1968)
| 1883
| 1968
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 4928
|
| ''[[:d:Q20751796|Benjamin Haydn Williams]]''
| pedagogu galés (1902–1965)
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4929
|
| ''[[:d:Q20751797|David Glyn Bowen]]''
|
| 1933
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4930
|
| ''[[:d:Q20751802|Edwin Stephen Griffiths]]''
|
| 1869
| 1930
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 4931
|
| ''[[:d:Q20751803|Ewart Stanley John]]''
|
| 1924
| 2007
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 4932
|
| ''[[:d:Q20751807|James Jubilee Young]]''
| ministru galés (1887–1962)
| 1887
| 1962
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4933
|
| ''[[:d:Q20751810|John Emrys Jones]]''
|
| 1914
| 1991
| ''[[:d:Q1077377|Cynon Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 4934
|
| ''[[:d:Q20751811|John Hugh Michael]]''
|
| 1878
| 1959
| ''[[:d:Q3398922|Y Felinheli]]''
|-
| style='text-align:right'| 4935
|
| ''[[:d:Q20751809|John Daniel Davies]]''
|
| 1874
| 1948
| ''[[:d:Q5623864|Gwynfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4936
|
| ''[[:d:Q20751812|John James Morgan]]''
|
| 1870
| 1954
| ''[[:d:Q3406117|Ysbyty Ystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4937
|
| ''[[:d:Q20751813|John Owen]]''
|
| 1864
| 1953
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 4938
|
| ''[[:d:Q20751817|Morris Thomas]]''
|
| 1874
| 1959
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4939
|
| ''[[:d:Q20751823|William Rowland]]''
|
| 1887
| 1979
| ''[[:d:Q6661331|Llanfaelrhys]]''
|-
| style='text-align:right'| 4940
| [[Ficheru:Owain Llew Owain.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20751820|Owain Llewelyn Owain]]''
|
| 1877
| 1956
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4941
|
| ''[[:d:Q20751821|Thomas Perrot]]''
|
|
| 1733
| ''[[:d:Q13129595|Llan-y-bri]]''
|-
| style='text-align:right'| 4942
|
| ''[[:d:Q20751826|Stephen Owen Tudor]]''
|
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4943
|
| ''[[:d:Q20751827|Susannah Jane Rankin]]''
|
| 1897
| 1989
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4944
|
| ''[[:d:Q20751828|Thomas Arwyn Watkins]]''
|
| 1924
| 2003
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 4945
|
| ''[[:d:Q20751829|Thomas Richards]]''
| periodista australianu
| 1800
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4946
|
| ''[[:d:Q20751834|William Jones]]''
|
| 1863
| 1946
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4947
|
| ''[[:d:Q20751835|William Leslie Richards]]''
|
| 1916
| 1989
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 4948
|
| ''[[:d:Q20751832|Trevor Owen Davies]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 4949
| [[Ficheru:William Roberts, athrofa Aberhonddu.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20751837|William Roberts]]''
|
| 1828
| 1872
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4950
|
| ''[[:d:Q20751841|William Thomas Edwards]]''
|
| 1821
| 1915
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 4951
|
| ''[[:d:Q20755087|Helen Thomas]]''
|
| 1966
| 1989
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4952
|
| ''[[:d:Q20758210|Thomas Williams]]''
|
| 1761
| 1844
| ''[[:d:Q7162500|Pendoylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4953
|
| ''[[:d:Q20804657|Mary Jane Evans]]''
| dramaturga galesa (1888–1922)
| 1888
| 1922
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 4954
|
| ''[[:d:Q20804660|Alfred Phillips Morgan]]''
|
| 1857
| 1942
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 4955
|
| ''[[:d:Q20804661|Benjamin Jones]]''
|
| 1865
| 1953
| ''[[:d:Q6864597|Minffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4956
| [[Ficheru:David Christmas Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804670|David Christmas Williams]]''
|
| 1871
| 1926
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4957
|
| ''[[:d:Q20804671|David Ffrangcon Thomas]]''
|
| 1910
| 1963
| ''[[:d:Q7201803|Plasmarl]]''
|-
| style='text-align:right'| 4958
|
| ''[[:d:Q20804668|Daniel Evan Jones]]''
|
| 1860
| 1941
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 4959
|
| ''[[:d:Q20804669|Daniel Phillips]]''
|
| 1826
| 1905
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 4960
|
| ''[[:d:Q20804675|Richards, D. M.]]''
|
| 1853
| 1913
| ''[[:d:Q6661685|Llanon]]''
|-
| style='text-align:right'| 4961
|
| ''[[:d:Q20804673|David John Lewis]]''
|
| 1879
| 1947
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 4962
|
| ''[[:d:Q20804678|David Rees]]''
|
| 1751
| 1818
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4963
|
| ''[[:d:Q20804679|David Robert Griffiths]]''
|
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 4964
|
| ''[[:d:Q20804676|David Morris Jones]]''
| ministru británicu (1887–1957)
| 1887
| 1957
| ''[[:d:Q1883614|Maenan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4965
| [[Ficheru:Portrait of David Saunders (4670522).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804682|David Saunders]]''
|
| 1831
| 1892
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4966
| [[Ficheru:David Stanley Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804683|David Stanley Jones]]''
|
| 1860
| 1919
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4967
| [[Ficheru:David Rogers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804680|David Rogers]]''
|
| 1783
| 1824
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4968
|
| ''[[:d:Q20804681|David Rowland]]''
|
| 1795
| 1862
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4969
|
| ''[[:d:Q20804686|David Williams]]''
|
| 1793
| 1845
| ''[[:d:Q6484919|Landore]]''
|-
| style='text-align:right'| 4970
|
| ''[[:d:Q20804685|David Vaughan Thomas]]''
|
| 1873
| 1934
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 4971
|
| ''[[:d:Q20804691|Dewi Aled Eirug Davies]]''
|
| 1922
| 1997
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 4972
| [[Ficheru:Portrait of Revd. David Young (4671085).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804688|David Young]]''
|
| 1844
| 1913
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4973
| [[Ficheru:Portrait of Edward Price, Bangor (4670450).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804693|Edward Price]]''
|
| 1797
| 1887
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 4974
|
| ''[[:d:Q20804698|Evan Evans]]''
|
| 1671
| 1721
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4975
|
| ''[[:d:Q20804699|Evan Owen Allen]]''
|
| 1805
| 1852
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 4976
|
| ''[[:d:Q20804696|Edward William Thomas]]''
|
| 1814
| 1892
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4977
|
| ''[[:d:Q20804703|George Roberts]]''
| ministru d'Estaos Xuníos (1769–1853)
| 1769
| 1853
| ''[[:d:Q13130168|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4978
|
| ''[[:d:Q20804701|Evan Williams]]''
|
| 1816
| 1878
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 4979
|
| ''[[:d:Q20804706|Glanville Rees Jeffreys Jones]]''
| xeógrafu británicu (1923–1996)
| 1923
| 1996
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 4980
|
| ''[[:d:Q20804707|Griffith Davies]]''
|
| 1868
| 1962
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 4981
| [[Ficheru:Revd Griffith Williams, Talsarnau (1824-81) NLW3360979.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804709|Griffith Williams]]''
|
| 1824
| 1881
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4982
|
| ''[[:d:Q20804714|Jenkin James]]''
|
| 1875
| 1949
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 4983
| [[Ficheru:John Cox, died 1870.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804715|John Cox]]''
|
| 1800
| 1870
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 4984
|
| ''[[:d:Q20804712|Henry Thomas Jacob]]''
|
| 1864
| 1957
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 4985
|
| ''[[:d:Q20804713|James James]]''
|
| 1818
| 1843
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4986
| [[Ficheru:John Davies, Fronheulog, Llandderfel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804716|John Davies]]''
|
| 1781
| 1848
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 4987
|
| ''[[:d:Q20804717|John Edward Hughes]]''
|
| 1879
| 1959
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 4988
|
| ''[[:d:Q20804722|John Price]]''
|
| 1857
| 1930
| ''[[:d:Q6661425|Llangammarch Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 4989
|
| ''[[:d:Q20804723|John Price Roberts]]''
|
| 1854
| 1905
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 4990
|
| ''[[:d:Q20804720|John Powell]]''
|
| 1708
| 1795
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 4991
| [[Ficheru:John Roberts Llangwm.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804726|John Roberts]]''
|
| 1753
| 1834
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 4992
|
| ''[[:d:Q20804724|John Pugh]]''
|
| 1744
| 1799
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 4993
| [[Ficheru:John Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804725|John Pugh]]''
|
| 1846
| 1907
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 4994
|
| ''[[:d:Q20804731|John Sparks]]''
|
| 1726
| 1769
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 4995
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts (4670509).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804728|John Roberts]]''
|
| 1807
| 1876
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 4996
|
| ''[[:d:Q20804734|John Young Evans]]''
|
| 1865
| 1941
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 4997
|
| ''[[:d:Q20804735|Joseph Jones]]''
|
| 1799
| 1871
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 4998
|
| ''[[:d:Q20804733|John Williams Hughes]]''
|
| 1888
| 1979
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 4999
| [[Ficheru:Portrait of Mary Owen (4670421) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804739|Mary Owen]]''
| escritora d'himnos galesa (1796–1875)
| 1796
| 1875
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 5000
| [[Ficheru:L. J. Roberts, Esq., M.A. (Oxon) (5236459) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804737|Lewis Jones Roberts]]''
|
| 1866
| 1931
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 5001
|
| ''[[:d:Q20804742|Owen Owens Roberts]]''
|
| 1847
| 1926
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5002
|
| ''[[:d:Q20804743|Owen Picton Davies]]''
|
| 1882
| 1970
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 5003
|
| ''[[:d:Q20804750|Richard Davies]]''
|
| 1887
| 1947
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 5004
|
| ''[[:d:Q20804748|Rhys Thomas]]''
|
| 1720
| 1790
| No/unknown value<br/>[[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5005
|
| ''[[:d:Q20804749|John Richard]]''
|
| 1720
| 1764
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 5006
|
| ''[[:d:Q26265397|David Morris]]''
|
| 1800
| 1864
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5007
|
| ''[[:d:Q26271764|William Morris]]''
|
| 1811
| 1877
| ''[[:d:Q6661525|Llangunnor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5008
|
| ''[[:d:Q26289884|James Gwynne-Holford]]''
|
| 1833
| 1916
| ''[[:d:Q6661758|Llansantffraed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5009
|
| ''[[:d:Q26696072|John Evans]]''
|
| 1795
| 1864
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5010
|
| ''[[:d:Q26702229|Cecily Mackworth]]''
| escritora británica (1911–2006)
| 1911
| 2006
| ''[[:d:Q6661799|Llantilio Pertholey]]''
|-
| style='text-align:right'| 5011
|
| ''[[:d:Q26702755|Richard Squance]]''
|
| 1880
| 1948
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5012
|
| ''[[:d:Q26727497|Olwen Brogan]]''
| arqueóloga provincial romanu británica (1900–1989)
| 1900
| 1989
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5013
|
| ''[[:d:Q26736713|Owain Rhys Davies]]''
|
| 1982
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5014
|
| ''[[:d:Q26754461|Arthur Davies]]''
| políticu británicu (1872–1942)
| 1872
| 1942
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5015
|
| ''[[:d:Q26769421|John Henry Williams]]''
| economista d'Estaos Xuníos (1887–1980)
| 1887
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5016
| [[Ficheru:Pryce Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26809927|Pryce Lewis]]''
| espía galés (1831–1911)
| 1831
| 1911
| ''[[:d:Q7020033|Newton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5017
|
| ''[[:d:Q26818595|Gwenllian Davies]]''
| actriz británica
| 1914
| 2007
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5018
|
| ''[[:d:Q26838630|David Baynham]]''
| futbolista británicu
| 1902
| 1974
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5019
|
| ''[[:d:Q26882238|Peter Edwards]]''
|
| 1947
| 2016
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5020
|
| ''[[:d:Q26970843|William Trevor Anthony]]''
|
| 1912
| 1984
| ''[[:d:Q7859766|Tycroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5021
|
| ''[[:d:Q26985252|Frederick Kynaston Barnes]]''
| constructor naval galés (1828–1908)
| 1828
| 1908
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5022
|
| ''[[:d:Q27044313|Samuel Jones]]''
| broadcaster galés (1898–1974)
| 1898
| 1974
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5023
|
| ''[[:d:Q27062496|Audrey Williams]]''
| arqueóloga galesa (1902–1978)
| 1902
| 1978
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5024
|
| ''[[:d:Q27064081|Phyllis Linton]]''
| nadadora británica
| 1929
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5025
| [[Ficheru:Gerard Storm (1974).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27106535|Gerard Storm]]''
| políticu belxicanu
| 1918
| 2002
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5026
|
| ''[[:d:Q27460689|Cyril Percival]]''
| actor galés (1889–1948)
| 1889
| 1948
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5027
|
| ''[[:d:Q27491504|T. Rees Thomas]]''
|
| 1910
| 1993
| ''[[:d:Q24674338|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5028
| [[Ficheru:Elen Roger Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27553597|Elen Roger Jones]]''
|
| 1908
| 1999
| ''[[:d:Q6761826|Marian-glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5029
|
| ''[[:d:Q27661910|Harry Toft]]''
| xugador de rugbi union galés (1881–1951)
| 1881
| 1951
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5030
|
| ''[[:d:Q27824216|Thomas Buckland]]''
|
| 1870
| 1932
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5031
|
| ''[[:d:Q27825483|Sir Richard Price Puleston, 1st Baronet]]''
|
| 1765
| 1840
| ''[[:d:Q26213230|Bryn y Pys Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5032
| [[Ficheru:Gareth Powell, British-born Australian publisher, journalist, author, and editor, 1967.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q27861839|Gareth Powell]]''
|
| 1934
| 2016
| ''[[:d:Q3401109|Caerwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5033
|
| ''[[:d:Q27861969|Henry Morris Pryce-Jones]]''
| soldáu galés (1878–1952)
| 1878
| 1952
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5034
|
| ''[[:d:Q27876622|Frances Môn Jones]]''
|
| 1919
| 2000
| ''[[:d:Q990946|Broughton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5035
|
| ''[[:d:Q27876643|Dora Herbert Jones]]''
|
| 1890
| 1974
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 5036
|
| ''[[:d:Q27922155|Ernest William Jones]]''
|
| 1870
| 1941
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5037
|
| ''[[:d:Q27922515|Michael Forrest]]''
| actor de televisión galés (1932–2004)
| 1932
| 2004
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5038
| [[Ficheru:Nefydd (William Roberts).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27967959|William Roberts]]''
| ministru galés (1813–1872)
| 1813
| 1872
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5039
|
| ''[[:d:Q27970129|Owen John Owen]]''
|
| 1867
| 1960
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5040
|
| ''[[:d:Q27971201|John Phillips]]''
|
| 1810
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5041
|
| ''[[:d:Q27971230|John Pugh]]''
|
| 1783
| 1839
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5042
| [[Ficheru:Portrait of Cadfan (4671203).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27972098|Hugh Williams]]''
|
| 1807
| 1870
| ''[[:d:Q3402457|Bryncrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 5043
|
| ''[[:d:Q27972899|Roger Howells]]''
| futbolista británicu (1931–1975)
| 1931
| 1975
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5044
|
| ''[[:d:Q27972897|Rosemary Barrow]]''
| historiadora del arte británica (1968–2016)
| 1968
| 2016
| ''[[:d:Q3396741|Skewen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5045
|
| ''[[:d:Q27982248|Billy James]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5046
|
| ''[[:d:Q27995652|Philip Archibald Gibbs]]''
|
| 1893
| 1960
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 5047
| [[Ficheru:Betty Campbell head 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28003067|Betty Campbell]]''
|
| 1934
| 2017
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5048
|
| ''[[:d:Q28011841|John Ralph Michell]]''
|
| 1861
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5049
| [[Ficheru:Jack Price BC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28024777|John Price]]''
|
| 1883
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5050
|
| ''[[:d:Q28026597|John Roberts]]''
|
| 1731
| 1806
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5051
|
| ''[[:d:Q28028557|Paul Panton]]''
|
| 1758
| 1822
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 5052
|
| ''[[:d:Q28035448|Cecil Smith]]''
| entrenador galés (1936–2016)
| 1936
| 2016
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5053
|
| ''[[:d:Q28043251|Rachel Owen]]''
|
| 1968
| 2016
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5054
|
| ''[[:d:Q28044426|Mary Grierson]]''
| ilustradora botánica británica (1912–2012)
| 1912
| 2012
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5055
|
| ''[[:d:Q28045011|Terry James]]''
|
| 1933
| 2016
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5056
|
| ''[[:d:Q28047860|Harry Gould]]''
|
| 1914
| 2000
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5057
|
| ''[[:d:Q28065152|Ron Howells]]''
| futbolista británicu (1935–2014)
| 1935
| 2014
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5058
|
| ''[[:d:Q28091599|Trefor Beasley]]''
|
| 1918
| 1994
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5059
|
| ''[[:d:Q28115294|Ellis Stanbury]]''
|
| 1931
| 2007
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5060
|
| ''[[:d:Q28160608|Ivor Hughes]]''
|
| 1939
| 1966
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5061
|
| ''[[:d:Q28308507|John Haydn Davies]]''
|
| 1905
| 1991
| ''[[:d:Q4923806|Blaencwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5062
|
| ''[[:d:Q28312981|Joseph Davies]]''
|
| 1880
| 1954
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5063
|
| ''[[:d:Q28354969|Stewart Williams]]''
|
| 1925
| 2011
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5064
|
| ''[[:d:Q28354972|R. Elwyn Hughes]]''
| bioquímicu británicu (1928–2015)
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 5065
|
| ''[[:d:Q28356929|Ted Breeze Jones]]''
|
| 1929
| 1997
| ''[[:d:Q20597403|Manod]]''
|-
| style='text-align:right'| 5066
|
| ''[[:d:Q28360693|Thomas Redvers Llewellyn]]''
|
| 1901
| 1976
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 5067
|
| ''[[:d:Q28360696|Eric Sunderland]]''
|
| 1930
| 2010
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5068
|
| ''[[:d:Q28360706|William (John) Morgan]]''
|
| 1846
| 1918
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5069
|
| ''[[:d:Q28360712|Thomas Evan Watkins]]''
|
| 1801
| 1889
| ''[[:d:Q6661380|Llanfoist]]''
|-
| style='text-align:right'| 5070
|
| ''[[:d:Q28360713|John Jenkyn Morgan]]''
|
| 1875
| 1961
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 5071
|
| ''[[:d:Q28360720|Henry John Randall]]''
|
| 1877
| 1964
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5072
|
| ''[[:d:Q28360726|David Roberts]]''
|
| 1875
| 1956
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5073
|
| ''[[:d:Q28360731|David John Roberts]]''
|
| 1883
| 1956
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5074
| [[Ficheru:Bob Roberts, Tai'r Felin, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360736|Robert Roberts]]''
|
| 1870
| 1951
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5075
|
| ''[[:d:Q28360740|George Isaac Thomas]]''
|
| 1895
| 1941
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5076
|
| ''[[:d:Q28360744|William Phillip Thomas]]''
|
| 1861
| 1954
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5077
|
| ''[[:d:Q28360754|Thomas Glyn Walters]]''
|
| 1890
| 1970
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5078
|
| ''[[:d:Q28360757|John Williams]]''
|
| 1872
| 1944
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5079
|
| ''[[:d:Q28360762|Robert John Williams]]''
|
| 1891
| 1967
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5080
|
| ''[[:d:Q28360793|Alice Matilda Langland Williams]]''
|
| 1867
| 1950
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5081
|
| ''[[:d:Q28360830|Thomas Oswald Williams]]''
|
| 1888
| 1965
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5082
|
| ''[[:d:Q28360838|William Owen]]''
|
| 1762
| 1853
| ''[[:d:Q11138487|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5083
|
| ''[[:d:Q28360844|Edward Walter Rees]]''
|
| 1881
| 1940
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5084
|
| ''[[:d:Q28360848|Howell Roberts]]''
|
| 1840
| 1922
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5085
| [[Ficheru:Rev. Peter Williams (Pedr Hir), Liverpool (5293994).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360853|Peter Williams]]''
|
| 1847
| 1922
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5086
| [[Ficheru:Wynebddalen Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360856|Thomas Williams]]''
|
|
| 1855
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 5087
|
| ''[[:d:Q28360862|Thomas Davies]]''
|
| 1851
| 1924
| ''[[:d:Q5201424|Abercywarch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5088
|
| ''[[:d:Q28360860|John Roberts]]''
|
| 1899
| 1979
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5089
|
| ''[[:d:Q28360874|Lewis Meredith]]''
|
| 1826
| 1891
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5090
|
| ''[[:d:Q28360879|David Michael]]''
|
| 1842
| 1913
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5091
|
| ''[[:d:Q28360881|Evan Morgan]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q6911498|Morfa Bychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5092
| [[Ficheru:Portrait of John Rhys Morgan, D.D (4670414).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360885|John Rhys Morgan]]''
|
| 1822
| 1900
| ''[[:d:Q6647290|Lisvane]]''
|-
| style='text-align:right'| 5093
|
| ''[[:d:Q28360890|William Morgan]]''
|
| 1819
| 1878
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5094
|
| ''[[:d:Q28360900|William Moses]]''
|
| 1742
| 1824
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5095
| [[Ficheru:Owen Griffith Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360904|Owen Griffith Owen]]''
|
| 1847
| 1916
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5096
| [[Ficheru:Richard Jones Owen, 'Glaslyn' (5449759) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360913|Richard Jones Owen]]''
|
| 1831
| 1909
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5097
|
| ''[[:d:Q28360918|William Owen]]''
|
| 1788
| 1838
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5098
| [[Ficheru:Robert Owen (Eyron Gwyllt Walia).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360916|Robert Owen]]''
|
| 1803
| 1870
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5099
|
| ''[[:d:Q28360923|William Owen]]''
|
| 1789
| 1841
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 5100
| [[Ficheru:Portrait of W. Owen Prysgol (4670429).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361196|William Owen]]''
|
| 1813
| 1893
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5101
|
| ''[[:d:Q20732971|Edward Parry]]''
|
| 1798
| 1854
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5102
|
| ''[[:d:Q20732975|Edward Stanton Roberts]]''
|
| 1878
| 1938
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5103
|
| ''[[:d:Q20732972|Edward Randles]]''
|
| 1763
| 1820
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5104
|
| ''[[:d:Q20732973|Edward Roberts]]''
|
| 1886
| 1975
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5105
|
| ''[[:d:Q20732979|William Rice Edwards]]''
| ciruxanu galés (1862–1923)
| 1862
| 1923
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 5106
| [[Ficheru:Edwin Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732982|Edwin Davies]]''
|
| 1859
| 1919
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5107
|
| ''[[:d:Q20732990|Elizabeth Jane Louis Jones]]''
| erudita galesa (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5108
| [[Ficheru:Portrait of Ellis Evans, D.D., Cefnmawr (4673713) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732998|Ellis Evans]]''
|
| 1786
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5109
| [[Ficheru:Portrait of Ellis Edwards (4674351) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732996|Ellis Edwards]]''
|
| 1844
| 1915
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5110
|
| ''[[:d:Q20733002|Ellis Thomas Davies]]''
|
| 1822
| 1895
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5111
| [[Ficheru:Ellis Owen Ellis (Ellis Bryn Coch) (print) NLW3363652.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733000|Ellis Owen Ellis]]''
| artista galés (1813–1861)
| 1813
| 1861
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5112
|
| ''[[:d:Q20733006|Lewis Evan]]''
|
| 1720
| 1792
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5113
|
| ''[[:d:Q20733007|Evan Bevan]]''
|
| 1803
| 1866
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5114
|
| ''[[:d:Q20733011|Evan Davies]]''
|
| 1694
| 1770
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 5115
|
| ''[[:d:Q20733013|Evan Davies]]''
|
| 1826
| 1872
| ''[[:d:Q6661911|Llanycrwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5116
|
| ''[[:d:Q20733018|Evan Edward Morgan]]''
|
| 1855
| 1927
| ''[[:d:Q3309494|Bronllys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5117
|
| ''[[:d:Q20733019|Evan Edwards]]''
|
| 1734
| 1766
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5118
| [[Ficheru:Evan Davies (Eta Delta).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733016|Evan Davies]]''
|
| 1794
| 1855
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5119
|
| ''[[:d:Q20733022|Evan Evans]]''
|
| 1773
| 1827
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5120
|
| ''[[:d:Q20733023|Evan Griffiths]]''
|
| 1778
| 1839
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 5121
|
| ''[[:d:Q20733021|Evan Evans]]''
|
| 1758
| 1828
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5122
|
| ''[[:d:Q20733026|Evan Jenkins]]''
|
| 1799
| 1877
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5123
|
| ''[[:d:Q20733027|Evan John Evans]]''
|
| 1827
| 1891
| ''[[:d:Q5184878|Cribarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5124
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Evan Jones (Caernarfon) (4670300) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733030|Evan Jones]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5125
|
| ''[[:d:Q20733031|Evan Jones]]''
|
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q39006543|Moel-y-crio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5126
|
| ''[[:d:Q20733028|Evan Jones]]''
|
| 1777
| 1819
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5127
|
| ''[[:d:Q20733034|Evan Jones]]''
|
| 1850
| 1928
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5128
|
| ''[[:d:Q20733032|Evan Jones]]''
|
| 1793
| 1855
| ''[[:d:Q6661167|Llanddoged]]''
|-
| style='text-align:right'| 5129
| [[Ficheru:Evan Gurnos Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733033|Evan Jones]]''
|
| 1840
| 1903
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5130
|
| ''[[:d:Q20733038|Evan Morgan]]''
|
| 1809
| 1853
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5131
|
| ''[[:d:Q20733039|Evan Robert Thomas]]''
|
| 1891
| 1964
| ''[[:d:Q3406271|Ysbyty Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5132
|
| ''[[:d:Q20733036|Evan Lloyd]]''
|
| 1728
| 1801
| ''[[:d:Q13129635|Llangeinwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5133
|
| ''[[:d:Q20733037|Evan Lloyd]]''
|
| 1764
| 1847
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5134
| [[Ficheru:Evan-William-Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733046|Evan William Evans]]''
|
| 1860
| 1925
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5135
|
| ''[[:d:Q20733047|Evan William Pearce]]''
|
| 1870
| 1957
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5136
| [[Ficheru:Revd Canon Evan Thomas Davies, Saint David's Church, Liverpool (Dyfrig, 1847-1927) NLW3363074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733044|Evan Thomas Davies]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5137
|
| ''[[:d:Q20733050|Griffith Humphrey Pugh Evans]]''
|
| 1840
| 1902
| ''[[:d:Q29503858|Lovesgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 5138
|
| ''[[:d:Q20733048|Evan Williams]]''
|
| 1719
| 1748
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 5139
|
| ''[[:d:Q20733049|David Treharne Evans]]''
|
| 1849
| 1907
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5140
|
| ''[[:d:Q20733055|Thomas Foulkes]]''
|
| 1731
| 1802
| ''[[:d:Q772694|Llandrillo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5141
|
| ''[[:d:Q20733052|Fanny Winifred Edwards]]''
|
| 1876
| 1959
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5142
|
| ''[[:d:Q20733058|Francis Pugh]]''
|
| 1720
| 1811
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5143
|
| ''[[:d:Q20733059|Frank Vivian Emery]]''
| xeógrafu galés (1930–1987)
| 1930
| 1987
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5144
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Francis Hiley, Llanwenarth (4674791).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733057|Francis Hiley]]''
|
| 1781
| 1860
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5145
|
| ''[[:d:Q20733063|Gabriel Rees]]''
|
| 1757
| 1807
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5146
|
| ''[[:d:Q20733060|Thomas Mansel Franklen]]''
|
| 1840
| 1928
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5147
| [[Ficheru:Fred Evans (Ednyfed) Gweinidog y Bedyddwyr Cymreig yn yr Unol Daleithiau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733061|Frederick Evans]]''
|
| 1840
| 1897
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 5148
|
| ''[[:d:Q20733066|George Humphreys]]''
|
| 1747
| 1813
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5149
|
| ''[[:d:Q20733064|George Ethelbert Sayce]]''
|
| 1875
| 1953
| ''[[:d:Q6661521|Llangua]]''
|-
| style='text-align:right'| 5150
|
| ''[[:d:Q20733068|George Lewis]]''
|
| 1640
| 1709
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5151
|
| ''[[:d:Q20733069|George Lewis]]''
|
| 1826
| 1858
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5152
|
| ''[[:d:Q20733074|George Rees]]''
|
| 1873
| 1950
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5153
| [[Ficheru:Gethin Davies, Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733075|Gethin Davies]]''
| ministru galés (1846–1896)
| 1846
| 1896
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5154
|
| ''[[:d:Q20733072|George Prichard Evans]]''
|
| 1820
| 1874
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5155
|
| ''[[:d:Q20733078|Gomer Morgan Roberts]]''
|
| 1904
| 1993
| ''[[:d:Q3402396|Llanfihangel Aberbythych]]''
|-
| style='text-align:right'| 5156
|
| ''[[:d:Q20733079|Grace Wynne Griffith]]''
| novelista galesa (1888–1963)
| 1888
| 1963
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 5157
| [[Ficheru:Revd Griffith Ellis, Bootle (CM) NLW3365255 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733087|Griffith Ellis]]''
|
| 1844
| 1913
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 5158
|
| ''[[:d:Q20733084|Griffith Anthony]]''
|
| 1846
| 1897
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5159
| [[Ficheru:Griffith Edwards (Gutyn Padarn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733085|Griffith Edwards]]''
|
| 1812
| 1893
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5160
|
| ''[[:d:Q20733090|Griffith Griffiths]]''
|
| 1799
| 1845
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5161
|
| ''[[:d:Q20733091|Griffith Hugh Jones]]''
|
| 1849
| 1919
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5162
|
| ''[[:d:Q20733088|Griffith Francis]]''
|
| 1876
| 1936
| ''[[:d:Q20598098|Cwm Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5163
|
| ''[[:d:Q20733094|Griffith John Roberts]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q4689301|Afonwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5164
| [[Ficheru:Griffith John Williams (5254831).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733095|Griffith John Williams]]''
|
| 1854
| 1933
| ''[[:d:Q13131033|Rhiwbryfdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 5165
| [[Ficheru:Griffith Hughes (Diwygwyr Cymru) (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733092|Griffith Hughes]]''
|
| 1775
| 1839
| ''[[:d:Q20598309|Cwmifor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5166
| [[Ficheru:Revd Griffith Parry (1827-1901) NLW3361807 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733098|Griffith Parry]]''
|
| 1827
| 1901
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5167
| [[Ficheru:Griffith Pennar Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733099|Griffith Pennar Griffiths]]''
|
| 1860
| 1918
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5168
|
| ''[[:d:Q20733097|Griffith Jones]]''
|
| 1836
| 1906
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5169
|
| ''[[:d:Q20733100|Griffith Wynn]]''
|
| 1669
| 1736
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5170
|
| ''[[:d:Q20733114|Gruffydd Evans]]''
|
| 1866
| 1930
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 5171
|
| ''[[:d:Q20733115|Gruffydd Thomas Lewis]]''
|
| 1873
| 1964
| ''[[:d:Q6661421|Llangain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5172
|
| ''[[:d:Q20733119|Gwenfron Moss]]''
|
| 1898
| 1991
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5173
|
| ''[[:d:Q20733122|Gwilym Howell]]''
|
| 1705
| 1775
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5174
|
| ''[[:d:Q20733123|Gwilym Ieuan Williams]]''
|
| 1879
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5175
|
| ''[[:d:Q20733120|Gwilym Bowyer]]''
|
| 1906
| 1965
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5176
| [[Ficheru:Gwilym Eirwyn Jones, HYFRYD IAWN.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733121|Eirwyn Pontshân]]''
|
| 1922
| 1994
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5177
|
| ''[[:d:Q20733124|John Gwyn]]''
|
|
| 1574
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 5178
|
| ''[[:d:Q20733128|Gwynne Henton Davies]]''
|
| 1906
| 1998
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5179
|
| ''[[:d:Q20733135|John Harries]]''
|
| 1722
| 1788
| ''[[:d:Q4741541|Ambleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 5180
|
| ''[[:d:Q20733132|John Dorney Harding]]''
|
| 1809
| 1868
| ''[[:d:Q6470937|Rockfield]]''
|-
| style='text-align:right'| 5181
|
| ''[[:d:Q20733139|Henry Charles]]''
|
| 1778
| 1840
| ''[[:d:Q4958467|Brawdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5182
|
| ''[[:d:Q20733137|Henry Bailey Hughes]]''
|
| 1833
| 1887
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5183
|
| ''[[:d:Q20733141|Henry Davies]]''
|
| 1753
| 1825
| ''[[:d:Q6533801|Letterston]]''
|-
| style='text-align:right'| 5184
| [[Ficheru:Portrait of Henry Griffiths (4669768).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733146|Henry Griffiths]]''
|
| 1812
| 1891
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 5185
| [[Ficheru:ApHefin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733151|Henry Lloyd]]''
|
| 1870
| 1946
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5186
| [[Ficheru:Capel Soar Bryncir - geograph.org.uk - 603091.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733149|Henry Hughes]]''
|
| 1841
| 1924
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5187
| [[Ficheru:Henry Owen (5449771).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733154|Henry Owen]]''
|
| 1844
| 1919
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5188
|
| ''[[:d:Q20733158|Henry Rees Davies]]''
|
| 1861
| 1940
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 5189
|
| ''[[:d:Q20733159|Henry Samuel Hayden]]''
|
| 1805
| 1860
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5190
|
| ''[[:d:Q20733156|Henry Phillips]]''
|
| 1703
| 1783
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5191
|
| ''[[:d:Q20733163|Henry, Or Harri Sion John]]''
|
| 1664
| 1754
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 5192
| [[Ficheru:Henry Tobit Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733161|Henry Tobit Evans]]''
|
| 1844
| 1908
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5193
|
| ''[[:d:Q20733167|Herbert Benjamin Winfield]]''
|
| 1879
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5194
|
| ''[[:d:Q20733170|Herman Jones]]''
|
| 1915
| 1964
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5195
|
| ''[[:d:Q20733168|Herbert Jenkins]]''
|
| 1721
| 1772
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5196
| [[Ficheru:The Rev. Herbert Morgan M.A (5349013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733169|Herbert Morgan]]''
|
| 1875
| 1946
| ''[[:d:Q7094142|Onllwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5197
|
| ''[[:d:Q20733178|Hopkin Bevan]]''
|
| 1765
| 1839
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5198
|
| ''[[:d:Q20733179|Howel Davies]]''
|
| 1716
| 1770
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5199
|
| ''[[:d:Q20733181|Howell Howells]]''
|
| 1750
| 1842
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 5200
|
| ''[[:d:Q20804751|Richard Roberts]]''
|
| 1796
| 1855
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5201
|
| ''[[:d:Q20804754|Richard Williams]]''
|
| 1802
| 1842
| ''[[:d:Q20601420|Winllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5202
|
| ''[[:d:Q20804755|Robert Ellis Vaughan Roberts]]''
|
| 1888
| 1962
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5203
|
| ''[[:d:Q20804752|Richard Samuel Hughes]]''
|
| 1888
| 1952
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5204
|
| ''[[:d:Q20804753|Richard Thomas]]''
|
| 1718
| 1807
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5205
| [[Ficheru:Portrait of Yr eiddoch yn diffuant Robert Roberts (4673015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804759|Robert Roberts]]''
|
| 1774
| 1849
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5206
|
| ''[[:d:Q20804756|Robert Gwilym Hughes]]''
|
| 1910
| 1997
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5207
| [[Ficheru:Robert Henry Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804757|Robert Henry Roberts]]''
|
| 1838
| 1900
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5208
|
| ''[[:d:Q20804760|Robert Roberts]]''
|
| 1777
| 1836
| No/unknown value<br/>[[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5209
|
| ''[[:d:Q20804761|Robert Roberts]]''
|
| 1840
| 1871
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5210
| [[Ficheru:Robert Thomas, Llidiardau (1796-1866) NLW3365202.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804764|Robert Thomas]]''
| predicador galés (1796–1866)
| 1796
| 1866
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 5211
|
| ''[[:d:Q20804765|Robert William Jones]]''
|
| 1899
| 1968
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5212
|
| ''[[:d:Q20804771|Samuel Thomas]]''
|
| 1692
| 1766
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5213
|
| ''[[:d:Q20804768|Benjamin Rowland]]''
|
| 1722
| 1763
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5214
|
| ''[[:d:Q20804769|Ellis Rowland]]''
|
| 1621
| 1691
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 5215
|
| ''[[:d:Q20804775|Joseph Simmons]]''
|
| 1694
| 1774
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 5216
|
| ''[[:d:Q20804790|Thomas Griffiths Jones]]''
|
| 1834
| 1884
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5217
|
| ''[[:d:Q20804788|Thomas Bevan Phillips]]''
|
| 1898
| 1991
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5218
|
| ''[[:d:Q20804794|Thomas Jones]]''
|
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q16033773|Pen-Lôn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5219
|
| ''[[:d:Q20804795|Thomas Michaeliones]]''
|
| 1880
| 1960
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5220
|
| ''[[:d:Q20804792|Thomas James Rees]]''
|
| 1875
| 1957
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5221
|
| ''[[:d:Q20804796|Thomas Morgan Thomas]]''
|
| 1828
| 1884
| ''[[:d:Q6661593|Llanharan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5222
| [[Ficheru:Tom Price, Merthyr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804797|Thomas Price]]''
|
| 1857
| 1925
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5223
|
| ''[[:d:Q20804801|Thomas Roberts]]''
| imprentador galés (1735–1804)
| 1735
| 1804
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5224
|
| ''[[:d:Q20804806|Thomas Thomas]]''
|
| 1839
| 1888
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5225
|
| ''[[:d:Q20804807|Thomas Walters]]''
|
| 1729
| 1794
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5226
|
| ''[[:d:Q20804804|Thomas Rowland]]''
|
| 1824
| 1884
| ''[[:d:Q10990404|Llanfor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5227
|
| ''[[:d:Q20804810|Tom Bryant]]''
|
| 1882
| 1946
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5228
|
| ''[[:d:Q20804808|Timothy Thomas]]''
|
| 1694
| 1751
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5229
|
| ''[[:d:Q20804809|Timothy Thomas]]''
|
| 1721
| 1768
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5230
|
| ''[[:d:Q20804819|William Arthur Jones]]''
|
| 1892
| 1970
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5231
|
| ''[[:d:Q20804822|William Emyr Williams]]''
|
| 1889
| 1958
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5232
|
| ''[[:d:Q20804826|William Gilbert Williams]]''
|
| 1874
| 1966
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5233
| [[Ficheru:William George-brawd DLlG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804824|William George]]''
|
| 1865
| 1967
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5234
|
| ''[[:d:Q20804830|William Morgan Roberts]]''
|
| 1853
| 1923
| ''[[:d:Q13129653|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5235
| [[Ficheru:William Morris Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804831|William Morris Lewis]]''
|
| 1839
| 1917
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 5236
|
| ''[[:d:Q20804828|William Griffiths]]''
| llibreru galés (1898–1962)
| 1898
| 1962
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5237
|
| ''[[:d:Q20804834|William Saunders]]''
|
| 1871
| 1950
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5238
|
| ''[[:d:Q20804835|William Richard Williams]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5239
|
| ''[[:d:Q20804832|William Rhys Watkin]]''
|
| 1875
| 1947
| ''[[:d:Q8054082|Ynystawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 5240
| [[Ficheru:Revd William Roberts, Utica (1809-87) NLW3361775.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804833|William Roberts]]''
|
| 1809
| 1887
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5241
|
| ''[[:d:Q20804838|Winifred Mair Griffiths]]''
|
| 1916
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5242
|
| ''[[:d:Q20807044|Sammy Brett]]''
|
| 1879
| 1939
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5243
|
| ''[[:d:Q20810495|Silvanus Bevan]]''
|
| 1661
| 1725
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5244
|
| ''[[:d:Q20811066|Richard Lewis Jenkins]]''
|
| 1815
| 1883
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5245
|
| ''[[:d:Q20811173|Thomas Lewis]]''
|
| 1821
| 1897
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5246
|
| ''[[:d:Q20811188|Lewis Lloyd]]''
|
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 5247
|
| ''[[:d:Q20821090|Bertie George Charles]]''
| archiveru galés (1908–2000)
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q7837785|Trefin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5248
|
| ''[[:d:Q20821089|Arthur Hughes]]''
| escritor galés (1878–1965)
| 1878
| 1965
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5249
|
| ''[[:d:Q20821095|Daniel Howell Williams]]''
|
| 1894
| 1963
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5250
| [[Ficheru:Plant y Goedwig (Bowen Rees).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821092|Bowen Rees]]''
|
| 1857
| 1929
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 5251
|
| ''[[:d:Q20821093|Clifford Phillips]]''
|
| 1914
| 1984
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 5252
|
| ''[[:d:Q20821098|David Christopher Davies]]''
|
| 1878
| 1958
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5253
|
| ''[[:d:Q20821099|David Cledlyn Evans]]''
|
| 1858
| 1940
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5254
|
| ''[[:d:Q20821097|David Brynmor Anthony]]''
|
| 1886
| 1966
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5255
|
| ''[[:d:Q20821102|David Griffith]]''
|
| 1841
| 1910
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5256
|
| ''[[:d:Q20821103|David Hughes]]''
|
| 1794
| 1862
| ''[[:d:Q12834837|Bryneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5257
| [[Ficheru:Rev. D. Delta Evans editor of The christian life. (5449744) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821100|David Delta Evans]]''
|
| 1866
| 1948
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5258
|
| ''[[:d:Q20821101|David Evans]]''
|
| 1886
| 1968
| ''[[:d:Q4923809|Blaenffos]]''
|-
| style='text-align:right'| 5259
| [[Ficheru:David Owen Jones (1856-1903).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821106|David Owen Jones]]''
|
| 1856
| 1903
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5260
|
| ''[[:d:Q20821107|David Owen Roberts]]''
| pedagogu británicu (1888–1958)
| 1888
| 1958
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5261
|
| ''[[:d:Q20821104|David Hughes]]''
|
| 1800
| 1849
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5262
|
| ''[[:d:Q20821105|David Jones]]''
|
| 1834
| 1890
| ''[[:d:Q13129633|Llanblethian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5263
|
| ''[[:d:Q20821110|David Rowland Hughes]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q6729299|Maesglas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5264
|
| ''[[:d:Q20821109|David Phillips]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5265
|
| ''[[:d:Q20821112|David Thomas Glyndŵr Richards]]''
|
| 1879
| 1956
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5266
|
| ''[[:d:Q20821113|David Williams]]''
| encuadernador galés (1702–1779)
| 1702
| 1779
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5267
| [[Ficheru:Dr Edward Jones Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821119|Edward Jones]]''
|
| 1834
| 1900
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5268
|
| ''[[:d:Q20821117|Edmund Evans]]''
|
| 1791
| 1864
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5269
|
| ''[[:d:Q20821122|Edward Owen Humphreys]]''
|
| 1899
| 1959
| ''[[:d:Q5057281|Cefnddwysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5270
|
| ''[[:d:Q20821123|Edward Williams]]''
|
| 1818
| 1880
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 5271
|
| ''[[:d:Q20821120|Edward Lewis Ellis]]''
|
| 1922
| 2008
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5272
|
| ''[[:d:Q20821121|Edward Owen]]''
|
| 1853
| 1943
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 5273
|
| ''[[:d:Q20821127|Eurys Rolant]]''
|
| 1926
| 2006
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5274
|
| ''[[:d:Q20821124|Edward Williams]]''
| maestru forxador británicu
| 1826
| 1886
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5275
|
| ''[[:d:Q20821130|Evan Lewis]]''
|
| 1788
| 1864
| ''[[:d:Q55869864|Cwm Gwanas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5276
|
| ''[[:d:Q20821131|Evan Lloyd]]''
|
| 1800
| 1879
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5277
|
| ''[[:d:Q20821129|Evan Jenkins]]''
|
| 1781
| 1863
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 5278
|
| ''[[:d:Q20821135|Frank Treharne James]]''
|
| 1861
| 1942
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5279
|
| ''[[:d:Q20821132|Evan Roberts]]''
|
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5280
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Rowlands Esqr (4669928) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821138|Griffith Rowlands]]''
|
| 1761
| 1828
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 5281
|
| ''[[:d:Q20821136|Garfield Hopkin Hughes]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q5714075|Hendy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5282
|
| ''[[:d:Q20821142|Henry Morgan Stafford Thomas]]''
|
| 1896
| 1968
| ''[[:d:Q4923162|Blackmill]]''
|-
| style='text-align:right'| 5283
|
| ''[[:d:Q20821143|Howel Harris Hughes]]''
|
| 1873
| 1956
| ''[[:d:Q13129624|Llanfair-Mathafarn-Eithaf]]''
|-
| style='text-align:right'| 5284
|
| ''[[:d:Q20821141|Henry Gethin Lewis]]''
|
| 1872
| 1945
| ''[[:d:Q7228312|Pontlottyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5285
| [[Ficheru:Revd Hugh Jones, Liverpool (1830-1911) NLW3361796.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821146|Hugh Jones]]''
| ministru galés (1830–1911)
| 1830
| 1911
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5286
| [[Ficheru:Portrait of Dr. Hugh Jones (of Llangollen) (4670596).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821147|Hugh Jones]]''
|
| 1831
| 1883
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5287
| [[Ficheru:Howell T. Evans fishing in the Aeron river (5449712).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821144|Howell Evans]]''
|
| 1877
| 1950
| ''[[:d:Q5197236|Cwmbwrla]]''
|-
| style='text-align:right'| 5288
|
| ''[[:d:Q20821145|Hugh John Owen]]''
|
| 1880
| 1961
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 5289
|
| ''[[:d:Q20821150|Hugh Williams]]''
|
| 1796
| 1874
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5290
|
| ''[[:d:Q20821151|Hugh Williams]]''
|
| 1862
| 1953
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 5291
|
| ''[[:d:Q20821148|Hugh Jones]]''
|
| 1845
| 1891
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5292
|
| ''[[:d:Q20821149|Hugh Thomas Davies]]''
|
| 1881
| 1969
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5293
|
| ''[[:d:Q20821154|James Cornelius Morrice]]''
|
| 1874
| 1953
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5294
|
| ''[[:d:Q20821155|T. I. Jeffreys Jones]]''
|
| 1909
| 1967
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5295
|
| ''[[:d:Q20821152|Humphrey Rowland Jones]]''
|
| 1832
| 1895
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5296
|
| ''[[:d:Q20821153|Irwyn Ranald Walters]]''
|
| 1902
| 1992
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5297
|
| ''[[:d:Q20821156|John Davies]]''
|
| 1882
| 1937
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5298
|
| ''[[:d:Q66310007|Ifor Morris Thomas]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5299
|
| ''[[:d:Q66311283|Ethel Mary Hartland]]''
|
| 1875
| 1964
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5300
| [[Ficheru:Maysie Burlingham 1915.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66317458|Mrs Pender Chalmers]]''
|
| 1894
| 1982
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 5301
|
| ''[[:d:Q66360802|Michael Lea Thomas]]''
|
| 1927
| 1992
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5302
|
| ''[[:d:Q66360907|William James Rees]]''
|
| 1914
| 1995
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 5303
|
| ''[[:d:Q66441769|Esmé Dodderidge]]''
| escritora británica
| 1916
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5304
|
| ''[[:d:Q66606917|Willie Llewelyn]]''
|
| 1868
| 1893
| ''[[:d:Q4667051|Aberdulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5305
|
| ''[[:d:Q66660980|Veronica Milligan]]''
|
| 1926
| 1989
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5306
|
| ''[[:d:Q66692898|William Collins]]''
|
| 1848
| 1932
| ''[[:d:Q13127047|Cheriton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5307
| [[Ficheru:Nora M. Finn (1866-1898) circa 1895.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q66694580|Nora M. Finn]]''
|
| 1865
| 1898
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5308
|
| ''[[:d:Q66738023|Cyril Jones]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1995
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5309
|
| ''[[:d:Q66779535|Emyr Currie-Jones]]''
|
| 1917
| 2008
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5310
|
| ''[[:d:Q66819461|O. E. Roberts]]''
|
| 1908
| 2000
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5311
| [[Ficheru:RuPaul with All Stars 7 Contestants at LA DragCon 2022 by dvsross (crop - The Vivienne).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67185184|The Vivienne]]''
|
| 1992
| 2025
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5312
|
| ''[[:d:Q67198301|Enid Layard]]''
| escritora británica
| 1843
| 1912
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5313
|
| ''[[:d:Q67454699|Beaumont Wilson Bowen Dixie]]''
|
| 1819
| 1898
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5314
|
| ''[[:d:Q67651447|William Jones]]''
|
| 1757
| 1830
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5315
|
| ''[[:d:Q67656962|Tom Jenkins]]''
|
| 1920
| 2012
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 5316
|
| ''[[:d:Q67782102|John Richard Williams]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q3401123|Llandudno Junction]]''
|-
| style='text-align:right'| 5317
|
| ''[[:d:Q67907384|Betty Davies]]''
|
| 1917
| 2018
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5318
|
| ''[[:d:Q69998002|Austin Savage]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1940
| 2024
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5319
|
| ''[[:d:Q70022333|Wyn George]]''
| pintor británicu
| 1917<br/>1910
| 1985
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5320
|
| ''[[:d:Q70111934|Keith Morris]]''
| fotógrafu británicu (1958-2019)
| 1958
| 2019
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5321
|
| ''[[:d:Q70430408|David Morgan]]''
|
| 1937
| 2019
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5322
|
| ''[[:d:Q70623703|Florence Tunks]]''
|
| 1891
| 1985
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5323
|
| ''[[:d:Q71334330|John Cule]]''
|
| 1920
| 2015
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5324
|
| ''[[:d:Q72342996|Baroness Matilda von Lachmann]]''
|
| 1821
| 1895
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5325
|
| ''[[:d:Q73276230|David Thomas]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1927
| 2024
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 5326
|
| ''[[:d:Q73516034|Margaret Auld]]''
|
| 1932
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5327
|
| ''[[:d:Q73700067|Thomas Gronow]]''
|
| 1797
| 1870
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5328
|
| ''[[:d:Q73855381|Hazel Walford Davies]]''
|
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5329
|
| ''[[:d:Q20733182|Howell Powell]]''
|
|
| 1716
| ''[[:d:Q13129883|Maescar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5330
|
| ''[[:d:Q20733186|Hugh Davies]]''
|
| 1844
| 1907
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5331
|
| ''[[:d:Q20733185|Hugh Carter]]''
|
| 1784
| 1855
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5332
|
| ''[[:d:Q20733189|Hugh Evans]]''
|
| 1790
| 1853
| ''[[:d:Q4899221|Betws Gwerfil Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5333
| [[Ficheru:Parch Hugh Jones (EF).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733195|Hugh Jones]]''
|
| 1837
| 1919
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5334
|
| ''[[:d:Q20733192|Hugh Hughes]]''
|
| 1778
| 1855
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5335
|
| ''[[:d:Q20733198|Hugh Maurice]]''
|
| 1775
| 1825
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5336
| [[Ficheru:Hugh Michael Hughes.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733199|Hugh Michael Hughes]]''
|
| 1858
| 1933
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5337
| [[Ficheru:Portrait of Hugh Jones ('Erfyl') (4670306).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733196|Hugh Jones]]''
|
| 1789
| 1858
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5338
| [[Ficheru:Hugh Jones, Caerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733197|Hugh Jones]]''
|
| 1800
| 1872
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5339
|
| ''[[:d:Q20733203|Hugh Owen]]''
|
| 1832
| 1897
| ''[[:d:Q3398878|Botwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5340
|
| ''[[:d:Q20733201|Hugh Owen of Gwenynog]]''
|
| 1575
| 1642
| ''[[:d:Q16033793|Llanfflewyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5341
|
| ''[[:d:Q20733206|Hugh Roberts]]''
|
| 1644
| 1702
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5342
|
| ''[[:d:Q20733204|Hugh Owen]]''
|
| 1880
| 1953
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 5343
| [[Ficheru:Portrait of Hugh Robert Hughes (of Kinmel and Dinorben, Denbighshire) (4674698).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733205|Hugh Robert Hughes]]''
|
| 1827
| 1911
| ''[[:d:Q6413987|Kinmel Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5344
|
| ''[[:d:Q20733211|Humphrey Bromley]]''
|
| 1796
| 1876
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5345
| [[Ficheru:Hugh Tudwal Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733208|Hugh Tudwal Davies]]''
|
| 1847
| 1915
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5346
|
| ''[[:d:Q20733209|Hugh William Jones]]''
|
| 1802
| 1873
| ''[[:d:Q7164577|Penrhyn-coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5347
|
| ''[[:d:Q20733214|Humphrey Gwalchmai]]''
|
| 1788
| 1847
| ''[[:d:Q29495708|Dolgar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5348
| [[Ficheru:Humphrey Jones (Bryfdir).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733215|Humphrey Jones]]''
|
| 1867
| 1947
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5349
|
| ''[[:d:Q20733213|Humphrey Edwards]]''
|
| 1730
| 1788
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 5350
|
| ''[[:d:Q20733216|Humphrey Parry]]''
|
| 1772
| 1809
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5351
|
| ''[[:d:Q20733222|Huw Arwystli]]''
| poeta galés (1542–1578)
| 1542
| 1578
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5352
|
| ''[[:d:Q20733227|Huw Ellis]]''
|
| 1714
| 1774
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5353
|
| ''[[:d:Q20733248|Hywel David Emanuel]]''
|
| 1921
| 1970
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 5354
|
| ''[[:d:Q20733249|Hywel Davies]]''
| broadcaster británicu (1919–1965)
| 1919
| 1965
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5355
|
| ''[[:d:Q20733254|Idwal Jones]]''
|
| 1899
| 1966
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5356
|
| ''[[:d:Q20733255|Iestyn Rhys Williams]]''
| direutor galés (1892–1955)
| 1892
| 1955
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5357
|
| ''[[:d:Q20733253|Idris Thomas]]''
| ministru británicu (1889–1962)
| 1889
| 1962
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5358
|
| ''[[:d:Q20733268|Ieuan Brechfa]]''
|
| 1430
| 1500
| ''[[:d:Q4959999|Brechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5359
|
| ''[[:d:Q20733278|Ieuan Samuel Jones]]''
| ministru británicu (1918–2004)
| 1918
| 2004
| ''[[:d:Q17743639|Felin Geri]]''
|-
| style='text-align:right'| 5360
|
| ''[[:d:Q20733282|Ifan Gruffudd]]''
|
| 1655
| 1734
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 5361
|
| ''[[:d:Q20733286|Ifor Thomas]]''
|
| 1877
| 1918
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 5362
|
| ''[[:d:Q20733290|Isaac James]]''
|
| 1766
| 1840
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5363
| [[Ficheru:Portrait of Isaac Jenkins (4672921).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733291|Isaac Jenkins]]''
|
| 1812
| 1877
| ''[[:d:Q3398476|Aberffrwd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5364
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Ishmael Jones (4672932).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733294|Ishmael Jones]]''
|
| 1794
| 1876
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5365
|
| ''[[:d:Q20733295|Ivor Bowen]]''
| xuez galés (1862–1934)
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 5366
|
| ''[[:d:Q20733293|Isaac Samuel Lloyd]]''
|
| 1875
| 1961
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5367
|
| ''[[:d:Q20733296|Ivor James]]''
|
| 1840
| 1909
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5368
|
| ''[[:d:Q20733297|Jabez Edmund Jenkins]]''
|
| 1840
| 1903
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5369
|
| ''[[:d:Q20733303|James Bilsland Hughes]]''
|
| 1831
| 1878
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5370
|
| ''[[:d:Q20733306|James Conway Brown]]''
|
| 1838
| 1908
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 5371
|
| ''[[:d:Q20733310|James Davies]]''
|
| 1648
| 1722
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5372
|
| ''[[:d:Q20733311|James Davies]]''
|
| 1800
| 1869
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5373
| [[Ficheru:Portrait of James Davies (4674063).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733309|James Davies]]''
|
| 1765
| 1849
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5374
|
| ''[[:d:Q20733314|James Evan]]''
|
| 1814
| 1842
| ''[[:d:Q4958467|Brawdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5375
|
| ''[[:d:Q20733315|James Evans]]''
|
| 1866
| 1931
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5376
|
| ''[[:d:Q20733318|James Henry Howard]]''
|
| 1876
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5377
| [[Ficheru:Ifano Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733319|James Ifano Jones]]''
|
| 1865
| 1955
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5378
|
| ''[[:d:Q20733316|James Griffiths]]''
|
| 1782
| 1858
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 5379
|
| ''[[:d:Q20733322|James Jardine]]''
|
|
| 1737
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5380
|
| ''[[:d:Q20733321|James James]]''
|
| 1760
| 1831
| ''[[:d:Q4667057|Aberedw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5381
|
| ''[[:d:Q20733326|James Mansel John]]''
|
| 1910
| 1975
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5382
|
| ''[[:d:Q20733325|James Lewis]]''
|
| 1674
| 1747
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5383
|
| ''[[:d:Q20733330|James Nicholas]]''
|
| 1877
| 1963
| ''[[:d:Q264304|Cwmfelin Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5384
|
| ''[[:d:Q20733328|James Morgan Gibbon]]''
| ministru británicu (1855–1932)
| 1855
| 1932
| ''[[:d:Q4666839|Abercych]]''
|-
| style='text-align:right'| 5385
|
| ''[[:d:Q20733329|James Morris]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5386
|
| ''[[:d:Q20733334|James Rees]]''
|
| 1803
| 1880
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5387
|
| ''[[:d:Q20733335|James Thomas Evans]]''
|
| 1878
| 1950
| ''[[:d:Q4666838|Abercwmboi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5388
|
| ''[[:d:Q20733338|Jehoiada Hodges]]''
|
| 1877
| 1930
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5389
|
| ''[[:d:Q20733339|Jenkin Davies]]''
|
| 1798
| 1842
| ''[[:d:Q13129613|Llandysiliogogo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5390
|
| ''[[:d:Q20733342|Jenkin Lewis]]''
|
| 1760
| 1831
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5391
|
| ''[[:d:Q20733340|Jenkin Evans]]''
|
| 1674
| 1709
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5392
|
| ''[[:d:Q20733341|Jenkin Howell]]''
|
| 1836
| 1902
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5393
|
| ''[[:d:Q20733346|Jethro Gough]]''
|
| 1903
| 1979
| ''[[:d:Q17715131|Llanwonno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5394
|
| ''[[:d:Q20733347|Job David]]''
|
| 1746
| 1812
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5395
|
| ''[[:d:Q20733350|John Arthur Sandbrook]]''
|
| 1876
| 1942
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5396
|
| ''[[:d:Q20733351|John Ashton]]''
|
| 1830
| 1896
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5397
| [[Ficheru:Revd John Emlyn Jones (Ioan Emlyn, 1820-73) NLW3364395.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733348|John Emlyn Jones]]''
|
| 1818
| 1873
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5398
|
| ''[[:d:Q20733349|John Abel]]''
|
| 1770
| 1819
| ''[[:d:Q13129595|Llan-y-bri]]''
|-
| style='text-align:right'| 5399
|
| ''[[:d:Q20733355|John Bickerton Morgan]]''
|
| 1859
| 1894
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5400
|
| ''[[:d:Q20733353|John Bancroft Willans]]''
|
| 1881
| 1957
| ''[[:d:Q17738677|Dolforgan Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5401
| [[Ficheru:Portrait of John Bryan (4671299) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733358|John Bryan]]''
|
| 1775
| 1856
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5402
|
| ''[[:d:Q20733359|John Bryant]]''
|
| 1832
| 1926
| ''[[:d:Q5049689|Castellau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5403
|
| ''[[:d:Q20733356|John Bird]]''
| pintor galés (1768–1829)
| 1768
| 1829
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5404
|
| ''[[:d:Q20733357|John Breese]]''
| ministru galés (1789–1842)
| 1789
| 1842
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5405
|
| ''[[:d:Q20733362|John Daniel]]''
|
| 1755
| 1823
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5406
|
| ''[[:d:Q20733363|John David]]''
|
| 1701
| 1756
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 5407
|
| ''[[:d:Q20733361|John Ceredig Evans]]''
|
| 1855
| 1936
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 5408
|
| ''[[:d:Q20733367|John Davies]]''
|
| 1750
| 1821
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5409
|
| ''[[:d:Q20733364|John David Davies]]''
|
| 1831
| 1911
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 5410
|
| ''[[:d:Q20733365|John David Rheinallt Jones]]''
|
| 1884
| 1953
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 5411
|
| ''[[:d:Q20733370|John Davies]]''
|
| 1737
| 1821
| ''[[:d:Q6661636|Llanllawddog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5412
| [[Ficheru:Rev. John Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733371|John Davies]]''
|
| 1760
| 1843
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5413
|
| ''[[:d:Q20733368|John Davies]]''
|
| 1652
| 1716
| ''[[:d:Q13131036|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5414
|
| ''[[:d:Q20733374|John Davies]]''
|
| 1787
| 1855
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 5415
|
| ''[[:d:Q20733372|John Davies]]''
|
| 1772
| 1855
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5416
|
| ''[[:d:Q20733378|John Davies]]''
|
| 1803
| 1854
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5417
| [[Ficheru:Reverend John Davies, Cardiff, 1823-1874.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733379|John Davies]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5418
|
| ''[[:d:Q20733377|John Davies]]''
|
| 1795
| 1861
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5419
|
| ''[[:d:Q20733382|John Davies]]''
| autor británicu (1868–1940)
| 1868
| 1940
| ''[[:d:Q4899223|Betws yn Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 5420
|
| ''[[:d:Q20733380|John Davies]]''
|
| 1843
| 1917
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 5421
|
| ''[[:d:Q20733381|John Davies]]''
|
| 1860
| 1939
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5422
| [[Ficheru:John Davies (Gwyneddon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733386|John Davies]]''
|
| 1832
| 1904
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5423
| [[Ficheru:Portrait of Parchedig John Davies, Narcwys (4672732).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733384|John Davies]]''
|
| 1799
| 1879
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5424
|
| ''[[:d:Q20733390|John Edward Jones]]''
|
| 1801
| 1866
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5425
| [[Ficheru:John Davies (Taliesin Hiraethog, 1841-94) NLW3364595.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733388|John Davies]]''
|
| 1841
| 1894
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5426
|
| ''[[:d:Q20733394|John Edward Tomley]]''
|
| 1874
| 1951
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5427
|
| ''[[:d:Q20733395|John Edwards]]''
|
| 1755
| 1823
| ''[[:d:Q29483994|Ereiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5428
|
| ''[[:d:Q28361200|David Parry]]''
|
| 1835
| 1870
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5429
|
| ''[[:d:Q28361205|Harri Parri]]''
|
| 1709
| 1800
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5430
| [[Ficheru:Portrait of Robert Parry neu Robyn Ddu Eryri (4673403).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361334|Robert Parry]]''
|
| 1804
| 1892
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5431
|
| ''[[:d:Q28361336|Thomas Parry]]''
|
|
| 1874
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5432
| [[Ficheru:Portrait of Benjamin Price Cymro Bach (4671821).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361346|Benjamin Price]]''
|
| 1792
| 1854
| ''[[:d:Q6661860|Llanwenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5433
|
| ''[[:d:Q28361349|David Price]]''
|
| 1804
| 1874
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5434
|
| ''[[:d:Q28361353|Thomas Walter Price]]''
|
| 1829
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5435
|
| ''[[:d:Q28361357|John Price]]''
|
| 1803
| 1887
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5436
|
| ''[[:d:Q28361361|John William Prichard]]''
|
| 1749
| 1829
| ''[[:d:Q3404314|Llanddaniel Fab]]''
|-
| style='text-align:right'| 5437
| [[Ficheru:Portrait of William Thomas Rees, 'Alaw Ddu' (4670485).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361371|William Thomas Rees]]''
|
| 1838
| 1904
| ''[[:d:Q20592884|Pwll-y-glaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5438
|
| ''[[:d:Q28361374|Jonathan Owain Reynolds]]''
|
| 1814
| 1891
| ''[[:d:Q6661877|Llanwinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5439
|
| ''[[:d:Q28361384|John Richards]]''
|
| 1843
| 1901
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5440
|
| ''[[:d:Q28361388|Griffith Roberts]]''
|
| 1846
| 1915
| ''[[:d:Q5623909|Gwytherin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5441
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts, harpist, of Newtown (4670503) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361398|John Roberts]]''
|
| 1816
| 1894
| ''[[:d:Q13129669|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5442
| [[Ficheru:Iolo Caernarfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361402|John John Roberts]]''
|
| 1840
| 1914
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5443
|
| ''[[:d:Q28361407|Richard Roberts]]''
|
| 1818
| 1876
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5444
|
| ''[[:d:Q28361405|Lewis Roberts]]''
|
| 1756
| 1844
| ''[[:d:Q6661176|Llandecwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5445
| [[Ficheru:Thomas Rowland Roberts (Asaph).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361414|Thomas Rowland Roberts]]''
|
| 1857
| 1940
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5446
| [[Ficheru:Richard Gwylfa Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361412|Richard Roberts]]''
|
| 1871
| 1935
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5447
| [[Ficheru:Thomas Roberts, Scorpion (4974950).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361417|Thomas Roberts]]''
|
| 1816
| 1887
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5448
|
| ''[[:d:Q28361425|David Rowland]]''
|
| 1782
| 1820
| ''[[:d:Q5446229|Ffos-y-ffin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5449
|
| ''[[:d:Q28361431|Henry Rowlands]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5450
| [[Ficheru:David Samuel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361434|David Samuel]]''
|
| 1856
| 1921
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5451
|
| ''[[:d:Q28361438|David Saunders]]''
|
| 1769
| 1840
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 5452
| [[Ficheru:Portrait of D. Rhys Stephen (4672025) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361446|David Rhys Stephen]]''
|
| 1807
| 1852
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5453
| [[Ficheru:Portrait of R. D. Thomas (4672710).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361448|Robert David Thomas]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 5454
|
| ''[[:d:Q28361459|Thomas Emlyn Thomas]]''
|
| 1822
| 1846
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5455
| [[Ficheru:Cochfarf.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361456|Edward Thomas]]''
|
| 1853
| 1912
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 5456
|
| ''[[:d:Q28361462|Evan Thomas]]''
|
| 1795
| 1867
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5457
|
| ''[[:d:Q28361464|Hugh Evan Thomas]]''
|
| 1830
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5458
|
| ''[[:d:Q28361471|Jenkin Thomas]]''
|
| 1746
| 1807
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5459
|
| ''[[:d:Q28361468|Francis Thomas]]''
|
| 1726
| 1796
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5460
|
| ''[[:d:Q28361479|John Thomas]]''
|
| 1813
| 1866
| ''[[:d:Q13130710|Pentre Gwenlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5461
|
| ''[[:d:Q28361476|John Thomas]]''
|
| 1742
| 1818
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5462
|
| ''[[:d:Q28361482|John Thomas]]''
|
| 1839
| 1921
| ''[[:d:Q13126078|Blaenannerch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5463
| [[Ficheru:Portrait of Mr. John Thomas (Eifionydd) (4671487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361486|John Thomas]]''
|
| 1848
| 1922
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5464
|
| ''[[:d:Q28361492|Arthur Simon Thomas]]''
|
| 1865
| 1935
| ''[[:d:Q5189931|Crugybar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5465
|
| ''[[:d:Q28361498|Rowland Walter]]''
|
| 1819
| 1884
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5466
|
| ''[[:d:Q28361501|Abraham Williams]]''
|
| 1755
| 1828
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5467
| [[Ficheru:Robert Arthur Williams (Berw).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361504|Robert Arthur Williams]]''
|
| 1854
| 1926
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5468
| [[Ficheru:John Williams (Ceulanydd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361511|John Ceulanydd Williams]]''
|
| 1851
| 1899
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5469
| [[Ficheru:Portrait of 'Gwynionydd' (4672166).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361508|Benjamin Williams]]''
|
| 1821
| 1891
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5470
|
| ''[[:d:Q28361514|David Williams]]''
|
| 1796
| 1823
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5471
| [[Ficheru:Portrait of R. H. Williams, Menai Bridge (Corfanydd) (4671218).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361519|Robert Herbert Williams]]''
|
| 1805
| 1876
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5472
| [[Ficheru:H Cernyw Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361522|Hugh Williams]]''
|
| 1843
| 1937
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5473
|
| ''[[:d:Q28361531|John Williams]]''
|
| 1740
| 1821
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5474
|
| ''[[:d:Q28361528|John Williams]]''
|
| 1811
| 1891
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5475
|
| ''[[:d:Q28361538|John Williams]]''
|
| 1800
| 1871
| ''[[:d:Q6661167|Llanddoged]]''
|-
| style='text-align:right'| 5476
| [[Ficheru:John Williams (Gorfyniawc o Arfon, 1814-78) NLW3362955.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361542|John Williams]]''
|
| 1814
| 1878
| ''[[:d:Q3398858|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5477
| [[Ficheru:Lewis William.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361547|Lewis William]]''
|
| 1774
| 1862
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5478
| [[Ficheru:Dafydd Rhys Williams (Index).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361685|Dafydd Rhys Williams]]''
|
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5479
|
| ''[[:d:Q28361688|Richard Williams]]''
|
| 1790
| 1839
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5480
|
| ''[[:d:Q28361695|Foulk Robert Williams]]''
|
| 1774
| 1870
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5481
|
| ''[[:d:Q28361692|Richard Williams]]''
|
| 1842
| 1917
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5482
|
| ''[[:d:Q28361697|Robert Williamson]]''
|
| 1807
| 1852
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5483
|
| ''[[:d:Q28361707|Thomas Williams]]''
|
| 1807
| 1894
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5484
|
| ''[[:d:Q28361705|Thomas Williams]]''
|
| 1774
| 1814
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5485
|
| ''[[:d:Q28361711|Daniel Thomas Williams]]''
|
| 1820
| 1876
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5486
|
| ''[[:d:Q28361719|William Williams]]''
|
| 1768
| 1836
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5487
|
| ''[[:d:Q28361717|Thomas Williams]]''
|
| 1821
| 1855
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 5488
|
| ''[[:d:Q28361723|William Williams]]''
|
| 1769
| 1847
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5489
|
| ''[[:d:Q28361726|William Williams]]''
|
| 1800
| 1868
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 5490
|
| ''[[:d:Q28416510|William Warrington]]''
|
| 1735
| 1824
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5491
|
| ''[[:d:Q28509045|Charles Evans]]''
| futbolista británicu
| 1897
| 1939
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5492
|
| ''[[:d:Q28523296|David Dilwyn John]]''
| zoólogu galés (1901–1995)
| 1901
| 1995
| ''[[:d:Q16249962|St Brides Major community]]''
|-
| style='text-align:right'| 5493
|
| ''[[:d:Q28528581|Arthur Gimblett]]''
| futbolista británicu
| 1889
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5494
|
| ''[[:d:Q28531012|William Price]]''
|
| 1869
| 1937
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 5495
|
| ''[[:d:Q28531231|Samuel Elliott]]''
|
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5496
| [[Ficheru:Mary Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28600790|Mary Williams]]''
| académica británica (1883–1977)
| 1887<br/>1883
| 1977
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5497
| [[Ficheru:Sion Trefor (m. 1589) Gresffordd. John Trevor (d. 1589) Gresford Church, Cymru Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28731295|Sion Trevor]]''
| soldáu galés
|
| 1589
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 5498
|
| ''[[:d:Q28741101|Cyril Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1909
| 1999
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5499
|
| ''[[:d:Q28748041|David Collier]]''
| futbolista británicu
| 1957
| 2021
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 5500
|
| ''[[:d:Q28752872|Doreen Vermeulen-Cranch]]''
| profesora universitaria galesa (1915–2011)
| 1915
| 2011
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5501
|
| ''[[:d:Q28777314|André Hue]]''
|
| 1923
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5502
|
| ''[[:d:Q28823400|Huw O. Pritchard]]''
| químicu canadianu
| 1928
| 2019
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5503
|
| ''[[:d:Q28867978|Frank Squires]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 1988
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5504
|
| ''[[:d:Q28868083|Robert Jones]]''
|
| 1803
| 1850
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5505
|
| ''[[:d:Q28870737|Louis Ford]]''
| futbolista británicu
| 1914
| 1980
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5506
|
| ''[[:d:Q28922150|Wyn Thomas]]''
|
| 1928
| 2017
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5507
|
| ''[[:d:Q28935566|Leonora Brito]]''
|
| 1954
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5508
|
| ''[[:d:Q28972086|John Audland]]''
| xugador de críquet británicu (1852–1931)
| 1852
| 1931
| ''[[:d:Q2243491|Tintern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5509
|
| ''[[:d:Q29021227|Selina Rushbrook]]''
|
| 1880
| 1907
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5510
|
| ''[[:d:Q29029634|John Puleston]]''
|
| 1401
| 1551
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5511
| [[Ficheru:Jenkins, Roger 1981-06-20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29034214|Roger Jenkins]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1940
| 2021
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 5512
|
| ''[[:d:Q29447102|Randall Baker]]''
|
| 1944
| 2020
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 5513
|
| ''[[:d:Q29578277|John Huw Lewis]]''
|
| 1931
| 2008
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5514
|
| ''[[:d:Q29642353|Beverley Beech]]''
|
| 1944
| 2023
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 5515
|
| ''[[:d:Q29643012|Jack Howell]]''
| médicu galés (1926–2015)
| 1926
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5516
|
| ''[[:d:Q29643019|Jeff Hughes]]''
|
| 1965
| 2018
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 5517
|
| ''[[:d:Q29643376|Michael Oliver]]''
|
| 1925
| 2015
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''<br/>[[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5518
|
| ''[[:d:Q29643800|Martin Williams]]''
|
| 1947
| 2020
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 5519
|
| ''[[:d:Q29869245|Dafydd Dafis]]''
|
| 1958
| 2017
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5520
|
| ''[[:d:Q29904560|John Potter]]''
| impresor galés (1830–1868)
| 1830
| 1868
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5521
|
| ''[[:d:Q29948275|Rosalind Rusbridge]]''
|
| 1915
| 2004
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5522
|
| ''[[:d:Q29956338|Douglas F. Brewer]]''
| físicu galés (1925–2018)
| 1925
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5523
|
| ''[[:d:Q29966512|Edith Downing]]''
|
| 1857
| 1931
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5524
|
| ''[[:d:Q30105096|John Thomas]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5525
|
| ''[[:d:Q30110173|Jack Windsor Lewis]]''
|
| 1926
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5526
|
| ''[[:d:Q30122806|Albert Derrick]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 2022
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5527
|
| ''[[:d:Q30344574|Geraint Dyfnallt Owen]]''
|
| 1908
| 1993
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5528
|
| ''[[:d:Q20821158|John Eiddon Jones]]''
|
| 1841
| 1903
| ''[[:d:Q13131064|Rhydymain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5529
| [[Ficheru:John Evans, Archddiacon Meirionnydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821159|John Evans]]''
|
| 1815
| 1891
| ''[[:d:Q3402179|Llanfair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5530
|
| ''[[:d:Q20821157|John Edward Jones]]''
|
| 1886
| 1934
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5531
|
| ''[[:d:Q20821163|John James]]''
|
| 1815
| 1851
| ''[[:d:Q3403327|Colwinston]]''
|-
| style='text-align:right'| 5532
|
| ''[[:d:Q20821161|John Ithel Jones]]''
|
| 1911
| 1980
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5533
|
| ''[[:d:Q20821166|John Jones Owen]]''
| músicu británicu (1876–1947)
| 1876
| 1947
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5534
|
| ''[[:d:Q20821167|John Lloyd]]''
|
| 1885
| 1964
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5535
|
| ''[[:d:Q20821164|John James Jones]]''
|
| 1892
| 1957
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 5536
|
| ''[[:d:Q20821165|John John Williams]]''
|
| 1884
| 1950
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5537
|
| ''[[:d:Q20821170|John Rhaiadore Evans]]''
|
| 1790
| 1850
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5538
|
| ''[[:d:Q20821171|John Roberts]]''
|
| 1910
| 1984
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5539
|
| ''[[:d:Q20821168|John Mather Jones]]''
|
| 1826
| 1874
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5540
|
| ''[[:d:Q20821169|John Pierce]]''
|
| 1889
| 1955
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5541
|
| ''[[:d:Q20821178|John Victor Evans]]''
|
| 1895
| 1957
| ''[[:d:Q5197238|Cwmdare]]''
|-
| style='text-align:right'| 5542
|
| ''[[:d:Q20821177|John Thomas]]''
|
| 1886
| 1933
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 5543
|
| ''[[:d:Q20821182|John Williams]]''
|
| 1747
| 1831
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5544
|
| ''[[:d:Q20821183|John Williams]]''
| ministru d'Estaos Xuníos (1768–1825)
| 1768
| 1825
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5545
| [[Ficheru:Y Fainc Sglodion (page 6 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821180|John William Jones]]''
|
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5546
|
| ''[[:d:Q20821186|William Jones]]''
| políticu galés (1888–1961)
| 1888
| 1961
| ''[[:d:Q5530467|Gellifor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5547
|
| ''[[:d:Q20821185|John Williams]]''
|
| 1856
| 1917
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5548
|
| ''[[:d:Q20821191|Richard Martin]]''
|
| 1843
| 1922
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5549
|
| ''[[:d:Q20821189|Lewis John Thomas]]''
|
| 1883
| 1970
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 5550
|
| ''[[:d:Q20821194|Owen Williams]]''
|
| 1774
| 1839
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5551
|
| ''[[:d:Q20821195|Owen Williams]]''
|
| 1865
| 1928
| ''[[:d:Q6661549|Llangwyllog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5552
|
| ''[[:d:Q20821192|Morris Davies]]''
|
| 1891
| 1961
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5553
|
| ''[[:d:Q20821199|Peter Edwards]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5554
|
| ''[[:d:Q20821200|Peter Price]]''
|
| 1864
| 1940
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5555
| [[Ficheru:Gilbert Baldry (1876-1928) - Simon Yorke IV (1903–1966), and Philip Yorke III (1905–1978), as Children - 1151358 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821201|Philip Scott Yorke]]''
|
| 1905
| 1976
| ''[[:d:Q5385260|Erddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5556
|
| ''[[:d:Q20821206|Richard Jones]]''
|
| 1838
| 1925
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5557
|
| ''[[:d:Q20821204|Richard Jenkin Rees]]''
|
| 1868
| 1963
| ''[[:d:Q7162075|Pen-y-garn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5558
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Richard Roberts (London) (4670533) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821208|Richard Roberts]]''
|
| 1823
| 1909
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5559
|
| ''[[:d:Q20821209|Richard Samuel Rogers]]''
|
| 1882
| 1950
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5560
|
| ''[[:d:Q20821214|Robert Stephen]]''
|
| 1878
| 1966
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5561
|
| ''[[:d:Q20821215|George Fossett Roberts]]''
|
| 1870
| 1954
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5562
|
| ''[[:d:Q20821212|Robert Meirion Roberts]]''
|
| 1906
| 1967
| ''[[:d:Q772694|Llandrillo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5563
|
| ''[[:d:Q20821213|Robert Rolfe Williams]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5564
|
| ''[[:d:Q20821218|Roger Thomas]]''
|
| 1886
| 1960
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5565
|
| ''[[:d:Q20821219|Thomas Carrington]]''
|
| 1881
| 1961
| ''[[:d:Q5623864|Gwynfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5566
|
| ''[[:d:Q20821216|John Rowland]]''
|
| 1877
| 1941
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 5567
|
| ''[[:d:Q20821217|Samuel James Leeke]]''
|
| 1888
| 1966
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5568
|
| ''[[:d:Q20821222|Thomas Davies James]]''
|
| 1862
| 1927
| ''[[:d:Q3285155|Manafon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5569
|
| ''[[:d:Q20821223|Thomas Ivor Jones]]''
|
| 1896
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5570
|
| ''[[:d:Q20821221|Thomas Arthur Levi]]''
|
| 1874
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5571
|
| ''[[:d:Q20821225|Thomas Lewis]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q4923824|Blaenycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5572
|
| ''[[:d:Q20821230|Tom Ellis Jones]]''
|
| 1900
| 1975
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5573
|
| ''[[:d:Q20821229|Thomas Williams Chance]]''
|
| 1872
| 1954
| ''[[:d:Q5396240|Erwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 5574
|
| ''[[:d:Q20821234|William Ewart Williams]]''
|
| 1894
| 1966
| ''[[:d:Q29499117|Bodgarad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5575
|
| ''[[:d:Q20821235|William Gareth Evans]]''
|
| 1941
| 2000
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5576
|
| ''[[:d:Q20821233|William Davies]]''
| historiador galés (1874–1949)
| 1874
| 1949
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5577
|
| ''[[:d:Q20821238|William Hugh Owen]]''
|
| 1886
| 1957
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5578
|
| ''[[:d:Q20821239|William Hughes]]''
|
| 1779
| 1836
| ''[[:d:Q7162070|Pen-y-clawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5579
|
| ''[[:d:Q20821237|William Hubert Vaughan]]''
|
| 1894
| 1959
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 5580
|
| ''[[:d:Q20821242|William Lloyd]]''
|
| 1786
| 1852
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5581
|
| ''[[:d:Q20821243|William Morris Williams]]''
|
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5582
|
| ''[[:d:Q20821241|William Jones Williams]]''
|
| 1891
| 1945
| ''[[:d:Q7162078|Pen-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5583
|
| ''[[:d:Q20821246|William Robert Hughes]]''
|
| 1798
| 1879
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5584
|
| ''[[:d:Q20821244|William Prichard Williams]]''
|
| 1848
| 1916
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5585
|
| ''[[:d:Q20821245|William Richard Owen]]''
|
| 1906
| 1982
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5586
|
| ''[[:d:Q20821250|William Williams]]''
|
| 1748
| 1820
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5587
|
| ''[[:d:Q20821251|William Wyn Williams]]''
|
| 1876
| 1936
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5588
|
| ''[[:d:Q20821248|William Thomas]]''
|
| 1856
| 1932
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5589
|
| ''[[:d:Q20821249|William Williams]]''
|
| 1732
| 1799
| ''[[:d:Q20007214|Llanfair-Nant-Gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5590
|
| ''[[:d:Q20821415|David Jenkins Morgan]]''
|
| 1884
| 1949
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5591
|
| ''[[:d:Q20821418|David Jones]]''
|
| 1836
| 1878
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5592
|
| ''[[:d:Q20821416|David John Evans]]''
|
| 1884
| 1965
| ''[[:d:Q14508473|Capel Seion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5593
|
| ''[[:d:Q20821417|David John Lloyd]]''
|
| 1886
| 1951
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5594
|
| ''[[:d:Q20821422|Edward Arthur Lewis]]''
| historiador británicu (1880–1942)
| 1880
| 1942
| ''[[:d:Q6661527|Llangurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5595
|
| ''[[:d:Q20821423|Evan Thomas]]''
|
| 1733
| 1814
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5596
| [[Ficheru:Revd. Principal David Lloyd M.A., Ll.D.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821420|David Lloyd]]''
|
| 1805
| 1863
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5597
|
| ''[[:d:Q20821421|David William Richards]]''
|
| 1893
| 1949
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5598
|
| ''[[:d:Q20821426|Griffith Richard Maethlu Lloyd]]''
|
| 1902
| 1995
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5599
|
| ''[[:d:Q20821424|Evan Thomas Griffiths]]''
|
| 1886
| 1967
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5600
|
| ''[[:d:Q20821425|George John]]''
|
| 1918
| 1994
| ''[[:d:Q5348102|Eglwyswen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5601
|
| ''[[:d:Q20821428|John Castell Evans]]''
|
| 1844
| 1909
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5602
|
| ''[[:d:Q20821434|John Morgan Lloyd]]''
|
| 1880
| 1960
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5603
|
| ''[[:d:Q20821435|John Powell Griffiths]]''
|
| 1875
| 1944
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 5604
|
| ''[[:d:Q20821438|John Williams]]''
|
| 1825
| 1904
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5605
|
| ''[[:d:Q20821439|Matthew W. Davies]]''
|
| 1882
| 1947
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5606
|
| ''[[:d:Q20821437|John Williams]]''
|
| 1754
| 1828
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5607
|
| ''[[:d:Q20821443|Robert Evan Jones]]''
|
| 1869
| 1956
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5608
|
| ''[[:d:Q20821440|Richard Arthur Roberts]]''
|
| 1851
| 1943
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5609
|
| ''[[:d:Q20821441|Richard Thomas]]''
|
| 1871
| 1950
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 5610
|
| ''[[:d:Q20821446|William James Thomas]]''
|
| 1867
| 1945
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 5611
|
| ''[[:d:Q20821447|Thomas Hopkin Evans]]''
|
| 1879
| 1940
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 5612
| [[Ficheru:Thomas Roberts, Bethesda.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821450|Thomas Roberts]]''
|
| 1835
| 1899
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5613
|
| ''[[:d:Q20821451|Thomas William]]''
|
| 1717
| 1765
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5614
| [[Ficheru:T. Llechid Jones (5236454).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821448|Thomas Llechid Jones]]''
|
| 1867
| 1946
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5615
|
| ''[[:d:Q20821449|Thomas Robert Jones]]''
|
| 1802
| 1856
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5616
|
| ''[[:d:Q20821458|William Thomas]]''
|
| 1749
| 1809
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5617
|
| ''[[:d:Q20821456|William Saunders]]''
|
| 1806
| 1851
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5618
|
| ''[[:d:Q20824262|John Thomas Jones]]''
| misioneru británicu (1889–1952)
| 1889
| 1952
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5619
|
| ''[[:d:Q20859130|Jill Tomlinson]]''
| autora británica (1931–1976)
| 1931
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5620
|
| ''[[:d:Q20860216|Roger Jones]]''
|
| 1903
| 1982
| ''[[:d:Q28731132|Rhoshirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 5621
|
| ''[[:d:Q20865154|Derek Williams]]''
|
| 1942
| 2007
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5622
|
| ''[[:d:Q20878173|Marcus Owen]]''
|
| 1935
| 1987
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5623
|
| ''[[:d:Q20878227|Roy Andrewartha]]''
|
| 1938
| 2020
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5624
| [[Ficheru:Morgan Maddox Morgan-Owen from G ouafc 1899 1 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20888934|Morgan Maddox Morgan-Owen]]''
|
| 1877
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5625
|
| ''[[:d:Q20888933|Owen Morris Roberts]]''
|
| 1906
| 1999
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5626
|
| ''[[:d:Q20890211|Robert John Pryse]]''
| escritor galés (1807–1889)
| 1807
| 1889
| ''[[:d:Q3402694|Llanbadrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5627
| [[Ficheru:Catherine Prichard (Buddug).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20890214|Catherine Prichard]]''
|
| 1842
| 1909
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5628
|
| ''[[:d:Q20733398|John Edwards]]''
|
| 1799
| 1873
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5629
|
| ''[[:d:Q20733402|John Edward Griffith]]''
|
| 1843
| 1933
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5630
|
| ''[[:d:Q20733403|John Elias Davies]]''
|
| 1847
| 1883
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5631
|
| ''[[:d:Q20733406|John Emrys Evans]]''
| banqueru sudafricanu (1853–1931)
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q82523917|Bron-y-Berllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5632
|
| ''[[:d:Q20733407|John Evan Davies]]''
|
| 1850
| 1929
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5633
|
| ''[[:d:Q20733404|John Ellis]]''
|
| 1760
| 1839
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5634
|
| ''[[:d:Q20733405|John Ellis Meredith]]''
|
| 1904
| 1981
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5635
|
| ''[[:d:Q20733410|John Evans]]''
|
| 1737
| 1784
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5636
|
| ''[[:d:Q20733408|John Evan Hughes]]''
|
| 1865
| 1932
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5637
| [[Ficheru:Mr John Evans, Bala.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733414|John Evans]]''
|
| 1723
| 1817
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5638
| [[Ficheru:John Evans, Abermeurig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733418|John Evans]]''
|
| 1830
| 1917
| ''[[:d:Q15987294|Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5639
| [[Ficheru:Evans Jones, Yr Herald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733419|John Evans Jones]]''
|
| 1839
| 1893
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 5640
|
| ''[[:d:Q20733416|John Evans]]''
|
| 1770
| 1851
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5641
| [[Ficheru:John Evans, Aberystwyth (5348990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733417|John Evans]]''
|
| 1796
| 1861
| ''[[:d:Q10963324|Blaenplwyf]]''
|-
| style='text-align:right'| 5642
|
| ''[[:d:Q20733422|John Francis]]''
|
| 1789
| 1843
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 5643
|
| ''[[:d:Q20733420|John Fisher]]''
|
| 1862
| 1930
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 5644
|
| ''[[:d:Q20733421|John Foulkes Jones]]''
|
| 1826
| 1880
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5645
|
| ''[[:d:Q20733426|John Griffith]]''
|
| 1863
| 1933
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5646
|
| ''[[:d:Q20733427|John Griffith Davies]]''
|
| 1836
| 1861
| ''[[:d:Q1996667|Whitland]]''
|-
| style='text-align:right'| 5647
| [[Ficheru:John Gwynoro Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733430|John Gwynoro Davies]]''
|
| 1855
| 1935
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 5648
| [[Ficheru:Portrait of Y Parchedig John Harris Jones, M.A., Ph.D (4670334).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733434|John Harris Jones]]''
|
| 1827
| 1885
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 5649
|
| ''[[:d:Q20733439|John Henry Hughes]]''
|
| 1814
| 1893
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5650
|
| ''[[:d:Q20733437|John Henry]]''
|
| 1859
| 1914
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5651
|
| ''[[:d:Q20733441|John Herbert Jones]]''
|
| 1860
| 1943
| ''[[:d:Q7680325|Talsarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 5652
|
| ''[[:d:Q20733444|John Herring]]''
|
| 1789
| 1832
| ''[[:d:Q11138230|Trallwn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5653
| [[Ficheru:Portrait of Y Parchg. John Hughes, Pont Robert (4670916).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733450|John Hughes]]''
|
| 1775
| 1854
| ''[[:d:Q10989923|Llanfihangel-yng-Ngwynfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5654
| [[Ficheru:Portrait of John Hughes (4670278) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733455|John Hughes]]''
|
| 1827
| 1893
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5655
|
| ''[[:d:Q20733459|John Humphreys]]''
|
| 1767
| 1829
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 5656
|
| ''[[:d:Q20733457|John Hughes]]''
|
| 1850
| 1932
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5657
|
| ''[[:d:Q20733461|John Idris Davies]]''
|
| 1821
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5658
|
| ''[[:d:Q20733467|John James]]''
|
| 1779
| 1864
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 5659
| [[Ficheru:Portrait of John James (4673313).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733465|John James]]''
|
| 1777
| 1848
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5660
|
| ''[[:d:Q20733475|John Jenkins]]''
|
| 1656
| 1733
| ''[[:d:Q5120043|Cilymaenllwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5661
|
| ''[[:d:Q20733473|John Jeffreys]]''
|
| 1718
| 1798
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5662
|
| ''[[:d:Q20733478|John Jenkins]]''
|
| 1779
| 1853
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5663
|
| ''[[:d:Q20733482|John Jenkins]]''
|
| 1821
| 1896
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5664
|
| ''[[:d:Q20733480|John Jenkins]]''
|
| 1808
| 1884
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5665
|
| ''[[:d:Q20733486|John John Evans]]''
|
| 1862
| 1942
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5666
|
| ''[[:d:Q20733484|John Jeremy]]''
|
| 1782
| 1860
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5667
| [[Ficheru:Thomas Brigstocke (1809-1881) - Judge John Johnes II of Dolaucothy, County Cardigan (1800–1876) - 537641 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733488|John Johnes]]''
|
| 1800
| 1876
| ''[[:d:Q5288871|Dolaucothi Estate]]''
|-
| style='text-align:right'| 5668
|
| ''[[:d:Q20733494|John Jones]]''
|
| 1731
| 1813
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5669
|
| ''[[:d:Q20733492|John Jones]]''
|
| 1650
| 1727
| ''[[:d:Q17742605|Plas Gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5670
|
| ''[[:d:Q20733498|John Jones]]''
|
| 1776
| 1857
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5671
|
| ''[[:d:Q20733496|John Jones]]''
|
| 1761
| 1822
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5672
|
| ''[[:d:Q20733502|John Jones]]''
|
| 1801
| 1856
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 5673
| [[Ficheru:Mr John Jones, L'pool. printer, preacher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733500|John Jones]]''
|
| 1790
| 1855
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5674
|
| ''[[:d:Q20733506|John Jones]]''
| impresor galés (1807–1875)
| 1807
| 1875
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 5675
|
| ''[[:d:Q20733504|John Jones]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5676
|
| ''[[:d:Q20733510|John Jones]]''
|
| 1820
| 1907
| ''[[:d:Q29488174|Lower Trelowgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5677
| [[Ficheru:Revd. John Jones, Blaenannerch (1807-1875) NLW3362409.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733508|John Jones]]''
|
| 1807
| 1875
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5678
| [[Ficheru:Reverend Dr John Cynddylan Jones (1841–1930) (gcf10082).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733513|John Jones]]''
|
| 1840
| 1930
| ''[[:d:Q5035231|Capel Dewi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5679
| [[Ficheru:Revd John Jones (Humilis, 1818-69) NLW3361063.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733518|John Jones]]''
|
| 1818
| 1869
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5680
|
| ''[[:d:Q20733516|John Jones]]''
|
| 1800
| 1826
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5681
| [[Ficheru:Revd John Jones (Vulcan, 1825-89) NLW3363082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733522|John Jones]]''
| ministru galés (1825–1889)
| 1825
| 1889
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5682
| [[Ficheru:John Jones (Ivon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733520|John Jones]]''
|
| 1820
| 1898
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5683
|
| ''[[:d:Q20733527|John Jones]]''
|
| 1850
| 1926
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5684
|
| ''[[:d:Q20733525|John Jones]]''
|
| 1831
| 1899
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5685
|
| ''[[:d:Q20733529|John Jones]]''
|
| 1868
| 1940
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5686
|
| ''[[:d:Q20733539|John Lewis]]''
|
| 1793
| 1816
| ''[[:d:Q15987581|Talsarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5687
|
| ''[[:d:Q20733543|John Lewis]]''
|
| 1836
| 1892
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 5688
|
| ''[[:d:Q20733541|John Lewis]]''
|
| 1844
| 1914
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5689
|
| ''[[:d:Q20733551|John Lloyd Davies]]''
|
| 1801
| 1860
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5690
|
| ''[[:d:Q20733549|John Lloyd]]''
|
| 1792
| 1834
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5691
|
| ''[[:d:Q20733555|John Luther Thomas]]''
| ministru británicu (1881–1970)
| 1881
| 1970
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5692
|
| ''[[:d:Q20733553|John Lloyd James]]''
|
| 1835
| 1919
| ''[[:d:Q6661429|Llangan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5693
| [[Ficheru:Portrait of John Matthews Esq. (4670402).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733557|John Matthews]]''
|
| 1773
| 1848
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 5694
|
| ''[[:d:Q20733563|John Morgan]]''
|
| 1827
| 1903
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 5695
|
| ''[[:d:Q20733561|John Morgan]]''
|
| 1743
| 1801
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5696
|
| ''[[:d:Q20733566|John Morgan Jones]]''
|
| 1861
| 1935
| ''[[:d:Q6759079|Margam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5697
| [[Ficheru:Parchedig John Morgan Jones (1838–1921), Caerdydd (gcf06911).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733565|John Morgan Jones]]''
|
| 1838
| 1921
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5698
| [[Ficheru:Rev John Morris, DD, 1813-96.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733571|John Morris]]''
|
| 1813
| 1896
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5699
|
| ''[[:d:Q20733569|John Morgan Jones]]''
| ministru británicu (1873–1946)
| 1873
| 1946
| ''[[:d:Q5197221|Cwmamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 5700
| [[Ficheru:J Ossian Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733579|John Ossian Davies]]''
|
| 1851
| 1916
| ''[[:d:Q15987524|Pen-dre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5701
|
| ''[[:d:Q20733577|John Oliver Stephens]]''
|
| 1880
| 1957
| ''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5702
|
| ''[[:d:Q20733581|John Owen]]''
|
|
| 1759
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5703
|
| ''[[:d:Q20733586|John Owen]]''
|
| 1757
| 1829
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5704
|
| ''[[:d:Q20733584|John Owen]]''
|
| 1733
| 1776
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5705
|
| ''[[:d:Q20733590|John Owen]]''
|
| 1833
| 1896
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 5706
|
| ''[[:d:Q20733588|John Owen]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5707
|
| ''[[:d:Q20733593|John Owen]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q5348103|Eglwyswrw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5708
|
| ''[[:d:Q20733598|John Owen Jones]]''
| cantante británicu (1884–1972)
| 1884
| 1972
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 5709
| [[Ficheru:John Owen Jones (1857-1906).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733596|John Owen Jones]]''
|
| 1857
| 1917
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 5710
|
| ''[[:d:Q20733602|John Park Davies]]''
|
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5711
|
| ''[[:d:Q20733605|John Parry]]''
|
| 1835
| 1897
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5712
| [[Ficheru:John Propert. Photograph, 1855 (?). Wellcome V0027046.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733615|John Propert]]''
|
| 1793
| 1867
| ''[[:d:Q3401679|Llangoedmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5713
| [[Ficheru:Portrait of John Prichard (4672994) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733613|John Prichard]]''
|
| 1821
| 1889
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5714
|
| ''[[:d:Q20733619|John Pryse]]''
|
| 1826
| 1883
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 5715
| [[Ficheru:Portrait of The Revd. John Rees (4669902).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733624|John Rees]]''
|
| 1770
| 1833
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5716
| [[Ficheru:Revd Hughes, Tredegar (copy) NLW3362433.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733630|John Richard Hughes]]''
|
| 1828
| 1893
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 5717
|
| ''[[:d:Q20733636|John Richards Evans]]''
|
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5718
|
| ''[[:d:Q20733640|John Robert Jones]]''
|
| 1800
| 1881
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5719
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts (4671886).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733645|John Roberts]]''
|
| 1806
| 1879
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5720
| [[Ficheru:John Roberts (1842 - 1908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733649|John Roberts]]''
|
| 1842
| 1908
| ''[[:d:Q5173016|Corris Uchaf]]''<br/>''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 5721
|
| ''[[:d:Q20733655|John Rowland Thomas]]''
|
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5722
|
| ''[[:d:Q20733659|John Stuart Corbett]]''
|
| 1845
| 1921
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5723
|
| ''[[:d:Q20733661|John Thomas]]''
|
| 1646
| 1695
| ''[[:d:Q13130689|Pennant Melangell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5724
|
| ''[[:d:Q20733667|John Thomas]]''
|
| 1757
| 1835
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5725
|
| ''[[:d:Q20733665|John Thomas]]''
|
| 1730
| 1804
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 5726
|
| ''[[:d:Q20733671|John Thomas]]''
|
| 1857
| 1944
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5727
|
| ''[[:d:Q47541497|Walter Morgan]]''
|
| 1821
| 1903
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5728
|
| ''[[:d:Q48794179|Honor Arundel]]''
| novelista británica (1919–1973)
| 1919
| 1973
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 5729
|
| ''[[:d:Q48817063|Albert Gower-Rees]]''
|
| 1880
| 1956
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5730
|
| ''[[:d:Q49679357|Cyril Mossford]]''
|
| 1903
| 1968
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5731
|
| ''[[:d:Q49995733|Catherine Lynch]]''
|
| 1880
| 1908
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5732
|
| ''[[:d:Q50015148|John Walford McLean]]''
| odontólogu británicu (1925–2009)
| 1925
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5733
|
| ''[[:d:Q50131942|Trefor Selway]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q3406258|Pandy Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 5734
|
| ''[[:d:Q50136388|Howard Sheppeard]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5735
|
| ''[[:d:Q50169885|Thomas Price]]''
| fotógrafu neozelandés
| 1838
| 1928
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 5736
|
| ''[[:d:Q50276520|Lily Argent]]''
|
| 1886
| 1916
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5737
|
| ''[[:d:Q50298099|Islwyn Williams]]''
|
| 1903
| 1957
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 5738
|
| ''[[:d:Q50309032|Timothy Davis]]''
|
| 1779
| 1860
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5739
|
| ''[[:d:Q50322911|Bray Wilkins]]''
|
| 1610
| 1702
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5740
|
| ''[[:d:Q50365977|Brian Jenkins]]''
|
| 1935
| 2021
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5741
|
| ''[[:d:Q50528961|Trevor Jones]]''
|
| 1923
| 1983
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5742
|
| ''[[:d:Q50528968|Tommy Edwards]]''
| futbolista británicu (1923–2000)
| 1923
| 2000
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5743
|
| ''[[:d:Q50580585|Audrey Bates]]''
|
| 1922
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5744
|
| ''[[:d:Q50580877|Audrey Coombs]]''
| deportista británica (1928–2016)
| 1928
| 2016
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5745
|
| ''[[:d:Q50581145|Betty Gray]]''
|
| 1920
| 2018
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 5746
|
| ''[[:d:Q50591265|Ivor Edward David]]''
|
| 1875
| 1913
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 5747
| [[Ficheru:Emma Sarah Hutchinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51051504|Emma Hutchinson]]''
|
| 1820
| 1905
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5748
|
| ''[[:d:Q51218990|Len Attley]]''
|
| 1910
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5749
|
| ''[[:d:Q51221808|Enoch Mort]]''
| futbolista británicu (1912–1999)
| 1912
| 1999
| ''[[:d:Q7080139|Ogmore Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 5750
|
| ''[[:d:Q51537516|Anthony Robert Alwyn Hobson]]''
|
| 1921
| 2014
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5751
|
| ''[[:d:Q51537525|Ann Mercy Hunt]]''
|
| 1938
| 2014
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5752
|
| ''[[:d:Q51683462|Charles John Ribton-Turner]]''
|
| 1839
| 1895
| ''[[:d:Q17740804|Bryntirion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5753
|
| ''[[:d:Q51705802|Mihangel Jones]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 5754
|
| ''[[:d:Q51799848|Alex Beckett]]''
| actor británicu (1982–2018)
| 1982
| 2018
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5755
|
| ''[[:d:Q51844029|Gomer Lloyd]]''
|
| 1947
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5756
|
| ''[[:d:Q51954536|Cenhedlon ach Briafael]]''
|
|
| 700
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5757
|
| ''[[:d:Q52099094|David Evans, Jr.]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1848
| 1929
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5758
| [[Ficheru:John Edwal ac Angharad Williams; tad a mam Waldo Williams (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52153538|J. Edwal Williams]]''
| poeta británicu (1863–1934)
| 1863
| 1934
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5759
| [[Ficheru:Lady Williams-Wynn and her Children.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52154446|Frances Williams Wynn]]''
|
| 1773
| 1857
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5760
|
| ''[[:d:Q52156361|Ralph Joseph Horner]]''
|
| 1848
| 1926
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5761
|
| ''[[:d:Q52157138|Keith Winter]]''
|
| 1906
| 1983
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5762
| [[Ficheru:Charles Williams, the comedian and actor from Bodffordd, visiting his home region (1561472).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52160410|Charles Williams]]''
| actor británicu (1915–1990)
| 1915
| 1990
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5763
|
| ''[[:d:Q52191516|Euryn Ogwen Williams]]''
|
| 1942
| 2021
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 5764
|
| ''[[:d:Q52231233|Ebenezer Morgan]]''
|
| 1820
| 1906
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 5765
| [[Ficheru:Marged Esli yn Sigaret? 1991.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52231975|Marged Esli]]''
|
| 1949
| 2025
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5766
| [[Ficheru:Portrait of Watkin B. Joseph, 'Y Myfyr' (4670369).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52293977|Watkin B Joseph]]''
|
| 1832
| 1883
| ''[[:d:Q6661962|Llechfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5767
| [[Ficheru:Annie brewer.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q52455681|Annie Brewer]]''
|
| 1874
| 1921
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 5768
|
| ''[[:d:Q52496375|Huw Llewelyn Williams]]''
|
| 1904
| 1979
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 5769
|
| ''[[:d:Q52604716|Reg Phillips]]''
| futbolista británicu (1921–1972)
| 1921
| 1972
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5770
| [[Ficheru:Jack Edwards (5292077).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52911912|Jack Edwards]]''
|
| 1853
| 1942
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5771
|
| ''[[:d:Q53428221|David Edward Williams]]''
|
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 5772
| [[Ficheru:Harvard LCCN2014711368.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q53598867|Sue Harvard]]''
| cantante d'ópera galesa (1888–1967)
| 1888
| 1967
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5773
|
| ''[[:d:Q53868716|John Bevan]]''
| xugador de críquet australianu (1846–1918)
| 1846
| 1918
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5774
|
| ''[[:d:Q53870939|Gwyn Morgans]]''
|
| 1932
| 2023
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5775
|
| ''[[:d:Q54005453|Wally Roberts]]''
|
| 1917
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5776
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Trygarn Griffith ; Mrs. Trygarn Griffith (4671009).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54670107|Richard Trygarn Griffith]]''
|
| 1788
| 1866
| ''[[:d:Q29483393|Carreg Llwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5777
| [[Ficheru:Portrait of Henry Evans (born 1606) (4674118).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54800979|Henry Evans]]''
|
| 1606
| 1710
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5778
|
| ''[[:d:Q54869232|Rees Alfred Davis]]''
|
| 1856
| 1940
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 5779
|
| ''[[:d:Q54957569|Ray Davies]]''
|
| 1927
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5780
|
| ''[[:d:Q54982366|Neil Jones]]''
|
| 1948
| 2018
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5781
|
| ''[[:d:Q55048184|Melville Hocken]]''
|
| 1887
| 1949
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5782
|
| ''[[:d:Q55232067|Beverley Collins]]''
|
| 1938
| 2014
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5783
|
| ''[[:d:Q55237277|Terry Dyddgen-Jones]]''
| direutor de televisión británicu (1950–2018)
| 1950
| 2018
| ''[[:d:Q13127572|Crwbin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5784
|
| ''[[:d:Q55310397|Bridget Chetwynd]]''
| escritora británica (1910–1970)
| 1910
| 1970
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5785
|
| ''[[:d:Q55350891|Les Speed]]''
|
| 1923
| 2012
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5786
|
| ''[[:d:Q55363774|Stan Roberts]]''
|
| 1921
| 1995
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5787
|
| ''[[:d:Q55363992|Ken Morgan]]''
| deportista británicu (1932–2008)
| 1932
| 2008
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5788
| [[Ficheru:Thomas Merthyr Guest Vanity Fair 1897-11-11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55587858|Thomas Merthyr Guest]]''
|
| 1838
| 1904
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5789
|
| ''[[:d:Q55607911|Colin Hudson]]''
|
| 1935
| 2005
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 5790
|
| ''[[:d:Q55610492|Eddie Jenkins]]''
| futbolista británicu (1909–2005)
| 1909
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5791
| [[Ficheru:William Williams on a railway jigger, rabbit hunting in Otago, ca 1900 (3056669963) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55618848|William Williams]]''
| fotógrafu neozelandés (1859–1948)
| 1859
| 1948
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5792
|
| ''[[:d:Q55618934|William Williams]]''
|
| 1788
| 1855
| ''[[:d:Q13626046|Aberpergwm House]]''
|-
| style='text-align:right'| 5793
|
| ''[[:d:Q55642700|William Hughes]]''
| actor británicu (1998–2018)
| 1998
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5794
|
| ''[[:d:Q55683438|Jimmy Mesene]]''
|
| 1908
| 1969
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5795
|
| ''[[:d:Q55713686|Helena Jones]]''
| profesora británica (1916–2018)
| 1916
| 2018
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 5796
| [[Ficheru:Abram Reese (1829–1908).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q55721395|Abram Reese]]''
|
| 1829
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 5797
|
| ''[[:d:Q55739150|Arnold Hill Payne]]''
|
| 1877
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5798
|
| ''[[:d:Q55767256|David James Llewelfryn Davies]]''
|
| 1903
| 1981
| ''[[:d:Q3405982|Llanfihangel Rhos-y-Corn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5799
|
| ''[[:d:Q55825490|Jack Jones]]''
|
| 1921
| 2001
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5800
|
| ''[[:d:Q55825492|Brian Jarvis]]''
|
| 1933
| 2004
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 5801
|
| ''[[:d:Q55978975|Neil O'Halloran]]''
| futbolista británicu
| 1933
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5802
|
| ''[[:d:Q55979165|Iorwerth Herbert]]''
|
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 5803
|
| ''[[:d:Q56000479|Peter Bailey]]''
|
| 1944
| 2005
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5804
|
| ''[[:d:Q56173874|Rose Mabel Durham]]''
|
| 1853
| 1928
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5805
|
| ''[[:d:Q56173890|Rees Arthur]]''
|
| 1821
| 1894
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5806
|
| ''[[:d:Q56173931|Ivor Astle]]''
|
| 1882
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5807
|
| ''[[:d:Q56173975|Elizabeth Mabel Bailey]]''
|
| 1862
| 1952
| ''[[:d:Q13129643|Llangattock]]''
|-
| style='text-align:right'| 5808
|
| ''[[:d:Q56174075|William Barrow]]''
|
| 1798
| 1886
| ''[[:d:Q3399931|Llanelltyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5809
|
| ''[[:d:Q56174123|Edward Bebb]]''
|
| 1768
| 1840
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5810
|
| ''[[:d:Q56174136|Jane Belk]]''
|
| 1855
| 1935
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5811
|
| ''[[:d:Q56174215|George Bettiss]]''
|
| 1775
| 1839
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 5812
|
| ''[[:d:Q56174242|John Thomas Beynon]]''
|
| 1807
| 1873
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 5813
|
| ''[[:d:Q56174350|John George William Bonsall]]''
|
| 1817
| 1900
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5814
|
| ''[[:d:Q56174397|Gwynne Vaughan Bowen]]''
|
| 1829
| 1889
| ''[[:d:Q13132008|St Nicholas]]''
|-
| style='text-align:right'| 5815
|
| ''[[:d:Q56174521|Arthur Brook]]''
|
| 1886
| 1957
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 5816
|
| ''[[:d:Q56174569|James Brynker]]''
|
| 1668
| 1740
| ''[[:d:Q29501940|Brynkir]]''
|-
| style='text-align:right'| 5817
|
| ''[[:d:Q56174632|John Burrell]]''
|
| 1859
| 1934
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5818
|
| ''[[:d:Q56174713|David Arthur Callard]]''
|
| 1949
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5819
|
| ''[[:d:Q56174916|Gerard Casey]]''
|
| 1918
| 2000
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 5820
|
| ''[[:d:Q56175058|Sarah Charles]]''
|
| 1753
| 1814
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5821
|
| ''[[:d:Q56175082|Charles Charman]]''
|
| 1914
| 1999
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5822
|
| ''[[:d:Q56175321|Alfred Butler Clough]]''
|
| 1797
| 1870
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5823
|
| ''[[:d:Q56175456|Athelstan Maurice Corbet]]''
|
| 1788
| 1835
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5824
| [[Ficheru:Cranogwen (5292147).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56175528|Sarah Jane Rees]]''
| poeta británica
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5825
|
| ''[[:d:Q56175743|Thomas Dalton]]''
|
| 1798
| 1878
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 5826
|
| ''[[:d:Q56175777|Evan David]]''
|
| 1809
| 1871
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5827
|
| ''[[:d:Q20734229|Rhisiart Parry]]''
|
| 1665
| 1749
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5828
|
| ''[[:d:Q20734240|Rhys Davies]]''
|
| 1772
| 1847
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5829
| [[Ficheru:Rhys Jones Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734250|Rhys Jones Huws]]''
|
| 1862
| 1917
| ''[[:d:Q3404986|Penegoes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5830
|
| ''[[:d:Q20734248|Rhys Gwesyn Jones]]''
|
| 1826
| 1901
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5831
|
| ''[[:d:Q20733675|John Thomas Griffiths]]''
| inxenieru de mines d'Estaos Xuníos (1824–1895)
| 1824
| 1895
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5832
|
| ''[[:d:Q20733678|John William Hughes]]''
|
| 1817
| 1849
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5833
|
| ''[[:d:Q20733679|John William Jones]]''
| editor de periódicu d'Estaos Xuníos (1827–1884)
| 1827
| 1884
| ''[[:d:Q3398834|Llanaelhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5834
|
| ''[[:d:Q20733681|John Williams]]''
|
| 1762
| 1823
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 5835
|
| ''[[:d:Q20733691|Jonathan Jones]]''
|
| 1745
| 1832
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 5836
|
| ''[[:d:Q20733693|Jonathan Powell]]''
|
| 1764
| 1823
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5837
|
| ''[[:d:Q20733709|Joseph E. Davies]]''
|
| 1810
| 1881
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 5838
|
| ''[[:d:Q20733718|Joseph Hughes]]''
|
| 1803
| 1863
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 5839
|
| ''[[:d:Q20733716|Joseph Evans]]''
|
| 1832
| 1909
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 5840
|
| ''[[:d:Q20733722|Joseph Jenkins]]''
|
| 1859
| 1929
| ''[[:d:Q5197262|Cwmystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5841
|
| ''[[:d:Q20733726|Joseph Jones]]''
|
| 1787
| 1856
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5842
|
| ''[[:d:Q20733724|Joseph Jenkins]]''
|
| 1886
| 1962
| ''[[:d:Q3397975|Pont-rhyd-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5843
|
| ''[[:d:Q20733730|Joseph Rhys Lewis]]''
|
| 1860
| 1920
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5844
|
| ''[[:d:Q20733728|Joseph Jones]]''
|
| 1877
| 1950
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 5845
|
| ''[[:d:Q20733739|Joseph William Thomas]]''
|
| 1846
| 1914
| ''[[:d:Q7165413|Penylan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5846
| [[Ficheru:Portrait of Master Hughes and his brothers (4672622).jpg|center|128px]]
| [[Joseph Hughes]]
|
| 1827
| 1841
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5847
| [[Ficheru:Josiah Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733750|Josiah Jones]]''
|
| 1830
| 1915
| ''[[:d:Q20598147|Cwm-cou]]''
|-
| style='text-align:right'| 5848
|
| ''[[:d:Q20733752|Judith Godwin]]''
|
|
| 1746
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 5849
|
| ''[[:d:Q20733758|Leonard Owen]]''
|
| 1890
| 1965
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 5850
|
| ''[[:d:Q20733766|Henry Lewis]]''
|
| 1847
| 1923
| ''[[:d:Q20594352|Llanwenllwyfo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5851
| [[Ficheru:Llew Tegid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733774|Lewis Davies Jones]]''
| profesor galés (1851–1928)
| 1851
| 1928
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5852
|
| ''[[:d:Q20733776|Lewis Ellis]]''
|
| 1761
| 1823
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5853
|
| ''[[:d:Q20733785|Lewis Jones]]''
|
| 1702
| 1772
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5854
|
| ''[[:d:Q20733791|Lewis Jones]]''
|
| 1835
| 1915
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5855
|
| ''[[:d:Q20733789|Lewis Jones]]''
|
| 1808
| 1854
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5856
| [[Ficheru:Eden Upton Eddis (1812-1901) - Lewis Lloyd (1767–1858) - No.5 - Harris Manchester College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733795|Lewis Loyd]]''
|
| 1767
| 1858
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5857
|
| ''[[:d:Q20733797|Lewis Morris]]''
|
| 1760
| 1855
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5858
|
| ''[[:d:Q20733801|Lewis Rees]]''
|
| 1710
| 1800
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5859
|
| ''[[:d:Q20733807|Lewis Thomas]]''
| cantante británicu (1877–1955)
| 1877
| 1955
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 5860
|
| ''[[:d:Q20733815|Lleision ap Thomas]]''
| abá galés (1513–1541)
| 1513
| 1541
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 5861
|
| ''[[:d:Q20733819|Llewelyn David Howell]]''
|
| 1812
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5862
|
| ''[[:d:Q20733821|Llewelyn Jenkins]]''
|
| 1810
| 1878
| No/unknown value<br/>''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 5863
|
| ''[[:d:Q20733839|Robert Lloyd]]''
|
| 1716
| 1792
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5864
|
| ''[[:d:Q20733837|Margaret Lloyd]]''
|
| 1709
| 1762
| ''[[:d:Q6661592|Llangystennin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5865
|
| ''[[:d:Q20733843|William Lloyd]]''
|
| 1741
| 1808
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5866
|
| ''[[:d:Q20733869|John Lynn-Thomas]]''
|
| 1861
| 1939
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5867
| [[Ficheru:Yr athrawes o ddifrif (page 6 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733879|Mary Anne Edmunds]]''
| profesora galesa (1813–1858)
| 1813
| 1858
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5868
| [[Ficheru:Mair-Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733881|Mary Davies]]''
|
| 1846
| 1882
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5869
|
| ''[[:d:Q20733889|Mathew Lewis]]''
|
| 1817
| 1860
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5870
|
| ''[[:d:Q20733895|Mathias Maurice]]''
|
| 1684
| 1738
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 5871
|
| ''[[:d:Q20733899|Matthew Williams]]''
|
| 1760
| 1801
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5872
|
| ''[[:d:Q20733903|Megan Watts Hughes]]''
|
| 1842
| 1907
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5873
|
| ''[[:d:Q20733901|Maurice Evans]]''
|
| 1765
| 1831
| ''[[:d:Q6661551|Llangwyryfon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5874
|
| ''[[:d:Q20733905|Meirion Williams]]''
|
| 1901
| 1976
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''<br/>''[[:d:Q29507069|Glanywern]]''
|-
| style='text-align:right'| 5875
|
| ''[[:d:Q20733911|Herbert Merrett]]''
|
| 1886
| 1959
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 5876
|
| ''[[:d:Q20733915|Meurig Dafydd]]''
|
| 1510
| 1595
| ''[[:d:Q3397990|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5877
|
| ''[[:d:Q20733923|Michael Pritchard]]''
|
| 1709
| 1733
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5878
| [[Ficheru:Michael Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733921|Michael Jones]]''
|
| 1787
| 1853
| ''[[:d:Q55868756|Neuadd-Lwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5879
|
| ''[[:d:Q20733927|Miles Edwards]]''
|
| 1743
| 1808
| ''[[:d:Q5590210|Goytre]]''
|-
| style='text-align:right'| 5880
|
| ''[[:d:Q20733929|Miles Harry]]''
|
| 1700
| 1776
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 5881
|
| ''[[:d:Q20733935|Morgan Albert Ellis]]''
|
| 1832
| 1901
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5882
|
| ''[[:d:Q20733939|Morgan Evans]]''
|
| 1777
| 1843
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 5883
|
| ''[[:d:Q20733946|Morgan Hugh Jones]]''
| historiador británicu (1873–1930)
| 1873
| 1930
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 5884
|
| ''[[:d:Q20733948|Morgan Jones]]''
|
| 1717
| 1780
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5885
|
| ''[[:d:Q20733949|Morgan Parry Morgan]]''
|
| 1876
| 1964
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5886
|
| ''[[:d:Q20733955|Morien Mon Huws]]''
|
| 1856
| 1932
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 5887
|
| ''[[:d:Q20733957|Daniel Morris]]''
| botánicu británicu
| 1844
| 1933
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 5888
|
| ''[[:d:Q20733963|Morris Charles Jones]]''
|
| 1819
| 1893
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 5889
| [[Ficheru:Morris Davies (Meurig Ebrill).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733967|Morris Davies]]''
|
| 1780
| 1861
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5890
| [[Ficheru:Portrait of Morris Davies (4672735) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733965|Morris Davies]]''
|
| 1796
| 1876
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5891
|
| ''[[:d:Q20733969|Eddie Evans Morris]]''
|
| 1890
| 1984
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5892
|
| ''[[:d:Q20733975|Morris Griffiths]]''
|
| 1721
| 1769
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5893
| [[Ficheru:Portrait of Morris Roberts (4669920) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733983|Morris Roberts]]''
|
| 1799
| 1878
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5894
|
| ''[[:d:Q20733996|Moses Davies]]''
|
| 1799
| 1866
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5895
| [[Ficheru:Moses Owen Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734002|Moses Owen Jones]]''
|
| 1842
| 1908
| ''[[:d:Q5278615|Dinorwig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5896
|
| ''[[:d:Q20734008|David Ellis Nanney]]''
|
| 1759
| 1819
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5897
| [[Ficheru:Nicholas Bennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734018|Nicholas Bennett]]''
|
| 1823
| 1899
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 5898
|
| ''[[:d:Q20734028|Harri William]]''
|
| 1763
| 1844
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5899
|
| ''[[:d:Q20734044|Owen Davies]]''
|
| 1719
| 1792
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 5900
| [[Ficheru:Owen Davies (Caernarfon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734050|Owen Davies]]''
| ministru británicu (1840–1929)
| 1840
| 1929
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 5901
|
| ''[[:d:Q20734054|Owen Evans]]''
|
| 1808
| 1865
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5902
| [[Ficheru:Parch Dr Owen Evans DD, Fetter Lane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734057|Owen Evans]]''
|
| 1829
| 1920
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5903
| [[Ficheru:Owen Griffith (Giraldus 1832 - 1896).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734066|Owen Griffith]]''
|
| 1832
| 1896
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5904
| [[Ficheru:Eryr Eryri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734070|Owen Griffith]]''
|
| 1839
| 1903
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 5905
|
| ''[[:d:Q20734079|Owen Humphrey Davies]]''
|
| 1828
| 1898
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 5906
|
| ''[[:d:Q20734076|Owen Hughes]]''
|
| 1879
| 1947
| ''[[:d:Q13127599|Cwm Prysor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5907
| [[Ficheru:Revd Owen Jones, Llanfair Caereinion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734082|Owen Jones]]''
|
| 1787
| 1828
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5908
|
| ''[[:d:Q20734086|Owen Jones]]''
|
| 1825
| 1900
| ''[[:d:Q26270901|Pontruffydd Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5909
| [[Ficheru:Owen Jones, Chatham Street, Lerpwl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734088|Owen Jones]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5910
|
| ''[[:d:Q20734093|Owen Jones]]''
|
| 1838
| 1866
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 5911
|
| ''[[:d:Q20734099|Owen Owen]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5912
| [[Ficheru:Owen Madoc Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734096|Owen Madoc Roberts]]''
|
| 1867
| 1948
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5913
|
| ''[[:d:Q20734102|Owen Owen Roberts]]''
|
| 1793
| 1866
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5914
|
| ''[[:d:Q20734105|Owen Owens]]''
|
| 1792
| 1862
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5915
|
| ''[[:d:Q20734112|Owen Rice]]''
|
| 1719
| 1788
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 5916
|
| ''[[:d:Q20734127|D. E. Parry-Williams]]''
|
| 1900
| 1996
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5917
| [[Ficheru:Peter Hughes Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734133|Peter Hughes Griffiths]]''
|
| 1871
| 1937
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 5918
| [[Ficheru:Portrait of diweddar Mr. Peter Maelor Evans (4673285).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734137|Peter Maelor Evans]]''
|
| 1817
| 1878
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5919
|
| ''[[:d:Q20734153|Philip Esmonde Phillips]]''
|
| 1888
| 1960
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 5920
|
| ''[[:d:Q20734156|Philip James]]''
|
| 1664
| 1748
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5921
|
| ''[[:d:Q20734166|Grismond Picton Phillips]]''
|
| 1898
| 1967
| ''[[:d:Q13127604|Cwmgwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 5922
|
| ''[[:d:Q20734182|Ieuan Rees-Davies]]''
|
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5923
|
| ''[[:d:Q20734189|Rees Cribin Jones]]''
|
| 1841
| 1927
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 5924
|
| ''[[:d:Q20734206|Rees Lewis]]''
|
| 1828
| 1880
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 5925
|
| ''[[:d:Q20734208|Rees Morgan]]''
|
| 1764
| 1847
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 5926
|
| ''[[:d:Q20734218|Reuben Davies]]''
|
| 1808
| 1833
| ''[[:d:Q5184909|Cribyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5927
|
| ''[[:d:Q20734338|Robert Humphreys]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q25556302|Rhagatt Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 5928
|
| ''[[:d:Q20734255|Rhys Price]]''
|
| 1807
| 1869
| ''[[:d:Q6661425|Llangammarch Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 5929
|
| ''[[:d:Q20734256|Rhys Prydderch]]''
|
| 1620
| 1699
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 5930
|
| ''[[:d:Q20734263|Richard Bennett]]''
|
| 1860
| 1937
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 5931
|
| ''[[:d:Q20734261|Rice Pryce Buckley Williames]]''
|
| 1802
| 1871
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 5932
|
| ''[[:d:Q20734270|Richard Davies Griffith]]''
|
| 1813
| 1856
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 5933
| [[Ficheru:Portrait of Richard (Tafolog) Davies (4673089).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734269|Richard Davies]]''
|
| 1830
| 1904
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5934
|
| ''[[:d:Q20734274|Richard Ellis]]''
|
| 1784
| 1824
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5935
| [[Ficheru:Risiart Ddu o Wynedd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734275|Richard Foulkes Edwards]]''
|
| 1836
| 1870
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5936
|
| ''[[:d:Q20734273|Richard Ellis]]''
|
| 1775
| 1855
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5937
|
| ''[[:d:Q20734282|Richard Humphreys Morgan]]''
|
| 1850
| 1899
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5938
| [[Ficheru:Portrait of Richard Jones, Llwyngwril (4673766) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734283|Richard Jones]]''
|
| 1780
| 1853
| ''[[:d:Q6662914|Llwyngwril]]''
|-
| style='text-align:right'| 5939
|
| ''[[:d:Q20734280|Richard Hughes]]''
|
| 1794
| 1871
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 5940
| [[Ficheru:Richd. Humphreys, Dyffryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734281|Richard Humphreys]]''
|
| 1790
| 1863
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5941
|
| ''[[:d:Q20734284|Richard Jones]]''
|
| 1787
| 1855
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 5942
| [[Ficheru:Rhamant Bywyd Lloyd George (page 70 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734290|Richard Lloyd]]''
|
| 1834
| 1917
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5943
|
| ''[[:d:Q20734291|Richard Lowe]]''
|
| 1810
| 1853
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 5944
|
| ''[[:d:Q20734288|Richard Lewis]]''
|
| 1817
| 1865
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5945
| [[Ficheru:Portrait of R Lumley (4673791).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734292|Richard Lumley]]''
|
| 1810
| 1884
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5946
|
| ''[[:d:Q20734298|Richard Morris Lewis]]''
|
| 1847
| 1918
| ''[[:d:Q4959999|Brechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 5947
| [[Ficheru:Portrait of Richard Newcome (4674540).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734299|Richard Newcome]]''
|
| 1779
| 1857
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 5948
|
| ''[[:d:Q20734296|Richard Morgan]]''
|
| 1743
| 1805
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 5949
|
| ''[[:d:Q20734297|Richard Morgan]]''
|
| 1854
| 1939
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 5950
|
| ''[[:d:Q20734303|Richard Rees]]''
| ministru galés (1707–1749)
| 1707
| 1749
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5951
| [[Ficheru:Richard Roberts profile.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734304|Richard Roberts]]''
|
| 1874
| 1945
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5952
|
| ''[[:d:Q20734305|Richard Samuel Hughes]]''
|
| 1855
| 1893
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 5953
|
| ''[[:d:Q20734311|Robert Albert Jones]]''
|
| 1851
| 1892
| ''[[:d:Q7165394|Penybryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5954
| [[Ficheru:Richard Williams, 'Celynog' (5254841).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734308|Richard Williams]]''
|
| 1835
| 1906
| ''[[:d:Q4942605|Bont Dolgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5955
| [[Ficheru:Robert Dafydd, Brynengan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734314|Robert Dafydd]]''
|
| 1747
| 1834
| ''[[:d:Q3401919|Nantmor]]''
|-
| style='text-align:right'| 5956
|
| ''[[:d:Q20734313|Robert Baugh]]''
|
| 1748
| 1832
| ''[[:d:Q6661275|Llandysilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 5957
|
| ''[[:d:Q20734318|Robert Davies]]''
|
| 1790
| 1841
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5958
| [[Ficheru:Revd Robert David Roberts, Llwynhendy (1820-93) NLW3364306.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734316|Robert David Roberts]]''
|
| 1820
| 1893
| ''[[:d:Q5278615|Dinorwig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5959
|
| ''[[:d:Q20734320|Robert Davies]]''
|
| 1814
| 1867
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5960
|
| ''[[:d:Q20734321|Robert Davies]]''
|
| 1834
| 1858
| ''[[:d:Q13126857|Carneddi]]''
|-
| style='text-align:right'| 5961
| [[Ficheru:Robert Ellis, Ysgoldy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734326|Robert Ellis]]''
|
| 1808
| 1881
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 5962
|
| ''[[:d:Q20734325|Robert Edwards]]''
|
| 1775
| 1805
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5963
|
| ''[[:d:Q20734331|Robert Foulkes]]''
|
| 1743
| 1841
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5964
| [[Ficheru:Portrait of Robert Griffiths (4670251).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734334|Robert Griffiths]]''
|
| 1824
| 1903
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5965
|
| ''[[:d:Q20734335|Robert Gruffydd]]''
|
| 1753
| 1820
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 5966
| [[Ficheru:Robert Griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734332|Robert Griffith]]''
|
| 1847
| 1909
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5967
|
| ''[[:d:Q20734333|Robert Griffith Roberts]]''
|
| 1866
| 1930
| ''[[:d:Q922365|Dyffryn Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 5968
|
| ''[[:d:Q20734339|Robert James]]''
|
| 1825
| 1879
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 5969
| [[Ficheru:Self portrait (4703026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734336|Robert Hughes]]''
|
| 1811
| 1892
| ''[[:d:Q29499117|Bodgarad]]''
|-
| style='text-align:right'| 5970
|
| ''[[:d:Q20734337|Robert Humphreys]]''
|
| 1779
| 1832
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 5971
| [[Ficheru:Robert Jones, Llanllyfni.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734342|Robert Jones]]''
|
| 1806
| 1896
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 5972
|
| ''[[:d:Q20734343|Robert Jones]]''
|
| 1891
| 1962
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 5973
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Robert G. Jones (4672941).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734341|Robert Jones]]''
|
| 1769
| 1835
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 5974
|
| ''[[:d:Q20734346|Robert Llwyd]]''
|
| 1565
| 1655
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 5975
|
| ''[[:d:Q20734344|Robert Jones]]''
| músicu británicu (1862–1929)
| 1862
| 1929
| ''[[:d:Q3396790|Arthog]]''
|-
| style='text-align:right'| 5976
|
| ''[[:d:Q20734348|Robert Meredith]]''
|
| 1823
| 1893
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5977
|
| ''[[:d:Q20734349|Robert Morgan]]''
|
| 1621
| 1710
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 5978
| [[Ficheru:Robert Owen, Pennal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734354|Robert Owen]]''
|
| 1834
| 1899
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 5979
| [[Ficheru:Robert Owen (Bardd y Môr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734355|Robert Owen]]''
|
| 1858
| 1885
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 5980
|
| ''[[:d:Q20734352|Robert Oliver Rees]]''
|
| 1818
| 1881
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 5981
|
| ''[[:d:Q20734362|Robert Roberts]]''
|
| 1762
| 1802
| ''[[:d:Q3404501|Nantlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 5982
|
| ''[[:d:Q20734363|Robert Roberts]]''
|
| 1800
| 1878
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 5983
| [[Ficheru:Robert Pugh Rowlands. Photograph by Lafayette Ltd. Wellcome V0027109.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734360|Robert Pugh Rowlands]]''
|
| 1874
| 1933
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5984
|
| ''[[:d:Q20734361|Robert Richard Hughes]]''
|
| 1871
| 1957
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 5985
| [[Ficheru:Portrait of Robert Roberts, Y Sgolor Mawr (4671120).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734365|Robert Roberts]]''
|
| 1834
| 1885
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 5986
|
| ''[[:d:Q20734368|Robert Williams]]''
|
| 1782
| 1818
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 5987
|
| ''[[:d:Q20734374|Rolant Huw]]''
|
| 1714
| 1802
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 5988
|
| ''[[:d:Q20734375|Ronald James Tree]]''
|
| 1914
| 1970
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 5989
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Rowland Hughes, Wesleyan Minister (4670927) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734378|Rowland Hughes]]''
|
| 1811
| 1861
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5990
|
| ''[[:d:Q20734376|Rosser Beynon]]''
|
| 1810
| 1876
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 5991
|
| ''[[:d:Q20734383|Samuel Davies]]''
|
| 1788
| 1854
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 5992
| [[Ficheru:Samuel Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734381|Samuel Bowen]]''
|
| 1799
| 1887
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 5993
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Evans, Zoar, Merthyr Tydfil, South Wales (4674125).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734386|Samuel Evans]]''
|
| 1777
| 1833
| ''[[:d:Q5136816|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 5994
| [[Ficheru:Dr. Samuel Evans (5349058) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734387|Samuel Evans]]''
|
| 1859
| 1935
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 5995
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Davies (4673074).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734384|Samuel Davies]]''
|
| 1818
| 1891
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 5996
|
| ''[[:d:Q20734385|Samuel Ellis]]''
|
| 1803
| 1852
| ''[[:d:Q20598999|Cyfronydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 5997
|
| ''[[:d:Q20734390|Samuel James Evans]]''
|
| 1870
| 1938
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 5998
|
| ''[[:d:Q20734388|Samuel Evans]]''
|
| 1793
| 1856
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 5999
| [[Ficheru:Portrait of Parchedig Samuel Griffiths, Horeb Llandysul 1855 (4670806).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734389|Samuel Griffiths]]''
|
| 1783
| 1860
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6000
| [[Ficheru:Portrait of Samuel Morris Jones (4674452).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734392|Samuel Maurice Jones]]''
| pintor galés (1853–1932)
| 1853
| 1932
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6001
| [[Ficheru:Winnie Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734393|Sarah Winifred Parry]]''
| escritora galesa (1870–1953)
| 1870
| 1953
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6002
|
| ''[[:d:Q20734396|Siencyn Thomas]]''
|
| 1690
| 1762
| ''[[:d:Q15987464|Brongwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6003
| [[Ficheru:Prifathro Silas Morris, Coleg y Bedyddwyr, Bangor (5254799).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734397|Silas Morris]]''
|
| 1862
| 1923
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6004
|
| ''[[:d:Q20734403|Thomas David Slingsby-Jenkins]]''
|
| 1872
| 1955
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6005
|
| ''[[:d:Q20734407|Stanley Howard Hedley Perry]]''
|
| 1911
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6006
|
| ''[[:d:Q20734404|Solomon Harris]]''
|
| 1726
| 1785
| ''[[:d:Q3401686|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6007
|
| ''[[:d:Q20734405|Sorobabel Davies]]''
|
| 1806
| 1877
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6008
|
| ''[[:d:Q20734410|Stephen Davies]]''
|
| 1790
| 1858
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6009
| [[Ficheru:William Oliver (1823-1901) - Stephen Evans, Esq. (1818–1905), JP - OP76 - Aberystwyth University, School of Art Museum and Galleries.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734411|Stephen Evans]]''
|
| 1818
| 1905
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6010
|
| ''[[:d:Q20734408|Stanley Bligh]]''
|
| 1870
| 1949
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6011
|
| ''[[:d:Q20734414|Thomas (Jeremy) Griffiths]]''
|
| 1797
| 1871
| ''[[:d:Q6661964|Llechryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6012
|
| ''[[:d:Q20734412|Stephen Llwyd]]''
|
| 1794
| 1854
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6013
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Aubrey (4674307).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734417|Thomas Aubrey]]''
|
| 1808
| 1867
| ''[[:d:Q5057243|Cefn-coed-y-cymmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6014
|
| ''[[:d:Q20734420|Thomas Beynon]]''
|
| 1745
| 1833
| ''[[:d:Q6661743|Llansadwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6015
| [[Ficheru:Unknown artist - Thomas David Llewelyn (1828–1879) - OP00304 - Bangor University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734427|Thomas David Llewelyn]]''
|
| 1828
| 1879
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6016
| [[Ficheru:Thomas Davies, Llandeilo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734430|Thomas Davies]]''
|
| 1820
| 1873
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6017
| [[Ficheru:Revd Thomas Davies, Llanelli (1823-98) (Cong) NLW3364508.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734431|Thomas Davies]]''
|
| 1823
| 1898
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6018
|
| ''[[:d:Q20734429|Thomas Davies]]''
|
| 1812
| 1895
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 6019
|
| ''[[:d:Q20734432|Thomas Davies]]''
|
| 1851
| 1892
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6020
|
| ''[[:d:Q56175831|Arthur Stanley Davies]]''
|
| 1889
| 1951
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6021
|
| ''[[:d:Q56175842|Benjamin Davies]]''
| científicu británicu (1863–1957)
| 1863
| 1957
| ''[[:d:Q15921422|Llangynllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6022
|
| ''[[:d:Q56175850|David Griffith Davies]]''
|
| 1845
| 1899
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6023
|
| ''[[:d:Q56175852|David Oswald Davies]]''
|
| 1908
| 1992
| ''[[:d:Q7321602|Rhydcymerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6024
|
| ''[[:d:Q56175860|Daniel Davies]]''
|
| 1780
| 1867
| ''[[:d:Q15260126|Moylgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 6025
|
| ''[[:d:Q56175866|David Evan Davies]]''
|
| 1843
| 1914
| ''[[:d:Q1002782|Llannor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6026
|
| ''[[:d:Q56175868|David Rees Davies]]''
|
| 1824
| 1916
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6027
|
| ''[[:d:Q56175873|David Davies]]''
|
| 1793
| 1864
| ''[[:d:Q3404900|Caio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6028
|
| ''[[:d:Q56175876|David Davies]]''
|
| 1799
| 1874
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6029
|
| ''[[:d:Q56175916|Edward Davies]]''
|
| 1820
| 1908
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6030
|
| ''[[:d:Q56175931|Frances Davies]]''
|
| 1836
| 1918
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6031
|
| ''[[:d:Q56175961|Humphrey Jones Davies]]''
|
| 1877
| 1966
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6032
|
| ''[[:d:Q56175968|Idwal Davies]]''
|
| 1915
| 1992
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6033
|
| ''[[:d:Q56176004|John Davies]]''
|
| 1722
| 1799
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6034
|
| ''[[:d:Q56176026|Kate Davies]]''
|
| 1892
| 1980
| ''[[:d:Q15987474|Pren-gwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6035
|
| ''[[:d:Q56176024|Jonathan Davies]]''
|
| 1857
| 1933
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6036
|
| ''[[:d:Q56176082|Samuel Davies]]''
|
| 1829
| 1904
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6037
|
| ''[[:d:Q56176086|Thomas George Davies]]''
|
| 1900
| 1977
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6038
|
| ''[[:d:Q56176089|Thomas Davies]]''
|
| 1802
| 1861
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 6039
|
| ''[[:d:Q56176101|Walter Cecil Davies]]''
|
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6040
|
| ''[[:d:Q56176152|Rhys Lewis Davis]]''
|
| 1828
| 1916
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6041
|
| ''[[:d:Q56176183|Wilfred Seymour De Winton]]''
|
| 1856
| 1929
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6042
|
| ''[[:d:Q56176227|David J. Owen]]''
|
| 1877
| 1945
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6043
|
| ''[[:d:Q56176497|Edward Edwards]]''
|
| 1865
| 1933
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6044
|
| ''[[:d:Q56176621|Siôn Eirian]]''
|
| 1954
| 2020
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6045
|
| ''[[:d:Q56176675|Richard Elias]]''
|
| 1847
| 1927
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6046
| [[Ficheru:Annie Jane Hughes-Griffiths (5227587).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176704|Annie Jane Ellis]]''
|
| 1873
| 1942
| ''[[:d:Q29496455|Cwrt Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6047
|
| ''[[:d:Q56176713|Hugh Ellis]]''
|
| 1857
| 1931
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6048
|
| ''[[:d:Q56176894|David Arthen Evans]]''
|
| 1878
| 1936
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6049
|
| ''[[:d:Q56176898|David Evans]]''
|
| 1860
| 1950
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6050
|
| ''[[:d:Q56176902|David Evans]]''
|
| 1815
| 1883
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6051
|
| ''[[:d:Q56176909|David Evans]]''
|
| 1875
| 1951
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6052
| [[Ficheru:Revd Ebenezer Evans (Bodedern, CM?) NLW3365083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176920|Ebenezer Evans]]''
|
| 1815
| 1897
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6053
| [[Ficheru:Er cof am y Parch Foulk Evans, Machynlleth.. NLW3365216.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176943|Foulk Evans]]''
|
| 1783
| 1866
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6054
|
| ''[[:d:Q56176950|Thomas Evans Griffith]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q3402480|Rhydyclafdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6055
|
| ''[[:d:Q56176960|William Howell Evans]]''
|
| 1835
| 1892
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6056
|
| ''[[:d:Q56176970|John Owain Evans]]''
|
| 1875
| 1943
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6057
|
| ''[[:d:Q56176995|Josiah Daniel Evans]]''
|
| 1827
| 1905
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6058
|
| ''[[:d:Q56176992|Jonah Bowen Evans]]''
|
| 1806
| 1876
| ''[[:d:Q6662982|Llywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6059
|
| ''[[:d:Q56176998|Lewis Evans]]''
|
| 1767
| 1835
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6060
|
| ''[[:d:Q56177000|Mali Evans]]''
|
|
| 1991
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 6061
|
| ''[[:d:Q56177009|Olwen Caradoc Evans]]''
|
| 1918
| 1998
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6062
| [[Ficheru:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56177012|Olwen Carey, Lady Evans]]''
|
| 1892
| 1990
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6063
|
| ''[[:d:Q56177037|Simon Evans]]''
|
| 1824
| 1885
| ''[[:d:Q5348102|Eglwyswen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6064
|
| ''[[:d:Q56177069|William Evans]]''
|
| 1876
| 1952
| ''[[:d:Q2278993|Pentraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6065
|
| ''[[:d:Q56177096|Hope Wynne Eyton]]''
|
| 1754
| 1824
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6066
|
| ''[[:d:Q56177160|John Jocelyn Ffoulkes]]''
|
| 1813
| 1898
| ''[[:d:Q13126438|Bylchau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6067
|
| ''[[:d:Q56177351|Richard Garnons]]''
|
| 1773
| 1841
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6068
|
| ''[[:d:Q56177409|William George]]''
|
| 1865
| 1920
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6069
|
| ''[[:d:Q56177484|William Glasnant Jones]]''
|
| 1869
| 1951
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 6070
|
| ''[[:d:Q56177501|Evan Williams]]''
|
| 1866
| 1937
| ''[[:d:Q13129629|Llanfihangel Glyn Myfyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6071
|
| ''[[:d:Q56177812|George Griffith]]''
|
| 1790
| 1877
| ''[[:d:Q17741595|Garn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6072
|
| ''[[:d:Q56177827|John Griffith]]''
|
| 1654
| 1698
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6073
|
| ''[[:d:Q56177836|John Griffith]]''
|
| 1843
| 1864
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6074
|
| ''[[:d:Q56177851|R.E. Griffith]]''
|
| 1911
| 1975
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 6075
|
| ''[[:d:Q56177887|William Griffith]]''
|
| 1730
| 1766
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6076
|
| ''[[:d:Q56178037|David Thomas Guy]]''
|
| 1905
| 1976
| ''[[:d:Q14538499|Llanrhidian]]''
|-
| style='text-align:right'| 6077
| [[Ficheru:Mather Brown (1761-1831) - The Reverend Alban Thomas Gwynne (1751–1819) - 864495 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56178145|Alban Thomas Jones Gwynne]]''
|
| 1751
| 1819
| ''[[:d:Q5058788|Cenarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6078
|
| ''[[:d:Q56178177|Benjamin Hall]]''
|
| 1742
| 1825
| ''[[:d:Q5618124|Gumfreston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6079
|
| ''[[:d:Q56178195|Florrie Hamer]]''
|
| 1903
| 1994
| ''[[:d:Q3401604|Bow Street]]''
|-
| style='text-align:right'| 6080
|
| ''[[:d:Q56178202|Victor Hampson-Jones]]''
|
| 1909
| 1977
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 6081
|
| ''[[:d:Q56178200|Nina Hammett]]''
|
| 1890
| 1956
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6082
|
| ''[[:d:Q56178351|Mary Elizabeth Hedley]]''
|
| 1854
| 1925
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6083
|
| ''[[:d:Q56178357|Pete Hellings]]''
|
| 1921
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6084
|
| ''[[:d:Q56178468|Isaac Herriman]]''
|
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6085
|
| ''[[:d:Q56178498|Elizabeth Lady Hills-Johnes]]''
|
| 1834
| 1927
| ''[[:d:Q108366926|Dolaucothi House]]''
|-
| style='text-align:right'| 6086
|
| ''[[:d:Q56178642|Robert Howard]]''
|
| 1692
| 1776
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6087
|
| ''[[:d:Q56178666|Abraham Howell]]''
|
| 1810
| 1893
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6088
|
| ''[[:d:Q56178704|William Howell]]''
|
| 1777
| 1845
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6089
|
| ''[[:d:Q56178705|William Howell]]''
|
| 1804
| 1826
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6090
|
| ''[[:d:Q56178760|Benjamin Hughes]]''
|
| 1821
| 1913
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6091
|
| ''[[:d:Q56178768|Dic Hughes]]''
|
| 1909
| 1992
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 6092
|
| ''[[:d:Q56178790|Harold Rhys Hughes]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6093
|
| ''[[:d:Q56178805|John Henry Hughes]]''
|
| 1862
| 1893
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 6094
|
| ''[[:d:Q56178865|Roderick Humphreys]]''
|
| 1816
| 1895
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6095
|
| ''[[:d:Q56178885|David Hussey]]''
|
| 1852
| 1930
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 6096
|
| ''[[:d:Q56179080|John Jayne]]''
|
| 1805
| 1873
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 6097
|
| ''[[:d:Q56179107|Anne Jenkins]]''
|
| 1864
| 1948
| ''[[:d:Q29495975|Trecefel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6098
|
| ''[[:d:Q56179139|Richard Iwan Jenkyn]]''
|
| 1857
| 1893
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6099
|
| ''[[:d:Q56179144|Herbert Noel Jerman]]''
|
| 1909
| 1994
| ''[[:d:Q17738677|Dolforgan Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6100
|
| ''[[:d:Q56179197|Edwin William John]]''
|
| 1847
| 1938
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6101
|
| ''[[:d:Q56179219|Charlotte Anna Maria Johnes]]''
|
| 1825
| 1911
| ''[[:d:Q5561752|Gileston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6102
|
| ''[[:d:Q56179386|Charles Jones]]''
|
| 1831
| 1917
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6103
|
| ''[[:d:Q56179396|David Elwyn Jones]]''
|
| 1945
| 2003
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6104
|
| ''[[:d:Q56179400|David Rhys Jones]]''
|
| 1845
| 1926
| ''[[:d:Q15921422|Llangynllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6105
|
| ''[[:d:Q56179414|Daniel Jones]]''
|
| 1770
| 1821
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6106
|
| ''[[:d:Q56179423|David Samuel Jones]]''
|
| 1852
| 1898
| ''[[:d:Q3401668|Eglwysbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6107
| [[Ficheru:David Ivon Jones 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179420|David Ivon Jones]]''
|
| 1882
| 1924
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6108
|
| ''[[:d:Q56179431|David Jones]]''
|
| 1893
| 1916
| ''[[:d:Q101170463|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6109
|
| ''[[:d:Q56179463|Edward Jones]]''
|
| 1780
| 1820
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6110
|
| ''[[:d:Q56179473|Edwin Jones]]''
|
| 1842
| 1932
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6111
|
| ''[[:d:Q56179489|Esther Anne Davies]]''
|
| 1883
| 1940
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6112
|
| ''[[:d:Q56179498|Francis Ernest Llewellyn Jones]]''
|
| 1883
| 1982
| ''[[:d:Q20599925|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 6113
|
| ''[[:d:Q56179504|Griffith Jones]]''
|
| 1820
| 1875
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6114
| [[Ficheru:Portrait of Mother of John Jones, 'Talhaiarn' (4670569).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179510|Gwen Jones]]''
|
| 1777
| 1857
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6115
|
| ''[[:d:Q56179519|Henry Francis Jones]]''
|
| 1874
| 1949
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6116
|
| ''[[:d:Q56179526|Henry Jones]]''
|
| 1824
| 1852
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6117
|
| ''[[:d:Q56179538|Hugh Jones]]''
|
|
| 1799
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6118
| [[Ficheru:Humphrey Jones a Diwygiad 1859 (page 57 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179544|Humphrey Jones]]''
|
| 1832
| 1895
| ''[[:d:Q13131979|Tre'r-ddôl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6119
|
| ''[[:d:Q87499051|Frances Anne Jane Collier]]''
|
| 1832
| 1900
| ''[[:d:Q7983059|Wenvoe]]''
|-
| style='text-align:right'| 6120
|
| ''[[:d:Q87617078|Thomas Henry Blythe]]''
|
| 1822
| 1883
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6121
|
| ''[[:d:Q87748575|Lady James]]''
|
| 1869
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6122
|
| ''[[:d:Q87758340|David Archard Williams]]''
|
| 1796
| 1879
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6123
| [[Ficheru:Sir D. Broughton LCCN2014718668.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75253752|Vera Edyth Griffith-Boscawen]]''
| fotógrafa británica (1894–1968)
| 1894
| 1968
| ''[[:d:Q5648626|Hanmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6124
| [[Ficheru:John Michael Wright (1617-1694) - Lady Anne Somerset (1631–1662), Lady Howard - 1180957 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75257649|Lady Anne Somerset]]''
|
| 1631
| 1662
| ''[[:d:Q2630723|Raglan Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6125
|
| ''[[:d:Q75259915|Walter de Winton]]''
|
| 1832
| 1878
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 6126
| [[Ficheru:Morgan Lindsay (IWM).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75262431|Morgan Lindsay]]''
|
| 1857
| 1935
| ''[[:d:Q7837474|Tredegar Park]]''
|-
| style='text-align:right'| 6127
|
| ''[[:d:Q75267643|Capel Hanbury-Leigh]]''
|
| 1776
| 1861
| ''[[:d:Q7838973|Trevethin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6128
|
| ''[[:d:Q75296912|Morys Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1887
| 1968
| ''[[:d:Q4937022|Bodysgallen Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6129
|
| ''[[:d:Q75297073|Eva Douglas-Pennant]]''
|
| 1852
| 1934
| ''[[:d:Q3402621|Penrhyn Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6130
|
| ''[[:d:Q75303015|Robert Charles Herbert]]''
|
| 1827
| 1902
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6131
|
| ''[[:d:Q75312234|Daniel Radcliffe]]''
|
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 6132
|
| ''[[:d:Q75315040|Edward Wynne-Finch]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6133
|
| ''[[:d:Q75316050|Eryl Smith]]''
|
| 1893
| 1930
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6134
|
| ''[[:d:Q75358236|Robert Michael FitzHugh]]''
|
| 1910
| 2006
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6135
|
| ''[[:d:Q75386990|Lady Emily Cadogan]]''
|
| 1773
| 1839
| ''[[:d:Q7201721|Plas Newydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6136
|
| ''[[:d:Q75418359|Hugh Maurice Carstairs Jones-Mortimer]]''
|
| 1908
| 1980
| ''[[:d:Q29480804|Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6137
|
| ''[[:d:Q75420061|George Brooke Meares]]''
|
| 1838
| 1894
| ''[[:d:Q5566621|Glandyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6138
| [[Ficheru:Elaine Bathurst, Lady Bledisloe (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q75442343|Elaine Bathurst, Lady Bledisloe]]''
| estadista galesa (1879–1956)
| 1879
| 1956
| ''[[:d:Q13656930|Oystermouth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6139
|
| ''[[:d:Q75445238|Wilberforce Ernest Hazell]]''
|
| 1871
| 1953
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6140
|
| ''[[:d:Q75514713|John Sibbering]]''
|
| 1829
| 1906
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6141
|
| ''[[:d:Q75544284|Edward Robert Wood]]''
|
| 1819
| 1876
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6142
|
| ''[[:d:Q75569765|Richard Owen]]''
|
| 1824
| 1902
| ''[[:d:Q990100|Dolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6143
|
| ''[[:d:Q75597041|George Prothero]]''
|
| 1818
| 1894
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6144
|
| ''[[:d:Q75613587|E. Hanbury Williams]]''
|
| 1760
| 1810
| ''[[:d:Q6661380|Llanfoist]]''
|-
| style='text-align:right'| 6145
|
| ''[[:d:Q75616092|John Hubert Emlyn Jones]]''
|
| 1915
| 2014
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6146
|
| ''[[:d:Q75616428|Francis Henry Wolryche-Whitmore]]''
|
| 1820
| 1908
| ''[[:d:Q13644937|Llanmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6147
|
| ''[[:d:Q75651054|Jeffrey O'Riordan]]''
|
| 1931
| 2017
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6148
|
| ''[[:d:Q75758932|Harriet Anne Jones]]''
|
| 1817
| 1928
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6149
|
| ''[[:d:Q75817873|Archibald Bellairs Higgon]]''
|
| 1880
| 1915
| ''[[:d:Q7434321|Scolton Manor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6150
|
| ''[[:d:Q75844853|Seán Sáirséal Ó hÉigeartaigh]]''
|
| 1917
| 1967
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6151
|
| ''[[:d:Q75846128|William Quick]]''
|
| 1902
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6152
|
| ''[[:d:Q75903180|John Lloyd]]''
|
| 1844
| 1910
| ''[[:d:Q15242566|Llanmerewig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6153
|
| ''[[:d:Q75924261|John Naylor]]''
|
| 1856
| 1906
| ''[[:d:Q6519756|Leighton Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6154
|
| ''[[:d:Q75933413|Richard Quintin Hoare]]''
| banqueru británicu (1943–2020)
| 1943
| 2020
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6155
|
| ''[[:d:Q75946239|Sir Richard Puleston, 2nd Bt.]]''
|
| 1789
| 1860
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6156
|
| ''[[:d:Q75947093|Dorothy Glynne]]''
|
| 1680
| 1731
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6157
|
| ''[[:d:Q75976071|George Leader Owen]]''
|
| 1838
| 1905
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6158
|
| ''[[:d:Q75981979|Cecil Aspinall]]''
|
| 1878
| 1959
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6159
|
| ''[[:d:Q76002585|R. D. Evans]]''
|
| 1856
| 1924
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 6160
| [[Ficheru:Grosvenor Basil Williams (2a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76004065|Basil Grosvenor Williams]]''
|
| 1877
| 1955
| ''[[:d:Q4868001|Bassaleg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6161
|
| ''[[:d:Q76025828|John Awbrey]]''
|
| 1623
| 1692
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6162
|
| ''[[:d:Q76082157|Essex Lloyd-Mostyn]]''
|
| 1834
| 1916
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 6163
|
| ''[[:d:Q76082884|John Homfray]]''
|
| 1793
| 1877
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6164
|
| ''[[:d:Q76104067|Rees Lloyd-Jones]]''
| xineco-obstetra británicu (1925–2011)
| 1925
| 2011
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 6165
|
| ''[[:d:Q76104674|George Frederick Hamer]]''
|
| 1885
| 1965
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6166
|
| ''[[:d:Q76152669|Laetitia Trelawny]]''
|
| 1847
| 1938
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 6167
|
| ''[[:d:Q76163827|Richard Bowen Woosnam]]''
|
| 1881
| 1915
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6168
|
| ''[[:d:Q76175070|Elizabeth Owen]]''
|
| 1655
| 1692
| ''[[:d:Q123519917|Wepre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6169
|
| ''[[:d:Q76178241|R. W. Brigstocke]]''
|
| 1838
| 1919
| ''[[:d:Q3565968|Walwyn's Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6170
|
| ''[[:d:Q76188083|Owen Putland Meyrick]]''
|
| 1752
| 1825
| ''[[:d:Q3400978|Bodorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6171
|
| ''[[:d:Q76188379|Thomas Gee]]''
|
| 1848
| 1923
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6172
|
| ''[[:d:Q76198610|Nadolig Ximenes Gwynne]]''
|
| 1832
| 1920
| ''[[:d:Q26219505|Glanbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 6173
|
| ''[[:d:Q76201785|Thomas Fanning-Evans]]''
|
| 1869
| 1944
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6174
|
| ''[[:d:Q76214792|William Wynne]]''
|
| 1774
| 1834
| ''[[:d:Q11047227|Peniarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6175
|
| ''[[:d:Q76228063|Edward Arthur Bonnor-Maurice]]''
|
| 1849<br/>1848
| 1921
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6176
|
| ''[[:d:Q76341833|David Harrison-Allen]]''
|
| 1907
| 1976
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6177
|
| ''[[:d:Q76365516|Thomas Morgan Llewellin]]''
|
| 1816
| 1891
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6178
|
| ''[[:d:Q76439584|James James]]''
|
| 1800
| 1879
| ''[[:d:Q3402056|Betws Ifan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6179
|
| ''[[:d:Q76449783|Michael T. Ridout]]''
|
| 1955
| 2019
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6180
|
| ''[[:d:Q76537664|John C. Waymouth]]''
|
| 1821
| 1892
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6181
| [[Ficheru:Parchedig David Edwardes (1836–1916), MA (gcf03776).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76836405|David Edwardes]]''
|
| 1836
| 1916
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6182
| [[Ficheru:Arthur Erskine Owen Humphreys-Owen (1876–1928) (gcf06357).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76837507|Arthur Erskine Owen Humphreys-Owen]]''
|
| 1876
| 1928
| ''[[:d:Q3309484|Berriew]]''
|-
| style='text-align:right'| 6183
|
| ''[[:d:Q77719226|Nigel W. John]]''
|
| 1963
| 2023
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 6184
|
| ''[[:d:Q78674851|Henry Landor]]''
|
| 1816
| 1877
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6185
|
| ''[[:d:Q78902170|Robert Stanley Gorrell Dent]]''
|
| 1909<br/>1908
| 1984<br/>1991
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6186
|
| ''[[:d:Q79478098|Eveline Annie Jenkins]]''
|
| 1893
| 1976
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6187
| [[Ficheru:Edward Keynes Purchase in WT Pike London (83a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79765222|Edward Keynes Purchase]]''
| arquiteutu británicu
| 1862
| 1923
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6188
|
| ''[[:d:Q79843548|Doug Curtin]]''
|
| 1947
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6189
|
| ''[[:d:Q80314802|Ioan Roberts]]''
|
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q28731132|Rhoshirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6190
|
| ''[[:d:Q80358433|Caroline Lowder Downing]]''
|
| 1855
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6191
|
| ''[[:d:Q80478275|Ruth van Heyningen]]''
|
| 1917
| 2019
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6192
|
| ''[[:d:Q80549688|Lillian Griffith]]''
|
| 1877
| 1972
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6193
|
| ''[[:d:Q80832360|Terry Perdue]]''
|
| 1940
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6194
|
| ''[[:d:Q81145749|Charles Evan-Thomas]]''
| militar británicu
| 1897
| 1953
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 6195
|
| ''[[:d:Q82201529|Edith Lovell Andrews]]''
|
| 1886
| 1980
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6196
|
| ''[[:d:Q82211696|Elizabeth Everett]]''
| profesora d'Estaos Xuníos
| 1797
| 1878
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6197
|
| ''[[:d:Q83744439|Ieuan Rees]]''
| canteru británicu
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6198
|
| ''[[:d:Q83986618|Ralph Granger Watkin]]''
|
| 1873
| 1953
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6199
|
| ''[[:d:Q84320766|Tom Whittington]]''
|
| 1848
| 1919
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 6200
|
| ''[[:d:Q84436572|Ted Robbins]]''
|
| 1877
| 1946
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6201
|
| ''[[:d:Q84592655|Charles Lloyd]]''
|
| 1613
| 1657
| ''[[:d:Q17741174|Dolobran Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6202
| [[Ficheru:Percy Elizabeth Flora Thomas (1846-1922) - Colwyn Edward Vulliamy (1886–1971) - NMW A 5081 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85411541|Colwyn Edward Vulliamy]]''
|
| 1886
| 1971
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6203
|
| ''[[:d:Q85431450|Ron Ainge]]''
|
| 1920
| 2008
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 6204
|
| ''[[:d:Q85689895|Edward Loyd]]''
|
| 1780
| 1863
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6205
|
| ''[[:d:Q85764603|Griffith Griffith]]''
|
| 1823
| 1889
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6206
|
| ''[[:d:Q85771711|John Rea]]''
| futbolista británicu (1868–1944)
| 1868
| 1944
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 6207
|
| ''[[:d:Q85796162|Ray Powell]]''
|
| 1924
| 2014
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6208
|
| ''[[:d:Q85810650|Trevor Lewis]]''
|
| 1919
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6209
|
| ''[[:d:Q85815681|William Hudson]]''
|
| 1928
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6210
|
| ''[[:d:Q85815731|William Randall]]''
|
| 1888
| 1965
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6211
|
| ''[[:d:Q85841208|William Glynn Williams]]''
| direutor d'escuela británicu (1851–1938)
| 1851
| 1938
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6212
|
| ''[[:d:Q85859937|Arthur William Davies]]''
|
| 1875
| 1928
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6213
|
| ''[[:d:Q85951426|Simon Warr]]''
|
| 1953
| 2020
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6214
|
| ''[[:d:Q86970456|Rakel Harbitz]]''
|
| 1887
| 1944
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6215
|
| ''[[:d:Q87344165|Henry Price]]''
|
| 1872
| 1922
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6216
|
| ''[[:d:Q87455769|Andy Pollitt]]''
|
| 1963
| 2019
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6217
|
| ''[[:d:Q87474632|Evan Roberts]]''
|
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6218
|
| ''[[:d:Q37770200|William James Morgan]]''
|
| 1831
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6219
|
| ''[[:d:Q56179545|Humphrey Jones]]''
|
|
| 1690
| ''[[:d:Q29484376|Maesygarnedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6220
|
| ''[[:d:Q56179551|Edward Iorwerth Jones]]''
|
| 1852
| 1931
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6221
|
| ''[[:d:Q56179548|Ifor Ceredig Jones]]''
|
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6222
|
| ''[[:d:Q56179555|James Celty Jones]]''
|
| 1843
| 1912
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6223
|
| ''[[:d:Q56179559|John David Jones]]''
|
| 1868
| 1929
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6224
|
| ''[[:d:Q56179562|J. Meredith, Wrexham Correspondence Jones]]''
|
|
| 1855
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6225
|
| ''[[:d:Q56179587|John David Jones]]''
|
| 1871
| 1931
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 6226
|
| ''[[:d:Q56179591|John Griffith Jones]]''
|
| 1843
| 1864
| ''[[:d:Q7163011|Penisa'r Waun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6227
|
| ''[[:d:Q56179593|John Henry Jones]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 6228
|
| ''[[:d:Q56179598|John Washington Jones]]''
|
| 1887
| 1974
| ''[[:d:Q7162296|Pencarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6229
|
| ''[[:d:Q56179596|John Morris Jones]]''
|
| 1892
| 1984
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6230
|
| ''[[:d:Q56179597|John Reginald Jones]]''
|
| 1897
| 1964
| ''[[:d:Q13131732|Talywain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6231
|
| ''[[:d:Q56179623|John Jones]]''
|
| 1787
| 1860
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6232
| [[Ficheru:Lewis Jones, Rhyl (5349002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179660|Lewis Jones]]''
|
| 1850
| 1932
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6233
|
| ''[[:d:Q56179677|Margaret Mostyn Jones]]''
|
| 1841
| 1935
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6234
|
| ''[[:d:Q56179689|Mary Jones]]''
|
| 1831
| 1861
| ''[[:d:Q3400119|Llanfihangel-y-Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6235
|
| ''[[:d:Q56179702|Morris Jones]]''
|
| 1819
| 1875
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6236
|
| ''[[:d:Q56179703|Morris Jones]]''
|
| 1783
| 1862
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6237
|
| ''[[:d:Q56179705|Moses Jones]]''
|
| 1792
| 1863
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 6238
|
| ''[[:d:Q56179714|Owen Evan Jones]]''
|
| 1834
| 1887
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6239
|
| ''[[:d:Q56179728|Rhys Bevan Jones]]''
|
| 1869
| 1933
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6240
|
| ''[[:d:Q56179739|Richard Jones]]''
|
| 1863
| 1942
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6241
|
| ''[[:d:Q56179770|Selwyn Jones]]''
|
| 1906
| 1981
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6242
| [[Ficheru:Thomas Jones, Ysw., Y. H., Brynmelyn (5293984).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179794|Thomas Jones]]''
|
| 1837
| 1906
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6243
|
| ''[[:d:Q56179793|Thomas Jones]]''
|
| 1823
| 1897
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6244
|
| ''[[:d:Q56179845|Walter Sylvanus Jones]]''
|
| 1883
| 1932
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6245
|
| ''[[:d:Q56179865|William Jones]]''
|
| 1825
| 1893
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6246
|
| ''[[:d:Q56179904|Thomas Mann Keene]]''
|
| 1868
| 1921
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6247
|
| ''[[:d:Q56180082|John Leach]]''
|
| 1826
| 1876
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6248
|
| ''[[:d:Q56180095|Henry Herbert Lee]]''
|
| 1838
| 1920
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6249
|
| ''[[:d:Q56180201|Daniel Lewis]]''
|
| 1841
| 1922
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6250
|
| ''[[:d:Q56180238|Lewis Lewis]]''
|
| 1837
| 1906
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6251
|
| ''[[:d:Q56180457|John Meredith Lloyd Jones]]''
|
| 1907
| 1981
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6252
|
| ''[[:d:Q56180589|David Francis Lloyd]]''
|
| 1866
| 1955
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 6253
|
| ''[[:d:Q56180621|George Evan Lloyd]]''
|
| 1855
| 1900
| ''[[:d:Q13132036|Troedyraur]]''
|-
| style='text-align:right'| 6254
| [[Ficheru:Revd T Lloyd, Abergele (a copy) NLW3364132.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56180686|Thomas Lloyd]]''
|
| 1776
| 1848
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6255
|
| ''[[:d:Q56180685|Thomas Lloyd]]''
|
| 1732
| 1788
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 6256
|
| ''[[:d:Q56180917|Roderick Lumley]]''
|
| 1838
| 1895
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6257
|
| ''[[:d:Q56180942|Mary Lyttelton]]''
|
| 1813
| 1857
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6258
|
| ''[[:d:Q56181019|Charles Salusbury Mainwaring]]''
|
| 1845
| 1920
| ''[[:d:Q6757046|Marchwiel Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 6259
| [[Ficheru:Thomas Edmund Marsh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181099|Thomas Edmund Marsh]]''
|
| 1803
| 1861
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6260
| [[Ficheru:Rev. William Maurice, Tal y Waun (5294031) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181177|William Maurice]]''
|
| 1850
| 1925
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6261
| [[Ficheru:AP IWAN Mihagel HJ61 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181275|Mihangel ap Iwan]]''
|
| 1863
| 1944
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6262
|
| ''[[:d:Q56181301|Caradoc Mills]]''
|
| 1883
| 1950
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 6263
| [[Ficheru:William Morgan(?), vicar of Llandderfel NLW3363792.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181404|William Morgan]]''
|
| 1828
| 1905
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6264
|
| ''[[:d:Q56181427|Rhys Morgan]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q20602439|Ynysmeudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6265
|
| ''[[:d:Q56181484|Hugh Morris]]''
|
| 1830
| 1908
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6266
|
| ''[[:d:Q56181485|Hugh Morris]]''
|
| 1869
| 1940
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6267
|
| ''[[:d:Q56181525|Robert Owen Morris]]''
|
| 1859
| 1943
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6268
|
| ''[[:d:Q56181644|Cynric Mytton-Davies]]''
|
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6269
|
| ''[[:d:Q56181657|Robert Richards Nancarrow]]''
|
| 1884
| 1964
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6270
|
| ''[[:d:Q56181981|Ann Corbet]]''
|
| 1684
| 1760
| ''[[:d:Q10948653|Ynysmaengwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6271
|
| ''[[:d:Q56181991|Bryn Owen]]''
|
| 1928
| 1999
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6272
|
| ''[[:d:Q56181995|Dillwyn Owen]]''
|
| 1922
| 1999
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6273
|
| ''[[:d:Q56182000|Elizabeth Glaslyn Owen]]''
|
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6274
|
| ''[[:d:Q56182032|John Owen]]''
|
| 1712
| 1800
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6275
|
| ''[[:d:Q56182063|Morris Owen]]''
|
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q7165298|Pentrefoelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6276
|
| ''[[:d:Q56182074|Richard Owen]]''
|
| 1880
| 1963
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6277
|
| ''[[:d:Q56182092|Thomas Owen]]''
|
| 1872
| 1956
| ''[[:d:Q29501660|Cwm Hesgyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6278
|
| ''[[:d:Q56182104|William Washington Owen]]''
|
| 1889
| 1969
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6279
|
| ''[[:d:Q56182206|Thomas Parker]]''
|
| 1761
| 1818
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 6280
|
| ''[[:d:Q56182218|John Parry de Winton]]''
|
| 1778
| 1864
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6281
|
| ''[[:d:Q56182245|John Parry]]''
|
| 1888
| 1965
| ''[[:d:Q5263315|Derwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6282
|
| ''[[:d:Q56182500|Griffith Phillips]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6283
|
| ''[[:d:Q56182741|Gomer Powell]]''
|
| 1834
| 1871
| ''[[:d:Q1985810|Hope]]''
|-
| style='text-align:right'| 6284
| [[Ficheru:R. W. Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56182952|Richard Watkin Price]]''
|
| 1780
| 1860
| ''[[:d:Q6661284|Llanelidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6285
|
| ''[[:d:Q56182975|Thomas Lewis Prichard]]''
|
| 1880
| 1914
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6286
|
| ''[[:d:Q56182977|Thomas Prichard]]''
|
| 1619
| 1690
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6287
|
| ''[[:d:Q56182995|Christine Pritchard]]''
| actriz galesa (1943–2023)
| 1943
| 2023
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6288
|
| ''[[:d:Q56183029|Gwynydd Pryce]]''
|
| 1876
| 1909
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6289
|
| ''[[:d:Q56183042|Absalom Prys]]''
|
| 1822
| 1895
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6290
|
| ''[[:d:Q56183051|Arthur Glyn Prys-Jones]]''
|
| 1888
| 1987
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6291
|
| ''[[:d:Q56183083|Arthur Pugh]]''
|
| 1910
| 1986
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6292
|
| ''[[:d:Q56183088|Idwal Pugh]]''
|
| 1919
| 1981
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6293
|
| ''[[:d:Q56183099|David William Pughe]]''
|
| 1821
| 1862
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6294
|
| ''[[:d:Q56183116|William Pughe]]''
|
| 1765
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6295
|
| ''[[:d:Q56183241|Benjamin George Rees]]''
|
| 1910
| 1948
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6296
|
| ''[[:d:Q56183249|Enoch Howell Rees]]''
|
| 1888
| 1969
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6297
|
| ''[[:d:Q56183264|John Rees]]''
|
| 1819
| 1900
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 6298
|
| ''[[:d:Q56183286|Richard Rees]]''
|
| 1851
| 1927
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6299
|
| ''[[:d:Q56183300|William Rees]]''
|
| 1854
| 1934
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 6300
|
| ''[[:d:Q56183306|William Rees]]''
|
| 1839
| 1919
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6301
|
| ''[[:d:Q56183416|Glyn Rhys]]''
|
|
| 2015
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6302
|
| ''[[:d:Q56183496|Jacob Richards]]''
|
| 1774
| 1834
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6303
|
| ''[[:d:Q56183503|John Lloyd Richards]]''
|
| 1790
| 1854
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6304
|
| ''[[:d:Q56183501|John Dyer Richards]]''
|
| 1876
| 1927
| ''[[:d:Q7424466|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 6305
|
| ''[[:d:Q56183513|Owen Richards]]''
|
| 1813
| 1886
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6306
|
| ''[[:d:Q56183522|Thomas Richards]]''
|
| 1785
| 1855
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6307
|
| ''[[:d:Q56183529|Peter Rickards]]''
|
| 1716
| 1780
| [[Pencraig]]
|-
| style='text-align:right'| 6308
|
| ''[[:d:Q56183569|Charles Benson Roberts]]''
|
| 1896
| 1992
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6309
| [[Ficheru:Cwmni Theatr Cymru rehearsing Pros Kairon, the Aberafan National Eisteddfod of Wales' commissioned play (1523505).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183572|Clive Roberts]]''
| actor de televisión británicu (1944–2020)
| 1944
| 2020
| ''[[:d:Q3395616|Trefor]]''
|-
| style='text-align:right'| 6310
|
| ''[[:d:Q56183595|Evan Roberts]]''
|
|
| 1991
| ''[[:d:Q3400769|Capel Curig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6311
| [[Ficheru:Evan Roberts, Llandderfel, in his library (1504783).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183593|Evan Roberts]]''
|
| 1877
| 1977
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6312
|
| ''[[:d:Q56183607|Gwen Rees Roberts]]''
|
| 1916
| 2002
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6313
|
| ''[[:d:Q56183604|Griffith Roberts]]''
|
| 1768
| 1815
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6314
|
| ''[[:d:Q56183655|Peter Roberts]]''
|
| 1835
| 1912
| ''[[:d:Q8059699|Ysceifiog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6315
|
| ''[[:d:Q56183688|Wilbert Lloyd Roberts]]''
|
| 1926
| 1996
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6316
|
| ''[[:d:Q56183769|John Rowland]]''
|
| 1735
| 1815
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6317
| [[Ficheru:RM Ruck standing.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183866|Richard Ruck]]''
|
| 1851
| 1935
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6318
|
| ''[[:d:Q56183864|Mary Anne Ruck]]''
|
| 1822
| 1905
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6319
|
| ''[[:d:Q47129879|Dai Rees Davies]]''
|
|
| 2020
| ''[[:d:Q7321606|Rhydlewis]]''
|-
| style='text-align:right'| 6320
| [[Ficheru:Shipyard Sally Pic.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q30500638|Joan Cowick]]''
|
| 1912
| 2004
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6321
|
| ''[[:d:Q30605435|Brinley Rees]]''
|
| 1916
| 2001
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6322
|
| ''[[:d:Q30609027|W.E. Williams]]''
|
| 1881
| 1962
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 6323
|
| ''[[:d:Q30609165|Billy Hughes]]''
| futbolista británicu (1920-1995)
| 1920
| 1995
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6324
|
| ''[[:d:Q30609386|Tom Green]]''
|
| 1900
| 1974
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6325
|
| ''[[:d:Q30612083|John Davies]]''
|
|
| 1694
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6326
|
| ''[[:d:Q31358714|Hywel Sele]]''
|
| 1345
| 1402
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6327
|
| ''[[:d:Q32062166|G. W. Hemans]]''
|
| 1814
| 1885
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6328
|
| ''[[:d:Q32131488|Jane Anne Lloyd]]''
|
| 1870
| 1933
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6329
|
| ''[[:d:Q33083014|John Cedric Griffiths]]''
| xeólogu británicu (1912–1992)
| 1912
| 1992
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6330
|
| ''[[:d:Q33634794|Alfie Clarke]]''
|
| 1914
| 1953
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6331
|
| ''[[:d:Q33712219|Tommy Wolfe]]''
|
| 1900
| 1954
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6332
|
| ''[[:d:Q33818814|Estyn Griffths]]''
|
| 1927
| 2017
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6333
|
| ''[[:d:Q33821432|Keith Huntley]]''
| futbolista británicu
| 1931
| 1995
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6334
|
| ''[[:d:Q33825302|Les Orphan]]''
|
| 1923
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6335
| [[Ficheru:John Francon Williams 1854-1911 Commemorative Plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35160552|John Francon Williams]]''
|
| 1854
| 1911
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 6336
|
| ''[[:d:Q35695307|Enoch Rowland Jones]]''
| músicu galés (1912–1978)
| 1912
| 1978
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6337
|
| ''[[:d:Q37347750|David Humphrey Jones]]''
| impresor galés (1842–1904)
| 1842
| 1904
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6338
|
| ''[[:d:Q37509560|David Rice Rees]]''
|
| 1787
| 1856
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6339
|
| ''[[:d:Q37663328|John Bird]]''
|
| 1761
| 1840
| ''[[:d:Q1035742|Cardiff Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6340
|
| ''[[:d:Q37725178|Gary Roach]]''
|
| 1933
| 2012
| ''[[:d:Q7164547|Penpedairheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 6341
|
| ''[[:d:Q37804072|Evan Jones]]''
|
| 1830
| 1918
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 6342
|
| ''[[:d:Q37826665|Josiah Thomas]]''
|
| 1830
| 1905
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6343
|
| ''[[:d:Q37892401|Henry Hughes]]''
|
| 1808
| 1892
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6344
|
| ''[[:d:Q38009527|David O'Brien Owen]]''
|
| 1855
| 1920
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6345
|
| ''[[:d:Q38170780|William Watkin Davies]]''
|
| 1895
| 1973
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6346
| [[Ficheru:Yr Athro Noel Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38209921|Noel Lloyd]]''
|
| 1946
| 2019
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6347
|
| ''[[:d:Q38216587|Marie Trevelyan]]''
|
| 1853
| 1922
| ''[[:d:Q2347528|Llantwit Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 6348
|
| ''[[:d:Q38606122|Emily Davis]]''
| cantante d'ópera galesa (1900–1966)
| 1900
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6349
|
| ''[[:d:Q38686224|Alison Bielski]]''
|
| 1925
| 2014
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6350
|
| ''[[:d:Q38898929|Paul Dickson]]''
| realizador galés (1920–2011)
| 1920
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6351
|
| ''[[:d:Q39039624|Billy Moore]]''
|
| 1912
| 2002
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6352
|
| ''[[:d:Q39039625|Derek Williams]]''
|
| 1934
| 2014
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6353
|
| ''[[:d:Q39040013|Peter Elias Jones]]''
|
| 1943
| 2010
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 6354
|
| ''[[:d:Q39040026|Mary Vaughan Jones]]''
|
| 1917
| 2002
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6355
|
| ''[[:d:Q39078711|Albert Derrick]]''
| futbolista galés (1908–1975)
| 1908
| 1975
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6356
|
| ''[[:d:Q39078898|Sam Davies]]''
|
| 1894
| 1972
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6357
|
| ''[[:d:Q39078897|Glyn Davies]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6358
|
| ''[[:d:Q39078904|Roy McDonald]]''
|
| 1896
| 1970
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6359
|
| ''[[:d:Q39078905|George Wheeler]]''
| futbolista británicu
| 1910
| 1995
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6360
|
| ''[[:d:Q39078914|Peter Davies]]''
| futbolista galés
| 1936
| 2023
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6361
|
| ''[[:d:Q39078917|Les Jones]]''
|
| 1922
| 1983
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6362
|
| ''[[:d:Q39295246|Sir Edmund Buckley, 2nd Baronet]]''
|
| 1861
| 1919
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6363
|
| ''[[:d:Q40889067|Basil Cottle]]''
|
| 1917
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6364
|
| ''[[:d:Q41019354|Mary Collins-Powell]]''
| direutora d'orquesta galesa (1928–1997)
| 1928
| 1997
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6365
|
| ''[[:d:Q41198636|John Wilkes Poundley]]''
|
| 1807
| 1872
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6366
|
| ''[[:d:Q41701277|John Wynne Jones]]''
|
| 1803
| 1888
| ''[[:d:Q24671090|Aber]]''
|-
| style='text-align:right'| 6367
|
| ''[[:d:Q41767537|Christopher Vaughan Edwards]]''
| militar galés (1875–1955)
| 1875
| 1955
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 6368
|
| ''[[:d:Q42186286|William Powell]]''
| diáconu galés (1705–1780)
| 1705
| 1780
| ''[[:d:Q6964304|Nanteos]]''
|-
| style='text-align:right'| 6369
|
| ''[[:d:Q42434789|Archie Ridley]]''
| xugador de críquet neozelandés (1869–1950)
| 1869
| 1950
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 6370
|
| ''[[:d:Q42774158|Colin St Clair Oakes]]''
| arquiteutu británicu
| 1908
| 1971
| ''[[:d:Q16901177|Tanyfron]]''
|-
| style='text-align:right'| 6371
|
| ''[[:d:Q43127454|Irwin John David Bevan]]''
| artista británicu (1852–1940)
| 1852
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6372
|
| ''[[:d:Q43132155|Charles Jones]]''
|
| 1836
| 1892
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6373
|
| ''[[:d:Q43260453|Tony O'Connor]]''
|
| 1934
| 2015
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6374
|
| ''[[:d:Q43304180|Philip Henry Egerton]]''
|
| 1824
| 1893
| ''[[:d:Q3406264|Gresford]]''
|-
| style='text-align:right'| 6375
| [[Ficheru:Mary De la Beche Nicholl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43371054|Mary De la Beche Nicholl]]''
|
| 1839
| 1922
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6376
|
| ''[[:d:Q43538963|Wenna]]''
|
| 600
| 544
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6377
| [[Ficheru:Cpl William Dempster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q43580958|William Dempster]]''
|
| 1876
| 1964
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6378
|
| ''[[:d:Q43761704|M.P. Harris]]''
| ornitólogu británicu
| 1939
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6379
|
| ''[[:d:Q44633113|Fred Condrey]]''
| futbolista galés (1883–1952)
| 1883
| 1952
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6380
|
| ''[[:d:Q44691153|William Powell]]''
|
| 1815
| 1878
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6381
| [[Ficheru:Dewi Cynon (David Davies 1853-1937).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45048920|Dewi Cynon]]''
| músicu galés
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6382
|
| ''[[:d:Q45300946|J. Gwynn Williams]]''
|
| 1924
| 2017
| ''[[:d:Q6661359|Llanfechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6383
|
| ''[[:d:Q45831939|Arthur Watkyn]]''
|
| 1907
| 1965
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6384
|
| ''[[:d:Q45972376|Mary Thomas]]''
| cantante d'ópera británica
| 1932
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6385
|
| ''[[:d:Q46194169|Charles Henry Clements]]''
| músicu galés (1898–1983)
| 1898
| 1983
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6386
|
| ''[[:d:Q46231570|Samuel Homfray]]''
|
| 1795
| 1883
| ''[[:d:Q3406657|Penydarren]]''
|-
| style='text-align:right'| 6387
|
| ''[[:d:Q47015455|Francis Huntly Griffith]]''
|
| 1885
| 1958
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 6388
|
| ''[[:d:Q47116012|J. Aelwyn Roberts]]''
|
| 1918
| 2018
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6389
|
| ''[[:d:Q47120646|Ena Thomas]]''
|
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6390
|
| ''[[:d:Q47120904|Heulwen Hâf]]''
|
| 1944
| 2018
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 6391
| [[Ficheru:R Gwynn Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47121066|R. Gwynn Davies]]''
|
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6392
|
| ''[[:d:Q47121085|T. Ceiri Griffith]]''
|
| 1925
| 2016
| ''[[:d:Q3395863|Llanbedr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6393
|
| ''[[:d:Q47121249|Cledwyn Jones]]''
|
| 1923
| 2022
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6394
|
| ''[[:d:Q47121859|Nansi Selwood]]''
|
| 1921
| 2017
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6395
|
| ''[[:d:Q47122648|Gwyn Erfyl]]''
|
| 1924
| 2007
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6396
| [[Ficheru:Dwy Goron Eirwyn .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47122741|Eirwyn George]]''
| poeta británicu
| 1936
| 2026
| ''[[:d:Q20007221|Tufton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6397
|
| ''[[:d:Q47123094|Emyr Wyn Jones]]''
|
| 1907
| 1999
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6398
|
| ''[[:d:Q47123304|Idris Charles]]''
|
| 1947
| 2021
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6399
|
| ''[[:d:Q47123476|Gilmor Griffiths]]''
|
| 1917
| 1985
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''<br/>''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6400
|
| ''[[:d:Q47124236|Mair Garnon]]''
|
| 1928
| 2022
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 6401
|
| ''[[:d:Q47124259|Anthony Packer]]''
|
| 1940
| 2014
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 6402
|
| ''[[:d:Q47124788|Emyr Hywel]]''
|
|
| 2018
| ''[[:d:Q14508468|Blaenporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6403
| [[Ficheru:Dafydd Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125330|Dafydd Owen]]''
|
| 1919
| 2002
| ''[[:d:Q13126438|Bylchau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6404
| [[Ficheru:S. Minwel Tibbott.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125612|S. Minwel Tibbott]]''
|
| 1936
| 1998
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6405
|
| ''[[:d:Q47125622|Ieuan Gwynedd Jones]]''
|
| 1920
| 2018
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6406
|
| ''[[:d:Q47125703|Gwynedd O. Pierce]]''
|
| 1921
| 2022
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6407
|
| ''[[:d:Q47125779|John Owen Huws]]''
|
| 1951
| 2001
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6408
|
| ''[[:d:Q47126028|Merfyn Jones]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6409
|
| ''[[:d:Q47126053|Islwyn Williams]]''
|
| 1917
| 1988
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6410
|
| ''[[:d:Q47126652|Angharad Jones]]''
|
| 1962
| 2010
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6411
| [[Ficheru:J. Towyn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47127197|J. Towyn Jones]]''
|
| 1942
| 2019
| ''[[:d:Q13126548|Capel Iwan]]''<br/>''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 6412
|
| ''[[:d:Q47127962|G. Melvyn Howe]]''
|
| 1920
| 2012
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6413
|
| ''[[:d:Q47128817|Vivian Jones]]''
|
|
| 2021
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6414
|
| ''[[:d:Q47129621|Selyf Roberts]]''
|
| 1912
| 1995
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 6415
|
| ''[[:d:Q47129647|Patti Flynn]]''
|
| 1937
| 2020
| ''[[:d:Q3398900|Tiger Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6416
|
| ''[[:d:Q47129851|Teleri Bevan]]''
|
| 1931
| 2020
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6417
|
| ''[[:d:Q47129858|D. Roy Saer]]''
|
| 1936
| 2026
| ''[[:d:Q13129024|Hebron]]''
|-
| style='text-align:right'| 6418
|
| ''[[:d:Q21686810|Mick McLaughlin]]''
| futbolista británicu (1943–2015)
| 1943
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6419
| [[Ficheru:Crucifiction found in the wall of the old church at Halkin, c.1795.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21727807|John Ingleby]]''
|
| 1749
| 1808
| ''[[:d:Q5642527|Halkyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6420
|
| ''[[:d:Q21745459|Ernest Vaughan, 7th Earl of Lisburne]]''
| aristócrata británicu (1892–1965)
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6421
|
| ''[[:d:Q21751004|Hadyn Ellis]]''
| psicólogu galés (1945–2006)
| 1945
| 2006
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6422
|
| ''[[:d:Q21856725|Edward Stanley]]''
|
| 1513
| 1564
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6423
|
| ''[[:d:Q21997796|Ida Gaskin]]''
|
| 1919
| 2016
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 6424
| [[Ficheru:Arthur Davies (tenor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21998348|Arthur Davies]]''
| cantante d'ópera británicu (1941–2018)
| 1950<br/>1941
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6425
|
| ''[[:d:Q21999647|Ivor Davies]]''
| xugador de rugbi británicu (1892–1959)
| 1892
| 1959
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6426
|
| ''[[:d:Q47130540|Morfydd E. Owen]]''
|
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q8564160|Fochriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6427
|
| ''[[:d:Q47179942|Llwchaiarn]]''
| monxu galés (580–640)
| 580
| 640
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6428
|
| ''[[:d:Q47309379|Hugh Thomas]]''
|
| 1964
| 2022
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6429
|
| ''[[:d:Q47458804|Gary Pickford-Hopkins]]''
|
| 1948
| 2013
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6430
| [[Ficheru:Paula Gellibrand.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47459774|Paula Gellibrand]]''
|
| 1898
| 1986
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6431
| [[Ficheru:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47460742|Thomas Carey-Evans]]''
|
| 1884
| 1947
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6432
|
| ''[[:d:Q47467076|Horace Debenham]]''
| remeru británicu (1903–1993)
| 1903
| 1993
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6433
|
| ''[[:d:Q47476985|Frank Williams]]''
|
| 1917
| 1978
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6434
|
| ''[[:d:Q20942797|Ken Jones]]''
|
| 1930
| 2015
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6435
|
| ''[[:d:Q20949588|J. Elwyn Hughes]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 6436
|
| ''[[:d:Q20962418|Arnold Wienholt]]''
|
| 1826
| 1895
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6437
|
| ''[[:d:Q20985688|Alan Rees]]''
|
| 1941
| 2005
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6438
|
| ''[[:d:Q20988974|Jack Norman]]''
|
| 1909
| 1994
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6439
|
| ''[[:d:Q21000502|Geraint Stanley Jones]]''
|
| 1936
| 2015
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6440
|
| ''[[:d:Q21030575|Charles Gough Howell]]''
|
| 1894
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6441
|
| ''[[:d:Q21030591|Gwenan Jones]]''
|
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 6442
|
| ''[[:d:Q21030640|Owen Harris]]''
| políticu galés (1837–1905)
| 1837
| 1905
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6443
|
| ''[[:d:Q21034024|Lewis Davis]]''
|
| 1829
| 1888
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 6444
|
| ''[[:d:Q21035496|William Jones]]''
| empresariu galés (1874–1936)
| 1874
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6445
|
| ''[[:d:Q21038704|Illtyd Harrington]]''
| políticu galés (1931–2015)
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6446
|
| ''[[:d:Q21061998|Meredith Etherington-Smith]]''
| periodista galesa
| 1946
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6447
| [[Ficheru:David James MHA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21069708|David James]]''
| políticu australianu
| 1854
| 1926
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6448
|
| ''[[:d:Q21078463|Eddie Dowdall]]''
| xugador de rugbi union galés (1901–1968)
| 1901
| 1968
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6449
|
| ''[[:d:Q21078465|Edward Enoch Jenkins]]''
| xuez galés (1895–1960)
| 1895
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6450
|
| ''[[:d:Q21079008|Doug Morgan]]''
|
| 1886
| 1958
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6451
|
| ''[[:d:Q21104246|Peter Molan]]''
| científicu neozelandés (1943–2015)
| 1943
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6452
|
| ''[[:d:Q21155105|Charles Cullum]]''
| actor galés (1899–1979)
| 1899
| 1979
| ''[[:d:Q17985748|Barry Docks]]''
|-
| style='text-align:right'| 6453
|
| ''[[:d:Q21165076|Hubert Rees]]''
|
| 1923
| 2009
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6454
| [[Ficheru:Anthony Trafford James.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21165253|Anthony Trafford James]]''
|
| 1922
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6455
|
| ''[[:d:Q21165886|John Herbert Beynon]]''
|
| 1923
| 2015
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6456
|
| ''[[:d:Q21165890|David Roger Jones Owen]]''
|
| 1942
| 2020
| ''[[:d:Q5004154|Bynea]]''
|-
| style='text-align:right'| 6457
|
| ''[[:d:Q21166454|Trevor Evans]]''
| físicu británicu
| 1927
| 2010
| ''[[:d:Q3404696|Tondu]]''
|-
| style='text-align:right'| 6458
|
| ''[[:d:Q21176250|Les Pearce]]''
| deportista galés (1923–2018)
| 1923
| 2018
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6459
|
| ''[[:d:Q21176559|Reg Davies]]''
|
| 1909
| 1987
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6460
|
| ''[[:d:Q21176942|Richard Methuen Greaves]]''
|
| 1852
| 1942
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6461
|
| ''[[:d:Q21246048|Sarah Savage]]''
|
| 1664
| 1752
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6462
| [[Ficheru:John Evans, astrologer 02354.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21296968|John Evans]]''
|
| 1595
| 1659
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6463
|
| ''[[:d:Q21338129|Everard Baldwin Britton]]''
| entomólogu británicu (1912–2004)
| 1912
| 2004
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6464
|
| ''[[:d:Q21345541|Jack Godderis]]''
| pintor belxicanu (1916–1971)
| 1916
| 1971
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6465
|
| ''[[:d:Q21387484|David Allen Lewis Davies]]''
| entomólogu galés (1923–2003)
| 1923
| 2003
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 6466
|
| ''[[:d:Q21389901|Stanley John Hughes]]''
| micólogu (1918–2019)
| 1918
| 2019
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6467
|
| ''[[:d:Q21452756|A. H. Morgan-Hall]]''
|
| 1900
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6468
|
| ''[[:d:Q21454369|Howard J. Morgan]]''
| pintor británicu
| 1949
| 2020
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6469
| [[Ficheru:Self Portrait (gcf02842).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21454373|Howard Lloyd Roberts]]''
|
| 1879
| 1935
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6470
|
| ''[[:d:Q21454550|Hugh Douglas Williams]]''
|
| 1917
| 1969
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6471
|
| ''[[:d:Q21455047|Rose Dempster Bonnor]]''
|
| 1875
| 1967
| ''[[:d:Q12061339|Llangedwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6472
|
| ''[[:d:Q21455263|Alfred Oliver]]''
| pintor galés (1868–1943)
| 1868
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6473
|
| ''[[:d:Q21455741|Iwan Gwyn Parry]]''
| pintor británicu
| 1970
| 2025
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6474
| [[Ficheru:James Flewitt Mullock (1818-1892) - Self Portrait - LOAN.1995.232 - Newport Museum and Art Gallery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21456839|James Flewitt Mullock]]''
| pintor galés (1818–1892)
| 1818
| 1892
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6475
|
| ''[[:d:Q21457022|Elis Gwyn Jones]]''
|
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q1866857|Llanystumdwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6476
|
| ''[[:d:Q21457633|Elwyn Thomas]]''
|
| 1932
| 2019
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6477
| [[Ficheru:Ap Caledfryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21458149|William Williams]]''
|
| 1837
| 1915
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6478
|
| ''[[:d:Q21458256|Archie Rhys Griffiths]]''
|
| 1902
| 1971
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6479
|
| ''[[:d:Q21458479|Arthur C. Michael]]''
| pintor británicu (1881–1965)
| 1881
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6480
|
| ''[[:d:Q21458708|Esther Grainger]]''
|
| 1912
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6481
|
| ''[[:d:Q21458912|Arthur Trevethin Nowell]]''
| pintor británicu (1862–1940)
| 1862
| 1940
| ''[[:d:Q5523593|Garndiffaith]]''
|-
| style='text-align:right'| 6482
|
| ''[[:d:Q21459585|Joan Baker]]''
| pintora galesa (1922–2017)
| 1922
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6483
|
| ''[[:d:Q21459667|Joan Oxland]]''
|
| 1920
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6484
|
| ''[[:d:Q21460388|Nerys Ann Johnson]]''
|
| 1942
| 2001
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 6485
|
| ''[[:d:Q21460680|John Cambrian Rowland]]''
| pintor galés (1819–1890)
| 1819
| 1890
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 6486
|
| ''[[:d:Q21460963|John Dafydd Evans]]''
|
| 1900
| 1984
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6487
| [[Ficheru:JE painting RM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21461259|John Elwyn]]''
| pintor británicu (1916–1997)
| 1916
| 1997
| ''[[:d:Q3400150|Adpar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6488
|
| ''[[:d:Q21462370|Vera Bassett]]''
|
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q13132482|Fforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 6489
|
| ''[[:d:Q21462512|Charles Byrd]]''
| pintor británicu
| 1916
| 2018
| ''[[:d:Q6729365|Maesycoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6490
|
| ''[[:d:Q21462817|Vincent Evans]]''
| pintor galés (1896–1976)
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6491
|
| ''[[:d:Q21463303|George Little]]''
|
| 1927
| 2017
| ''[[:d:Q56175744|Dan y Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6492
|
| ''[[:d:Q21463897|Wil Jones]]''
|
| 1960
| 2020
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6493
|
| ''[[:d:Q21463908|Wilf Roberts]]''
| pintor galés (1941–2016)
| 1941
| 2016
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6494
|
| ''[[:d:Q21464054|Peter Markey]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6495
|
| ''[[:d:Q21464720|William Edward Jones]]''
|
| 1825
| 1877
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6496
|
| ''[[:d:Q21464853|Glyn Baines]]''
|
| 1930
| 2023
| ''[[:d:Q3404631|Carrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6497
|
| ''[[:d:Q21464876|Glyn Morgan]]''
| pintor británicu
| 1926
| 2015
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6498
|
| ''[[:d:Q21464885|Phillida Nicholson]]''
| pintora británica
| 1924
| 2021
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 6499
|
| ''[[:d:Q21465300|Graham Bevan]]''
| pintor británicu (1935–2006)
| 1935
| 2006
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6500
|
| ''[[:d:Q21465817|Gwenny Griffiths]]''
|
| 1867
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6501
|
| ''[[:d:Q21465999|Reginald Edgar James Bush]]''
| pintor británicu
| 1869
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6502
|
| ''[[:d:Q21466560|Harry Hughes Williams]]''
|
| 1892
| 1953
| ''[[:d:Q20593558|Llandrygarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6503
|
| ''[[:d:Q21467261|David Mainwaring]]''
|
| 1933
| 1993
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6504
| [[Ficheru:Edward Boulden 1913.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21469892|Edward Boulden]]''
| actor d'Estaos Xuníos (1879-1937)
| 1879
| 1937
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 6505
|
| ''[[:d:Q21470102|Frank Cox]]''
| cantautor galés
| 1920
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6506
|
| ''[[:d:Q21470103|Fred Cox]]''
| cantautor galés
| 1920
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6507
|
| ''[[:d:Q21479992|Edwin Tanner]]''
|
| 1920
| 1980
| ''[[:d:Q7162698|Pengam]]''
|-
| style='text-align:right'| 6508
| [[Ficheru:John Pughe (1815-1874).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21480955|John Pughe]]''
| médicu galés (1814–1874)
| 1814
| 1874
| ''[[:d:Q7837752|Tref Alaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6509
|
| ''[[:d:Q21513430|Graham C. D. Griffiths]]''
|
| 1937
| 2009
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6510
|
| ''[[:d:Q21516459|Richard Henry Roberts]]''
|
| 1910
| 2003
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 6511
|
| ''[[:d:Q21516789|William Edwyn Isaac]]''
|
| 1905
| 1995
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6512
|
| ''[[:d:Q21524435|John F. C. Richards]]''
|
| 1897
| 1992
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6513
|
| ''[[:d:Q21524668|Peter K. Marshall]]''
|
| 1934
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6514
| [[Ficheru:Lady Margaret Jane Gordon (1880-1962), singer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21536459|Margaret Jane Gordon]]''
| cantante galesa (1880–1962)
| 1880
| 1962
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6515
|
| ''[[:d:Q21544278|Thomas Howell]]''
| filántropu galés
|
| 1540
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6516
|
| ''[[:d:Q21548870|Wilson Jones]]''
|
| 1795
| 1864
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6517
|
| ''[[:d:Q21597973|Ray Jessel]]''
|
| 1929
| 2015
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6518
|
| ''[[:d:Q21598040|Ray Weigh]]''
|
| 1928
| 2015
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6519
|
| ''[[:d:Q21604647|Helen Johnson Houghton]]''
|
| 1910
| 2012
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6520
|
| ''[[:d:Q21605189|Lloyd Robinson]]''
| xugador de críquet galés (1912–1996)
| 1912
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6521
| [[Ficheru:Albert Howard Trow (2c).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21610975|Albert Howard Trow]]''
|
| 1863
| 1939
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6522
|
| ''[[:d:Q21612711|Caroline Catharine Wilkinson]]''
|
| 1822
| 1881
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 6523
|
| ''[[:d:Q21664555|Edwin Hughes]]''
| futbolista británicu (1885–1949)
| 1885
| 1949
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6524
|
| ''[[:d:Q56187928|William Wynn]]''
|
| 1704
| 1761
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6525
|
| ''[[:d:Q56226224|Steve Kenworthy]]''
|
| 1959
| 2001
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6526
|
| ''[[:d:Q56183978|Roderick Urwick Sayce]]''
|
| 1890
| 1970
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6527
|
| ''[[:d:Q56184140|Percy Eynon Smart]]''
|
| 1912
| 1991
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6528
|
| ''[[:d:Q56184269|Walter Spurrell]]''
|
| 1858
| 1934
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6529
|
| ''[[:d:Q56184489|Henry Studt]]''
|
| 1853
| 1922
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6530
|
| ''[[:d:Q56184657|Dora Thatcher]]''
|
| 1912
| 1985
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 6531
|
| ''[[:d:Q56184743|Benjamin F. Thomas]]''
|
| 1845
| 1892
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 6532
|
| ''[[:d:Q56184779|David Thomas]]''
|
| 1866
| 1940
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6533
|
| ''[[:d:Q56184788|Eddie Thomas]]''
|
|
| 1936
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6534
|
| ''[[:d:Q56184810|Hugh Thomas]]''
|
| 1664
| 1688
| ''[[:d:Q6661464|Llangelynnin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6535
|
| ''[[:d:Q56184827|John Thomas]]''
|
| 1733
| 1784
| ''[[:d:Q13132004|Tremain]]''
|-
| style='text-align:right'| 6536
|
| ''[[:d:Q56184830|John Thomas]]''
|
| 1751
| 1810
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 6537
|
| ''[[:d:Q56184856|Nancy Thomas]]''
|
| 1906
| 1953
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6538
|
| ''[[:d:Q56184865|Philip Thomas]]''
|
| 1857
| 1938
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6539
|
| ''[[:d:Q56184886|Thomas Thomas]]''
|
| 1741
| 1826
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6540
|
| ''[[:d:Q56184888|Thomas Thomas]]''
|
| 1808
| 1886
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6541
|
| ''[[:d:Q56184894|William Gwynne Stedman Thomas]]''
|
| 1822<br/>1821
| 1910
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6542
|
| ''[[:d:Q56185032|Hugh Jones]]''
|
| 1845
| 1903
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6543
|
| ''[[:d:Q56185117|Evan Ungoed-Thomas]]''
|
| 1860
| 1930
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6544
| [[Ficheru:Robert Williams Vaughan (1803–1859), Bt (gcf070601).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56185314|Robert Williams Vaughan]]''
|
| 1803
| 1859
| ''[[:d:Q17743944|Nannau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6545
|
| ''[[:d:Q56185359|Henry James Vincent]]''
|
| 1799
| 1865
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 6546
|
| ''[[:d:Q56185440|Daniel Walters]]''
|
| 1762
| 1787
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 6547
|
| ''[[:d:Q56185447|Moses Walters]]''
|
| 1869
| 1934
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 6548
|
| ''[[:d:Q56185516|Sarah Watkins]]''
|
| 1876
| 1975
| ''[[:d:Q17485280|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6549
|
| ''[[:d:Q56185761|Thomas Wigley]]''
|
| 1867
| 1910
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6550
|
| ''[[:d:Q56185924|David Williams]]''
|
| 1802
| 1842
| ''[[:d:Q37761359|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6551
|
| ''[[:d:Q56186093|Henry Rumsey Williams]]''
|
| 1774
| 1841
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6552
|
| ''[[:d:Q56186102|Henry Williams]]''
|
| 1831
| 1910
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 6553
|
| ''[[:d:Q56186119|Isaac Williams]]''
|
| 1840
| 1840
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6554
|
| ''[[:d:Q56186125|John Digain Williams]]''
|
| 1864
| 1937
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6555
|
| ''[[:d:Q56186139|John Rhosydd Williams]]''
|
| 1885
| 1957
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6556
|
| ''[[:d:Q56186155|John Williams]]''
|
| 1761
| 1830
| ''[[:d:Q2968597|Castiellu Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6557
|
| ''[[:d:Q56186166|Lewis Ambrose Williams]]''
|
| 1814
| 1873
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6558
|
| ''[[:d:Q56186189|Morris Thomas Williams]]''
|
| 1900
| 1946
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6559
|
| ''[[:d:Q56186223|Richard Williams]]''
|
| 1796
| 1856
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6560
|
| ''[[:d:Q56186220|Rhys Williams]]''
|
| 1841
| 1867
| ''[[:d:Q14508467|Blaenpennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 6561
|
| ''[[:d:Q56186231|Robert Williams]]''
|
| 1842
| 1913
| ''[[:d:Q14508552|Llanllechid]]''
|-
| style='text-align:right'| 6562
|
| ''[[:d:Q56186265|Thomas Wiliems]]''
|
| 1545
| 1622
| ''[[:d:Q13125597|Arllechwedd Isaf]]''<br/>''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6563
|
| ''[[:d:Q56186282|William Sylvanus Williams]]''
|
| 1829
| 1887
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6564
|
| ''[[:d:Q56186351|Owen Williamson]]''
|
| 1840
| 1910
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 6565
|
| ''[[:d:Q56186374|Margaret Wingfield]]''
|
| 1779
| 1835
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6566
|
| ''[[:d:Q56186690|William Rhys Jones]]''
|
| 1868
| 1937
| ''[[:d:Q29499819|Bron Ceris]]''
|-
| style='text-align:right'| 6567
|
| ''[[:d:Q56186692|Myfanwy Williams Parry]]''
|
| 1898
| 1971
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6568
|
| ''[[:d:Q56186718|Siân Williams]]''
|
| 1884
| 1965
| ''[[:d:Q17320940|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6569
|
| ''[[:d:Q56186735|John Pugh]]''
|
| 1861
| 1942
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6570
|
| ''[[:d:Q56186754|Tydfor Jones]]''
|
| 1934
| 1983
| ''[[:d:Q27056926|Cwmtydu]]''
|-
| style='text-align:right'| 6571
|
| ''[[:d:Q56186763|Owen Owen]]''
|
| 1786
| 1867
| ''[[:d:Q3398878|Botwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6572
|
| ''[[:d:Q56186791|Dai Williams]]''
|
| 1899
| 1971
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 6573
|
| ''[[:d:Q56186795|John Williams]]''
|
| 1826
| 1898
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6574
|
| ''[[:d:Q56186801|Iorwerth Hughes Jones]]''
|
| 1902
| 1972
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6575
|
| ''[[:d:Q56186828|John Buckland Thomas]]''
|
| 1887
| 1975
| ''[[:d:Q107032535|Fforddygyfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 6576
|
| ''[[:d:Q56186834|Giraldus Jones]]''
|
| 1895
| 1978
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 6577
|
| ''[[:d:Q56186848|Rachel Mary Davies]]''
|
| 1911
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6578
| [[Ficheru:Dr Robert Roberts (Isallt 1839-1914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186852|Robert Roberts]]''
|
| 1839
| 1914
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6579
|
| ''[[:d:Q56186886|Morris Peat]]''
|
| 1813
| 1898
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6580
|
| ''[[:d:Q56186920|Griffith Williams]]''
|
| 1927
| 1977
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6581
|
| ''[[:d:Q56186942|Haydn Jones]]''
|
| 1920
| 1984
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6582
|
| ''[[:d:Q56186987|William Cosslett]]''
|
| 1831
| 1904
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6583
|
| ''[[:d:Q56186985|Thomas James Davies]]''
|
| 1919
| 2007
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6584
|
| ''[[:d:Q56187014|Islwyn Jones]]''
|
| 1931
| 2015
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6585
|
| ''[[:d:Q56187067|Elizabeth Elen Roberts]]''
|
| 1891
| 1979
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 6586
|
| ''[[:d:Q56187082|Brinley Jenkins]]''
|
| 1926
| 2001
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6587
|
| ''[[:d:Q56187112|Richard Ellis Williams]]''
|
| 1862
| 1926
| ''[[:d:Q107032857|Pen-y-ffridd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6588
|
| ''[[:d:Q56187113|Thomas Llewellyn Stephens]]''
|
| 1897
| 1959
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 6589
|
| ''[[:d:Q56187126|Evan John Williams]]''
|
|
| 1993
| ''[[:d:Q15963881|Swyddffynnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6590
|
| ''[[:d:Q56187127|Ffowc Williams]]''
|
| 1897
| 1995
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6591
|
| ''[[:d:Q56187139|Harri Samuel]]''
|
|
| 1985
| ''[[:d:Q8059797|Ystalyfera]]''
|-
| style='text-align:right'| 6592
|
| ''[[:d:Q56187142|Hugh Roberts]]''
|
| 1832
| 1907
| ''[[:d:Q3402457|Bryncrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 6593
|
| ''[[:d:Q56187149|Sion Phylip]]''
|
|
| 1961
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 6594
|
| ''[[:d:Q56187160|Cassie Simon]]''
|
| 1898
| 1989
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 6595
|
| ''[[:d:Q56187161|Tom Williams]]''
|
| 1899
| 1986
| ''[[:d:Q13131789|Temple Bar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6596
|
| ''[[:d:Q56187176|David Cynddelw Williams]]''
|
| 1870
| 1942
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6597
|
| ''[[:d:Q56187190|Annie Julian Parry]]''
|
| 1889
| 1972
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 6598
|
| ''[[:d:Q56187231|David Peate]]''
|
| 1831
| 1896
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6599
|
| ''[[:d:Q56187241|Mattie Adele Gwynne Evans]]''
|
| 1908
| 1994
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6600
|
| ''[[:d:Q56187272|Glyn Williams]]''
|
| 1927
| 1982
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6601
|
| ''[[:d:Q56187280|Mati Rees]]''
|
| 1902
| 1989
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 6602
|
| ''[[:d:Q56187291|David Thomas]]''
|
| 1861
| 1933
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6603
|
| ''[[:d:Q56187302|William Jones]]''
|
| 1852
| 1914
| ''[[:d:Q3008014|Cwmtwrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6604
|
| ''[[:d:Q56187325|Robert D. Edwards]]''
|
| 1813
| 1889
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6605
|
| ''[[:d:Q56187369|Caleb, Brechfa Verses in praise of Chivers]]''
|
| 1819
| 1872
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6606
|
| ''[[:d:Q56187381|John Davies]]''
|
| 1740
| 1821
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 6607
|
| ''[[:d:Q56187415|Daniel Evans]]''
|
| 1803
| 1858
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 6608
|
| ''[[:d:Q56187420|John Thomas Evans]]''
|
| 1869
| 1940
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 6609
|
| ''[[:d:Q56187424|Joseph Evans]]''
|
| 1801
| 1867
| ''[[:d:Q7837984|Trelech]]''
|-
| style='text-align:right'| 6610
|
| ''[[:d:Q56187471|Ethel Dora Heins]]''
|
| 1886
| 1933
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6611
|
| ''[[:d:Q56187527|Evan Jones]]''
|
| 1809
| 1855
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6612
|
| ''[[:d:Q56187543|John Jones]]''
|
| 1782
| 1859
| ''[[:d:Q29504273|Ty Poeth Cottage]]''
|-
| style='text-align:right'| 6613
|
| ''[[:d:Q56187572|William, Llysnewydd Testimonial certificate Lewes]]''
|
| 1746
| 1828
| ''[[:d:Q108464343|Llysnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6614
|
| ''[[:d:Q56187576|H. Isgaer Lewis]]''
|
| 1852
| 1922
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6615
|
| ''[[:d:Q56187626|Job Miles]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q25172113|St Brides-super-Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 6616
|
| ''[[:d:Q56187643|Benjamin Joseph Morse]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6617
|
| ''[[:d:Q56187671|Hugh T. Owen]]''
|
| 1837
| 1912
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6618
|
| ''[[:d:Q56187675|Robert Owen]]''
|
| 1796
| 1883
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 6619
| [[Ficheru:Portrait of Dr. David Roberts, 'Dewi Ogwen', of Wrexham (4670497).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56187742|David Roberts]]''
|
| 1818
| 1897
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6620
|
| ''[[:d:Q56187751|Roberts, T. Gwynedd]]''
|
| 1840
| 1920
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6621
|
| ''[[:d:Q56187761|Lewis Christmas, Rev. Simons]]''
|
| 1885
| 1974
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6622
|
| ''[[:d:Q56187789|Richard Tibbott]]''
|
| 1719
| 1798
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6623
|
| ''[[:d:Q56187818|Elizabeth Phillipps Williams]]''
|
| 1825
| 1872
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6624
|
| ''[[:d:Q24004662|Fred Cook]]''
|
| 1902
| 1966
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6625
|
| ''[[:d:Q24004663|Charles Edwards]]''
|
| 1854
| 1943
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6626
|
| ''[[:d:Q24004660|Edward Bowen]]''
|
| 1858
| 1923
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6627
|
| ''[[:d:Q24004664|Henry Edwards]]''
|
| 1856
| 1913
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6628
|
| ''[[:d:Q24004671|Albert Jones]]''
|
| 1883
| 1963
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6629
| [[Ficheru:Tom Hewitt Wales International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004668|Tom Hewitt]]''
|
| 1889
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6630
|
| ''[[:d:Q24004669|Arthur Hughes]]''
|
| 1884
| 1970
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6631
|
| ''[[:d:Q24004675|John Jones]]''
|
| 1860
| 1902
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6632
|
| ''[[:d:Q24004673|Jeffrey Jones]]''
|
| 1886
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6633
|
| ''[[:d:Q24004678|Tom Williams]]''
|
| 1887
| 1927
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6634
|
| ''[[:d:Q24004679|Harold Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés (1883–1947)
| 1883
| 1947
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6635
|
| ''[[:d:Q24004676|Billy Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés (1886–1956)
| 1886
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6636
|
| ''[[:d:Q24004680|William Evans]]''
|
| 1892
| 1979
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6637
|
| ''[[:d:Q24004694|Oliver Taylor]]''
|
| 1869
| 1945
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6638
|
| ''[[:d:Q24004695|Charles Thomas]]''
|
| 1876
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6639
| [[Ficheru:George Richards (Welsh Footballer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004693|George Richards]]''
|
| 1874
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6640
|
| ''[[:d:Q24004698|Ronnie Williams]]''
|
| 1907
| 1987
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6641
|
| ''[[:d:Q24004699|William Wynn]]''
|
| 1876
| 1944
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6642
|
| ''[[:d:Q24004697|John Vaughan]]''
|
| 1856
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6643
| [[Ficheru:Walter Neumann 1973 (portion B).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24005345|Walter Neumann]]''
|
| 1946
| 2024
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 6644
|
| ''[[:d:Q116199583|Helena Braithwaite]]''
|
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6645
|
| ''[[:d:Q116451856|W. Gwyn Thomas]]''
|
| 1928
| 1994
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6646
|
| ''[[:d:Q116739631|James Jones]]''
|
| 1860
| 1943
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6647
|
| ''[[:d:Q116768200|J. Kerry Thomas]]''
| químicu británicu (1934–2015)
| 1934
| 2015
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6648
|
| ''[[:d:Q116770788|Thomas Prichard]]''
|
| 1846
| 1920
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6649
|
| ''[[:d:Q116783944|Edward Hamilton Acton]]''
|
| 1862
| 1895
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6650
|
| ''[[:d:Q116785463|Paul Gyngell]]''
|
| 1959
| 2010
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6651
| [[Ficheru:David R. Davies 1927-2016 (32199158336).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116880496|David R. Davies]]''
|
| 1927
| 2016
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6652
|
| ''[[:d:Q116883186|David Elias]]''
|
| 1790
| 1856
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 6653
|
| ''[[:d:Q116922937|Mary Knibb]]''
|
| 1798
| 1866
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 6654
|
| ''[[:d:Q116994784|Eileen Mary Rees]]''
|
| 1912
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6655
|
| ''[[:d:Q117251092|George Brown Naysmith]]''
|
| 1866
| 1894
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6656
|
| ''[[:d:Q117286666|Arnold Alonzo Sheppard]]''
|
| 1908
| 1979
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6657
|
| ''[[:d:Q117286914|Morgan Rice Morgan]]''
|
| 1806
| 1874
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 6658
|
| ''[[:d:Q117286952|David Rhagfyr Jones]]''
|
| 1858
| 1915
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6659
|
| ''[[:d:Q117286967|Abraham Williams]]''
|
| 1816
| 1882
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 6660
|
| ''[[:d:Q117287364|Charles Henry Glascodine]]''
|
| 1843
| 1928
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6661
| [[Ficheru:British School - Gawen Goodman of Ruthin (1526–1604) - NMW A 3453 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117306933|Gawen Goodman]]''
|
| 1526
| 1604
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 6662
|
| ''[[:d:Q117313621|Ellis Owen Roberts]]''
|
| 1871
| 1959
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6663
|
| ''[[:d:Q117313781|John Watkin Jones]]''
|
| 1835
| 1874
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6664
| [[Ficheru:Portrait of David Davies (4672726).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117314501|David Davies]]''
|
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6665
|
| ''[[:d:Q117314527|William Leigh Morgan]]''
|
| 1809
| 1899
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6666
|
| ''[[:d:Q117383847|John Thomas]]''
|
| 1720
| 1811
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6667
|
| ''[[:d:Q117465300|Nicola Heywood-Thomas]]''
|
| 1955
| 2023
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6668
|
| ''[[:d:Q117600065|Gustavus Charles Edward Jones]]''
|
| 1912
| 1988
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6669
|
| ''[[:d:Q117600963|Henry Inglis Wynne Williams]]''
|
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6670
|
| ''[[:d:Q117760287|William Headley]]''
|
| 1856
| 1915
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6671
|
| ''[[:d:Q117760674|Alice Jane Jones]]''
|
| 1908
| 1971
| ''[[:d:Q5318814|Dylife]]''
|-
| style='text-align:right'| 6672
|
| ''[[:d:Q117804037|Sarah Williams]]''
|
| 1859
| 1920
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 6673
|
| ''[[:d:Q117804079|Mary Williams]]''
|
| 1868
| 1893
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6674
|
| ''[[:d:Q117804180|Morvydd Monica Williams]]''
|
| 1902
| 1915
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 6675
|
| ''[[:d:Q117804269|David Dalis Davies]]''
|
| 1864
| 1936
| ''[[:d:Q5276401|Dihewyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6676
|
| ''[[:d:Q117815356|Bramwell James Leonard Pearce]]''
|
| 1961
| 2021
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6677
|
| ''[[:d:Q117832601|Thomas Fanning-Evans]]''
|
| 1838
| 1890
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6678
|
| ''[[:d:Q117834659|William Williams]]''
|
| 1867
| 1920
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 6679
|
| ''[[:d:Q117834694|John Jones]]''
|
| 1850
| 1912
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6680
|
| ''[[:d:Q117834799|Geoffrey Woolley]]''
|
| 1915
| 2010
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6681
|
| ''[[:d:Q117945973|Morris Jones]]''
|
| 1866
| 1944
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6682
|
| ''[[:d:Q118067079|Fannie Margaret Thomas]]''
|
| 1868
| 1953
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6683
|
| ''[[:d:Q118109189|John Owen]]''
|
| 1857
| 1934
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6684
|
| ''[[:d:Q118164946|David William Jones]]''
|
| 1832
| 1900
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6685
|
| ''[[:d:Q118169494|John Mayor]]''
|
| 1755
| 1826
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6686
|
| ''[[:d:Q118258969|Jen Wilson]]''
|
| 1944
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6687
|
| ''[[:d:Q118383328|Arthur Jones]]''
|
| 1916
| 1988
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6688
|
| ''[[:d:Q118399149|John Raymond Williams]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6689
|
| ''[[:d:Q118399238|John Naish]]''
|
| 1923
| 1963
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 6690
|
| ''[[:d:Q118430298|Louisa Traherne]]''
|
| 1794
| 1870
| ''[[:d:Q7593371|St Hilary]]''
|-
| style='text-align:right'| 6691
|
| ''[[:d:Q118727707|Alwen Hughes]]''
|
| 1931
| 2024
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6692
|
| ''[[:d:Q118869337|Benjamin Evans]]''
|
| 1745
| 1834
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 6693
|
| ''[[:d:Q118900764|Evan Evans]]''
|
| 1850
| 1933
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6694
|
| ''[[:d:Q118903180|William Griffith]]''
|
| 1597
| 1648
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6695
| [[Ficheru:W.T. Pike Contemporary Biographies N & E Ridings of Yorkshire 1903 (43aa).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q119521816|David Evans]]''
|
| 1841
| 1905
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6696
|
| ''[[:d:Q119997064|Desmond Healy]]''
| profesor británicu (1930–2021)
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q107032187|Bancffosfelen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6697
|
| ''[[:d:Q120069320|Huldah Charles Bassett]]''
|
| 1901
| 1982
| ''[[:d:Q11029741|Penparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 6698
|
| ''[[:d:Q120135075|David Aitken]]''
|
| 1926
| 2021
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6699
|
| ''[[:d:Q120164850|Arthur Robinson]]''
|
| 1814
| 1893
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6700
|
| ''[[:d:Q120394226|Alan Williams]]''
|
| 1934
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6701
| [[Ficheru:Stella Musulin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q120538514|Stella Musulin]]''
|
| 1915
| 1996
| ''[[:d:Q3012283|Dale]]''
|-
| style='text-align:right'| 6702
|
| ''[[:d:Q120754310|John Brown]]''
|
| 1932
| 2008
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6703
|
| ''[[:d:Q120835093|Erica M. Frank]]''
|
| 1921
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6704
|
| ''[[:d:Q120854861|Gainor Hughes]]''
|
| 1745
| 1780
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6705
|
| ''[[:d:Q121092322|Robert Brinley Jones]]''
|
| 1929
| 2025
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6706
|
| ''[[:d:Q121918481|Thomas Hutchinson]]''
|
| 1815
| 1903
| [[Pencraig]]
|-
| style='text-align:right'| 6707
|
| ''[[:d:Q122750045|Clara Thomas]]''
|
| 1841
| 1914
| ''[[:d:Q26212261|Pencerrig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6708
|
| ''[[:d:Q122831816|Glanmor Griffiths]]''
|
| 1939
| 2023
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6709
|
| ''[[:d:Q122900265|Jenny James]]''
|
| 1927
| 2014
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6710
|
| ''[[:d:Q122932453|David John Lewis]]''
|
| 1893
| 1982
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 6711
|
| ''[[:d:Q123004882|John McLaggan]]''
|
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 6712
|
| ''[[:d:Q123018814|Charles Dawe]]''
|
| 1886
| 1958
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6713
|
| ''[[:d:Q123118389|Marion Welchman]]''
|
| 1915
| 1997
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6714
|
| ''[[:d:Q123197640|Alun Carter]]''
|
| 1964
| 2024
| ''[[:d:Q6744584|Malpas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6715
|
| ''[[:d:Q123236090|Chris Boss]]''
|
| 1928
| 2011
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6716
|
| ''[[:d:Q123252729|Henry Tristram]]''
|
| 1881
| 1955
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6717
|
| ''[[:d:Q123415348|Graham Drury]]''
|
| 1952
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6718
|
| ''[[:d:Q123643783|Richard Flower]]''
|
| 1567
| 1588
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6719
|
| ''[[:d:Q123689931|Syd Griffiths]]''
|
| 1905
| 1940
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6720
|
| ''[[:d:Q123735311|Charles Sargeant]]''
|
| 1925
| 2023
| ''[[:d:Q6661603|Llanhilleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6721
|
| ''[[:d:Q123743053|Louisa M. Spooner]]''
|
| 1820
| 1886
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6722
|
| ''[[:d:Q123744657|Don Evans]]''
|
| 1939
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6723
|
| ''[[:d:Q123762847|Carol Byrne Jones]]''
|
| 1943
| 2023
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6724
|
| ''[[:d:Q123974804|Marie Hutcheson]]''
|
| 1854
| 1914
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6725
|
| ''[[:d:Q124063038|Frederick Tymms]]''
|
| 1889
| 1987
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6726
|
| ''[[:d:Q124219459|Leonard Bailey]]''
|
| 1910
| 1997
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6727
|
| ''[[:d:Q124250956|Mary Elizabeth Ellis]]''
|
| 1881
| 1974
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 6728
|
| ''[[:d:Q124311563|Thomas John Rhys Jones]]''
|
| 1916
| 1997
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 6729
|
| ''[[:d:Q124316906|Gerald Jones]]''
| profesor universitariu canadianu
| 1936
| 2026
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 6730
|
| ''[[:d:Q124351152|Terry Adams]]''
|
| 1938
| 2019
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6731
|
| ''[[:d:Q124372795|George Francis Evans]]''
|
| 1809
| 1895
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6732
|
| ''[[:d:Q124424654|Joshua Philip Turner]]''
|
| 1897
| 1949
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 6733
|
| ''[[:d:Q124515975|Louisa Beatrice Simmonds]]''
|
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6734
| [[Ficheru:Dewi Myrddin Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124729090|Dewi Myrddin Hughes]]''
|
| 1941
| 2026
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6735
| [[Ficheru:Cecil Day 1925.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124784741|Sir Cecil Day]]''
|
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6736
|
| ''[[:d:Q124851999|Lyn Léwis Dafis]]''
|
| 1960
| 2022
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 6737
| [[Ficheru:C. W. Jones portrait.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q124855174|Charles William Jones]]''
|
| 1836
| 1908
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6738
|
| ''[[:d:Q124864171|John Belle]]''
|
| 1932
| 2016
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6739
|
| ''[[:d:Q124986479|John David Francis Jones]]''
|
| 1939
| 2009
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6740
|
| ''[[:d:Q125025293|Thomas D. Evans]]''
|
| 1844
| 1903
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6741
| [[Ficheru:Lieut Sydney Kingston GORE, 1st Bn Royal West Kent Regiment - geograph.org.uk - 5252748.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125121773|Sydney Kingston Gore]]''
|
| 1889
| 1914
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6742
|
| ''[[:d:Q125145904|Thomas George John]]''
|
| 1880
| 1946
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 6743
|
| ''[[:d:Q125324061|George Rudd Thompson]]''
|
| 1868
| 1948
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6744
|
| ''[[:d:Q23991695|George Woosnam]]''
|
| 1860
| 1935
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6745
|
| ''[[:d:Q24004546|Wendy Williams]]''
|
| 1942
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6746
| [[Ficheru:Margaret Phillips in Tales of Tomorrow (The Evil Within).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24004608|Margaret Phillips]]''
|
| 1923
| 1984
| ''[[:d:Q4923811|Blaengwrach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6747
|
| ''[[:d:Q21999673|Jack Hurrell]]''
|
| 1933
| 2003
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6748
|
| ''[[:d:Q21999704|Trefor Owen]]''
|
| 1933
| 2001
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 6749
|
| ''[[:d:Q21999728|Hugh Roberts]]''
|
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6750
|
| ''[[:d:Q22003001|William Dyke]]''
|
| 1813
| 1880
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6751
|
| ''[[:d:Q22018134|Gertrude Eaton]]''
|
| 1863<br/>1861
| 1939
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6752
|
| ''[[:d:Q22018632|Job Harris]]''
|
| 1840
| 1882
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6753
| [[Ficheru:William Owen.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22019199|William Owen]]''
|
| 1825
| 1894
| ''[[:d:Q3399931|Llanelltyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6754
|
| ''[[:d:Q22038991|Sampson Lloyd]]''
|
| 1664
| 1725
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6755
|
| ''[[:d:Q22098316|John Thomas]]''
| xugador de críquet australianu (1852–1915)
| 1852
| 1915
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6756
|
| ''[[:d:Q22117202|Margaret Tisdale]]''
| viróloga galesa (1951–2015)
| 1951
| 2015
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6757
|
| ''[[:d:Q22234320|Mary Dilys Glynne]]''
| científica galesa (1895–1991)
| 1895
| 1991
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6758
|
| ''[[:d:Q22271913|James Murphy]]''
| políticu australianu
| 1801
| 1883
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 6759
|
| ''[[:d:Q22278271|Dafydd Hywel]]''
|
| 1945
| 2023
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 6760
|
| ''[[:d:Q22280472|Kingsley Whiffen]]''
|
| 1950
| 2006
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 6761
| [[Ficheru:Alfred Daniell (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22312863|Alfred Daniell]]''
|
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6762
|
| ''[[:d:Q22443210|Ruth Frankenberg]]''
|
| 1957
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6763
|
| ''[[:d:Q22583546|Margaret Courtenay]]''
|
| 1923
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6764
| [[Ficheru:Tomos Efans (Cyndelyn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22683128|Tomos Efans]]''
|
| 1837
| 1908
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6765
| [[Ficheru:Revd Thomas, Landore, Swansea NLW3365348.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22687967|Thomas Thomas]]''
|
| 1817
| 1888
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6766
|
| ''[[:d:Q22696572|Owen John]]''
| escritor galés (1918–1995)
| 1918
| 1995
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6767
| [[Ficheru:Rehersals for the pantomime Madog (1544855).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22696579|Gari Williams]]''
|
| 1946
| 1990
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6768
|
| ''[[:d:Q22696576|Harriet Lewis]]''
|
| 1911
| 1999
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 6769
|
| ''[[:d:Q22950515|Eirian Llwyd]]''
|
| 1950
| 2014
| ''[[:d:Q13130874|Prion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6770
|
| ''[[:d:Q22958000|Lily Tobias]]''
|
| 1887
| 1984
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6771
| [[Ficheru:DV307 no.12 On board the Prince Frederick William, Ostend to Dover 25 Aug 1858 detail.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22962608|Frances Elizabeth Wynne]]''
| artista galesa (1835–1907)
| 1836
| 1907
| ''[[:d:Q17738626|Voelas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6772
| [[Ficheru:Thereza Dillwyn Llewelyn wearing a Bernese (Swiss) Peasant dress (4032154032).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23001673|Thereza Dillwyn Llewelyn]]''
| fotógrafa galesa (1834–1926)
| 1834
| 1926
| ''[[:d:Q7163093|Penllergaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6773
|
| ''[[:d:Q23002068|Louie Myfanwy Thomas]]''
| novelista galesa (1908–1968)
| 1908
| 1968
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6774
|
| ''[[:d:Q23020660|David Thomas]]''
|
| 1942
| 2017
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6775
|
| ''[[:d:Q23022369|Barbara Hardy]]''
|
| 1924
| 2016
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6776
| [[Ficheru:Ursula Masson, International Women's Day 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23023009|Ursula Masson]]''
|
| 1945
| 2008
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6777
|
| ''[[:d:Q23047441|Hugh Morgan-Owen]]''
| futbolista británicu
| 1882
| 1953
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6778
|
| ''[[:d:Q23296584|Michael Farmer]]''
|
| 1944
| 2011
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6779
|
| ''[[:d:Q23511510|Catherine Glyn Davies]]''
|
| 1926
| 2007
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 6780
| [[Ficheru:J. W. Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23582802|John William Bowen]]''
|
| 1876
| 1965
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 6781
|
| ''[[:d:Q23615727|William Field Lloyd]]''
| políticu galés (1873–1965)
| 1873
| 1965
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6782
| [[Ficheru:Llewela Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23681098|Llewela Davies]]''
|
| 1871
| 1952
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 6783
|
| ''[[:d:Q23681122|Mary Wynne Warner]]''
| matemática galesa (1932–1998)
| 1932
| 1998
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6784
|
| ''[[:d:Q23691969|Louis Hunt]]''
| xugador de críquet galés (1908–2002)
| 1908
| 2002
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6785
|
| ''[[:d:Q23708558|Elen Egryn]]''
|
| 1807
| 1876
| ''[[:d:Q13129617|Llanegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6786
| [[Ficheru:John Rowlands (Giraldus).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23752368|John Rowlands]]''
|
| 1824
| 1891
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6787
| [[Ficheru:THE SCOTTISH WOMEN'S HOSPITALS IN THE MACEDONIAN CAMPAIGN, 1915-1918 Q108186.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23766046|Mary Elizabeth Phillips]]''
|
| 1875
| 1956
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6788
|
| ''[[:d:Q23806561|Mary Penry]]''
|
| 1735
| 1804
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 6789
|
| ''[[:d:Q23806567|Robert Francis Jenner]]''
|
| 1802
| 1860
| ''[[:d:Q7983058|Wenvoe Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6790
| [[Ficheru:Gwilym Gwent, aka William Aubrey Williams.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q23806569|Gwilym Gwent]]''
|
| 1834
| 1891
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6791
|
| ''[[:d:Q23822310|Jane Helen Rowlands]]''
|
| 1891
| 1955
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6792
|
| ''[[:d:Q23822716|William Bassett]]''
|
| 1507
| 1586
| ''[[:d:Q7083449|Old Beaupre Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 6793
|
| ''[[:d:Q23833023|Lowri Gwilym]]''
|
| 1954
| 2010
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6794
|
| ''[[:d:Q23856670|Ellis Pierce]]''
|
| 1841
| 1912
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6795
| [[Ficheru:Miss Ellen Hughes, Llanengan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900939|Ellen Hughes]]''
|
| 1862
| 1927
| ''[[:d:Q3400567|Llanengan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6796
| [[Ficheru:Emilia Baeyertz.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900940|Emilia Baeyertz]]''
| misionera galesa (1842–1926)
| 1842
| 1926
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6797
| [[Ficheru:TaliEsenMorgan.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q23901617|Tali Esen Morgan]]''
| músicu galés (1858–1941)
| 1858
| 1941
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6798
|
| ''[[:d:Q23913585|Joseph Arthur Hamilton Beresford]]''
|
| 1861
| 1952
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6799
|
| ''[[:d:Q23924666|Thomas Roberts]]''
| pastor galés (1902–1983)
| 1902
| 1983
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6800
|
| ''[[:d:Q23945387|Brian Andrew Hills]]''
| fisiólogu galés (1934–2006)
| 1934
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6801
|
| ''[[:d:Q23948107|Richard James Thomas]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6802
|
| ''[[:d:Q23948108|George Percival Spooner]]''
|
| 1850
| 1917
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 6803
| [[Ficheru:Alfred Week Szlumper.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23988324|Alfred Weeks Szlumper]]''
| inxenieru galés (1858–1934)
| 1858
| 1934
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 6804
|
| ''[[:d:Q23988325|Sara Maria Saunders]]''
|
| 1864
| 1939
| ''[[:d:Q29496455|Cwrt Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6805
|
| ''[[:d:Q23988345|Margaret Townsend Jenkins]]''
|
| 1843
| 1923
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6806
|
| ''[[:d:Q23988354|Richard Hersee]]''
|
| 1867
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6807
|
| ''[[:d:Q23988353|John Edward Davies]]''
|
| 1862
| 1912
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6808
|
| ''[[:d:Q23988358|William Roberts Jones]]''
|
| 1870
| 1938
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6809
|
| ''[[:d:Q23988356|Richard Owen Jones]]''
|
| 1867
| 1936
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6810
|
| ''[[:d:Q23988357|William P. Jones]]''
|
| 1870
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6811
| [[Ficheru:Anne Ceridwen Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23988363|Anne Ceridwen Rees]]''
|
| 1874
| 1905
| ''[[:d:Q13130710|Pentre Gwenlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6812
|
| ''[[:d:Q23988364|David Morral Lewis]]''
|
| 1864
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6813
|
| ''[[:d:Q23988390|John Owen Vaughan]]''
|
| 1863
| 1952
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6814
|
| ''[[:d:Q23988391|Price White]]''
|
| 1873
| 1952
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6815
|
| ''[[:d:Q23988388|Joseph Hudson Turner]]''
|
| 1872
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6816
|
| ''[[:d:Q23991131|Elvet Collins]]''
|
| 1902
| 1977
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 6817
|
| ''[[:d:Q23991128|Dai Collier]]''
|
| 1894
| 1972
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 6818
| [[Ficheru:Dr John Arthur Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991142|John Arthur Eyton-Jones]]''
|
| 1860
| 1940
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6819
|
| ''[[:d:Q23991140|Fred Dewey]]''
|
| 1898
| 1980
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6820
|
| ''[[:d:Q23991147|George Godding]]''
|
| 1896
| 1960
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6821
|
| ''[[:d:Q23991144|William Tanat Foulkes]]''
|
| 1863
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6822
|
| ''[[:d:Q23991152|Uriah Goodwin]]''
|
| 1859
| 1924
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6823
|
| ''[[:d:Q23991172|Abel Hayes]]''
|
| 1866
| 1941
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6824
|
| ''[[:d:Q23991193|Malcolm Hersee]]''
|
| 1864
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6825
|
| ''[[:d:Q23991269|Billy Hole]]''
|
| 1897
| 1983
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6826
| [[Ficheru:Abel-hughes-1894.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991334|Abel Hughes]]''
|
| 1869
| 1946
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6827
|
| ''[[:d:Q23991354|Iorwerth Hughes]]''
|
| 1925
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6828
|
| ''[[:d:Q23991373|John Iorweth Hughes]]''
|
| 1913
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6829
|
| ''[[:d:Q23991396|Jack Humphreys]]''
|
| 1920
| 1954
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6830
|
| ''[[:d:Q23991430|Reuben Humphreys]]''
|
| 1866
| 1900
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6831
|
| ''[[:d:Q23991651|Mal Lucas]]''
|
| 1938
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6832
|
| ''[[:d:Q23991663|Tudor Martin]]''
|
| 1904
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6833
|
| ''[[:d:Q23991660|Bert Lumberg]]''
|
| 1901
| 1986
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6834
|
| ''[[:d:Q23991670|Ernie Morley]]''
|
| 1901
| 1975
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6835
|
| ''[[:d:Q23991668|Harry Millership]]''
|
| 1889
| 1959
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6836
|
| ''[[:d:Q23991674|Albert Pryce-Jones]]''
|
| 1870
| 1946
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6837
| [[Ficheru:W E Pryce-Jones Newtown 1895.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991675|William Pryce-Jones]]''
|
| 1867
| 1949
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6838
|
| ''[[:d:Q23991682|Herbert Sisson]]''
|
| 1862
| 1891
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6839
|
| ''[[:d:Q23991683|Sid Thomas]]''
|
| 1919
| 2012
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6840
|
| ''[[:d:Q23991681|Frank Scrine]]''
|
| 1925
| 2001
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6841
| [[Ficheru:Harry Trainer in 1896.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23991687|Harry Trainer]]''
|
| 1873
| 1924
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6842
|
| ''[[:d:Q23991688|Jim Vaughan]]''
|
| 1868
| 1900
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6843
|
| ''[[:d:Q23991689|Alfred Ernest Watkins]]''
| futbolista británicu
| 1878
| 1957
| ''[[:d:Q6661879|Llanwnnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6844
|
| ''[[:d:Q99335237|Stephen Banister]]''
|
| 1918
| 2006
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6845
|
| ''[[:d:Q100285075|W. H. Sherwood Roberts]]''
| historiador neozelandés (1834–1917)
| 1834
| 1917
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 6846
|
| ''[[:d:Q100396308|Ken Messer]]''
| pintor británicu
| 1931
| 2018
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6847
|
| ''[[:d:Q100605823|Harry Ridley]]''
|
| 1868
| 1949
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 6848
|
| ''[[:d:Q87758558|Francis Evelyn]]''
|
| 1859
| 1910
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6849
|
| ''[[:d:Q87855425|Henry Bowen]]''
|
| 1633
| 1723
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6850
|
| ''[[:d:Q87894273|John Stevenson]]''
|
| 1951
| 2020
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6851
|
| ''[[:d:Q88468482|Abby Meehan]]''
|
| 1853
| 1931
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6852
|
| ''[[:d:Q88471261|Martha Whiteside Williams]]''
|
| 1831
| 1894
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 6853
| [[Ficheru:Daniel Jarett Sullivan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q89688629|Daniel Jarrett]]''
| actor d'Estaos Xuníos
| 1854
| 1917
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6854
|
| ''[[:d:Q89839749|Robert Knight]]''
|
| 1858
| 1938
| ''[[:d:Q7592715|St Brides Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 6855
|
| ''[[:d:Q89842872|Morgan Jones]]''
|
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 6856
|
| ''[[:d:Q89891226|John Downing]]''
| fotoperiodista británicu (1940–2020)
| 1940
| 2020
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6857
|
| ''[[:d:Q90688233|Keith Harrhy Ruddock]]''
|
| 1939
| 1996
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6858
|
| ''[[:d:Q90908939|Marjorie Mallik]]''
|
| 1925
| 1998
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 6859
|
| ''[[:d:Q91350809|Gwyn Rowley]]''
| xeógrafu británicu (1938–2023)
| 1938
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6860
|
| ''[[:d:Q92026186|John Hughes (Idanfryn)]]''
|
| 1832
| 1876
| ''[[:d:Q3402736|Llanidan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6861
|
| ''[[:d:Q93130781|Percy Farrant]]''
|
| 1868
| 1921
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 6862
|
| ''[[:d:Q93148214|Barrie Rees]]''
|
| 1944
| 1965
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6863
|
| ''[[:d:Q93231829|J. Heywood Thomas]]''
|
| 1926
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6864
|
| ''[[:d:Q93232204|James Stanley McQuade]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 6865
|
| ''[[:d:Q93372127|Martin J. Haigh]]''
|
| 1950
| 2022
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 6866
|
| ''[[:d:Q93413854|Glyn O. Phillips]]''
|
| 1927
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6867
|
| ''[[:d:Q93450444|George A. Jeffrey]]''
| químicu británicu (1915–2000)
| 1915
| 2000
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6868
|
| ''[[:d:Q93462296|Benjamin Watkins]]''
|
| 1853
| 1913
| ''[[:d:Q6661129|Llancayo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6869
|
| ''[[:d:Q94102329|Valerie Miles]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q4667120|Aberkenfig]]''
|-
| style='text-align:right'| 6870
| [[Ficheru:Keith Lyons.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q94349890|Keith Lyons]]''
|
| 1952
| 2020
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 6871
|
| ''[[:d:Q94379750|Edith Massey]]''
|
| 1863
| 1946
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6872
|
| ''[[:d:Q94379751|Gwenddolen Massey]]''
|
| 1864
| 1960
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 6873
|
| ''[[:d:Q94407795|Ivor Griffith]]''
|
| 1891
| 1961
| ''[[:d:Q13131036|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 6874
|
| ''[[:d:Q94502283|Caradoc Jones]]''
|
| 1875
| 1969
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 6875
|
| ''[[:d:Q94518563|W. Evans Darby]]''
| ministru británicu (1844–1922)
| 1844
| 1922
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6876
|
| ''[[:d:Q94534761|Fred Jones]]''
|
| 1877
| 1948
| ''[[:d:Q15987467|Blaen Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6877
|
| ''[[:d:Q94641829|David Edwards]]''
|
| 1934
| 2021
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 6878
|
| ''[[:d:Q94665402|William Cooper Howells]]''
|
| 1807
| 1894
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6879
|
| ''[[:d:Q94813036|Thomas Job]]''
|
| 1901
| 1947
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 6880
|
| ''[[:d:Q94831390|Wilhelm Körner]]''
|
| 1898
| 1971
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6881
|
| ''[[:d:Q95000156|Eliza Harris]]''
| enfermera d'Estaos Xuníos (1831–1891)
| 1831
| 1891
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6882
|
| ''[[:d:Q95466885|Sadie Allen]]''
| artista británica
| 1930
| 2017
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 6883
| [[Ficheru:Cen Williams (Dylunydd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95636791|Cen Williams]]''
|
| 1946
| 2020
| ''[[:d:Q9001581|Gwalchmai]]''
|-
| style='text-align:right'| 6884
|
| ''[[:d:Q95676245|Myriel Irfona Davies]]''
|
| 1920
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6885
|
| ''[[:d:Q95778606|Ernest Walter]]''
|
| 1919
| 1999
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6886
|
| ''[[:d:Q95838349|J. M. W. Bean]]''
| historiador británicu (1928–2012)
| 1928
| 2012
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6887
|
| ''[[:d:Q95850874|Timothy Moores]]''
|
| 1942
| 2024
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 6888
| [[Ficheru:Elizabeth Stack nee Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96004521|Elizabeth Stack]]''
|
| 1829
| 1919
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6889
|
| ''[[:d:Q96016290|Humphrey Stanley Herbert Jones]]''
|
| 1817
| 1902
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6890
| [[Ficheru:'Jack Scarrott' Boxing promoter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96021277|John Scarrott]]''
|
| 1870
| 1947
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6891
| [[Ficheru:Stephen James Carkeek c 1865.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96050319|Stephen Carkeek]]''
|
| 1815
| 1878
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6892
|
| ''[[:d:Q96066729|Leslie Shepherd]]''
| físicu británicu
| 1918
| 2012
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 6893
|
| ''[[:d:Q96083035|Richard Morris]]''
|
| 1616
| 1672
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6894
|
| ''[[:d:Q96196503|Thomas Craven]]''
|
| 1844
| 1919
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6895
|
| ''[[:d:Q96199382|Griffith Bowen]]''
|
| 1600
| 1675
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6896
|
| ''[[:d:Q96202788|Thomas Bowen Rees]]''
|
| 1826
| 1899
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 6897
| [[Ficheru:William Thomas statue, Swansea.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q96204787|William Thomas]]''
|
| 1816
| 1909
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 6898
|
| ''[[:d:Q96244279|Captain Thomas Yale]]''
|
| 1616
| 1683
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6899
|
| ''[[:d:Q96349090|Ethel Saxon]]''
|
| 1891
| 1917
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6900
|
| ''[[:d:Q96603547|John Cadwalader]]''
|
| 1677
| 1734
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6901
| [[Ficheru:Llun MJ.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q96655359|Myrddin John]]''
|
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 6902
|
| ''[[:d:Q96686922|Cyril Edward Hughes Davies]]''
|
| 1890
| 1922
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6903
|
| ''[[:d:Q96754122|Martha Griffith Tallman]]''
|
| 1859
| 1930
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 6904
| [[Ficheru:Ian Willmore portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96886219|Ian Willmore]]''
| activista británicu
| 1958
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6905
| [[Ficheru:Jeannette Lowrie, stage and vaudeville actress (SAYRE 5507) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97002354|Jeannette Lowrie]]''
|
| 1880
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6906
|
| ''[[:d:Q97047137|David A. Evans]]''
|
| 1893
| 1966
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6907
|
| ''[[:d:Q97065347|Garth Lean]]''
|
| 1912
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6908
|
| ''[[:d:Q97066423|Watkin Lewis Griffies-Williams, 3rd Baronet]]''
|
| 1800
| 1877
| ''[[:d:Q2281176|Llwynywermod]]''
|-
| style='text-align:right'| 6909
|
| ''[[:d:Q97192335|James Williams]]''
|
| 1868
| 1953
| ''[[:d:Q7514896|Silian]]''
|-
| style='text-align:right'| 6910
|
| ''[[:d:Q97302253|John Edward Walker]]''
|
| 1880
| 1940
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6911
|
| ''[[:d:Q97307833|Paul Grist]]''
|
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 6912
|
| ''[[:d:Q97361474|Reginald Ford]]''
|
| 1889
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6913
|
| ''[[:d:Q97453097|Derek Boote]]''
|
| 1942
| 1974
| ''[[:d:Q3402685|Gaerwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6914
|
| ''[[:d:Q97453295|William Thomas David]]''
|
| 1886
| 1948
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 6915
|
| ''[[:d:Q97500250|Ralph Turner]]''
|
| 1936
| 2017
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 6916
| [[Ficheru:William Henry Sedley-Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97515198|William Henry Smith]]''
|
| 1806
| 1872
| [[Gales]]<br/>''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6917
|
| ''[[:d:Q97516507|Paul du Feu]]''
|
| 1935
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6918
|
| ''[[:d:Q97531979|Mary Bowen]]''
|
| 1635
| 1707
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6919
|
| ''[[:d:Q97564245|Dafydd Gruffydd]]''
|
| 1911
| 1982
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6920
|
| ''[[:d:Q97579262|Peter Hope Jones]]''
| naturalista británicu (1935–2020)
| 1935
| 2020
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6921
|
| ''[[:d:Q97628029|Jacob Rees]]''
| arquiteutu británicu
| 1844
| 1933
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6922
|
| ''[[:d:Q97657068|Albert Powell]]''
|
| 1908
| 1940
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 6923
|
| ''[[:d:Q97657108|Fred Jones]]''
|
| 1909
| 1994
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 6924
|
| ''[[:d:Q97696565|John Rhys Williams]]''
| entomólogu británicu (1925–2017)
| 1925
| 2017
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6925
|
| ''[[:d:Q97817249|H. Harford Williams]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 6926
|
| ''[[:d:Q97837328|Rhys Williams]]''
|
| 1921
| 2020
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6927
|
| ''[[:d:Q97860783|Charlie Smith]]''
|
| 1915
| 1984
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6928
|
| ''[[:d:Q97949525|Rod Williams]]''
|
| 1909
| 1987
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6929
| [[Ficheru:Hilda Wilson.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q98078703|Hilda Wilson]]''
|
| 1860
| 1918
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 6930
|
| ''[[:d:Q98185610|Richard Charles]]''
|
| 1823
| 1883
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 6931
|
| ''[[:d:Q98208516|Gwyn Jones Francis]]''
|
| 1930
| 2015
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6932
|
| ''[[:d:Q98380225|Claire Robertson]]''
|
| 1975
| 2017
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6933
|
| ''[[:d:Q98399836|Rebecca Owen]]''
|
|
| 1697
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6934
|
| ''[[:d:Q98479345|John Crandon Gridley]]''
|
| 1904
| 1968
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6935
|
| ''[[:d:Q98707343|R. Mansell Prothero]]''
| xeógrafu británicu
| 1924
| 2013
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6936
| [[Ficheru:Emrys Jones aboard 'Canadusa' at Waterways -- Jones INS-331 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98803946|Emrys Jones]]''
|
| 1905
| 1973
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 6937
|
| ''[[:d:Q98831323|Michael Mullett]]''
| historiador británicu
| 1943
| 2026
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6938
|
| ''[[:d:Q98917019|Samuel Jones]]''
|
| 1735
| 1814
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6939
|
| ''[[:d:Q98926499|Vashon Baker]]''
|
| 1811
| 1878
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6940
|
| ''[[:d:Q98926785|Joseph Baker]]''
|
| 1817
| 1893
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 6941
| [[Ficheru:Brian Bluck.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98930729|Brian Bluck]]''
|
| 1935
| 2015
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 6942
|
| ''[[:d:Q99308880|Stewart Buckle Carne Ross]]''
|
| 1876
| 1923
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6943
|
| ''[[:d:Q60750706|Charlie Hill]]''
|
| 1918
| 1998
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6944
|
| ''[[:d:Q60752582|Lyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1920
| 1993
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6945
|
| ''[[:d:Q56248408|Glyn Hughes]]''
|
| 1931
| 1995
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 6946
|
| ''[[:d:Q56248566|George Jones]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 6947
|
| ''[[:d:Q56254513|Dennis Griffiths]]''
|
| 1935
| 2005
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 6948
|
| ''[[:d:Q56254683|Joe Lloyd]]''
|
| 1910
| 1996
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 6949
|
| ''[[:d:Q56291966|Peter Maurice]]''
|
|
| 1759
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 6950
|
| ''[[:d:Q56374089|James Alfred Vanes]]''
|
| 1853
| 1937
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6951
|
| ''[[:d:Q56423618|J. Spurgeon]]''
|
| 1934
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6952
| [[Ficheru:Kenneth Bowen (tenor).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56448683|Kenneth Bowen]]''
|
| 1932
| 2018
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6953
| [[Ficheru:Alice Bunting (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56517052|Alice Bunting]]''
|
| 1881
| 1964
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 6954
| [[Ficheru:Benjamin Roos, Parys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56569685|Benjamin Roose]]''
|
| 1820
| 1879
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 6955
| [[Ficheru:Wynne Brownlow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56596108|Brownlow Wynne Cumming]]''
|
| 1815
| 1882
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 6956
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Thomas Esq (4671474).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56597407|Griffith Thomas]]''
|
| 1797
| 1873
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 6957
| [[Ficheru:Portrait of Richard Roberts Esq (4670515).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56598139|Richard Roberts]]''
|
| 1819
| 1876
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 6958
|
| ''[[:d:Q56599693|Eddie Beynon]]''
|
| 1924
| 2002
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 6959
|
| ''[[:d:Q56611801|John Henry Davies]]''
|
| 1850
| 1893
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 6960
| [[Ficheru:Catherine Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56650872|Catherine Lewis]]''
|
| 1570
| 1615
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 6961
| [[Ficheru:Catherine Owen, daughter Lewis Anwyl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651111|Catherine Anwyl]]''
|
| 1628
| 1685
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6962
| [[Ficheru:Charles Martin Strick Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651238|Charles Martin Strick Humphreys]]''
|
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 6963
| [[Ficheru:Ebenezer Cooper, Llangollen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56651639|Ebenezer Cooper]]''
|
| 1800
| 1863
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 6964
|
| ''[[:d:Q56663821|Howell Gwynne]]''
|
| 1668
| 1708
| ''[[:d:Q6661068|Llanafan Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 6965
| [[Ficheru:Lady M.E. Hamlyn Williams & Sir H. Drummond.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56676566|Mary Eleanor Hamlyn-Williams]]''
|
| 1825
| 1872
| ''[[:d:Q13131061|Edwinsford]]''
|-
| style='text-align:right'| 6966
| [[Ficheru:Margaret Wynne (1722 -).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56685080|Margaret Wynne]]''
|
| 1722
| 1761
| ''[[:d:Q17744479|Garthewin]]''
|-
| style='text-align:right'| 6967
| [[Ficheru:Revd John Wilson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56739671|John Wilson]]''
|
| 1682
| 1728
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6968
| [[Ficheru:Thos Williams, JP, Gwaelodygarth 1823-03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56753204|Thomas Williams]]''
|
| 1823
| 1903
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6969
|
| ''[[:d:Q56798470|Gareth Crwys-Williams]]''
|
| 1907
| 1970
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 6970
|
| ''[[:d:Q56809237|Charlie Kelsall]]''
| futbolista británicu
| 1921
| 2019
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 6971
|
| ''[[:d:Q56811976|Gib Bellis]]''
|
| 1919
| 2000
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 6972
|
| ''[[:d:Q56849322|James Lawton]]''
|
| 1943
| 2018
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6973
|
| ''[[:d:Q56868240|Isaac Jones]]''
|
| 1835
| 1899
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 6974
|
| ''[[:d:Q56885702|William James Orville-Thomas]]''
|
| 1921
| 2009
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6975
|
| ''[[:d:Q57156069|William Bernard Ready]]''
| bibliotecariu canadianu (1914–1981)
| 1914
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6976
|
| ''[[:d:Q57239164|Trevor Peck]]''
|
| 1938
| 2014
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 6977
|
| ''[[:d:Q57293437|Charles Henry Pugh]]''
|
| 1840
| 1901
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 6978
|
| ''[[:d:Q57342401|Dennis Callan]]''
|
| 1932
| 2006
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 6979
| [[Ficheru:Dr Thomas Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57342446|Thomas Eyton-Jones]]''
|
| 1832
| 1893
| ''[[:d:Q3399915|Llangar]]''
|-
| style='text-align:right'| 6980
| [[Ficheru:Duncan, John William (1903 cricket first X1 team photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57418933|John William Duncan]]''
|
| 1885
| 1963
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6981
|
| ''[[:d:Q57449691|Benjamin Parry]]''
|
| 1835
| 1910
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 6982
|
| ''[[:d:Q57498379|Joseph Williams]]''
|
|
| 1903
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 6983
|
| ''[[:d:Q57541918|Robin Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu (1950–2018)
| 1950
| 2018
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 6984
|
| ''[[:d:Q57579739|Brian S. Osborne]]''
|
| 1938
| 2026
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 6985
|
| ''[[:d:Q57725826|Ted Gorin]]''
|
| 1924
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 6986
|
| ''[[:d:Q57725863|Stan Griffiths]]''
|
| 1911
| 2003
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 6987
|
| ''[[:d:Q57725868|Wyn Griffiths]]''
|
| 1919
| 2006
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 6988
|
| ''[[:d:Q57729457|Noel Phillips]]''
|
| 1883
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 6989
|
| ''[[:d:Q58174217|Joe Hillier]]''
|
| 1907
| 1979
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 6990
|
| ''[[:d:Q58174859|Emlyn John]]''
| futbolista galés (1907–1962)
| 1907
| 1962
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 6991
|
| ''[[:d:Q58241482|Wyndraeth Morris-Jones]]''
| politólogu británicu (1918–1999)
| 1918
| 1999
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 6992
|
| ''[[:d:Q58331721|Margaret Roberts]]''
|
| 1833
| 1919
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 6993
|
| ''[[:d:Q58365710|Frank Arthur Morgan]]''
|
| 1844
| 1907
| ''[[:d:Q14538499|Llanrhidian]]''
|-
| style='text-align:right'| 6994
|
| ''[[:d:Q58456635|Dave Ridley]]''
|
| 1916
| 1998
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 6995
|
| ''[[:d:Q58483511|George G. Bywater]]''
| clérigu d'Estaos Xuníos (1828–1898)
| 1828
| 1898
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 6996
|
| ''[[:d:Q58689968|Thomas Salusbury]]''
|
| 1625<br/>1620
| 1665
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 6997
|
| ''[[:d:Q58756929|Thelma Rodgers]]''
|
| 1947
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 6998
|
| ''[[:d:Q58815528|Idris Miles]]''
|
| 1908
| 1983
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 6999
|
| ''[[:d:Q58815533|Ivor Llewellyn Brace]]''
|
| 1898
| 1952
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7000
|
| ''[[:d:Q58830228|Gwyneth Alva Challis]]''
|
| 1930
| 2010
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7001
| [[Ficheru:Worrall 1899.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58892217|Thomas Frederick Worrall]]''
|
| 1872
| 1957
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7002
|
| ''[[:d:Q58894968|Jim Atherton]]''
|
| 1923
| 2010
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 7003
|
| ''[[:d:Q58895039|Griff Norman]]''
|
| 1926
| 2010
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7004
|
| ''[[:d:Q58895046|Ken Oakley]]''
|
| 1929
| 2017
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 7005
|
| ''[[:d:Q58928487|Tommy Paget]]''
|
| 1909
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7006
|
| ''[[:d:Q58973187|Terry Gooding]]''
|
| 1931
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7007
|
| ''[[:d:Q59132436|Harry Parfitt]]''
|
| 1929
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7008
|
| ''[[:d:Q59180819|Tony Pickrell]]''
|
| 1942
| 2015
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7009
|
| ''[[:d:Q59205109|Cecil Pritchard]]''
|
| 1902
| 1966
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7010
|
| ''[[:d:Q59305320|Flora Forster]]''
| profesora británica (1896–1981)
| 1896
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7011
| [[Ficheru:Mary Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59347218|Mary Bevan]]''
|
|
| 1819
| ''[[:d:Q13128012|Dyffryn Aeron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7012
|
| ''[[:d:Q59463318|Owen Francis]]''
|
| 1879
| 1936
| ''[[:d:Q20598098|Cwm Pennant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7013
|
| ''[[:d:Q59529059|Pamela Bacarisse]]''
|
| 1934
| 1996
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7014
|
| ''[[:d:Q59588469|William Mars-Jones]]''
|
| 1915
| 1999
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7015
|
| ''[[:d:Q59588707|Len Richards]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7016
|
| ''[[:d:Q59588770|Bernard Ross]]''
|
| 1924
| 1999
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7017
|
| ''[[:d:Q59628016|George Lawson Pickard]]''
|
| 1913
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7018
|
| ''[[:d:Q59629779|Arthur Cecil Bining]]''
|
| 1893
| 1957
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7019
|
| ''[[:d:Q59656412|Len Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2024
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7020
|
| ''[[:d:Q59781515|John Jenkins]]''
|
| 1807
| 1872
| ''[[:d:Q20597908|Cwm Crawnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7021
|
| ''[[:d:Q60050765|Terry Parsons]]''
| xugador de snooker galés (1935–1999)
| 1935
| 1999
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7022
|
| ''[[:d:Q60198015|David Gwynne-James]]''
|
| 1937
| 2012
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7023
|
| ''[[:d:Q60429542|Olivia Frances Tonge]]''
|
| 1858
| 1949
| ''[[:d:Q62029921|Gwenfain]]''
|-
| style='text-align:right'| 7024
|
| ''[[:d:Q60429570|Eric Richards]]''
|
| 1940
| 2018
| ''[[:d:Q5884520|Holt]]''
|-
| style='text-align:right'| 7025
| [[Ficheru:Portrait of Mr. James Parry (4671748).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60580685|James Parry]]''
|
| 1712
| 1770
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7026
|
| ''[[:d:Q60632790|Thyrza Anne Leyshon]]''
|
| 1892
| 1996
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7027
|
| ''[[:d:Q60663044|Len Hewitt]]''
|
| 1920
| 1979
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7028
|
| ''[[:d:Q60684771|Dave Griffiths]]''
|
| 1963
| 2007
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7029
|
| ''[[:d:Q60684870|Bryn Davies]]''
|
| 1917
| 1990
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7030
|
| ''[[:d:Q60685583|Vince Jones]]''
|
| 1900
| 1950
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7031
|
| ''[[:d:Q60685999|Billy Morris]]''
|
| 1920
| 1994
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7032
|
| ''[[:d:Q60686009|Jerry Murphy]]''
|
| 1907
| 1992
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7033
|
| ''[[:d:Q60686073|Cecil Price]]''
|
| 1919
| 2008
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7034
|
| ''[[:d:Q60693753|Rees Thomas]]''
|
| 1934
| 2017
| ''[[:d:Q7165426|Penywaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 7035
|
| ''[[:d:Q60693826|Dave Campbell]]''
|
| 1947
| 2013
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7036
|
| ''[[:d:Q60694079|Ray Williams]]''
|
| 1931
| 2015
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7037
|
| ''[[:d:Q60694076|Billy Lewis]]''
|
| 1923
| 2013
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7038
|
| ''[[:d:Q60694141|Ted Morris]]''
|
| 1921
| 2000
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7039
| [[Ficheru:MOMA exhibition.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60733888|Peter Bishop]]''
|
| 1953
| 2022
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7040
|
| ''[[:d:Q60734943|Danny McCarthy]]''
|
| 1942
| 2019
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 7041
|
| ''[[:d:Q60744121|Roger Ashton]]''
| futbolista galés (1921–1985)
| 1921
| 1985
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7042
|
| ''[[:d:Q60746170|William Morgan]]''
|
| 1862
| 1914
| ''[[:d:Q13130355|Nantgarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7043
|
| ''[[:d:Q133933910|Methuselah Thomas]]''
|
| 1803
| 1875
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7044
|
| ''[[:d:Q134008614|Edith Penissa Wills]]''
|
| 1913
| 1994
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 7045
|
| ''[[:d:Q125398598|Austin Anthony]]''
|
| 1908
| 1965
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7046
|
| ''[[:d:Q125510592|Diana Edwards-Jones]]''
|
| 1932
| 2024
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7047
|
| ''[[:d:Q125536673|Elizabeth Rhŷs]]''
|
| 1841
| 1911
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7048
|
| ''[[:d:Q125575112|Edgar Spooner]]''
|
| 1908
| 1976
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7049
|
| ''[[:d:Q125581918|Myra Evans]]''
|
| 1883
| 1972
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 7050
|
| ''[[:d:Q125593574|Eirian Short]]''
|
| 1924
| 2021
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 7051
|
| ''[[:d:Q125620979|Muriel Lavender]]''
|
| 1933
| 2018
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 7052
|
| ''[[:d:Q125621885|Iris Thomas]]''
|
| 1919
| 2012
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7053
|
| ''[[:d:Q125622230|J. H. Matthews]]''
|
| 1930
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7054
|
| ''[[:d:Q125662553|Dave Thomas]]''
|
| 1941
| 2017
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7055
|
| ''[[:d:Q125792254|Elvira Gwenllian Payne]]''
|
| 1917
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7056
|
| ''[[:d:Q125792255|Cyril George Cupid]]''
|
| 1908
| 1965
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7057
|
| ''[[:d:Q125792258|John Darwin Hinds]]''
|
| 1922
| 1981
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7058
|
| ''[[:d:Q125792263|Ernest Burton]]''
|
| 1893
| 1960
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7059
|
| ''[[:d:Q125792267|Myer Cohen]]''
|
| 1904
| 1997
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7060
|
| ''[[:d:Q125792264|Neil Sinclair]]''
|
| 1944
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7061
|
| ''[[:d:Q125792270|Montague Black]]''
|
| 1917
| 1986
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7062
|
| ''[[:d:Q125792273|Gene Latter]]''
|
| 1942
| 2004
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7063
|
| ''[[:d:Q125792287|James Sapoe John Mannay]]''
|
| 1927
| 2012
| ''[[:d:Q5002508|Butetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7064
|
| ''[[:d:Q125792284|Robert Owen Pugh]]''
|
| 1846
| 1922
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7065
|
| ''[[:d:Q125792285|David Rosser-Owen]]''
|
| 1943
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7066
|
| ''[[:d:Q125792294|Olwen Watkins]]''
|
| 1935
| 2018
| ''[[:d:Q3398900|Tiger Bay]]''
|-
| style='text-align:right'| 7067
|
| ''[[:d:Q125792292|Harold Smart]]''
|
| 1899
| 1919
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7068
|
| ''[[:d:Q125792297|Henry Joseph Ernest]]''
|
| 1929
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7069
|
| ''[[:d:Q125792302|Jane Leonard]]''
|
| 1834
| 1917
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7070
|
| ''[[:d:Q125792310|Eliza Pughe]]''
|
| 1826
| 1847
| ''[[:d:Q7837752|Tref Alaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7071
|
| ''[[:d:Q125792314|Manikam Susheela Lourie]]''
|
| 1941
| 2023
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 7072
|
| ''[[:d:Q125792318|Thomas Charles Jacobsen]]''
|
| 1921
| 1973
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7073
|
| ''[[:d:Q125792320|Mavis Llewellyn]]''
|
| 1908
| 1978
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7074
|
| ''[[:d:Q125792321|Ceridwen Brown]]''
|
| 1896
| 1976
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7075
|
| ''[[:d:Q125792325|Caroline Elizabeth Williams]]''
|
| 1823
| 1908
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7076
|
| ''[[:d:Q125948678|David Davies]]''
|
| 1837
| 1867
| ''[[:d:Q6661564|Llangunllo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7077
| [[Ficheru:2024 UEC Track Jun & U23 European Championships 072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125999030|Finlay Tarling]]''
|
| 2006
| 2026
| ''[[:d:Q5446229|Ffos-y-ffin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7078
|
| ''[[:d:Q126010568|Richard Jenkin Ellis]]''
|
| 1888
| 1976
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7079
|
| ''[[:d:Q126011056|June Gruffydd]]''
|
| 1929
| 1989
| ''[[:d:Q3402958|Carno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7080
|
| ''[[:d:Q126083187|Hugh Royston Jenkins]]''
|
| 1933
| 2024
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7081
|
| ''[[:d:Q126947966|Elined Prys]]''
|
| 1895
| 1983
| ''[[:d:Q7837765|Trefeca]]''
|-
| style='text-align:right'| 7082
|
| ''[[:d:Q126993139|John Powell]]''
|
|
| 1743
| ''[[:d:Q4667105|Abergwesyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7083
|
| ''[[:d:Q126993374|John Powell]]''
|
| 1720
| 1766
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7084
|
| ''[[:d:Q127684880|David Read]]''
|
| 1933
| 2024
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7085
|
| ''[[:d:Q128506365|Oliver Thomas]]''
|
| 1987
| 2014
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 7086
|
| ''[[:d:Q128847459|Anita Bronson]]''
|
| 1940
| 2024
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7087
|
| ''[[:d:Q128934347|Hugh Trollope]]''
|
| 1925
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7088
|
| ''[[:d:Q128995758|Lilian Jane Mason]]''
|
| 1874
| 1953
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7089
|
| ''[[:d:Q129312859|Huw Roberts]]''
|
| 1921
| 2010
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7090
|
| ''[[:d:Q129400724|Ian Hamilton Burton]]''
|
| 1915
| 1996
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7091
|
| ''[[:d:Q130238909|Charles Herbert George Martin]]''
|
| 1881
| 1915
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7092
|
| ''[[:d:Q130259502|Elias Phillips Jones]]''
|
| 1865
| 1937
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7093
|
| ''[[:d:Q130259511|Edith Frances Hopkins]]''
|
| 1880
| 1937
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7094
| [[Ficheru:Sir Alfred Bankart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130321930|Alfred Seymour Bankart]]''
|
| 1870
| 1933
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7095
|
| ''[[:d:Q130327532|Mary Jordan]]''
|
| 1879
| 1961
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7096
| [[Ficheru:John Sutherland ONZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130355895|John Sutherland]]''
|
| 1933
| 2022
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7097
|
| ''[[:d:Q130367283|Edward Davies]]''
|
| 1618
| 1680
| ''[[:d:Q111328993|Rhiwlas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7098
| [[Ficheru:Portrait of Dame Brettell (4672793).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130367508|Mary Brittill]]''
|
| 1717
| 1821
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7099
|
| ''[[:d:Q130409503|Thomas Foulkes]]''
|
| 1826<br/>1825
| 1900<br/>1901
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7100
|
| ''[[:d:Q130453759|Claude Isaac Lewis]]''
|
| 1880
| 1924
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7101
|
| ''[[:d:Q130736389|Josey Pillon]]''
|
| 1876
| 1956
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7102
|
| ''[[:d:Q130743648|Moss Williams]]''
|
| 1859
| 1944
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7103
|
| ''[[:d:Q130921889|Thomas Dempster Jones]]''
|
| 1914
| 1989
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7104
|
| ''[[:d:Q130994182|Verlie Blanch George]]''
|
| 1907
| 1981
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7105
|
| ''[[:d:Q130994444|John Charles]]''
|
| 1870
| 1941
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7106
|
| ''[[:d:Q131154389|Ifor Bowen Griffith]]''
|
| 1907
| 1990
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7107
|
| ''[[:d:Q131278513|James Arthur Davies]]''
|
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q4941233|Boncath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7108
|
| ''[[:d:Q131288412|Eleanor Dwyryd]]''
|
| 1915
| 1978
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7109
|
| ''[[:d:Q131310255|Arthur John]]''
|
| 1900
| 1929
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 7110
|
| ''[[:d:Q131323970|Aaron Rees]]''
|
| 1886
| 1950
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7111
|
| ''[[:d:Q131323971|Bill Morris]]''
|
| 1894
| 1967
| ''[[:d:Q3405637|Cwmtillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7112
|
| ''[[:d:Q131323969|Trevor Nicholas]]''
|
| 1894
| 1979
| ''[[:d:Q10967145|Sudbrook]]''
|-
| style='text-align:right'| 7113
|
| ''[[:d:Q131327721|Jim Jones]]''
|
| 1893
| 1934
| ''[[:d:Q4667111|Abergwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7114
|
| ''[[:d:Q131342512|Thomas Stanley Thomas]]''
|
| 1917
| 2015
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7115
|
| ''[[:d:Q131358247|Diane Tammes]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7116
| [[Ficheru:Caniadau Barlwydon Llyfr 1 (page 4 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131444573|Robert John Davies]]''
|
| 1853
| 1930
| ''[[:d:Q24182555|Llidiardau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7117
|
| ''[[:d:Q131538921|Laurie Webb]]''
|
| 1924
| 2026
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7118
|
| ''[[:d:Q131546145|Mary Keir]]''
|
| 1912
| 2024
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 7119
| [[Ficheru:Harry Douglass Blessley (3a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131628715|Harry Douglas Blessley]]''
|
| 1873
| 1928
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7120
| [[Ficheru:Edward Jenkin Williams (2a).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131631312|Edward Jenkin Williams]]''
|
| 1864
| 1910
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7121
|
| ''[[:d:Q131685576|Joseph Eaton]]''
|
| 1679
| 1748
| ''[[:d:Q13130353|Nantmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7122
|
| ''[[:d:Q131700949|Alice Margaret Evans]]''
|
| 1927
| 1981
| ''[[:d:Q13130671|Penderyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7123
|
| ''[[:d:Q131740105|George Ellis]]''
|
| 1837
| 1928
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7124
|
| ''[[:d:Q131749206|Walter Vaughan]]''
|
| 1865
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7125
|
| ''[[:d:Q131915214|John Matthew Jones]]''
|
| 1828
| 1888
| ''[[:d:Q1311946|Montgomery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7126
|
| ''[[:d:Q131915215|Zoe Hunter]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7127
|
| ''[[:d:Q132052207|Sylvia Gyde]]''
|
| 1936
| 2024
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7128
|
| ''[[:d:Q132175478|Roger Hopkins]]''
|
| 1775
| 1847
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7129
|
| ''[[:d:Q132179728|Ainsleigh Davies]]''
|
| 1944
| 2002
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7130
|
| ''[[:d:Q132467967|Thomas J. Egan]]''
|
| 1842
| 1914
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7131
|
| ''[[:d:Q133056096|Hirwen Jones]]''
|
| 1857
| 1928
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7132
|
| ''[[:d:Q133215137|William P. Hutchins]]''
|
| 1883
| 1941
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7133
| [[Ficheru:Selwyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133269721|Selwyn Williams]]''
|
| 1945
| 2025
| ''[[:d:Q12306663|Conwy Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7134
|
| ''[[:d:Q133289691|Maggie Eisner]]''
|
| 1947
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7135
|
| ''[[:d:Q133460164|Lucy Dickenson]]''
|
| 1980
| 2012
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7136
|
| ''[[:d:Q133592243|Charles Stuart Murrell]]''
|
| 1912
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7137
|
| ''[[:d:Q133771731|Timothy Lewis]]''
|
| 1940
| 2025
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7138
|
| ''[[:d:Q133836929|Joseph Abraham Douglas]]''
|
| 1797
| 1866
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 7139
|
| ''[[:d:Q133932953|John Evans]]''
|
| 1830
| 1883
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7140
| [[Ficheru:Revd David Jones (Druisyn, 1840-1902) NLW3363086.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133933489|David Jones]]''
|
| 1840
| 1902
| ''[[:d:Q5064823|Cerrigydrudion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7141
|
| ''[[:d:Q107411765|Albert Hawkins]]''
|
| 1886
| 1969
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7142
|
| ''[[:d:Q107464879|Billy Poyntz]]''
|
| 1894
| 1966
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7143
|
| ''[[:d:Q107485959|Edward Robarts]]''
| marineru galés (1770–1832)
| 1770
| 1832
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 7144
|
| ''[[:d:Q62468253|Samuel Bevan]]''
|
| 1816
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7145
|
| ''[[:d:Q65923146|Charles H. Williams]]''
|
| 1822
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 7146
|
| ''[[:d:Q66125144|Ossie Evans]]''
|
| 1916
| 1986
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7147
|
| ''[[:d:Q66133297|Agnes Twiston Hughes]]''
|
| 1895
| 1981
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7148
|
| ''[[:d:Q66198004|Graham Bent]]''
|
| 1945
| 2002
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7149
|
| ''[[:d:Q66289592|Edward Battiscombe]]''
|
| 1874
| 1970
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 7150
|
| ''[[:d:Q66305732|Ron Wynn]]''
|
| 1923
| 1983
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7151
|
| ''[[:d:Q100805872|Allen Phillips Griffiths]]''
|
| 1927
| 2014
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7152
|
| ''[[:d:Q100809426|Archibald Sparke]]''
| historiador británicu
| 1871
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7153
| [[Ficheru:Robert William Evans mayor of Rockhampton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q100998829|Robert William Evans]]''
|
| 1872<br/>1862
| 1955
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7154
|
| ''[[:d:Q101079978|Thomas North]]''
| xugador de críquet neozelandés (1858–1942)
| 1858
| 1942
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7155
|
| ''[[:d:Q101417476|Eric Roberts]]''
|
| 1945
| 1979
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7156
|
| ''[[:d:Q101443431|Thomas Morgan]]''
|
| 1742
| 1815
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7157
| [[Ficheru:Rosa Morris.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q102079613|Rosa M. Morris]]''
|
| 1914
| 2011
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 7158
|
| ''[[:d:Q102114729|Peter W. M. John]]''
|
| 1923
| 2015
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7159
|
| ''[[:d:Q102161876|Henry Chapman]]''
| xugador de críquet australianu (1868–1942)
| 1868
| 1942
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7160
|
| ''[[:d:Q102182387|Arthur John Capel]]''
|
| 1894
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7161
|
| ''[[:d:Q102184605|Harold Horton]]''
| escritor d'himnos británicu (1881–1969)
| 1881
| 1969
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7162
|
| ''[[:d:Q102188216|Paul Harry Roberts]]''
|
| 1929
| 2022
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7163
| [[Ficheru:Mr. Cadwaladr Roberts arweinydd adnabyddus Cor Meibion y Moelwyn a Chor Mawr Ffestiniog (5449681).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102247988|Cadwaladr Roberts]]''
|
| 1854
| 1915
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7164
|
| ''[[:d:Q102304689|Barrie Vernon-Roberts]]''
|
|
| 2015
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7165
|
| ''[[:d:Q102331169|John James]]''
|
| 1872
| 1932
| ''[[:d:Q5200192|Cynwyl Elfed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7166
|
| ''[[:d:Q102432298|Robert Owen Jones]]''
| cartógrafu británicu (1837–1926)
| 1837
| 1926
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 7167
|
| ''[[:d:Q102819062|Ivor John Thomas]]''
|
| 1873
| 1913
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7168
|
| ''[[:d:Q103811325|Owen Vaughan Jones]]''
|
| 1907
| 1986
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7169
|
| ''[[:d:Q103976474|Anne Briar Riddall]]''
|
| 1940
| 2016
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7170
|
| ''[[:d:Q103996099|Tom Broster]]''
|
| 1878
| 1942
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7171
|
| ''[[:d:Q104094371|Winston Jenkins]]''
|
| 1912
| 1982
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7172
|
| ''[[:d:Q104234346|David McKinley Williams]]''
|
| 1887
| 1978
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7173
|
| ''[[:d:Q104286266|Albert Edward Ashcroft]]''
|
| 1862
| 1942
| ''[[:d:Q24663457|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7174
|
| ''[[:d:Q104286274|James Daniel Baird]]''
|
| 1840
| 1908
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7175
|
| ''[[:d:Q104286445|Charles Davy]]''
|
| 1825
| 1914
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7176
|
| ''[[:d:Q104286719|William Charles Kensington]]''
|
| 1845
| 1922
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7177
|
| ''[[:d:Q104286775|Thomas Snow Miller]]''
|
| 1859
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7178
|
| ''[[:d:Q104369841|Edwin Davy]]''
|
| 1826
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7179
|
| ''[[:d:Q104544505|Eric Williams]]''
|
| 1927
| 2009
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7180
|
| ''[[:d:Q104586821|John Bale]]''
|
| 1940
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7181
|
| ''[[:d:Q104758912|Kelvin Thomas]]''
| músicu británicu
| 1919
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7182
|
| ''[[:d:Q104761592|Nansi Williams]]''
|
| 1922
| 1966
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 7183
|
| ''[[:d:Q104821881|Charles Lewis]]''
|
| 1828
| 1913
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 7184
|
| ''[[:d:Q104839512|Mirain Llwyd Owen]]''
|
| 1973
| 2021
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7185
|
| ''[[:d:Q104945292|Adelaide Eyre]]''
|
| 1826
| 1905
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 7186
|
| ''[[:d:Q105047935|John Howell]]''
|
| 1871
| 1945
| ''[[:d:Q8059809|Ystradyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7187
|
| ''[[:d:Q105077276|Evan Prosser]]''
|
| 1836
| 1896
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7188
|
| ''[[:d:Q105134303|Alan Wynne-Thomas]]''
| regatista británicu (1941–2008)
| 1941
| 2008
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7189
|
| ''[[:d:Q105155076|David Graham Jenkins]]''
|
| 1933
| 1995
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 7190
|
| ''[[:d:Q105295044|Henry Troadec]]''
|
| 1915
| 2017
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7191
|
| ''[[:d:Q105302139|Richard Nicklin Hall]]''
|
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7192
|
| ''[[:d:Q105344677|Rowland James Williams]]''
|
| 1919
| 2005
| ''[[:d:Q13130114|Merthyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7193
| [[Ficheru:C. R. Jones, Ysw., Y.H., Llanfyllin (5236452).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105514757|C. R. Jones]]''
|
| 1828
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7194
|
| ''[[:d:Q105549362|Michael Roberts]]''
|
| 1943
| 2014
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 7195
|
| ''[[:d:Q105554307|Harry Thomas Owen, Quaker]]''
|
| 1630
| 1686
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7196
|
| ''[[:d:Q105803185|Donald Hoskins]]''
|
| 1933
| 2021
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7197
|
| ''[[:d:Q105824928|Ivan Dale Owen]]''
|
| 1924
| 1997
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7198
|
| ''[[:d:Q105883342|Cyril Glyndwr Williams]]''
|
| 1921
| 2004
| ''[[:d:Q7228391|Pontyates]]''
|-
| style='text-align:right'| 7199
|
| ''[[:d:Q105887434|Cliff Tamplin]]''
|
| 1920
| 2006
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7200
|
| ''[[:d:Q105946804|William Henry Davies]]''
|
| 1849
| 1907
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7201
|
| ''[[:d:Q105993903|William George Conley]]''
|
| 1842
| 1924
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7202
|
| ''[[:d:Q106166812|Vernon Stanley Jones]]''
|
| 1875
| 1955
| ''[[:d:Q3402138|Ystrad Meurig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7203
|
| ''[[:d:Q106193079|Byron Wozencraft]]''
| xugador de dardos galés (1951–1998)
| 1951
| 1998
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7204
|
| ''[[:d:Q106193220|Dyfri Jones]]''
| xugador de dardos galés (1943–2011)
| 1943
| 2011
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7205
|
| ''[[:d:Q106204551|Kenneth Crook]]''
|
| 1949
| 2014
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7206
|
| ''[[:d:Q106243608|Arthur Walter Powell]]''
| fotógrafu neozelandés (1893–1970)
| 1893
| 1970
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7207
| [[Ficheru:EleanorDaniels1914.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q106369503|Eleanor Daniels]]''
|
| 1886
| 1994
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 7208
| [[Ficheru:Amy Noel Morfydd Ballinger (5449693).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106393535|Amy Noel Morfydd Ballinger]]''
|
| 1907
| 1950
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7209
| [[Ficheru:James Hughes (Glanrheidol) first Mayor reformed corporation of Aberystwyth, A.D. 1836 (5349083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418087|James Hughes]]''
|
| 1788
| 1858
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7210
| [[Ficheru:William Jones, 'Monfa' (of Bootle) (5349085).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418333|William Jones]]''
|
| 1840
| 1918
| ''[[:d:Q13126121|Bodwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7211
| [[Ficheru:The late J. Lloyd Griffith Esq., M.A (5348993).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106418847|John Lloyd Griffith]]''
|
| 1839
| 1902
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7212
|
| ''[[:d:Q106421024|Dai Games]]''
| químicu galés (1938–2018)
| 1938
| 2018
| ''[[:d:Q8054074|Ynysddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 7213
| [[Ficheru:Rev. Cornelius Griffiths born Feb 25th 1829 ; died Nov 6th 1905 (5293977).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465233|Cornelius Griffiths]]''
|
| 1829
| 1905
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7214
| [[Ficheru:Miss May John (5294079) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465424|May John]]''
|
| 1874
| 1962
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7215
| [[Ficheru:David Charles Davies at Palm Beach, Florida, 1908 (5449735).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106467715|David Charles Davies]]''
|
| 1866
| 1928
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7216
| [[Ficheru:Miss Salusbury (daughter of the late Major Salusbury, owner of the Bachygraig Estate) (5449764) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106468578|Rosamund Victoria Salusbury]]''
|
| 1885
| 1950
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7217
| [[Ficheru:Catherine Miriam Anwyl (5449774) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106472293|Catherine Miriam Anwyl]]''
|
| 1871
| 1953
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7218
|
| ''[[:d:Q106501654|Chris Riley]]''
| futbolista británicu
| 1939
| 1983
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7219
|
| ''[[:d:Q106518337|Rachel Howell-Evans]]''
|
| 1914
| 2003
| ''[[:d:Q14477598|Trefnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7220
|
| ''[[:d:Q106574374|Hugh Harrison]]''
|
| 1875
| 1912
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7221
|
| ''[[:d:Q106588660|Kenneth Davies]]''
|
| 1928<br/>1925
| 2015
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7222
|
| ''[[:d:Q106602538|Joan M. Eyles]]''
|
| 1907
| 1986
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7223
|
| ''[[:d:Q106635128|Benjamin Thomas]]''
|
| 1838
| 1920
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7224
| [[Ficheru:Reverend Owen Ellis Evans, director of the new translation of the Welsh Bible from 1974 to 1977 (1548083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106636382|Owen E. Evans]]''
|
| 1920
| 2018
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 7225
|
| ''[[:d:Q106637558|Frank Robinson Brown]]''
|
| 1910
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7226
|
| ''[[:d:Q106638464|Alwyn Owens]]''
| profesor universitariu británicu
| 1931
| 2023
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7227
|
| ''[[:d:Q106669233|Herbert Forsdike]]''
| xinecólogu británicu (1875–1942)
| 1875
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7228
|
| ''[[:d:Q106697312|Patricia Bellotti]]''
|
| 1931
| 2017
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7229
| [[Ficheru:Mrs Packe c1875.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106705757|Emma Packe]]''
|
| 1840
| 1914
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7230
|
| ''[[:d:Q106716134|Caroline Orr]]''
|
| 1862
| 1945
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7231
|
| ''[[:d:Q106763028|Mervyn Davies]]''
| xuez británicu (1918–2015)
| 1918
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7232
|
| ''[[:d:Q106823039|Gwynfryn Morgan Daniel]]''
|
| 1904
| 1960
| ''[[:d:Q4980820|Bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7233
|
| ''[[:d:Q106827606|Geoffrey Jones]]''
| xuez británicu (1928–2014)
| 1928
| 2014
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 7234
|
| ''[[:d:Q106959770|Samuel Islwyn Evans]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7235
|
| ''[[:d:Q107127836|Nick Laughland]]''
|
| 1951
| 2020
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 7236
|
| ''[[:d:Q107182198|Frederick George Albert Stuckey]]''
|
| 1870
| 1937
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7237
|
| ''[[:d:Q107182592|Elizabeth Jones-Sifford]]''
|
| 1861
| 1925
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7238
| [[Ficheru:Gerald Williams, nai Hedd Wyn, y tu allan i'r Ysgwrn (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107207795|Gerald Williams]]''
| agricultor galés (1928–2021)
| 1928
| 2021
| ''[[:d:Q10959753|Yr Ysgwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7239
|
| ''[[:d:Q107220523|Philip Harrhy Jones]]''
|
| 1931
| 1994
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7240
|
| ''[[:d:Q107242293|John T. Davies]]''
|
| 1881
| 1938
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7241
|
| ''[[:d:Q107341053|Morris Baron Cohen]]''
|
| 1900
| 1972
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7242
|
| ''[[:d:Q107363545|Wyndham Edwards]]''
|
| 1892
| 1961
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7243
| [[Ficheru:Evan Pierce. Mezzotint by S. W. Reynolds, junior, 1849, afte Wellcome V0006595.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107366865|Evan Pierce]]''
|
|
| 1895
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7244
|
| ''[[:d:Q107368806|Percy Baker]]''
|
| 1880
| 1957
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7245
|
| ''[[:d:Q107370884|Wyn Jones]]''
|
| 1959
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7246
|
| ''[[:d:Q107394161|Daniel Tudor]]''
|
| 1866
| 1928
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 7247
|
| ''[[:d:Q107407076|William Lloyd Phillips]]''
|
| 1881
| 1966
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7248
|
| ''[[:d:Q60761614|William John Philpin Jones]]''
|
| 1913
| 1992
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 7249
|
| ''[[:d:Q60764058|Harold Jenkins]]''
|
| 1902
| 1981
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7250
|
| ''[[:d:Q60764297|Edward Phillips]]''
|
| 1883
| 1915
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7251
|
| ''[[:d:Q60842075|Grace Roberts]]''
| médica d'Estaos Xuníos (1843–1899)
| 1843
| 1899
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7252
|
| ''[[:d:Q61107860|Andrew Thomas]]''
| llocutor radiofónicu británicu (1967–2020)
| 1967
| 2020
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7253
|
| ''[[:d:Q61107892|O. M. Lloyd]]''
|
| 1910
| 1980
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 7254
|
| ''[[:d:Q61107977|Guto Roberts]]''
|
| 1925
| 1999
| ''[[:d:Q29483949|Isallt-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7255
| [[Ficheru:Corffddelw - effigy of Meurig ap Ynyr Fychan, Nannau 14.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61107990|Meurig ap Ynyr Fechan]]''
|
| 1315
| 1347
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7256
|
| ''[[:d:Q61122449|Henry Baird]]''
|
| 1878
| 1950
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7257
|
| ''[[:d:Q61341106|Joseph Herbert Morcom]]''
|
| 1871
| 1942
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7258
|
| ''[[:d:Q61473813|John David Spillane]]''
|
| 1909
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7259
|
| ''[[:d:Q61595023|Haydn Jones]]''
|
| 1946
| 2010
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7260
|
| ''[[:d:Q61607699|Morgan Nicholas]]''
|
| 1895
| 1963
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7261
|
| ''[[:d:Q61697219|Helena Jones]]''
|
| 1870
| 1946
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7262
|
| ''[[:d:Q61698489|Denys Jones]]''
| futbolista británicu
| 1930
| 2003
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7263
|
| ''[[:d:Q61739647|Ian Sutherland]]''
|
| 1935
| 1999
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 7264
|
| ''[[:d:Q61742592|Joe Price]]''
|
| 1928
| 1992
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7265
|
| ''[[:d:Q61781833|David Brian Barrett]]''
|
| 1927
| 2011
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7266
|
| ''[[:d:Q61842520|Llewellyn Morgan]]''
|
| 1909<br/>1905
| 1979
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7267
|
| ''[[:d:Q61855944|William Dickinson]]''
|
| 1889
| 1948
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7268
|
| ''[[:d:Q61857237|Jimmy Jones]]''
|
| 1919
| 1976
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7269
|
| ''[[:d:Q61868466|Ruth Price]]''
|
| 1924
| 2019
| ''[[:d:Q6787320|Mathry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7270
|
| ''[[:d:Q61882790|Herbert Jones]]''
| futbolista británicu (1929-)
| 1929
| 2020
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7271
|
| ''[[:d:Q61890333|Arthur Hawkins]]''
|
| 1883
| 1961
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7272
|
| ''[[:d:Q61964521|Denis John Williams]]''
|
| 1908
| 1990
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7273
|
| ''[[:d:Q62006906|Selwyn Pemberton]]''
| futbolista galés (1928–2005)
| 1928
| 2005
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7274
|
| ''[[:d:Q62084118|Irving Davies]]''
|
| 1926
| 2002
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7275
|
| ''[[:d:Q62102936|Pryce Hughes]]''
|
| 1687
| 1715
| ''[[:d:Q13129655|Llanllugan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7276
|
| ''[[:d:Q62359670|David Edwards]]''
| futbolista galés (1925–2001)
| 1925
| 2001
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 7277
| [[Ficheru:Fruits of the Lima Market Folding Watercolor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62514794|Dorothea Eliza Smith]]''
|
| 1804
| 1864
| ''[[:d:Q2913827|Llanfwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7278
|
| ''[[:d:Q62567115|Reg Turnell]]''
|
|
| 1917
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7279
|
| ''[[:d:Q62588463|Stan Weaver]]''
|
| 1890
| 1973
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7280
|
| ''[[:d:Q62648180|David Roberts]]''
|
| 1820
| 1872
| ''[[:d:Q3398858|Talybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7281
|
| ''[[:d:Q62655912|Harry Hollis]]''
|
| 1913
| 1982
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 7282
|
| ''[[:d:Q62689812|Donald Webley]]''
|
| 1916
| 1990
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7283
|
| ''[[:d:Q62847549|Mal Rees]]''
| futbolista británicu
| 1924
| 2003
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7284
|
| ''[[:d:Q62857954|David Lambert]]''
|
| 1939
| 2016
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7285
|
| ''[[:d:Q62923789|Margarette "Peggy" Golding]]''
|
| 1881
| 1939
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 7286
|
| ''[[:d:Q63036264|David Arthur Davies]]''
|
| 1913
| 1990
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7287
|
| ''[[:d:Q63041675|Howell Moore-Gwyn]]''
|
| 1886
| 1956
| ''[[:d:Q5318606|Dyffryn Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7288
|
| ''[[:d:Q63155536|Samuel Aston]]''
|
| 1792
| 1848
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7289
|
| ''[[:d:Q63160970|Alfred Ernest Owen]]''
|
| 1869
| 1929
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7290
| [[Ficheru:Hugh Mortimer Eyton-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63242185|Hugh Eyton-Jones]]''
|
| 1863
| 1943
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7291
|
| ''[[:d:Q63341983|Nancie Colling]]''
|
| 1919
| 2020
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 7292
|
| ''[[:d:Q63351722|John Blatchly]]''
|
| 1932
| 2015
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7293
|
| ''[[:d:Q63376732|Graham J. Durant]]''
| inventor d'Estaos Xuníos (1934–2009)
| 1934
| 2009
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7294
| [[Ficheru:Konfirmasjonsbilde av Agnes Gude - Theodor Schuhmann & Sohn - Gudesamlingen - Norsk Folkemuseum - NF.27080-051.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63384576|Agnes Charlotte Gude]]''
| dibuxante noruega
| 1863
| 1929
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 7295
|
| ''[[:d:Q63827261|Mari Griffith]]''
|
| 1940
| 2019
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7296
|
| ''[[:d:Q63869654|Allan Watson]]''
|
| 1944
| 2024
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 7297
|
| ''[[:d:Q63871177|Mably Owen]]''
|
| 1912
| 1969
| ''[[:d:Q13635744|Heath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7298
| [[Ficheru:Kate Williams Evans c1890.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64005542|Kate Williams Evans]]''
|
| 1866
| 1961
| ''[[:d:Q3395924|Llansanffraid-ym-Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 7299
|
| ''[[:d:Q64006439|Ronald Niebour]]''
|
| 1903
| 1972
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7300
|
| ''[[:d:Q64374426|Jimmy Ithell]]''
|
| 1959
| 1986
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7301
|
| ''[[:d:Q64485247|William Davies]]''
|
| 1820
| 1900
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7302
|
| ''[[:d:Q64624167|Ray Williams]]''
|
| 1951
| 2016
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7303
|
| ''[[:d:Q64685572|Josephine Elizabeth Campbell]]''
|
| 1860
| 1921
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7304
|
| ''[[:d:Q64685648|Naunton Wingfield Davies]]''
|
| 1851
| 1925
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7305
|
| ''[[:d:Q64685707|Clotworthy Gillmor]]''
|
| 1818
| 1886
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7306
| [[Ficheru:Caroline-Gifford-Phillipson-ne-Lethbridge-Mrs-CG-Phillipson (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64685864|Caroline Gifford Phillipson]]''
|
| 1823
| 1893
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7307
|
| ''[[:d:Q64685882|Daisy Hugh Pryce]]''
|
| 1862
| 1921
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7308
|
| ''[[:d:Q64685883|Gwendolen Pryce]]''
|
| 1868
| 1934
| ''[[:d:Q7163099|Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7309
|
| ''[[:d:Q64685888|Catherine Emily Blanche Randolph]]''
|
| 1839
| 1884
| ''[[:d:Q3395336|Gwrych Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7310
|
| ''[[:d:Q64685923|Henry George Sturkey]]''
|
| 1824
| 1875
| ''[[:d:Q7837893|Tregynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7311
|
| ''[[:d:Q64685943|John Montmorency Tucker]]''
|
| 1780
| 1852
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7312
|
| ''[[:d:Q64705104|Ifan Prys Edwards]]''
|
| 1942
| 2020
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7313
| [[Ficheru:George William Harris (1872-1964) in 1918.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q64795912|George William Harris]]''
|
| 1872
| 1964
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7314
|
| ''[[:d:Q64814802|Barbara M. Middlehurst]]''
|
| 1915
| 1995
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7315
|
| ''[[:d:Q64876104|Percy James]]''
|
| 1917
| 1993
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7316
|
| ''[[:d:Q64919712|George Brooke]]''
|
| 1913
| 1993
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7317
|
| ''[[:d:Q64986130|Chris Reynolds]]''
|
| 1960
| 2023
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7318
|
| ''[[:d:Q65031279|Keith Matthews]]''
| futbolista británicu
| 1934
| 2008
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7319
| [[Ficheru:Final 1mb Robert for book mayor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65041352|Robert Stanley]]''
|
| 1828
| 1911
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7320
|
| ''[[:d:Q65044903|Charles Jones]]''
|
| 1893
| 1960
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7321
|
| ''[[:d:Q65058631|Richard Davies]]''
|
| 1862
| 1938
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7322
| [[Ficheru:Samuel Mathews, a hermit. Engraving by J. Greig, 1803, after Wellcome V0007193.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65120777|Samuel Matthews]]''
|
| 1733
| 1802
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7323
|
| ''[[:d:Q65122752|William Ingram]]''
| escritor británicu
| 1930
| 2013
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 7324
|
| ''[[:d:Q65295002|Tim Morgan]]''
| arqueólogu británicu
| 1949
| 2019
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7325
| [[Ficheru:Portrait of Ioan Pedr (4670577).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65297132|John Peter]]''
|
| 1833
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7326
|
| ''[[:d:Q65517696|Gwilym Owen]]''
|
| 1931
| 2019
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7327
|
| ''[[:d:Q65550443|James Crisp]]''
|
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7328
|
| ''[[:d:Q65557110|Edgar Watkins]]''
|
| 1887
| 1960
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7329
|
| ''[[:d:Q65593860|Stanley Leigh]]''
|
| 1901
| 1986
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7330
|
| ''[[:d:Q65642051|Ernest Leigh]]''
|
| 1895
| 1960
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7331
|
| ''[[:d:Q65705995|Jackie Pottinger]]''
|
| 1913
| 1979
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7332
|
| ''[[:d:Q65735824|Ivor Vice]]''
|
| 1929
| 2005
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7333
|
| ''[[:d:Q65735847|Glyn Hopkins]]''
|
| 1928
| 2023
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7334
|
| ''[[:d:Q65745228|Percy May]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1927
| 1977
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7335
|
| ''[[:d:Q65786419|Cissy Davies]]''
|
| 1932
| 2015
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7336
|
| ''[[:d:Q65786800|Pat Evans]]''
| ximnasta artística británica
| 1926
| 2020
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7337
|
| ''[[:d:Q65920326|Bruce Godfrey Hyde]]''
|
| 1925
| 2014
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7338
|
| ''[[:d:Q65929278|Lew Evans]]''
|
| 1919
| 2017
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7339
|
| ''[[:d:Q65929299|Joseph Barnett]]''
| llevantador de peses británicu (1920–1999)
| 1920
| 1999
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7340
|
| ''[[:d:Q65948591|Agnes Davies]]''
| xugadora de snooker galesa (1920–2011)
| 1920
| 2011
| ''[[:d:Q13131207|Saron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7341
|
| ''[[:d:Q65969957|John Mulhall]]''
|
| 1938
| 2022
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7342
|
| ''[[:d:Q66023521|Pat Perks]]''
|
| 1940
| 2017
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7343
|
| ''[[:d:Q66108081|Andrew Marvell]]''
|
| 1896
| 1985
| ''[[:d:Q13128380|Felin-gwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 7344
|
| ''[[:d:Q66124299|Edith Parnell]]''
|
| 1913
| 1938
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7345
|
| ''[[:d:Q135255982|John Morgan]]''
|
| 1830
| 1930
| ''[[:d:Q21999685|Llantrithyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7346
|
| ''[[:d:Q134028629|Jonah Roberts]]''
|
| 1827
| 1905
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7347
| [[Ficheru:Revd R Mawddwy Jones NLW3365332.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134028852|Richard Mawddwy Jones]]''
|
| 1839
| 1922
| ''[[:d:Q3402405|Llanymawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7348
| [[Ficheru:Revd Hugh James, Llansanffraid-ym-Mechain (1809-75) NLW3365290.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134029200|Hugh James]]''
|
| 1809
| 1875
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7349
| [[Ficheru:Revd Cadfwlch Davies, St Clears NLW3365286.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134029286|David Cadfwlch Davies]]''
|
| 1863
| 1933
| ''[[:d:Q3404590|Llanfihangel-ar-Arth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7350
| [[Ficheru:Revd S Edwards, Machynlleth (1867) NLW3365285.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134041160|Samuel Edwards]]''
|
| 1814
| 1872
| ''[[:d:Q20597374|Glandŵr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7351
| [[Ficheru:Revd D Oliver, Twrgwyn (CM) NLW3365257.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134043914|David Oliver]]''
|
| 1828
| 1913
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7352
| [[Ficheru:Revd J C Evans, Lampeter (CM) NLW3365256.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134045431|John Charles Evans]]''
|
| 1858
| 1924
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 7353
| [[Ficheru:Revd H Morgans, Sammah (Cwmlline, A) NLW3365073.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134046625|Hugh Morgans]]''
|
| 1799
| 1880
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7354
| [[Ficheru:Mrs Morgans, Sammah (Cwmlline) NLW3365072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134049818|Rebeccah Morgans]]''
|
| 1805
| 1883
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7355
| [[Ficheru:John Elias, Tre'r-gof NLW3364434.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134060407|John Elias]]''
|
| 1800
| 1875
| ''[[:d:Q13129631|Llanfechell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7356
| [[Ficheru:Robert Hughes (Glan Collen, 1832?- ) NLW3364240.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134061511|Robert Hughes]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7357
| [[Ficheru:Revd David C Harris (Caeronwy, 1846-85) NLW3364223.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134061758|David C Harris]]''
|
| 1844
| 1885
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7358
| [[Ficheru:John Davies (Einion Ddu, 1819-1906) NLW3364236.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134062771|John Davies]]''
|
| 1819
| 1906
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7359
| [[Ficheru:William Jones (Ffestinfab, fl 1872-1915) NLW3364230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134063673|William Jones]]''
|
| 1840
| 1908
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7360
| [[Ficheru:Ab Madoc (William Tudor ap Madock, 1844?-1916) NLW3364225.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134065079|William Tudor ap Madock]]''
|
| 1844
| 1916
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7361
| [[Ficheru:Dr Walker, Corwen NLW3364175.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134066009|James Richard Walker]]''
|
| 1824
| 1890
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7362
| [[Ficheru:Henry Jones Williams (Plenydd, 1844-1926) NLW3364264.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134066578|Henry Jones Williams]]''
|
| 1844
| 1926
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7363
| [[Ficheru:Portrait of John Williams, 'Llenor o'r Llwyni' (4671208).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134086517|John Williams]]''
|
| 1826
| 1909
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7364
| [[Ficheru:Revd Selwyn Davies, Swansea NLW3365250.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100282|William Selwyn Davies]]''
|
| 1846
| 1884
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7365
| [[Ficheru:In memory of the Rev John Lewis, Birmingham.. NLW3365213.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100413|John Lewis]]''
|
| 1821
| 1871
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7366
| [[Ficheru:Revd Evan Peter, Y Bala (MC) NLW3360974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100492|Evan Peter]]''
|
| 1821
| 1887
| ''[[:d:Q13129650|Llangywer]]''
|-
| style='text-align:right'| 7367
| [[Ficheru:Revd Briwnant Evans, Llangurig (CM) NLW3365158.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100779|Thomas Briwnant Evans]]''
|
| 1854
| 1892
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7368
| [[Ficheru:Lydia Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134103132|Lydia Jones]]''
|
| 1797
| 1888
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7369
|
| ''[[:d:Q134308667|Janet Richardson Armstrong]]''
|
| 1885
| 1973
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7370
|
| ''[[:d:Q134308678|Charlotte Bacon]]''
|
| 1884
| 1976
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7371
| [[Ficheru:Mr Pengwern Jones NLW3363693.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134346679|John Pengwern Jones]]''
|
| 1860
| 1927
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 7372
| [[Ficheru:Miss Powell (later Mrs Pengwern Jones) NLW3363695.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134346718|Jane Powell]]''
|
| 1866
| 1888
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7373
| [[Ficheru:Revd J H Symond, Tywyn (CM) NLW3365104.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134354116|John Hughes Symonds]]''
|
| 1832
| 1921
| ''[[:d:Q16071047|Clocaenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7374
| [[Ficheru:Revd Roberts, Pentrefoelas NLW3365059.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134355524|Richard William Roberts]]''
|
| 1821
| 1889
| ''[[:d:Q15242552|Llanddyfnan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7375
| [[Ficheru:Revd Rhys Harries, Narberth NLW3364519.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134370749|Rhys Harries]]''
|
| 1863
| 1940
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7376
| [[Ficheru:Revd David Daniel Walters (Gwallter Ddu, 1862-1934)(Cong) NLW3362429.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134371396|David Daniel Walters]]''
|
| 1862
| 1934
| ''[[:d:Q7534773|Sketty]]''
|-
| style='text-align:right'| 7377
| [[Ficheru:Revd Noah Stephens, Liverpool NLW3362440.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134373523|Noah Stephens]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q770818|Llanfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7378
| [[Ficheru:Revd Francis Jones, Abergele NLW3363287.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134373878|Francis Jones]]''
|
| 1834
| 1913
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7379
| [[Ficheru:Revd Newton, Eglwys-bach (W) NLW3362938.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134385487|George Talalun Newton]]''
|
| 1853
| 1907
| ''[[:d:Q5623565|Gwernymynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7380
| [[Ficheru:Revd Ellis Hughes, Pen-maen (Cong) NLW3364489.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134394942|Ellis Hughes]]''
|
| 1811
| 1881
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7381
| [[Ficheru:Revd William Rees Williams, vicar of Gyffylliog and family NLW3364466.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395364|William Rees Williams]]''
|
| 1815
| 1900
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7382
| [[Ficheru:Revd William George Jenkins, vicar of Llandysul (Cer) NLW3364456.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395517|William George Jenkins]]''
|
| 1829
| 1903
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7383
| [[Ficheru:Revd J Robinson, Llansilin NLW3364364.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395634|John Robinson]]''
|
| 1814
| 1886
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7384
| [[Ficheru:Revd H Gwerfyl James (Spinther's brother) NLW3364319.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395716|Humphrey Gwerfyl James]]''
|
| 1839
| 1909
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7385
| [[Ficheru:Revd Myfenydd Morgan, Llandudoch NLW3364094.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134395805|John Myfenydd Morgan]]''
|
| 1852
| 1916
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7386
| [[Ficheru:My mother (sitting) Shan y Lliwdy and Bontfaen maid (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444485|Jane Thomas]]''
|
| 1794
| 1870
| ''[[:d:Q13126981|Cellan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7387
| [[Ficheru:Revd John Matthews, Neath NLW3364302.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444853|John Mathews]]''
|
| 1810
| 1880
| ''[[:d:Q6947883|Mynyddislwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7388
| [[Ficheru:Revd H Ellis (1868) (Llangwm, Cong?) NLW3364083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134444947|Humphrey Ellis]]''
|
| 1811
| 1893
| ''[[:d:Q107033050|Tŷ-nant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7389
| [[Ficheru:Revd Ishmael Evans (W) NLW3362932.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445081|Ishmael Evans]]''
|
| 1843
| 1922
| ''[[:d:Q13129662|Llannerch-y-môr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7390
| [[Ficheru:Er cof am y diweddar Barch R Bonner .. NLW3362875.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445102|Richard Bonner]]''
|
| 1788
| 1867
| ''[[:d:Q6661367|Llanferres]]''
|-
| style='text-align:right'| 7391
| [[Ficheru:Rev R T Owen (W) NLW3362941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445155|Robert Thomas Owen]]''
|
| 1842
| 1871
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 7392
| [[Ficheru:Revd W Emlyn Jones (Cong) (?) NLW3364048.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134476090|William Emlyn Jones]]''
|
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7393
| [[Ficheru:Revd John Bartley (W) NLW3362841.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134477425|John Bartley]]''
|
| 1805
| 1884
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7394
|
| ''[[:d:Q134481562|John Wyndham Lewis]]''
|
| 1837
| 1895
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 7395
|
| ''[[:d:Q134481728|James Donne]]''
|
| 1822
| 1908
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7396
| [[Ficheru:Revd. Daniel Jenkyns (1815?-1884), Capel y Babell, Cwmfelinfach NLW3362548.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134487387|Daniel Jenkyns]]''
|
| 1815
| 1884
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7397
| [[Ficheru:Revd Abel Green (copy) NLW3362180.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134487580|Abel Green]]''
|
| 1816
| 1874
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7398
| [[Ficheru:Revd William Morris, Rhuddlan (CM) NLW3361068.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134488243|William Morris]]''
|
| 1803
| 1879
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 7399
| [[Ficheru:William J Richards, Glandyfi (1901-1951).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134644535|William J Richards]]''
|
| 1901
| 1951
| ''[[:d:Q4667115|Aberhosan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7400
|
| ''[[:d:Q134649880|Valmai Jones]]''
|
| 1910
| 1994
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7401
|
| ''[[:d:Q134706818|Katherine Charis Davies]]''
|
| 1875
| 1949
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7402
|
| ''[[:d:Q134706819|Laura Katharine Davies]]''
|
| 1876
| 1967
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7403
|
| ''[[:d:Q134709314|John Penry Hyde 'Luxor' Price]]''
|
| 1874
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7404
|
| ''[[:d:Q134713674|Islwyn Beynon]]''
|
| 1920
| 2005
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 7405
|
| ''[[:d:Q134786484|John Jones]]''
|
| 1753
| 1823
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7406
|
| ''[[:d:Q134808292|Ebenezer Curig Davies]]''
|
| 1895
| 1981
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 7407
|
| ''[[:d:Q134958650|Florence Margaret Sarah Price]]''
|
| 1880
| 1957
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7408
|
| ''[[:d:Q134958653|Laura Williams Pugh]]''
|
| 1875
| 1926
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7409
|
| ''[[:d:Q134958658|Myfanwy Dyfed Rees]]''
|
| 1883
| 1951
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7410
|
| ''[[:d:Q134959079|Frances Edwards]]''
|
| 1838
| 1921
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7411
|
| ''[[:d:Q134972267|Jane Jones]]''
|
| 1828
| 1878
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7412
|
| ''[[:d:Q134978997|Morgan Davies]]''
|
| 1804
| 1867
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7413
|
| ''[[:d:Q135000709|Linda Llewellyn]]''
|
| 1912
| 1943
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7414
|
| ''[[:d:Q135000917|Mary Enid Williams]]''
|
| 1903
| 1971
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7415
|
| ''[[:d:Q135001041|Levi Williams]]''
|
| 1870
| 1937
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 7416
|
| ''[[:d:Q135001989|William Davies]]''
|
| 1832
| 1903
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7417
|
| ''[[:d:Q135002486|Abel Evans]]''
|
| 1812
| 1866
| ''[[:d:Q5714715|Henllan Amgoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7418
|
| ''[[:d:Q135012658|William Grey Hughes]]''
|
| 1792
| 1824
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7419
|
| ''[[:d:Q135012693|John Hughes]]''
|
| 1760
| 1813
| ''[[:d:Q14508468|Blaenporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7420
|
| ''[[:d:Q135016810|John David Jenkins]]''
|
| 1868
| 1948
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7421
|
| ''[[:d:Q135034025|William Thomas]]''
|
| 1836
| 1915
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7422
|
| ''[[:d:Q135209813|David Wilfred Lloyd]]''
|
| 1898
| 1959
| ''[[:d:Q5566706|Glasbury]]''
|-
| style='text-align:right'| 7423
|
| ''[[:d:Q135255806|Colin Allen]]''
|
| 1927
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7424
|
| ''[[:d:Q135255805|Frank Alford]]''
|
| 1896
| 1962
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7425
|
| ''[[:d:Q135255809|Charles Vivian Appleton]]''
|
| 1903
| 1993
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7426
|
| ''[[:d:Q135255827|Thomas Boydell]]''
|
| 1729
| 1796
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 7427
|
| ''[[:d:Q135255825|Richard Emrys Bonsall]]''
|
| 1908
| 1982
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7428
|
| ''[[:d:Q135255850|Ronald Cour]]''
|
| 1914
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7429
|
| ''[[:d:Q135255858|David Davies]]''
|
| 1755
| 1828
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7430
|
| ''[[:d:Q135255861|Dudley Garnet Davies]]''
|
| 1891
| 1981
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7431
|
| ''[[:d:Q135255866|Haydn Wyn Davies]]''
|
| 1928
| 1990
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7432
|
| ''[[:d:Q135255875|Arthur Lewis Davies]]''
|
| 1855
| 1955
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7433
|
| ''[[:d:Q135255872|John Davies]]''
|
| 1840
| 1933
| ''[[:d:Q7679437|Talgarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7434
|
| ''[[:d:Q135255887|William Davies]]''
|
| 1851
| 1939
| ''[[:d:Q3398810|Tal-y-bont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7435
|
| ''[[:d:Q135255895|Lewis Edmunds]]''
|
| 1814
| 1903
| ''[[:d:Q4667220|Aberystruth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7436
|
| ''[[:d:Q135255912|David Llewelyn Jones]]''
|
| 1898
| 1973
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7437
|
| ''[[:d:Q135255923|Henry Jones]]''
|
| 1841
| 1936
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7438
|
| ''[[:d:Q135255926|John Jones]]''
|
| 1761
| 1809
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7439
|
| ''[[:d:Q135255924|Humphrey Bradley Jones]]''
|
| 1840
| 1904
| ''[[:d:Q16540181|Llangynhafal]]''
|-
| style='text-align:right'| 7440
|
| ''[[:d:Q135255931|John Maethlu Jones]]''
|
| 1839
| 1866
| ''[[:d:Q2910205|Llanfaethlu]]''
|-
| style='text-align:right'| 7441
|
| ''[[:d:Q135255958|Thomas Lewis]]''
|
| 1898
| 1950
| ''[[:d:Q29490717|Castle Mill,Feidr Felin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7442
|
| ''[[:d:Q135255956|Jenkin Lewis]]''
|
| 1749
| 1805
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7443
|
| ''[[:d:Q135255963|Guy Ynyr Llewelyn Lloyd]]''
|
| 1887
| 1944
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7444
|
| ''[[:d:Q135255967|Robert Lloyd]]''
|
| 1732
| 1768
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7445
|
| ''[[:d:Q110827530|John Tudor]]''
|
| 1877
| 1952
| ''[[:d:Q17487513|Llanglydwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7446
|
| ''[[:d:Q107500567|Douglas C. Fox]]''
|
| 1906
| 1979
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 7447
|
| ''[[:d:Q107504366|Gordon K. Lewis]]''
| historiador británicu
| 1919
| 1991
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7448
|
| ''[[:d:Q107582050|George Brinley Evans]]''
|
| 1925
| 2022
| ''[[:d:Q5318603|Dyffryn Cellwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7449
|
| ''[[:d:Q107661809|Sir David Nicholas]]''
| periodista británicu (1930–2022)
| 1930
| 2022
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7450
|
| ''[[:d:Q107691517|Taffy Owen]]''
|
| 1936
| 2021
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7451
|
| ''[[:d:Q107697068|Richard Jones]]''
|
| 1955
| 2021
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7452
|
| ''[[:d:Q108114994|Benjamin Baynton]]''
|
| 1789
| 1854
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7453
|
| ''[[:d:Q108136770|Robert Roberts]]''
|
| 1674
| 1728
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7454
|
| ''[[:d:Q108217230|David Vaughan Davies]]''
| anatomista británicu (1911–1969)
| 1911
| 1969
| ''[[:d:Q5058745|Cemmaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7455
| [[Ficheru:Profile Portrait of Henry Foxall.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q108224262|Henry Foxall]]''
|
| 1758
| 1823
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7456
|
| ''[[:d:Q108243277|Ezzelina Jones]]''
|
| 1921
| 2012
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7457
|
| ''[[:d:Q108300147|Derrick Pritchard Webley]]''
|
| 1922
| 1994
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7458
|
| ''[[:d:Q108308472|Garnet Rees]]''
|
| 1912
| 1990
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7459
|
| ''[[:d:Q108386688|Doris Lindner]]''
|
| 1896
| 1979
| ''[[:d:Q2742075|Llanyre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7460
| [[Ficheru:John Fletcher Owen (4050606421).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108416183|John Fletcher Owen]]''
|
| 1839
| 1924
| ''[[:d:Q6661098|Llanbedr-y-Cennin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7461
|
| ''[[:d:Q108525988|John Charles McLean]]''
|
| 1875
| 1952
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7462
|
| ''[[:d:Q108531511|Alun Gibbard]]''
|
| 1960
| 2025
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7463
|
| ''[[:d:Q108601753|David Rogers Jones]]''
| puyador británicu (1942–2022)
| 1942
| 2022
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7464
| [[Ficheru:Florrie Evans missionary.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q108610241|Annie Florence Evans]]''
|
| 1884
| 1967
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 7465
| [[Ficheru:Thomas William Jones.webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q108678888|Thomas William Jones]]''
| marineru galés (1877–1967)
| 1877
| 1967
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7466
|
| ''[[:d:Q108686833|Thomas Gruffydd Davies]]''
|
| 1931
| 2019
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 7467
|
| ''[[:d:Q108752958|Joseph Geoffrey Kerfoot Dean]]''
|
| 1918
| 2009
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7468
|
| ''[[:d:Q108753145|Robert Morris Evans]]''
|
| 1915
| 2008
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7469
|
| ''[[:d:Q108753677|Judith Hockaday]]''
|
| 1929
| 2019
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7470
|
| ''[[:d:Q108753852|John Glyn Penrhyn Jones]]''
|
| 1921
| 1973
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7471
|
| ''[[:d:Q108754117|Hywel Geoffrey Lloyd Lloyd-Thomas]]''
|
| 1924
| 2011
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7472
|
| ''[[:d:Q108754201|Arthur Griffith Maitland-Jones]]''
|
| 1890
| 1957
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7473
|
| ''[[:d:Q108754941|Eirwyn Norman Rowlands]]''
|
| 1915
| 2003
| ''[[:d:Q4675083|Acrefair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7474
|
| ''[[:d:Q108755272|Reginald Norman Tattersall]]''
|
| 1914
| 1974
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7475
|
| ''[[:d:Q108885058|Evan Cambria Thomas]]''
|
| 1867
| 1930
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7476
|
| ''[[:d:Q109037476|George Bowen]]''
|
| 1745
| 1814
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7477
|
| ''[[:d:Q109062193|Ann Griffiths]]''
|
| 1934
| 2020
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7478
|
| ''[[:d:Q109276106|Helen Mackay]]''
|
| 1897
| 1973
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7479
|
| ''[[:d:Q109278982|Dewi Arwel Hughes]]''
|
| 1947
| 2017
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 7480
|
| ''[[:d:Q109339963|Gerard Dynevor]]''
|
| 1931
| 1966
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7481
|
| ''[[:d:Q109381288|Shirley Dynevor]]''
| actriz británica
| 1933
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7482
| [[Ficheru:Portrait of NX17395 Warrant-Officer Thomas Fisher, Official Photographer with the Military History and Information Section.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109479497|Thomas Fisher]]''
| fotógrafu de guerra australianu (1908–1942)
| 1908
| 1942
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7483
|
| ''[[:d:Q109479931|David Morgan]]''
|
| 1833
| 1919
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7484
|
| ''[[:d:Q109606512|David Roberts Sr.]]''
|
| 1810
| 1881
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7485
|
| ''[[:d:Q109615124|William H. Griffiths]]''
|
| 1851
| 1931
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 7486
|
| ''[[:d:Q109630143|Edward Williams]]''
|
| 1850
| 1934
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7487
|
| ''[[:d:Q109630370|J Gwyndud Jones]]''
|
| 1831
| 1926
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7488
| [[Ficheru:Edmund J. Baillie.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q109654305|Edmund J. Baillie]]''
|
| 1851
| 1897
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7489
|
| ''[[:d:Q109669301|Rowland Thomas]]''
|
| 1789
| 1856
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7490
|
| ''[[:d:Q109669500|Edward Foulkes]]''
|
| 1850
| 1917
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7491
|
| ''[[:d:Q109676105|David Hooson]]''
|
| 1926
| 2008
| ''[[:d:Q2745164|Vale of Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7492
|
| ''[[:d:Q109681025|Arthur Beacham]]''
|
| 1913
| 2012
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7493
|
| ''[[:d:Q109700497|Tim Wilkinson]]''
|
| 1947
| 2020
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7494
|
| ''[[:d:Q109732636|Peter A. Griffiths]]''
|
| 1832
| 1911
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7495
|
| ''[[:d:Q109735696|Frances Althea Trevor]]''
|
| 1848
| 1906
| ''[[:d:Q13644930|Llandrinio]]''
|-
| style='text-align:right'| 7496
|
| ''[[:d:Q109769748|Robert Gwyneddon Davies]]''
|
| 1870
| 1928
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7497
|
| ''[[:d:Q109811832|Edgar Williams Parry]]''
|
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q3396764|Betws Garmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7498
| [[Ficheru:Portrait of Garibaldi Tyler ca. 1907.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109824414|Garibaldi Tyler]]''
|
| 1866
| 1953
| ''[[:d:Q672693|Carmarthen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7499
|
| ''[[:d:Q109859950|John Richards]]''
|
| 1745
| 1836
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7500
|
| ''[[:d:Q109894727|Edward Williams]]''
|
| 1715
| 1795
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 7501
|
| ''[[:d:Q110086719|Dafydd Gwilym Davies]]''
|
| 1922
| 2017
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7502
| [[Ficheru:"Elwedd" (Rev. D Edmondes-Owen as Elwedd) (4541053364).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110103399|David Edmondes Owen]]''
|
| 1866
| 1922
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7503
|
| ''[[:d:Q110107533|Ignatius Williams]]''
|
| 1835
| 1905
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7504
|
| ''[[:d:Q110160973|Islwyn Morgan Lake]]''
|
| 1925
| 2018
| ''[[:d:Q6661884|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 7505
|
| ''[[:d:Q110182617|Rosalie Gertrude Bray]]''
|
| 1846
| 1938
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7506
|
| ''[[:d:Q110183271|Winifred Marian Chambers]]''
|
| 1888
| 1979
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7507
|
| ''[[:d:Q110214233|Cyril Hodges]]''
|
| 1915
| 1974
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7508
|
| ''[[:d:Q110214251|Llew Morgan]]''
|
| 1885
| 1960
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7509
| [[Ficheru:Y Parch. D. Silyn Evans (5292108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110214277|David Silyn Evans]]''
|
| 1850
| 1930
| ''[[:d:Q13128837|Gwernogle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7510
|
| ''[[:d:Q110214284|John Owen Williams]]''
|
| 1892
| 1973
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7511
|
| ''[[:d:Q110214288|Leslie Wynne Evans]]''
|
| 1911
| 1985
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7512
|
| ''[[:d:Q110214393|Leonard Charles Evetts]]''
|
| 1909
| 1997
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7513
|
| ''[[:d:Q110292435|Frank Davies]]''
| futbolista británicu (1903–1970)
| 1903
| 1970
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7514
|
| ''[[:d:Q110323565|John Timothy Lewis]]''
|
| 1845
| 1923
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7515
|
| ''[[:d:Q110424746|Owen Jones]]''
|
| 1811
| 1862
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7516
| [[Ficheru:Donald Alister Griffiths.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110437612|Donald Alister Griffiths]]''
| zoólogu británicu (1927–2018)
| 1927
| 2018
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7517
|
| ''[[:d:Q110439012|Helene Elizabeth Leach]]''
|
| 1831
| 1910
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7518
|
| ''[[:d:Q110439382|John Maddocks]]''
|
| 1601
| 1662
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 7519
|
| ''[[:d:Q110442060|William Jones]]''
|
| 1867
| 1915
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 7520
|
| ''[[:d:Q110442214|Baldwyn Lloyd Roberts]]''
|
| 1892
| 1945
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7521
|
| ''[[:d:Q110458257|Samuel Williams]]''
|
|
| 1876
| ''[[:d:Q3399408|Pontllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7522
|
| ''[[:d:Q110458597|Ivan Thomas Davies]]''
|
| 1852
| 1931
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7523
|
| ''[[:d:Q110476831|Ian Price]]''
| actor británicu
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7524
|
| ''[[:d:Q110621082|Taliesin Rees]]''
|
| 1883
| 1963
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7525
|
| ''[[:d:Q110621616|Thomas Lewis Old]]''
|
| 1885
| 1958
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7526
|
| ''[[:d:Q110621944|John Mortimer Green]]''
|
| 1844
| 1864
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7527
| [[Ficheru:Ben Morus, of Lampeter (5349014).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110626749|Ben Morus]]''
|
| 1881
| 1913
| ''[[:d:Q6661336|Llanfair Clydogau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7528
| [[Ficheru:David Owen Thomas (1852–1925).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q110627723|David Owen Thomas]]''
|
| 1852
| 1925
| ''[[:d:Q1936328|Nevern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7529
|
| ''[[:d:Q110627807|Evan Penllyn Jones]]''
|
| 1839
| 1902
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7530
|
| ''[[:d:Q110628094|William Saunders Davies]]''
|
| 1815
| 1883
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7531
|
| ''[[:d:Q110636999|William Pierce Elwy Jones]]''
|
| 1875
| 1926
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7532
|
| ''[[:d:Q110654328|Jabez Evans]]''
|
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7533
|
| ''[[:d:Q110663533|William Lewes]]''
|
| 1878
| 1952
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7534
|
| ''[[:d:Q110663635|John Lias Davies]]''
|
| 1863
| 1934
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7535
|
| ''[[:d:Q110722956|John Lewis]]''
|
| 1815
| 1873
| ''[[:d:Q14508512|Henfynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7536
| [[Ficheru:Thomas David Evans (Gwernogle 1853-1940).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110724403|Thomas Gwernogle Evans]]''
|
| 1853
| 1940
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7537
|
| ''[[:d:Q110726419|Elizabeth Giffard]]''
|
| 1766
| 1842
| ''[[:d:Q17737897|Nerquis Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7538
|
| ''[[:d:Q110767143|Arthur Foulkes-Roberts]]''
|
| 1864
| 1941
| ''[[:d:Q13129615|Llannefydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7539
|
| ''[[:d:Q110767602|James Ronald Williams]]''
|
| 1899
| 1969
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7540
|
| ''[[:d:Q110768012|David Thomas Salathiel]]''
|
| 1872
| 1947
| ''[[:d:Q8059809|Ystradyfodwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7541
|
| ''[[:d:Q110768355|William Evans Jones]]''
|
| 1854
| 1938
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7542
|
| ''[[:d:Q110802439|Benjamin Menai Francis]]''
|
| 1864
| 1929
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7543
|
| ''[[:d:Q110805638|John Williams]]''
|
| 1795
| 1856
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7544
|
| ''[[:d:Q110812845|Thomas Bowen]]''
|
| 1792
| 1869
| ''[[:d:Q5047586|Carway]]''
|-
| style='text-align:right'| 7545
|
| ''[[:d:Q135255987|Edward Edwards]]''
|
| 1839
| 1921
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 7546
|
| ''[[:d:Q135256023|Michael Tillert]]''
|
| 1572
| 1574
| ''[[:d:Q7592715|St Brides Major]]''
|-
| style='text-align:right'| 7547
|
| ''[[:d:Q135256024|Albert Leslie Tusler]]''
|
| 1910
| 1989
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7548
|
| ''[[:d:Q135256045|Robert Arthur Williams]]''
|
| 1916
| 1998
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 7549
|
| ''[[:d:Q135256066|William Williams]]''
|
| 1835
| 1868
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7550
|
| ''[[:d:Q135256064|William Williams]]''
|
| 1825
| 1879
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7551
|
| ''[[:d:Q135256091|Ellis Henry Ellis]]''
|
| 1848
| 1882
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7552
|
| ''[[:d:Q135256094|William Ellis]]''
|
| 1789
| 1856
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7553
|
| ''[[:d:Q135256092|Henry Ellis]]''
|
| 1815
| 1869
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7554
|
| ''[[:d:Q135256100|Edward Evans]]''
|
| 1786
| 1853
| ''[[:d:Q2599085|Gwyddelwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7555
|
| ''[[:d:Q135256107|John Caradoc Evans]]''
|
| 1898
| 1985
| ''[[:d:Q5197204|Cwm Penmachno]]''
|-
| style='text-align:right'| 7556
|
| ''[[:d:Q135256114|William Downing Evans]]''
|
| 1811
| 1897
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 7557
|
| ''[[:d:Q135256118|John Kyrle Fletcher]]''
|
| 1872
| 1942
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7558
|
| ''[[:d:Q135256134|David Griffiths]]''
|
| 1832
| 1894
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7559
|
| ''[[:d:Q135256133|John Griffith]]''
|
| 1860
| 1952
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7560
|
| ''[[:d:Q135256156|Richard Llewelyn Headley]]''
|
| 1862
| 1955
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7561
|
| ''[[:d:Q135256180|Alexandra Octavia Jenkins]]''
|
| 1864
| 1904
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7562
|
| ''[[:d:Q135256198|Richard David Jenkins]]''
|
| 1815
| 1885
| ''[[:d:Q108368810|Cilbronnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7563
|
| ''[[:d:Q135256223|Dorothy Taunton Raikes]]''
|
| 1888
| 1976
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7564
|
| ''[[:d:Q135256246|Mary Silyn Roberts]]''
|
| 1877
| 1972
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7565
|
| ''[[:d:Q135256268|George Henry Strick]]''
|
| 1854
| 1940
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7566
|
| ''[[:d:Q135256272|Francis Taynton]]''
|
| 1799
| 1870
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 7567
|
| ''[[:d:Q135256288|Richard Waklein]]''
|
| 1921
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7568
|
| ''[[:d:Q135436691|Thomas Evan Jones]]''
|
| 1922
| 1985
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7569
|
| ''[[:d:Q135485976|Dorothy Shelagh Leighton Garland]]''
|
| 1913
| 1999
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7570
|
| ''[[:d:Q135524659|Thomas Ellis]]''
|
| 1625
| 1688
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7571
|
| ''[[:d:Q135524690|Richard Thomas]]''
|
| 1630
| 1683
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7572
|
| ''[[:d:Q135642490|Nesta Dorrance]]''
|
| 1925
| 1999
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7573
|
| ''[[:d:Q135736786|Martha Sealy]]''
|
| 1720
| 1760
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7574
|
| ''[[:d:Q135757395|Frank Owen]]''
|
|
| 1937
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7575
|
| ''[[:d:Q135854981|Tom Earley]]''
|
| 1911
| 1998
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 7576
|
| ''[[:d:Q135903811|Lady Paula Howard]]''
|
| 1912
| 2000
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7577
|
| ''[[:d:Q135916709|Trader Hughes]]''
|
| 1630
| 1709
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 7578
|
| ''[[:d:Q135921464|Eddie Wilcox]]''
|
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q3406145|Blaengarw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7579
| [[Ficheru:Yr actor Noel Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135942883|Noel Williams]]''
|
| 1927
| 2022
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7580
|
| ''[[:d:Q136027925|David Miles]]''
|
| 1735
| 1806
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 7581
|
| ''[[:d:Q136032765|Islwyn Winwaeloc Jones]]''
|
| 1902
| 1973
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7582
|
| ''[[:d:Q136084148|Beryl Hall]]''
|
| 1927
| 2021
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 7583
|
| ''[[:d:Q136140612|J. T. Jones]]''
|
| 1894
| 1975
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7584
| [[Ficheru:Edward David Darelan Davis. Portrait, 1904. Wellcome V0029071 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136159835|Edward David Darelan Davis]]''
|
| 1880
| 1976
| ''[[:d:Q7594726|St Mellons]]''
|-
| style='text-align:right'| 7585
|
| ''[[:d:Q136165406|Kathleen Thomas]]''
|
| 1906
| 1997
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7586
|
| ''[[:d:Q136296816|Howell John Thomas]]''
|
| 1901
| 1964
| ''[[:d:Q5180639|Crai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7587
|
| ''[[:d:Q136307309|Nicholas John Dunn]]''
|
| 1821
| 1894
| ''[[:d:Q3402241|Manorbier]]''
|-
| style='text-align:right'| 7588
|
| ''[[:d:Q136316026|Olive Salaman]]''
|
| 1921
| 2007
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7589
|
| ''[[:d:Q136340252|Huw Davies]]''
|
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7590
|
| ''[[:d:Q136340660|Lyn Evans]]''
|
| 1914
| 2001
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7591
|
| ''[[:d:Q136360348|John Forsyth]]''
|
|
| 1878
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7592
|
| ''[[:d:Q136369298|John Francis]]''
|
| 1810
| 1872
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7593
|
| ''[[:d:Q136408528|Ivor Wynne]]''
|
| 1918
| 1970
| ''[[:d:Q5318598|Dyffryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7594
|
| ''[[:d:Q136433221|Rhys Davies]]''
|
| 1879
| 1927
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7595
|
| ''[[:d:Q136444533|Elwyn Wilson Jones]]''
|
| 1938
| 2017
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7596
|
| ''[[:d:Q136444591|Gari Melville]]''
|
| 1955
| 2025
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7597
|
| ''[[:d:Q136461525|Gareth Lloyd Williams]]''
|
| 1941
| 2004
| ''[[:d:Q3107398|Llandegla]]''
|-
| style='text-align:right'| 7598
|
| ''[[:d:Q136461692|Sara Ogwen Williams]]''
|
| 1971
| 2026
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7599
| [[Ficheru:Parch. W. J. OWEN (Afallon),Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136487593|William John Owen]]''
|
| 1865
| 1941
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 7600
|
| ''[[:d:Q136536183|Robert Jones]]''
|
| 1841
| 1883
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7601
|
| ''[[:d:Q136553598|Suzanne Chapman]]''
|
| 1918
| 2011
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7602
|
| ''[[:d:Q136555236|Pamela Duncan]]''
|
| 1917
| 2000
| ''[[:d:Q7281814|Radyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7603
|
| ''[[:d:Q136562470|Edward Ash]]''
|
| 1882
| 1946
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7604
|
| ''[[:d:Q136564872|Evan Morris]]''
|
| 1838
| 1885
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7605
|
| ''[[:d:Q136565128|Thomas Myddfai Jones]]''
|
| 1846
| 1924
| ''[[:d:Q6947263|Myddfai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7606
|
| ''[[:d:Q136604281|John Cledan Davies]]''
|
| 1843
| 1902
| ''[[:d:Q15242569|Llanwrtyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7607
|
| ''[[:d:Q136644376|Edward Rees]]''
|
| 1904
| 2000
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7608
|
| ''[[:d:Q136644413|D. W. Morgan]]''
|
| 1877
| 1957
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7609
|
| ''[[:d:Q136646119|David Thomas]]''
|
|
| 1906
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7610
|
| ''[[:d:Q136651407|Jennie Williams]]''
|
| 1875
| 1919
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7611
|
| ''[[:d:Q136664120|Katherine Susan Wolf]]''
|
| 1961
| 2001
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7612
|
| ''[[:d:Q136674057|John Owen (Rhuthun) (1941-2026)]]''
|
| 1944
| 2026
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 7613
|
| ''[[:d:Q136689395|Maisie Hurley]]''
|
| 1887
| 1964
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7614
|
| ''[[:d:Q136698893|Rowland Hugh Jones (Rolant o Fôn)]]''
|
| 1909
| 1962
| ''[[:d:Q2913637|Rhostrehwfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 7615
|
| ''[[:d:Q136914153|Emrys Cleaver]]''
|
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q6729364|Maesybont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7616
|
| ''[[:d:Q136914169|Owen Huw Roberts]]''
|
| 1931
| 2018
| ''[[:d:Q6661329|Llanfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7617
|
| ''[[:d:Q136914180|J. O. Jones (actor)]]''
|
| 1931
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7618
|
| ''[[:d:Q136914249|Elin Mair Jones]]''
|
| 1950
| 2002
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7619
|
| ''[[:d:Q136914260|Richard Morris (Hogia'r Wyddfa)]]''
|
| 1936
| 2000
| ''[[:d:Q3402570|Caeathro]]''
|-
| style='text-align:right'| 7620
|
| ''[[:d:Q136914380|Alan Clayton]]''
|
| 1941
| 2020
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7621
|
| ''[[:d:Q136914468|Dilys Price (actores)]]''
|
| 1934
| 2001
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7622
|
| ''[[:d:Q136914501|Ernest Evans (actor)]]''
|
| 1923
| 2011
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7623
|
| ''[[:d:Q136914544|William David Williams (W. D. Williams)]]''
|
| 1900
| 1985
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 7624
|
| ''[[:d:Q137039486|Wyn Jones (actor)]]''
|
| 1936
| 1966
| ''[[:d:Q4675083|Acrefair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7625
|
| ''[[:d:Q137040619|Geraint Owen (actor)]]''
|
| 1966
| 2009
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 7626
|
| ''[[:d:Q137040632|Morien Philips]]''
|
| 1930
| 2009
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7627
|
| ''[[:d:Q137040714|Gwynne D. Evans]]''
|
| 1908
| 1988
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7628
|
| ''[[:d:Q137040720|Edwin williams]]''
|
| 1918
| 2003
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7629
|
| ''[[:d:Q137040734|Morris Jones (actor a chyfarwyddwr)]]''
|
| 1906
| 1986
| ''[[:d:Q3405649|Chwilog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7630
|
| ''[[:d:Q137166061|Llewellyn Gordon Owen]]''
|
| 1885
| 1947
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7631
|
| ''[[:d:Q137451439|Jack Griffith]]''
|
| 1902
| 1977
| ''[[:d:Q20161307|Blaenclydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7632
|
| ''[[:d:Q137601569|Frank Llewellyn-Jones]]''
|
| 1907
| 1997
| ''[[:d:Q7164562|Penrhiwceiber]]''
|-
| style='text-align:right'| 7633
| [[Ficheru:Robert Hughes (Glan Collen, 1832?- ) NLW3364239.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137631785|Robert Hughes (Glan Collen)]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7634
|
| ''[[:d:Q137719956|Ernest Howard Harris]]''
|
| 1876
| 1961
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7635
| [[Ficheru:Portrayal of Aloma and Tony Jones ,the popular duet Tony and Aloma (1539576).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137973089|Tony Jones]]''
|
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q7680421|Talwrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7636
|
| ''[[:d:Q138028809|Mabel Perowne]]''
|
| 1886
| 1967
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7637
|
| ''[[:d:Q138047039|Elizabeth Kent]]''
|
| 1915
| 1954
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7638
|
| ''[[:d:Q138189165|Robert Perry]]''
|
| 1679
| 1738
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7639
|
| ''[[:d:Q138189219|Leah Morris]]''
|
| 1679
| 1741
| ''[[:d:Q7837982|Trelawnyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7640
|
| ''[[:d:Q138338362|John Idris Jones]]''
|
| 1938
| 2020
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7641
|
| ''[[:d:Q138338735|Ivor Eustis]]''
|
| 1897
| 1920
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7642
|
| ''[[:d:Q138339199|Marian Ann Goronwy-Roberts]]''
|
| 1919
| 2011
| ''[[:d:Q107033010|Robertstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7643
|
| ''[[:d:Q138349362|Samuel Evans]]''
|
| 1817
| 1902
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 7644
| [[Ficheru:The Newark Star (1909-05-07). John D. Marsh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138448286|John Daniel Marsh]]''
|
| 1873
| 1965
| ''[[:d:Q13635560|Gwehelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7645
|
| ''[[:d:Q110961740|Ted Regan]]''
|
| 1900
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 7646
| [[Ficheru:Jennifer Toye.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110863526|Jennifer Toye]]''
|
| 1933
| 2022
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 7647
|
| ''[[:d:Q110897698|George Holmes]]''
| funcionariu británicu
| 1926
| 2025
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7648
|
| ''[[:d:Q110935652|Robert Williams]]''
|
| 1848
| 1918
| ''[[:d:Q8059810|Ystradowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7649
|
| ''[[:d:Q110952047|John Daniel Evans]]''
|
| 1869
| 1948
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7650
|
| ''[[:d:Q110952071|Peter Felix]]''
|
| 1792
| 1861
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7651
|
| ''[[:d:Q110952124|John Lewis Butler]]''
|
| 1791
| 1861
| ''[[:d:Q6661117|Llanboidy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7652
|
| ''[[:d:Q110962956|Robert J. Jones]]''
|
| 1899
| 1962
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7653
|
| ''[[:d:Q110979469|John Evans]]''
|
| 1835
| 1888
| ''[[:d:Q15963900|Llanwnnen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7654
|
| ''[[:d:Q110979531|Hugh Charles Howells]]''
|
| 1825
| 1880
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7655
|
| ''[[:d:Q110979757|David Thomas]]''
|
| 1823
| 1914
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7656
|
| ''[[:d:Q110979932|Richard Rhys Hughes]]''
|
| 1873
| 1952
| ''[[:d:Q5572835|Llansantffraid Glyn Ceiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7657
| [[Ficheru:Gutyn Ebrill (Griffith Griffiths) (1828-1909).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111016369|Griffith Griffiths]]''
|
| 1828
| 1909
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7658
|
| ''[[:d:Q111016496|Isaac Cheshire]]''
|
| 1830
| 1882
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 7659
|
| ''[[:d:Q111022163|Mary Ann Finn]]''
|
| 1858
| 1885
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7660
|
| ''[[:d:Q111040774|Elizabeth Myrtle Evans]]''
|
|
| 2004
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7661
|
| ''[[:d:Q111088055|John Hughes Williams]]''
|
| 1796
| 1868
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7662
|
| ''[[:d:Q111103618|Helen Muscat]]''
| enfermera británica
|
| 2013
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7663
|
| ''[[:d:Q111137021|William Thomas Parry]]''
|
| 1837
| 1896
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7664
|
| ''[[:d:Q111177108|Charles Evans]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1858
| 1934
| ''[[:d:Q5468045|Forden]]''
|-
| style='text-align:right'| 7665
|
| ''[[:d:Q111226701|Thomas M. Pugh]]''
|
| 1831
| 1917
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7666
|
| ''[[:d:Q111227982|Daniel T. Davies]]''
|
| 1851
| 1899
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7667
|
| ''[[:d:Q111228164|Richard Hamer]]''
|
| 1858
| 1931
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7668
|
| ''[[:d:Q111228303|David C. Evans]]''
|
| 1820
| 1910
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7669
|
| ''[[:d:Q111230005|Owen Morris]]''
|
| 1858
| 1930
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7670
|
| ''[[:d:Q111230239|Richard Wigley]]''
|
| 1833
| 1902
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7671
|
| ''[[:d:Q111272370|Gomer Llewellyn Jones]]''
|
| 1911
| 1977
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 7672
|
| ''[[:d:Q111272947|David John Jones]]''
|
| 1906
| 1978
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7673
|
| ''[[:d:Q111273858|Mary Tharesa Talbot]]''
|
| 1795
| 1861
| ''[[:d:Q16855574|Penrice]]''
|-
| style='text-align:right'| 7674
|
| ''[[:d:Q111274052|Evan Festin Jones]]''
|
| 1859
| 1918
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7675
|
| ''[[:d:Q111311358|David Hancock]]''
|
| 1946
| 1976
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7676
|
| ''[[:d:Q111425052|Florence Hannah Williams]]''
|
| 1882
| 1958
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7677
| [[Ficheru:WH Allen Portrait by CH Parker 1905.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111540079|William Henry Allen]]''
|
| 1844
| 1926
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7678
| [[Ficheru:George Stephen Evans (5292083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111577701|George Stephen Evans]]''
|
| 1880
| 1936
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7679
|
| ''[[:d:Q111586572|Rees Powell]]''
|
| 1782
| 1865
| ''[[:d:Q6661441|Llangathen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7680
|
| ''[[:d:Q111589348|Gwilym Thomas Jones]]''
|
| 1908
| 1956
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 7681
|
| ''[[:d:Q111593054|Owen Morris Williams]]''
|
| 1870
| 1958
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 7682
|
| ''[[:d:Q111594316|Griffith Robert Pierce]]''
|
| 1841
| 1915
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7683
|
| ''[[:d:Q111604675|Daniel Steinhauer]]''
|
| 1785
| 1852
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7684
|
| ''[[:d:Q111718598|Rhys Davies]]''
|
| 1795
| 1838
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7685
|
| ''[[:d:Q111721885|Francis Llewelyn Lowther]]''
|
| 1870
| 1948
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7686
|
| ''[[:d:Q111722158|Rees Jones]]''
|
| 1899
| 1977
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7687
|
| ''[[:d:Q111722537|Roland Thorne]]''
|
| 1939
| 2019
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 7688
|
| ''[[:d:Q111737125|Thomas William Llynfi Davies]]''
|
| 1876
| 1937
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7689
|
| ''[[:d:Q111746342|Thomas Davies]]''
|
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7690
|
| ''[[:d:Q111746468|Timothy Thomas]]''
|
| 1811
| 1887
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 7691
|
| ''[[:d:Q111746490|William Harris]]''
|
| 1830
| 1911
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7692
|
| ''[[:d:Q111746832|David Bateman]]''
|
| 1807
| 1886
| ''[[:d:Q15260126|Moylgrove]]''
|-
| style='text-align:right'| 7693
|
| ''[[:d:Q111746897|Thomas Edwardes]]''
|
| 1792
| 1852
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7694
|
| ''[[:d:Q111747123|Lewis Thomas Rowland]]''
|
| 1836
| 1891
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7695
|
| ''[[:d:Q111747463|Richard Abbott Jones]]''
|
| 1824
| 1875
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7696
|
| ''[[:d:Q111751380|Peter Gordon Watson]]''
|
| 1930
| 2017
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7697
| [[Ficheru:J Gwyddno Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111819745|John Gwyddno Williams]]''
|
| 1861
| 1950
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7698
|
| ''[[:d:Q111832054|Morgan Rice James]]''
|
| 1792
| 1855
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7699
|
| ''[[:d:Q111832613|Eliphaz Watkin Morgan]]''
|
| 1870
| 1944
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 7700
|
| ''[[:d:Q111832695|Effie Spurrell]]''
|
| 1849
| 1929
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7701
|
| ''[[:d:Q111859674|Andrew Bond Phipson]]''
|
| 1821
| 1903
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7702
|
| ''[[:d:Q111869544|Robert Jones]]''
|
| 1845
| 1906
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7703
|
| ''[[:d:Q111912514|Edward David James]]''
|
| 1904
| 1934
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7704
|
| ''[[:d:Q111913876|John Albert Alexander Williams]]''
|
| 1863
| 1944
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7705
|
| ''[[:d:Q111914446|Laura Parry]]''
|
| 1835
| 1936
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 7706
|
| ''[[:d:Q111916128|John Evans]]''
|
| 1806
| 1872
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7707
|
| ''[[:d:Q111916310|Morgan Lewis]]''
|
| 1797
| 1887
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 7708
|
| ''[[:d:Q111936538|Thomas Woodward]]''
| futbolista británicu (1900–1981)
| 1900
| 1981
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 7709
|
| ''[[:d:Q111956292|Jude Howell]]''
|
| 1956
| 2022
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 7710
|
| ''[[:d:Q111972996|William Wynn Jones]]''
|
| 1900
| 1950
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7711
|
| ''[[:d:Q111974082|Edward Rumsey Williams]]''
|
| 1802
| 1886
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7712
|
| ''[[:d:Q111975531|John Hathren Davies]]''
|
| 1855
| 1910
| ''[[:d:Q15987581|Talsarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7713
|
| ''[[:d:Q111975864|John Bevan Jones]]''
|
| 1861
| 1937
| ''[[:d:Q3403140|Llanfair-ar-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7714
|
| ''[[:d:Q111976039|William Pugh]]''
|
| 1750
| 1845
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7715
|
| ''[[:d:Q111976622|Charles Lloyd]]''
|
| 1698
| 1767
| ''[[:d:Q17741174|Dolobran Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7716
|
| ''[[:d:Q111983251|John Jenkins]]''
|
| 1864
| 1934
| ''[[:d:Q6661375|Llanfihangel Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7717
|
| ''[[:d:Q111983824|F. W. Dunning]]''
|
| 1928
| 2018
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7718
|
| ''[[:d:Q111985983|Thomas Hevin Williams]]''
|
| 1905
| 1984
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7719
|
| ''[[:d:Q111986142|Henry Wynne Jones]]''
|
| 1815
| 1892
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 7720
|
| ''[[:d:Q111986753|William Rees]]''
|
| 1887
| 1978
| ''[[:d:Q4667218|Aberyscir]]''
|-
| style='text-align:right'| 7721
|
| ''[[:d:Q111995663|Francis Gordon Baker]]''
|
| 1920
| 2007
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7722
|
| ''[[:d:Q112041592|David Goronwy Griffiths]]''
|
| 1882
| 1958
| ''[[:d:Q13127595|Cwmdu]]''
|-
| style='text-align:right'| 7723
|
| ''[[:d:Q112041644|David Thomas]]''
|
|
| 1866
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7724
|
| ''[[:d:Q112063783|David Henry Williams]]''
|
| 1886
| 1935
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7725
|
| ''[[:d:Q112064153|Morgan Evans Davies]]''
|
| 1882
| 1944
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7726
|
| ''[[:d:Q112064238|Thomas Hubert John Rees]]''
|
| 1904
| 1932
| ''[[:d:Q7593398|St Ishmael]]''
|-
| style='text-align:right'| 7727
|
| ''[[:d:Q112065060|William Hibbs Bevan]]''
|
| 1788
| 1846
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7728
|
| ''[[:d:Q112065107|Griffith Williams Jones]]''
|
| 1871
| 1924
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7729
|
| ''[[:d:Q112074369|Gwilym Pugh]]''
|
| 1618
| 1689
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7730
|
| ''[[:d:Q112078599|John Owen]]''
|
| 1817
| 1886
| ''[[:d:Q5136827|Clydau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7731
|
| ''[[:d:Q112079324|Lewis Griffith Roberts]]''
|
| 1916
| 1986
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7732
|
| ''[[:d:Q112080083|John Lloyd Nuttall]]''
|
| 1858
| 1929
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7733
|
| ''[[:d:Q112080160|Oswald Rees Owen]]''
|
| 1907
| 1980
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7734
|
| ''[[:d:Q112080183|Owen Davies Thomas]]''
|
| 1834
| 1922
| ''[[:d:Q13129647|Llangyfelach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7735
|
| ''[[:d:Q112080194|John Davies]]''
|
| 1846
| 1924
| ''[[:d:Q11932059|Llandygwydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7736
|
| ''[[:d:Q112080260|David Hughes]]''
|
| 1839
| 1923
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 7737
|
| ''[[:d:Q112115299|Arthur Rhys Roberts]]''
|
| 1872
| 1920
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 7738
|
| ''[[:d:Q112116356|George Baker]]''
|
| 1902
| 1982
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7739
|
| ''[[:d:Q112119470|John Williams]]''
|
| 1870
| 1929
| ''[[:d:Q3401012|Llannerch-y-medd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7740
|
| ''[[:d:Q112119851|Abel Edmunds]]''
|
| 1800
| 1865
| ''[[:d:Q6661562|Llangynidr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7741
|
| ''[[:d:Q112126488|Caradog Tegid Rowlands]]''
|
| 1891
| 1968
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7742
|
| ''[[:d:Q112127551|William Jones]]''
|
| 1821
| 1903
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7743
|
| ''[[:d:Q112127710|Robert Cadwaladr Evans]]''
|
| 1857
| 1922
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 7744
|
| ''[[:d:Q138456592|Martyn Butler]]''
|
| 1954
| 2026
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7745
|
| ''[[:d:Q138458247|Guy Rawson Trafford]]''
|
|
| 1930
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7746
| [[Ficheru:John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138535331|John Humphreys]]''
|
| 1861
| 1944
| ''[[:d:Q5152606|Commins Coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7747
|
| ''[[:d:Q138701765|Edward Jones]]''
|
|
| 1738
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7748
|
| ''[[:d:Q138702006|Gweno Lewis]]''
|
| 1913
| 2005
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7749
|
| ''[[:d:Q138702031|Gwladys Elizabeth Lewis]]''
|
| 1885
| 1979
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 7750
|
| ''[[:d:Q138708501|Sianed Elin Jones]]''
|
| 1959
| 2022
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7751
|
| ''[[:d:Q138779988|John Williams]]''
|
| 1922
| 2001
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7752
|
| ''[[:d:Q139071081|Thomas Joseph Morris]]''
|
| 1846
| 1908
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 7753
|
| ''[[:d:Q139071102|William Ross Hughes]]''
|
| 1857
| 1935
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7754
|
| ''[[:d:Q139071191|John C. Roberts]]''
|
|
| 1911
| ''[[:d:Q6662969|Llysfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7755
|
| ''[[:d:Q139071284|John Richard Roberts]]''
|
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7756
| [[Ficheru:Portrait of Brass of Edward Goodman in Ruthin Church, Denbighshire (4670777).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139088980|Edward Goodman]]''
|
| 1476
| 1560
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7757
| [[Ficheru:Portrait of Abel Anthony Gower, Esquire, of Glandovan, County of Pembroke (4670781).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139089502|Abel Anthony Gower]]''
|
| 1768
| 1837
| ''[[:d:Q17741711|Glandovan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7758
|
| ''[[:d:Q139104913|William Owen]]''
|
| 1791
| 1883
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7759
|
| ''[[:d:Q139178689|Trevor Evans]]''
|
| 1902
| 1981
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7760
|
| ''[[:d:Q139178994|John Warnaby]]''
|
| 1942
| 2007
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7761
|
| ''[[:d:Q139190014|Eric Roberts]]''
|
| 1944
| 2021
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7762
|
| ''[[:d:Q139197773|Bruce Dargavel]]''
|
| 1905
| 1985
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7763
|
| ''[[:d:Q139198124|William Vaughan Lewis]]''
|
| 1907
| 1961
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7764
| [[Ficheru:Walter Young Armstrong in WT Pike Biographies Berks Bucks & Beds (32a) (6).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139255770|Walter Young Armstrong]]''
|
| 1851
| 1934
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7765
|
| ''[[:d:Q139256119|George Albert Ash]]''
|
| 1911
| 1975
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7766
|
| ''[[:d:Q139256146|George Hugh Ash]]''
|
| 1942
| 2021
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7767
|
| ''[[:d:Q139305674|Thomas Owen]]''
|
| 1598
| 1672
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7768
|
| ''[[:d:Q139308619|William Owen II]]''
|
| 1584
| 1674
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7769
|
| ''[[:d:Q139373509|Hilda Mary Smyth]]''
|
| 1891
| 1978
| ''[[:d:Q6661088|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7770
|
| ''[[:d:Q139597332|Alicia Graciana Jones]]''
|
| 1787
| 1865
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7771
|
| ''[[:d:Q139618604|William Warlow]]''
|
| 1765
| 1846
| ''[[:d:Q1939162|Camrose]]''
|-
| style='text-align:right'| 7772
|
| ''[[:d:Q139618744|Alicia Gratiana Gower Jones]]''
|
| 1860
| 1932
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 7773
|
| ''[[:d:Q139618987|Timothy Richard Morgan]]''
|
| 1862
| 1943
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7774
|
| ''[[:d:Q139661873|Edward Wynne Lloyd-Jones]]''
|
| 1888
| 1915
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 7775
|
| ''[[:d:Q139665474|Isaac Hopkins]]''
|
| 1844
| 1920
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7776
|
| ''[[:d:Q139670585|Dafydd Jones]]''
|
| 1907
| 1991
| ''[[:d:Q13128409|Ffair Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 7777
|
| ''[[:d:Q139672188|Thomas Glasfryn Jones]]''
|
| 1884
| 1917
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7778
|
| ''[[:d:Q139672435|Mary Ellen Hume Humphreys]]''
|
|
| 1923
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 7779
|
| ''[[:d:Q139678406|William Jones Penny]]''
|
| 1873
| 1955
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7780
|
| ''[[:d:Q139678416|Jane Penny]]''
|
| 1880
| 1932
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 7781
|
| ''[[:d:Q139679389|Dorothy Hermon Hughes]]''
|
| 1897
| 1982
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7782
|
| ''[[:d:Q139679452|John Hughes]]''
|
| 1851
| 1916
| ''[[:d:Q3404757|Llangoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7783
|
| ''[[:d:Q139679486|John Hywel Parry]]''
|
| 1850
| 1925
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7784
|
| ''[[:d:Q139691537|Peter Bremmer Loveday]]''
|
| 1877
| 1955
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7785
| [[Ficheru:Portrait of Anthony Montonnier Hawkins Esqre. M.D (4672294).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139710015|Anthony Montonnier Hawkins]]''
|
| 1771
| 1833
| ''[[:d:Q7735598|The Gaer House]]''
|-
| style='text-align:right'| 7786
| [[Ficheru:Portrait of Robt. Thos. Carreg, Esqr (4672236).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139710214|Robert Thomas Carreg]]''
|
|
| 1842
| ''[[:d:Q2556821|Aberdaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 7787
|
| ''[[:d:Q139710500|Daniel Leonard Jones]]''
|
| 1865
| 1935
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7788
|
| ''[[:d:Q139711000|Charles Frederick Haycock]]''
|
| 1834
| 1896
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7789
|
| ''[[:d:Q139711028|Edward Haycock]]''
|
| 1813
| 1893
| ''[[:d:Q16548107|Castle Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7790
|
| ''[[:d:Q139711160|Edward Hugh Millward]]''
|
| 1855
| 1939
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7791
|
| ''[[:d:Q139711212|Evan Lewis]]''
|
| 1821
| 1902
| ''[[:d:Q6661895|Llanwrthwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7792
|
| ''[[:d:Q139711468|Mary Ann Howells]]''
|
| 1863
| 1923
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7793
|
| ''[[:d:Q139713545|Hopcyn Howe]]''
|
|
| 1894
| ''[[:d:Q5171583|Cornelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7794
| [[Ficheru:Revd Edward Hughes, Aberystwyth (1867) NLW3365208.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139713632|Edward Hughes]]''
|
| 1785
| 1880
| ''[[:d:Q3401728|Llandre]]''
|-
| style='text-align:right'| 7795
| [[Ficheru:Portrait of John Roberts Esq (4670510).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718048|John Roberts]]''
|
| 1782
| 1868
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7796
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Ellis Roberts (from Bala) (4670500).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718153|Ellis Roberts]]''
|
| 1818
| 1881
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7797
| [[Ficheru:Benjamin Marshall (1768-1835) - Griffith Owen (1750–1833), Harpist to the Corbet Family of Ynysymaengwyn - NMW A 14301 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718599|Griffith Owen]]''
|
| 1750
| 1833
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 7798
| [[Ficheru:Portrait of Gwladis Gwendoline Miers at 15 weeks (4670407).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139719070|Gwladys Gwendoline Miers]]''
|
| 1861
| 1905
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7799
|
| ''[[:d:Q139739724|Joan Swan]]''
|
| 1931
| 1962
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7800
| [[Ficheru:Parch W. S. Roberts Gweinidog Saron, Bodedern, Ynys Môn (5292148).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139744446|William Samuel Roberts]]''
|
| 1838
| 1910
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 7801
| [[Ficheru:David Watkins (of Aberystwyth) (5292149).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139745666|David Watkins]]''
|
| 1827
| 1907
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7802
|
| ''[[:d:Q139749560|David Richards]]''
|
| 1858
| 1904
| ''[[:d:Q6661336|Llanfair Clydogau]]''
|-
| style='text-align:right'| 7803
| [[Ficheru:Deio Ajax, Blaencothi (5293995).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139750110|David Ajax]]''
|
| 1823
| 1916
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 7804
|
| ''[[:d:Q139755129|John Hampson]]''
|
| 1828
| 1905
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7805
| [[Ficheru:Joseph Wickland (5294061).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139755242|Joseph Wickland]]''
|
| 1836
| 1909
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7806
| [[Ficheru:Joseph Wickland (5294061).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139755323|George Ratford Woods]]''
|
| 1838
| 1924
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 7807
| [[Ficheru:Portrait of John Hunter Humphreys (4669839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139765491|John Hunter Humphreys]]''
|
|
| 1852
| ''[[:d:Q6777286|Martletwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7808
| [[Ficheru:Portrait of John Edward Poundley, Black Hall, Kerry Montgomeryshire (4671811).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139782245|John Edward Poundley]]''
|
| 1839
| 1916
| ''[[:d:Q6394440|Kerry]]''
|-
| style='text-align:right'| 7809
| [[Ficheru:Portrait of James Rowlands (4669929).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139782970|James Rowland]]''
|
| 1804
| 1872
| ''[[:d:Q6729228|Maenclochog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7810
| [[Ficheru:Portrait of James Rowe, Fishguard, Pembrokeshire (4673458).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139795794|James Rowe]]''
|
| 1810
| 1907
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 7811
|
| ''[[:d:Q139796630|Mary Griffith Cox]]''
|
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q13129621|Llanenddwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7812
|
| ''[[:d:Q139796683|Daniel Pryse Jones]]''
|
| 1863
| 1931
| ''[[:d:Q3405864|Llandygai]]''
|-
| style='text-align:right'| 7813
| [[Ficheru:Portrait of Mr. Capel Hanbury Williams (4672177).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139796869|Ferdinand Capel Hanbury-Williams]]''
|
| 1834
| 1891
| ''[[:d:Q25944985|Coldbrook House]]''
|-
| style='text-align:right'| 7814
| [[Ficheru:Y Parch. R. Thomas Glandwr (5349026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139831760|Robert Thomas]]''
|
| 1843
| 1912
| ''[[:d:Q3402457|Bryncrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 7815
| [[Ficheru:Thomas Ffoulkes (5349062).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139832229|Thomas Foulkes]]''
|
|
| 1909
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7816
| [[Ficheru:Portrait of Colonel William Gwynne Hughes, D.L., J.P (4674475).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139833585|William Gwynne Hughes]]''
|
| 1841
| 1920
| ''[[:d:Q6661278|Llanegwad]]''
|-
| style='text-align:right'| 7817
| [[Ficheru:Portrait of Griffith Thomas Picton-Jones Esq (4674486).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139834546|Griffith Thomas Picton-Jones]]''
|
| 1837
| 1877
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7818
|
| ''[[:d:Q139835893|John Jones]]''
|
| 1829
| 1901
| ''[[:d:Q10989811|Llanfrothen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7819
| [[Ficheru:Portrait of Y Parch. Morris D. Jones (Bethlehem, Aberpennar) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139836076|Morris D. Jones]]''
|
| 1848
| 1911
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7820
| [[Ficheru:Portrait of Jane Evans, Bala (4673948).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139836518|Jane Evans]]''
|
| 1780
| 1882
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7821
|
| ''[[:d:Q139847217|John Johnes]]''
|
| 1768
| 1815
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7822
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Griffith Williams, London (4673908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139847442|Griffith Walter Williams]]''
|
| 1755
| 1826
| ''[[:d:Q5200191|Cynwyl Gaeo]]''
|-
| style='text-align:right'| 7823
| [[Ficheru:Portrait of Mrs. Elias 'Kelso Villa', Grosvenor Rd., Wrexham (4673942).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139847917|Harriet Elias]]''
|
| 1813
| 1897
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 7824
| [[Ficheru:Portrait of David Davies (4671445).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139849904|David Davies]]''
|
| 1807
| 1879
| ''[[:d:Q13129660|Llanilar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7825
|
| ''[[:d:Q139850170|Aaron Francis]]''
|
| 1814
| 1882
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 7826
| [[Ficheru:Portrait of Edward Samuel (4670191) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139850415|Edward Samuel]]''
|
| 1763
| 1848
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7827
| [[Ficheru:Portrait of Dafydd Philip (4670548).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139850601|David Phillips]]''
|
| 1788
| 1873
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7828
| [[Ficheru:Portrait of W. Lloyd Roberts (4671132).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139850972|William Lloyd Roberts]]''
|
| 1844
| 1870
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 7829
| [[Ficheru:Portrait of Gwilym Eden, Trawsfynydd, 1825-1893 (4670253).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139851317|William Williams]]''
|
| 1825
| 1893
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7830
| [[Ficheru:Portrait of Mary Nicholl (4671466).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139851767|Mary Nicholl]]''
|
| 1811
| 1894
| ''[[:d:Q29482701|Cwrt Bleddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7831
| [[Ficheru:Rev. John Williams, Brynmawr (5349138).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858650|John Williams]]''
|
| 1850
| 1909
| ''[[:d:Q20593085|Llangloffan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7832
| [[Ficheru:Yr eiddoch yn gywir, T. Eli Evans (5348991).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858829|Thomas Eli Evans]]''
|
| 1871
| 1943
| ''[[:d:Q3406111|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7833
|
| ''[[:d:Q139858883|Herbert Peel]]''
|
| 1841
| 1918
| ''[[:d:Q17735821|Plas Taliaris]]''
|-
| style='text-align:right'| 7834
| [[Ficheru:Daniel & John Evans (5294019).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139859194|John Evans]]''
|
| 1844
| 1913
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7835
|
| ''[[:d:Q139859351|Richard Roberts]]''
|
| 1838
| 1917
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7836
|
| ''[[:d:Q139859854|John Davies]]''
|
| 1770
| 1853
| ''[[:d:Q6661212|Llandinam]]''
|-
| style='text-align:right'| 7837
|
| ''[[:d:Q139860057|Susanah Hughes]]''
|
| 1818
| 1903
| ''[[:d:Q135670552|Plas Coch]]''
|-
| style='text-align:right'| 7838
|
| ''[[:d:Q139860828|Jane Powell]]''
|
| 1763
| 1840
| ''[[:d:Q5884520|Holt]]''
|-
| style='text-align:right'| 7839
|
| ''[[:d:Q139860900|Annette Fountayne Puleston]]''
|
| 1855
| 1899
| ''[[:d:Q108394112|Emral Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 7840
|
| ''[[:d:Q139860986|Henry Hicks Davies]]''
|
| 1862
| 1943
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7841
|
| ''[[:d:Q139861003|Henry Evered Davies]]''
|
| 1889
| 1964
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7842
|
| ''[[:d:Q139861154|Ffestin Davies]]''
|
| 1870
| 1944
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7843
| [[Ficheru:Johnny Ray, vaudeville comedian.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139864927|Johnny Ray]]''
|
| 1858
| 1927
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 7844
| [[Ficheru:Portrait of John Pugh Vaughan Pryse Esqre. J.P., D.L., Bwlchbychan, Llanybyther(4674568).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139882247|John Pugh Vaughan Pryse]]''
|
| 1818
| 1903
| ''[[:d:Q26212157|Gogerddan Mansion]]''
|-
| style='text-align:right'| 7845
|
| ''[[:d:Q139882542|Henry Lewis]]''
|
| 1774
| 1838
| ''[[:d:Q6661628|Llanishen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7846
| [[Ficheru:Portrait of Colonel Henry Lewis, D.L., J.P (4674509).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139882552|Henry Lewis]]''
|
| 1815
| 1881
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7847
| [[Ficheru:Portrait of Revd. Eliezer Jones, Ipswich (4673337).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139884078|Eliezer Jones]]''
|
| 1807
| 1883
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 7848
| [[Ficheru:Portrait of Morris Jones (of Bryncelynog, Trawsfynydd) (4671104).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139884598|Morris Jones]]''
|
| 1840
| 1893
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 7849
| [[Ficheru:Portrait of Philip Williams, Bridge Street Aberystwyth (4671216).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139884670|Philip Williams]]''
|
| 1817
| 1887
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7850
| [[Ficheru:Portrait of Mrs Frances Eleanor Thomas of Llanthomas (4671177).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139884809|Frances Eleanor Jane Thomas]]''
|
| 1853
| 1928
| ''[[:d:Q139884843|Llanthomas]]''
|-
| style='text-align:right'| 7851
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Evans, Shaftesbury (4673286).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139885290|Thomas Evans]]''
|
| 1794
| 1869
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7852
| [[Ficheru:Portrait of Edwin Truscott (4671188).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139885498|Edwin Sabine Truscott]]''
|
| 1849
| 1922
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 7853
|
| ''[[:d:Q139888200|Mary Godsal]]''
|
| 1848
| 1907
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7854
|
| ''[[:d:Q139918274|Henry Michael Jenkins]]''
|
| 1841
| 1886
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 7855
|
| ''[[:d:Q139998186|Mary Lewis]]''
|
| 1817
| 1896
| ''[[:d:Q6809972|Meidrim]]''
|-
| style='text-align:right'| 7856
|
| ''[[:d:Q140051064|Lena Gwendoline Morgan]]''
|
| 1918
| 1994
| ''[[:d:Q6820697|Merthyr Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 7857
|
| ''[[:d:Q140195358|John Malcolm Harrington]]''
|
| 1942
| 2023
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7858
|
| ''[[:d:Q140298465|Sidney Evans]]''
|
| 1883
| 1960
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7859
|
| ''[[:d:Q140299765|Annie Wozencraft Thomas]]''
|
| 1871
| 1965
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 7860
|
| ''[[:d:Q140310642|Eliza Catherine Wintle]]''
|
| 1848
| 1907
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 7861
|
| ''[[:d:Q140355893|Norman Rees]]''
|
| 1939
| 2023
| ''[[:d:Q7578756|Splott]]''
|-
| style='text-align:right'| 7862
|
| ''[[:d:Q140367258|Daniel Hugh Matthews]]''
|
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7863
|
| ''[[:d:Q140386398|Richard Morris Davies]]''
|
| 1828
| 1894
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7864
|
| ''[[:d:Q140420687|James Emrys Gwynne Johns]]''
|
| 1909
| 1963
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7865
|
| ''[[:d:Q140504883|Tom H. Richards]]''
|
| 1909
| 1998
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7866
| [[Ficheru:Portrait of sculptor Gladys Blaiberg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q140610585|Gladys Blaiberg]]''
|
| 1882
| 1969
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7867
|
| ''[[:d:Q140796620|Ken Rees]]''
|
| 1944
| 2020
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7868
|
| ''[[:d:Q140798114|Jenkin Williams]]''
|
|
| 1819
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7869
|
| ''[[:d:Q141037264|Edgar H. Thomas]]''
|
| 1894
| 1952
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 7870
|
| ''[[:d:Q141049250|Matthew Price]]''
|
| 1605
| 1670
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 7871
|
| ''[[:d:Q141107030|Gwynfryn Roberts]]''
|
| 1942
| 2010
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7872
|
| ''[[:d:Q141107070|Bob Roberts (dramodydd)]]''
|
| 1924
| 2020
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7873
|
| ''[[:d:Q141119199|James Williams]]''
|
| 1847
| 1921
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7874
|
| ''[[:d:Q141136731|Marjorie Cleves]]''
|
| 1904
| 1994
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7875
|
| ''[[:d:Q141142080|Paul Henke]]''
|
| 1950
| 2026
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 7876
|
| ''[[:d:Q141150057|Reese R. Llewellyn]]''
|
| 1828
| 1905
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7877
|
| ''[[:d:Q141164714|Roland Williams]]''
|
| 1756
| 1836
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7878
|
| ''[[:d:Q141174637|Georgiana Williams]]''
|
| 1821
| 1889
| ''[[:d:Q2913555|Llanfair-yng-Nghornwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7879
|
| ''[[:d:Q141175685|Edward Evan]]''
|
| 1716
| 1798
| ''[[:d:Q6662903|Llwydcoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 7880
|
| ''[[:d:Q141176020|Lewis James]]''
|
| 1785
| 1829
| ''[[:d:Q3571200|Y Ferwig]]''
|-
| style='text-align:right'| 7881
|
| ''[[:d:Q141205240|J. David Parsons]]''
|
|
| 2026
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7882
|
| ''[[:d:Q141214095|Whitey Andrews]]''
|
| 1902
| 1961
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7883
|
| ''[[:d:Q141256811|Leslie J. Cross]]''
|
| 1911
| 1979
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 7884
|
| ''[[:d:Q141384452|George P. Owen]]''
|
| 1934
| 2011
| ''[[:d:Q2833886|Tyn-y-Gongl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7885
| [[Ficheru:King Edward II of England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236|Edward II of England]]''
| aristócrata galés (1284–1327)
| 1284
| 1327
| ''[[:d:Q275128|Caernarfon Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 7886
| [[Ficheru:Elmer Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8287|Elmer Gethin Rees]]''
|
| 1941
| 2019
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 7887
| [[Ficheru:Edward and Tsuneko Gauntlett in 1949 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22742|George Edward Luckman Gauntlett]]''
| esperantista británicu (1868–1956)
| 1868
| 1956
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7888
| [[Ficheru:Roald Dahl.jpg|center|128px]]
| [[Roald Dahl]]
|
| 1916
| 1990
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7889
| [[Ficheru:Hugh Dalton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q26207|Hugh Dalton]]''
| economista, Reinu Xuníu
| 1887
| 1962
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7890
| [[Ficheru:Desmond Llewelyn 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29092|Desmond Llewelyn]]''
|
| 1914
| 1999
| ''[[:d:Q4898677|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 7891
|
| ''[[:d:Q29738|Rod Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1947
| 2025
| ''[[:d:Q5572916|Glyncorrwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 7892
| [[Ficheru:Fred Keenor statue.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30518|Fred Keenor]]''
| futbolista británicu (1894–1972)
| 1894
| 1972
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7893
|
| ''[[:d:Q31362|Martyn Lloyd-Jones]]''
| teólogu galés (1899–1981)
| 1899
| 1981
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7894
| [[Ficheru:Bertrand Russell photo.jpg|center|128px]]
| [[Bertrand Russell]]
| matemáticu, Reinu Xuníu
| 1872
| 1970
| ''[[:d:Q3057926|Trellech]]''
|-
| style='text-align:right'| 7895
| [[Ficheru:Y botanegwr Hugh Davies (1739 – 1821) Welsh botanist.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56170|Hugh Davies]]''
|
| 1739
| 1821
| ''[[:d:Q6661266|Llandyfrydog]]''
|-
| style='text-align:right'| 7896
|
| ''[[:d:Q58331|Kenny Morgans]]''
| futbolista británicu (1939–2012)
| 1939
| 2012
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7897
|
| ''[[:d:Q112127814|Hugh Edwards]]''
|
| 1871
| 1941
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 7898
|
| ''[[:d:Q112127857|Abednego Jenkin]]''
|
| 1819
| 1888
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 7899
|
| ''[[:d:Q112128015|William Caradog Evans]]''
|
| 1848
| 1878
| ''[[:d:Q7680110|Talley]]''
|-
| style='text-align:right'| 7900
|
| ''[[:d:Q112128209|John Saunders]]''
|
| 1798
| 1871
| ''[[:d:Q6661644|Llanllwni]]''
|-
| style='text-align:right'| 7901
|
| ''[[:d:Q112132303|Walter Hugh James]]''
|
| 1845
| 1937
| ''[[:d:Q6661403|Llanfyrnach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7902
|
| ''[[:d:Q112132334|David William Bateman]]''
|
| 1898
| 1967
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7903
|
| ''[[:d:Q112132378|Job Richards]]''
|
| 1830
| 1890
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 7904
|
| ''[[:d:Q112132441|Henry Howard Evans]]''
|
| 1865
| 1935<br/>1936
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7905
|
| ''[[:d:Q112132478|Evan Isaac Thomas]]''
|
| 1824
| 1903
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 7906
|
| ''[[:d:Q112132605|David Davies]]''
|
|
| 1901
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 7907
|
| ''[[:d:Q112135582|Dyfrig Evans]]''
|
| 1978
| 2022
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7908
|
| ''[[:d:Q112147144|Thomas John Williams]]''
|
| 1869
| 1944
| ''[[:d:Q20602439|Ynysmeudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7909
|
| ''[[:d:Q112224866|Abram Owen Thomas]]''
|
| 1876
| 1931
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 7910
|
| ''[[:d:Q112355680|Huw Roland Jones]]''
| xeógrafu británicu (1937–2023)
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 7911
|
| ''[[:d:Q112359830|Mark Sproule-Jones]]''
|
| 1941
| 2025
| ''[[:d:Q731439|Grosmont]]''
|-
| style='text-align:right'| 7912
|
| ''[[:d:Q112384154|Peter Lowe]]''
| historiador británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7913
|
| ''[[:d:Q112399989|David Russel Gabe]]''
|
| 1936
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7914
|
| ''[[:d:Q112471825|Clifford Naunton Morgan]]''
|
| 1901
| 1986
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7915
|
| ''[[:d:Q112474545|Robin Okey]]''
|
| 1942
| 2023
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7916
|
| ''[[:d:Q112518439|Jeffrey Huw Williams]]''
|
| 1956
| 2021
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7917
|
| ''[[:d:Q112519032|John C. Rodda]]''
|
| 1934
| 2024
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7918
|
| ''[[:d:Q112552665|David Burns Moffat]]''
|
| 1921
| 2017
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7919
| [[Ficheru:Gwilym Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112615363|Gwilym Roberts]]''
|
| 1935
| 2025
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7920
|
| ''[[:d:Q112672989|Evan Jenkins]]''
|
| 1794
| 1849
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7921
|
| ''[[:d:Q112686378|Hugh Beaver Roberts]]''
|
| 1820
| 1903
| ''[[:d:Q5119934|Cilcain]]''
|-
| style='text-align:right'| 7922
|
| ''[[:d:Q112947395|William M. Protheroe]]''
|
| 1925
| 2012
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 7923
|
| ''[[:d:Q112961957|T. W. Allen]]''
| mánager británicu (1864–1943)
| 1864
| 1943
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7924
|
| ''[[:d:Q113026138|John Davies Thomas]]''
|
| 1844
| 1893
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7925
| [[Ficheru:Rosalindmorris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113112197|M. Rosalind Morris]]''
|
| 1920
| 2022
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 7926
|
| ''[[:d:Q113137714|Harry Owen Roe]]''
|
| 1885
| 1962
| ''[[:d:Q7675879|Taibach]]''
|-
| style='text-align:right'| 7927
|
| ''[[:d:Q113459737|Howard Johns]]''
|
| 1892
| 1964
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 7928
|
| ''[[:d:Q113510481|Kathleen Mary Williams]]''
|
| 1919
| 1974
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7929
| [[Ficheru:Portrait of John Prytherch (4672676).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113551771|John Prytherch]]''
| ministru galés (1774–1864)
| 1774
| 1864
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 7930
|
| ''[[:d:Q113587569|Arnold Stanley Meara]]''
|
| 1914
| 1993
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7931
|
| ''[[:d:Q113660811|John Malcom Cherrett]]''
|
| 1935
| 2014
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 7932
|
| ''[[:d:Q113680486|John Morgan Edwards]]''
|
| 1868
| 1924
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7933
| [[Ficheru:Thomas Morton (1829-1887).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113724684|Thomas Morton]]''
|
| 1829
| 1887
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7934
|
| ''[[:d:Q113805746|Dervis Ward]]''
|
| 1923
| 1996
| ''[[:d:Q5302695|Dowlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 7935
|
| ''[[:d:Q113808080|Colin Cross]]''
|
| 1928
| 1985
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7936
| [[Ficheru:John Davies Bryan from O'r Aifft.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q113861465|John Davies Bryan]]''
|
| 1857
| 1888
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7937
|
| ''[[:d:Q114261259|Ceridwen Lloyd Davies]]''
|
| 1900
| 1983
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 7938
|
| ''[[:d:Q114458166|Rowland Rowland]]''
|
| 1812
| 1882
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7939
| [[Ficheru:William Newzam Prior Nicholson - Canadian Headquarters Staff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114529460|Percival Edward Thacker]]''
| oficial canadianu (1873–1945)
| 1873
| 1945
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7940
|
| ''[[:d:Q114571030|Amy Laugharne]]''
| cocinera británica (1879–1950)
| 1879
| 1950
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7941
| [[Ficheru:Griff Vaughan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114608980|Griffith Vaughan Williams]]''
|
| 1940
| 2010
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7942
| [[Ficheru:Beatrice Green (Bruley).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q114866371|Beatrice Green]]''
|
| 1894
| 1927
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 7943
|
| ''[[:d:Q115254921|Alun G. Jones]]''
| profesor británicu (1941–2012)
| 1941
| 2012
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7944
|
| ''[[:d:Q115256986|Edgar Hitchman]]''
|
| 1915
| 1983
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7945
| [[Ficheru:(Portrait du coureur cycliste gallois Syd) Jenkins - btv1b53217294r.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115257191|Sydney Jenkins]]''
| ciclista británicu (1873–1947)
| 1873
| 1947
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7946
|
| ''[[:d:Q115381177|Eric Hywel Roberts]]''
|
| 1930
| 2016
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 7947
|
| ''[[:d:Q115616673|Elizabeth May Watkin Jones]]''
|
| 1907
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7948
|
| ''[[:d:Q115652166|David Bevan]]''
|
| 1829
| 1913
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 7949
| [[Ficheru:The Chief Constable (5236540).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115662147|Steven Jones]]''
|
| 1875
| 1938
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 7950
|
| ''[[:d:Q115687459|William Evan Williams]]''
|
| 1896
| 1917
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 7951
|
| ''[[:d:Q115687922|Frances Williams]]''
|
| 1760
| 1801
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 7952
|
| ''[[:d:Q115688322|Geoffrey Bilson]]''
|
| 1938
| 1987
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7953
|
| ''[[:d:Q115747841|Alec Allen]]''
|
| 1895
| 1972
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7954
|
| ''[[:d:Q115780417|Bryn Thomas]]''
|
| 1912
| 2005
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7955
| [[Ficheru:Brian Woodward.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115803662|Brian Woodward]]''
|
| 1952
| 2022
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 7956
|
| ''[[:d:Q115830694|James Horgan]]''
|
| 1867
| 1946
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 7957
|
| ''[[:d:Q115839842|Mary Goff Lloyd]]''
|
| 1815
| 1907
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 7958
|
| ''[[:d:Q115926343|Geraint Vaughan-Jones]]''
|
| 1929
| 2002
| ''[[:d:Q6661318|Llanerfyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 7959
|
| ''[[:d:Q115930521|William Henry Hughes]]''
| poeta arxentín (1856–1926)
| 1856
| 1926
| ''[[:d:Q13129672|Llanrhychwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 7960
| [[Ficheru:Anthony Hopkins Red Sea Festival 2025 Portrait.jpg|center|128px]]
| [[Anthony Hopkins]]
| actor británicu
| 1937
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 7961
| [[Ficheru:Ben Davies in Austria vs. Wales 2016-10-06 (118) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93555|Ben Davies]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7962
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Morgan crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93657|Kenneth O. Morgan]]''
|
| 1934
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7963
| [[Ficheru:Easter at Bristol Rovers in October 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93828|Jermaine Easter]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7964
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Jones of Penybont crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111840|Carwyn Jones]]''
| barrister, Reinu Xuníu
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7965
|
| [[Sally Hodge]]
| ciclista británica
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7966
| [[Ficheru:Gwenda Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117720|Gwenda Thomas]]''
| política británica
| 1942
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 7967
| [[Ficheru:Petter Solberg - 2009 Cyprus Rally 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117756|Phil Mills]]''
| copilotu británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q7837767|Trefeglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 7968
|
| ''[[:d:Q118542|Nicholas A'Hern]]''
| atleta australianu
| 1969
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7969
|
| ''[[:d:Q122122|Karl Johnson]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 7970
| [[Ficheru:2015-03-02 Carl Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126360|Carl Robinson]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 7971
| [[Ficheru:David Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126444|David Vaughan]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 7972
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138839|Wayne Hennessey]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7973
| [[Ficheru:Julian Hodgson 2001 Solingen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q142319|Julian Hodgson]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 7974
| [[Ficheru:Michael sadler saga2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q143120|Michael Sadler]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7975
| [[Ficheru:James Collins 2023 (cropped).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q158980|James Collins]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 7976
|
| ''[[:d:Q163452|Tom James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 7977
| [[Ficheru:Lucy Cohen-Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q166910|Lucy Owen]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7978
| [[Ficheru:Sir Tom Jones at The Queen's Birthday Party (cropped-2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q180850|Tom Jones]]''
|
| 1940
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 7979
| [[Ficheru:Brian Josephson, March 2004.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q181363|Brian David Josephson]]''
| físicu, Reinu Xuníu
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7980
| [[Ficheru:2022 FIFA World Cup United States 1–1 Wales - (32) (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Gareth Bale]]
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7981
| [[Ficheru:Craig Bellamy 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q190515|Craig Bellamy]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7982
| [[Ficheru:Duffy 2010 erdoedy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q192587|Duffy]]''
|
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 7983
|
| ''[[:d:Q204537|Justin Kerrigan]]''
|
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7984
| [[Ficheru:Ken Follett official.jpg|center|128px]]
| [[Ken Follett]]
| novelista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7985
| [[Ficheru:Aaron Ramsey 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q213427|Aaron Ramsey]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 7986
| [[Ficheru:1 mark hughes 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q214513|Mark Hughes]]''
|
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 7987
| [[Ficheru:Rhys Ifans 2011 cropped.jpg|center|128px]]
| [[Rhys Ifans]]
|
| 1967
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 7988
| [[Ficheru:Deep Purple - MN Gredos - 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q216700|Roger Glover]]''
|
| 1945
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 7989
|
| ''[[:d:Q218245|Siwan Morris]]''
| actriz británica
| 1976
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 7990
| [[Ficheru:Ian Rush in Singapore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q219354|Ian Rush]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''<br/>''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 7991
|
| ''[[:d:Q221876|Chris Bell]]''
|
| 1960
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7992
| [[Ficheru:Mary Hopkin 1969.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q230594|Mary Hopkin]]''
|
| 1950
|
| [[Ystradgynlais]]<br/>''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 7993
| [[Ficheru:Nicole Cooke Geelong World Cup 2007 podium 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q230996|Nicole Cooke]]''
| ciclista británica
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 7994
| [[Ficheru:Charlotte Church by Law Keven.jpg|center|128px]]
| [[Charlotte Church]]
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 7995
| [[Ficheru:Marina Diamandis (14091068631) (cropped) at Fendi close crop.jpg|center|128px]]
| [[Marina and the Diamonds]]
| cantante británica
| 1985
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 7996
| [[Ficheru:Shirley Bassey (1971).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234754|Shirley Bassey]]''
| cantante británica
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 7997
| [[Ficheru:Dawn French 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q236309|Dawn French]]''
|
| 1957
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 7998
| [[Ficheru:Jem Walking 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237182|Jem]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 7999
| [[Ficheru:Sarah Waters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237555|Sarah Waters]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q1939963|Neyland]]''
|-
| style='text-align:right'| 8000
| [[Ficheru:Siân Phillips 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q237778|Siân Phillips]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8001
| [[Ficheru:Mark Delaney in 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q246379|Mark Delaney]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8002
| [[Ficheru:Gary Jones stargate cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q248414|Gary Jones]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8003
|
| ''[[:d:Q251436|Michael White]]''
| futbolista neozelandés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8004
| [[Ficheru:Shefali Chowdhury.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q253495|Shefali Chowdhury]]''
| actriz británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 8005
| [[Ficheru:Eve Myles 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q254876|Eve Myles]]''
|
| 1978
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 8006
| [[Ficheru:Official portrait of Stuart Andrew crop 2, 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q259707|Stuart Andrew]]''
| políticu británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8007
| [[Ficheru:Official portrait of Guto Bebb crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q260772|Guto Bebb]]''
| políticu británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8008
|
| ''[[:d:Q261477|Gareth Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8009
| [[Ficheru:Gwyneth Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q261571|Gwyneth Jones]]''
|
| 1936
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8010
| [[Ficheru:Colin Pascoe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q262177|Colin Pascoe]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8011
| [[Ficheru:Robert Walter, president European security and Defence Assembly. Session 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q263532|Robert Walter]]''
| políticu británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8012
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Brennan of Canton crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q264964|Kevin Brennan]]''
| políticu galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8013
|
| ''[[:d:Q266062|Gareth John Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8014
| [[Ficheru:Chris Bryant MP July 2024 Official portrait 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266146|Chris Bryant]]''
| guionista, Reinu Xuníu
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8015
| [[Ficheru:Official portrait of Hywel Williams crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266189|Hywel Williams]]''
| políticu galés
| 1953
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 8016
| [[Ficheru:Roger Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266434|Roger Williams]]''
| políticu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 8017
| [[Ficheru:Stephen Williams MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266548|Stephen Williams]]''
| políticu galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 8018
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Alun Cairns MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q268030|Alun Cairns]]''
| blogueru, Reinu Xuníu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8019
| [[Ficheru:Official portrait of Rt Hon Robert Buckland MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q269853|Robert Buckland]]''
| políticu galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8020
| [[Ficheru:Evans, Jill-1665.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272522|Jill Evans]]''
| política británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 8021
| [[Ficheru:Jade Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272570|Jade Jones]]''
| taekwondista británica
| 1993
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8022
| [[Ficheru:Donna Lewis (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272578|Donna Lewis]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8023
| [[Ficheru:Katherine Jenkins in 2022 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q272581|Katherine Jenkins]]''
|
| 1980
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8024
|
| ''[[:d:Q272592|Aimee-Ffion Edwards]]''
| actriz británica
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8025
|
| ''[[:d:Q275421|Emma]]''
| cantante británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8026
|
| ''[[:d:Q285258|Ron Waldron]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1933
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8027
|
| ''[[:d:Q287292|Andrew Selby]]''
| boxeador británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8028
| [[Ficheru:Cerys Matthews Glastonbury 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q291300|Cerys Matthews]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8029
|
| ''[[:d:Q291686|Lindy Hemming]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8030
| [[Ficheru:Ioan Gruffudd at the 2011 Comic-Con International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q295974|Ioan Gruffudd]]''
|
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8031
| [[Ficheru:Official portrait of Wayne David MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q296716|Wayne David]]''
| políticu galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8032
| [[Ficheru:Glyn Davies (Welsh Politician) profile photo.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q296920|Glyn Davies]]''
|
| 1944
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 8033
| [[Ficheru:Michael Sheen crop n2 Good Omens panel at NYCC (61104).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q298276|Michael Sheen]]''
|
| 1969
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8034
| [[Ficheru:Official portrait of Jonathan Edwards crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q302892|Jonathan Edwards]]''
| políticu británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8035
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Evans crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303577|Chris Evans]]''
| políticu británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8036
| [[Ficheru:Evans, Jonathan (crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303716|Jonathan Evans]]''
| políticu galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8037
| [[Ficheru:Official portrait of Mr Nigel Evans crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q303814|Nigel Evans]]''
| políticu británicu
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8038
| [[Ficheru:Simon Davies Wales October 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q310733|Simon Davies]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8039
| [[Ficheru:Athletissima 2012 - Colin Jackson (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q311300|Colin Jackson]]''
| atleta británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8040
| [[Ficheru:Danny Gabbidon 04052025 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312067|Danny Gabbidon]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8041
| [[Ficheru:Jonathan Pryce 2016 (28577280662) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q312702|Jonathan Pryce]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q5043241|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 8042
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (135) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q313250|Joe Allen]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8043
| [[Ficheru:Mason Ryan Cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q314920|Mason Ryan]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8044
|
| ''[[:d:Q316155|John Holloway]]''
|
| 1948
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8045
| [[Ficheru:Start campagne voor Europese verkiezingen van PvdA (Rotterdam) Neal Kinnoch , k, Bestanddeelnr 932-9811.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317258|Neil Kinnock]]''
| políticu galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8046
| [[Ficheru:MarkWilliams2025Masters.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q317265|Mark Williams]]''
| xugador de snooker británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 8047
| [[Ficheru:John Weathers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322031|John Weathers]]''
| ornitólogu galés
| 1947
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8048
| [[Ficheru:Bryn Terfel in Stockholm 2013-22.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q322211|Bryn Terfel]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8049
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Howard of Lympne crop 2, 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q325381|Michael Howard]]''
| abogáu, Reinu Xuníu
| 1941
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8050
|
| ''[[:d:Q327187|Mark Pembridge]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8051
| [[Ficheru:Lord Heseltine, Deputy Prime Minister, UK (1995-97) (10559130986).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q332314|Michael Heseltine]]''
| autobiógrafu, Reinu Xuníu
| 1933
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8052
| [[Ficheru:Karl Jenkins - St David Awards 2017.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q333168|Karl Jenkins]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8053
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Baker of Dorking 2020 crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333390|Kenneth Baker, Baron Baker of Dorking]]''
| políticu galés
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8054
| [[Ficheru:Cabinet portrait of Eflyn Llwyd, 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333590|Elfyn Llwyd]]''
|
| 1951
|
| [[Betws-y-Coed]]
|-
| style='text-align:right'| 8055
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Murphy of Torfaen 2020 crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333828|Paul Murphy]]''
| políticu galés
| 1948
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 8056
| [[Ficheru:Rondavies1998.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333869|Ron Davies]]''
| políticu galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q6723489|Machen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8057
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Touhig crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334278|Don Touhig]]''
| periodista, Reinu Xuníu
| 1947
|
| ''[[:d:Q3304459|Abersychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8058
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Anderson of Swansea crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334411|Donald Anderson]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8059
| [[Ficheru:Tony pulis 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334541|Tony Pulis]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8060
| [[Ficheru:Official portrait of Eluned Morgan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336521|Eluned Morgan]]''
| política británica
| 1967
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 8061
| [[Ficheru:Official portrait of Lord German crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336526|Mike German, Baron German]]''
| políticu galés
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8062
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Grey-Thompson crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336543|Tanni Grey-Thompson]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8063
| [[Ficheru:Chico Slimani May 07.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q339786|Chico Slimani]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8064
| [[Ficheru:Matthew Rhys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q342784|Matthew Rhys]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8065
| [[Ficheru:John Toshack 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q342989|John Toshack]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8066
| [[Ficheru:Dave Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q346480|Dave Evans]]''
| cantante australianu
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8067
| [[Ficheru:Chris Slade.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q348704|Chris Slade]]''
| batería galés
| 1946
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8068
| [[Ficheru:Adam Matthews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q350383|Adam Matthews]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8069
| [[Ficheru:Adam Jones (rugby player).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q350686|Adam Rhys Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 8070
| [[Ficheru:RobbieSavage01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q350799|Robbie Savage]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8071
| [[Ficheru:Beady Eye Andy Bell (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q353388|Andy Bell]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8072
|
| ''[[:d:Q355049|Owain Yeoman]]''
| actor británicu
| 1978
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 8073
|
| ''[[:d:Q356091|Max Boyce]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 8074
| [[Ficheru:Rhodri Meilir 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356108|Rhodri Meilir]]''
|
| 1978
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 8075
| [[Ficheru:Geraint Thomas 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356327|Geraint Thomas]]''
|
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8076
| [[Ficheru:Hartson, John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356392|John Hartson]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8077
|
| ''[[:d:Q361465|Gerran Howell]]''
| actor británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8078
| [[Ficheru:Owen Teale 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q361536|Owen Teale]]''
|
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8079
| [[Ficheru:Russell T. Davies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q361981|Russell T Davies]]''
|
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8080
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (172).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q370527|Joe Ledley]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8081
| [[Ficheru:Adrian Goldsworthy-2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q373061|Adrian Goldsworthy]]''
| historiador militar galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8082
| [[Ficheru:Sophie Dee 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q378678|Sophie Dee]]''
| actriz pornográfica británica
| 1984
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8083
| [[Ficheru:Robert Partridge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380859|Rob Partridge]]''
| ciclista británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8084
| [[Ficheru:Alastair Reynolds.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q380869|Alastair Reynolds]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8085
|
| ''[[:d:Q381649|Gareth Cooper]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8086
| [[Ficheru:Stuttgart 2023 -Comic Con Germany- Vincent Regan- by-RaBoe 023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381664|Vincent Regan]]''
|
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8087
| [[Ficheru:AUT vs. WAL 2016-10-06 (097).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q381769|Chris Coleman]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8088
| [[Ficheru:John Greaves (musician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q382676|John Greaves]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8089
|
| ''[[:d:Q382731|John Warlow]]''
|
| 1939
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8090
| [[Ficheru:St-jacut.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q390440|Jacut]]''
|
| 401
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8091
| [[Ficheru:Official portrait of Nick Smith MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q390760|Nick Smith]]''
| políticu británicu
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8092
| [[Ficheru:Official portrait of Damian Green crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q391960|Damian Green]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8093
| [[Ficheru:Ryan Day at Snooker German Masters (DerHexer) 2015-02-05 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q402985|Ryan Day]]''
| xugador de snooker británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8094
|
| ''[[:d:Q434154|Henry Spinetti]]''
| músicu británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q5197175|Cwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 8095
| [[Ficheru:Marilyn Strathern speaking at SOAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q435411|Marilyn Strathern]]''
| antropóloga británica
| 1941
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 8096
| [[Ficheru:NevilleSouthall.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436650|Neville Southall]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 8097
| [[Ficheru:Jo Walton (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q438330|Jo Walton]]''
|
| 1964
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8098
|
| ''[[:d:Q438506|John Yapp]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8099
|
| ''[[:d:Q438515|Dafydd Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8100
| [[Ficheru:Michael Jones (Fête de la musique, Vitrolles, Bouches-du-Rhône, France).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q438832|Michael Jones]]''
|
| 1952
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 8101
| [[Ficheru:Honeysuckle weeks november 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q440206|Honeysuckle Weeks]]''
| actriz británica
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8102
| [[Ficheru:Amanda Levete.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q440786|Amanda Levete]]''
| arquiteuta galesa
| 1959<br/>1955
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8103
|
| ''[[:d:Q444638|Sharon Maguire]]''
|
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8104
|
| ''[[:d:Q446140|Jon Brown]]''
| maratonista canadianu
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8105
|
| ''[[:d:Q446789|Dai Young]]''
|
| 1967
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8106
|
| ''[[:d:Q447949|Bryn Meredith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1930
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8107
| [[Ficheru:Alun Wyn Jones 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q447961|Alun Wyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8108
|
| ''[[:d:Q448212|Bobby Windsor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8109
| [[Ficheru:Jamie Roberts cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449012|Jamie Roberts]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8110
| [[Ficheru:Rebecca James 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449100|Rebecca James]]''
| ciclista galesa
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8111
| [[Ficheru:Barry Morgan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q449108|Barry Morgan]]''
|
| 1947
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8112
|
| ''[[:d:Q455094|Hayley Tullett]]''
| mediofondista británica
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8113
|
| ''[[:d:Q456444|G. E. R. Lloyd]]''
|
| 1933
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8114
| [[Ficheru:Sam Warburton cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460627|Sam Warburton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8115
| [[Ficheru:2025-04-03 Premier League Darts Berlin 2025 by Sandro Halank–138.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460672|Mark Webster]]''
| xugador de dardos galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8116
| [[Ficheru:David Greene Barcelona 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q460929|Dai Greene]]''
| atleta británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8117
|
| ''[[:d:Q460934|Morgan Stoddart]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 8118
| [[Ficheru:Jon Lilygreen ESC 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q463870|Jon Lilygreen]]''
| cantante galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8119
| [[Ficheru:Kelle Marie at 2006 AEE Friday 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465457|Kelle Marie]]''
| actriz británica
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8120
| [[Ficheru:EM Finale 4x400m München 2002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q465547|Matthew Elias]]''
| atleta británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8121
|
| ''[[:d:Q466837|Hywel Lloyd]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1985
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 8122
| [[Ficheru:Kelly Sotherton (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q466878|Kelly Sotherton]]''
| atleta británica
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8123
|
| ''[[:d:Q467749|Joanna Page]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8124
| [[Ficheru:Swinburne, Kay-2652.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q468023|Kay Swinburne]]''
| política británica
| 1967
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8125
| [[Ficheru:Chrisgunter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q470751|Chris Gunter]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8126
| [[Ficheru:Wales and British and Irish Lions Hooker, Matthew Rees. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q474788|Matthew Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 8127
|
| ''[[:d:Q478565|Dai Havard]]''
| políticu galés
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8128
| [[Ficheru:Joan Ruddock.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q479115|Joan Ruddock]]''
| política británica
| 1943
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8129
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Ruane crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q479188|Chris Ruane]]''
| políticu británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8130
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120075.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q503776|Andrew Bishop]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8131
| [[Ficheru:Andrew Davies (writer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504430|Andrew Davies]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q7320726|Rhiwbina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8132
|
| ''[[:d:Q505190|Andrew Hourmont]]''
| empresariu galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8133
| [[Ficheru:Andrew Pagett PHC 2011-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q506650|Andrew Pagett]]''
| xugador de snooker galés
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8134
|
| ''[[:d:Q511364|Rosemary Joshua]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8135
| [[Ficheru:LauraFord.ChinaCats.2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q512659|Laura Ford]]''
| escultora galesa
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8136
| [[Ficheru:Lyn Evans - pictures donated by CERN-7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q514831|Lyn Evans]]''
| físicu galés
| 1945
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8137
|
| ''[[:d:Q515207|Perdita Weeks]]''
| actriz británica
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8138
|
| ''[[:d:Q518290|Kelly Morgan]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8139
| [[Ficheru:Mike Phillips 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q519589|Mike Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8140
|
| ''[[:d:Q522134|Stuart Urban]]''
|
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8141
| [[Ficheru:Matt Ryan GalaxyCon San Jose August-30-2026 1045.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q522373|Matt Ryan]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8142
| [[Ficheru:Jamie Hewlett in 2014 signing copies of "The Cream of Tank Girl" at a Tank Girl lecture at the British Library- 2014-07-03 08-13.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q522966|Jamie Hewlett]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 8143
| [[Ficheru:Richard Deacon II (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q523810|Richard Deacon]]''
|
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8144
| [[Ficheru:Andy Fairweather-Low, July 02 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525714|Andy Fairweather Low]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8145
| [[Ficheru:Shane Williams 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525873|Shane Williams]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8146
|
| ''[[:d:Q526714|Andy Melville]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8147
| [[Ficheru:Andy Powell zoonabar london wasps.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527084|Andy Powell]]''
|
| 1981
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8148
| [[Ficheru:Andy Scott - Wacken Open Air 2018 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q527532|Andy Scott]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8149
|
| ''[[:d:Q530256|Edwin Regan]]''
|
| 1935
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8150
|
| ''[[:d:Q531221|Emyr Wyn Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8151
|
| ''[[:d:Q531350|Bethan Huws]]''
| artista británica
| 1961
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8152
| [[Ficheru:Jayne Ludlow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q533245|Jayne Ludlow]]''
| futbolista británica
| 1979
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8153
|
| ''[[:d:Q533743|Owain Tudur Jones]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8154
| [[Ficheru:Michael White PHC 2016-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q537531|Michael White]]''
| xugador de snooker británicu
| 1991
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8155
| [[Ficheru:High Contrast AKA Lincoln Barrett.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q538289|High Contrast]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8156
|
| ''[[:d:Q539583|Rachel Rice]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q643919|Torfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8157
| [[Ficheru:Sandra Gidley, September 2009 1 rotated and cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q544101|Sandra Gidley]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 8158
| [[Ficheru:DaveEdmunds1980crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545186|Dave Edmunds]]''
|
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8159
|
| ''[[:d:Q545198|Julian Winn]]''
| ciclista británicu
| 1972
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8160
| [[Ficheru:Samuel Harrison TA 2013 (Cropping).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545242|Sam Harrison]]''
| ciclista británicu
| 1992
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 8161
| [[Ficheru:Saunders, Dean 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545303|Dean Saunders]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8162
|
| ''[[:d:Q545328|Tom Ward]]''
| actor británicu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8163
|
| ''[[:d:Q546364|Della Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q16248422|Tonna]]''
|-
| style='text-align:right'| 8164
| [[Ficheru:Jak Jones PHC 2016-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q549519|Jak Jones]]''
| xugador de snooker británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8165
| [[Ficheru:Matthew Stevens PHC 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q551261|Matthew Stevens]]''
| xugador de snooker británicu
| 1977
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8166
|
| ''[[:d:Q552881|Les Davies]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8167
| [[Ficheru:Jason Koumas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q553549|Jason Koumas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8168
| [[Ficheru:Sashaspooky (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556024|Sasha]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8169
|
| ''[[:d:Q561356|Kevin Allen]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8170
| [[Ficheru:Christian Malcolm Barcelona 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q561374|Christian Malcolm]]''
| velocista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8171
| [[Ficheru:Portrait of Ross Lovegrove.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q573143|Ross Lovegrove]]''
| diseñador galés
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8172
| [[Ficheru:Official portrait of Albert Owen crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q576121|Albert Owen]]''
| políticu galés
| 1959
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 8173
| [[Ficheru:Snooker German Masters (DerHexer) 2013-02-03 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q578107|Paul Collier]]''
| árbitru galés
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8174
|
| ''[[:d:Q579550|Peter Biziou]]''
| direutor de fotografía británicu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8175
| [[Ficheru:Up percy jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q587649|Percy Jones]]''
|
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8176
| [[Ficheru:Jamie Jones PHC 2015-2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q590142|Jamie Jones]]''
| xugador de snooker británicu
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8177
|
| ''[[:d:Q618515|Aphrodite]]''
|
| 1968
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8178
| [[Ficheru:Nicky Grist.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q631339|Nicky Grist]]''
| pilotu de rally británicu
| 1961
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8179
| [[Ficheru:Richard Duffy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q642981|Richard Duffy]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8180
| [[Ficheru:Tighpaul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q648341|Thighpaulsandra]]''
| músicu británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8181
|
| ''[[:d:Q662951|Roy Mathias]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8182
|
| ''[[:d:Q685402|Gavin Williams]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8183
| [[Ficheru:Huw Irranca-Davies official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q691388|Huw Irranca-Davies]]''
| políticu galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 8184
| [[Ficheru:Anne Main (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q694996|Anne Main]]''
| política galesa
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8185
| [[Ficheru:Alan Woods RCP 2nd Congress May 2025 DSCF2406 (54532185577) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q704897|Alan Woods]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8186
|
| ''[[:d:Q713720|Kevin Sheedy]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 8187
| [[Ficheru:Jeffrey Weeks by Mark McNestry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q718057|Jeffrey Weeks]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8188
| [[Ficheru:Steve Jones Boston 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720491|Steve Jones]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8189
| [[Ficheru:DavidLangford.01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q720787|David Langford]]''
| escritor británicu
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8190
|
| ''[[:d:Q721273|Richard Ian Cox]]''
| actor canadianu
| 1973
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8191
| [[Ficheru:Luke Evans in 2018 (cropped 4).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q722001|Luke Evans]]''
|
| 1979
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8192
| [[Ficheru:Lynn Davies 1964.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725365|Lynn Davies]]''
| atleta británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q6964400|Nant-y-moel]]''
|-
| style='text-align:right'| 8193
| [[Ficheru:Kieth Allen (7323203024) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725519|Keith Allen]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8194
| [[Ficheru:Kelly jones cardiff 2005.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725516|Kelly Jones]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8195
| [[Ficheru:Rob Terry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q725567|Rob Terry]]''
| lluchador profesional británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8196
| [[Ficheru:Bradley Dredge KLM Open 2010.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q725572|Bradley Dredge]]''
| golfista galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8197
| [[Ficheru:Siân James at Canal Parade Amsterdam - EuroPride 2016 - PvdA (28225698514) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q727410|Siân James]]''
| política galesa
| 1959
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8198
|
| ''[[:d:Q727494|Terry Williams]]''
| batería británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8199
|
| ''[[:d:Q730648|Steve Upton]]''
| batería galés
| 1946
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8200
|
| ''[[:d:Q731353|Ian Flanagan]]''
| tenista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8201
| [[Ficheru:Kim Howells 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q736160|Kim Howells]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1946
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8202
|
| ''[[:d:Q736226|Clive Thomas]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8203
| [[Ficheru:Ieuan Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q741112|Ieuan Evans]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8204
| [[Ficheru:Briec (29) Chapelle Saint-Venec Statue 05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q746440|Saint Wethoc]]''
|
| 401
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8205
|
| ''[[:d:Q747672|Mark Titley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8206
| [[Ficheru:Official portrait of Dr Julian Lewis crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q749612|Julian Lewis]]''
| políticu británicu
| 1951
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8207
| [[Ficheru:Official portrait of Susan Elan Jones crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q750381|Susan Elan Jones]]''
| política británica
| 1968
|
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8208
|
| ''[[:d:Q751510|Lloyd Burns]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 8209
|
| ''[[:d:Q761573|Catherine Fisher]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8210
| [[Ficheru:JAMES WILSON BRFC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q771149|James Wilson]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 8211
|
| ''[[:d:Q780432|John Bach]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8212
| [[Ficheru:Ian Gough 2008 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q781211|Ian Gough]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8213
| [[Ficheru:USO - ASM - 20150905 - Nicky Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q786362|Nicky Robinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8214
| [[Ficheru:Miss Wales 08 Chloe Morgan.jpg|center|128px]]
| [[Chloe-Beth Morgan]]
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8215
| [[Ficheru:Bullet for My Valentine - Rock am Ring 2018-4319.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q855207|Matthew Tuck]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8216
| [[Ficheru:BlueWiki.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q885939|Blue Weaver]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8217
|
| ''[[:d:Q888143|Bob Morgan]]''
| saltador galés
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8218
| [[Ficheru:Alex Thomson VG2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q892605|Alex Thomson]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8219
|
| ''[[:d:Q897007|Bradley Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8220
| [[Ficheru:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551217).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q901131|Dafydd Ifans]]''
| escritor galés
| 1949
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8221
| [[Ficheru:Justin Tipuric. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q914227|Justin Tipuric]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8222
| [[Ficheru:Gwilym Simcock IBK.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q919013|Gwilym Simcock]]''
|
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8223
| [[Ficheru:The Who Philadelphia PA Oct. 26, 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q922252|Pino Palladino]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8224
| [[Ficheru:Enzo Maccarinelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q928194|Enzo Maccarinelli]]''
| boxeador británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8225
| [[Ficheru:Richard Barrett in June 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q929476|Richard Barrett]]''
| compositor británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8226
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120009.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q930461|Duncan Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8227
| [[Ficheru:Jonathan Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934120|Jonathan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 8228
| [[Ficheru:Gareth David-Lloyd by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934461|Gareth David-Lloyd]]''
| actor británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q4898677|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 8229
| [[Ficheru:Dwayne Peel (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934472|Dwayne Peel]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8230
|
| ''[[:d:Q934488|Fred Evans]]''
| boxeador británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8231
| [[Ficheru:Martyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934531|Martyn Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8232
|
| ''[[:d:Q934587|Mark Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 8233
| [[Ficheru:Gethin Jenkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934631|Gethin Jenkins]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8234
| [[Ficheru:Huw Bennett - Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q934769|Huw Bennett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8235
| [[Ficheru:Simon Richardson London 2012 Paralympic Games torch relay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q935347|Simon Richardson]]''
| ciclista británicu (1966-)
| 1966
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8236
|
| ''[[:d:Q945352|Richie Collins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8237
| [[Ficheru:Gareth Thomas (rugby player).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q949204|Gareth Thomas]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q7424317|Sarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8238
|
| ''[[:d:Q953257|Robert Pugh]]''
| actor británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q5119940|Cilfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8239
|
| ''[[:d:Q955586|Matt Rees]]''
| escritor británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8240
| [[Ficheru:Isabel Ice adjusted.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q958043|Isabel Ice]]''
| actriz pornográfica galesa
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8241
|
| ''[[:d:Q965304|Gareth Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]<br/>[[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8242
| [[Ficheru:Daniel Wells at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q970221|Daniel Wells]]''
| xugador de snooker británicu
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8243
| [[Ficheru:David Cotterill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q971539|David Cotterill]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8244
| [[Ficheru:Neal Eardley BCFC 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q975917|Neal Eardley]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 8245
|
| ''[[:d:Q976254|Paul Davies]]''
| xugador de snooker galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8246
| [[Ficheru:Shakin' Stevens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q978793|Shakin' Stevens]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8247
| [[Ficheru:Paul Rhys coat crop'24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979114|Paul Rhys]]''
|
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8248
|
| ''[[:d:Q979204|Gerald Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
|
| ''[[:d:Q6661740|Llansaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 8249
|
| ''[[:d:Q979276|Jason Hughes]]''
| actor británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8250
| [[Ficheru:Delme Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979336|Delme Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8251
| [[Ficheru:Grace Coddington.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981330|Grace Coddington]]''
|
| 1941
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8252
|
| ''[[:d:Q981527|Nick Evans]]''
|
| 1947
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8253
| [[Ficheru:Ryan Bevington. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981688|Ryan Bevington]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8254
| [[Ficheru:Robert Howley Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q981948|Rob Howley]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8255
| [[Ficheru:Sir Howard Stringer Shankbone Metropolitan Opera 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q983336|Howard Stringer]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8256
| [[Ficheru:Nathan Walker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q984365|Nathan Walker]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8257
| [[Ficheru:EduWiki 2013 Day 1 (57).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q994769|Robin Llwyd ab Owain]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5200185|Cynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8258
| [[Ficheru:Bryony Worthington, Baroness Worthington (born 1971) at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q995315|Bryony Worthington, Baroness Worthington]]''
| política galesa
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8259
|
| ''[[:d:Q1003578|Franklin Saunders]]''
|
| 1891
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8260
|
| ''[[:d:Q1029131|Camille Butcher]]''
|
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8261
|
| ''[[:d:Q1036305|Carissa Turner]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8262
| [[Ficheru:David Sullivan co-owner West Ham United F.C..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1046824|David Sullivan]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8263
|
| ''[[:d:Q1055273|Cerith Wyn Evans]]''
| escultor galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8264
|
| ''[[:d:Q1056022|Howard King]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1946
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8265
| [[Ficheru:Jessica Sula (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1058973|Jessica Sula]]''
| actriz británica
| 1994
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8266
|
| ''[[:d:Q1061908|Michael Owen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8267
| [[Ficheru:Chris Bartley2.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1076979|Chris Bartley]]''
| remeru británicu
| 1984
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8268
|
| ''[[:d:Q1077147|Chris Czekaj]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8269
|
| ''[[:d:Q1077808|Chris Type]]''
| corredor de skeleton británicu
| 1981
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8270
| [[Ficheru:Peter Wingfield 20100701 Japan Expo 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1082835|Peter Wingfield]]''
| actor galés
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8271
| [[Ficheru:Christopher Timothy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1087011|Christopher Timothy]]''
| actor británicu
| 1940
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 8272
|
| [[Mark Bowen]]
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8273
| [[Ficheru:Clayton Blackmore juli 1991.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1099281|Clayton Blackmore]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8274
| [[Ficheru:Cliff Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1101163|Cliff Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8275
| [[Ficheru:Gareth Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1103587|Gareth Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8276
|
| ''[[:d:Q1106063|Keith Cooper]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8277
|
| ''[[:d:Q1106064|Keith Burge]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8278
|
| ''[[:d:Q1115849|Jonathan Davies]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8279
|
| ''[[:d:Q1118742|James Brewerton]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8280
|
| ''[[:d:Q1138615|Craig Mitchell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8281
| [[Ficheru:Iwan Rheon by Gage Skidmore.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1148937|Iwan Rheon]]''
|
| 1985
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8282
| [[Ficheru:Richard Ellis recipient of the 2023 Gruber Cosmology Prize (iau2302).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153445|Richard Ellis]]''
| astrónomu británicu
| 1950
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8283
| [[Ficheru:Robin McBryde 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153763|Robin McBryde]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8284
| [[Ficheru:Dafydd Iwan from Emynau album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157150|Dafydd Iwan]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8285
| [[Ficheru:Dale Appleby - Sachsentour.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157833|Dale Appleby]]''
| ciclista británicu
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8286
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Campbell-Savours crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157836|Dale Campbell-Savours]]''
| políticu británicu
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8287
| [[Ficheru:Dan Biggar 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1158997|Dan Biggar]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8288
| [[Ficheru:Darren Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1166651|Darren Morgan]]''
| xugador de snooker británicu
| 1966
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8289
|
| ''[[:d:Q1173795|David Bower]]''
| actor británicu
| 1969
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8290
|
| ''[[:d:Q1174338|David Emanuel]]''
| diseñador de moda galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8291
|
| ''[[:d:Q1176766|David Broucher]]''
| diplomáticu británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8292
| [[Ficheru:David Williams (mathematician).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1177203|David Williams]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8293
| [[Ficheru:Rob Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1179039|Rob Jones]]''
|
| 1971
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8294
|
| ''[[:d:Q1181577|Deborah Kay Davies]]''
|
| 2000
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8295
|
| ''[[:d:Q1183309|Deiniol Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1977
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8296
| [[Ficheru:James Fox.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1189996|James Fox]]''
| cantante británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8297
| [[Ficheru:Neil Taylor vs Arsenal (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1191188|Neil Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8298
| [[Ficheru:Visit of Derek Vaughan to the European Commission - 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1200134|Derek Vaughan]]''
| políticu galés
| 1961
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 8299
|
| ''[[:d:Q1247700|Clive Merrison]]''
| actor galés
| 1945
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 8300
| [[Ficheru:Mark Rowlands at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1257097|Mark Rowlands]]''
| filósofu galés
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8301
| [[Ficheru:Gwyneth Glyn5638.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1267203|Gwyneth Glyn]]''
|
| 2007
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8302
|
| ''[[:d:Q1282921|Eddie Niedzwiecki]]''
| futbolista polacu
| 1959
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8304
| [[Ficheru:Eifion Lewis Roberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1302969|Eifion Lewis-Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8305
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Wilson of Dinton crop 2, 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1310059|Richard Wilson, Baron Wilson of Dinton]]''
| políticu británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8306
| [[Ficheru:Eirian Williams at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1310576|Eirian Williams]]''
| árbitru británicu
| 1955
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8307
| [[Ficheru:UCI Track World Championships 2020 154.jpg|center|128px]]
| [[Elinor Barker]]
| ciclista británica
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8308
|
| ''[[:d:Q1331208|Elizabeth Grünbaum]]''
| profesora británica
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8309
| [[Ficheru:N. J. A. Sloane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1333178|Neil Sloane]]''
| matemáticu británicu
| 1939
|
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 8310
| [[Ficheru:Paul Whitehouse in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1343140|Paul Whitehouse]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q7600082|Stanleytown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8311
| [[Ficheru:Tom Ellis - IGN Live 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1343564|Tom Ellis]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8312
| [[Ficheru:Taylor, Rhys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1361619|Rhys Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8313
|
| ''[[:d:Q1368597|David Taylor]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8314
| [[Ficheru:Lunar Festival - Julian Cope (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1371735|Julian Cope]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q5262556|Deri]]''
|-
| style='text-align:right'| 8315
|
| ''[[:d:Q1380259|Lee Byrne]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8316
| [[Ficheru:Stephen Jones 2014.jpg|center|128px]]
| [[Stephen Jones]]
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8317
| [[Ficheru:John Bufton UKIP MEP for Wales.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1380953|John Bufton]]''
| políticu galés
| 1962
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 8318
| [[Ficheru:Gareth Edwards 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381089|Gareth Edwards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8319
| [[Ficheru:Tom James MBE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381114|Tom James]]''
| remeru británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8320
| [[Ficheru:Neil Jenkins. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381233|Neil Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8321
|
| ''[[:d:Q1381454|Gomer Edwin Evans]]''
| compositor de cantares galés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8322
| [[Ficheru:Ryan Jones. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1386825|Ryan Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8323
| [[Ficheru:Steve Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1391397|Steve Jones]]''
|
| 1944
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8324
|
| ''[[:d:Q1396040|Sue Jones-Davies]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8325
| [[Ficheru:Rhys Williams 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1397897|Rhys Williams]]''
| atleta británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8326
| [[Ficheru:Leigh Halfpenny. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 Leigh Halfpenny. Dathliadau Camp Lawn Cymru, Senedd 19 Mawrth 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1398346|Leigh Halfpenny]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8327
|
| ''[[:d:Q1403150|Derek Quinnell]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8328
|
| ''[[:d:Q1404569|Gareth Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8329
|
| ''[[:d:Q1404576|Mike Ruddock]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8330
| [[Ficheru:Jamie Oliver - Lostprophets in Pontypridd, 2007 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1405258|Jamie Oliver]]''
| compositor galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8331
| [[Ficheru:Robert Griffiths, Britain Needs Socialism, 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1405477|Robert Griffiths]]''
|
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8332
| [[Ficheru:Stu Richardson - Lostprophets (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1407544|Stuart Richardson]]''
| músicu galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8333
|
| ''[[:d:Q1423384|Matt Crowell]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8334
|
| ''[[:d:Q1423984|Lee Williams]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8335
| [[Ficheru:Kai Owen Fedcon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1427818|Kai Owen]]''
| actor británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 8336
|
| ''[[:d:Q1428289|Steve Speirs]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 8337
|
| ''[[:d:Q1428717|Matthew Rowe]]''
| ciclista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8338
|
| ''[[:d:Q1475708|Michael Kerstgens]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8339
| [[Ficheru:Mika Chunuonsee 20180316.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1494329|Mika Chunuonsee]]''
| futbolista tailandés
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8340
| [[Ficheru:Gavin Henson.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1496438|Gavin Henson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8341
|
| ''[[:d:Q1507413|Mary Fulbrook]]''
| historiadora británica
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8342
|
| ''[[:d:Q1533250|Jonathan Neil Morgan]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8343
| [[Ficheru:Griff Rhys Jones 2019.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1546589|Griff Rhys Jones]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8344
|
| ''[[:d:Q1555434|Kevin Ratcliffe]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8345
| [[Ficheru:Gwyn Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1557923|Gwyn Ashton]]''
| músicu australianu
| 1961<br/>1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8346
|
| ''[[:d:Q1557927|Gwyn Prosser]]''
| políticu galés
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8347
| [[Ficheru:Paul James. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1558855|Paul James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8348
|
| ''[[:d:Q1562304|Tony Cowell]]''
| escritor británicu
| 1950
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8349
|
| ''[[:d:Q1601789|Heledd ferch Cyndrwyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8350
| [[Ficheru:Darcy Blake Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1633006|Darcy Blake]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8351
|
| ''[[:d:Q1637205|Rachel Trezise]]''
| escritora galesa
| 1978
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8352
| [[Ficheru:Huw warren high res.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1639396|Huw Warren]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8353
|
| ''[[:d:Q1645638|Lyndon Williams]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8354
| [[Ficheru:Williams, Matthew.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1646990|Matthew Williams]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8355
|
| ''[[:d:Q1649429|Owen Morris]]''
|
| 1968
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 8356
| [[Ficheru:Ian Hislop - 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655550|Ian Hislop]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 8357
| [[Ficheru:Ian simmonds 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655630|Ian Simmonds]]''
| músicu de jazz galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8358
|
| ''[[:d:Q1655632|Ian Shaw]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8359
| [[Ficheru:Stuttgart 2024 - ComicCon - Ian Whyte - by-RaBoe 007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655682|Ian Whyte]]''
| actor británicu
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8360
| [[Ficheru:Roger Roberts at Bournemouth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1663616|Roger Roberts, Baron Roberts of Llandudno]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8361
| [[Ficheru:2015 UEC Track Elite European Championships 174.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1665252|Lewis Oliva]]''
| ciclista británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q5266612|Devauden]]''
|-
| style='text-align:right'| 8362
| [[Ficheru:Nathan Cleverly.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1677227|Nathan Cleverly]]''
| boxeador británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8363
| [[Ficheru:Manic Street Preachers in London2005-4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680270|James Dean Bradfield]]''
|
| 1969
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8364
| [[Ficheru:Rugby World Cup 2007 James Hook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1680577|James Hook]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8365
| [[Ficheru:Kosheen Sian Evans Wien2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686156|Sian Evans]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8366
| [[Ficheru:Passio 2010 (5340704340) (Jeffrey John cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1686451|Jeffrey John]]''
| sacerdote británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 8367
|
| ''[[:d:Q1700866|John Lloyd]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7228399|Pontycymer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8368
| [[Ficheru:John Parsons..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701334|John Parsons]]''
|
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8369
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Clement-Jones crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1706931|Timothy Clement-Jones, Baron Clement-Jones]]''
| políticu galés
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8370
|
| ''[[:d:Q1720081|Scott Quinnell]]''
|
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8371
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Carlile of Berriew crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1739190|Alex Carlile, Baron Carlile of Berriew]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8372
| [[Ficheru:Tim Wright aka CoLD SToRAGE Circa 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1757629|Tim Wright]]''
|
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8373
| [[Ficheru:Christian Ribeiro 28-02-2015 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1770354|Christian Ribeiro]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8374
| [[Ficheru:JohnHumphrys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1770803|John Humphrys]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7578756|Splott]]''
|-
| style='text-align:right'| 8375
| [[Ficheru:Morgan, Craig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1771428|Craig Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8376
|
| ''[[:d:Q1778676|Rhys Day]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8377
| [[Ficheru:MichaelThomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1799438|Michael Thomas]]''
| músicu galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8378
| [[Ficheru:Julie Gardner at Comic Con 2008.jpg|center|128px]]
| [[Julie Gardner]]
|
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8379
|
| ''[[:d:Q1801939|Gary Taylor]]''
|
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8380
| [[Ficheru:2021-02-13 IBSF World Championships Bobsleigh and Skeleton Altenberg 1DX 4145 by Stepro.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1807733|Laura Deas]]''
|
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8381
|
| ''[[:d:Q1807932|Lauren Francis]]''
| cantante galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8382
| [[Ficheru:2009 Women's British Open - Becky Brewerton (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1808384|Becky Brewerton]]''
| golfista galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8383
| [[Ficheru:Mark Lewis Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1820758|Mark Lewis Jones]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8384
| [[Ficheru:The Reverend the Lord Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1820785|Leslie Griffiths]]''
| ministru británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8385
| [[Ficheru:Lisa Palfrey, Tanjimei.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1827777|Lisa Palfrey]]''
| actriz británica
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8386
|
| ''[[:d:Q1849841|Rhydian Roberts]]''
|
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8387
| [[Ficheru:Aled Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1849861|Aled Jones]]''
|
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8388
| [[Ficheru:Richard Brake Comic Con Brussels 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Richard Brake]]
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8389
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Golding crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1866867|Llin Golding, Baroness Golding]]''
| política galesa
| 1933
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8390
|
| ''[[:d:Q1871528|Rhodri Giggs]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8391
| [[Ficheru:Luke Rowe - 2023 UCI Road World Championships (Men's road race).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1877075|Luke Rowe]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8392
| [[Ficheru:Ben Johnson Liverpool.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1886336|Ben Johnson]]''
| pintor galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 8393
| [[Ficheru:Mal (singer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1886591|Mal Ryder]]''
| cantante galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q3835725|Llanfrechfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 8394
| [[Ficheru:Marc Evans at JDIFF 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1892607|Marc Evans]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8395
|
| ''[[:d:Q1903320|Martin Allen]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8396
|
| ''[[:d:Q1904830|Martin Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8397
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Thomas of Gresford crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1905135|Martin Thomas, Baron Thomas of Gresford]]''
|
| 1937
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8398
|
| ''[[:d:Q1905841|Martyn Lewis]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8399
| [[Ficheru:MatthewHughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1909528|Matthew Hughes]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 8400
|
| ''[[:d:Q1914627|Richie Burnett]]''
| xugador de dardos galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 8401
|
| ''[[:d:Q1918215|M. J. Trow]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8402
|
| ''[[:d:Q1931375|Mickey Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8403
|
| ''[[:d:Q1933580|Mike Walker]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8404
|
| ''[[:d:Q1933591|Mike Zaworotko]]''
| químicu británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8405
| [[Ficheru:Stuart Manley.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1950162|Stuart Manley]]''
| golfista galés
| 1979
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 8406
|
| ''[[:d:Q1969415|Timothy Benjamin]]''
| velocista británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8407
|
| ''[[:d:Q1974867|Neil Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8408
| [[Ficheru:Nick Reilly 2010.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1985492|Nick Reilly]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8409
| [[Ficheru:Peredur ap Gwynedd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1987718|Peredur ap Gwynedd]]''
| músicu galés
| 1975
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8410
| [[Ficheru:Shaun MacDonald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1996125|Shaun MacDonald]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8411
| [[Ficheru:2022-08-12 European Championships 2022 – Triathlon Elite Women by Sandro Halank–291.jpg|center|128px]]
| [[Non Stanford]]
| triatleta británica
| 1989
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8412
| [[Ficheru:NC Courage vs Angel City (Oct 2024) 062.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1997219|Eleri Earnshaw]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8413
|
| ''[[:d:Q1999688|Norman Solomon]]''
|
| 1933
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8414
| [[Ficheru:Kyron Sullivan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2020469|Kyron Sullivan]]''
| golfista galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8415
| [[Ficheru:Steph Elwood & Lewis Robling at Avatar fire and ash premiere London 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2047547|Lewis Robling]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8416
| [[Ficheru:Matthew Pritchard 2015 -2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2047865|Mathew Pritchard]]''
|
| 1973
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8417
| [[Ficheru:Garry Houston.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2048628|Garry Houston]]''
| golfista galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8418
| [[Ficheru:Patrick Jones, Welsh Poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2057711|Patrick Jones]]''
| poeta británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8419
|
| ''[[:d:Q2064266|Baruc]]''
| monxu galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8420
| [[Ficheru:Lee Walker PHC 2015-3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2070562|Lee Walker]]''
| xugador de snooker británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 8421
|
| ''[[:d:Q2086251|Philip Jenkins]]''
| historiador británicu
| 1952
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8422
|
| ''[[:d:Q2086471|Philip Sutton]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1960
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8423
| [[Ficheru:Mike Lewis (Welsh musician) Lostprophets in Pontypridd, 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2099688|Mike Lewis]]''
| guitarrista galés
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8424
|
| ''[[:d:Q2102183|Ritchie Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8425
|
| ''[[:d:Q2114948|Alex Gough]]''
| xugador de squash británicu
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8426
|
| ''[[:d:Q2116510|Malcolm Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8427
| [[Ficheru:Jeffrey Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2120207|Jeffrey Thomas]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8428
| [[Ficheru:James Donaldson.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2133288|Jamie Donaldson]]''
| golfista británicu
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8429
|
| ''[[:d:Q2135567|Barrie Bates]]''
| xugador de dardos galés
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8430
|
| ''[[:d:Q2142612|Martin Phillips]]''
| xugador de dardos galés
| 1960
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 8431
| [[Ficheru:USO-Gloucester Rugby - 20141025 - Richard Hibbard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2149806|Richard Hibbard]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8432
|
| ''[[:d:Q2150807|Richard Vaughan]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8433
| [[Ficheru:Rob Wainwright cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2156106|Rob Wainwright]]''
| criminalista galés
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8434
|
| ''[[:d:Q2159914|Robin Sowden-Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8435
|
| ''[[:d:Q2163367|Jan Robbins]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 8436
| [[Ficheru:Badfinger 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2165437|Ron Griffiths]]''
| cantante británicu
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8437
|
| ''[[:d:Q2183770|Marc Lloyd Williams]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8438
|
| ''[[:d:Q2210169|Marshall James]]''
| xugador de dardos galés
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8439
|
| ''[[:d:Q2223400|Imogen Thomas]]''
| modelu galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8440
|
| ''[[:d:Q2224511|Sarah Thomas]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8441
|
| ''[[:d:Q2227475|Saul David]]''
|
| 1966
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8442
|
| ''[[:d:Q2235810|Evin Crowley]]''
| actriz de cine británica
| 1945
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8443
|
| ''[[:d:Q2245403|Paul Jones]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 8444
| [[Ficheru:PSV tegen Go Ahead 1-1, Nick Deacy scoort langs doelman Van Zoghel, Bestanddeelnr 929-5477.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2250384|Nick Deacy]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8445
| [[Ficheru:Chaz Daytona 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2251359|Chaz Davies]]''
| pilotu de motociclismu británicu
| 1987
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 8446
| [[Ficheru:Sean Moore 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2255749|Sean Moore]]''
|
| 1968
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8447
| [[Ficheru:9.24.13WaitingForGodot-NoMansLandPressJunketByLuigiNovi4.2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2262221|Sean Mathias]]''
| actor británicu
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8448
|
| ''[[:d:Q2265631|David Barry]]''
| actor galés
| 1943
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8449
|
| ''[[:d:Q2276821|Shane Clash]]''
|
| 1979
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8450
| [[Ficheru:Ched Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2277114|Ched Evans]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8451
| [[Ficheru:KLM 2009 Mark Mouland.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2279901|Mark Mouland]]''
| golfista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q3400328|St Athan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8452
|
| ''[[:d:Q2304861|Rhys Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8453
| [[Ficheru:NC Courage vs Seattle Reign (Apr 2024) 032.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2318784|Jess Fishlock]]''
| futbolista británica
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8454
| [[Ficheru:Brydon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2322261|Rob Brydon]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q2477613|Baglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8455
| [[Ficheru:Stephen Dodd (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2344657|Stephen Dodd]]''
| golfista galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8456
|
| ''[[:d:Q2346871|Steve Brace]]''
| maratonista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8457
| [[Ficheru:Parry, Paul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2353120|Paul Parry]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 8458
|
| ''[[:d:Q2421928|Geraint Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8459
|
| ''[[:d:Q2429227|Sion Bebb]]''
| golfista galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 8460
|
| ''[[:d:Q2442492|Tony Chappel]]''
| xugador de snooker galés
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8461
| [[Ficheru:Nicky Wire in Budapest in 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2446658|Nicky Wire]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 8462
| [[Ficheru:St Gwladus in Gwladus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2449206|Gwladys]]''
| santa galesa
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8463
|
| ''[[:d:Q2458875|Tim Wylton]]''
| actor británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 8464
| [[Ficheru:Jazz Richards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2463858|Jazz Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8465
| [[Ficheru:Harry Wilson 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2476368|Harry Wilson]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8467
| [[Ficheru:Rhodri Morgan and David Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2487274|David Davies]]''
| nadador británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]<br/>''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8468
| [[Ficheru:Saint Morwenna of Morwenstow. Fresco in Saint Morwenna of Morwenstow church, England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2500792|Morwenna]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 8469
|
| ''[[:d:Q2523538|Marc Jenkins]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8470
| [[Ficheru:Laurence Cottle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2527728|Laurence Cottle]]''
|
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8471
|
| ''[[:d:Q2530628|Hywel Simons]]''
| actor británicu
| 1970
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8472
|
| ''[[:d:Q2545239|Alan Durban]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8474
| [[Ficheru:Statue de saint Lunaire.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2563910|Saint Lunaire]]''
|
| 509
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8475
| [[Ficheru:John Williams (snooker referee) 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2567288|John Williams]]''
| árbitru galés
| 1937
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8476
| [[Ficheru:Valentine, Ryan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2587487|Ryan Valentine]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8477
|
| ''[[:d:Q2596210|Carl Harris]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8478
|
| ''[[:d:Q2596530|Tara Bethan]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8479
| [[Ficheru:Yanto Barker 2015.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2599561|Yanto Barker]]''
| ciclista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8480
|
| ''[[:d:Q2603027|Iwan Roberts]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8481
|
| ''[[:d:Q2603439|Alan Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8482
|
| ''[[:d:Q2605051|Brian Flynn]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8483
|
| ''[[:d:Q2605207|Paulinus]]''
| santu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8484
| [[Ficheru:Nigel Owens Pro 12 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2609520|Nigel Owens]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8485
| [[Ficheru:Jay-bfmv.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2631222|Jason James]]''
| músicu galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8486
| [[Ficheru:Euros Lyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2663889|Euros Lyn]]''
| direutor de televisión británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8487
| [[Ficheru:KLM 2009 Phillip Price.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2693197|Phillip Price]]''
| golfista galés
| 1966
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8488
|
| ''[[:d:Q2696817|Peter Nicholas]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8489
| [[Ficheru:Grant Nicholas performing with Feeder 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2706947|Grant Nicholas]]''
| cantante británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8490
| [[Ficheru:Jongroom.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2736121|Jon Groom]]''
|
| 1953
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8491
| [[Ficheru:Andy Secombe (7283016042).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2742666|Andy Secombe]]''
| actor británicu
| 1953
|
| [[Abertawe]]<br/>''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 8492
| [[Ficheru:Jim Burns 2005.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2745954|Jim Burns]]''
| pintor galés
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8493
|
| ''[[:d:Q2755519|Nigel Walker]]''
| atleta británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8494
|
| ''[[:d:Q2756320|Trezza Azzopardi]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8495
| [[Ficheru:Statue of St Carannog, Llangrannog, Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2758802|Carantoc]]''
| Abá galés
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8496
|
| ''[[:d:Q2780562|Amy Jenkins]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8497
| [[Ficheru:Nottingham Pride MMB 11c Lisa Scott-Lee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2782424|Lisa Scott-Lee]]''
| cantante galesa
| 1976<br/>1975
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8498
|
| ''[[:d:Q2792014|Jamie Robinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8499
|
| ''[[:d:Q2825023|Adrian Durston]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8500
|
| ''[[:d:Q2825031|Adrian Hadley]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8501
|
| ''[[:d:Q2825645|Aeron Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8502
| [[Ficheru:Alan Doss close.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2830489|Alan Doss]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8503
| [[Ficheru:Celebrating Alan Llwyd's double win victory in winning the chair and crown at Eisteddfod Rhuthun, 1973 (1526176).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2830554|Alan Llwyd]]''
|
| 1948
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 8504
|
| ''[[:d:Q2830572|Alan Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8505
| [[Ficheru:Aled Brew 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2832399|Aled Brew]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8506
| [[Ficheru:PotraitofAlexDarlington.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2832925|Alex Darlington]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8507
|
| ''[[:d:Q2833520|Eric Burden]]''
| xugador de dardos galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q7227990|Pont Henri]]''
|-
| style='text-align:right'| 8508
|
| ''[[:d:Q2837292|Alix Popham]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8509
|
| ''[[:d:Q2837676|Allan Bateman]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q5016879|Caerau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8510
|
| ''[[:d:Q2837744|Allan Martin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8511
|
| ''[[:d:Q2846618|Andrew Grieve]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8512
|
| ''[[:d:Q2846634|Andrew House]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8513
|
| ''[[:d:Q2849138|Andy Legg]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8514
|
| ''[[:d:Q2849189|Andy Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8515
|
| ''[[:d:Q2852820|Anthony Buchanan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1955
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 8516
| [[Ficheru:Paul Amos Animate Florida 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2857635|Paul Amos]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 8517
|
| ''[[:d:Q2866086|Arwel Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8518
|
| ''[[:d:Q2866538|Ashley Evans]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8519
|
| ''[[:d:Q2866548|Ashley Morris]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8520
|
| ''[[:d:Q2866557|Ashley Smith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8521
|
| ''[[:d:Q2867035|Paul Bodin]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8522
|
| ''[[:d:Q2885721|Barry Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8523
|
| ''[[:d:Q2885748|Barry Horne]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8524
|
| ''[[:d:Q2885757|Barry Jones]]''
| boxeador galés
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8525
|
| ''[[:d:Q2885809|Barry Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8526
|
| ''[[:d:Q2899803|Berwyn Price]]''
| atleta galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8527
|
| ''[[:d:Q2903706|Billy Raybould]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8528
|
| ''[[:d:Q2907786|Bob Norster]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8529
|
| ''[[:d:Q2913295|David Evans]]''
| xugador de squash galés
| 1974
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8530
|
| ''[[:d:Q2927242|Elvira Out]]''
| actriz neerlandesa
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8531
|
| ''[[:d:Q2946643|Ceri Sherlock]]''
| direutor de cine británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8532
|
| ''[[:d:Q2946640|Ceri Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8533
|
| ''[[:d:Q2946644|Ceri Sweeney]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8534
|
| ''[[:d:Q2946682|Cerith Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8535
| [[Ficheru:Chris Addison cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2964639|Chris Addison]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8536
|
| ''[[:d:Q2964643|Chris Anthony]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8537
|
| ''[[:d:Q2964739|Chris Holloway]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8538
|
| ''[[:d:Q2964749|Chris Jones]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8539
|
| ''[[:d:Q2964792|Chris Marriott]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8540
|
| ''[[:d:Q2964844|Chris Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8541
|
| ''[[:d:Q2964900|Chris Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8542
|
| ''[[:d:Q2965430|Christian Loader]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8543
|
| ''[[:d:Q2966604|Chris Jenkins]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8544
| [[Ficheru:Christopher Pugsley (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2966638|Christopher Pugsley]]''
| historiador neozelandés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8545
|
| ''[[:d:Q2978734|Clayton Thomas]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q13126340|Bryncoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 8546
|
| ''[[:d:Q2979442|Clive Williams]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8547
|
| ''[[:d:Q2979449|Clive Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8548
|
| ''[[:d:Q2982642|Colin Noon]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8549
| [[Ficheru:Shaheen Jafargholi 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2989336|Shaheen Jafargholi]]''
| actor británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8550
|
| ''[[:d:Q2993447|Connell Rawlinson]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8551
| [[Ficheru:Quimper 12 Cathédrale Saint Conogan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2993516|Conogan]]''
| preláu galés
| 450
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8552
|
| ''[[:d:Q3002042|Craig Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8553
|
| ''[[:d:Q3002041|Craig Moses]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 8554
|
| ''[[:d:Q3002051|Craig Quinnell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8555
|
| ''[[:d:Q3012016|Dai Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 8556
| [[Ficheru:Daniel Evans Ospreys 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3014013|Daniel Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8557
| [[Ficheru:Danny Coyne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3015228|Danny Coyne]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8558
|
| ''[[:d:Q3016531|Darren Moss]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8559
| [[Ficheru:Darren.Morris.Rugby.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3016529|Darren Morris]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8560
| [[Ficheru:David Pipe 12-05-2012 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018627|David Pipe]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8561
|
| ''[[:d:Q3018684|David Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8562
|
| ''[[:d:Q3023438|Denzil Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8563
|
| ''[[:d:Q3023702|Derek Bevan]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8564
|
| ''[[:d:Q3025583|Dewi Morris]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 8565
|
| ''[[:d:Q3026609|Dick Moriarty]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8566
| [[Ficheru:Dorian West - Northampton Saints vs Sale October 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3037029|Dorian West]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8567
|
| ''[[:d:Q3048724|Edward Wynne]]''
| políticu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8568
| [[Ficheru:Elaine Morgan & Dan Ar Braz.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050399|Elaine Morgan]]''
| cantante galesa
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8569
| [[Ficheru:Gwenno Saunders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050580|Gwenno Saunders]]''
|
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8570
| [[Ficheru:Turning Tides Festival Gruffest Rhys (48292037606).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3050590|Gruff Rhys]]''
| cantante británicu
| 1970
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8571
|
| ''[[:d:Q3050840|Elgan Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8572
|
| ''[[:d:Q3053432|Emyr Lewis]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8573
| [[Ficheru:Euros Childs 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3060850|Euros Childs]]''
|
| 1975
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8574
| [[Ficheru:2011 Cup of China Lloyd Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3065503|Lloyd Jones]]''
|
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8575
|
| ''[[:d:Q3072247|Filthy Pedro]]''
| músicu británicu
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8576
| [[Ficheru:Finbarr O'Reilly par Claude Truong-Ngoc septembre 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3072545|Finbarr O'Reilly]]''
| fotógrafu canadianu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8577
|
| ''[[:d:Q3079096|Frances Thomas]]''
|
| 1943
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8578
| [[Ficheru:Gavin Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3080918|Gavin Rees]]''
| boxeador galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8579
|
| ''[[:d:Q3095279|Garan Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8580
| [[Ficheru:Gareth Davies 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3098294|Gareth Davies]]''
|
| 1955
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8581
| [[Ficheru:Garethdelve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3098295|Gareth Delve]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8582
|
| ''[[:d:Q3098303|Gareth Myles]]''
|
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8583
|
| ''[[:d:Q3098300|Gareth Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8584
|
| ''[[:d:Q3098305|Gareth Prothero]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8585
|
| ''[[:d:Q3098308|Gareth Morgan]]''
| sociólogu canadianu
| 1943
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8586
|
| ''[[:d:Q3098309|Gareth Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8587
|
| ''[[:d:Q3098384|Garin Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8588
|
| ''[[:d:Q3099581|Gavin Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8589
|
| ''[[:d:Q3101049|Geoff Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu (1942-)
| 1942
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8590
| [[Ficheru:Haypresent.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3104663|Gethin Jones]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8591
|
| ''[[:d:Q3122557|Gwennan Harries]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8592
|
| ''[[:d:Q3122593|Gwynne Walters]]''
| árbitru de rugbi a 15 galés
| 1928
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 8593
|
| ''[[:d:Q3122600|Gwynne Howell]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8594
| [[Ficheru:Michael Moritz 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3124567|Michael Moritz]]''
| informáticu teóricu británicu
| 1954
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8595
|
| ''[[:d:Q3129370|Hefin O'Hare]]''
|
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8596
|
| ''[[:d:Q3135573|Hilary Summers]]''
|
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8597
|
| ''[[:d:Q3147258|Ian Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 8598
|
| ''[[:d:Q3147273|Ian Hall]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q3401786|Gilfach Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 8599
|
| ''[[:d:Q3147329|Ian Stephens]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8600
|
| ''[[:d:Q3147332|Ian Walsh]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 8601
|
| ''[[:d:Q3147333|Ian Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8602
| [[Ficheru:Iestyn thomas scarlets.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3148028|Iestyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8603
|
| ''[[:d:Q3161527|Jamie Corsi]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8604
|
| ''[[:d:Q3162903|Jason Bowen]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8605
|
| ''[[:d:Q3162947|Jason Hobson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8606
|
| ''[[:d:Q3176589|Jeff Squire]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8607
|
| ''[[:d:Q3178941|Jim Shanklin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 8608
|
| ''[[:d:Q3181054|John Bevan]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8609
|
| ''[[:d:Q3181079|John Bloomfield]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8610
| [[Ficheru:John Devereux.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181347|John Devereux]]''
|
| 1966
|
| [[Pen-y-bont ar Ogwr]]
|-
| style='text-align:right'| 8611
|
| ''[[:d:Q3183202|Jon Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8612
|
| ''[[:d:Q3183687|Jordan Follows]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8613
| [[Ficheru:JulianRichards(director).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3189104|Julian Richards]]''
|
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8614
| [[Ficheru:Keith Jarrett 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3194743|Keith Jarrett]]''
|
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8615
|
| ''[[:d:Q3194950|Kel Coslett]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8616
| [[Ficheru:Ken Owens. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3195079|Ken Owens]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8617
|
| ''[[:d:Q3195435|Keri Collins]]''
|
| 1978
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8618
|
| ''[[:d:Q3195767|Kevin Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8619
|
| ''[[:d:Q3195786|Kevin Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8620
|
| ''[[:d:Q3199733|Kris Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8621
|
| ''[[:d:Q3228894|Lee Kendall]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8622
|
| ''[[:d:Q3228892|Lee Jarvis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8623
|
| ''[[:d:Q3228944|Lee Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8624
|
| ''[[:d:Q3242418|Lisa Lazarus]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8625
|
| ''[[:d:Q3242440|Lisa Rogers]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8626
| [[Ficheru:Lloyd Williams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257547|Lloyd Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8627
| [[Ficheru:Llyr Ifans, Terry Waite ar Asid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3257561|Llŷr Ifans]]''
|
| 1968
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 8628
|
| ''[[:d:Q3269512|Lyndon Mustoe]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8629
| [[Ficheru:Mac Adams circa 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3273906|Mac Adams]]''
| pintor británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 8630
| [[Ficheru:Marc limbert (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3288217|Marc Limbert]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8631
|
| ''[[:d:Q3294221|Mark Ring]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8632
|
| ''[[:d:Q3294253|Mark Taylor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1973
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8633
|
| ''[[:d:Q3296143|Mary Balogh]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8634
| [[Ficheru:Matthew Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3299493|Matt Jones]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8635
|
| ''[[:d:Q3299663|Matthew Bancroft]]''
| actor galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8636
|
| ''[[:d:Q3299703|Matthew Dent]]''
| diseñador gráficu galés
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8637
|
| ''[[:d:Q3299747|Matthew Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8638
|
| ''[[:d:Q3299763|Matthew Myers]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8639
|
| ''[[:d:Q3301335|Maurice Richards]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 8640
| [[Ficheru:Mefin Davies Rugby Union Player.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3304186|Mefin Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8641
|
| ''[[:d:Q3308279|Michael Jones]]''
| historiador británicu
| 1940
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8642
| [[Ficheru:Bullet for my Valentine - Wacken Open Air 2016-AL2256.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3308429|Michael Paget]]''
|
| 1979<br/>1978
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8643
| [[Ficheru:Iwan Roberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3309601|Iwan Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8644
|
| ''[[:d:Q3313351|Mike Hall]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8645
|
| ''[[:d:Q3313349|Mike Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 8646
|
| ''[[:d:Q3313516|Mike Roberts]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8647
|
| ''[[:d:Q3323734|Alexandra Roach]]''
| actriz británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8648
|
| ''[[:d:Q3324109|Einion ap Gwgon]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8649
|
| ''[[:d:Q3324142|Peryf ap Cedifor]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8650
|
| ''[[:d:Q3331107|Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8651
| [[Ficheru:Mererid Hopwood yn derbyn i'r orsedd (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3331118|Mererid Hopwood]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8652
|
| ''[[:d:Q3331143|Iorwerth Fychan]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8653
|
| ''[[:d:Q3331150|Gwilym Rhyfel]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8654
|
| ''[[:d:Q3332440|Beirdd y Tywysogion]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8655
|
| ''[[:d:Q3334867|Nadia Chambers]]''
| actriz de cine británica
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8656
| [[Ficheru:20150922 1826 W AUT WAL 3962.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3336457|Natasha Harding]]''
| futbolista británica
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8657
| [[Ficheru:Neil Hamilton (politician), March 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3337819|Neil Hamilton]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8658
|
| ''[[:d:Q3339853|Nick Ward]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8659
|
| ''[[:d:Q3341363|Nigel Redman]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8660
|
| ''[[:d:Q3341371|Nigel Williams]]''
| árbitru de rugbi a 15 británicu
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8661
| [[Ficheru:Non Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3343310|Non Evans]]''
|
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8662
|
| ''[[:d:Q3350202|Tony Lewis]]''
|
| 1938
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8663
|
| ''[[:d:Q3370513|Paul Arnold]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8664
|
| ''[[:d:Q3371870|Paul Moriarty]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8665
| [[Ficheru:Official portrait of Stephen Kinnock MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3377178|Stephen Kinnock]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8666
|
| ''[[:d:Q3378756|Phil Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q748078|Neath Port Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 8667
|
| ''[[:d:Q3390705|Laurence Eaves]]''
| físicu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8668
| [[Ficheru:Daniel Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3391364|Daniel Evans]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8669
| [[Ficheru:Tim Vincent in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395436|Tim Vincent]]''
| actor galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q7114024|Overton]]''
|-
| style='text-align:right'| 8670
| [[Ficheru:Ieuan Wyn Jones 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3396810|Ieuan Wyn Jones]]''
| abogáu, Reinu Xuníu
| 1949
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 8671
|
| ''[[:d:Q3397705|Eifion Williams]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8672
|
| ''[[:d:Q3398074|Mihangel Morgan]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8673
| [[Ficheru:Catrinfinch-anoriant2008.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398131|Catrin Finch]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''<br/>''[[:d:Q6661651|Llannon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8674
| [[Ficheru:Eglwys Tudno.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398315|Tudno]]''
| Abá galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8675
|
| ''[[:d:Q3398331|Siôn Aled Owen]]''
| políticu británicu
| 1957
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8676
| [[Ficheru:Meic Stevens 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398374|Meic Stevens]]''
| cantautor galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 8677
|
| ''[[:d:Q3398492|Emily Huws]]''
|
| 1942
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 8678
| [[Ficheru:Jeremy Bowen at City University.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398769|Jeremy Bowen]]''
| periodista galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8679
| [[Ficheru:Ian 'H' Watkins at a Steps in-store album signing, 19th August 2022, HMV Manchester.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399667|Ian "H" Watkins]]''
| cantante galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8680
|
| ''[[:d:Q3399714|Tavis Knoyle]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8681
| [[Ficheru:Scott Williams 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399819|Scott Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8682
| [[Ficheru:Craig Roberts at the Moet BIFA British Independent Film Awards 2014 (15356308524).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400399|Craig Roberts]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q6729370|Maesycwmmer]]''
|-
| style='text-align:right'| 8683
| [[Ficheru:Nina Davies 2008MarathonChamps.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400672|Nina Davies]]''
| ciclista galesa
| 1974
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8684
| [[Ficheru:Jon Ronson (27846097432) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400803|Jon Ronson]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8685
| [[Ficheru:Gwyneth Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400851|Gwyneth Lewis]]''
| poeta británica
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8686
| [[Ficheru:Talynau A Chan - Folk Songs & Harps, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400917|Elinor Bennett]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 8687
| [[Ficheru:Simon Weston cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401584|Simon Weston]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8688
| [[Ficheru:Llangynllo Church - geograph.org.uk - 722642.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401592|Cynllo]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8689
| [[Ficheru:Llanberis Eglwys Sant Padarn - Church of St Padarn, Llanberis, Gwynedd, Wales 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401988|Peris]]''
| monxu galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8690
| [[Ficheru:Doctor Who Symphonic Spectacular (Leeds 2015) (17603021913).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402000|Elin Manahan Thomas]]''
|
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8691
| [[Ficheru:Angharad Tomos.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402032|Angharad Tomos]]''
| escritora galesa
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8692
|
| ''[[:d:Q3402381|Anneliese Heard]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8693
|
| ''[[:d:Q3402674|Seren Gibson]]''
| modelu galesa
| 1988
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 8694
|
| ''[[:d:Q3402724|Sian Adey-Jones]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q11008013|Bodfari]]''
|-
| style='text-align:right'| 8695
| [[Ficheru:Robert Croft.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403069|Robert Croft]]''
| xugador de críquet galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8696
|
| ''[[:d:Q3403153|Tiggy Legge-Bourke]]''
| nana británica
| 1965
|
| ''[[:d:Q5566651|Glanusk Park]]''
|-
| style='text-align:right'| 8697
|
| ''[[:d:Q3403217|Primel]]''
|
| 550
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8698
|
| ''[[:d:Q3403412|Carys Parry]]''
| atleta británica
| 1981
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8699
|
| ''[[:d:Q3403718|Sara Sugarman]]''
| actriz británica
| 1962
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8700
| [[Ficheru:Rhys Priestland. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012 Rhys Priestland. Dathliadau Camp Lawn Cymru, Senedd 19 Mawrth 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3403741|Rhys Priestland]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8701
|
| ''[[:d:Q3403967|David Cornell]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8702
|
| ''[[:d:Q3404022|Pete Fowler]]''
| ilustrador galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8703
|
| ''[[:d:Q3404358|Julien Macdonald]]''
| diseñador de moda galés
| 1971
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8704
| [[Ficheru:Adam Price official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405033|Adam Price]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8705
| [[Ficheru:Cynog Dafis yn annerch y dorf Climate Strike, Aberystwyth (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405113|Cynog Dafis]]''
| políticu galés
| 1938
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8706
|
| ''[[:d:Q3405264|Angharad Price]]''
| escritora galesa
| 1972
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8707
| [[Ficheru:John Owen-Jones as Jean Valjean.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405572|John Owen-Jones]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8708
| [[Ficheru:Alun Ffred Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405595|Alun Ffred Jones]]''
| políticu galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8709
|
| ''[[:d:Q3405919|Jac Jones]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q9001581|Gwalchmai]]''
|-
| style='text-align:right'| 8710
|
| ''[[:d:Q3406214|Gruffudd ap Dafydd ap Tudur]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8711
|
| ''[[:d:Q3420523|Ray Hopkins]]''
|
| 1946
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 8712
|
| ''[[:d:Q3429880|Rhys Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8713
| [[Ficheru:Nova2013 Stereophonics Richard Jones 0001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3430918|Richard Jones]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3365170|Cwmaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8714
| [[Ficheru:Richard Parks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3431101|Richard Parks]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8715
|
| ''[[:d:Q3431321|Richard Webster]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8716
| [[Ficheru:Rob Ackerman 2013, watching the St Pat's Silverstream 2nd XV beat Wellington College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3434143|Robert Ackerman]]''
|
| 1961
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 8717
|
| ''[[:d:Q3435545|Robert Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8718
|
| ''[[:d:Q3436303|Robert Sidoli]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1979
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8719
|
| ''[[:d:Q3436554|Robert Wilfort]]''
| actor británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8720
|
| ''[[:d:Q3463769|Saint Enéour]]''
|
| 550
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8721
|
| ''[[:d:Q3463819|Saint Guirec]]''
| monxu galés
| 450
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8722
|
| ''[[:d:Q3476218|Scott Gibbs]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8723
|
| ''[[:d:Q3476277|Scott Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8724
|
| ''[[:d:Q3477940|Seisyll ap Clydog]]''
| monarca galés (665–730)
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 8725
|
| ''[[:d:Q3484297|Simon Halliday]]''
|
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8726
|
| ''[[:d:Q3484454|Simon Spender]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 8727
|
| ''[[:d:Q3485111|Sion Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8728
|
| ''[[:d:Q3498851|Steve Bates]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8729
|
| ''[[:d:Q3498920|Steve Evans]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8730
|
| ''[[:d:Q3498924|Steve Fenwick]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8731
| [[Ficheru:Steve Jenkins October 2020.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3498965|Steve Jenkins]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8732
|
| ''[[:d:Q3498970|Steve Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8733
| [[Ficheru:Andrew Howard 2016.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3499384|Andrew Howard]]''
| actor británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8734
|
| ''[[:d:Q3500815|Stuart Jones]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8735
|
| ''[[:d:Q3500816|Stuart Lane]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8736
| [[Ficheru:Stuart Watkins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3500845|Stuart Watkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8737
|
| ''[[:d:Q3506759|Ray Phillips]]''
| músicu galés
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8738
|
| ''[[:d:Q3506825|Steve Williams]]''
| músicu británicu
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8739
|
| ''[[:d:Q3507204|Tony Bourge]]''
| guitarrista galés
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8740
|
| ''[[:d:Q3518894|Terry Cobner]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1946
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8741
|
| ''[[:d:Q3518904|Terry Holmes]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8742
|
| ''[[:d:Q3525028|Tom David]]''
|
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8743
| [[Ficheru:Thomas Rhys Thomas 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3525517|T. Rhys Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q3404663|Abercynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 8744
| [[Ficheru:Tom Prydie 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3530852|Tom Prydie]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8745
|
| ''[[:d:Q3531420|Tomos Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8746
|
| ''[[:d:Q3531720|Tony Clement]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8747
|
| ''[[:d:Q3555478|Venetia Dearden]]''
| fotógrafa británica
| 1975
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8748
|
| ''[[:d:Q3555990|Vernon Cooper]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8749
|
| ''[[:d:Q3566386|Warren Fury]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8750
|
| ''[[:d:Q3566853|Wayne Proctor]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8751
|
| ''[[:d:Q3570213|Wyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8752
|
| ''[[:d:Q3603082|Aaron Morris]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8753
|
| ''[[:d:Q3604991|Adam M. Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8754
| [[Ficheru:Alexander Vlahos 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3610807|Alexander Vlahos]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 8755
|
| ''[[:d:Q3614735|Amy Charles]]''
| cantante galesa
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8756
|
| ''[[:d:Q3614741|Amy Guy]]''
|
| 1983
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8757
|
| ''[[:d:Q3616280|Andrew Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8758
|
| ''[[:d:Q3624265|Arthur Emyr]]''
|
| 1962
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8759
|
| ''[[:d:Q3644380|Brett Morse]]''
| atleta galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8760
|
| ''[[:d:Q3648334|Mark Anthony]]''
| actor pornográficu galés
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8761
|
| ''[[:d:Q3661738|Casey Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8762
|
| ''[[:d:Q3666366|Charles Cook]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8763
| [[Ficheru:Chris Maxwell Wrexham FC at Wembley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3675531|Chris Maxwell]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8764
| [[Ficheru:Bronze portrait of Constantinus I in the Musei Capitolini.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3699742|Cystennin Fawr]]''
|
| 361
|
| ''[[:d:Q1309657|Segontium]]''
|-
| style='text-align:right'| 8765
|
| ''[[:d:Q3701545|Daniel Alfei]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8766
|
| ''[[:d:Q3703268|David Morgan]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8767
|
| ''[[:d:Q3758994|Gavin Quinnell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8768
| [[Ficheru:Hwe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3786307|Holly Hale]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8769
| [[Ficheru:CopyofTT072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3791483|Ian Lougher]]''
| pilotu de motociclismu galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8770
|
| ''[[:d:Q3806739|James Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8771
|
| ''[[:d:Q3807026|Janet Price]]''
|
| 1941<br/>1938
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8772
|
| ''[[:d:Q3809621|John Sloman]]''
| cantante galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8773
|
| ''[[:d:Q3809908|Jonathan Brown]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8774
| [[Ficheru:2025-10-19 Aitor Arino by mroptimax.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3809936|Aitor Ariño]]''
| xugador de balonmano galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8775
|
| ''[[:d:Q3815276|Kim Ashfield]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 8776
| [[Ficheru:Lee Lucas 08-02-2014 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3829377|Lee Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8777
|
| ''[[:d:Q3830023|Leighton Phillips]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8778
| [[Ficheru:Feyenoord tegen Tottenham Hotspur 2-0, finale UEFA Cup spelmomenten, Bestanddeelnr 927-2235.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3857385|Mike England]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 8779
|
| ''[[:d:Q3885328|Ralph Evans]]''
| boxeador británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8780
|
| ''[[:d:Q3898091|Paul James]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8781
|
| ''[[:d:Q3899285|Penvhyn Llewellyn Neville]]''
| futbolista británicu
| 1872
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8782
| [[Ficheru:Peterkarrie.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q3900874|Peter Karrie]]''
| cantante galés
| 1946
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8783
|
| ''[[:d:Q3940078|Roger Freestone]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 8784
|
| ''[[:d:Q3943059|Ryan Doble]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8785
|
| ''[[:d:Q3945649|Sally El Hosaini]]''
| guionista exipciana
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8786
| [[Ficheru:Nicole Scherzinger & the Phantoms - 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3961106|Simon Bowman]]''
| actor británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8787
| [[Ficheru:Quaregnon - Le Samyn des Dames & Le Samyn, 2 mars 2016, départ (B107).JPG|center|128px]]
| [[Amy Roberts]]
| ciclista británica
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8789
|
| ''[[:d:Q4009682|Venissa Head]]''
| atleta galesa
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8790
|
| ''[[:d:Q4026445|Julie Gore]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1958
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8791
| [[Ficheru:St Afan's Church, Llanafan-Fawr - geograph.org.uk - 1468440.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4072521|Afan]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 8792
|
| ''[[:d:Q4083831|Mark Bennett]]''
| xugador de snooker galés
| 1963
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8793
| [[Ficheru:Monaghan Saint Macartan's Cathedral Window Clogher Saints II Detail Saint Dobheóg of Lough Derg 2013 09 21.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4086821|Dabheog]]''
|
| 400
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8794
| [[Ficheru:David John PHC 2016-4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4160395|David John]]''
| xugador de snooker británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8795
|
| ''[[:d:Q4160419|Kingsley Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 8796
|
| ''[[:d:Q4161903|Dingad of Llandingat]]''
|
|
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 8797
|
| ''[[:d:Q4172032|Anthony Davies]]''
| xugador de snooker británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8798
| [[Ficheru:Gareth Evans2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4207234|Gareth Evans]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 8799
| [[Ficheru:Steve Jones (presenter).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4207586|Steve Jones]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 8800
| [[Ficheru:St Keyne's Well - geograph.org.uk - 1556016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4218975|Keyne]]''
|
| 425
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8801
|
| ''[[:d:Q4219999|Cywair]]''
|
| 600<br/>455
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8802
|
| ''[[:d:Q4232388|Gareth Coppack]]''
| xugador de snooker británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8803
| [[Ficheru:Eglwys St Cristiolus Church, Llangristiolus.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4241293|Cristiolus]]''
| monxu galés
| 550
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 8804
|
| ''[[:d:Q4328347|Steve Newbury]]''
| xugador de snooker galés
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8805
| [[Ficheru:Ian Preece PHC 2017-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4379087|Ian Preece]]''
| xugador de snooker británicu
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8806
| [[Ficheru:Emyr Jones Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4385607|Emyr Jones Parry]]''
| diplomáticu galés
| 1947
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 8807
| [[Ficheru:Sant Trillo St Trillo Betws yn Rhos Conwy Gogledd Cymru North Wales 16.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4411544|Elian]]''
| monxu galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8808
|
| ''[[:d:Q4457143|Tutglud ach Brychan]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8809
|
| ''[[:d:Q4470106|Philip Williams]]''
| xugador de snooker galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8810
|
| ''[[:d:Q4482653|Mark Fenton]]''
| xugador de snooker galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8811
| [[Ficheru:Eluned (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 03.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4530046|Eluned]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 8812
| [[Ficheru:Erin Richards filming on Penarth Pier January 2016 (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4539315|Erin Richards]]''
| actriz galesa
| 1986
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8813
|
| ''[[:d:Q4575731|Geraint Williams]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 8814
|
| ''[[:d:Q4648124|A. M. Esmonde]]''
| novelista galés
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8815
|
| ''[[:d:Q4661867|Aaron Bramwell]]''
|
| 1986
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8816
|
| ''[[:d:Q4661935|Aaron Coundley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8817
|
| ''[[:d:Q4663748|Abbas Farid]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8818
|
| [[Abi Morgan]]
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8819
|
| ''[[:d:Q4678792|Adam Brown]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8820
|
| ''[[:d:Q4678942|Adam Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8821
|
| ''[[:d:Q4679184|Adam Harding]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8822
|
| ''[[:d:Q4679194|Adam Harrison]]''
| xugador de críquet galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8823
|
| ''[[:d:Q4679263|Adam Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8824
|
| ''[[:d:Q4679561|Adam O'Brian]]''
| actor galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8825
|
| ''[[:d:Q4679574|Adam Owen]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8826
| [[Ficheru:Adam Phillips. Photogr. by Bracha L. Ettinger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4679608|Adam Phillips]]''
| escritor galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8827
|
| ''[[:d:Q4679626|Adam Powell]]''
|
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8828
|
| ''[[:d:Q4679892|Adam Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8829
|
| ''[[:d:Q4679946|Adam Warren]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 8830
|
| ''[[:d:Q4684916|Adrian Cambriani]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8831
|
| ''[[:d:Q4684968|Adrian Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8832
|
| ''[[:d:Q4685066|Adrian Griffiths]]''
| xugador de críquet galés
| 1959
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8833
|
| ''[[:d:Q4685114|Adrian Holmes]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8834
|
| ''[[:d:Q4685181|Adrian Lewis Morgan]]''
| actor galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8835
|
| ''[[:d:Q4685352|Adrian Shaw]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8836
|
| ''[[:d:Q4685401|Adrian Tucker]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8837
|
| ''[[:d:Q4704294|Al Lewis]]''
| cantante británicu
| 1984
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 8838
|
| ''[[:d:Q4706157|Alan Beer]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8839
|
| ''[[:d:Q4706343|Alan Caughter]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8840
| [[Ficheru:Alan Curtis.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4706459|Alan Curtis]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8841
|
| ''[[:d:Q4706473|Alan David]]''
| actor británicu
| 1941
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8842
|
| ''[[:d:Q4706824|Alan Harris]]''
| escritor británicu
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8843
|
| ''[[:d:Q4706991|Alan Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q4733322|Alltwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 8844
|
| ''[[:d:Q4706993|Alan Jones]]''
| xugador de críquet australianu
| 1938
|
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 8845
|
| ''[[:d:Q4707361|Alan Morgan]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8846
|
| ''[[:d:Q4707769|Alan Simons]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8847
|
| ''[[:d:Q4707782|Alan Smith]]''
|
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8848
|
| ''[[:d:Q4708055|Alan Wilkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q7320726|Rhiwbina]]''
|-
| style='text-align:right'| 8849
|
| ''[[:d:Q4708112|Alan Wynne Williams]]''
| políticu británicu
| 1945
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8850
|
| ''[[:d:Q4708700|Alastair Dalton]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8851
|
| ''[[:d:Q4708997|Alban Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8852
|
| ''[[:d:Q4709611|Albert Alan Owen]]''
| compositor británicu
| 1948
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8853
|
| ''[[:d:Q4710021|Albert Day]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8854
|
| ''[[:d:Q4710353|Albert Green]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8855
|
| ''[[:d:Q4711325|Albert Thompson]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8856
|
| ''[[:d:Q4714179|Alec Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8857
| [[Ficheru:Aled Davies (29997772112).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714330|Aled Davies]]''
| atleta galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8858
|
| ''[[:d:Q4714328|Aled Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8859
| [[Ficheru:Aled James.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714333|Aled James]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 8860
|
| ''[[:d:Q4714342|Aled Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8861
| [[Ficheru:Aledhaydnjones11.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714340|Aled Haydn Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8862
| [[Ficheru:Erwau'r Daith, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4714348|Aled Wyn Davies]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 8863
|
| ''[[:d:Q4716965|Alex Evans]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 8864
|
| ''[[:d:Q4717093|Alex Greenfield]]''
| ciclista británica
| 1990
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8865
|
| ''[[:d:Q4717250|Alex Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8866
| [[Ficheru:Alex Jones 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717255|Alex Jones]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1977
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 8867
| [[Ficheru:Alex Lawless 24-09-2011 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4717348|Alex Lawless]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8868
|
| ''[[:d:Q4717889|Alex Titchiner]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8869
|
| ''[[:d:Q4717948|Alex Walker]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8870
|
| ''[[:d:Q4717998|Alex Winters]]''
| presentador de televisión galés
| 1977
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 8871
|
| ''[[:d:Q4720591|Alexandra Boyd]]''
|
| 2000
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8872
| [[Ficheru:Alison portret april 26, 1989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4727193|Alison Statton]]''
| cantante galesa
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8873
|
| ''[[:d:Q4730784|Allan Lewis]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1942
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8874
|
| ''[[:d:Q4732812|Allison Pearson]]''
| periodista británica
| 1960
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8875
|
| ''[[:d:Q4737488|Alun Davies]]''
|
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8876
| [[Ficheru:Alun Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737493|Alun Davies]]''
| políticu galés
| 1964
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 8877
|
| ''[[:d:Q4737502|Alun Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8878
| [[Ficheru:Alun Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4737506|Alun Pugh]]''
| políticu galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 8879
|
| ''[[:d:Q4737505|Alun Owen]]''
| ciclista británicu
|
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8880
|
| ''[[:d:Q4738526|Alwyn Jones]]''
|
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8881
|
| ''[[:d:Q4749104|Amy Beth Hayes]]''
|
| 1982
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8882
|
| ''[[:d:Q4756448|Andrew Brown]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 8883
|
| ''[[:d:Q4756669|Andrew Coombs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8884
| [[Ficheru:AndrewDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4756770|Andrew Davies]]''
| xugador de dardos galés
| 1983
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8885
| [[Ficheru:Andrew Dilnot 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4756812|Andrew Dilnot]]''
| economista británicu
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8886
|
| ''[[:d:Q4757241|Andrew Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8887
| [[Ficheru:TMR Andy John.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4757506|Andrew John]]''
| sacerdote británicu
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8888
|
| ''[[:d:Q4757532|Andrew Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8889
|
| ''[[:d:Q4757992|Andrew McNeillie]]''
| poeta británicu
| 1946
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8890
|
| ''[[:d:Q4758034|Andrew Millward]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8891
|
| ''[[:d:Q4758081|Andrew Mumford]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8892
| [[Ficheru:Andrew Phillip Smith.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758266|Andrew Phillip Smith]]''
| escritor británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 8893
| [[Ficheru:Andrew RT Davies official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758350|Andrew R. T. Davies]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8894
|
| ''[[:d:Q4758493|Andrew Salter]]''
| xugador de críquet galés
| 1993
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8895
|
| ''[[:d:Q4760358|Andy Allen]]''
| xugador de rugbi galés
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8896
|
| ''[[:d:Q4760525|Andy Clement]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8897
| [[Ficheru:Dibble, Andy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4760597|Andy Dibble]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 8898
|
| ''[[:d:Q4760648|Andy Evans]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8899
|
| ''[[:d:Q4760660|Andy Fenby]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8900
|
| ''[[:d:Q4760715|Andy Goddard]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 8901
|
| ''[[:d:Q4760823|Andy Holden]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 8902
|
| ''[[:d:Q4760820|Andy Hockley]]''
| actor británicu
| 1959
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8903
|
| ''[[:d:Q4760865|Andy Jones]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8904
|
| ''[[:d:Q4760958|Andy Lloyd]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8905
|
| ''[[:d:Q4760995|Andy Martin]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8906
|
| ''[[:d:Q4761069|Andy Moule]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8907
|
| ''[[:d:Q4761195|Andy Puddle]]''
| xugador de críquet galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 8908
|
| ''[[:d:Q4761292|Andy Scott-Lee]]''
| cantautor británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8909
|
| ''[[:d:Q4761436|Andy Vine]]''
|
| 1944
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8910
|
| ''[[:d:Q4761470|Andy White]]''
|
| 1948
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8911
| [[Ficheru:Aneirin Hughes 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4761604|Aneirin Hughes]]''
| actor galés
| 1958
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 8912
|
| ''[[:d:Q4761761|Aneurin Norman]]''
| xugador de críquet galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8913
|
| ''[[:d:Q4762459|Angela Hazeldine]]''
| actriz británica
| 1981
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 8914
| [[Ficheru:20150922 1827 W AUT WAL 3989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4763155|Angharad James]]''
| futbolista británica
| 1994
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 8915
|
| ''[[:d:Q4763163|Angharad ferch Meurig]]''
|
| 801
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8916
|
| ''[[:d:Q4763160|Angharad Mason]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8917
| [[Ficheru:Ann Lesley Cotton From Poverty to Prosperity- Engaging the Next Generation (5579338412) (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766340|Ann Cotton]]''
| entamadora galesa
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8918
| [[Ficheru:Ann Keen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766483|Ann Keen]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 8919
| [[Ficheru:Ann Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766480|Ann Jones]]''
| política galesa
| 1953
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 8920
| [[Ficheru:AnnekaRice.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768946|Anneka Rice]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1958
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 8921
| [[Ficheru:Anthony Blackwood.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772117|Anthony Blackwood]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8922
|
| ''[[:d:Q4772997|Anthony Malarczyk]]''
| ciclista británicu
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8923
|
| ''[[:d:Q4773210|Anthony O'Donnell]]''
| actor galés
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8924
|
| ''[[:d:Q4773354|Anthony Reynolds]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8925
|
| ''[[:d:Q4773723|Anthony Williams]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 8926
| [[Ficheru:Tony Williams, ACS Spring, 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4777220|Antony John Williams]]''
| químicu británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8927
| [[Ficheru:Arash Amel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4784337|Arash Amel]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8928
|
| ''[[:d:Q4786631|Archie Brown]]''
|
| 1894
|
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 8929
|
| ''[[:d:Q4789156|Arfon Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8930
| [[Ficheru:ArronDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4796062|Arron Davies]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8931
|
| ''[[:d:Q4798596|Arthur Ellis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8932
|
| ''[[:d:Q4798724|Arthur Francis]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 8933
| [[Ficheru:ArwelRichardsJune2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4802552|Arwel Richards]]''
| columnista galés
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8934
|
| ''[[:d:Q4805363|Ashley Bateman]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 8935
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120074.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4805364|Ashley Beck]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8936
|
| ''[[:d:Q4805629|Ashley Way]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8937
|
| ''[[:d:Q4860676|Bari Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8938
|
| ''[[:d:Q4863529|Barrie Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8939
| [[Ficheru:Barry Elsby (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4864199|Barry Elsby]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8940
|
| ''[[:d:Q4864507|Barry Metcalf]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 8941
|
| ''[[:d:Q4864914|Barry Wright]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8942
| [[Ficheru:2013 Women's British Open - Becky Morgan (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4878858|Becky Morgan]]''
| golfista galesa
| 1974
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 8943
|
| ''[[:d:Q4879327|Bedo Aeddren]]''
|
| 1505
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 8944
|
| ''[[:d:Q4879480|Bedwyr Williams]]''
| artista galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8945
|
| ''[[:d:Q4885193|Ben Addis]]''
| actor galés
|
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 8946
|
| ''[[:d:Q4885611|Ben Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8947
| [[Ficheru:Ben Evans London Broncos.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885613|Ben Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8948
| [[Ficheru:Ben Flower.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4885643|Ben Flower]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8949
|
| ''[[:d:Q4885931|Ben John]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 8950
|
| ''[[:d:Q4885953|Ben Jones]]''
| futbolista británicu (1992-)
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 8951
|
| ''[[:d:Q4886058|Ben Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 8952
|
| ''[[:d:Q4886292|Ben Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8953
|
| ''[[:d:Q4886472|Ben Slade]]''
| presentador de televisión británicu
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8954
| [[Ficheru:Ben Swallow 18-02-12.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4886530|Ben Swallow]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 8955
| [[Ficheru:Skindred - Elbriot 2018 20.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4889528|Benji Webbe]]''
| cantante británicu
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8956
|
| ''[[:d:Q4889664|Bennett Arron]]''
|
| 1973
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8957
|
| ''[[:d:Q4893143|Bernard Frederick]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8958
|
| ''[[:d:Q4893330|Bernard Knight]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8959
|
| ''[[:d:Q4893436|Bernard McNally]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8960
|
| ''[[:d:Q4894429|Bernie Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8961
|
| ''[[:d:Q4897683|Bethan Elfyn]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8962
| [[Ficheru:Bethan Jenkins 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4897688|Bethan Jenkins]]''
|
| 1981
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 8963
| [[Ficheru:Betsan Powys 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4898223|Betsan Powys]]''
| periodista británica
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8964
|
| ''[[:d:Q4899014|Betty Williams]]''
| política galesa
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8965
|
| ''[[:d:Q4899417|Beverley Jones]]''
| atleta galesa
| 1974
|
| [[Queensferry]]
|-
| style='text-align:right'| 8966
| [[Ficheru:Billy Butler 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4912305|Billy Butler]]''
| llocutor de radio galés
| 1942
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 8967
|
| ''[[:d:Q4912779|Billy James]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1956
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 8968
|
| ''[[:d:Q4925838|Bleddyn Bowen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 8969
|
| ''[[:d:Q4925842|Bleddyn Taylor]]''
|
| 1962
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 8970
|
| ''[[:d:Q4932039|Bob Catley]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8971
|
| ''[[:d:Q4932261|Bob Delgado]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8972
|
| ''[[:d:Q4932323|Bob Dudley-Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8973
| [[Ficheru:Bob Franklin 1, 2011, jjron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4932463|Bob Franklin]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8974
|
| ''[[:d:Q4933076|Bob Kucera]]''
| políticu australianu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8975
|
| ''[[:d:Q4933698|Bob Pugh]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 8976
|
| ''[[:d:Q4934328|Bob Weaver]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 8977
|
| ''[[:d:Q4943807|Claire Curtis-Thomas]]''
|
| 1958
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8978
| [[Ficheru:Bradley Pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4955010|Bradley Pryce]]''
| boxeador galés
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8979
|
| ''[[:d:Q4955057|Bradley Wadlan]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 8980
|
| ''[[:d:Q4963005|Brian Attley]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8981
|
| ''[[:d:Q4963178|Brian Bowditch]]''
| matemáticu británicu
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8982
|
| ''[[:d:Q4963235|Brian Butler]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 8983
|
| ''[[:d:Q4963315|Brian Caswell]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q5623557|Gwernaffield]]''
|-
| style='text-align:right'| 8984
|
| ''[[:d:Q4963529|Sarah Loosemore]]''
| tenista británica
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8985
|
| ''[[:d:Q4963897|Brian Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1933
|
| ''[[:d:Q7165398|Penycae]]''
|-
| style='text-align:right'| 8986
| [[Ficheru:Brian Hancock.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4963931|Brian Hancock]]''
| políticu galés
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 8987
| [[Ficheru:Brian Jenkins 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4964202|Brian Jenkins]]''
| políticu galés
| 1942
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 8988
|
| ''[[:d:Q4964262|Brian Juliff]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 8989
|
| ''[[:d:Q4964454|Brian Law]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 8990
|
| ''[[:d:Q4964513|Brian Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8991
| [[Ficheru:Rod Thomas Trickledown.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4967443|Bright Light Bright Light]]''
|
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 8992
|
| ''[[:d:Q4980861|Bryn Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 8993
|
| ''[[:d:Q4980879|Bryn Jones]]''
|
| 1948
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 8994
|
| ''[[:d:Q4980919|Bryn Williams]]''
| chef británicu
| 1977
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 8995
|
| ''[[:d:Q4981006|Brynley Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 8996
|
| ''[[:d:Q4981021|Brynmor Williams]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8997
|
| ''[[:d:Q4984759|Buddug Verona James]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 8998
| [[Ficheru:Phil Kite.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5004293|Byron Anthony]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 8999
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Davies of Gower crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5004338|Byron Davies]]''
| políticu galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 9000
|
| ''[[:d:Q5004379|Byron Hayward]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9001
|
| ''[[:d:Q5017482|Cai Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9002
|
| ''[[:d:Q5022959|Callum Hart]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9003
|
| ''[[:d:Q5026396|Cameron Toshack]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9004
| [[Ficheru:Captain Beany - geograph.org.uk - 6822015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5036555|Captain Beany]]''
| políticu británicu
| 1954
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9005
|
| ''[[:d:Q5037322|Cara Readle]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9006
|
| ''[[:d:Q5037601|Caradog Jones]]''
| esplorador galés
| 1962
|
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 9007
|
| ''[[:d:Q5040015|Carl Dale]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9008
|
| ''[[:d:Q5040714|Carl Roberts]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9009
|
| ''[[:d:Q5045217|Caroline Sheen]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9010
| [[Ficheru:Caryshawkins glory.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5047746|Carys Hawkins]]''
| futbolista británica
| 1989<br/>1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9011
| [[Ficheru:Cate Le Bon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5051783|Cate Le Bon]]''
| cantante galesa
| 1983
|
| ''[[:d:Q7162279|Pen-boyr]]''
|-
| style='text-align:right'| 9012
|
| ''[[:d:Q5053946|Catrin Edwards]]''
|
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9013
| [[Ficheru:Catrin Stewart.jpg|center|128px]]
| [[Catrin Stewart]]
| actriz británica
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9014
|
| ''[[:d:Q5053949|Catrin Thomas]]''
|
| 1964
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9015
|
| ''[[:d:Q5057382|Ceiri Torjussen]]''
| compositor galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9016
|
| ''[[:d:Q5057386|Ceiron Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9017
|
| ''[[:d:Q5057975|Celia Barlow]]''
| política galesa
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9018
| [[Ficheru:Saint Kinède (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5063221|Cenydd]]''
| ermitañu galés
|
|
| [[Casllwchwr]]
|-
| style='text-align:right'| 9019
|
| ''[[:d:Q5064233|Ceri Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9020
|
| ''[[:d:Q5064239|Ceri Phillips]]''
| actor galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9021
| [[Ficheru:Chad Bond.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5066169|Chad Bond]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9022
|
| ''[[:d:Q5074191|Chard Hayward]]''
| actor australianu
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9023
|
| ''[[:d:Q5076682|Charles Dale]]''
| actor británicu
| 1963
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9024
|
| ''[[:d:Q5080412|Charles Lynn Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1929
|
| ''[[:d:Q4854175|Bancyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9025
|
| ''[[:d:Q5081973|Charles Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9026
|
| ''[[:d:Q5082319|Charles Sage]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9027
|
| ''[[:d:Q5082619|Charles Staines]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9028
|
| ''[[:d:Q5085136|Charlie Landsborough]]''
| cantante británicu
| 1941
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9029
|
| ''[[:d:Q5092334|Cherry Dee]]''
| modelu galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 9030
| [[Ficheru:Cheryl Foster 20181101.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5092726|Cheryl Foster]]''
| futbolista británica
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9031
|
| ''[[:d:Q5105905|Chris Birch]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9032
|
| ''[[:d:Q5106346|Chris Dale]]''
| músicu galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9033
|
| ''[[:d:Q5106362|Chris Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9034
|
| ''[[:d:Q5106395|Chris Dicomidis]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9035
|
| ''[[:d:Q5106513|Chris Evans]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9036
|
| ''[[:d:Q5106601|Chris Fry]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9037
|
| ''[[:d:Q5106660|Chris Giles]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9038
| [[Ficheru:Chrisjenkinsbodypower.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5107007|Chris Jenkins]]''
| llevantador de potencia galés
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9039
|
| ''[[:d:Q5107005|Chris Jenkins]]''
| actor británicu
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9040
|
| ''[[:d:Q5107015|Chris Johns]]''
| xugador de dardos galés
| 1958
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9041
|
| ''[[:d:Q5107037|Chris Jones]]''
| futbolista galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9042
| [[Ficheru:Chris Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5107253|Chris Llewellyn]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9043
|
| ''[[:d:Q5107713|Chris Pearce]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9044
|
| ''[[:d:Q5107766|Chris Pike]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9045
|
| ''[[:d:Q5107913|Chris Rodon]]''
| futbolista británicu
| 2000<br/>1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9046
|
| ''[[:d:Q5108280|Chris Todd]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9047
|
| ''[[:d:Q5108299|Chris Townsend]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 9048
|
| ''[[:d:Q5109563|Christian Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9049
|
| ''[[:d:Q5110078|Christian Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9050
| [[Ficheru:Christine Chapman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5110965|Christine Chapman]]''
| política galesa
| 1956
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9051
| [[Ficheru:Christinegwyther.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5111036|Christine Gwyther]]''
| política galesa
| 1959
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 9052
| [[Ficheru:Christine James Cyn-Archdderwydd Awst 2018 7.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5111062|Christine James]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9053
|
| ''[[:d:Q5112290|Christopher Evans]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9054
|
| ''[[:d:Q5112291|Christopher Evans]]''
| empresariu británicu
| 1957
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9055
|
| ''[[:d:Q5112865|Christopher Meredith]]''
| poeta galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9056
|
| ''[[:d:Q5112896|Christopher Monger]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 9057
|
| ''[[:d:Q5112979|Christopher O'Brien]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q7020578|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 9058
| [[Ficheru:Christopher Salmon PCC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5113189|Christopher Salmon]]''
|
| 1978
|
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 9059
|
| ''[[:d:Q5113212|Christopher Seldon]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q5572913|Glyncoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9060
| [[Ficheru:Cian Ciaran Summersonic 2008 crop&lighten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5119067|Cian Ciaran]]''
|
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9061
|
| ''[[:d:Q5119143|Ciaran Jenkins]]''
|
| 1984
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9062
|
| ''[[:d:Q5119144|Ciaran Joyce]]''
| actor galés
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9063
|
| ''[[:d:Q5125191|Claire Evans]]''
|
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9064
| [[Ficheru:Claire Summers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5125320|Claire Summers]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9065
|
| ''[[:d:Q5125351|Claire Williams]]''
| atleta galesa
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9066
|
| ''[[:d:Q5126175|Clare Greenwood]]''
| ciclista británica
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9067
|
| ''[[:d:Q5134507|Clive Branson]]''
| deportista galés
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9068
|
| ''[[:d:Q5134504|Clive Bowen]]''
|
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9069
|
| ''[[:d:Q5134542|Clive Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9070
|
| ''[[:d:Q5134586|Clive Griffiths]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9071
|
| ''[[:d:Q5134598|Clive Hill]]''
| actor británicu
| 1958
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9072
|
| ''[[:d:Q5134610|Clive Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9073
|
| ''[[:d:Q5134640|Clive Norling]]''
|
| 1950
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9074
|
| ''[[:d:Q5144947|Colin Campbell, 7th Earl Cawdor]]''
| arquiteutu británicu
| 1962
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9075
|
| ''[[:d:Q5144972|Colin Casemore]]''
| xugador de críquet galés
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9076
|
| ''[[:d:Q5145156|Colin Green]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 9077
|
| ''[[:d:Q5145239|Colin Jeavons]]''
| actor galés
| 1929
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9078
|
| ''[[:d:Q5145249|Colin Jones]]''
| boxeador galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9079
| [[Ficheru:ColinLeys-2016-SOAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5145287|Colin Leys]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9080
|
| ''[[:d:Q5145499|Colin Randell]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9081
|
| ''[[:d:Q5145585|Colin Standing]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9082
| [[Ficheru:Cory Allen at The Arms Park 2013-10-21 17-55.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5173537|Cory Allen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9083
|
| ''[[:d:Q5180912|Craig Draper]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9084
|
| ''[[:d:Q5180944|Craig Evans]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9085
|
| ''[[:d:Q5180983|Craig Gallivan]]''
| actor británicu
| 1984
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9086
|
| ''[[:d:Q5180995|Craig Goodwin]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9087
|
| ''[[:d:Q5181010|Craig Handley]]''
| direutor de cine galés
| 1977
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9088
|
| ''[[:d:Q5181044|Craig Hill]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9089
|
| ''[[:d:Q5181147|Craig Lawton]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9090
|
| ''[[:d:Q5181341|Craig Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9091
|
| ''[[:d:Q5181370|Craig Richards]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9092
|
| ''[[:d:Q5181496|Craig Stiens]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9093
|
| ''[[:d:Q5195826|Curtis McDonald]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9094
|
| ''[[:d:Q5200682|Cyril Davies]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9095
| [[Ficheru:Cyril Lea (1978).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5200789|Cyril Lea]]''
| futbolista británicu
| 1934
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9096
|
| ''[[:d:Q5200894|Cyril Tamplin]]''
| xugador de críquet indiu
| 1921
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9097
|
| ''[[:d:Q5208377|Dafydd Carter]]''
|
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9098
|
| ''[[:d:Q5208383|Dafydd Ieuan]]''
| batería galés
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9099
|
| ''[[:d:Q5208381|Dafydd Hewitt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9100
|
| ''[[:d:Q5208384|Dafydd Lockyer]]''
|
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9101
|
| ''[[:d:Q5208977|Dai Bevan]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9102
| [[Ficheru:David Davies c215f5bacb.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5208989|Dai Davies]]''
| políticu galés
| 1959
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9103
|
| ''[[:d:Q5209010|Dai Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9104
|
| ''[[:d:Q5209031|Dai Rees]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1964
|
| [[Abercarn]]
|-
| style='text-align:right'| 9105
|
| ''[[:d:Q5209028|Dai Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9106
|
| ''[[:d:Q5209029|Dai Rees]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 9107
|
| ''[[:d:Q5209037|Dai Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1909
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9108
|
| ''[[:d:Q5209040|Dai Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9109
|
| ''[[:d:Q5210441|Dale Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9110
|
| ''[[:d:Q5210694|Dale Williams]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9111
| [[Ficheru:Dalton Grant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5211687|Dalton Grant]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9112
|
| ''[[:d:Q5212277|Damian Keyes]]''
| profesor de música británicu
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9113
|
| ''[[:d:Q5212328|Damian Shirazi]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9114
|
| ''[[:d:Q5212452|Damien Hudd]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9115
| [[Ficheru:Damon Searle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5212879|Damon Searle]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9116
|
| ''[[:d:Q5213252|Dan Cherry]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9117
| [[Ficheru:Dan Fish.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213482|Dan Fish]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9118
|
| ''[[:d:Q5213554|Dan George]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9119
|
| ''[[:d:Q5213878|Dan Lewis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9120
| [[Ficheru:Dan-thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5214493|Dan Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9121
|
| ''[[:d:Q5216926|Daniel Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9122
|
| ''[[:d:Q5217351|Daniel Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1979
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9123
|
| ''[[:d:Q5217448|Daniel Hawksford]]''
| actor británicu
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9124
| [[Ficheru:Dan Lloyd a Mr Pinc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5217957|Daniel Lloyd]]''
| cantautor galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9125
|
| ''[[:d:Q5218257|Daniel Newton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9126
| [[Ficheru:Daniel Sperber.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5218813|Daniel Sperber]]''
| rabín israelín
| 1940
|
| ''[[:d:Q3395336|Gwrych Castle]]''
|-
| style='text-align:right'| 9127
| [[Ficheru:DanielleLineker2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5219402|Danielle Lineker]]''
| modelu galesa
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9128
|
| ''[[:d:Q5220422|Danny Harris]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 9129
| [[Ficheru:Danny Parslow 2017-08-28 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5220721|Danny Parslow]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9130
|
| ''[[:d:Q5220880|Danny Thomas]]''
| futbolista británicu (1975-)
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9131
|
| ''[[:d:Q5220937|Danny Williams]]''
| futbolista británicu (1979-)
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9132
|
| ''[[:d:Q5220946|Danny Wilson]]''
|
| 1955
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9133
|
| ''[[:d:Q5222071|Daral Pugh]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q5190499|Crynant]]''
|-
| style='text-align:right'| 9134
|
| ''[[:d:Q5222678|Dari Taylor]]''
| política galesa
| 1944
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9135
| [[Ficheru:Darren Allinson 2 crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5224748|Darren Allinson]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9136
|
| ''[[:d:Q5224871|Darren Davies]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9137
|
| ''[[:d:Q5224868|Darren Daniel]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 9138
|
| ''[[:d:Q5224901|Darren Edwards]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1974
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9139
|
| ''[[:d:Q5224966|Darren Heyes]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9140
|
| ''[[:d:Q5224988|Darren Jeffries]]''
| actor británicu
| 1982
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9141
| [[Ficheru:Darrenjones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5224996|Darren Jones]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9142
|
| ''[[:d:Q5225131|Darran Rowbotham]]''
| futbolista británicu
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9143
|
| ''[[:d:Q5225192|Darren Thomas]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9144
|
| ''[[:d:Q5225199|Darren Tinson]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 9145
|
| ''[[:d:Q5225221|Darren Waters]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 9146
|
| ''[[:d:Q5225252|Darren Wynne]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q3405926|Deeside]]''
|-
| style='text-align:right'| 9147
|
| ''[[:d:Q5228468|Dave Cameron]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9148
|
| ''[[:d:Q5228883|Dave Gwyther]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9149
|
| ''[[:d:Q5228986|Dave Hollins]]''
| futbolista británicu
| 1938
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9150
|
| ''[[:d:Q5229167|Dave Lee]]''
| xugador de dardos inglés
| 1956
|
| ''[[:d:Q7228311|Pontllanfraith]]''
|-
| style='text-align:right'| 9151
| [[Ficheru:Dave newsham silverstone2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5229464|Dave Newsham]]''
| pilotu de carreres galés
| 1967
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9152
|
| ''[[:d:Q5230584|David Abruzzese]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9153
| [[Ficheru:David Anthony and William Groulx at the 2012 Summer Paralympics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5230801|David Anthony]]''
|
| 1989
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9154
| [[Ficheru:Dr D.Ben Rees.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5231301|David Benjamin Rees]]''
| historiador británicu
| 1937
|
| ''[[:d:Q922270|Llanddewi Brefi]]''
|-
| style='text-align:right'| 9155
|
| ''[[:d:Q5231397|David Beynon]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9156
|
| ''[[:d:Q5231425|David Bishop]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9157
|
| ''[[:d:Q5231897|David Burcher]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9158
|
| ''[[:d:Q5232685|David Crouch]]''
| historiador galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9159
|
| ''[[:d:Q5232755|David D'Auria]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9160
|
| ''[[:d:Q5232859|David Davies]]''
|
| 1915
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9161
|
| ''[[:d:Q5232856|David Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9162
|
| ''[[:d:Q5232874|David Dawson]]''
|
| 1960
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 9163
|
| ''[[:d:Q5233287|David Edwards]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9164
|
| ''[[:d:Q5233468|David Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9165
|
| ''[[:d:Q5233602|David Felgate]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 9166
|
| ''[[:d:Q5234131|David Giles]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9167
|
| ''[[:d:Q5234759|David Harrison]]''
| xugador de críquet galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9168
|
| ''[[:d:Q5235226|David Hughes]]''
| futbolista británicu (1943-)
| 1943
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 9169
|
| ''[[:d:Q5235229|David Hughes]]''
|
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9170
|
| ''[[:d:Q5235563|David James]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9171
| [[Ficheru:Dai John, Salford Rugby League player.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235651|David John]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9172
|
| ''[[:d:Q5235746|David Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9173
|
| ''[[:d:Q5235758|David Joseph Miller]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9174
|
| ''[[:d:Q5236569|David Lewis]]''
| futbolista británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9175
|
| ''[[:d:Q5236575|David Ley]]''
| xeógrafu británicu
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9176
| [[Ficheru:David Llewellin, 1993 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236683|David Llewellin]]''
| pilotu de rally británicu
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9177
|
| ''[[:d:Q5236691|David Llewellyn]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 9178
| [[Ficheru:Dai Lloyd AM (28170816265) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236695|David Lloyd]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9179
|
| ''[[:d:Q5236811|David Luckes]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9180
|
| ''[[:d:Q5237047|David Maidment]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9181
| [[Ficheru:David Melding AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5237493|David Melding]]''
| políticu galés
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9182
|
| ''[[:d:Q5237740|David Morrell]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9183
|
| ''[[:d:Q5238549|David Petersen]]''
| escultor galés
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9184
|
| ''[[:d:Q5238554|David Phelps]]''
| tirador galés
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9185
|
| ''[[:d:Q5238568|David Pickering]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 9186
| [[Ficheru:David Probert 2009 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5238724|David Probert]]''
|
| 1988
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 9187
| [[Ficheru:David Roberts (swimmer) 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239120|David Roberts]]''
| nadador galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q3406126|Llantwit Fardre]]''
|-
| style='text-align:right'| 9188
| [[Ficheru:David-ryder-prangley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239330|David Ryder Prangley]]''
| músicu galés
|
|
| ''[[:d:Q3403308|Dinas Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 9189
|
| ''[[:d:Q5240329|David Thaxton]]''
| cantante galés
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9190
|
| ''[[:d:Q5240342|David Thomas]]''
| políticu británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9191
|
| ''[[:d:Q5240358|David Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9192
|
| ''[[:d:Q5241135|David Williams]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9193
| [[Ficheru:Air Commodore Dawn McCafferty, Commandant Air Cadets, April 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5242467|Dawn McCafferty]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9194
| [[Ficheru:Declan John 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5249348|Declan John]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9195
|
| ''[[:d:Q5252401|Deian Hopkin]]''
| historiador galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9196
| [[Ficheru:Delyth Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5254977|Delyth Evans]]''
| política galesa
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9197
|
| ''[[:d:Q5255333|Demi Holborn]]''
| cantante británica
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9198
|
| ''[[:d:Q5257677|Denise Gyngell]]''
| actriz británica
| 1961
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9199
|
| ''[[:d:Q5258234|Dennis Brown]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9200
|
| ''[[:d:Q5258320|Dennis Curling]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9201
|
| ''[[:d:Q5258496|Dennis Hawkins]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9202
|
| ''[[:d:Q5258538|Dennis Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9203
| [[Ficheru:Caro Mio Ben, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5258810|Dennis O'Neill]]''
|
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9204
|
| ''[[:d:Q5260010|Deon Saffery]]''
| xugadora de squash británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9205
|
| ''[[:d:Q5261840|Derek Brockway]]''
| meteorólogu galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9206
|
| ''[[:d:Q5262063|Derek Howes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1913
|
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 9207
| [[Ficheru:Sir derek jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5262090|Derek Jones]]''
| funcionariu galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9208
|
| ''[[:d:Q5262353|Derek Showers]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9209
|
| ''[[:d:Q5262848|Dermot Tynan]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9210
|
| ''[[:d:Q5263378|Derwyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1970
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9211
| [[Ficheru:Deryn Brace2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5263401|Deryn Brace]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9212
|
| ''[[:d:Q5263425|Desmond Barry]]''
| novelista galés
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9213
|
| ''[[:d:Q5264804|Desmond Star]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q6984487|Neath]]''
|-
| style='text-align:right'| 9214
|
| ''[[:d:Q5270024|Di Botcher]]''
|
| 1959
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9215
|
| ''[[:d:Q5271679|Dianne Edwards]]''
|
| 1942
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9216
|
| ''[[:d:Q5273112|Dick Krzywicki]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 9217
|
| ''[[:d:Q5273289|Dick Power]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9218
|
| ''[[:d:Q5273450|Dick Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9219
|
| ''[[:d:Q5277104|Dilwyn John]]''
| futbolista británicu
| 1944
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9220
| [[Ficheru:Dombyrne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5290482|Dominic Byrne]]''
| presentador de televisión británicu
| 2021<br/>1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9221
|
| ''[[:d:Q5290516|Dominic Day]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9222
|
| ''[[:d:Q5293533|Don Skene]]''
| ciclista británicu
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9223
|
| ''[[:d:Q5295437|Donato Nardiello]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9224
|
| ''[[:d:Q5296340|Donna Edwards]]''
|
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9225
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Thornhill crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298657|Dorothy Thornhill]]''
| política galesa
| 1955
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9226
| [[Ficheru:Rhian O'Sullivan at the Dutch Open 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298825|Rhian Edwards]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9227
|
| ''[[:d:Q5303665|Dowster]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9228
|
| ''[[:d:Q5318595|Dyfed Wyn-Evans]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9229
|
| ''[[:d:Q5318593|Dyfan Dwyfor]]''
| actor británicu
|
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9230
|
| ''[[:d:Q5318618|Dyfodwg]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 9231
| [[Ficheru:A713 Dylan Jones Evans 1x1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5318732|Dylan Jones-Evans]]''
|
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9232
| [[Ficheru:EbenUpton.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5331614|Eben Upton]]''
|
| 1978
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9233
| [[Ficheru:Edshervingtonpic.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5335402|Ed Shervington]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9234
|
| ''[[:d:Q5335828|Eddie Avoth]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9235
|
| ''[[:d:Q5336579|Eddie Woods]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 9236
| [[Ficheru:Eddie temple morris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5336695|Eddy Temple-Morris]]''
|
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9237
|
| ''[[:d:Q5343829|Edward Jones]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9238
|
| ''[[:d:Q5344713|Edward Owen]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q3404679|Crumlin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9239
| [[Ficheru:TedRelph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345025|Edward Relph]]''
|
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9240
|
| ''[[:d:Q5345328|Edward Siggery]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9241
|
| ''[[:d:Q5345587|Edward Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9242
|
| ''[[:d:Q5346268|Edwin Brooks]]''
| políticu británicu
| 1929
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9243
| [[Ficheru:Edwina Hart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5346948|Edwina Hart]]''
| sindicalista, Reinu Xuníu
| 1957
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 9244
|
| ''[[:d:Q5349876|Eirlys Bellin]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9245
| [[Ficheru:Elan Closs Stephens (1506997).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5353384|Elan Closs Stephens]]''
| profesora universitaria galesa
| 1948
|
| ''[[:d:Q3396911|Talysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9246
| [[Ficheru:Eleanor Burnham (53965850310) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5354231|Eleanor Burnham]]''
| política galesa
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9247
|
| ''[[:d:Q5354362|Eleanor Pilgrim]]''
| golfista galesa
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9248
| [[Ficheru:Rhydian-Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5356565|Rhydian Vaughan]]''
|
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9249
|
| ''[[:d:Q5359947|Elfyn Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9250
| [[Ficheru:WRC Central European Rallye 2023 Elfyn Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5359948|Elfyn Evans]]''
| pilotu de rally galés
| 1988
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 9251
|
| ''[[:d:Q5360201|Eli Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9252
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120076.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360339|Eli Walker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9253
| [[Ficheru:Dim Gair, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361081|Elin Fflur]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9254
| [[Ficheru:Elin Jones official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361084|Elin Jones]]''
| política galesa
| 1966
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9255
| [[Ficheru:Eliot Richards 2014-01-18 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361252|Eliot Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9256
| [[Ficheru:Elis James (41363128095) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5361330|Elis James]]''
|
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9257
| [[Ficheru:Elizabethfritsch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5362806|Elizabeth Fritsch]]''
| ceramista galesa
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9258
|
| ''[[:d:Q5363240|Elizabeth Morgan]]''
| actriz wales
| 1930
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9259
|
| ''[[:d:Q5364567|Ella Smith]]''
| actriz británica
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9260
|
| ''[[:d:Q5364886|Ellen Hunter]]''
| ciclista británica
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9261
| [[Ficheru:Elliot Kear.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5365501|Elliot Kear]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9262
|
| ''[[:d:Q5365664|Elliott Hewitt]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9263
| [[Ficheru:Ellis warming up for Bristol Rovers in 2015.PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5365899|Ellis Harrison]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9264
| [[Ficheru:Eluned Parrott (6324905297).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5367919|Eluned Parrott]]''
| política galesa
| 1974
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9265
|
| ''[[:d:Q5372681|Emlyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1907
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9266
|
| ''[[:d:Q5372689|Emlyn Williams]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q2821566|Aberaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9267
|
| ''[[:d:Q5372866|Emma Jones]]''
| periodista galesa
| 1975
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 9268
| [[Ficheru:Emma jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5372864|Emma Jones]]''
| futbolista británica
| 1982
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 9269
| [[Ficheru:Lewes Ladies 1 QPR Ladies 2 28 02 2016-7651 (24789317084).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5372925|Emma Plewa]]''
| futbolista británica
| 1990
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9270
|
| ''[[:d:Q5372963|Emma Stansfield]]''
| actriz galesa
| 1978
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9271
|
| ''[[:d:Q5374087|Empire ISIS]]''
| cantante canadiana
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9272
| [[Ficheru:Emyr Huws 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374906|Emyr Huws]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9273
| [[Ficheru:Scarlets.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5374908|Emyr Phillips]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 9274
| [[Ficheru:Dilyn Y Graen, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5375924|Endaf Emlyn]]''
|
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9275
| [[Ficheru:Eos Chater - Metrocentre 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5381878|Eos Counsell]]''
| música australiana
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9276
| [[Ficheru:Eric Jones (solo climber).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386843|Eric Jones]]''
| montañeru británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9277
|
| ''[[:d:Q5387714|Eric Weaver]]''
| futbolista británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9278
|
| ''[[:d:Q5389230|Erin Vaughan]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9279
|
| ''[[:d:Q5393664|Ernest Peake]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9280
| [[Ficheru:Eryl Margaret McNally MEP 1994.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5396272|Eryl McNally]]''
| política galesa
| 1942
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9281
| [[Ficheru:Eufryl ap Gwilym, Senedd 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5411301|Eurfyl ap Gwilym]]''
|
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9282
|
| ''[[:d:Q5415361|Evan Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7852544|Tumble]]''
|-
| style='text-align:right'| 9283
|
| ''[[:d:Q5415513|Evan Price]]''
| políticu británicu
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9284
|
| ''[[:d:Q5415557|Evan Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9285
|
| ''[[:d:Q5446220|Fflur Dafydd]]''
| escritora británica
| 1978
|
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 9286
| [[Ficheru:Children of Blaenau Ffestiniog calling for a social centre after a Welsh Language Campaign (1532298).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5446237|Ffred Ffransis]]''
| llingüista galés
| 1948
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9287
|
| ''[[:d:Q5451046|Fiona Fox]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9288
|
| ''[[:d:Q5462444|Floyd Havard]]''
| boxeador galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9289
|
| ''[[:d:Q5488912|Philip Caveney]]''
| escritor británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9290
|
| ''[[:d:Q5490389|Frank Williams]]''
|
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9291
|
| ''[[:d:Q5490493|Frank Wrentmore]]''
|
| 1884
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9292
|
| ''[[:d:Q5491049|Frankie Prince]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9293
|
| ''[[:d:Q5494964|Fred Davies]]''
| futbolista británicu
| 1871
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9294
| [[Ficheru:Fred Dyer - Welsh boxer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5495031|Fred Dyer]]''
|
| 1888
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9295
|
| ''[[:d:Q5496251|Fred Sheldon]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9296
|
| ''[[:d:Q5497427|Frederick Brown]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9297
|
| ''[[:d:Q5498740|Frederick Smart]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9298
|
| ''[[:d:Q5498823|Frederick Talbot]]''
|
| 1908
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9299
|
| ''[[:d:Q5499127|Frederick Willis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9300
| [[Ficheru:Gai Toms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5516960|Gai Toms]]''
| cantautor galés
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9301
|
| ''[[:d:Q5522777|Gareth Abraham]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9302
|
| ''[[:d:Q5522783|Gareth Armstrong]]''
| actor galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9303
| [[Ficheru:Gareth Baber 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522787|Gareth Baber]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9304
|
| ''[[:d:Q5522798|Gareth Chapman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9305
|
| ''[[:d:Q5522815|Gareth Davies]]''
| futbolista británicu (1949-)
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9306
|
| ''[[:d:Q5522812|Gareth Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9307
|
| ''[[:d:Q5522819|Gareth Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9308
|
| ''[[:d:Q5522816|Gareth Davies]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9309
|
| ''[[:d:Q5522821|Gareth Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9310
|
| ''[[:d:Q5522825|Gareth Dean]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9311
|
| ''[[:d:Q5522829|Gareth Edwards]]''
| xugador de críquet galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9312
|
| ''[[:d:Q5522834|Gareth Evans]]''
| futbolista británicu (1987-)
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9313
| [[Ficheru:Gareth2011small.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522851|Gareth Glyn]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9314
|
| ''[[:d:Q5522855|Gareth Gwynn]]''
| escritor británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9315
|
| ''[[:d:Q5522867|Gareth Holgate]]''
| xugador de rugbi union filipín
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9316
|
| ''[[:d:Q5522878|Gareth Jelleyman]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 9317
| [[Ficheru:Gareth Jones (53964509022) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522883|Gareth Jones]]''
| políticu galés
| 1939
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 9318
|
| ''[[:d:Q5522880|Gareth Jewell]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 9319
|
| ''[[:d:Q5522905|Gareth Maule]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9320
|
| ''[[:d:Q5522934|Gareth Owen]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9321
|
| ''[[:d:Q5522946|Gareth Price]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9322
|
| ''[[:d:Q5522951|Gareth Rees]]''
| xugador de críquet galés
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9323
| [[Ficheru:Gareth Pierce 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522948|Gareth Pierce]]''
| actor galés
| 1981
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 9324
|
| ''[[:d:Q5522966|Gareth Salisbury]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9325
| [[Ficheru:Gareth Thomas Clwyd and Aberconwy Count National Assembly Election 2016.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522982|Gareth Thomas]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9326
|
| ''[[:d:Q5523005|Gareth Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9327
| [[Ficheru:Garnon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5523710|Garnon Davies]]''
| actor galés
| 1983<br/>1982
|
| ''[[:d:Q3400823|Y Pîl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9328
|
| ''[[:d:Q5524223|Garry Shephard]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9329
|
| ''[[:d:Q5524777|Gary Buckland]]''
| boxeador galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 9330
|
| ''[[:d:Q5525024|Gary Emmanuel]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9331
|
| ''[[:d:Q5525472|Gary Ley]]''
| escritor galés
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9332
|
| ''[[:d:Q5525478|Gary Lockett]]''
| boxeador galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9333
|
| ''[[:d:Q5525700|Gary Owen]]''
|
| 1972
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9334
|
| ''[[:d:Q5525727|Gary Pearce]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 9335
|
| ''[[:d:Q5525779|Gary Powell]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9336
|
| ''[[:d:Q5525836|Gary Roberts]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9337
|
| ''[[:d:Q5526231|Garyn Preen]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9338
|
| ''[[:d:Q5526232|Garyn Lucas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q7321615|Rhydyfelin]]''
|-
| style='text-align:right'| 9339
|
| ''[[:d:Q5528098|Gavin Cattle]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9340
|
| ''[[:d:Q5534127|Geoff Ellis]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 9341
| [[Ficheru:Geoffholderlibrary.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5534167|Geoff Holder]]''
| escritor galés
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9342
|
| ''[[:d:Q5534703|Geoffrey James]]''
| fotógrafu galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9343
|
| ''[[:d:Q5534927|Geoffrey Thomas]]''
| profesor galés
| 1941
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9344
|
| ''[[:d:Q5537002|George Bishop]]''
| futbolista británicu
| 1901
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9345
|
| ''[[:d:Q5539968|George Gummer]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9346
|
| ''[[:d:Q5543824|George Reynolds]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9347
|
| ''[[:d:Q5545871|George Warburton]]''
| futbolista británicu
| 1934
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9348
|
| ''[[:d:Q5546236|George Whitney]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9349
|
| ''[[:d:Q5546607|George Young]]''
|
| 1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9350
| [[Ficheru:First Sea Lord Admiral Sir George Zambellas KCB DSC ADC MOD 45155508.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5546629|George Zambellas]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9351
|
| ''[[:d:Q5547526|Georgia Henshaw]]''
| actriz británica
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9352
| [[Ficheru:Geraint Davies.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548803|Geraint Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9353
| [[Ficheru:2012-09-17 Prof Geraint Lewis Cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548804|Geraint F. Lewis]]''
| astrónomu galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9354
| [[Ficheru:Geraint Davies (Rhondda).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548808|Geraint Davies]]''
| políticu galés
| 1948
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9355
|
| ''[[:d:Q5548819|Geraint Lloyd Owen]]''
| poeta británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 9356
|
| ''[[:d:Q5548820|Geraint Lövgreen]]''
| cantante británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 9357
| [[Ficheru:Geraint Wyn Davies 2004.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5548829|Geraint Wyn Davies]]''
|
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9358
|
| ''[[:d:Q5549028|Gerald Cordle]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9359
|
| ''[[:d:Q5553517|Gerwyn Edwards]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 9360
|
| ''[[:d:Q5554439|Gethin Jones]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9361
|
| ''[[:d:Q5554442|Gethin Robinson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9362
| [[Ficheru:ComScoreFulgoni.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5558035|Gian M. Fulgoni]]''
|
| 1948
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9363
|
| ''[[:d:Q5562222|Gillian Clarke]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9364
|
| ''[[:d:Q5562229|Gillian Elisa]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9365
|
| ''[[:d:Q5568095|Glen Webbe]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9366
|
| ''[[:d:Q5569151|Glenn Tolley]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 9367
| [[Ficheru:Glyn Garner.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572840|Glyn Garner]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9368
|
| ''[[:d:Q5572845|Glyn James]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 9369
|
| ''[[:d:Q5572850|Glyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959<br/>1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9370
|
| ''[[:d:Q5572853|Glyn Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9371
|
| ''[[:d:Q5572861|Glyn Mathias]]''
| presentador de televisión galés
| 1945
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9372
|
| ''[[:d:Q5572864|Glyn Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 9373
| [[Ficheru:GlynTaylor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572892|Glyn Taylor]]''
| pilotu de motociclismu australianu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9374
| [[Ficheru:Glyn Turner WRU Cap Presentaton 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5572896|Glyn Turner]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 9375
|
| ''[[:d:Q5576469|Godfrey John]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9376
|
| ''[[:d:Q5584971|Gordon Child]]''
| xugador de críquet galés
| 1939
|
| ''[[:d:Q24639697|Mumbles Head]]''
|-
| style='text-align:right'| 9377
| [[Ficheru:Gordon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5585060|Gordon Davies]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9378
|
| ''[[:d:Q5585456|Gordon Lewis]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9379
|
| ''[[:d:Q5585687|Gordon Pritchard]]''
|
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9380
| [[Ficheru:Grace McCleen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5591287|Grace McCleen]]''
|
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9381
|
| ''[[:d:Q5592729|Graham Coldrick]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9382
|
| ''[[:d:Q5592968|Graham Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9383
|
| ''[[:d:Q5592985|Graham Kingston]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9384
|
| ''[[:d:Q5593332|Graham Walters]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9385
|
| ''[[:d:Q5593360|Graham Williams]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q13635786|Henllan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9386
| [[Ficheru:Grant Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5596323|Grant Llewellyn]]''
| direutor d'orquesta británicu
| 1960
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9387
| [[Ficheru:Green Gartside 2006.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5602580|Green Gartside]]''
|
| 1956<br/>1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9388
| [[Ficheru:GregDavies-byPhilipRomano.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5605472|Greg Davies]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9389
|
| ''[[:d:Q5606341|Greg Thomas]]''
| xugador de críquet sudafricanu
| 1960
|
| ''[[:d:Q7837341|Trebanos]]''
|-
| style='text-align:right'| 9390
|
| ''[[:d:Q5606517|Gregg Coombes]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9391
| [[Ficheru:Gregory-Cameron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5606843|Gregory Cameron]]''
| sacerdote galés
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9392
|
| ''[[:d:Q5610965|Howard Collins]]''
| karateka galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9393
|
| ''[[:d:Q5615933|Lee Dainton]]''
|
| 1973
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9394
| [[Ficheru:Guto Pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5621838|Guto Pryce]]''
| músicu galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9395
| [[Ficheru:Guto Harri at SXSW London 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5621836|Guto Harri]]''
| periodista y ex asesor políticu galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9396
|
| ''[[:d:Q5623379|Gwawr Edwards]]''
| cantante galesa
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9397
| [[Ficheru:Gwenan Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623469|Gwenan Edwards]]''
| periodista británica
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9398
|
| ''[[:d:Q5623522|Gwenllwyfo]]''
| monxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9399
|
| ''[[:d:Q5623524|Gwenllian Lansdown]]''
| política galesa
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9400
|
| ''[[:d:Q5623534|Gwenno Teifi]]''
| activista británica
| 1987
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9401
| [[Ficheru:GwionEdwardsBntIps1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623678|Gwion Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9402
|
| ''[[:d:Q5623679|Gwion Hallam]]''
| escritor británicu
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9403
|
| ''[[:d:Q5623770|Gwyn Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9404
|
| ''[[:d:Q5623776|Gwyn Hughes]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9405
|
| ''[[:d:Q5623783|Gwyn Jones]]''
| futbolista británicu (1912-)
| 1912
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 9406
|
| ''[[:d:Q5623791|Gwyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9407
|
| ''[[:d:Q5623796|Gwyn Morgan]]''
| poeta británicu
| 1954
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9408
|
| ''[[:d:Q5623802|Gwyn Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9409
|
| ''[[:d:Q5623810|Gwyn Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9410
| [[Ficheru:Gwyndaf Evans Sanremo 1990.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623812|Gwyndaf Evans]]''
| pilotu de rally británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q5277968|Dinas Mawddwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9411
|
| ''[[:d:Q5623843|Gwyneth Keyworth]]''
| actriz británica
| 1990
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9412
|
| ''[[:d:Q5623862|Gwynfor Williams]]''
|
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9413
|
| ''[[:d:Q5623887|Gwynne Williams]]''
|
| 1937
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9414
|
| ''[[:d:Q5638525|Hagan Bayley]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9415
|
| ''[[:d:Q5648869|Hannah Keryakoplis]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q2752670|Penyffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9416
|
| ''[[:d:Q5648940|Hannah Rich]]''
| ciclista británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q7884080|Undy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9417
|
| ''[[:d:Q5671894|Harry Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9418
|
| ''[[:d:Q5671999|Harry Robinson]]''
| xugador de rugbi británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q7165336|Pentyrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 9419
|
| ''[[:d:Q5701785|Helen Adams]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9420
| [[Ficheru:Helen Lederer in 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5702657|Helen Lederer]]''
|
| 1954
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9421
| [[Ficheru:Douglas Foley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5735218|Douglas Foley]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9422
|
| ''[[:d:Q5739697|Michael Francis]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1979<br/>1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9423
|
| ''[[:d:Q5800067|Christopher Bale]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9424
|
| ''[[:d:Q5875568|Hockey Driscoll]]''
|
| 1876
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9425
|
| ''[[:d:Q5882068|Holly Holyoake]]''
|
| 1988
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9426
|
| ''[[:d:Q5920650|Howard Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9427
|
| ''[[:d:Q5930990|Hugh Gustafson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9428
| [[Ficheru:HuwBunford1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951215|Huw Bunford]]''
| compositor británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9429
| [[Ficheru:Huw Dixon 1992 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951222|Huw Dixon]]''
| economista galés
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9430
|
| ''[[:d:Q5951232|Huw Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9431
| [[Ficheru:Huw Lewis (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5951262|Huw Lewis]]''
| blogueru, Reinu Xuníu
| 1964
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9432
|
| ''[[:d:Q5951282|Huw Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9433
|
| ''[[:d:Q5951297|Huw Waters]]''
| xugador de críquet galés
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9434
|
| ''[[:d:Q5951307|Huw Watkins]]''
|
| 1976
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9435
|
| ''[[:d:Q5959734|Kim Lawrence]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9436
| [[Ficheru:Michael "Pancho" Locke 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5962128|Michael Locke]]''
| comediante galés
| 1979
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9437
|
| ''[[:d:Q5962763|Hywel Gwynfryn]]''
| actor británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9438
| [[Ficheru:Iain Sinclair cheltenham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5980623|Iain Sinclair]]''
| escritor británicu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9439
|
| ''[[:d:Q5980849|Ian Barker]]''
| regatista galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9440
|
| ''[[:d:Q5980981|Ian Bray]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9441
|
| ''[[:d:Q5981133|Ian Capon]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9442
|
| ''[[:d:Q5981808|Ian Hillier]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9443
|
| ''[[:d:Q5981839|Ian Howat]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9444
|
| ''[[:d:Q5981847|Ian Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9445
|
| ''[[:d:Q5981864|Ian Hutchinson]]''
| xugador de críquet galés
| 1964
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9446
| [[Ficheru:Ian Puleston-Davies in Midnight Man 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5982646|Ian Puleston-Davies]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9447
|
| ''[[:d:Q5990139|Ieuan Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9448
|
| ''[[:d:Q5990144|Ieuan Lloyd]]''
| nadador británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9449
| [[Ficheru:Ieuan Head Shots 2009 116 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5990159|Ieuan Rhys]]''
| actor galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q7837453|Trecynon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9450
|
| ''[[:d:Q5990172|Ieuan ap Tudur Penllyn]]''
| poeta galés
| 1500
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9451
| [[Ficheru:Imad Wasim during a media talk in 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6001994|Imad Wasim]]''
| xugador de críquet paquistanín
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9452
|
| ''[[:d:Q6063518|Iona Jones]]''
|
|
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9453
|
| ''[[:d:Q6097409|Ivan Sansom]]''
| paleontólogu galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9454
|
| ''[[:d:Q6099370|Ivor Davies]]''
| pintor galés
| 1935
|
| ''[[:d:Q3404051|Treharris]]''
|-
| style='text-align:right'| 9455
|
| ''[[:d:Q6100562|Iwan Brown]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1986
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9456
| [[Ficheru:Iwan Griffiths The Automatic Tear The Signs Down.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6100571|Iwan Griffiths]]''
| batería británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9457
|
| ''[[:d:Q6109438|Robert East]]''
| actor galés
| 1943
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''<br/>[[Londres]]
|-
| style='text-align:right'| 9458
|
| ''[[:d:Q6111756|Jack Compton]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9459
|
| ''[[:d:Q6112030|Jack Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9460
| [[Ficheru:Jack Dixon 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6112111|Jack Dixon]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 9461
|
| ''[[:d:Q6112960|Jack Harris]]''
| cantautor galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 9462
|
| ''[[:d:Q6113370|Jack Jones]]''
|
| 1890
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 9463
|
| ''[[:d:Q6113680|Jack Lewis]]''
| futbolista británicu
| 1912
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9464
|
| ''[[:d:Q6114683|Jack Pring]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9465
|
| ''[[:d:Q6116417|Jackie Hughes]]''
| boxeador galés
| 1923
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9466
|
| ''[[:d:Q6124605|Jake Cassidy]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q5566589|Llansanffraid Glan Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9467
|
| ''[[:d:Q6127543|Jamal Easter]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9468
|
| ''[[:d:Q6129470|James Bater]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9469
|
| ''[[:d:Q6132803|James Down]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9470
|
| ''[[:d:Q6134726|James Goode]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9471
| [[Ficheru:James Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6135615|James Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9472
|
| ''[[:d:Q6136198|James Honeyben]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9473
|
| ''[[:d:Q6137766|James Langworth]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9474
|
| ''[[:d:Q6137887|James Leadbeater]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9475
|
| ''[[:d:Q6138035|James Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9476
|
| ''[[:d:Q6140710|James Owen]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9477
|
| ''[[:d:Q6141939|James Regan]]''
| xugador de rugbi union galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9478
|
| ''[[:d:Q6142242|James Roberts]]''
|
| 1891
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 9479
|
| ''[[:d:Q6143405|James Sommerin]]''
| chef británicu
|
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9480
|
| ''[[:d:Q6144142|James Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9481
|
| ''[[:d:Q6145639|James Williams]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9482
| [[Ficheru:Jamie Bevan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6146625|Jamie Bevan]]''
|
| 1953
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9483
|
| ''[[:d:Q6146982|Jamie Harris]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9484
|
| ''[[:d:Q6147109|Jamie Lewis]]''
| xugador de dardos galés
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9485
|
| ''[[:d:Q6147282|Jamie Murphy]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9486
|
| ''[[:d:Q6147322|Jamie Owen]]''
| periodista británicu
| 1967
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9487
|
| ''[[:d:Q6147393|Jamie Ringer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9488
|
| ''[[:d:Q6147533|Jamie Sylvester]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9489
|
| ''[[:d:Q6148467|Jan Anderson]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9490
| [[Ficheru:JanetDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153289|Janet Davies]]''
| política galesa
| 1938
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9491
| [[Ficheru:Janet Finch-Saunders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6153343|Janet Finch-Saunders]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 9492
| [[Ficheru:Janice Gregory.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6154241|Janice Gregory]]''
| política galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9493
|
| ''[[:d:Q6161756|Jasmine Cresswell]]''
| novelista galesa
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9494
|
| ''[[:d:Q6162253|Jason Cook]]''
| boxeador galés
| 1975
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9495
| [[Ficheru:Footballer Jason Andrew jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6162809|Jason Jones]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9496
| [[Ficheru:2012-03-19 Jason Mohammad at Wales Grand Slam Celebrations.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6163128|Jason Mohammad]]''
|
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9497
|
| ''[[:d:Q6163246|Jason Perry]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9498
| [[Ficheru:Jason Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6163292|Jason Price]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9499
|
| ''[[:d:Q6163322|Jason Rees]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9500
|
| ''[[:d:Q6163565|Jason Strange]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9501
|
| ''[[:d:Q6163640|Jason Tovey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9502
| [[Ficheru:Jay Curtis Headshot3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6166525|Jay Curtis]]''
| actor galés
| 1984
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9503
| [[Ficheru:DSC 0061-Edit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6167716|Jayce Lewis]]''
| músicu galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9504
| [[Ficheru:Jayne Pierson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6167907|Jayne Pierson]]''
| diseñadora de moda galesa
| 1975<br/>1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9505
|
| ''[[:d:Q6171595|Jean Thomas]]''
| bioquímica galesa
| 1942
|
| ''[[:d:Q7837402|Treboeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9506
| [[Ficheru:Jeff Banks.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6173293|Jeff Banks]]''
| diseñador de moda galés
| 1943
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9507
|
| ''[[:d:Q6173783|Jeff Evans]]''
| periodista británicu
| 1960
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9508
|
| ''[[:d:Q6174089|Jeff Hopkins]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9509
|
| ''[[:d:Q6174175|Jeff Johnson]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9510
|
| ''[[:d:Q6174186|Jeff Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9511
|
| ''[[:d:Q6174649|Jeff Parton]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9512
|
| ''[[:d:Q6175116|Jeff T. Thomas]]''
| direutor de televisión británicu
| 1901
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9513
|
| ''[[:d:Q6175154|Jeff Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9514
|
| ''[[:d:Q6175261|Jeff Whitefoot]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9515
|
| ''[[:d:Q6176386|Jeffris Hopkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9516
|
| ''[[:d:Q6177546|Jenkin Jones]]''
|
| 1639
|
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 9517
|
| ''[[:d:Q6178864|Jennifer Sullivan]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9518
|
| ''[[:d:Q6181214|Jeremy Charles]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9519
|
| ''[[:d:Q6181512|Jeremy Huw Williams]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9520
|
| ''[[:d:Q6181975|Jeremy Treglown]]''
| escritor británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9521
|
| ''[[:d:Q6196963|Jim Mills]]''
|
| 1944
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9522
|
| ''[[:d:Q6197932|Jim Ryan]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9523
|
| ''[[:d:Q6198340|Jim Stewart]]''
| xugador de críquet británicu
| 1934
|
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9524
| [[Ficheru:Jo Caulfield @ The Late Show 2002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6204177|Jo Caulfield]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9525
| [[Ficheru:Jocelyn Davies 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6207115|Jocelyn Davies]]''
| política galesa
| 1959
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 9526
| [[Ficheru:Jodie Marie (53355801223) (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6207972|Jodie Marie]]''
|
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9527
| [[Ficheru:JoeBlackman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6208659|Joe Blackman]]''
| empresariu galés
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9528
| [[Ficheru:Joe Burke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6208866|Joe Burke]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9529
| [[Ficheru:Joe Jacobson 25-04-2011 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6210509|Joe Jacobson]]''
| futbolista británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9530
|
| ''[[:d:Q6211974|Joe Rees]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9531
|
| ''[[:d:Q6219807|John Avon]]''
| ilustrador galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9532
|
| ''[[:d:Q6221241|John Beard]]''
| pintor australianu
| 1943
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9533
|
| ''[[:d:Q6221954|John Bird]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9534
|
| ''[[:d:Q6228636|John David]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9535
| [[Ficheru:Welsh-bishops (John Davies cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6228737|John Davies]]''
| sacerdote galés
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9536
|
| ''[[:d:Q6228768|John Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9537
|
| ''[[:d:Q6228804|John Davis]]''
| xugador de críquet galés
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9538
|
| ''[[:d:Q6231731|John Emanuel]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9539
| [[Ficheru:Johnbocha.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232022|John Evans]]''
|
| 1960
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9540
|
| ''[[:d:Q6235537|John Glover]]''
| xugador de críquet galés
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9541
|
| ''[[:d:Q6235655|John Golightly]]''
| actor británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 9542
|
| ''[[:d:Q6236398|John Griffiths]]''
| militar galés
| 1835
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9543
| [[Ficheru:John Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6236400|John Griffiths]]''
| políticu galés
| 1956
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9544
|
| ''[[:d:Q6238674|John Hennessey]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9545
| [[Ficheru:John Hughes (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240277|John Hughes]]''
| diplomáticu galés
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9546
|
| ''[[:d:Q6240280|John Hughes]]''
| futbolista canadianu
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9547
|
| ''[[:d:Q6240307|John Hughes]]''
|
| 1880
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9548
| [[Ficheru:John James (musician) on stage at Greenwich, U.K., 1982.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241487|John James]]''
| músicu de jazz galés
| 1943
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 9549
|
| ''[[:d:Q6244759|John Lewis]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9550
|
| ''[[:d:Q6245037|John Lloyd]]''
| clérigu galés
| 1754
|
| ''[[:d:Q13644944|Llansteffan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9551
|
| ''[[:d:Q6245047|John Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9552
|
| ''[[:d:Q6247450|John McCarthy]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9553
|
| ''[[:d:Q6248571|John Metcalf]]''
| compositor galés
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9554
|
| ''[[:d:Q6249398|John Morgan]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9555
| [[Ficheru:Cwmni Theatr Cymru's production of Saunders Lewis' new drama, Cymru Fydd, at Bala Eisteddfod (1451485).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251165|John Ogwen]]''
|
| 1944
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 9556
|
| ''[[:d:Q6251370|John Osmond]]''
| escritor británicu
| 1946
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9557
|
| ''[[:d:Q6251994|John Parsons]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9558
|
| ''[[:d:Q6253147|John Pook]]''
| poeta galés
| 1942
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9559
|
| ''[[:d:Q6253403|John Price]]''
| futbolista británicu
| 1936
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9560
| [[Ficheru:John Smith MP 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6258296|John Smith]]''
| políticu galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9561
|
| ''[[:d:Q6258580|John Sparkes]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9562
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Thomas of Cwmgiedd crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6260516|John Thomas]]''
|
| 1947
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9563
| [[Ficheru:JTWilliams1976.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261362|John Tudno Williams]]''
|
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9564
|
| ''[[:d:Q6263231|John Watson]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9565
|
| ''[[:d:Q6263798|John G. White]]''
| científicu galés
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9566
|
| ''[[:d:Q6264368|John Williams]]''
|
| 1907
|
| ''[[:d:Q7321458|Rhos]]''
|-
| style='text-align:right'| 9567
|
| ''[[:d:Q6265973|Johnathan Edwards]]''
|
| 1984
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9568
|
| ''[[:d:Q6270436|Jon Breakingbury]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9569
|
| ''[[:d:Q6271045|Jon Kenworthy]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9570
| [[Ficheru:Langford.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271100|Jon Langford]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9571
|
| ''[[:d:Q6271262|Jon Moore]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9572
| [[Ficheru:Jon Mould (Edinburgh).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271270|Jonathan Mould]]''
| ciclista británicu
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9573
|
| ''[[:d:Q6271344|Jon Owen Jones]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9574
| [[Ficheru:Jonathan Shanklin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6271551|Jon Shanklin]]''
| científicu galés
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9575
|
| ''[[:d:Q6272670|Jonathan Bryant]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9576
|
| ''[[:d:Q6272774|Jonathan Clark]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9577
|
| ''[[:d:Q6272787|Jonathan Coates]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9578
| [[Ficheru:Jonathan Elphick -Boquer Valley -Mallorca -31May2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273042|Jonathan Elphick]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9579
|
| ''[[:d:Q6273065|Jonathan Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9580
|
| ''[[:d:Q6273235|Jonathan Goodwin]]''
| especialista de cine galés
| 1980
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9581
|
| ''[[:d:Q6273277|Jonathan Griffiths]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9582
|
| ''[[:d:Q6273441|Jonathan Humphreys]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9583
|
| ''[[:d:Q6273500|Jonathan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9584
|
| ''[[:d:Q6273665|Jonathan Legard]]''
| periodista galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9585
| [[Ficheru:Meades and Barcham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6273874|Jonathan Meades]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9586
|
| ''[[:d:Q6273991|Jonathan Myerson]]''
| guionista galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9587
|
| ''[[:d:Q6274141|Jonathan Phillips]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9588
|
| ''[[:d:Q6275805|Jonny Owen]]''
|
| 1971
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9589
|
| ''[[:d:Q6275834|Jonny Vaughton]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9590
|
| ''[[:d:Q6276627|Jordan Howe]]''
| atleta británicu
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9591
|
| ''[[:d:Q6285232|Joseph Mahoney]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9592
| [[Ficheru:Josh Navidi.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6289200|Josh Navidi]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9593
| [[Ficheru:Josh Turnbull 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6289460|Josh Turnbull]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 9594
| [[Ficheru:Josie d'Arby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290786|Josie d'Arby]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9595
| [[Ficheru:Joyce Watson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6297656|Joyce Watson]]''
| política galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q3402241|Manorbier]]''
|-
| style='text-align:right'| 9596
| [[Ficheru:JulesWilliamsWiki.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6306064|Jules Williams]]''
| direutor de televisión galés
| 1968
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9597
|
| ''[[:d:Q6306356|Julia Davis]]''
| xugadora d'esgrima galesa
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9598
|
| ''[[:d:Q6307356|Julian Lewis Jones]]''
| actor británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9599
| [[Ficheru:Julie James - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308284|Julie James]]''
| política galesa
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9600
| [[Ficheru:Julie Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6308404|Julie Morgan]]''
| política galesa
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9601
|
| ''[[:d:Q6317431|Justin Burnell]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9602
| [[Ficheru:Jyninejamesbw001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6319360|Jynine James]]''
| actriz galesa
| 1972
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9603
|
| ''[[:d:Q6369590|Karen Davies]]''
| golfista d'Estaos Xuníos
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9604
|
| ''[[:d:Q6369945|Karen Paullada]]''
| actriz galesa
| 2000
|
| ''[[:d:Q7054913|North Cornelly]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9605
| [[Ficheru:Karen Sinclair.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6370035|Karen Sinclair]]''
| política galesa
| 1952
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9606
| [[Ficheru:Karl Francis, 2014 (wedi'i gropio).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6371796|Karl Francis]]''
|
| 1943<br/>1942
|
| ''[[:d:Q3401157|Bedwas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9607
|
| ''[[:d:Q6371908|Karl Hocking]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9608
|
| ''[[:d:Q6372187|Karl Ready]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9609
|
| ''[[:d:Q6375562|Kate Jarman]]''
| actriz galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9610
| [[Ficheru:Kate McGill 2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6375640|Kate McGill]]''
| cantante galesa
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9611
|
| ''[[:d:Q6377256|Kathy Lloyd]]''
| modelu galesa
| 1967
|
| ''[[:d:Q737888|Portmeirion]]''
|-
| style='text-align:right'| 9612
| [[Ficheru:Katie Prankerd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6377422|Katie Curtis]]''
| ciclista británica
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9613
|
| ''[[:d:Q6377553|Katie Sherwood]]''
| futbolista británica
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9614
|
| ''[[:d:Q6377585|Katie Williams]]''
| futbolista británica
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9615
|
| ''[[:d:Q6378533|Katy Wix]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9616
| [[Ficheru:Kayne McLaggon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6380641|Kayne McLaggon]]''
| futbolista británicu
| 1990
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9617
|
| ''[[:d:Q6383819|Keiron Self]]''
| actor galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9618
|
| ''[[:d:Q6383816|Keiron Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9619
| [[Ficheru:KeithBurnettDec08.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384144|Keith Burnett]]''
| físicu galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 9620
| [[Ficheru:Keith Davies - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384255|Keith Davies]]''
| políticu galés
|
|
| ''[[:d:Q5623368|Gwaun-Cae-Gurwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9621
| [[Ficheru:Keith Haynes of Picture Frame Seduction.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6384474|Keith Haynes]]''
| escritor galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9622
|
| ''[[:d:Q6384761|Keith Miles]]''
| escritor británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9623
|
| ''[[:d:Q6384884|Keith Peters]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q2477613|Baglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9624
|
| ''[[:d:Q6385114|Keith Thomas]]''
| historiador galés
| 1933
|
| ''[[:d:Q3400611|Wick]]''
|-
| style='text-align:right'| 9625
| [[Ficheru:Ken Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6387901|Ken Jones]]''
| policía australianu
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9626
|
| ''[[:d:Q6388051|Ken MacDonald]]''
| futbolista británicu
| 1898
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9627
| [[Ficheru:Ken Skates MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6388501|Ken Skates]]''
| políticu británicu
| 1976
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9629
|
| ''[[:d:Q6391344|Kenrick Harris]]''
| xugador de críquet galés
| 1885
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9630
|
| ''[[:d:Q6393868|Keri Davies]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 9631
|
| ''[[:d:Q6393873|Keri Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9632
|
| ''[[:d:Q6394594|Kerry Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9633
|
| ''[[:d:Q6395702|Kevin Aherne-Evans]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9634
| [[Ficheru:Kevin Ellis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6396226|Kevin Ellis]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9635
| [[Ficheru:Kevin Gall York City v. Ebbsfleet United 14-11-09.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6396343|Kevin Gall]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9636
|
| ''[[:d:Q6396787|Kevin Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9637
|
| ''[[:d:Q6397382|Kevin Rogers]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9638
|
| ''[[:d:Q6398588|Kezia Burrows]]''
| actriz británica
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9639
|
| ''[[:d:Q6404453|Kid Chaos]]''
| músicu galés
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9640
|
| ''[[:d:Q6405352|Kieran Crawford]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9641
| [[Ficheru:European Kira GEIL Tobias EISENBAUER.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6414752|Kira Geil]]''
| baillarina sobre xelu galesa
| 1985
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9642
| [[Ficheru:Kirby Myhill.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6414951|Kirby Myhill]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 9643
|
| ''[[:d:Q6416168|Kirsty Jones]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 9645
|
| ''[[:d:Q6437879|Kristian Bell]]''
| xugador de críquet galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9646
|
| ''[[:d:Q6437885|Kristian Dacey]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9647
|
| ''[[:d:Q6437967|Kristian O'Leary]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9648
|
| ''[[:d:Q6437973|Kristian Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9649
|
| ''[[:d:Q6446940|Kurt Nogan]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9650
| [[Ficheru:Kyle Letheren 2017-03-04 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6451266|Kyle Letheren]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9651
|
| ''[[:d:Q6451479|Kyle Tudge]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9652
| [[Ficheru:Kyron Duke - Our Greatest Team Parade (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6452565|Kyron Duke]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9653
| [[Ficheru:LauraEvans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6498889|Laura Evans]]''
| actriz galesa
| 1982
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9654
|
| ''[[:d:Q6500336|Lauren Phillips]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9655
|
| ''[[:d:Q6503979|Lawrence Davies]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9656
|
| ''[[:d:Q6504240|Lawrence Jones]]''
| empresariu galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 9657
|
| ''[[:d:Q6513002|Lee Baddeley]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9658
|
| ''[[:d:Q6513047|Lee Beach]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9659
| [[Ficheru:Lee Fowler 07-04-12.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6513621|Lee Fowler]]''
| futbolista británicu (1983-)
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9660
|
| ''[[:d:Q6514132|Lee Jarman]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9661
|
| ''[[:d:Q6514139|Lee Jenkins]]''
|
| 1979
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9662
|
| ''[[:d:Q6514183|Lee Jones]]''
| futbolista británicu (1970-)
| 1970
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9663
|
| ''[[:d:Q6514659|Lee Nogan]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9664
|
| ''[[:d:Q6514721|Lee Phillips]]''
|
| 1979
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9665
|
| ''[[:d:Q6514744|Lee Powell]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9666
| [[Ficheru:Lee Selby 2015 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6514983|Lee Selby]]''
| boxeador galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9667
| [[Ficheru:Lee Williams Celtic Crusaders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6515526|Lee Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1988
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9668
|
| ''[[:d:Q6515531|Lee Williams]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 9669
|
| ''[[:d:Q6519569|Leigh Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9670
|
| ''[[:d:Q6519628|Leigh Loveday]]''
| escritor de videoxuegu galés
| 1973
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9671
| [[Ficheru:Leighton Andrews (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6519732|Leighton Andrews]]''
| políticu galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9672
|
| ''[[:d:Q6519760|Leighton Hodges]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9673
|
| ''[[:d:Q6523015|Lenny Woodard]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 9674
|
| ''[[:d:Q6524712|Leon Jeanne]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9675
|
| ''[[:d:Q6530036|Les Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9676
| [[Ficheru:Cmglee Cambridge graduation Leszek Borysiewicz.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6532137|Leszek Borysiewicz]]''
| inmunólogu galés
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9677
|
| ''[[:d:Q6536535|Lewis Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9678
|
| ''[[:d:Q6536889|Lewis Mills]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9679
| [[Ficheru:Lewis Reece.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6536998|Lewis Reece]]''
|
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9680
|
| ''[[:d:Q6538148|Leyton Maxwell]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9681
|
| ''[[:d:Q6539548|Liam Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9682
| [[Ficheru:Liam Williams 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6539846|Liam Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9683
|
| ''[[:d:Q6548532|Lily Matthews]]''
| ciclista británica
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9684
| [[Ficheru:Lindsay Whittle MS AS (54876759279) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6552839|Lindsay Whittle]]''
| políticu galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9685
|
| ''[[:d:Q6557938|Lisa Diveney]]''
| actriz galesa
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9686
|
| ''[[:d:Q6558184|Lisa Lee Dark]]''
|
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9687
| [[Ficheru:Hayley jones stage two womens tour 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6572944|Hayley Jones]]''
| ciclista británica
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9688
| [[Ficheru:Shooter - Movie premiere (439610088) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6660144|Liz Fuller]]''
|
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9689
|
| ''[[:d:Q6660196|Liz Johnson]]''
| nadadora galesa
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9690
|
| ''[[:d:Q6662082|Llewellyn Treharne]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9691
|
| ''[[:d:Q6662167|Llion Iwan]]''
| escritor galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9692
|
| ''[[:d:Q6662169|Llinor ap Gwynedd]]''
| actriz británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 9693
| [[Ficheru:Ospreys - Warm-up - 2012-12-08 - 24.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662689|Lloyd Peers]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9694
| [[Ficheru:Lloyd White Crusaders.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6662812|Lloyd White]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9695
|
| ''[[:d:Q6685709|Lou Reed]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9696
|
| ''[[:d:Q6694820|Lu Corfield]]''
| actriz británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9697
|
| ''[[:d:Q6701976|Luke Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9698
| [[Ficheru:Luke Hamilton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6702019|Luke Hamilton]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 9699
|
| ''[[:d:Q6708312|Lyn Davies]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9700
|
| ''[[:d:Q6708332|Lyn Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1964
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9701
|
| ''[[:d:Q6708718|Lyndon Bateman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9702
|
| ''[[:d:Q6708735|Lyndon Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1976
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9703
| [[Ficheru:Warrant Officer Lindsey Morgan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6708773|Lyndsay Hugh Morgan]]''
|
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9704
|
| ''[[:d:Q6708943|Lynn Bowles]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9705
| [[Ficheru:Lynn Howells 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6709072|Lynn Howells]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9706
| [[Ficheru:Lynne Neagle official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6709399|Lynne Neagle]]''
| política galesa
| 1968
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9707
| [[Ficheru:Macauley Cook.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6722772|Macauley Cook]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9708
|
| ''[[:d:Q6740639|Mal Pope]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q4980972|Brynhyfryd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9709
|
| ''[[:d:Q6742263|Malcolm Dacey]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9710
|
| ''[[:d:Q6742298|Malcolm Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9711
| [[Ficheru:Malcolm Johnson - WSIS Forum 2018 (28097516059) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6742407|Malcolm Johnson]]''
| funcionariu galés
| 1947
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 9712
|
| ''[[:d:Q6742541|Malcolm Page]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q6423716|Knucklas]]''
|-
| style='text-align:right'| 9714
| [[Ficheru:Mali Harries in 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6743287|Mali Harries]]''
| actriz galesa
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9715
|
| ''[[:d:Q6755417|Marc Breeze]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9716
|
| ''[[:d:Q6755651|Marc Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9717
|
| ''[[:d:Q6755915|Marc Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9718
|
| ''[[:d:Q6755964|Marc Williams]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9719
|
| ''[[:d:Q6758141|Marcus Ebdon]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9720
|
| ''[[:d:Q6766497|Mark Aizlewood]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9721
| [[Ficheru:A portrait of Mark Bowden by Raphaël Neal, London 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766803|Mark Bowden]]''
| compositor británicu
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9722
| [[Ficheru:Mark Brake.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766824|Mark Brake]]''
| científicu galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9723
|
| ''[[:d:Q6767108|Mark Colbourne]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 9724
|
| ''[[:d:Q6767282|Mark Davies]]''
|
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9725
|
| ''[[:d:Q6767281|Mark Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1959
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9726
| [[Ficheru:Mark Davies Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6767286|Mark Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1958
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9727
| [[Ficheru:Mark Drakeford (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6767407|Mark Drakeford]]''
| políticu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9728
|
| ''[[:d:Q6767505|Mark Elliott]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9729
|
| ''[[:d:Q6767547|Mark Evans]]''
| actor galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9730
|
| ''[[:d:Q6768134|Mark Hughes]]''
| futbolista galés (1962-)
| 1962
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9731
|
| ''[[:d:Q6768278|Mark Jones]]''
| pilotu de motociclismu galés
| 1979
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9732
|
| ''[[:d:Q6768280|Mark Jones]]''
| futbolista británicu (1984-)
| 1984
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9733
|
| ''[[:d:Q6768584|Mark Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9734
|
| ''[[:d:Q6768819|Mark McJennett]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9735
|
| ''[[:d:Q6769161|Mark Parry]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9736
|
| ''[[:d:Q6769232|Mark Peters]]''
| futbolista galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9737
|
| ''[[:d:Q6769267|Mark Pilkington]]''
| golfista galés
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9738
|
| ''[[:d:Q6769338|Mark Pritchard]]''
| futbolista británicu
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9739
|
| ''[[:d:Q6769569|Mark Salmon]]''
| xugador de dardos galés
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9740
|
| ''[[:d:Q6769646|Mark Sconce]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9741
| [[Ficheru:Mark Serwotka 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6769678|Mark Serwotka]]''
| sindicalista galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9742
|
| ''[[:d:Q6769814|Mark Stacey]]''
|
| 1964
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9743
|
| ''[[:d:Q6770200|Mark Wallace]]''
| xugador de críquet galés
| 1981
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9744
|
| ''[[:d:Q6770218|Mark Walton]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9745
|
| ''[[:d:Q6770423|Mark Wool]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9746
|
| ''[[:d:Q6770449|Mark Wyatt]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 9747
| [[Ficheru:Martin Harley performing at Bromley blues club.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6775622|Martin Harley]]''
| cantautor galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9748
|
| ''[[:d:Q6775799|Martin Jarvis]]''
|
| 1951
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9749
|
| ''[[:d:Q6776739|Martin Thomas]]''
| futbolista británicu (1959-)
| 1959
|
| ''[[:d:Q3404686|Senghenydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 9750
| [[Ficheru:Martyn Ashton at the HUB Festival.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777595|Martyn Ashton]]''
| ciclista galés
| 1974
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9751
|
| ''[[:d:Q6777631|Martyn Giles]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9752
|
| ''[[:d:Q6777642|Martyn Jones]]''
| políticu galés
| 1947
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9753
| [[Ficheru:Martyn Joseph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777647|Martyn Joseph]]''
| compositor de cantares galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9754
| [[Ficheru:Martyn Jones 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777644|Martyn Jones]]''
| pintor galés
| 1955
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9755
| [[Ficheru:Martyn Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777655|Martyn Lewis]]''
| periodista galés
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9756
| [[Ficheru:Martyn Margetson in 2008.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6777659|Martyn Margetson]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9757
|
| ''[[:d:Q6777660|Martyn Madden]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9758
|
| ''[[:d:Q6777683|Martyn Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9759
|
| ''[[:d:Q6777681|Martyn Sprague]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 9760
|
| ''[[:d:Q6777688|Martyn Woodroffe]]''
| nadador británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9761
|
| ''[[:d:Q6786991|Mathew Bevan]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9762
| [[Ficheru:Matt Johnson 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6788852|Matt Johnson]]''
| presentador de televisión galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9763
|
| ''[[:d:Q6789197|Matt Postle]]''
| ciclista galés
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9764
|
| ''[[:d:Q6789223|Matt Rees]]''
| comediante galés
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9765
|
| ''[[:d:Q6790320|Matthew Collins]]''
| futbolista británicu
| 1986
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9766
|
| ''[[:d:Q6790325|Matthew Compton]]''
| xugador de críquet galés
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9767
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120027.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6790439|Matthew Dwyer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9768
|
| ''[[:d:Q6790586|Matthew Gravelle]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 9769
|
| ''[[:d:Q6790741|Matthew Jarvis]]''
| xugador de rugbi galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9770
|
| ''[[:d:Q6790752|Matthew Jones]]''
|
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9771
|
| ''[[:d:Q6790988|Matthew Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9772
|
| ''[[:d:Q6791026|Matthew Nuthall]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9773
|
| ''[[:d:Q6791076|Matthew Pewtner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9774
|
| ''[[:d:Q6791116|Matthew Rees]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9775
|
| ''[[:d:Q6791147|Matthew Robinson]]''
| xugador de críquet galés
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9776
|
| ''[[:d:Q6791226|Matthew Silva]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q7838183|Tremorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 9777
|
| ''[[:d:Q6791328|Matthew Tipton]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9778
| [[Ficheru:Maureen Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6792674|Maureen Evans]]''
| cantante galesa
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9779
| [[Ficheru:Maxine Evans as Lowri Palin.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6795965|Maxine Evans]]''
|
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9780
|
| ''[[:d:Q6802996|Me One]]''
| cantante galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9781
|
| ''[[:d:Q6805202|Meddy Ford]]''
| modelu galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9782
|
| ''[[:d:Q6807451|Medwyn Williams]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9783
|
| ''[[:d:Q6807980|Meg Elis]]''
|
| 1950
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9784
|
| ''[[:d:Q6810800|Mel Nurse]]''
| futbolista británicu
| 1937
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9785
|
| ''[[:d:Q6811342|Melanie Roberts]]''
| ximnasta artística galesa
| 1988
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 9786
|
| ''[[:d:Q6811374|Melanie Walters]]''
| actriz galesa
| 1962
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 9787
|
| ''[[:d:Q6817164|Menna Richards]]''
| periodista británica
| 1953
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 9788
|
| ''[[:d:Q6819012|Meredydd Hughes]]''
| policía galés
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9789
| [[Ficheru:Meri Huws (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6819154|Meri Huws]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 9790
|
| ''[[:d:Q6820803|Merv Hicks]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q5188698|Crosskeys]]''
|-
| style='text-align:right'| 9791
|
| ''[[:d:Q6828351|Michael Baer]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9792
|
| ''[[:d:Q6829746|Michael Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9793
|
| ''[[:d:Q6830117|Michael Elwyn]]''
|
| 1942
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9794
|
| ''[[:d:Q6830352|Michael Flynn]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9795
| [[Ficheru:Michael Gustavius Payne (2011).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6830845|Michael Gustavius Payne]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9796
| [[Ficheru:Mm portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6831465|Michael J. Morgan]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9797
|
| ''[[:d:Q6833053|Michael Newbold]]''
| xugador de críquet galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9798
|
| ''[[:d:Q6833845|Michael Richards]]''
| nadador galés
| 1952<br/>1950
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9799
|
| ''[[:d:Q6834952|Michael Tremellen]]''
| xugador de críquet galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q3403473|Pendine]]''
|-
| style='text-align:right'| 9800
| [[Ficheru:Michelle Green.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6837058|Michelle Green]]''
| futbolista británica
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9801
|
| ''[[:d:Q6838178|Mick Flynn]]''
| militar galés
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9802
|
| ''[[:d:Q6838620|Mickey Evans]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9803
|
| ''[[:d:Q6846242|Mike Cann]]''
| xugador de críquet sudafricanu
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9804
|
| ''[[:d:Q6846612|Mike Dowler]]''
| futbolista británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9805
|
| ''[[:d:Q6846689|Mike Elliott]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9806
| [[Ficheru:Mike Gwilym.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847105|Mike Gwilym]]''
| actor británicu
| 1949
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9807
| [[Ficheru:Mike Hedges MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847187|Mike Hedges]]''
| políticu galés
| 1956
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9808
|
| ''[[:d:Q6847304|Mike Hook]]''
|
| 1982
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9809
| [[Ficheru:Mike Jenkins, Welsh poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6847395|Mike Jenkins]]''
| poeta galés
| 1953
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9810
|
| ''[[:d:Q6847692|Mike Llewellyn]]''
| xugador de críquet galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 9811
|
| ''[[:d:Q6847868|Mike McBurney]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9812
|
| ''[[:d:Q6848187|Mike Nicholas]]''
|
| 1942
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9813
|
| ''[[:d:Q6848254|Mike O'Shea]]''
| xugador de críquet galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9814
|
| ''[[:d:Q6848353|Mike Pearson]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9815
|
| ''[[:d:Q6848419|Mike Poole]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9816
|
| ''[[:d:Q6848445|Mike Powell]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9817
|
| ''[[:d:Q6848516|Mike Rayer]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9818
|
| ''[[:d:Q6849180|Mike Voyle]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9819
|
| ''[[:d:Q6849198|Mike Walker]]''
| tenista galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9820
|
| ''[[:d:Q6849279|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1965-)
| 1965
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9821
|
| ''[[:d:Q6849282|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1986-)
| 1986
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9822
|
| ''[[:d:Q6849355|Mike Young]]''
| empresariu galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 9823
|
| ''[[:d:Q6865038|Mini Grey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 9824
|
| ''[[:d:Q6911577|Morgan Allen]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9825
|
| ''[[:d:Q6962803|Nancy Lee]]''
| novelista canadiana
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9826
|
| ''[[:d:Q6968475|Natasha Marsh]]''
|
| 1975
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9827
|
| ''[[:d:Q6968486|Natasha Perdue]]''
| llevantadora de peses galesa
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9828
|
| ''[[:d:Q6968912|Nathan Blake]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9829
|
| ''[[:d:Q6968916|Nathan Bonner-Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9830
|
| ''[[:d:Q6968940|Nathan Buck]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9831
|
| ''[[:d:Q6968941|Nathan Budgett]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9832
|
| ''[[:d:Q6968996|Nathan Craig]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 9833
|
| ''[[:d:Q6969374|Nathan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9834
| [[Ficheru:NathanWyburn-inStudio-C.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969436|Nathan Wyburn]]''
| artista galés
| 1989
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 9835
| [[Ficheru:Jarvis, Nathaniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6969699|Nathaniel Jarvis]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9836
|
| ''[[:d:Q6983198|Naz Ball]]''
|
| 1962
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 9837
|
| ''[[:d:Q6988305|Neil Boobyer]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9838
|
| ''[[:d:Q6988465|Neil Davies]]''
|
| 1980
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9839
|
| ''[[:d:Q6988618|Neil Gibson]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9840
|
| ''[[:d:Q6988674|Neil Haddock]]''
| boxeador galés
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9841
|
| ''[[:d:Q6989128|Neil Patel]]''
| diseñador galés
| 1964
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9842
|
| ''[[:d:Q6989319|Neil Slatter]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9843
| [[Ficheru:Cabinet portrait of Nerys Evans, 2026 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6997045|Nerys Evans]]''
| política galesa
| 1980
|
| ''[[:d:Q6661421|Llangain]]''
|-
| style='text-align:right'| 9844
|
| ''[[:d:Q7004817|Neville Powell]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 9845
|
| ''[[:d:Q7023480|Nia Caron]]''
| actriz británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 9846
| [[Ficheru:OIFF 2015-07-17 143447 - Nia Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7023504|Nia Roberts]]''
| actriz galesa
| 1972
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 9847
|
| ''[[:d:Q7024261|Nic Cudd]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9848
| [[Ficheru:Nic Parry Tachwedd 2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7024310|Nic Parry]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9849
|
| ''[[:d:Q7025678|Nicholas Jones]]''
|
| 1942
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9850
|
| ''[[:d:Q7027072|Nick Ellis]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9851
|
| ''[[:d:Q7027121|Nick Fletcher]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9852
|
| ''[[:d:Q7027494|Nick Macleod]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9853
| [[Ficheru:Nick Ramsay 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7027777|Nick Ramsay]]''
| políticu galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 9854
|
| ''[[:d:Q7028008|Nick Swetman]]''
| xugador de críquet galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9855
|
| ''[[:d:Q7028665|Nicky Piper]]''
| boxeador galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9856
|
| ''[[:d:Q7032258|Nigel Boulton]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9857
|
| ''[[:d:Q7032329|Nigel Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9858
|
| ''[[:d:Q7032604|Nigel Pulsford]]''
| músicu galés
| 1963
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9859
|
| ''[[:d:Q7032608|Nigel Rees]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9860
|
| ''[[:d:Q7032660|Nigel Stevenson]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9861
|
| ''[[:d:Q7032689|Nigel Vaughan]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9862
| [[Ficheru:Noel Performing 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7047187|Noel Richards]]''
| escritor d'himnos galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 9863
|
| ''[[:d:Q7047219|Noel Sullivan]]''
| cantante galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9864
|
| ''[[:d:Q7051658|Norma Curtis]]''
| escritora galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9865
|
| ''[[:d:Q7071254|Nyree Kindred]]''
| nadadora galesa
| 1980
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9866
|
| ''[[:d:Q7087625|Oliver James]]''
| xugador de críquet galés
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9867
|
| ''[[:d:Q7087790|Oliver Reynolds]]''
| poeta británicu
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9868
|
| ''[[:d:Q7087873|Oliver Thornton]]''
| actor galés
| 1979
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9869
|
| ''[[:d:Q7088315|Ollie Burton]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 9870
|
| ''[[:d:Q7088359|Ollie Olds]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9871
|
| ''[[:d:Q7114239|Owain Arwel Hughes]]''
|
| 1942
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9872
| [[Ficheru:Owain Fôn Williams playing for Wales vs Austria 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114242|Owain Fôn Williams]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 9873
|
| ''[[:d:Q7114245|Owain Hopkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9874
|
| ''[[:d:Q7114249|Owain Warlow]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9875
| [[Ficheru:Owen Edwards & Louise Walden GBR.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114467|Owen Edwards]]''
| baillarín sobre xelu galés
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9876
|
| ''[[:d:Q7114472|Owen Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9877
|
| ''[[:d:Q7114580|Owen Money]]''
| cantante británicu
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9878
|
| ''[[:d:Q7114598|Owen Phillips]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9879
|
| ''[[:d:Q7114657|Owen Thomas]]''
| xugador de dardos galés
| 1953
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 9880
|
| ''[[:d:Q7114698|Owen Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9881
|
| ''[[:d:Q7114699|Owen Williams]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 9882
| [[Ficheru:Owen Williams 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114700|Owen Williams]]''
|
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9883
|
| ''[[:d:Q7143662|Pat Leach]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9884
|
| ''[[:d:Q7143720|Pat McCarthy]]''
| futbolista británicu
| 1888
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9885
| [[Ficheru:Pat Mountain 11042026 (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7143810|Pat Mountain]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9886
|
| ''[[:d:Q7143923|Pat Pocock]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9887
|
| ''[[:d:Q7147445|Patrick Palmer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 9888
|
| ''[[:d:Q7149015|Paul Affleck]]''
| golfista galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9889
|
| ''[[:d:Q7149081|Paul Anthony]]''
|
| 1955
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9890
|
| ''[[:d:Q7149356|Paul Beynon-Davies]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9891
|
| ''[[:d:Q7149394|Paul Blackwell]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 9892
|
| ''[[:d:Q7149821|Paul Child]]''
| cantante galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9893
| [[Ficheru:Paul Davies MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7150146|Paul Davies]]''
| políticu galés
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9894
|
| ''[[:d:Q7150147|Paul Davies]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 9895
| [[Ficheru:DAVIES Paul (GBR).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7150149|Paul Davies]]''
| tenista de mesa galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9896
|
| ''[[:d:Q7150527|Paul Esposti]]''
| ciclista galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9897
|
| ''[[:d:Q7150900|Paul Giles]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9898
|
| ''[[:d:Q7151019|Paul Griffiths]]''
| escritor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9899
| [[Ficheru:Paul Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7151017|Paul Griffiths]]''
| direutor de teatru galés
| 1973
|
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9900
|
| ''[[:d:Q7151248|Paul Henry]]''
| poeta británicu
| 1959
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9901
|
| ''[[:d:Q7151549|Paul James Wheeler]]''
|
| 1947
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9902
|
| ''[[:d:Q7152147|Paul Maddy]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 9903
| [[Ficheru:Paulmealorphoto.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7152438|Paul Mealor]]''
| compositor galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 9904
|
| ''[[:d:Q7153006|Paul Prendiville]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9905
|
| ''[[:d:Q7154096|Paul Turner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 9906
|
| ''[[:d:Q7155038|Pauline Jarman]]''
| política galesa
| 1945
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 9907
| [[Ficheru:Peredur Lynch ym Mangor, Medi 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167764|Peredur Lynch]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9908
|
| ''[[:d:Q7172097|Pete Lee-Wilson]]''
| actor británicu
| 1960
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9909
| [[Ficheru:Pete Price at Superhero Skyfall 2018-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7172205|Pete Price]]''
| llocutor de radio británicu
| 1946
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9910
|
| ''[[:d:Q7172477|Peter Aitken]]''
| futbolista británicu
| 1954
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9911
|
| ''[[:d:Q7172726|Peter Baynham]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9912
| [[Ficheru:Pf John Briggs Nov 2018 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7173980|Peter Finch]]''
| escritor galés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9913
|
| ''[[:d:Q7174079|Peter Fraser]]''
| fotógrafu galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9914
|
| ''[[:d:Q7174185|Peter Gatehouse]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9915
|
| ''[[:d:Q7174549|Peter Harris]]''
| boxeador galés
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9916
|
| ''[[:d:Q7175499|Peter Locke]]''
| xugador de dardos galés
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9917
|
| ''[[:d:Q7175943|Peter Moore]]''
| criminal británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''<br/>[[Saint Helens (Merseyside)|Saint Helens]]
|-
| style='text-align:right'| 9918
|
| ''[[:d:Q7176193|Peter O'Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9919
|
| ''[[:d:Q7176450|Peter Price]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9920
|
| ''[[:d:Q7176554|Peter Rees]]''
| futbolista británicu
| 1932
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 9921
|
| ''[[:d:Q7176583|Peter Richards]]''
| fotógrafu británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9922
|
| ''[[:d:Q7176643|Peter Rodrigues]]''
| futbolista británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9923
|
| ''[[:d:Q7176685|Peter Rowe]]''
|
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9924
|
| ''[[:d:Q7176768|Peter Sanders]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9925
|
| ''[[:d:Q7176791|Peter Sayer]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9926
|
| ''[[:d:Q7176927|Peter Shreeves]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9927
|
| ''[[:d:Q7176932|Peter Sidoli]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9928
|
| ''[[:d:Q7176999|Peter Smith]]''
| futbolista británicu (1978-)
| 1978
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9929
|
| ''[[:d:Q7177126|Peter Stimpson]]''
| xugador de críquet galés
| 1947
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 9930
|
| ''[[:d:Q7177186|Peter Sunman]]''
| profesor de música australianu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9931
|
| ''[[:d:Q7177481|Peter Vaughan]]''
| policía galés
| 2000
|
| [[Aberfan]]
|-
| style='text-align:right'| 9932
|
| ''[[:d:Q7181686|Phil Bater]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9933
|
| ''[[:d:Q7181762|Phil Carradice]]''
| escritor británicu
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9934
|
| ''[[:d:Q7181840|Phil Dollman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9935
|
| ''[[:d:Q7181880|Phil Evans]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9936
|
| ''[[:d:Q7181889|Phil Ford]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9937
|
| ''[[:d:Q7181976|Phil Harrington]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 9938
|
| ''[[:d:Q7182004|Phil Hill]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9939
|
| ''[[:d:Q7182043|Phil John]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9940
| [[Ficheru:Phil Morris speedway rider.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7182197|Phil Morris]]''
|
| 1975
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9941
|
| ''[[:d:Q7182228|Phil North]]''
| xugador de críquet británicu
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9942
|
| ''[[:d:Q7182292|Phil Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9943
|
| ''[[:d:Q7182339|Phil Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9944
|
| ''[[:d:Q7182507|Phil Vance]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9945
|
| ''[[:d:Q7182554|Phil Williams]]''
|
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9946
| [[Ficheru:Professor Philip Conrad Donoghue FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183455|Philip Donoghue]]''
| paleontólogu galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 9947
|
| ''[[:d:Q7183607|Philip George]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9948
|
| ''[[:d:Q7184059|Philip McGough]]''
| actor británicu
|
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 9949
|
| ''[[:d:Q7184104|Philip Morgan]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9950
| [[Ficheru:Philip Palmer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184189|Philip Palmer]]''
|
| 1960
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 9951
|
| ''[[:d:Q7184201|Philip Pedlar]]''
| futbolista británicu
| 1899
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9952
|
| ''[[:d:Q7184350|Philip Sayce]]''
| guitarrista canadianu
| 1976
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9953
|
| ''[[:d:Q7185718|Phillip Joll]]''
|
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 9954
|
| ''[[:d:Q7228390|Ponty Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9955
|
| ''[[:d:Q7228389|Ponty Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9956
|
| ''[[:d:Q7253279|Prys Morgan]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9957
|
| ''[[:d:Q7279095|Rachael Solomon]]''
| llocutora británica
| 1974
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9958
|
| ''[[:d:Q7286596|Rakesh Aggarwal]]''
| empresariu galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9959
|
| ''[[:d:Q7293962|Raphael Gray]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9960
|
| ''[[:d:Q7297200|Ray Bishop]]''
| futbolista británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q3401108|Hengoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 9961
|
| ''[[:d:Q7297551|Ray Griffiths]]''
| futbolista británicu
| 1931
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 9962
|
| ''[[:d:Q7297994|Ray Pulis]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q7194170|Pillgwenlly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9963
| [[Ficheru:Ray williams weightlifter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7298301|Ray Williams]]''
| llevantador de peses galés
| 1959
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 9964
|
| ''[[:d:Q7298964|Raymond Llewellyn]]''
| actor británicu
| 1928
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9965
|
| ''[[:d:Q7299231|Raymond Wilkins]]''
|
| 1950
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 9966
|
| ''[[:d:Q7301732|Rebecca Evans]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9967
| [[Ficheru:Rebecca Evans AM (27555062324) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7301733|Rebecca Evans]]''
| política galesa
| 1976
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 9968
|
| ''[[:d:Q7301790|Rebecca John]]''
| periodista británica
| 1970
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 9969
|
| ''[[:d:Q7301813|Rebecca Llewellyn]]''
| tenista galesa
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9970
|
| ''[[:d:Q7306428|Redvern Edmunds]]''
| futbolista británicu
| 1943
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9971
|
| ''[[:d:Q7306970|Rees Richards]]''
|
| 1886
|
| ''[[:d:Q5197219|Cwmavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 9972
|
| ''[[:d:Q7307801|Reg Hunter]]''
| futbolista británicu
| 1938
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 9973
|
| ''[[:d:Q7308736|Reginald Hathway]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1907
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9974
|
| ''[[:d:Q7308776|Reginald Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9975
|
| ''[[:d:Q7308794|Reginald Lloyd]]''
|
| 1917
|
| ''[[:d:Q7315716|Resolven]]''
|-
| style='text-align:right'| 9976
|
| ''[[:d:Q7320502|Rhian Davies]]''
| futbolista australiana
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9977
|
| ''[[:d:Q7320507|Rhian Samuel]]''
| compositora británica
| 1944
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 9978
|
| ''[[:d:Q7320505|Rhian Pugh]]''
| ximnasta artística galesa
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9979
|
| ''[[:d:Q7320519|Rhidian Brook]]''
| guionista británicu
| 1964
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 9980
|
| ''[[:d:Q7320717|Rhisiart ap Rhys]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''
|-
| style='text-align:right'| 9981
| [[Ficheru:Rhod Gilbert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7320826|Rhod Gilbert]]''
|
| 1968
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9982
|
| ''[[:d:Q7321238|Rhodri Evans]]''
| xugador de críquet galés
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9983
| [[Ficheru:Rhodri Glyn Thomas (5804285537) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321239|Rhodri Glyn Thomas]]''
| políticu británicu
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 9984
|
| ''[[:d:Q7321237|Rhodri Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9985
|
| ''[[:d:Q7321243|Rhodri Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 9986
| [[Ficheru:CDF Glos Dragons 09 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321241|Rhodri Gomer-Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 9987
|
| ''[[:d:Q7321247|Rhodri Owen]]''
| periodista galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9988
|
| ''[[:d:Q7321244|Rhodri McAtee]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 9989
|
| ''[[:d:Q7321251|Rhodri Williams]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9990
| [[Ficheru:Rhodri Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321249|Rhodri Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 9991
|
| ''[[:d:Q7321762|Rhys Brydydd]]''
| poeta británicu
|
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 9992
|
| ''[[:d:Q7321763|Rhys Buckley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 9993
| [[Ficheru:Rhys Gill 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321779|Rhys Gill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 9994
| [[Ficheru:RhysEvans0811.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321776|Rhys Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 9995
|
| ''[[:d:Q7321794|Rhys Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 9996
|
| ''[[:d:Q7321793|Rhys Hughes]]''
| escritor de ciencia ficción galés
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 9997
|
| ''[[:d:Q7321799|Rhys Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 9998
| [[Ficheru:Rhys Jones - Great Britain Paralympic sprinter 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321797|Rhys Jones]]''
| atleta galés
| 1994
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 9999
| [[Ficheru:Rhys Meirion 2011 llai.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321814|Rhys Meirion]]''
| cantante d'ópera galés
| 1966
|
| ''[[:d:Q2035368|Tremadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10000
| [[Ficheru:Rhys Patchell 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321829|Rhys Patchell]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10001
|
| ''[[:d:Q7321834|Rhys Rees]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10002
|
| ''[[:d:Q7321838|Rhys Shellard]]''
|
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10003
| [[Ficheru:Rhys Williams Warrington.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321847|Rhys Williams]]''
| xugador de lliga de rugbi australianu
| 1989
|
| ''[[:d:Q2364012|Mynydd Isa]]''
|-
| style='text-align:right'| 10004
| [[Ficheru:Rhys Webb. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7321844|Rhys Webb]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10005
|
| ''[[:d:Q7321850|Rhys Wilmot]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10006
|
| ''[[:d:Q7321848|Rhys Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10007
|
| ''[[:d:Q7321849|Rhys Williams]]''
|
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10008
|
| ''[[:d:Q7322910|Riccardo Gabbiadini]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10009
| [[Ficheru:Carwardine july2010.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7324655|Richard Carwardine]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10010
| [[Ficheru:Richard Edwards, former Labour AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325461|Richard Edwards]]''
| políticu galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10011
|
| ''[[:d:Q7325548|Richard Evans]]''
| futbolista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10012
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120089.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7325812|Richard Fussell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10013
|
| ''[[:d:Q7326022|Richard Grant]]''
| xugador de críquet galés
| 1984
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10014
| [[Ficheru:RGwyn 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7326127|Richard Gwyn]]''
| escritor británicu
| 1956
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10015
|
| ''[[:d:Q7326205|Richard Haig]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10016
|
| ''[[:d:Q7326280|Richard Harrington]]''
| actor galés
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10017
| [[Ficheru:Richard James at the ICA - 3315264865.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7326809|Richard James]]''
|
| 1975
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10018
|
| ''[[:d:Q7326900|Richard Johnson]]''
| golfista galés
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10019
|
| ''[[:d:Q7326904|Richard Johnson]]''
|
| 1985
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10020
|
| ''[[:d:Q7327041|Richard Kelly]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10021
|
| ''[[:d:Q7327515|Richard Lynch]]''
| actor galés
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10022
|
| ''[[:d:Q7327965|Richard Mustoe]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10023
|
| ''[[:d:Q7327975|Richard Mylan]]''
| actor galés
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10024
|
| ''[[:d:Q7328258|Richard Page]]''
| políticu galés
| 1941
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10025
|
| ''[[:d:Q7328490|Richard Powell]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10026
|
| ''[[:d:Q7329060|Richard Singleton]]''
| pilotu de carreres galés
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10027
|
| ''[[:d:Q7329076|Richard Skone]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10028
|
| ''[[:d:Q7329117|Richard Smith]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1973
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10029
|
| ''[[:d:Q7329960|Richard Wiegold]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10030
|
| ''[[:d:Q7330502|Richie Gendall]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10031
|
| ''[[:d:Q7330545|Richie Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10032
|
| ''[[:d:Q7330560|Richie Pugh]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10033
|
| ''[[:d:Q7330564|Richie Rees]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1983
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10034
|
| ''[[:d:Q7330585|Richie Thomas]]''
| xugador de críquet galés
| 1942
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 10035
|
| ''[[:d:Q7331266|Rick Brookes]]''
| humorista gráficu galés
| 1948
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10036
|
| ''[[:d:Q7332065|Ricky Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q319672|Aberporth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10037
|
| ''[[:d:Q7339945|Rob Appleyard]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1972
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10038
|
| ''[[:d:Q7340065|Rob Davies]]''
| futbolista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10039
|
| ''[[:d:Q7340119|Rob Evans]]''
| dramaturgu británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10040
|
| ''[[:d:Q7340132|Rob Folland]]''
| futbolista británicu
| 1979
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10041
|
| ''[[:d:Q7340204|Rob Higgitt]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10042
|
| ''[[:d:Q7340357|Rob McCusker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1985
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10043
|
| ''[[:d:Q7340465|Rob Piercy]]''
|
| 1949<br/>1946
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10044
|
| ''[[:d:Q7340978|Robbie Regan]]''
| boxeador galés
| 1968
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10045
|
| ''[[:d:Q7342978|Robert Clift]]''
| xugador de ḥoquei galés
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10046
|
| ''[[:d:Q7343424|Robert Davies]]''
|
| 1861
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10047
|
| ''[[:d:Q7343425|Robert Davies]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10048
|
| ''[[:d:Q7343672|Robert Duffy]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10049
|
| ''[[:d:Q7344030|Robert Ellis]]''
|
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10050
|
| ''[[:d:Q7344461|Robert Fountain]]''
| escritor británicu
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10051
|
| ''[[:d:Q7345014|Robert Gwilym]]''
| actor galés
| 1956
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10052
|
| ''[[:d:Q7345142|Robert Hadley]]''
| xugador de críquet galés
| 1951
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10053
|
| ''[[:d:Q7345683|Robert Hughes]]''
| xugador de dardos galés
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10054
| [[Ficheru:Robert Huw Morgan Stanford October 2019 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7345746|Robert Huw Morgan]]''
| músicu d'Estaos Xuníos
| 1967
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10055
|
| ''[[:d:Q7346880|Robert Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10056
| [[Ficheru:Robert Minhinnick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347710|Robert Minhinnick]]''
| poeta británicu
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10057
|
| ''[[:d:Q7347796|Robert Morgan]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10058
|
| ''[[:d:Q7348762|Robert Paterson]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10059
|
| ''[[:d:Q7348841|Robert Perkins]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10060
|
| ''[[:d:Q7349052|Robert Prosser]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 10061
| [[Ficheru:Official portrait of Lord Lisvane crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7349356|Robert Rogers]]''
| funcionariu británicu
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10062
|
| ''[[:d:Q7349408|Robert Rowthorn]]''
| economista galés
| 1939
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10063
|
| ''[[:d:Q7352623|Robin Llywelyn]]''
| escritor británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10064
|
| ''[[:d:Q7352873|Robin Williams]]''
| entrenador de remu británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10065
|
| ''[[:d:Q7356255|Rod Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q7320728|Rhiwderin]]''
|-
| style='text-align:right'| 10066
|
| ''[[:d:Q7356492|Roddy Llewellyn]]''
| horticultor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 10067
|
| ''[[:d:Q7356724|Rodger Gifford]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3398355|Llanbradach]]''
|-
| style='text-align:right'| 10068
|
| ''[[:d:Q7358079|Roger Davis]]''
| xugador de críquet británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q3398389|Whitchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 10069
|
| ''[[:d:Q7358800|Roger Pratt]]''
| ciclista británicu
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10070
|
| ''[[:d:Q7358860|Roger Royle]]''
| presentador de televisión galés
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10071
|
| ''[[:d:Q7364707|Ronald Burge]]''
|
| 1932
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10072
|
| ''[[:d:Q7364983|Ronald James]]''
|
| 1938
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10073
|
| ''[[:d:Q7366940|Rory Pitman]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10074
|
| ''[[:d:Q7366962|Rory Watts-Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 10075
|
| ''[[:d:Q7368928|Rosie Thomas]]''
| novelista galesa
| 1947
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10076
|
| ''[[:d:Q7369277|Ross Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q17317956|Trinant]]''
|-
| style='text-align:right'| 10077
|
| ''[[:d:Q7369288|Ross Divorty]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10078
| [[Ficheru:Ross Jamison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7369430|Ross Jamison]]''
| pilotu de carreres chinu
| 1990
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10079
|
| ''[[:d:Q7369438|Ross Johnson]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10080
|
| ''[[:d:Q7369441|Ross Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10081
|
| ''[[:d:Q7369602|Ross Reid]]''
| ciclista británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q6661600|Llanharry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10082
|
| ''[[:d:Q7369697|Ross Wardle]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10083
|
| ''[[:d:Q7369797|Rosser Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1867
|
| ''[[:d:Q5197228|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 10084
|
| ''[[:d:Q7372175|Rowland Phillips]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 10085
|
| ''[[:d:Q7372572|Roy Bergiers]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1950
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10086
|
| ''[[:d:Q7373056|Roy Lambert]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10087
| [[Ficheru:RoyNobleAberdareBlog.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7373216|Roy Noble]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10088
|
| ''[[:d:Q7375253|Royston Evans]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 10089
| [[Ficheru:Russell George.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381514|Russell George]]''
| políticu británicu
| 1974
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 10090
|
| ''[[:d:Q7381526|Russell Goodway]]''
| políticu británicu
| 1955
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10091
|
| ''[[:d:Q7381608|Russell Jones]]''
| actor británicu
| 1978
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10092
| [[Ficheru:Professor Russell Morris FRS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7381697|Russell Morris]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10093
| [[Ficheru:Ruth Goodman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7383015|Ruth Goodman]]''
| historiadora británica
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10094
| [[Ficheru:Ruth Jones Little Britain Gavin and Stacey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7383058|Ruth Jones]]''
| actriz británica
| 1966
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10095
|
| ''[[:d:Q7383062|Ruth Jên]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10096
|
| ''[[:d:Q7384100|Ryan Green]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10097
|
| ''[[:d:Q7384121|Ryan Harford]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q7838183|Tremorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 10098
|
| ''[[:d:Q7384374|Ryan Nicholls]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10099
|
| ''[[:d:Q7384446|Ryan Prosser]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10100
|
| ''[[:d:Q7384568|Ryan Sylvester]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10101
|
| ''[[:d:Q7384624|Ryan Watkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1983
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10102
| [[Ficheru:Eglwys St Fflewin Church, Llanfflewin, Mynydd Mechell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7401235|Saint Flewyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10103
|
| ''[[:d:Q7401288|Gelert]]''
|
| 601
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10104
| [[Ficheru:Rhodri Williams 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7407398|Sam Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10105
|
| ''[[:d:Q7407397|Sam Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10106
|
| ''[[:d:Q7407611|Sam Hobbs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 10107
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120025.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7407791|Sam Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10108
| [[Ficheru:Sam Parry 20250419 152653.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7408004|Sam Parry]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10109
|
| ''[[:d:Q7408265|Sam Turner]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10110
|
| ''[[:d:Q7408625|Samantha Bowen]]''
| xugadora de voleibol galesa
| 1986
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10111
|
| ''[[:d:Q7410381|Samson Lee]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10112
| [[Ficheru:Sandy Mewies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7417378|Sandy Mewies]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q4980803|Brymbo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10113
| [[Ficheru:Sara Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7421612|Sara Edwards]]''
| periodista británica
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10114
|
| ''[[:d:Q7421643|Sara Gregory]]''
| actriz británica
| 1986
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10115
| [[Ficheru:Sara Head (GBR) (6925416825).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7421653|Sara Head]]''
| tenista de mesa galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10116
|
| ''[[:d:Q7422514|Sarah Lark]]''
| actriz británica
| 1983
|
| ''[[:d:Q7339915|Roath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10117
|
| ''[[:d:Q7428669|Sawnder Sion]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10118
|
| ''[[:d:Q7435895|Scott Andrews]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1989
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10119
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7435941|Scott Baldwin]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10120
|
| ''[[:d:Q7436380|Scott Gammer]]''
| boxeador galés
| 1976
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 10121
| [[Ficheru:Scott Young.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7437554|Scott Young]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10122
|
| ''[[:d:Q7441218|Sean McCarthy]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10123
|
| ''[[:d:Q7441234|Sean McGoldrick]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10124
|
| ''[[:d:Q7441342|Sean Palfrey]]''
| xugador de dardos británicu
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10125
|
| ''[[:d:Q7441351|Sean Parrish]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10126
|
| ''[[:d:Q7459474|Seán Burke]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10127
|
| ''[[:d:Q7488043|Shane Dix]]''
|
| 1960
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10128
|
| ''[[:d:Q7489879|Sharla Passariello]]''
| futbolista británica
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10129
|
| ''[[:d:Q7490161|Sharon Morgan]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| ''[[:d:Q6661270|Llandyfaelog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10130
|
| ''[[:d:Q7490820|Shaun Connor]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1975
|
| ''[[:d:Q7131674|Panteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10131
|
| ''[[:d:Q7490884|Shaun Hopkins]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q5190499|Crynant]]''
|-
| style='text-align:right'| 10132
|
| ''[[:d:Q7493819|Shelley Rees]]''
| actriz galesa
| 1974
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10133
| [[Ficheru:Shoni (William John) Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7500411|Shoni Jones]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10134
| [[Ficheru:ShânCothi.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7506042|Shân Cothi]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q5446199|Ffarmers]]''
|-
| style='text-align:right'| 10135
| [[Ficheru:Siân Lloyd (news presenter).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7506792|Sian Lloyd]]''
|
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10136
|
| ''[[:d:Q7506799|Sian Reese-Williams]]''
| actriz galesa
| 1981
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 10137
|
| ''[[:d:Q7518575|Simon Davey]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10138
|
| ''[[:d:Q7518821|Simon Gardiner]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10139
|
| ''[[:d:Q7518852|Simon Goddard]]''
| periodista británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10140
|
| ''[[:d:Q7518929|Simon Haworth]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10141
| [[Ficheru:Simon Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519069|Simon Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 10142
|
| ''[[:d:Q7519190|Simon Lee Evans]]''
| futbolista británicu
| 1975
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10143
|
| ''[[:d:Q7519203|Simon Lewis]]''
| escritor galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10144
|
| ''[[:d:Q7519575|Simon Price]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10145
| [[Ficheru:Simon van booy 5187641.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7519948|Simon Van Booy]]''
|
| 1975
|
| [[Nueva York]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10146
|
| ''[[:d:Q7519973|Simon Wallace]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10147
| [[Ficheru:Siobhan Flynn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7525296|Siobhan Flynn]]''
| actriz galesa
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10148
|
| ''[[:d:Q7525303|Siobhan Owen]]''
|
| 1993
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 10149
|
| ''[[:d:Q7525362|Sion Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10150
|
| ''[[:d:Q7525365|Sion Russell Jones]]''
| cantante británicu
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10151
|
| ''[[:d:Q7530227|Siri Neal]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10152
| [[Ficheru:SiwHughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7532512|Siw Hughes]]''
| actriz británica
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10153
| [[Ficheru:Siân Lloyd (weather presenter).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7533474|Siân Lloyd]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1958
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10154
| [[Ficheru:Sophie Evans 2013 (10005216415).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7562994|Sophie Evans]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10155
| [[Ficheru:20150922 1827 W AUT WAL 3986.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7563011|Sophie Ingle]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q6661223|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10156
|
| ''[[:d:Q7563068|Sophie Stanton]]''
| actriz británica
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10157
| [[Ficheru:Spencer Wilding at the Pan Premiere.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7576224|Spencer Wilding]]''
| actor galés
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10158
|
| ''[[:d:Q7596554|Staff Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10159
| [[Ficheru:Stan Rowlands.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7597866|Stan Rowlands]]''
| futbolista británicu
| 1889
|
| ''[[:d:Q13125767|Bausley with Criggion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10160
|
| ''[[:d:Q7599810|Stanley Mountain]]''
|
| 1909
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10161
|
| ''[[:d:Q7606146|Stefan Jenkins]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10162
|
| ''[[:d:Q7606231|Stefan Pejic]]''
| comediante galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10163
|
| ''[[:d:Q7606592|Steffan Cook]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10164
|
| ''[[:d:Q7606593|Steffan Cravos]]''
|
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10165
|
| ''[[:d:Q7606598|Steffan Jones]]''
| xugador de críquet galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10166
|
| ''[[:d:Q7606597|Steffan Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10167
|
| ''[[:d:Q7606601|Steffan Rhodri]]''
| actor británicu
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10168
| [[Ficheru:Steph davies 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7608097|Steph Davies]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1987
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10169
|
| ''[[:d:Q7608105|Steph Reynolds]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10170
| [[Ficheru:Official portrait of Stephen Doughty MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7609085|Stephen Doughty]]''
| políticu galés
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10171
|
| ''[[:d:Q7609158|Stephen Evans]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10172
|
| ''[[:d:Q7609157|Stephen Evans]]''
| actor galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10173
|
| ''[[:d:Q7610382|Stephen Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10174
| [[Ficheru:Stephen Volk.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7610762|Stephen Volk]]''
|
| 1954
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10175
|
| ''[[:d:Q7611777|Steve Alker]]''
| xugador de dardos británicu
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10176
| [[Ficheru:Steve Andrews, promotional image.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7611798|Steve Andrews]]''
| cantante galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q5033865|Canton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10177
|
| ''[[:d:Q7611858|Steve Balsamo]]''
|
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10178
|
| ''[[:d:Q7611877|Steve Barry]]''
| atleta galés
| 1950
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10179
|
| ''[[:d:Q7611899|Steve Bayliss]]''
|
| 1960
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 10180
|
| ''[[:d:Q7612376|Steve Derrett]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10181
|
| ''[[:d:Q7612423|Steve Doyle]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10182
|
| ''[[:d:Q7612487|Steve Emery]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q791811|Beddgelert]]''
|-
| style='text-align:right'| 10183
|
| ''[[:d:Q7612568|Steve Ford]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10184
|
| ''[[:d:Q7613191|Steve Lowndes]]''
| futbolista británicu
| 1960
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10185
|
| ''[[:d:Q7613188|Steve Lovell]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10186
|
| ''[[:d:Q7613494|Steve O'Shaughnessy]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10187
|
| ''[[:d:Q7613555|Steve Parry]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1988
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10188
|
| ''[[:d:Q7613556|Steve Parry]]''
|
| 1958
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10189
|
| ''[[:d:Q7613567|Steve Paulding]]''
| ciclista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10190
|
| ''[[:d:Q7613700|Steve Ray]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1906
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10191
|
| ''[[:d:Q7613774|Steve Robinson]]''
| boxeador galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10192
|
| ''[[:d:Q7613812|Steve Rowland]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10193
|
| ''[[:d:Q7613936|Steve Sims]]''
| boxeador galés
| 1958
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10194
|
| ''[[:d:Q7614093|Steve Tandy]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q7821564|Tonmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10195
|
| ''[[:d:Q7614247|Steve Watkin]]''
| xugador de críquet galés
| 1964
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10196
|
| ''[[:d:Q7614248|Steve Watkin]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10197
|
| ''[[:d:Q7614314|Steve Williams]]''
| futbolista británicu (1974-)
| 1974
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10198
| [[Ficheru:181117--steve williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7614316|Steve Williams]]''
| músicu galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10199
|
| ''[[:d:Q7615049|Steven Meo]]''
| actor galés
| 1977
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10200
|
| ''[[:d:Q7615264|Steven Shingler]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10201
|
| ''[[:d:Q7615593|Stevie Lyle]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10202
| [[Ficheru:Stormie Mills (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7620234|Stormie Mills]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10203
|
| ''[[:d:Q7626453|Stuart Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10204
|
| ''[[:d:Q7626511|Stuart Evans]]''
|
| 1963
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10205
|
| ''[[:d:Q7626525|Stuart Ferguson]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10206
|
| ''[[:d:Q7626628|Stuart Harrison]]''
| xugador de críquet británicu
| 1951
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10207
|
| ''[[:d:Q7626870|Stuart Morgan]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10208
|
| ''[[:d:Q7626948|Stuart Phelps]]''
| xugador de críquet galés
| 1975
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10209
|
| ''[[:d:Q7627025|Stuart Roberts]]''
| futbolista británicu (1980-)
| 1980
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10210
|
| ''[[:d:Q7634158|Sue Jones]]''
| actriz australiana
| 1901
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10211
| [[Ficheru:Suzanne Packer at the Chsiwick Book Festival (51449023075) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7650929|Suzanne Packer]]''
| actriz galesa
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10212
| [[Ficheru:Suzy Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7651414|Suzy Davies]]''
| política galesa
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10213
|
| ''[[:d:Q7655213|Sweet Baboo]]''
| cantante galés
| 1986
|
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10214
|
| ''[[:d:Q7659702|Syd Jenkins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10215
|
| ''[[:d:Q7660931|Sylvia Heal]]''
| política galesa
| 1942
|
| ''[[:d:Q2355142|Shotton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10216
|
| ''[[:d:Q7678716|Tal Selley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 10217
|
| ''[[:d:Q7681592|Tammy Jones]]''
| cantante británica
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10218
| [[Ficheru:Tanwg.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7683954|Tanwg]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10219
|
| ''[[:d:Q7686269|Tarki Micallef]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10220
|
| ''[[:d:Q7692924|Tecwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1941
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10221
|
| ''[[:d:Q7704135|Terry Boyle]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10222
|
| ''[[:d:Q7704246|Terry Cooke]]''
| futbolista británicu (1962-)
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10223
|
| ''[[:d:Q7704251|Terry Cooper]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q5187462|Croesyceiliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10224
|
| ''[[:d:Q7704351|Terry Evans]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10225
|
| ''[[:d:Q7704540|Terry Hubbard]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10226
|
| ''[[:d:Q7704747|Terry Matthews]]''
|
| 1943
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10227
| [[Ficheru:Terry Morris and Dame Shirley Bassey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7704824|Terry Morris]]''
| fotógrafu británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10228
|
| ''[[:d:Q7705046|Terry Stephens]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10229
| [[Ficheru:Theo Wharton 2017-08-05 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7781507|Theo Wharton]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10230
|
| ''[[:d:Q7790073|Thomas Glyn Watkin]]''
| abogáu británicu
| 1952
|
| ''[[:d:Q5197252|Cwmparc]]''
|-
| style='text-align:right'| 10231
|
| ''[[:d:Q7790335|Thomas Haffield]]''
| nadador galés
| 1988
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10232
|
| ''[[:d:Q7791847|Thomas Leyson]]''
|
| 1549
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10233
|
| ''[[:d:Q7792960|Thomas Paddison]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1883
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10234
|
| ''[[:d:Q7795299|Thomas Woods]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10235
|
| ''[[:d:Q7795382|Thomas Young]]''
|
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10236
| [[Ficheru:Tim Rhys-Evans conducting at the AMIS Honor Choir 2019 in Beijing.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7804161|Tim Rhys-Evans]]''
| direutor d'orquesta británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10237
| [[Ficheru:Timothy Everest.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7807185|Timothy Everest]]''
| diseñador de moda galés
| 1961
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10238
|
| ''[[:d:Q7811780|Toby Charles]]''
|
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10239
| [[Ficheru:Tom Cave, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815245|Tom Cave]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q319536|Aberdyfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10240
|
| ''[[:d:Q7815265|Tom Cheeseman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10241
| [[Ficheru:Tom Cullen (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815481|Tom Cullen]]''
| actor británicu
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10242
|
| ''[[:d:Q7815982|Tom Grabham]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10243
|
| ''[[:d:Q7816039|Tom Habberfield]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10244
|
| ''[[:d:Q7816060|Tom Hallett]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10245
| [[Ficheru:ST vs Ospreys 08-12-120001.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816300|Tom Isaacs]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10246
|
| ''[[:d:Q7816335|Tom John]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10247
| [[Ficheru:Tom Lockyer in action for Wales v Croatia.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7816609|Tom Lockyer]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10248
|
| ''[[:d:Q7817055|Tom Norris]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3400833|Clydach Vale]]''
|-
| style='text-align:right'| 10249
| [[Ficheru:Tom Ramasut 05042025 (1).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7817323|Tom Ramasut]]''
| futbolista británicu
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10250
|
| ''[[:d:Q7817387|Tom Riley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q5593460|Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 10251
|
| ''[[:d:Q7817808|Tom Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
|
|
| ''[[:d:Q2588227|Aberavon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10252
|
| ''[[:d:Q7817972|Tom Walley]]''
| futbolista británicu
| 1945
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10253
| [[Ficheru:Tom Whittaker at Malmstrom-cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7818042|Tom Whittaker]]''
| montañeru galés
| 1948
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10254
|
| ''[[:d:Q7818067|Tom Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10255
| [[Ficheru:Tommy Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819582|Tommy Jones]]''
| futbolista británicu
| 1909
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10256
| [[Ficheru:Tommy O'Sullivan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7819760|Tommy O'Sullivan]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10257
|
| ''[[:d:Q7821903|Tony Bird]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10258
|
| ''[[:d:Q7822067|Tony Clark]]''
| xugador de dardos galés
| 1955
|
| ''[[:d:Q5623567|Gwersyllt]]''
|-
| style='text-align:right'| 10259
|
| ''[[:d:Q7822122|Tony Cottey]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10260
|
| ''[[:d:Q7822155|Tony Curtis]]''
|
| 1946
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10261
|
| ''[[:d:Q7822341|Tony Fisher]]''
|
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10262
| [[Ficheru:Tony James Hereford United.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7822639|Tony James]]''
| futbolista británicu
| 1978
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10263
|
| ''[[:d:Q7823064|Tony Norman]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q3405295|Mancot]]''
|-
| style='text-align:right'| 10264
| [[Ficheru:Tony Pennock.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7823155|Tony Pennock]]''
| futbolista británicu
| 1971
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10265
|
| ''[[:d:Q7823245|Tony Rees]]''
|
| 1964
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10266
| [[Ficheru:Roberts, Tony.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7823281|Tony Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 10267
|
| ''[[:d:Q7823414|Tony Simmons]]''
|
| 1948
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10268
|
| ''[[:d:Q7823432|Tony Skuse]]''
| xugador de dardos galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q1537181|Tonypandy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10269
| [[Ficheru:Tracey Corderoy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7831207|Tracey Corderoy]]''
| escritora galesa
| 1965
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10270
|
| ''[[:d:Q7831231|Tracey Hinton]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10271
|
| ''[[:d:Q7831254|Tracey Moberly]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10272
| [[Ficheru:Hannah Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7836739|Hannah Mills]]''
| patrona de barcu galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10273
| [[Ficheru:Trish Law AM 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7843996|Trish Law]]''
| política galesa
| 1954
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10274
|
| ''[[:d:Q7848821|Trystan Gravelle]]''
| actor británicu
| 1981
|
| ''[[:d:Q7842265|Trimsaran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10275
|
| ''[[:d:Q7851307|Tudor Parfitt]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10276
|
| ''[[:d:Q7861631|Tyrone Powell]]''
| xugador de críquet neozelandés
| 1953
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 10277
| [[Ficheru:Val Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7909111|Val Lloyd]]''
| política británica
| 1943
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10278
|
| ''[[:d:Q7917296|Vaughan Jones]]''
| futbolista británicu
| 1959
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 10279
| [[Ficheru:HunterAllenMotttheHoople.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7921085|Verden Allen]]''
| compositor de cantares británicu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10280
|
| ''[[:d:Q7924902|Vic Rouse]]''
|
| 1936
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10281
|
| ''[[:d:Q7927089|Victoria Thornley]]''
| remera británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10282
|
| ''[[:d:Q7970188|Warren Feeney, Sr.]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10283
|
| ''[[:d:Q7976022|Wayne Atwood]]''
| xugador de dardos galés
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10284
|
| ''[[:d:Q7976218|Wayne Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10285
|
| ''[[:d:Q7976374|Wayne Jones]]''
| futbolista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10286
|
| ''[[:d:Q7976416|Wayne Law]]''
| xugador de críquet galés
| 1978
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10287
|
| ''[[:d:Q7976425|Wayne Lock]]''
| xugador de dardos británicu
| 1956
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10288
|
| ''[[:d:Q7976496|Wayne Mumford]]''
| futbolista británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 10289
|
| ''[[:d:Q7976534|Wayne Phillips]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10290
|
| ''[[:d:Q7976580|Wayne Russell]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10291
|
| ''[[:d:Q7976757|Wayne Warren]]''
| xugador de dardos galés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10292
|
| ''[[:d:Q7982581|Wendy Albiston]]''
| actriz británica
| 1969
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10293
|
| ''[[:d:Q7982737|Wendy Mulford]]''
|
| 1941
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10294
| [[Ficheru:Wes Burns 2 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7983858|Wesley Burns]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10295
|
| ''[[:d:Q8002411|William Owen Roberts]]''
| escritor galés
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10296
|
| ''[[:d:Q8002713|Will Bragg]]''
| xugador de críquet galés
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10297
|
| ''[[:d:Q8002779|Will Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10298
|
| ''[[:d:Q8002851|Will Harries]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10299
|
| ''[[:d:Q8002875|Will Hopkins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10300
|
| ''[[:d:Q8003002|Will Owen]]''
| xugador de críquet galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10301
|
| ''[[:d:Q8003041|Will Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10302
|
| ''[[:d:Q8003141|Will Taylor]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10303
|
| ''[[:d:Q8005289|William Beck]]''
| actor galés
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10304
|
| ''[[:d:Q8007644|William Davies]]''
|
| 1916
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10305
|
| ''[[:d:Q8008695|William Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661277|Llanedi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10306
| [[Ficheru:William Graham - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8010078|William Graham]]''
| políticu galés
| 1949
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10307
|
| ''[[:d:Q8012322|William Higgins]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10308
|
| ''[[:d:Q8012598|William Howell]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1863
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10309
|
| ''[[:d:Q8015812|William Morgan]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10310
| [[Ficheru:William Powell - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017036|William Powell]]''
| políticu galés
|
|
| ''[[:d:Q631340|Talgarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10311
|
| ''[[:d:Q8017511|William Rhodes]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10312
|
| ''[[:d:Q8017537|William Richards]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 10313
|
| ''[[:d:Q8017651|William Roberts]]''
|
| 1859
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 10314
|
| ''[[:d:Q8017653|William Roberts]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10315
|
| ''[[:d:Q8019294|William Thomas]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1885
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10316
|
| ''[[:d:Q8019440|William Todd-Jones]]''
| titiriteru británicu
| 1958
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10317
|
| ''[[:d:Q8021889|Willie Whitehill]]''
| xugador de críquet galés
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10318
|
| ''[[:d:Q8026122|Winston Roddick]]''
|
| 1940
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10319
| [[Ficheru:Wyn Davies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040067|Wyn Davies]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1952
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10320
| [[Ficheru:Wyn Williams.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040073|Wyn Williams]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10321
|
| ''[[:d:Q8040147|Wynford Dore]]''
| empresariu galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10322
|
| ''[[:d:Q8040203|Wynne Hooper]]''
|
| 1952
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10323
| [[Ficheru:A Song In My Heart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8040207|Wynne Evans]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10324
|
| ''[[:d:Q8049836|Yasmin Yusoff]]''
| participante en concursos de belleza malasia
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10325
| [[Ficheru:Zoe Lyons Cigar Wink High Res.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8073285|Zoe Lyons]]''
| comedianta británica
| 1971
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10326
|
| ''[[:d:Q8451565|Robert Wade]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10327
|
| ''[[:d:Q8784090|Nathan Craze]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1986
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10328
| [[Ficheru:L.Ryees DBay.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q9218440|Lyndon Rees]]''
|
| 1939
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10329
|
| ''[[:d:Q9371662|Wayne Cegielski]]''
| futbolista británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 10330
|
| ''[[:d:Q10314880|Kyle Redmond-Jones]]''
| actor británicu
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10331
|
| ''[[:d:Q10379452|Lee Jones]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10332
| [[Ficheru:Nathan Jones (Welsh footballer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10387537|Nathan Jones]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10333
|
| ''[[:d:Q10388322|Malcolm Allen]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q2173658|Deiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 10334
|
| ''[[:d:Q10392508|John Mahoney]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10335
|
| ''[[:d:Q10396757|Neil Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10336
| [[Ficheru:Kaid Mohamed York City v. Bath City 16-10-10 1.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q10407045|Kaid Mohamed]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 10337
|
| ''[[:d:Q10409906|Bernard Purdie]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10338
|
| ''[[:d:Q10413935|Karl Elsey]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10339
|
| ''[[:d:Q10427199|Nigel Edwards]]''
| futbolista británicu
| 1950
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10340
|
| ''[[:d:Q10428766|Jason Rowbotham]]''
| futbolista británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10341
|
| ''[[:d:Q10429555|Linden Jones]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10342
|
| ''[[:d:Q10433007|Paul Wheeler]]''
| futbolista británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10343
|
| ''[[:d:Q10441659|Richard Jones]]''
|
| 1969
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 10344
|
| ''[[:d:Q10455270|John Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10345
| [[Ficheru:Edward "Ted" Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10459260|Ted Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1876
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10346
|
| ''[[:d:Q10477308|Richard Hurlin]]''
| futbolista británicu
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10347
|
| ''[[:d:Q10480632|Milly Durrant]]''
| futbolista británica
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10348
|
| ''[[:d:Q10488853|Morrys Scott]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10349
|
| ''[[:d:Q10493312|Steve Gammon]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10350
|
| ''[[:d:Q10513359|Nicola Davies]]''
| futbolista británica
| 1985
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10351
|
| ''[[:d:Q10513486|Zac Evans]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Llanandras]]
|-
| style='text-align:right'| 10352
| [[Ficheru:Loren Dykes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10514110|Loren Dykes]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 10353
|
| ''[[:d:Q10514727|Wyndham Evans]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10354
| [[Ficheru:Farah, Ibrahim.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10518079|Ibrahim Farah]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10355
|
| ''[[:d:Q10521309|David Summerhayes]]''
|
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10356
|
| ''[[:d:Q10538955|Percy Roberts]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10357
|
| ''[[:d:Q10548006|Les Jones]]''
| futbolista británicu
| 1940
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10358
|
| ''[[:d:Q10548318|Harvey Jones]]''
| futbolista británicu
| 1936
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10359
|
| ''[[:d:Q10554425|Alan Halsall]]''
|
| 1940
|
| [[Porthaethwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10360
|
| ''[[:d:Q10555958|Carl Slee]]''
|
| 1947
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10361
|
| ''[[:d:Q10556877|Robert Speakman]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10362
|
| ''[[:d:Q10556901|Micky Bloor]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10363
|
| ''[[:d:Q10965002|Gwladus ferch Senana]]''
|
| 1250
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10364
|
| ''[[:d:Q10976448|Hannah Stone]]''
| actriz británica
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10365
|
| ''[[:d:Q11001414|Huw Garmon]]''
| actor galés
| 1966
|
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 10366
|
| ''[[:d:Q11010724|Sion Jones]]''
| ciclista británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10367
|
| ''[[:d:Q11025719|Jane Edwards]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10368
|
| ''[[:d:Q11026121|Llŷr Williams]]''
| pianista británicu
| 1976
|
| ''[[:d:Q7165288|Pentre Bychan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10369
| [[Ficheru:Goreuon, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11155368|Tecwyn Ifan]]''
|
| 1952
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 10370
| [[Ficheru:Jonathan-Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11162843|Jonathan Morgan]]''
| políticu galés
| 1974
|
| ''[[:d:Q7821209|Tongwynlais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10371
| [[Ficheru:Rowenahill01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q11193133|Rowena Hill]]''
|
| 1938
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10372
| [[Ficheru:Lorna Morgan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q11351025|Lorna Morgan]]''
| modelu galesa
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10373
|
| ''[[:d:Q11833942|Rebecca Rowe]]''
| remera británica
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10374
|
| ''[[:d:Q11891034|Robert Prys-Jones]]''
| ornitólogu británicu
| 1949
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10375
|
| ''[[:d:Q11963604|Chris Twiddy]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10376
| [[Ficheru:Joe Dunthorne 2019.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q12025739|Joe Dunthorne]]''
| escritor británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10377
|
| ''[[:d:Q12162082|Darran Smith]]''
| guitarrista galés
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10378
| [[Ficheru:Adrian Hughes by Christian Ursilva.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q12300610|Adrian Lloyd Hughes]]''
| periodista danés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10379
|
| ''[[:d:Q12386943|Daniel ap Llosgwrn Mew]]''
|
| 1150
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10380
|
| ''[[:d:Q12390330|Gwernen ap Clyddno]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10381
|
| ''[[:d:Q12988572|Lynne Thomas]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10382
| [[Ficheru:AledPugh2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125438|Aled Pugh]]''
| actor galés
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10383
| [[Ficheru:Aled Rhys Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125439|Aled Rhys Hughes]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 10384
|
| ''[[:d:Q13125469|Alun Jones]]''
|
| 1946
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 10385
|
| ''[[:d:Q13125540|Annes Glynn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10386
|
| ''[[:d:Q13125546|Anthony Campbell]]''
| bioquímicu galés
| 1945
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10387
| [[Ficheru:Y Glerorfa (Arfon Gwilym)06LL.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125580|Arfon Gwilym]]''
| cantante galés
| 1950
|
| ''[[:d:Q13131064|Rhydymain]]''
|-
| style='text-align:right'| 10388
|
| ''[[:d:Q13125586|Arfon Wyn]]''
| cantante galés
| 1952
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 10389
|
| ''[[:d:Q13125608|Arthur Howard Williams]]''
| axedrecista británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 10390
|
| ''[[:d:Q13125609|Arthur of Bardsey]]''
|
| 1150
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10391
| [[Ficheru:Llen Natur Conference May 2017 26.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13126293|Bruce Griffiths]]''
|
| 1938
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10392
|
| ''[[:d:Q13126878|Caryl Lewis]]''
| escritora británica
| 1978
|
| ''[[:d:Q746718|Birkenhead]]''<br/>[[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 10393
| [[Ficheru:Catrin Dafydd Bardd y Goron Awst 2018 cropped 4.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13126947|Catrin Dafydd]]''
|
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10394
|
| ''[[:d:Q13127291|Crach Ffinnant]]''
|
| 1350
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10396
|
| ''[[:d:Q13127762|Dafydd Benwyn]]''
|
| 1550
|
| ''[[:d:Q6661452|Llangeinor]]''
|-
| style='text-align:right'| 10397
|
| ''[[:d:Q13127765|Dafydd Alaw]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10398
|
| ''[[:d:Q13127787|Damian Walford Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10399
|
| ''[[:d:Q13127791|Daniel Morden]]''
| escritor británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10400
|
| ''[[:d:Q13127839|Deiniolen]]''
|
| 600
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10401
|
| ''[[:d:Q13127844|Deio ab Ieuan Du]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661559|Llangynfelyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10402
|
| ''[[:d:Q13127926|Dona]]''
| monxu galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10403
| [[Ficheru:Church of St Dwywe, Dyffryn Ardudwy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128004|Dwywe]]''
|
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10404
|
| ''[[:d:Q13128010|Dyfan Roberts]]''
|
| 1949
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10405
|
| ''[[:d:Q13128017|Dyfrig Wynn Jones]]''
|
| 1977
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10406
|
| ''[[:d:Q13128080|Edward Dafydd]]''
|
| 1550
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10407
|
| ''[[:d:Q13128095|Efa ferch Madog]]''
|
| 1200
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10408
|
| ''[[:d:Q13128265|Emyr Wyn]]''
|
| 1952
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10409
| [[Ficheru:The Llanynghenedl Standing Stone, Anglesey. - geograph.org.uk - 110758.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128270|Enghenedl]]''
| monxa galesa
| 600
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10410
|
| ''[[:d:Q13128575|Garry Owen]]''
|
| 1958
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10411
|
| ''[[:d:Q13128587|Gary Slaymaker]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q5197224|Cwmann]]''
|-
| style='text-align:right'| 10412
| [[Ficheru:Band Trefor carol singing around the village as was traditional in the last century (1587451).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128623|Geraint Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10413
|
| ''[[:d:Q13128625|Geraint Griffiths]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 10414
|
| ''[[:d:Q13128670|Glyn Wise]]''
|
| 1988
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10415
|
| ''[[:d:Q13128682|Golyddan Fardd]]''
| poeta galés
| 650
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10416
|
| ''[[:d:Q13128777|Gronw Ddu o Fôn]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10417
|
| ''[[:d:Q13128780|Gronw Ddu]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10418
|
| ''[[:d:Q13128795|Gruffudd ap Llywelyn Lwyd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10419
|
| ''[[:d:Q13128796|Gruffydd Sion Pritchard]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 10420
|
| ''[[:d:Q13128891|Gwyn Elfyn]]''
| actor británicu
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10421
|
| ''[[:d:Q13128896|Gwynhoedl]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10422
|
| ''[[:d:Q13128901|Gwynin]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10423
|
| ''[[:d:Q13129026|Heledd Cynwal]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1975
|
| ''[[:d:Q4898006|Bethlehem]]''
|-
| style='text-align:right'| 10424
|
| ''[[:d:Q13129028|Hywel Heilyn]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q3397661|Llangeitho]]''
|-
| style='text-align:right'| 10425
|
| ''[[:d:Q13129090|Hilma Lloyd Edwards]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3396864|Bontnewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10426
|
| ''[[:d:Q13129092|Hillyn]]''
|
| 1250
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10427
|
| ''[[:d:Q13129132|Hopcyn ap Tomas]]''
|
| 1335
|
| ''[[:d:Q1767482|Ynysforgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10428
| [[Ficheru:Huw Chiswell - 4492516889.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129190|Huw Chiswell]]''
|
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10429
|
| ''[[:d:Q13129199|Huw Llywelyn Davies]]''
|
| 1945
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10430
| [[Ficheru:Huw Edwards (James Tamim crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129201|Huw Edwards]]''
| periodista galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10431
| [[Ficheru:Meltdown Festival Sunday Surprises Huw Stephens (41075747240).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129206|Huw Stephens]]''
| llocutor radiofónicu galés
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10432
|
| ''[[:d:Q13129204|Huw Pritchard]]''
| ciclista británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10433
|
| ''[[:d:Q13129225|Ian Cottrell]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10434
|
| ''[[:d:Q13129239|Iestyn Garlick]]''
|
| 1952
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10435
|
| ''[[:d:Q13129236|Idris Caffrey]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1681386|Rhayader]]''
|-
| style='text-align:right'| 10436
|
| ''[[:d:Q13129240|Ifan Morgan Jones]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10437
|
| ''[[:d:Q13129265|Iorwerth ab y Cyriog]]''
| poeta galés
| 1400
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10438
|
| ''[[:d:Q13129287|Iwan Rhys]]''
| poeta
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10439
| [[Ficheru:Iwan Bala (2009).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129288|Iwan Bala]]''
| pintor británicu
| 1956
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10440
|
| ''[[:d:Q13129308|Jenny Ogwen]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 10441
| [[Ficheru:Y Prifardd Jim Parc Nest (cropped).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129316|T. James Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10442
|
| ''[[:d:Q13129329|John Gwilym Jones]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10443
|
| ''[[:d:Q13129346|John Pierce Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q914316|Newborough]]''
|-
| style='text-align:right'| 10444
|
| ''[[:d:Q13129373|Kate Crockett]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10445
| [[Ficheru:Laura Anne Jones MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129493|Laura Anne Jones]]''
| política galesa
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10446
|
| ''[[:d:Q13129536|Lewis Caerleon]]''
|
| 1500
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10447
| [[Ficheru:Llanllechid Church - geograph.org.uk - 110331.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129679|Llechid]]''
|
| 600
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10448
|
| ''[[:d:Q13129698|Lleucu Llwyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3404443|Pennal]]''
|-
| style='text-align:right'| 10449
|
| ''[[:d:Q13129915|Manon Rhys]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10450
| [[Ficheru:Margaret Williams, the Anglesey songstress, Charles Williams, and other singers (1460340).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129942|Margaret Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q16103637|Brynsiencyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10451
|
| ''[[:d:Q13129949|Mari Lövgreen]]''
| presentadora de televisión británica
| 1983
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10452
|
| ''[[:d:Q13129962|Martin Davis]]''
| escritor galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10453
|
| ''[[:d:Q13129976|Maureen Rhys]]''
| actriz británica
|
|
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10454
|
| ''[[:d:Q13130138|Mici Plwm]]''
| actor
| 1944
|
| ''[[:d:Q3405667|Llan Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10455
|
| ''[[:d:Q13130360|Nerys Hughes]]''
| actriz galesa
| 1941
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10456
| [[Ficheru:Llanbeblig Hours (f. 3v.) A bishop, possibly St. Peblig, blessing and wearing a mitre, and holding a crosier.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130598|Peblig]]''
| santu galés
| 380
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10457
|
| ''[[:d:Q13130599|Paul Sheppard]]''
| ciclista británicu
| 1978
|
| ''[[:d:Q3401149|Newbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 10458
|
| ''[[:d:Q13131021|Rhiannon Wyn]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10459
|
| ''[[:d:Q13131075|Rhys Iorwerth]]''
|
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10460
|
| ''[[:d:Q13131073|Rhys Mwyn]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10461
|
| ''[[:d:Q13131076|Rhys Hartley]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10462
|
| ''[[:d:Q13131184|Samantha Wynne Rhydderch]]''
| poeta británica
| 1966
|
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10463
|
| ''[[:d:Q13131904|Tim Jones]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 10464
| [[Ficheru:Tudur Dylan Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132053|Tudur Dylan Jones]]''
| poeta galés
| 1965
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10465
| [[Ficheru:Entrance to Llandybie Parish Church - geograph.org.uk - 4445311.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132095|Santa Tybie]]''
| santa galesa
|
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 10466
| [[Ficheru:St Tyfaelog's Church, Pontlottyn - geograph.org.uk - 1152586.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132101|Tyfaelog]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10467
|
| ''[[:d:Q13132175|Vaughan Roderick]]''
| periodista galés
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10468
|
| ''[[:d:Q13132177|Vernon Jones]]''
| poeta galés
| 2000
|
| ''[[:d:Q3401604|Bow Street]]''
|-
| style='text-align:right'| 10469
|
| ''[[:d:Q13132185|W. Gareth Jones]]''
|
| 1936
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 10470
|
| [[Jaime Gareth Flórez]]
| políticu asturianu
| 1969
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10471
|
| ''[[:d:Q13231953|Neil A. Oakman]]''
|
| 1962
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10472
| [[Ficheru:Bryn Fon gan Dogfael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405418|Bryn Fôn]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 10473
|
| ''[[:d:Q13405416|Einir Dafydd]]''
| cantante galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10474
| [[Ficheru:Mark joseph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405478|Mark Joseph]]''
|
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10475
| [[Ficheru:Catrin Collier - colour.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13416998|Catrin Collier]]''
| escritora británica
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10476
|
| ''[[:d:Q13522522|Hugh Schofield]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10477
|
| ''[[:d:Q13563004|Gillian Gill]]''
| escritora galesa
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10478
|
| ''[[:d:Q13581065|Jamie Jones]]''
|
| 1980
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10479
|
| ''[[:d:Q13635446|Grahame Davies]]''
| escritor británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10480
|
| ''[[:d:Q13637417|Ian Jeremiah]]''
| ciclista galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10481
| [[Ficheru:Iolo Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13638382|Iolo Williams]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10482
|
| ''[[:d:Q13645303|Lucy Christopher]]''
| escritora australiana
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10483
| [[Ficheru:Mark Donovan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13646991|Mark Donovan]]''
| actor británicu
| 1968
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10484
|
| ''[[:d:Q14095064|Mark Whitby]]''
|
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10485
|
| ''[[:d:Q14159639|Heather Jones]]''
| cantante galesa
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10486
| [[Ficheru:Rhun Ap Iorwerth official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14420732|Rhun ap Iorwerth]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q7821690|Tonteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10487
| [[Ficheru:Terwyn davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14476341|Terwyn Davies]]''
| presentador de televisión galés
| 1979
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10488
|
| ''[[:d:Q14508446|Aled Jones Williams]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10489
|
| ''[[:d:Q14508501|Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed]]''
|
| 1335
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10490
| [[Ficheru:Myrddin ap Dafydd, Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14508658|Myrddin ap Dafydd]]''
| poeta galés
| 1956
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10491
| [[Ficheru:David davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945645|J. D. Davies]]''
| historiador galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10492
|
| ''[[:d:Q14945659|John Lewis]]''
|
| 1580
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10493
|
| ''[[:d:Q14946841|Mark Evans]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10494
| [[Ficheru:Paul Atherton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14949171|Paul Atherton]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10495
|
| ''[[:d:Q15008212|Dafydd Bullock]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1953
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 10496
|
| ''[[:d:Q15052584|Martin Daunton]]''
| historiador galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10497
|
| ''[[:d:Q15052605|Richard Evans]]''
|
| 1968
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10498
|
| ''[[:d:Q15062913|Matt Parry]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10499
| [[Ficheru:Trebor Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15077570|Trebor Edwards]]''
| cantante británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 10500
| [[Ficheru:Hungarian National Circus 2014 Richter József Jr. 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15148558|József Richter]]''
|
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10501
|
| ''[[:d:Q15149236|Jonathan Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10502
| [[Ficheru:Owain Doull - 2023 UCI Road World Championships (Men's road race).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15285212|Owain Doull]]''
| ciclista británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10503
|
| ''[[:d:Q15378581|Peter Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1932
|
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 10504
|
| ''[[:d:Q15401784|Simon Cox]]''
| golfista británicu
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10505
|
| ''[[:d:Q15428968|Dean Gratton]]''
| escritor galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10506
|
| ''[[:d:Q15433564|Stephen Knight]]''
| escritor británicu
| 1960
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10507
| [[Ficheru:Ian Hamilton, Author image 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15446774|Ian Hamilton]]''
|
| 1946
|
| [[Toronto]]<br/>[[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 10508
|
| ''[[:d:Q15447289|Christopher Hann]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10509
| [[Ficheru:Mival and Barrie 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15456259|Eric Mival]]''
| direutor de cine británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10510
|
| ''[[:d:Q15460527|Paul Carey Jones]]''
| cantante d'ópera galés
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10511
|
| ''[[:d:Q15498606|Larry Goves]]''
| compositor británicu
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10512
| [[Ficheru:Mark Sampson, England Ladies v Montenegro 5 4 2014 1058.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15631605|Mark Sampson]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q5184032|Creigiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10513
|
| ''[[:d:Q15710759|Neil Thomas]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1968
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 10514
|
| ''[[:d:Q15712409|Nic Strange]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1987
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10515
|
| ''[[:d:Q15831079|Raj Popat]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q7359368|Rogerstone]]''
|-
| style='text-align:right'| 10516
|
| ''[[:d:Q15831077|Daniel Font]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1993
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10517
|
| ''[[:d:Q15840050|Peter Creed]]''
| xugador de squash británicu
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10518
| [[Ficheru:Sir Robert Fry - Self Portrait.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15967923|Robert Fry]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10519
|
| ''[[:d:Q15991307|Charlotte Voake]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10520
|
| ''[[:d:Q15994361|Maureen Elizabeth Church]]''
|
| 1930
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10521
| [[Ficheru:Sarah Cruddas (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15994385|Sarah Cruddas]]''
| meteoróloga británica
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10522
|
| ''[[:d:Q15994548|Carl Jones]]''
| biólogu galés
| 1954
|
| ''[[:d:Q2085995|St Clears]]''
|-
| style='text-align:right'| 10523
|
| ''[[:d:Q15999899|Martin Davies]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10524
|
| ''[[:d:Q15999960|Gary Richards]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10525
|
| ''[[:d:Q16037727|Thomas Humphreys]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10526
|
| ''[[:d:Q16066973|Joe Moran]]''
| futbolista británicu
| 1880
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10527
|
| ''[[:d:Q16069708|Lydia Hall]]''
| golfista galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10528
|
| ''[[:d:Q16079066|Len Orchard]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1912
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10529
|
| ''[[:d:Q16089618|Robert Jones]]''
|
| 1921
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10530
|
| ''[[:d:Q16089913|Glenys Cour]]''
| pintora británica
| 1924
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 10531
|
| ''[[:d:Q16095921|Don Ward]]''
| xugador de críquet británicu
| 1934
|
| ''[[:d:Q7836589|Trealaw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10532
|
| ''[[:d:Q16097119|Vincent Kane]]''
| periodista británicu
| 1935
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10533
|
| ''[[:d:Q16104409|Frank Clarke]]''
| xugador de críquet galés
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10534
|
| ''[[:d:Q16104431|Phil Edwards]]''
| boxeador galés
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10535
|
| ''[[:d:Q16104637|Fenton Coles]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1937
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 10536
| [[Ficheru:Howard.cole.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16106220|Howard Cole]]''
| pilotu de motociclismu británicu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10537
|
| ''[[:d:Q16106245|Pete Drummond]]''
| disc-jockey británicu
| 1943
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10538
|
| ''[[:d:Q16106590|John Cooper]]''
|
| 1944
|
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 10539
|
| ''[[:d:Q16106615|Ken Elias]]''
| pintor galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 10540
|
| ''[[:d:Q16106933|Hywel Evans]]''
| patinador artísticu sobre xelu galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10541
|
| ''[[:d:Q16106974|John Harris]]''
| atleta galés
| 1945
|
| ''[[:d:Q7442720|Sebastopol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10542
|
| ''[[:d:Q16106997|John Jeffery]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1945
|
| ''[[:d:Q3404041|Oakdale]]''
|-
| style='text-align:right'| 10543
|
| ''[[:d:Q16107026|Brian Lewis]]''
| xugador de críquet galés
| 1945
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10544
|
| ''[[:d:Q16107406|Kevin Lyons]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10545
|
| ''[[:d:Q16107436|Ian Morris]]''
| xugador de críquet galés
| 1946
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10546
|
| ''[[:d:Q16116092|Pat Murphy]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10547
| [[Ficheru:David Nott addressing the Keep Her Safe conference in 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16123852|David Nott]]''
| ciruxanu galés
| 1956
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10548
|
| ''[[:d:Q16135575|Hilary Boyd]]''
| novelista británica
| 1949
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10549
| [[Ficheru:Lorraine Barrett AM.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16144618|Lorraine Barrett]]''
| política galesa
| 1950
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 10550
|
| ''[[:d:Q16145283|Michael Hollingsworth]]''
| escritor canadianu
| 1950
|
| [[Abertawe]]<br/>[[Canadá]]
|-
| style='text-align:right'| 10551
|
| ''[[:d:Q16146280|Dan Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10552
|
| ''[[:d:Q16146480|Martin J. Ball]]''
| llingüista galés
| 1951
|
| ''[[:d:Q2272941|Tywyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10553
|
| ''[[:d:Q16148201|Paul Chapman]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10554
|
| ''[[:d:Q16148893|Clive Hicks-Jenkins]]''
| pintor británicu
| 1951
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10555
|
| ''[[:d:Q16150175|Roger Argente]]''
|
| 1962
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10556
| [[Ficheru:Nicky Stevens.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16150554|Nicky Stevens]]''
| cantante galesa
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10557
|
| ''[[:d:Q16152009|Barry Tucker]]''
| futbolista británicu
| 1952
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10558
|
| ''[[:d:Q16154488|Rakie Ayola]]''
| actriz galesa
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10559
|
| ''[[:d:Q16156023|Kieran Evans]]''
| guionista galés
| 1969
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 10560
|
| ''[[:d:Q16185522|Marc Phillips]]''
| políticu galés
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10561
| [[Ficheru:Keith Griffiths at TEDx Nov2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16186256|Keith Griffiths]]''
|
| 1954
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10562
|
| ''[[:d:Q16186314|Les Keen]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1954
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10563
| [[Ficheru:Photograph of British Actor and Photographer, James Coombes, taken in 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16187020|James Coombes]]''
| actor británicu
| 1956
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10564
|
| ''[[:d:Q16188850|Roger Blake]]''
| actor galés
| 1957
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10565
| [[Ficheru:David Rees (5804396479).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16191114|David Rees]]''
| políticu galés
| 1957
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10566
| [[Ficheru:Installing 846.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16192714|David Garner]]''
| artista británicu
| 1958
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10567
| [[Ficheru:Dr Roger Highfield.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q16192753|Roger Highfield]]''
| científicu galés
| 1958
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 10568
|
| ''[[:d:Q16193115|Stephen Garlick]]''
|
| 1959
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10569
|
| ''[[:d:Q16193706|Peter Lawlor]]''
| xugador de críquet galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10570
|
| ''[[:d:Q16193861|Kelvin Smart]]''
| boxeador galés
| 1960
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10571
| [[Ficheru:Violet Berlin and Gareth Jones (Gareth Jones).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16194126|Gareth Jones]]''
| presentador de televisión galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10572
|
| ''[[:d:Q16194528|Mark Evans]]''
| futbolista d'Estaos Xuníos
| 1962
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10573
|
| ''[[:d:Q16195606|David Martyn Jones]]''
|
| 1964
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10574
|
| ''[[:d:Q16195738|Kerry Peers]]''
| actriz galesa
| 1964
|
| ''[[:d:Q2622469|Northop Hall]]''
|-
| style='text-align:right'| 10575
|
| ''[[:d:Q16195819|Alia Syed]]''
|
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10576
| [[Ficheru:Gary Dobbs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16195981|Gary M Dobbs]]''
| actor galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q817960|Rhondda Cynon Taf]]''
|-
| style='text-align:right'| 10577
|
| ''[[:d:Q16197935|Albert Bumford]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10578
|
| ''[[:d:Q16198144|Dan Rees]]''
| pintor británicu
| 1982
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10579
|
| ''[[:d:Q16199209|Justin Chaston]]''
| atleta galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10580
| [[Ficheru:Osian Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16199536|Osian Roberts]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10581
|
| ''[[:d:Q16199881|Norman Pugh]]''
|
| 1911
|
| ''[[:d:Q13128677|Godre'r Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 10582
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Hunt of Bethnal Green crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16205127|Ruth Hunt]]''
| activista LGBT galesa
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10583
|
| ''[[:d:Q16205582|Gavin Dacey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10584
|
| ''[[:d:Q16206111|Hywel Davies]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1981
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10585
|
| ''[[:d:Q16206117|Jennifer Davies]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10586
|
| ''[[:d:Q16206127|Jonathan Davies]]''
| xugador de críquet galés
| 1980
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10587
| [[Ficheru:Rob Davies 2016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16206142|Rob Davies]]''
| tenista de mesa galés
| 1984
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10588
|
| ''[[:d:Q16207211|Richard Elis]]''
| actor británicu
| 1975
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10589
| [[Ficheru:Hannah Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16207950|Hannah Jones]]''
| xugadora de snooker británica
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10590
|
| ''[[:d:Q16208301|Gareth Duke]]''
| nadador británicu
| 1986
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10591
|
| ''[[:d:Q16208797|Russell Gomer]]''
| actor galés
|
|
| ''[[:d:Q478218|Treforest]]''
|-
| style='text-align:right'| 10592
|
| ''[[:d:Q16210221|Glyn Meredith]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10593
|
| ''[[:d:Q16211037|Dominic Evans]]''
| deportista galés
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10594
|
| ''[[:d:Q16212127|Ness Flowers]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10595
| [[Ficheru:Amy hill stage two womens tour 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16212417|Amy Hill]]''
| ciclista británica
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10596
| [[Ficheru:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 228.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16212823|Rachel James]]''
| ciclista británica
| 1988
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10597
|
| ''[[:d:Q16213085|Nathan Stephens]]''
| atleta galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 10598
|
| ''[[:d:Q16213713|Toby Radford]]''
| xugador de críquet galés
| 1971
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10599
|
| ''[[:d:Q16213798|Neil Swain]]''
| boxeador galés
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10600
|
| ''[[:d:Q16213945|Steve Evans]]''
| xugador de dardos galés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10601
|
| ''[[:d:Q16213995|Mark Hill]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 10602
| [[Ficheru:Leigh Phillips (2024).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214561|Leigh Phillips]]''
| compositor británicu
| 1973
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10603
|
| ''[[:d:Q16214892|Richard Huxtable]]''
| profesor británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10604
|
| ''[[:d:Q16215062|Nicola Reynolds]]''
| actriz británica
| 1972
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10605
|
| ''[[:d:Q16215512|Jimmy Richards]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10606
|
| ''[[:d:Q16216112|Nathan Strong]]''
|
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10607
|
| ''[[:d:Q16216574|James Griffiths]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1977
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 10608
|
| ''[[:d:Q16216635|Damien Lacey]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10609
|
| ''[[:d:Q16221709|Nathan Brew]]''
| xugador de rugbi galés
| 1982
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10610
|
| ''[[:d:Q16222166|Ifan Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10611
|
| ''[[:d:Q16222332|Kate Alicia Morgan]]''
|
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10612
|
| ''[[:d:Q16222538|Nathan Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1983
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10613
|
| ''[[:d:Q16223279|James Merriman]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10614
| [[Ficheru:USO-Sale Sharks - 20131205 - Jonathan Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16223286|Jonathan Mills]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10615
|
| ''[[:d:Q16223405|Scott Roberts]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1984
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10616
|
| ''[[:d:Q16223639|Nicky Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10617
|
| ''[[:d:Q16223817|James Morgan]]''
| actor galés
| 1985
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10618
|
| ''[[:d:Q16223980|Ross Stephens]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q2741834|Llanidloes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10619
| [[Ficheru:JoeThomas2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16224261|Joe Thomas]]''
| atleta galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10620
|
| ''[[:d:Q16224682|William Griffin]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10621
|
| ''[[:d:Q16224740|David Lloyd]]''
| xugador de críquet británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10622
|
| ''[[:d:Q16224744|Hannah Lloyd]]''
| xugadora de críquet galesa
| 1979
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10623
|
| ''[[:d:Q16226076|Nia Roberts]]''
| conductora radiofónica británica
| 1964
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10624
| [[Ficheru:Chris Jenkins, Welsh light-Welterweight boxer 2013.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16226895|Chris Jenkins]]''
| boxeador galés
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10625
|
| ''[[:d:Q16230676|Howard Giles]]''
| llingüista d'Estaos Xuníos
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10626
|
| ''[[:d:Q16231553|Jonathan Spratt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10627
|
| ''[[:d:Q16231561|Hywel Stoddart]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10628
|
| ''[[:d:Q16231957|Richard Smith]]''
|
| 1987
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10629
|
| ''[[:d:Q16231982|Bruce Tasker]]''
| pilotu de bobsleigh galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q6504834|Lawrenny]]''
|-
| style='text-align:right'| 10630
|
| ''[[:d:Q16232132|Jevon Groves]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10631
|
| ''[[:d:Q16232219|Iwan Lewis]]''
| actor galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10632
| [[Ficheru:Darragh Mortell Directing.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16232794|Darragh Mortell]]''
| actor galés
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10633
|
| ''[[:d:Q16232878|Nic Reynolds]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10634
| [[Ficheru:Gareth Davies 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16233083|Gareth Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10635
|
| ''[[:d:Q16233186|Harri Greville]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1990
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10636
|
| ''[[:d:Q16233500|Lloyd Read]]''
| pilotu d'automovilismu galés
| 1990
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10637
|
| ''[[:d:Q16233638|Josh Tyler]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1990
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10638
| [[Ficheru:Monte-Carlo Squash Classic 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234541|Tesni Evans]]''
| xugadora de squash británica
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10639
| [[Ficheru:Cory Hill 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234630|Cory Hill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q6729365|Maesycoed]]''<br/>[[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10640
| [[Ficheru:Andrew Hughes 26-04-2014 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16234640|Andrew Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10641
|
| ''[[:d:Q16234958|Rob Evans]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10642
| [[Ficheru:Matthew Screech 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235000|Matthew Screech]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10643
| [[Ficheru:Joe Walsh Crawley Town 1 November 2014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235144|Joe Walsh]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10644
|
| ''[[:d:Q16235445|Aaron Amadi-Holloway]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10645
|
| ''[[:d:Q16235485|Alex Jones]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10646
| [[Ficheru:Rhodri Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235579|Rhodri Lloyd]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q7164547|Penpedairheol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10647
|
| ''[[:d:Q16235894|Luke Thomas]]''
| chef galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10648
| [[Ficheru:Jordan Williams (2012).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16235976|Jordan Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10649
|
| ''[[:d:Q16236079|Elliot Dee]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10650
| [[Ficheru:Lee Evans (Wolves).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236125|Lee Evans]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10651
| [[Ficheru:DanielGossetBangorFC2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236166|Danny Gosset]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10652
|
| ''[[:d:Q16236193|Cameron Herring]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10653
|
| ''[[:d:Q16236232|Luc Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10654
| [[Ficheru:Tom Lawrence.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236289|Tom Lawrence]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10655
|
| ''[[:d:Q16236306|James Loveridge]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10656
|
| ''[[:d:Q16236782|Dafydd Howells]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 10657
|
| ''[[:d:Q16236924|Seb Morris]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10658
|
| ''[[:d:Q16237062|Leona Kate Vaughan]]''
| actriz británica
| 1995
|
| [[Caerffili]]
|-
| style='text-align:right'| 10659
|
| ''[[:d:Q16239323|Ian Saynor]]''
| actor británicu
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10660
|
| ''[[:d:Q16239399|Geraint Todd]]''
|
| 1980
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10661
|
| ''[[:d:Q16239500|Jennifer Evans]]''
| actriz galesa
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10662
|
| ''[[:d:Q16240285|Chris Lilygreen]]''
|
| 1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10663
|
| ''[[:d:Q16255748|Julia Watson]]''
| actriz galesa
| 1953
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10664
| [[Ficheru:2016 Nazareth - Carl Sentance - by 2eight - DSC2639.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16318727|Carl Sentance]]''
| cantante galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10665
|
| ''[[:d:Q16527618|Alex Morgan]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10666
|
| ''[[:d:Q16561032|Andrew Matthews]]''
| escritor británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10667
|
| ''[[:d:Q16564560|Ian Thomas]]''
| batería galés
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10668
|
| ''[[:d:Q16610733|Tim Davies]]''
|
| 1950
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 10669
|
| ''[[:d:Q16727629|Cara Braia]]''
| cantante británica
| 1992
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10670
|
| ''[[:d:Q16728064|Claire Jones]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10671
| [[Ficheru:Rachel K Collier General Press Pic.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16728146|Rachel K Collier]]''
| cantante galesa
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10672
|
| ''[[:d:Q16729053|John Forrester-Clack]]''
| pintor australianu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10673
|
| ''[[:d:Q16729677|Tom Harrison]]''
| músicu de jazz galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10674
|
| ''[[:d:Q16729774|Rhiannon Henry]]''
| ciclista galesa
| 1987
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10675
|
| ''[[:d:Q16731153|Eddie Ladd]]''
| baillarina británica
| 1964
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10676
| [[Ficheru:Kate Lambert - Kato (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16731199|Kate Lambert]]''
| modelu galesa
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10677
|
| ''[[:d:Q16731446|Flex Lewis]]''
| deportista galés
| 1983
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10678
|
| ''[[:d:Q16731984|Marco Marenghi]]''
|
| 1901
|
| ''[[:d:Q3399891|Ton Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10679
|
| ''[[:d:Q16734502|Phlegm]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10680
|
| ''[[:d:Q16735285|Beth Robert]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3397975|Pont-rhyd-y-groes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10681
| [[Ficheru:ProfessorElaineTreharne-4.16.19.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16740079|Elaine Treharne]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10682
|
| ''[[:d:Q16743899|Huw Jenkins]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q6184895|Jersey Marine]]''
|-
| style='text-align:right'| 10683
|
| ''[[:d:Q16745471|Connor Roberts]]''
| futbolista británicu (1992-)
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10684
|
| ''[[:d:Q16762663|Calum Antell]]''
|
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10685
|
| ''[[:d:Q16848132|James Richards]]''
| videoartista británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10686
| [[Ficheru:Lauren Price in 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q16863591|Lauren Price]]''
| boxeadora galesa
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10687
| [[Ficheru:Dave Smith NRL.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16885739|David Smith]]''
|
| 1950
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10688
|
| ''[[:d:Q16898435|Annabelle Despard]]''
| poeta noruega
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10689
|
| ''[[:d:Q16931125|Emma Manners, Duchess of Rutland]]''
| agricultora galesa
| 1963
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 10690
|
| ''[[:d:Q16976371|Benjamin Davies]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10691
|
| ''[[:d:Q16982750|Griffith George]]''
|
| 1847
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10692
| [[Ficheru:Caleb McDuff - Deaf Go Kart Racer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16985888|Caleb McDuff]]''
| pilotu de carreres británicu
| 2008
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10693
|
| ''[[:d:Q16988006|Christopher Painter]]''
| compositor británicu
| 1962
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10694
| [[Ficheru:Archbishop of Canterbury with military chaplains (Jonathan Woodhouse cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16988285|Jonathan Woodhouse]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10695
|
| ''[[:d:Q17016985|Patricia Wiltshire]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q1376956|Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 10696
|
| ''[[:d:Q17020826|Simon Williams]]''
| historietista galés
| 1973
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10697
| [[Ficheru:Brynmor Evans (MDG).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17058143|Brynmor Evans]]''
| políticu noruegu
| 1972
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10698
|
| ''[[:d:Q17130218|Toni Murray]]''
|
| 1992
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10699
| [[Ficheru:Georgia Ruth (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17151106|Georgia Ruth]]''
| cantante británica
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10700
|
| ''[[:d:Q17159675|Celyn Jones]]''
| actor británicu
| 1979
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10701
|
| ''[[:d:Q17198217|John Bryan Evans]]''
|
| 1980
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10702
|
| ''[[:d:Q17198796|Kevin Thomas]]''
| xugador de dardos galés
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10703
|
| ''[[:d:Q17306402|Michael Price]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10704
|
| ''[[:d:Q17361343|Alan James]]''
|
| 1933
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10705
| [[Ficheru:Eglwys y Santes Julitta St Julitta's Church, Capel Curig 32.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17377054|Curig]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10706
| [[Ficheru:2025-04-03 Premier League Darts Berlin 2025 by Sandro Halank–167.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17386578|Gerwyn Price]]''
| xugador de dardos galés
| 1985
|
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 10707
| [[Ficheru:Deanofbreconshackerley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17402905|Paul Shackerley]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10708
| [[Ficheru:2019 Tour of Austria – 3rd stage 20190608 (02).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17403332|Scott Davies]]''
| ciclista británicu
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10709
| [[Ficheru:Jamie Lucas at Bristol Rovers in 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17403531|Jamie Lucas]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 10710
|
| ''[[:d:Q17418382|Phil Basey]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10711
|
| ''[[:d:Q17418759|Calum Jarvis]]''
| nadador británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q8059804|Ystrad]]''
|-
| style='text-align:right'| 10712
|
| ''[[:d:Q17449785|Angel Romaeo]]''
| ximnasta artística galesa
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10713
|
| ''[[:d:Q17449824|Raer Theaker]]''
| ximnasta artística galesa
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10714
| [[Ficheru:Eglwys Sant Dogfan, Church of St Dogfan, Llanrhaeadr-ym-Mochnant, Powys 23.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q17479557|Dogfan]]''
| monxu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10715
|
| ''[[:d:Q17479587|Gwrddelw]]''
|
|
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10716
|
| ''[[:d:Q17492322|Ashley Williams]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10717
|
| ''[[:d:Q17496545|Dyddgu Hywel]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10718
| [[Ficheru:Penmachno Parish Church - geograph.org.uk - 756583.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17509327|Tudclyd]]''
|
| 501
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10719
|
| ''[[:d:Q17517040|Daniel Kyriakides]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10720
| [[Ficheru:Maria Leijerstam.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17578075|Maria Leijerstam]]''
|
| 1978
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10721
| [[Ficheru:Rachel-musson DSC08626.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17591287|Rachel Musson]]''
| saxofonista británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10722
|
| ''[[:d:Q17612657|Sophie Moulds]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10723
|
| ''[[:d:Q17661439|Mali Morris]]''
| artista británica
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10724
|
| ''[[:d:Q17715103|Lloyd Handley]]''
|
| 1987
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10725
|
| ''[[:d:Q17984369|Aerdeyrn]]''
|
| 600
|
| [[Reinu de Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10726
| [[Ficheru:Well, Ffynnon Gwynydd, Glasbury - geograph.org.uk - 61678.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17984465|Cynidr]]''
|
| 501
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10727
|
| ''[[:d:Q18003113|Rhisiart Tal-e-bot]]''
|
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10728
| [[Ficheru:Amelia Womack in Sheffield (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18016151|Amelia Womack]]''
| política galesa
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10729
|
| ''[[:d:Q18043654|James Benjamin]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10730
| [[Ficheru:Thomas James 26122024 (3).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18044237|Thomas James]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10731
|
| ''[[:d:Q18044286|Dorian Jones]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10732
|
| ''[[:d:Q18044288|Joe Jones]]''
| ciclista canadianu
| 1944
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10733
|
| ''[[:d:Q18044791|Scott Matthews]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10734
|
| ''[[:d:Q18045036|Tyler Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10735
|
| ''[[:d:Q18045213|Angus O'Brien]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 10736
|
| ''[[:d:Q18045430|Rhys Pugsley]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10737
|
| ''[[:d:Q18062133|Ashton Hewitt]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10738
| [[Ficheru:Caryl Parry Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18108230|Caryl Parry Jones]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5446245|Ffynnongroyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10739
|
| ''[[:d:Q18109251|Jack Thomas]]''
| nadador británicu
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10740
| [[Ficheru:Jordan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18122000|Jordan Williams]]''
| futbolista británicu (1995-)
| 1995
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10741
| [[Ficheru:Aaron Collins Bristol Rovers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18125441|Aaron Collins]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10742
| [[Ficheru:ChristianDoidge.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18125528|Christian Doidge]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10743
|
| ''[[:d:Q18127948|Josh Sheehan]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10744
|
| ''[[:d:Q18129138|Jim Williams]]''
| xugador de dardos galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10745
|
| ''[[:d:Q18162186|Scott Tancock]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10746
|
| ''[[:d:Q18162727|Mike Williams]]''
| periodista galés
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10747
|
| ''[[:d:Q18166244|Brenda Wilson]]''
|
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10748
|
| ''[[:d:Q18169400|Regan Poole]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10749
| [[Ficheru:Dan Hanford 19-09-2015 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18206315|Dan Hanford]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10750
|
| ''[[:d:Q18217120|Natalie Powell]]''
| yudoca galesa
| 1990
|
| ''[[:d:Q1003123|Builth Wells]]''
|-
| style='text-align:right'| 10751
|
| ''[[:d:Q18221060|Robert D. Anderson]]''
| historiador británicu
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10752
| [[Ficheru:Joe Cordina (2016).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18330912|Joe Cordina]]''
| boxeador galés
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10753
|
| ''[[:d:Q18331849|Nathan Thorley]]''
| boxeador galés
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10754
| [[Ficheru:Leigh jones hong kong rugby head coach 20170506.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18340098|Leigh Jones]]''
| entrenador galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 10755
|
| ''[[:d:Q18341833|Kyle Rees]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10756
|
| ''[[:d:Q18350944|Aled Richards]]''
| batería galés
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10757
|
| ''[[:d:Q18352539|Marc Wyatt]]''
| deportista galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10758
| [[Ficheru:Nicky Smith 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18353250|Nicky Smith]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10759
|
| ''[[:d:Q18358867|James Thomas]]''
|
| 1918
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10760
|
| ''[[:d:Q18385698|Jonathan Tomlinson]]''
|
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10761
|
| ''[[:d:Q18387151|Paul Taylor]]''
| deportista galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10762
|
| ''[[:d:Q18526703|Caradog ab Iestyn]]''
| hacendado galés
| 1050
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 10763
|
| ''[[:d:Q18535410|Aled Islwyn]]''
| traductor galés
| 1953
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10764
|
| ''[[:d:Q18535435|Angharad Rhiannon Davies]]''
| llocutora radiofónica británica
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 10765
|
| ''[[:d:Q18535440|Alistair James]]''
| músicu galés
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10766
|
| ''[[:d:Q18535445|Dafydd Andrews]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10767
|
| ''[[:d:Q18535453|Aled ap Dafydd]]''
| periodista galés
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10768
|
| ''[[:d:Q18535458|Menna Baines]]''
|
| 1965
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10769
|
| ''[[:d:Q18535489|Siôn Cadwaladr]]''
| poeta galés
| 1800
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 10770
|
| ''[[:d:Q18535497|Toni Caroll]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 10771
| [[Ficheru:Eglwys Llangelynnin Conwy 31.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535501|Celynnin]]''
| monxu galés
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10772
|
| ''[[:d:Q18535514|Clydog]]''
| santu galés
| 800
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10773
|
| ''[[:d:Q18535527|Ceri Cunnington]]''
|
| 1976
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 10774
| [[Ficheru:St Cynhafal's Church - geograph.org.uk - 135338.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535538|Cynhafal]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10775
| [[Ficheru:Eglwys Sant Cynhaiarn St Cynhaearn's Church, Ynyscynhaearn, Gwynedd North Wales 05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535539|Cynhaiarn]]''
|
| 700
|
| ''[[:d:Q19871789|Caereinion]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10776
|
| ''[[:d:Q18535553|Siân Melangell Dafydd]]''
|
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10777
|
| ''[[:d:Q18535558|Nicholas Daniels]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 10778
|
| ''[[:d:Q18535567|Jason Walford Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10779
|
| ''[[:d:Q18535565|Glan Davies]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10780
|
| ''[[:d:Q18535590|Lyn Ebenezer]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q3401544|Pontrhydfendigaid]]''
|-
| style='text-align:right'| 10781
|
| ''[[:d:Q18535597|Sonia Edwards]]''
| escritora galesa
| 1961
|
| ''[[:d:Q3405038|Cemaes]]''
|-
| style='text-align:right'| 10782
|
| ''[[:d:Q18535610|Tony Etoria]]''
|
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10783
|
| ''[[:d:Q18535609|John Emyr]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q3400157|Llanwnda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10784
|
| ''[[:d:Q18535617|Meirion Evans]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q5441898|Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10785
| [[Ficheru:Heledd Fychan AS-MS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535625|Heledd Fychan]]''
| política galesa
| 1980
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10786
|
| ''[[:d:Q18535630|Ffion Dafis]]''
| actriz británica
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10787
|
| ''[[:d:Q18535635|Beti George]]''
| periodista galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q15987290|Coed-y-bryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10788
| [[Ficheru:Hywel Griffiths.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535643|Hywel Griffiths]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q18378847|Glangwili General Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 10789
| [[Ficheru:Eglwys Fihangel Sant Saint Michaels Church Betws-y-Coed Conwy Gwynedd Cymru Wales 42.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535647|Gruffudd ap Dafydd Goch]]''
|
| 1400
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10790
|
| ''[[:d:Q18535656|Robat Gruffudd]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 10791
|
| ''[[:d:Q18535665|Gwenfaen]]''
|
| 600
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10792
|
| ''[[:d:Q18535672|Gwyddelan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10793
|
| ''[[:d:Q18535681|Rheinallt ap Gwynedd]]''
|
| 1975
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 10794
|
| ''[[:d:Q18535686|Helen Aileen Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10795
|
| ''[[:d:Q18535701|Meirion MacIntyre Huws]]''
|
| 1963
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10796
|
| ''[[:d:Q18535713|Ifan Huw Dafydd]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 10797
|
| ''[[:d:Q18535718|Meleri Wyn James]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 10798
|
| ''[[:d:Q18535746|Hefin Jones]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 10799
|
| ''[[:d:Q18535763|Lee Haven-Jones]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10800
|
| ''[[:d:Q18535760|Aneirin Karadog]]''
| poeta galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10801
|
| ''[[:d:Q18535769|Doreen Lewis]]''
|
| 1953
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10802
| [[Ficheru:Dewi Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535785|Dewi Llwyd]]''
| periodista británicu
| 1954
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10803
|
| ''[[:d:Q18535794|John-Paul Macleod]]''
| actor británicu
| 1986
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10804
|
| ''[[:d:Q18535807|Dyl Mei]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10805
|
| ''[[:d:Q18535808|Meinir Jones]]''
| presentadora de televisión británica
| 1985
|
| ''[[:d:Q13126547|Capel Isaac]]''
|-
| style='text-align:right'| 10806
|
| ''[[:d:Q18535819|Lowri Morgan]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 10807
|
| ''[[:d:Q18535817|Elin Llwyd Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q17323496|Cefn-bryn-brain]]''
|-
| style='text-align:right'| 10808
|
| ''[[:d:Q18535822|Eleri Llewelyn Morris]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 10809
|
| ''[[:d:Q18535825|Mr Huw]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 10810
|
| ''[[:d:Q18535858|Gerallt Pennant]]''
| llocutor radiofónicu galés
| 1960
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10811
|
| ''[[:d:Q18535866|Arwel Gruffydd]]''
| actor galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 10812
|
| ''[[:d:Q18535875|Dewi Prysor]]''
|
| 1967
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 10813
| [[Ficheru:Golygathon Wicipop Prifysgol Bangor Wicipop Editathon 2017 04.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535877|Pwyll ap Siôn]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 10814
|
| ''[[:d:Q18535900|Bethan Rhys Roberts]]''
| periodista británica
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10815
|
| ''[[:d:Q18535901|Cefin Roberts]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 10816
|
| ''[[:d:Q18535906|Lleucu Roberts]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10817
| [[Ficheru:Manon Steffan Ros (33218890640) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535914|Manon Steffan Ros]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q20593646|Llanddeiniol]]''
|-
| style='text-align:right'| 10818
|
| ''[[:d:Q18535925|Rhuddlad]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q4657278|Llanrhuddlad]]''
|-
| style='text-align:right'| 10819
|
| ''[[:d:Q18535979|Emily Tucker]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 10820
|
| ''[[:d:Q18536008|Hugh Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10821
|
| ''[[:d:Q18536012|John Ellis Williams]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10822
|
| ''[[:d:Q18536058|Cadfarch]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10823
| [[Ficheru:Professor Laura McAllister (8552094408) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18545621|Laura McAllister]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10824
|
| ''[[:d:Q18576042|Dorcas Erbery]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10825
|
| ''[[:d:Q18588247|Bryan Parry]]''
| actor británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10826
| [[Ficheru:Saint Aelhaiarn.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18593818|Aelhaearn]]''
| santu patrón galés
|
|
| [[Reinu de Powys]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10827
|
| ''[[:d:Q18601440|Merlin James]]''
|
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10828
|
| ''[[:d:Q18612371|Judith Phillips]]''
| académica galesa
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10829
|
| ''[[:d:Q18624411|Gavin Jones]]''
| xugador de squash británicu
| 1980
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 10830
| [[Ficheru:Robert Jones (Welsh composer).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18630239|Robert Jones]]''
|
| 1945
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10831
|
| ''[[:d:Q18637292|Joe Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10832
|
| ''[[:d:Q18637509|Emily Kagan]]''
| lluchadora d'artes marciales mestes galesa
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10833
|
| ''[[:d:Q18637863|Dewi Penrhyn Jones]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10834
|
| ''[[:d:Q18640327|Gerry Humphreys]]''
| futbolista británicu
| 1946
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 10835
|
| ''[[:d:Q18646602|Wendell Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 10836
| [[Ficheru:Daniel Hickey.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18657319|Daniel Hickey]]''
|
| 1869
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10837
| [[Ficheru:Alize Mounter (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18683953|Alize Lily Mounter]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10838
|
| ''[[:d:Q18688008|Iori Jenkins]]''
|
| 1959
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10839
| [[Ficheru:Sant Ilar (st ilar) ('St Hilary's Church' is NEVER used), Llanilar, Aberystwyth, Ceredigion, Cymru 68.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18691847|Saint Ilar]]''
| monxu galés
| 600
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10840
|
| ''[[:d:Q18719315|Michael Brown]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10841
|
| ''[[:d:Q18719387|Jonathan Edwards]]''
|
| 1979
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10842
|
| ''[[:d:Q18730245|Efa ferch Maredudd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10843
|
| ''[[:d:Q18737042|David Pugh]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6770972|Markham]]''
|-
| style='text-align:right'| 10844
| [[Ficheru:Mark Andrews at Smash Nov 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18763812|Mark Andrews]]''
| lluchador británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10845
|
| ''[[:d:Q18763900|Kieran Bull]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10846
| [[Ficheru:1 19 Aneurin Donald.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18764018|Aneurin Donald]]''
| xugador de críquet galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10847
|
| ''[[:d:Q18764163|John Price]]''
| comentarista deportivu británicu
| 1960
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10848
|
| ''[[:d:Q18815948|Arthur Isaac]]''
|
| 1902
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10849
|
| ''[[:d:Q18921907|Gavin Hitchings]]''
| artista neozelandés
| 1937
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10850
|
| ''[[:d:Q19202498|Bob Shaw]]''
| vallista galés
| 1932
|
| ''[[:d:Q1401784|Taff's Well]]''
|-
| style='text-align:right'| 10851
|
| ''[[:d:Q19276832|Keith Palmer]]''
| empresariu británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10852
| [[Ficheru:Danny Ward 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19281946|Danny Ward]]''
| futbolista británicu (1993-)
| 1993
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10853
|
| ''[[:d:Q19282249|Catherine Williamson]]''
| ciclista británica
| 1982
|
| [[Gran Bretaña]]<br/>''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10854
|
| ''[[:d:Q19518803|Bethan Witcomb]]''
| actriz galesa
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10855
|
| ''[[:d:Q19519776|Nigel Williams]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10856
| [[Ficheru:Max Clark LQ 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19519831|Max Clark]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10857
|
| ''[[:d:Q19519921|Jenny Hawkins]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10858
|
| ''[[:d:Q19560518|Natalie Fryde]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10859
|
| ''[[:d:Q19560780|Harold Hughes]]''
|
| 1902
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10860
|
| ''[[:d:Q19578070|Laura Thomas]]''
|
| 1985
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10861
|
| ''[[:d:Q19578254|Liam Williams]]''
| boxeador galés
| 1992
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 10862
|
| ''[[:d:Q19578296|Viv Woodward]]''
| futbolista británicu
| 1914
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 10863
| [[Ficheru:Nigel Haworth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19585743|Nigel Haworth]]''
| políticu galés
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10864
|
| ''[[:d:Q19600732|Clydai ach Brychan]]''
| santa galesa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10865
|
| ''[[:d:Q19629034|Simon Armstrong]]''
| actor británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10866
|
| ''[[:d:Q19630379|Glynn Croudace]]''
| escritora de ficción de detectives galesa
| 1917
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 10867
| [[Ficheru:Frances Donovan 2011.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19650365|Frances Donovan]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10868
|
| ''[[:d:Q19661146|Wynne Richards]]''
|
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10869
|
| ''[[:d:Q19662539|Sue Jones]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 10870
|
| ''[[:d:Q19663103|Greg Hill]]''
| poeta británicu
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10871
|
| ''[[:d:Q19664267|Rachel Johncock]]''
| atleta británica
| 1993
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10872
|
| ''[[:d:Q19665598|Alex Jeffries]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10873
|
| ''[[:d:Q19665984|Gyllian Raby]]''
| novelista canadiana
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10874
| [[Ficheru:Business of Software - Rory Sutherland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19666293|Rory Sutherland]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q6661096|Llanbadoc]]''
|-
| style='text-align:right'| 10875
|
| ''[[:d:Q19666470|Nicky Thomas]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10876
|
| ''[[:d:Q19666871|Kevin Moseley]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 10877
|
| ''[[:d:Q19668085|Liam Shephard]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q7165282|Pentre]]''
|-
| style='text-align:right'| 10878
| [[Ficheru:Nick Salapatas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19668376|Nick Salapatas]]''
| futbolista británicu
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10879
|
| ''[[:d:Q19840274|Rhodri Jones]]''
| fotógrafu galés
| 1963
|
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10880
|
| ''[[:d:Q19848670|Chalkie Davies]]''
| fotógrafu galés
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10881
|
| ''[[:d:Q19870710|Alun Anderson]]''
| escritor británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10882
|
| ''[[:d:Q19872799|Rod Duncan]]''
| escritor galés
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10883
|
| ''[[:d:Q19873847|Ian Hamer]]''
| atleta galés
| 1965
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10884
| [[Ficheru:Owain Jones footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19874739|Owain Jones]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10885
|
| ''[[:d:Q19895893|Betsan Llwyd]]''
| actriz británica
| 1959
|
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 10886
| [[Ficheru:Ross at Wakles Comic Con 2015.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19899726|Ross O'Hennessy]]''
| actor británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10887
|
| ''[[:d:Q19903914|Cynan Jones]]''
|
| 1975
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 10888
| [[Ficheru:Sian Gibson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19904075|Sian Gibson]]''
|
| 1976
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10889
|
| ''[[:d:Q19904139|Jason Greenslade]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 10890
|
| ''[[:d:Q19945904|Bryn Markham-Jones]]''
| árbitru de fútbol británicu
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10891
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Davies crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19957299|Chris Davies]]''
| políticu galés
| 1967
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 10892
| [[Ficheru:Official portrait of Dr James Davies MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19957303|James Davies]]''
| políticu galés
| 1980
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 10893
| [[Ficheru:Official portrait of Carolyn Harris MP, 2025 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958026|Carolyn Harris]]''
| política británica
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10894
| [[Ficheru:Janet Owart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958045|Janet Haworth]]''
| política galesa
|
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 10895
| [[Ficheru:Official portrait of Simon Hoare (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19958093|Simon Hoare]]''
| políticu británicu
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10896
| [[Ficheru:Lateysha Grace at the National Television Awards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19968719|Lateysha Grace]]''
| cantante galesa
| 1992
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10897
|
| ''[[:d:Q20007832|Leondre Devries]]''
| cantante británicu
| 2000
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10898
|
| ''[[:d:Q20022443|Mark Bennett]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1969
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10899
|
| ''[[:d:Q20022497|Simon Hill]]''
|
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10900
|
| ''[[:d:Q20055587|Sioned Wiliam]]''
|
| 1961
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10901
|
| ''[[:d:Q20089033|David Braid]]''
| compositor galés
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10902
| [[Ficheru:Gareth Allen PHC 2015-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090102|Gareth Allen]]''
| xugador de snooker galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q2364012|Mynydd Isa]]''
|-
| style='text-align:right'| 10903
| [[Ficheru:Shift Exhibition pic.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q20090668|Chris Tally Evans]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10904
|
| ''[[:d:Q20090820|Ollie Griffiths]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10905
|
| ''[[:d:Q20109582|Penelope Evans]]''
| escritora de ficción de detectives británica
| 1959
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 10906
|
| ''[[:d:Q20127986|Kyle Patten]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10907
| [[Ficheru:Official portrait of Jo Stevens MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20128115|Jo Stevens]]''
| política galesa
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10908
|
| ''[[:d:Q20497707|Emlyn Rees]]''
| escritor británicu
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10909
| [[Ficheru:Elinor Crawley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20534916|Elinor Crawley]]''
| actriz galesa
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10910
|
| ''[[:d:Q20558011|Aeryn Jones]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 10911
|
| ''[[:d:Q20558076|Angharad Llwyd-Jones]]''
| escritora británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10912
|
| ''[[:d:Q20558096|Angharad Puw Davies]]''
| autora británica
|
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10913
|
| ''[[:d:Q20558342|Alice E. Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10914
|
| ''[[:d:Q20558419|Alun Guy]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10915
|
| ''[[:d:Q20558440|Alun Ifans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q107032917|Sarn-bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 10916
|
| ''[[:d:Q20558530|Alwyn Humphreys]]''
| escritor británicu
| 1944
|
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10917
|
| ''[[:d:Q20559469|Dyfnwal ap Arthwyr]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 10918
|
| ''[[:d:Q20560367|Androw Bennett]]''
|
| 1946
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10919
|
| ''[[:d:Q20560477|Bethan Marlow]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 10920
|
| ''[[:d:Q20560688|Bleddyn Owen Huws]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 10921
|
| ''[[:d:Q20562825|Eurig Salisbury]]''
| poeta británicu
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10922
|
| ''[[:d:Q20562948|Lleuwen Steffan]]''
| cantante británica
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10923
|
| ''[[:d:Q20564992|Ceri Dupree]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q6661746|Llansamlet]]''
|-
| style='text-align:right'| 10924
|
| ''[[:d:Q20567154|John Rowlands]]''
| políticu británicu
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10925
|
| ''[[:d:Q20567225|Ann Pierce Jones]]''
| autora británica
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10926
|
| ''[[:d:Q20568764|Beryl Stafford Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10927
| [[Ficheru:Celtic Knot Conference, July 2017 (14) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20569630|Gareth Morlais]]''
|
|
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 10928
| [[Ficheru:Siân Gwenllian AM (28092344141).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20570139|Sian Gwenllian]]''
| política británica
| 1956
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10929
|
| ''[[:d:Q20630509|Anthony Lyn]]''
| direutor de teatru galés
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10930
| [[Ficheru:H. Hawkline.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20638115|H. Hawkline]]''
| actor galés
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10931
|
| ''[[:d:Q20638154|Rhisiart Iorwerth]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q6661579|Llangynwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 10932
| [[Ficheru:20150922 1826 W AUT WAL 3974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20641048|Nia Jones]]''
| futbolista galesa
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10933
|
| ''[[:d:Q20641505|George Smith]]''
| futbolista británicu
| 1910
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10934
| [[Ficheru:Official portrait of Gerald Jones MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20647531|Gerald Jones]]''
| políticu galés
| 1970
|
| ''[[:d:Q3402398|New Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 10935
| [[Ficheru:Official portrait of Craig Williams MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20647978|Craig Williams]]''
| políticu británicu
| 1985
|
| [[Y Trallwng]]
|-
| style='text-align:right'| 10936
| [[Ficheru:Official portrait of Christina Rees crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20648332|Christina Rees]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10937
| [[Ficheru:Official portrait of Nick Thomas-Symonds MP (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20648913|Nick Thomas-Symonds]]''
| políticu británicu
| 1980
|
| [[Blaenafon]]
|-
| style='text-align:right'| 10938
|
| ''[[:d:Q20651182|David Morris]]''
|
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10939
|
| ''[[:d:Q20684269|Terry Jones]]''
|
| 1945
|
| [[Northampton]]<br/>[[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 10940
|
| ''[[:d:Q20707550|Jack Murphy]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 10941
|
| ''[[:d:Q20707929|Jeremy Lawlor]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10942
| [[Ficheru:Duane Jones PHC 2015-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20713162|Duane Jones]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 10943
|
| ''[[:d:Q20713565|Rory Thornton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10944
|
| ''[[:d:Q20714025|Javan Sebastian]]''
|
| 1994
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 10945
|
| ''[[:d:Q20732632|Arthur Jones]]''
| poeta galés
|
|
| ''[[:d:Q6661405|Llangadwaladr]]''
|-
| style='text-align:right'| 10946
|
| ''[[:d:Q20732663|William Birchinshaw]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10947
|
| ''[[:d:Q20732678|Cadwaladr Davies]]''
|
| 1704
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 10948
|
| ''[[:d:Q20732683|Cadwgan Delynor]]''
|
| 1400
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10949
|
| ''[[:d:Q20732684|Cadwgan Ffôl]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10950
|
| ''[[:d:Q20732734|Dafydd ap Phylip ap Rhys]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10951
|
| ''[[:d:Q20732732|Dafydd ap Maredudd ap Tudur]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10952
|
| ''[[:d:Q20732927|Edward Cadwaladr]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10953
|
| ''[[:d:Q20732994|Ellis Cadwaladr]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10954
|
| ''[[:d:Q20732999|Ellis Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q20595287|Llwyn-Gwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 10955
|
| ''[[:d:Q20733184|Hugh Bulkeley]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10956
|
| ''[[:d:Q20733219|Huw ap Morus]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10957
|
| ''[[:d:Q20733217|Huw ap Dafydd]]''
| poeta galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10958
|
| ''[[:d:Q20733220|Huw ap Rhisiart ap Dafydd]]''
| poeta galés
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10959
|
| ''[[:d:Q20734421|Thomas Blayney]]''
|
| 1785
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10960
|
| ''[[:d:Q20734505|Thomas Meredith]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 10961
|
| ''[[:d:Q20740720|Jamie Clarke]]''
| xugador de snooker británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10962
| [[Ficheru:Composer Julian Philips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20744651|Julian Philips]]''
|
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10963
|
| ''[[:d:Q20746350|Sarah Vine]]''
| periodista galesa
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10964
|
| ''[[:d:Q20748859|Margaret Thomas]]''
| escritora d'himnos galesa
| 1779
|
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 10965
|
| ''[[:d:Q20751801|Edward Evans]]''
|
| 1582
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 10966
|
| ''[[:d:Q20796502|John Doyle]]''
|
| 1968
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 10967
|
| ''[[:d:Q20804702|Evan Williams]]''
|
| 1706
|
| ''[[:d:Q1866840|Llangybi]]''
|-
| style='text-align:right'| 10968
| [[Ficheru:Scott barrow york city 2021-22.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20806930|Scott Barrow]]''
| futbolista británicu
| 1988
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10969
|
| ''[[:d:Q20858102|John McGrath]]''
| direutor artísticu galés
| 1962
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 10970
|
| ''[[:d:Q20864810|Richard Rees]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 10971
|
| ''[[:d:Q20871825|Joseph Devries]]''
| cantante británicu
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 10972
|
| ''[[:d:Q20876607|David Carpanini]]''
|
| 1946
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10973
|
| ''[[:d:Q20878085|Ryan Broom]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10974
|
| ''[[:d:Q20878155|Dafydd Jones]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10975
| [[Ficheru:Connor Roberts (footballer, born 1995), cropped image, Turkey vs Wales EURO 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878221|Connor Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10976
| [[Ficheru:Rick Smith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878239|Rick Smith]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 10977
| [[Ficheru:Josh Yorwerth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20878285|Josh Yorwerth]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 10978
|
| ''[[:d:Q20900626|Drew Sherman]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10979
|
| ''[[:d:Q20949696|Cynon]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 10980
|
| ''[[:d:Q20955871|Huw M.]]''
| compositor galés
| 1953
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 10981
|
| ''[[:d:Q20979145|Alex Samuel]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 10982
|
| ''[[:d:Q21004948|Lewis Bamford]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10983
|
| ''[[:d:Q21005409|Colin Roscoe]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 10984
|
| ''[[:d:Q21005591|Anne Denholm]]''
|
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10985
|
| ''[[:d:Q21005762|Rob Evans]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 10986
| [[Ficheru:Dylan Wiliam LISE2006 podium.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030583|Dylan Wiliam]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 10987
| [[Ficheru:Alexa Davies on MTV International.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030581|Alexa Davies]]''
| actriz británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 10988
| [[Ficheru:Richard Owain Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030612|Richard Owain Roberts]]''
| escritor británicu
| 1982
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 10989
| [[Ficheru:2 02 Phil Salt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030613|Philip Salt]]''
| xugador de críquet británicu
| 1996
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 10990
|
| ''[[:d:Q21030620|Stephen Thomas]]''
| regatista galés
| 1977
|
| ''[[:d:Q7080138|Ogmore Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 10991
|
| ''[[:d:Q21032001|Peter Rudeforth]]''
| trompetista galés
| 1963
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10992
| [[Ficheru:Professor Roger Matthews in October 2019, a workshop in Sulaymaniyah, Iraq.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21062381|Roger Matthews]]''
| profesor universitariu galés
| 1954
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 10993
| [[Ficheru:ProtheroeMatt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21064622|Matt Protheroe]]''
| deportista galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 10994
|
| ''[[:d:Q21066421|Lara Stephen]]''
|
| 1993
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 10995
|
| ''[[:d:Q21165576|John Aggleton]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 10996
|
| ''[[:d:Q21181195|Nicholas Harrhy]]''
| futbolista británicu
| 1982
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 10997
| [[Ficheru:Tal dan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21284652|Tal Dunne]]''
| xugador de baloncestu israelín
| 1987
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 10998
| [[Ficheru:Paul Emanuelli.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21284929|Paul Emanuelli]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 10999
|
| ''[[:d:Q21285653|Geraint Walsh]]''
| deportista galés
| 1988
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11000
|
| ''[[:d:Q21294997|Hayley Smith]]''
|
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11001
|
| ''[[:d:Q21453970|Liam Hanley]]''
| pintor británicu
| 1933
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 11002
|
| ''[[:d:Q21455479|Roy Slade]]''
|
| 1933
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11003
| [[Ficheru:Manon Awst portrait 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21455692|Manon Awst]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11004
|
| ''[[:d:Q21455918|Sally Moore]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11005
|
| ''[[:d:Q21456698|Andrzej Jackowski]]''
| pintor británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 11006
|
| ''[[:d:Q21457000|Elinor Evans]]''
| pintora galesa
| 1982
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11007
|
| ''[[:d:Q21457350|James Malcolm Rielly]]''
| pintor galés
| 1956
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11008
|
| ''[[:d:Q21457627|Elwyn Ioan]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q16007333|Pen-bont-rhyd-y-beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 11009
|
| ''[[:d:Q21458001|Emrys Parry]]''
|
| 1941
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11010
|
| ''[[:d:Q21461712|John Harvey]]''
| pintor galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q6964399|Nantyglo]]''
|-
| style='text-align:right'| 11011
|
| ''[[:d:Q21462444|Paul Brewer]]''
| pintor británicu
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11012
|
| ''[[:d:Q21464075|Cherry Pickles]]''
| pintora británica
| 1950
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11013
|
| ''[[:d:Q21464870|Glyn Jones]]''
| pintor británicu
| 1936
|
| ''[[:d:Q62429|Tynewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11014
|
| ''[[:d:Q21465832|Gwyn Evans]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11015
|
| ''[[:d:Q21466186|D. Alun Evans]]''
|
| 1945
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11016
|
| ''[[:d:Q21466631|Keith Bowen]]''
| pintor británicu
| 1950
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11017
|
| ''[[:d:Q21466820|Richard O'Connell]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 11018
|
| ''[[:d:Q21466996|Wynn Jones]]''
| pintor británicu
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11019
|
| ''[[:d:Q21474189|Dafydd Hellard]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1985
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11020
|
| ''[[:d:Q21481534|John Williams]]''
| novelista galés
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11021
|
| ''[[:d:Q21521789|John Neilson]]''
| músicu galés
| 1959
|
| ''[[:d:Q6661768|Llansilin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11022
| [[Ficheru:Parêd Gŵyl Dewi Aberystwyth 2023 - Wynne Melville Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21521815|Wynne Melville Jones]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11023
| [[Ficheru:Simple Minds - 2018173231123 2018-06-22 Rock the Ring - 1D X MK II - 2684 - B70I0818.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21585387|The Anchoress]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 11024
| [[Ficheru:Adam Beard 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21620859|Adam Beard]]''
| deportista galés
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11025
|
| ''[[:d:Q21620926|Will Boyde]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11026
|
| ''[[:d:Q21621069|Jack Condy]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 11027
|
| ''[[:d:Q21621139|James Davies]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11028
|
| ''[[:d:Q21621193|Dion Donohue]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q3399236|Bodedern]]''
|-
| style='text-align:right'| 11029
| [[Ficheru:20260704 160446 2026 Nations Championship Wales vs Fiji Ryan Elias.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621239|Ryan Elias]]''
|
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11030
| [[Ficheru:Jarrod Evans 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621263|Jarrod Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11031
|
| ''[[:d:Q21621266|Steffan Evans]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11032
|
| ''[[:d:Q21621265|Lloyd Evans]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11033
| [[Ficheru:Wyn Jones March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621405|Wyn Jones]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11034
|
| ''[[:d:Q21621506|Steffan Hughes]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11035
|
| ''[[:d:Q21621505|Rhodri Hughes]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11036
|
| ''[[:d:Q21621582|Ellis Jenkins]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11037
|
| ''[[:d:Q21621583|Owen Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q3399762|Ynysybwl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11038
|
| ''[[:d:Q21621580|Aled Jenkins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1990
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11039
|
| ''[[:d:Q21621611|Dan Jones]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11040
|
| ''[[:d:Q21621827|Ethan Lewis]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11041
| [[Ficheru:Dillon Lewis 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21621825|Dillon Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11042
|
| ''[[:d:Q21621829|Josh Lewis]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11043
|
| ''[[:d:Q21622160|Torin Myhill]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q2253279|Burry Port]]''
|-
| style='text-align:right'| 11044
|
| ''[[:d:Q21622199|Ioan Nicholas]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 11045
|
| ''[[:d:Q21622291|Scott Otten]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11046
|
| ''[[:d:Q21622371|Tom Phillips]]''
|
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11047
|
| ''[[:d:Q21622500|Lewis Rawlins]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11048
|
| ''[[:d:Q21622920|Garyn Smith]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11049
|
| ''[[:d:Q21622991|Aled Summerhill]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11050
|
| ''[[:d:Q21622998|Dan Suter]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11051
| [[Ficheru:Gareth Thomas (ospreys) 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623095|Gareth Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11052
| [[Ficheru:Owen Watkin RWC 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623285|Owen Watkin]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11053
| [[Ficheru:Tomos Williams 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21623324|Tomos Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11054
|
| ''[[:d:Q21642411|Hannah Daniel]]''
| actriz galesa
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11055
| [[Ficheru:Gem Hallett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21642535|Gemma Hallett]]''
|
| 1981
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11056
| [[Ficheru:Jordan Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21716254|Jordan Evans]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11057
|
| ''[[:d:Q21754193|Jacob Ifan]]''
| actor británicu
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11058
|
| ''[[:d:Q21857916|Roger Hackney]]''
| deportista galés
| 1957
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11059
| [[Ficheru:Stephen Williams, 2023 Paris-Nice.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21899385|Stephen Williams]]''
| ciclista británicu
| 1996
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11060
|
| ''[[:d:Q21932066|Dean Reynolds]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11061
|
| ''[[:d:Q21933272|Alex Lynch]]''
| futbolista británicu
| 1995
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 11062
|
| ''[[:d:Q21954811|Morgan Evans]]''
| xugador de lliga de rugbi británicu
| 1992
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11063
| [[Ficheru:Anwen Butten.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21964342|Anwen Butten]]''
|
| 1972
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11064
|
| ''[[:d:Q21964482|Rhodri Talfan Davies]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11065
|
| ''[[:d:Q21964937|Sean Holley]]''
|
| 1970
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11066
|
| ''[[:d:Q21999572|Robert Nisbet]]''
| escritor galés
| 1941
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11067
|
| ''[[:d:Q21999672|Kevin Hopkins]]''
| entrenador de rugbi a 15 galés
| 1961
|
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 11068
|
| ''[[:d:Q21999689|Carl Llewellyn]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11069
|
| ''[[:d:Q21999695|Nigel Meek]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 11070
|
| ''[[:d:Q21999708|Joseph Owens]]''
|
| 1878
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11071
|
| ''[[:d:Q21999727|Dick Roberts]]''
|
| 1891
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11072
|
| ''[[:d:Q21999735|Cyril Smith]]''
|
| 1893
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 11073
|
| ''[[:d:Q22007406|John Pettigrew]]''
|
| 1968
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11074
| [[Ficheru:Richard Lewis in 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22097933|Richard Lewis]]''
|
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11075
|
| ''[[:d:Q22097945|Darril Williams]]''
|
| 1975
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11076
|
| ''[[:d:Q22098319|Justin Thomas]]''
|
| 1973
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11077
|
| ''[[:d:Q22098343|Georgia Evans]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11078
|
| ''[[:d:Q22113503|John S. Noyes]]''
| entomólogu galés
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11079
| [[Ficheru:Ellie Curson - Yeovil Ladies (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22137015|Ellie Curson]]''
| futbolista galesa
| 1994
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11080
|
| ''[[:d:Q22277003|Remy Beasley]]''
| actriz galesa
|
|
| [[Cas-gwent]]
|-
| style='text-align:right'| 11081
|
| ''[[:d:Q22277869|Daniel Gammond]]''
| actor galés
|
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11082
|
| ''[[:d:Q22277934|Oncle Gilbert]]''
| compositor de cantares galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11083
|
| ''[[:d:Q22278255|Edwin Humphreys]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3402600|Y Fron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11084
| [[Ficheru:Tim Killeen and Tom Vilsack.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22278601|Timothy Killeen]]''
|
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11085
|
| ''[[:d:Q22279195|Maisie Methuen]]''
| ximnasta artística británica
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11086
|
| ''[[:d:Q22695859|Brian Davies]]''
| actor galés
| 1938
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11087
|
| ''[[:d:Q22703903|Eirlys Britton]]''
| actriz galesa
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11088
|
| ''[[:d:Q22704062|Rebecca Harries]]''
| actriz galesa
| 1966
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 11089
|
| ''[[:d:Q22704087|Ioan Hefin]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q6947838|Mynyddygarreg]]''
|-
| style='text-align:right'| 11090
| [[Ficheru:Daniel Pearson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22774613|Daniel Pearson]]''
| ciclista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11091
|
| ''[[:d:Q22815213|Marged ferch Tomos]]''
|
| 1340
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11092
|
| ''[[:d:Q22941875|Jess Davies]]''
| modelu galesa
| 1991
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11093
| [[Ficheru:Nicola Cousins.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22957455|Nicola Cousins]]''
| futbolista galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11094
|
| ''[[:d:Q22957701|Claire Skinner]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11095
|
| ''[[:d:Q22957757|Laura May Walkley]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11096
| [[Ficheru:Ffion Hague.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q22997454|Ffion Jenkins]]''
| conductora radiofónica británica
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11097
|
| ''[[:d:Q23000846|Trystan Llŷr Griffiths]]''
| cantante galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q5137116|Clynderwen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11098
|
| ''[[:d:Q23013170|Eleri Mills]]''
| artista galesa
| 1955
|
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11099
|
| ''[[:d:Q23210319|Meilyr Jones]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11100
|
| ''[[:d:Q23304355|David Smallman]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11101
|
| ''[[:d:Q23309977|Kathy Jones]]''
| sacerdotisa galesa
| 1968
|
| ''[[:d:Q3398830|Corris]]''
|-
| style='text-align:right'| 11102
| [[Ficheru:Beth Reeks on Institute of Physics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23419103|Beth Reekles]]''
| novelista británica
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11103
|
| ''[[:d:Q23463073|James Bird]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11104
|
| ''[[:d:Q23542620|Scott Andrews]]''
|
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11105
|
| ''[[:d:Q23664137|Fiona Bennett]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11106
|
| ''[[:d:Q23664153|Luke Francis]]''
| pilotu de carreres británicu
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11107
|
| ''[[:d:Q23665729|Stephen Malik]]''
| empresariu d'Estaos Xuníos
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11108
|
| ''[[:d:Q23696663|Lee Gaze]]''
| músicu galés
| 1975
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11109
|
| ''[[:d:Q23721875|Shelley Miranda Barrett]]''
| actriz galesa
| 1975
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11110
|
| ''[[:d:Q23731514|Elen Rhys]]''
| actriz galesa
| 1983
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11111
|
| ''[[:d:Q23731532|Kate Lamb]]''
| actriz galesa
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11112
|
| ''[[:d:Q23762604|Tyler Rees]]''
| xugador de snooker galés
| 1999
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11113
|
| ''[[:d:Q23770381|Luke Garrett]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11114
| [[Ficheru:Owain Arthur at San Diego Comic Con 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23770470|Owain Arthur]]''
| actor británicu
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11115
|
| ''[[:d:Q23812726|Rhian Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11116
|
| ''[[:d:Q23883547|Leigh De-Vulgt]]''
| futbolista británicu
| 1981
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11117
| [[Ficheru:CINvBST 2017-05-20 - Josh Heard (33997230723) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23883851|Josh Heard]]''
| futbolista británicu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11118
| [[Ficheru:Kayleigh Green (46934063632) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23887822|Kayleigh Green]]''
| futbolista británica
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11119
|
| ''[[:d:Q23888209|Alastair Cavenagh]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11120
| [[Ficheru:Eglwys S Aelrhiw a Rheithordy Rhiw St Aelrhiw's and Rectory - geograph.org.uk - 568285.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23892568|Aelrhiw]]''
| sacerdote galés
| 600
|
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11121
| [[Ficheru:All Saints, Cellan - geograph.org.uk - 49752.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23927294|Callwen]]''
| líder relixosa galesa
| 530
|
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11122
|
| ''[[:d:Q23927301|Gwenfyl]]''
|
| 530
|
| ''[[:d:Q5251744|Defynnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11123
|
| ''[[:d:Q23991119|Thomas Boden]]''
|
| 1860
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11124
|
| ''[[:d:Q23991117|Matt Whatley]]''
| futbolista británicu
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11125
|
| ''[[:d:Q23991127|Les Cartwright]]''
|
| 1952
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11126
|
| ''[[:d:Q23991125|Samuel Brookes]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11127
|
| ''[[:d:Q23991134|Alfred Owen Davies]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11128
|
| ''[[:d:Q23991135|Oswald Davies]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11129
|
| ''[[:d:Q23991132|Charles Conde]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11130
|
| ''[[:d:Q23991143|Dick Finnigan]]''
|
| 1904
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11131
|
| ''[[:d:Q23991231|Harry Hibbott]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11132
|
| ''[[:d:Q23991291|Edmund Howell]]''
|
| 1867
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11133
|
| ''[[:d:Q23991313|Ron Hugh]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11134
|
| ''[[:d:Q23991471|Wilf James]]''
|
| 1907
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11135
|
| ''[[:d:Q23991510|Eddie Jenkins]]''
|
| 1895
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11136
|
| ''[[:d:Q23991548|Charles Ketley]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11137
|
| ''[[:d:Q23991587|Sid Lawrence]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11138
|
| ''[[:d:Q23991610|Patrick Leary]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11139
|
| ''[[:d:Q23991667|Tommy Matthias]]''
|
| 1890
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11140
|
| ''[[:d:Q23991664|Jack Mates]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11141
|
| ''[[:d:Q23991672|John Moulsdale]]''
|
| 1899
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11142
|
| ''[[:d:Q23991673|William Nock]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11143
|
| ''[[:d:Q23991676|Walter Hugh Roberts]]''
|
| 1858
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11144
|
| ''[[:d:Q23991685|Thomas John Thomas]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11145
|
| ''[[:d:Q23991692|Dick Wilcock]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11146
|
| ''[[:d:Q23991693|Richard Parry Williams]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11147
| [[Ficheru:Josh Adams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24005337|Josh Adams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11148
|
| ''[[:d:Q24005525|David Harrison]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11149
|
| ''[[:d:Q24006201|Jane Aaron]]''
| escritora galesa
| 1951
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11150
| [[Ficheru:Novo Amor at Prinzen Bar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007014|Novo Amor]]''
| cantautor galés
| 1991
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11151
|
| ''[[:d:Q24007087|Cerys Hale]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11152
|
| ''[[:d:Q24007150|Rebecca De Filippo]]''
|
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11153
|
| ''[[:d:Q24007174|Shona Powell Hughes]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11154
|
| ''[[:d:Q24007306|Megan York]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11155
|
| ''[[:d:Q24007313|David Jones]]''
|
| 1952
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11156
|
| ''[[:d:Q24007358|Eddie Lawrence]]''
|
| 1907
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11157
|
| ''[[:d:Q24007359|Dai Lewis]]''
|
| 1912
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11158
|
| ''[[:d:Q24007372|Tommy Mills]]''
|
| 1911
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11159
|
| ''[[:d:Q24007383|Elen Evans]]''
|
| 1985
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11160
|
| ''[[:d:Q24007428|Aneurin Richards]]''
|
| 1902
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11161
| [[Ficheru:Sian Williams Rugby.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24007436|Sian Williams]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1990
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11162
|
| ''[[:d:Q24007470|Bethan Dainton]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1989
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11163
|
| ''[[:d:Q24007472|Ffion Bowen]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1991
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11164
| [[Ficheru:Lee Waters AM (28066509142).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24039661|Lee Waters]]''
| políticu galés
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11165
| [[Ficheru:Neil McEvoy AM (28092346611).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24041564|Neil McEvoy]]''
| políticu galés
| 1970
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11166
| [[Ficheru:Vikki Howells official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24045680|Vikki Howells]]''
| política galesa
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11167
| [[Ficheru:Jayne Bryant AM (28092339351).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24050178|Jayne Bryant]]''
| política galesa
|
|
| ''[[:d:Q7374246|Royal Gwent Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 11168
| [[Ficheru:Official portrait of Chris Elmore MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24053857|Chris Elmore]]''
| políticu británicu
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11169
|
| ''[[:d:Q24073707|David Powell]]''
| pintor galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11170
|
| ''[[:d:Q24182168|Aled Williams]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1964
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11171
|
| ''[[:d:Q24182511|Greg Prosser]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11172
|
| ''[[:d:Q24183405|Darran Harris]]''
|
| 1992
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11173
| [[Ficheru:Steve Cooper.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24183505|Steve Cooper]]''
|
| 1979
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11174
|
| ''[[:d:Q24206353|Des Palmer]]''
|
| 1931
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11175
|
| ''[[:d:Q24206440|Henry Phoenix]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11176
|
| ''[[:d:Q24229287|Кішан Хірані]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11177
|
| ''[[:d:Q24250050|Tudor Jones]]''
| físicu británicu
| 1934
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 11178
| [[Ficheru:David Rowlands AM (28092341381).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405234|David Rowlands]]''
| políticu británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q378738|Argoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 11179
| [[Ficheru:Gareth Bennett AM.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24405244|Gareth Bennett]]''
| políticu galés
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11180
|
| ''[[:d:Q24450426|Rheon James]]''
|
| 1992
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11181
|
| ''[[:d:Q24450793|Chloe Tutton]]''
| nadadora británica
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11182
|
| ''[[:d:Q24548833|Chris Knight]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11183
|
| ''[[:d:Q24571914|Martyn Davies]]''
| meteorólogu galés
| 1956
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11184
|
| ''[[:d:Q24702621|Tom Doran]]''
| boxeador galés
| 1987
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11185
| [[Ficheru:Jeremy Miles official portrait (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q24706040|Jeremy Miles]]''
| políticu británicu
| 1971
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 11186
|
| ''[[:d:Q24708157|Branwen Niclas]]''
|
| 1969
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11187
|
| ''[[:d:Q24809662|Ted Parry]]''
|
| 1892
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11188
|
| ''[[:d:Q24809752|Abdullah Izzidien]]''
| ximnasta de trampolín galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q2044159|Llanybydder]]''
|-
| style='text-align:right'| 11189
|
| ''[[:d:Q24827868|Trevor Owen]]''
|
| 1873
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11190
|
| ''[[:d:Q24963103|Iestyn George]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11191
| [[Ficheru:NellieEvansPackard.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q24996661|Nellie Evans Packard]]''
| cantante d'Estaos Xuníos
|
|
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 11192
|
| ''[[:d:Q25171277|Richard Parfitt]]''
| músicu británicu
|
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11193
|
| ''[[:d:Q25171703|Steve Hamer]]''
|
| 1951
|
| ''[[:d:Q1930405|Glynneath]]''
|-
| style='text-align:right'| 11194
| [[Ficheru:Jack Jones.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25189322|Jack Jones]]''
| escritor galés
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11195
|
| ''[[:d:Q25206945|John Davies]]''
|
| 1856
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11196
|
| ''[[:d:Q25206950|Walter Davies]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11197
|
| ''[[:d:Q25206949|Jack Edwards]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11198
|
| ''[[:d:Q25206954|Jack Garner]]''
|
| 1872
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11199
|
| ''[[:d:Q25206953|Maurice Evans]]''
|
| 1859
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11200
|
| ''[[:d:Q25206957|Roger Evans]]''
|
| 1879
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11201
|
| ''[[:d:Q25206960|Peter Griffiths]]''
|
| 1862
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11202
|
| ''[[:d:Q25206972|Edwin James]]''
|
| 1869
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11203
|
| ''[[:d:Q25206982|Frederick Jones]]''
|
| 1863
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11204
|
| ''[[:d:Q25206980|Thomas Jenkins]]''
|
| 1877
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11205
|
| ''[[:d:Q25206981|Evan Jones]]''
|
| 1888
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11206
|
| ''[[:d:Q25206986|Hugh Jones]]''
|
| 1876
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11207
|
| ''[[:d:Q25206995|Richard Jones]]''
|
| 1879
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11208
|
| ''[[:d:Q25206999|Samuel Jones]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11209
|
| ''[[:d:Q25206996|Richard Jones]]''
|
| 1875
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11210
|
| ''[[:d:Q25206997|Samuel Jones]]''
|
| 1866
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11211
|
| ''[[:d:Q25207017|Thomas Lewis]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11212
|
| ''[[:d:Q25207022|Thomas McCarthy]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11213
|
| ''[[:d:Q25207020|James Lloyd]]''
|
| 1861
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11214
|
| ''[[:d:Q25207026|John Matthias]]''
|
| 1878
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11215
|
| ''[[:d:Q25207035|Robert Morris]]''
|
| 1875
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11216
|
| ''[[:d:Q25207045|Thomas Owen]]''
|
| 1861
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11217
|
| ''[[:d:Q25207059|John Roberts]]''
|
| 1858
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11218
|
| ''[[:d:Q25207062|Joseph Rogers]]''
|
| 1868
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11219
|
| ''[[:d:Q25207070|John Taylor]]''
|
| 1874
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11220
|
| ''[[:d:Q25207068|George Thomas]]''
|
| 1857
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11221
|
| ''[[:d:Q25207076|Dick Turner]]''
|
| 1866
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11222
|
| ''[[:d:Q25207083|George Williams]]''
|
| 1862
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11223
|
| ''[[:d:Q25207080|Billy Williams]]''
|
| 1896
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11224
| [[Ficheru:Lauren Williams after the Tokyo Olympics.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25414715|Lauren Williams]]''
| taekwondista británica
| 1999
|
| ''[[:d:Q880986|Blackwood]]''
|-
| style='text-align:right'| 11225
|
| ''[[:d:Q25485241|Ammar Alfian]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11226
|
| ''[[:d:Q25558093|Jennifer Vaughan Jones]]''
|
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11227
|
| ''[[:d:Q25558134|Alex Harries]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11228
|
| ''[[:d:Q25558142|Arwel Davies]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11229
|
| ''[[:d:Q25558144|Eiry Palfrey]]''
| actriz galesa
| 1939
|
| ''[[:d:Q6661372|Llanfihangel y Creuddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11230
|
| ''[[:d:Q25558156|Alice Hooker-Stroud]]''
| política galesa
| 1984
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11231
|
| ''[[:d:Q25558240|Eiry Thomas]]''
| actriz británica
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11232
|
| ''[[:d:Q25558290|Cath Aran]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11233
|
| ''[[:d:Q25558317|Nesdi Jones]]''
| cantautora británica
| 1992
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11234
|
| ''[[:d:Q25558966|Rhys James]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13127117|Cilycwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 11235
|
| ''[[:d:Q25559011|Ifan Gruffydd]]''
|
| 1951
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11236
|
| ''[[:d:Q25756678|Owen Morgan]]''
| xugador de críquet galés
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11237
| [[Ficheru:Scott Ellaway filming OpusYou in 2016 (Photo by Clive Barda).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25858076|Scott Ellaway]]''
| direutor d'orquesta galés
| 1981
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11238
|
| ''[[:d:Q25906323|Joel Makin]]''
| xugador de squash británicu
| 1994
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11239
|
| ''[[:d:Q25927690|Chris Barber]]''
| autor galés
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11240
|
| ''[[:d:Q25938069|Adrian Davies]]''
| xugador de squash británicu
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11241
| [[Ficheru:3 37 Kiran Carlson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26132127|Kiran Carlson]]''
| xugador de críquet galés
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11242
|
| ''[[:d:Q26132784|Nigel Hurley]]''
| pianista galés
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11243
|
| ''[[:d:Q26208520|Gruffudd Lewis]]''
| ciclista británicu
| 1997
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11244
|
| ''[[:d:Q26210728|Jonathan Worsley]]''
| deportista galés
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11245
|
| ''[[:d:Q26219700|Jasmine Joyce]]''
| xugadora de fútbol americanu galesa
| 1995
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 11246
|
| ''[[:d:Q26220911|Sam Cross]]''
|
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11247
| [[Ficheru:David Morgan (swimmer, 2017, cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26250588|David Morgan]]''
| nadador australianu
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11248
|
| ''[[:d:Q26251785|Lukas Carey]]''
| xugador de críquet galés
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11249
|
| ''[[:d:Q26253823|Einir Jones]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11250
|
| ''[[:d:Q26253829|Arthur Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11251
|
| ''[[:d:Q26293080|Elfed Roberts]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 11252
|
| ''[[:d:Q26405093|George Nott]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11253
|
| ''[[:d:Q26689655|Stephen Morris]]''
| deportista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11254
|
| ''[[:d:Q26704328|Michael Bonacini]]''
|
| 1960
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 11255
|
| ''[[:d:Q26704697|Diana Darke]]''
| periodista británica
| 1956
|
| [[Londres]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11256
|
| ''[[:d:Q26775230|Jack Roberts]]''
| deportista galés
| 1991
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11257
|
| ''[[:d:Q26837633|Liam Angel]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11258
|
| ''[[:d:Q26837649|Kyle Copp]]''
|
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11259
|
| ''[[:d:Q26838543|Sean Griffiths]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11260
| [[Ficheru:Harrison Keddie 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26923806|Harrison Keddie]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q6732359|Magor]]''
|-
| style='text-align:right'| 11261
|
| ''[[:d:Q26923804|Brad Thyer]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1993
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11262
| [[Ficheru:Regan Grace.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26923859|Regan Grace]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1996
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11263
|
| ''[[:d:Q26923857|Calvin Wellington]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11264
|
| ''[[:d:Q26924699|Kevin Courtney]]''
|
| 1959
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11265
|
| ''[[:d:Q26973563|Haf Llewelyn]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q5197202|Cwm Nantcol]]''
|-
| style='text-align:right'| 11266
|
| ''[[:d:Q26985026|Aimee Moran]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11267
| [[Ficheru:Eglwys Sant Cwyfan, Aberffraw, Ynys Môn - St Cwyfan's Church near Aberffraw, Anglesey, Wales 60.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q27036912|Cwyfan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11268
|
| ''[[:d:Q27048861|Josh Helps]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q177165|Narberth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11269
|
| ''[[:d:Q27048869|Dafydd Hughes]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11270
|
| ''[[:d:Q27048999|Keelan Giles]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11271
|
| ''[[:d:Q27049185|Connor Farrer]]''
| xugador de lliga de rugbi galés
| 1995
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11272
| [[Ficheru:2026-03-26 Premier League Darts – Night 8 – Berlin 2026 by Sandro Halank–028.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27057756|Jonny Clayton]]''
| deportista galés
| 1974
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11273
| [[Ficheru:Stephen Goss.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27058417|Stephen Goss]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11274
| [[Ficheru:St Hychan's Church, Eglwys Llanychan, Rhuthun, Sir Ddinbych, Cymru, Wales 09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27067380|Hychan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11275
| [[Ficheru:James Ball (2016).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27068512|James Ball]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q7228203|Ponthir]]''
|-
| style='text-align:right'| 11276
|
| ''[[:d:Q27070262|Greg Holmes]]''
| xugador de críquet galés
| 1993
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11277
| [[Ficheru:Broadcaster, Gwyn Llywelyn (1522882).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27074279|Gwyn Llewelyn]]''
|
| 1942
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11278
|
| ''[[:d:Q27140407|Siân Eirian Rees Davies]]''
| escritora galesa
| 1981
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11279
|
| ''[[:d:Q27140454|Siân Lewis]]''
| escritora británica
| 1945
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11280
|
| ''[[:d:Q27206071|Sam Jones]]''
| disc-jockey galés
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11281
| [[Ficheru:Y Naturiaethwr Twm Elias yn Rhuthun Ebrill 2017 RO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27230339|Twm Elias]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q3399377|Clynnog Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11282
| [[Ficheru:Richards, Dave.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27306153|Dave Richards]]''
| futbolista británicu
| 1993
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11283
| [[Ficheru:Manon Lloyd - 2017 Tour Series (Motherwell, pre-race).jpg|center|128px]]
| [[Manon Lloyd]]
| ciclista británica
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11284
|
| ''[[:d:Q27517561|Gruffydd Aled Williams]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q5278387|Dinmael]]''
|-
| style='text-align:right'| 11285
|
| ''[[:d:Q27567889|Steve Gully]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11286
|
| ''[[:d:Q27579892|John Cooper]]''
| axedrecista británicu
| 1954
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11287
|
| ''[[:d:Q27588652|Lisa Forey]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11288
|
| ''[[:d:Q27628129|Jackson Page]]''
| xugador de snooker británicu
| 2001
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11289
|
| ''[[:d:Q27636890|Marion Purcell]]''
|
| 1960
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11290
|
| ''[[:d:Q27655866|Caroline Taylor]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11291
|
| ''[[:d:Q27655874|Hannah Smith]]''
|
| 1986
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11292
|
| ''[[:d:Q27663652|Richard Lancaster]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11293
|
| ''[[:d:Q27666574|Ruth Martin-Jones]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11294
|
| ''[[:d:Q27671285|Howard Davies]]''
| velocista galés
| 1944
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11295
| [[Ficheru:Canu'r Cymru, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27681006|Gwyn Hughes Jones]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q6661107|Llanbedrgoch]]''
|-
| style='text-align:right'| 11296
|
| ''[[:d:Q27733807|Jed Davies]]''
| entrenador de fútbol galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11297
|
| ''[[:d:Q27734045|Finlay Wood]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11298
|
| ''[[:d:Q27793332|Jordan Hart]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1995
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11299
|
| ''[[:d:Q27796948|Gean Sou Mo]]''
| xugadora de bádminton británica
| 1999
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11300
|
| ''[[:d:Q27796949|Tsung Fong Mo]]''
| xugador de bádminton británicu
| 1997
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11301
|
| ''[[:d:Q27824219|Richard Jarrett]]''
|
| 1870
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11302
| [[Ficheru:Ben Whitehouse 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27825230|Ben Whitehouse]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q3401198|Gowerton]]''
|-
| style='text-align:right'| 11303
|
| ''[[:d:Q27827594|Henry Robins]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11304
|
| ''[[:d:Q27830996|Courtney Davies]]''
| xugador de fútbol americanu galés
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11305
|
| ''[[:d:Q27838011|Andrew Davies]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q722585|Caldicot]]''
|-
| style='text-align:right'| 11306
|
| ''[[:d:Q27863975|Ed Thomas]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 11307
| [[Ficheru:Penelope Fillon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27898910|Penelope Fillon]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q6661701|Llanover]]''
|-
| style='text-align:right'| 11308
| [[Ficheru:Yr Eglwys Wen Dinbych St Marcella 06.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q27924032|Marchell]]''
| santa galesa
| 610
|
| ''[[:d:Q3404531|Bangor-on-Dee]]''
|-
| style='text-align:right'| 11309
| [[Ficheru:Bellignies - Grand Prix des Marbriers, 25 août 2015 (A074).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q27924815|Edward Laverack]]''
| ciclista británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11310
|
| ''[[:d:Q27947670|Annemarie Lewis Thomas]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11311
|
| ''[[:d:Q27969093|Wendy Price]]''
|
| 1972
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 11312
|
| ''[[:d:Q27981378|Jonny Duddle]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11313
| [[Ficheru:Tori James with Rhodri Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27995602|Tori James]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11314
|
| ''[[:d:Q27998774|Izaak Duffy]]''
|
| 1989
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11315
|
| ''[[:d:Q28018188|Betty Morgan]]''
|
| 1942
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 11316
|
| ''[[:d:Q28037263|Amanda James]]''
| nadadora británica
| 1960
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11317
|
| ''[[:d:Q28037345|Anne Adams]]''
| nadadora británica
| 1960
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11318
|
| ''[[:d:Q28039165|Michael Dear]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11319
| [[Ficheru:Luke Price 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28047804|Luke Price]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1995
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11320
|
| ''[[:d:Q28059338|Jermaine Asare]]''
|
| 1983
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11321
| [[Ficheru:Jason Shepherd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28086082|Jason Shepherd]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11322
| [[Ficheru:Peter Anthony Freeman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28086085|Peter Anthony Freeman]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11323
|
| ''[[:d:Q28105546|John K. Davies]]''
| profesor universitariu galés
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11324
|
| ''[[:d:Q28124208|Chris Blake]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11325
|
| ''[[:d:Q28151696|Rhian Griffiths]]''
| xugadora de dardos galesa
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11326
| [[Ficheru:Sparky Harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28151842|Mark Harris]]''
|
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11327
|
| ''[[:d:Q28180374|Russell P. Hughes]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 11328
|
| ''[[:d:Q28312659|Ilan]]''
| monxu galés
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11329
|
| ''[[:d:Q28407622|Edla Griffiths]]''
|
| 1968
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11330
| [[Ficheru:Nick Kenny 2024.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28421887|Nick Kenny]]''
|
| 1993
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11331
|
| ''[[:d:Q28472304|Alfred Oliver]]''
|
| 1882
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11332
|
| ''[[:d:Q28474403|Billy McBryde]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11333
|
| ''[[:d:Q28510956|Richard Bowen]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11334
| [[Ficheru:Lucie Jones Red Carpet Kyiv 2017.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28533369|Lucie Jones]]''
| cantante galesa
| 1991
|
| ''[[:d:Q7165336|Pentyrch]]''
|-
| style='text-align:right'| 11335
|
| ''[[:d:Q28549773|Joe Hughes]]''
|
| 1898
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11336
|
| ''[[:d:Q28560642|Morgan Morgans, Engineer]]''
|
| 1814
|
| ''[[:d:Q6661154|Llanddeusant]]''
|-
| style='text-align:right'| 11337
|
| ''[[:d:Q28600252|Wayne Curtis]]''
| futbolista galés
| 1967
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11338
| [[Ficheru:SHIMMER Volume 88 - Nixon Newell 01 (cropped2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28648730|Nixon Newell]]''
| lluchadora profesional británica
| 1994
|
| [[Bargoed]]
|-
| style='text-align:right'| 11339
|
| ''[[:d:Q28710231|Dewi Humphreys]]''
|
| 1947
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11340
| [[Ficheru:2016 2017 UCI Track World Cup Apeldoorn 234.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28736423|Joe Holt]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11341
|
| ''[[:d:Q28756399|Matthew Aubrey]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11342
|
| ''[[:d:Q28784496|Charley Edge]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11343
|
| ''[[:d:Q28853738|Ifan Phillips]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11344
|
| ''[[:d:Q28861574|Ryan Conbeer]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 11345
|
| ''[[:d:Q28867970|Declan Smith]]''
|
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11346
|
| ''[[:d:Q28870673|Jay Baker]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11347
| [[Ficheru:Leek Town v Workington, 12 April 2025 05.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28870726|Billy Reeves]]''
| futbolista galés
| 1996
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11348
| [[Ficheru:Peter Rawlinson (46522523975).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28873696|Peter Rawlinson]]''
| inxenieru británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11349
|
| ''[[:d:Q28911822|Jason Gummer]]''
| futbolista británicu
| 1967
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11350
| [[Ficheru:El Jones Halifax poet.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28935078|El Jones]]''
|
| 1979
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11351
| [[Ficheru:Stefan Leyshon portrait.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28952252|Stefan Leyshon]]''
| direutor artísticu francés
| 1972
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11352
| [[Ficheru:Don Punch at farm.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28968013|Don Punch]]''
|
| 1956
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 11353
|
| ''[[:d:Q28980561|Tony Day]]''
| nadador británicu
| 1965
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11354
| [[Ficheru:Brychan Llyr, Jess.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29023727|Brychan Llŷr]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11355
| [[Ficheru:Luke Pearce Italy 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29048134|Luke Pearce]]''
|
| 1987
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11356
|
| ''[[:d:Q29052058|Oliver Pike]]''
| xugador de críquet británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11357
|
| ''[[:d:Q29052057|Connor Brown]]''
| xugador de críquet británicu
| 1997
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11358
|
| ''[[:d:Q29530855|Julie Keeble]]''
| baillarina sobre xelu galesa
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11359
|
| ''[[:d:Q29545039|Michael J. Lewis]]''
| compositor galés
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11360
|
| ''[[:d:Q29625620|Rebecca Trehearn]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11361
|
| ''[[:d:Q29907467|Seb Davies]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11362
|
| ''[[:d:Q29907504|Rhun Williams]]''
| deportista galés
| 1997
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11363
| [[Ficheru:Stephen Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29919894|Stephen Williams]]''
| decorador galés
| 1963
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11364
|
| ''[[:d:Q29952260|Brett Johns]]''
| lluchador d'artes marciales mestes galés
| 1992
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11365
|
| ''[[:d:Q29959653|Tom Wrigley]]''
|
| 1992
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 11366
|
| ''[[:d:Q30005191|Sioned Harries]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1989
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11367
|
| ''[[:d:Q30052727|Rachel Taylor]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1983
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11368
|
| ''[[:d:Q30069347|G. M. Heal]]''
|
| 1944
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11369
|
| ''[[:d:Q30069829|Roger Moore]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q1141148|Gower Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 11370
|
| ''[[:d:Q30118010|Rhodri Lovett]]''
| direutor de cine galés
| 1982
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11371
|
| ''[[:d:Q30121081|Morwyn Brebner]]''
| traductora canadiana
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11372
|
| ''[[:d:Q30122028|Rhys Thomas]]''
|
| 1979
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 11373
|
| ''[[:d:Q30122062|Tom Davies]]''
|
| 1993
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11374
|
| ''[[:d:Q30122379|Leon Brown]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11375
| [[Ficheru:Michael Lieber.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30122913|Michael Lieber]]''
| actor galés
| 1988
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 11376
|
| ''[[:d:Q30157831|Gwyn Harries-Jenkins]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q1814569|Risca]]''
|-
| style='text-align:right'| 11377
| [[Ficheru:Official portrait of Anna McMorrin MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30164279|Anna McMorrin]]''
| política británica
| 1971
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11378
| [[Ficheru:Official portrait of Tonia Antoniazzi crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30165536|Tonia Antoniazzi]]''
| política británica
| 1971
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11379
| [[Ficheru:Official portrait of Ben Lake crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30172752|Ben Lake]]''
| políticu británicu
| 1993
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11380
|
| ''[[:d:Q30219424|Chris Mottershead]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2145305|Cowbridge]]''
|-
| style='text-align:right'| 11381
|
| ''[[:d:Q30303313|Martin Conway]]''
| historiador británicu
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11382
|
| ''[[:d:Q30321004|Robert Childs]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q2536016|Crucywel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11383
| [[Ficheru:Scott Barley, 2015.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30323317|Scott Barley]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11384
|
| ''[[:d:Q30323462|Carl Hopgood]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11385
| [[Ficheru:Jack Marshman at UFC 230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q30502234|Jack Marshman]]''
| lluchador d'artes marciales mestes galés
| 1989
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11386
| [[Ficheru:Manon Williams Croeso Cymru.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q31358720|Manon Antoniazzi]]''
| funcionaria galesa
| 1965
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11387
|
| ''[[:d:Q31358731|Mared Lenny]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11388
|
| ''[[:d:Q31358728|Ryan Kift]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q3401562|Llanrug]]''
|-
| style='text-align:right'| 11389
|
| ''[[:d:Q31358769|Myfyr Isaac]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q3400083|Llanafan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11390
|
| ''[[:d:Q31358792|Wil Tân]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11391
|
| ''[[:d:Q31358808|Hefin Huws]]''
|
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11392
|
| ''[[:d:Q31358836|Iestyn Jones]]''
|
| 1963
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11393
|
| ''[[:d:Q31359017|John Wayne Griffith]]''
|
| 1783
|
| ''[[:d:Q3396898|Abergwyngregyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11394
|
| ''[[:d:Q31359493|Gildas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3406313|Llansannan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11395
|
| ''[[:d:Q31886221|Donald Roy]]''
|
| 1930
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11396
|
| ''[[:d:Q32308031|Hywel Davies]]''
| jockey galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11397
|
| ''[[:d:Q32859631|Peter Francis]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11398
|
| ''[[:d:Q33125100|Kelvyn Jones]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11399
|
| ''[[:d:Q33812797|Terry Cotton]]''
| futbolista galés
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11400
|
| ''[[:d:Q33820175|Phil Holme]]''
| futbolista británicu
| 1947
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11401
|
| ''[[:d:Q33824044|Alan McIntosh]]''
| futbolista británicu
| 1939
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 11402
|
| ''[[:d:Q34007837|Daniel Jervis]]''
| nadador británicu
| 1996
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11403
|
| ''[[:d:Q34980052|Keston Davies]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11404
| [[Ficheru:David Annwn Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35488635|David Annwn Jones]]''
|
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11405
|
| ''[[:d:Q35850145|Jay Foulston]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11406
| [[Ficheru:PG Morgan.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q36419796|P. G. Morgan]]''
|
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11407
|
| ''[[:d:Q36697214|Tom Rhys Harries]]''
| actor británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11408
|
| ''[[:d:Q37269398|Jonathan Evans-Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11409
|
| ''[[:d:Q37649676|Anita Thapar]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11410
| [[Ficheru:Cameron Coxe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37763071|Cameron Coxe]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11411
| [[Ficheru:Jon Worth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q37996916|Jon Worth]]''
| profesor galés
| 1980
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11412
| [[Ficheru:Andrew Brace 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38094908|Andrew Brace]]''
| violinista galés
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11413
|
| ''[[:d:Q38138534|Ashley Sweet]]''
|
| 1989
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 11414
|
| ''[[:d:Q38138540|Ellis Shipp]]''
|
| 1997
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11415
| [[Ficheru:BillySassDavies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q38185495|Billy Sass-Davies]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 11416
|
| ''[[:d:Q38190133|Corey Domachowski]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 11417
|
| ''[[:d:Q38190147|Kieron Assirratti]]''
|
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11418
|
| ''[[:d:Q38190446|Harri Millard]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11419
|
| ''[[:d:Q38190462|Shane Lewis-Hughes]]''
|
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11420
|
| ''[[:d:Q38383577|Reuben Morgan-Williams]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1998
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11421
|
| ''[[:d:Q39074703|John Rawlins]]''
| xugador de rugbi union galés
| 1957
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11422
| [[Ficheru:Robert Owen.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q39074894|Robert Owen]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q7080138|Ogmore Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 11423
|
| ''[[:d:Q39078916|Peter Davies]]''
| futbolista británicu (1942-)
| 1942
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11424
|
| ''[[:d:Q39078938|Sam Jones]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11425
|
| ''[[:d:Q39257430|Rollin Menayese]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11426
|
| ''[[:d:Q39299873|Kurt Parry]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q8040096|Wyndham]]''
|-
| style='text-align:right'| 11427
|
| ''[[:d:Q39388876|Дориан Дарч]]''
|
| 1984
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11428
|
| ''[[:d:Q39640868|Betsy]]''
| cantante británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11429
|
| ''[[:d:Q40265813|Elizabeth Vaughan]]''
| cantante d'ópera británica
| 1937
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11430
|
| ''[[:d:Q40745599|Mags Harries]]''
|
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11431
|
| ''[[:d:Q40766069|Freddie Hill]]''
| futbolista galés
| 1914
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11432
|
| ''[[:d:Q41234642|Helen Molyneux]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11433
|
| ''[[:d:Q41247240|Hannah Grace]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11434
|
| ''[[:d:Q41249260|Owen Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11435
| [[Ficheru:Megan Jones POTM 2021 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41446728|Megan Jones]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11436
|
| ''[[:d:Q41530142|Robson Blake]]''
|
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11437
| [[Ficheru:Siwan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41693923|Siwan Davies]]''
| académica británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 11438
|
| ''[[:d:Q41693935|Deirdre Beddoe]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11439
|
| ''[[:d:Q41787459|Derek Jenkins]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11440
|
| ''[[:d:Q41949778|Jackie E. Kendrick]]''
| investigador
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11441
|
| ''[[:d:Q42211621|Cerith Flinn]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11442
|
| ''[[:d:Q42291096|Michael J. Ingleson]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11443
|
| ''[[:d:Q42313714|Tegau Eurfron]]''
|
| 500
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11444
| [[Ficheru:Laura O'Sullivan (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42314072|Laura O'Sullivan]]''
| futbolista británica
| 1991
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11445
|
| ''[[:d:Q42375487|Paul Meek]]''
| autor galés
| 1959
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11446
| [[Ficheru:Amy Dowden - 2023 (52720307368) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42431221|Amy Dowden]]''
| baillarina británica
| 1991
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11447
| [[Ficheru:Dilanroberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42520174|Dylan Roberts]]''
|
| 1971
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11448
|
| ''[[:d:Q42583341|Hannah Miles]]''
| futbolista británica
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11449
|
| ''[[:d:Q42845798|Evan Press]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11450
| [[Ficheru:Jane Dodds official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42846969|Jane Dodds]]''
|
| 1963
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11451
|
| ''[[:d:Q42852267|Wayne Hughes]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11452
|
| ''[[:d:Q42886882|Owen Taylor]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11453
|
| ''[[:d:Q42889463|Lewis Collins]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11454
|
| ''[[:d:Q43151279|Ceri Phillips]]''
|
|
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11455
|
| ''[[:d:Q43170848|David Walsh]]''
| futbolista galés
| 1979
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11456
|
| ''[[:d:Q43178378|Taylor Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11457
|
| ''[[:d:Q43178639|Rhys Fawcett]]''
|
| 1996
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11458
|
| ''[[:d:Q43260423|Ben Jones]]''
|
| 1998
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11459
|
| ''[[:d:Q43289293|David J. Tozer]]''
|
| 1970
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11460
|
| ''[[:d:Q43374061|Jethro Binns]]''
| xugador de squash galés
| 1984
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11461
|
| ''[[:d:Q43380801|Toni Evans]]''
| actriz pornográfica británica
| 1972
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11462
|
| ''[[:d:Q43472159|Nicki McNelly]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11463
|
| ''[[:d:Q43847981|Owen Lane]]''
|
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11464
|
| ''[[:d:Q44070372|Morgan Williams]]''
|
| 1995
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11465
|
| ''[[:d:Q44481398|Rowan Jenkins]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11466
|
| ''[[:d:Q44490509|Catherine Smaill]]''
|
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11467
|
| ''[[:d:Q44711039|Dane Blacker]]''
|
| 1998
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11468
|
| ''[[:d:Q44742025|Joe Thomas]]''
|
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11469
|
| ''[[:d:Q44742037|Will Jones]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q3381195|Penclawdd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11470
| [[Ficheru:Nathan Broadhead (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44963860|Nathan Broadhead]]''
|
| 1998
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11471
| [[Ficheru:Shaun Evans 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q45189110|Shaun Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11472
|
| ''[[:d:Q45298761|Nicholas Tee]]''
| remeru británicu
| 1949
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11473
|
| ''[[:d:Q45319455|Ashley Griffiths]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11474
|
| ''[[:d:Q45776704|Ray Giles]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q6389163|Kenfig Hill]]''
|-
| style='text-align:right'| 11475
|
| ''[[:d:Q45985290|Colin Lake]]''
|
| 1941
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11476
| [[Ficheru:David Paul Mills.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q46271067|David P Mills]]''
| químicu británicu
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11477
|
| ''[[:d:Q46586061|Steve Sutton]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11478
|
| ''[[:d:Q47035203|Nikara Jenkins]]''
| ximnasta británica
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11479
|
| ''[[:d:Q47073063|Megan Chard]]''
| ciclista galesa
| 1998
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11480
|
| ''[[:d:Q47120611|Ion Thomas]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11481
|
| ''[[:d:Q47120737|Cathryn Charnell-White]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11482
|
| ''[[:d:Q47120836|Meilyr Siôn]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11483
|
| ''[[:d:Q47120923|Mared Llwyd]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11484
|
| ''[[:d:Q47121102|Mari Gwilym]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q7198529|Pistyll]]''
|-
| style='text-align:right'| 11485
|
| ''[[:d:Q47121493|Ruth Morgan]]''
|
| 1966
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11486
|
| ''[[:d:Q47121781|Mari George]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11487
|
| ''[[:d:Q47121825|Gwen Redvers Jones]]''
|
| 1930
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11488
|
| ''[[:d:Q47122031|Emlyn Richards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398367|Sarn Meyllteyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11489
|
| ''[[:d:Q47122142|Derfel Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11490
|
| ''[[:d:Q47122487|Gruff Roberts]]''
|
|
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 11491
|
| ''[[:d:Q47123290|Eirian Jones]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q15987532|Mynydd Bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 11492
|
| ''[[:d:Q47123511|Morgan Tomos]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11493
|
| ''[[:d:Q47123629|Robin Gwyndaf]]''
|
| 1941
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 11494
|
| ''[[:d:Q47123796|Bedwyr Rees]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3397276|Moelfre]]''
|-
| style='text-align:right'| 11495
|
| ''[[:d:Q47124178|Dulais Rhys]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11496
|
| ''[[:d:Q47124189|Martyn Geraint]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q1770495|Goodwick]]''
|-
| style='text-align:right'| 11497
|
| ''[[:d:Q47124323|Adrian Reynolds]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11498
|
| ''[[:d:Q47124529|Arwel Vittle]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11499
|
| ''[[:d:Q47124631|Arfon Haines Davies]]''
| llocutor británicu
| 1948
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 11500
|
| ''[[:d:Q47124848|Ceri Elen]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q3460719|Old Colwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11501
|
| ''[[:d:Q47124993|Margiad Roberts]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11502
|
| ''[[:d:Q47125185|Eurgain Haf]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7163011|Penisa'r Waun]]''
|-
| style='text-align:right'| 11503
|
| ''[[:d:Q47125531|Cris Dafis]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11504
|
| ''[[:d:Q47125698|Sioned Lleinau]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11505
|
| ''[[:d:Q47125789|Marlis Jones]]''
|
| 1938
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 11506
| [[Ficheru:Heather M Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47125847|Heather Williams]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11507
|
| ''[[:d:Q47126006|Ceridwen Lloyd-Morgan]]''
|
| 1950
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11508
|
| ''[[:d:Q47126099|Mari Emlyn]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11509
|
| ''[[:d:Q47126113|Geoffrey R. Orrin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1952591|The Mumbles]]''
|-
| style='text-align:right'| 11510
|
| ''[[:d:Q47126182|Gwilym H. Jones]]''
|
| 1930
|
| ''[[:d:Q2148274|Rhos-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11511
|
| ''[[:d:Q47126264|Llion Jones]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11512
|
| ''[[:d:Q47126436|William R. Lewis]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3400997|Llangristiolus]]''
|-
| style='text-align:right'| 11513
|
| ''[[:d:Q47126701|Heini Gruffudd]]''
|
| 1946
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11514
|
| ''[[:d:Q47126713|Euron Griffith]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11515
|
| ''[[:d:Q47126724|Huw M. Edwards]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11516
|
| ''[[:d:Q47126897|Pegi Lloyd-Williams]]''
|
| 1923
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11517
|
| ''[[:d:Q47126908|Robert Rhys]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q13644935|Llangyndeyrn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11518
|
| ''[[:d:Q47126926|R. Iestyn Hughes]]''
|
| 1955
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11519
|
| ''[[:d:Q47126982|John Alwyn Griffiths]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11520
|
| ''[[:d:Q47127009|Paul Joyner]]''
|
| 1954
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11521
|
| ''[[:d:Q47127065|Erwyd Howells]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q3399417|Ponterwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11522
|
| ''[[:d:Q47127360|E. Wyn James]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7844935|Troed-y-rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11523
|
| ''[[:d:Q47127557|Mair Roberts]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3460719|Old Colwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11524
|
| ''[[:d:Q47127623|Mair Evans]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11525
|
| ''[[:d:Q47127951|Martin Huws]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11526
|
| ''[[:d:Q47128057|Marlyn Samuel]]''
|
| 1965
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11527
|
| ''[[:d:Q47128294|Sêra Moore-Williams]]''
|
| 1958
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11528
| [[Ficheru:Gareth Ffowc Roberts (cropped) Feb 2020.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47128461|Gareth Ffowc Roberts]]''
|
| 1945
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 11529
|
| ''[[:d:Q47128519|Daniel Davies]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q3401566|Llanarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11530
|
| ''[[:d:Q47128679|Walford L. Gealy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5306194|Dre-fach Felindre]]''
|-
| style='text-align:right'| 11531
|
| ''[[:d:Q47128768|Dafydd Llewelyn]]''
|
| 1968
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 11532
|
| ''[[:d:Q47129213|Linda Gittins]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11533
|
| ''[[:d:Q47129834|Dylan Llewelyn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402636|Y Ffôr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11534
|
| ''[[:d:Q47129889|John Barnie]]''
|
| 1941
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11535
|
| ''[[:d:Q47130219|Janet Aethwy]]''
|
| 1959
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11536
|
| ''[[:d:Q47130226|Mari Rhian Owen]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q2588223|Llanfyllin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11537
|
| ''[[:d:Q47130527|R. Arwel Jones]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q15272454|Rhosybol]]''
|-
| style='text-align:right'| 11538
|
| ''[[:d:Q47228357|Jon Norris]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11539
| [[Ficheru:Evans-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47263904|Connor Lemonheigh-Evans]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11540
|
| ''[[:d:Q47436459|Zak Lee-Green]]''
| remeru británicu
| 1991
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11541
|
| ''[[:d:Q47453910|Kacie Oliver]]''
| futbolista d'Estaos Xuníos
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11542
|
| ''[[:d:Q47460430|Nathan Foy]]''
| xugador de críquet británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11543
|
| ''[[:d:Q47467184|Katherine McNicol]]''
| remera británica
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11544
|
| ''[[:d:Q47476891|Richie Edwards]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11545
|
| ''[[:d:Q47476950|Chris Harris]]''
|
| 1977
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11546
|
| ''[[:d:Q47477003|Bob Griffiths]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q2020203|Rhyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 11547
|
| ''[[:d:Q47482445|Michael Harris]]''
| remeru británicu
| 1969
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11548
|
| ''[[:d:Q47490670|Ross Owen]]''
|
| 1994
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11549
| [[Ficheru:Aaron Wainwright 20250419 173900.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47490703|Aaron Wainwright]]''
|
| 1997
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11550
|
| ''[[:d:Q47490719|Jared Rosser]]''
|
| 1997
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11551
|
| ''[[:d:Q47490721|Arwel Robson]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11552
|
| ''[[:d:Q47490745|Anna Hursey]]''
|
| 2006
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11553
|
| ''[[:d:Q47492896|Doug Perkins]]''
|
| 1943
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11554
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 540.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47517355|Rhys Britton]]''
| ciclista británicu
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11555
|
| ''[[:d:Q47542010|Jason Evans]]''
|
| 1971
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11556
|
| ''[[:d:Q47542123|Frances Mackenzie, Countess of Seaforth]]''
|
| 1659
|
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11557
|
| ''[[:d:Q47542236|Nicola Tustain]]''
|
| 1977
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 11558
|
| ''[[:d:Q47656094|Alan Phillips]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11559
| [[Ficheru:Wales-Switzerland match at Euro 2020 in Baku 5 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47658470|Joe Rodon]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11560
|
| ''[[:d:Q47671584|Ben Hingeley]]''
| pilotu d'automovilismu británicu
| 1997
|
| ''[[:d:Q5566710|Glascoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 11561
| [[Ficheru:Jack Sargeant AM (40900021582).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q47995095|Jack Sargeant]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11562
| [[Ficheru:John Phillips at UFC Fight Night 160 in Copenhagen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q48468627|John Phillips]]''
|
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11563
|
| ''[[:d:Q48778144|John Welch]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11564
|
| ''[[:d:Q48801730|Julian Atterton]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5595745|Grangetown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11565
|
| ''[[:d:Q48805514|Alexia Pnevmatikos]]''
| ilustradora británica
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11566
|
| ''[[:d:Q48816698|Rose Thomas]]''
| xugadora de ḥoquei británica
| 1992
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 11567
|
| ''[[:d:Q48816696|Sarah Jones]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11568
|
| ''[[:d:Q48844024|Janusz Hryniewicz]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q3402867|Penley]]''
|-
| style='text-align:right'| 11569
|
| ''[[:d:Q48868869|Danny Hughes]]''
|
| 1988
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11570
|
| ''[[:d:Q48868982|Sarah Connolly]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11571
|
| ''[[:d:Q48977772|Dewi Cross]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11572
| [[Ficheru:Elise Hughes Blackburn (50452093546) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50078331|Elise Hughes]]''
| futbolista galesa
| 2001
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11573
|
| ''[[:d:Q50173768|Chris Goss]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q27556140|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 11574
|
| ''[[:d:Q50179243|Rob Sutherland]]''
|
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11575
|
| ''[[:d:Q50217554|Sean Wharton]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11576
|
| ''[[:d:Q50296393|Neil Salathiel]]''
|
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11577
| [[Ficheru:Francesca Rhydderch large.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50326432|Francesca Rhydderch]]''
|
| 1969
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11578
| [[Ficheru:Lexi Lowe - AVN Expo & AVN Awards (8394303962).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50332139|Lexi Lowe]]''
|
| 1988
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11579
|
| ''[[:d:Q50345115|Aled Miles]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11580
|
| ''[[:d:Q50345381|Paul Whitfield]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11581
|
| ''[[:d:Q50365542|Sam Moore]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11582
|
| ''[[:d:Q50379493|Chelsea Lewis]]''
| deportista galesa
| 1993
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11583
|
| ''[[:d:Q50404210|Geraldine Norman]]''
| matemática británica
| 1940
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11584
| [[Ficheru:Banita Sandhu graces the special screening of October (01).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q50413334|Banita Sandhu]]''
| actriz británica
| 1997
|
| [[Caerllion]]
|-
| style='text-align:right'| 11585
|
| ''[[:d:Q50676480|Hayley Parsons]]''
|
| 1973
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11586
|
| ''[[:d:Q50900421|Emyr Evans]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11587
|
| ''[[:d:Q50947577|Ifan G Hughes]]''
| investigador
| 1968
|
| ''[[:d:Q8054077|Ynyshir]]''
|-
| style='text-align:right'| 11588
|
| ''[[:d:Q51214742|Sam Pearce]]''
| xugador de críquet británicu
| 1994
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11589
|
| ''[[:d:Q51220615|Islwyn Jones]]''
| futbolista británicu
| 1935
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11590
|
| ''[[:d:Q51260242|Alan Couch]]''
| futbolista británicu
| 1953
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11591
|
| ''[[:d:Q51287556|Dino Fetscher]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11592
|
| ''[[:d:Q51364729|Sam Fenwick]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11593
|
| ''[[:d:Q51573468|Morgan Morris]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11594
| [[Ficheru:RAF India 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51611000|Roger A Falconer]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11595
|
| ''[[:d:Q51645970|Bethan Davies]]''
| marchadora atlética británica
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11596
|
| ''[[:d:Q51754219|Liam Hutchinson]]''
| futbolista británicu
| 1991
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11597
|
| ''[[:d:Q51759514|Bill Sweet]]''
|
| 1947
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11598
| [[Ficheru:20241006-Gemma Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51876187|Gemma Evans]]''
| futbolista británica
| 1996
|
| ''[[:d:Q5530463|Gelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11599
|
| ''[[:d:Q51879759|Graham Sweet]]''
|
| 1948
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11600
|
| ''[[:d:Q51879898|Jackie Price]]''
|
| 1950
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11601
|
| ''[[:d:Q51879916|Christopher Frank]]''
|
| 1949
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11602
|
| ''[[:d:Q51905701|Owen James]]''
| ciclista británicu
| 1995
|
| ''[[:d:Q5445551|Ferryside]]''
|-
| style='text-align:right'| 11603
|
| ''[[:d:Q51908481|Saint Bilo]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11604
|
| ''[[:d:Q51954783|Cynheiddon ach Brychan]]''
| santa galesa
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11605
|
| ''[[:d:Q51996869|Danielle Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2039004|New Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11606
|
| ''[[:d:Q52002304|Dilig]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2030641|Pontardawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11607
|
| ''[[:d:Q52061534|Eurfyl ach Padarn]]''
|
|
|
| [[Powys]]
|-
| style='text-align:right'| 11608
|
| ''[[:d:Q52079677|Nathan Wigg]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11609
|
| ''[[:d:Q52083916|Eurgain ach Maelgwn Gwynedd]]''
|
| 510
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11610
|
| ''[[:d:Q52084553|Kieran Williams]]''
|
| 1997
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11611
|
| ''[[:d:Q52084831|James Ratti]]''
|
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11612
| [[Ficheru:2025 Autumn Nations Series Wales vs New Zealand 20251122 162336 Dewi Lake.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52084834|Dewi Lake]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11613
|
| ''[[:d:Q52084835|Tiaan Thomas-Wheeler]]''
|
| 1999
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11614
| [[Ficheru:Judith Ablett-Kerr (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q52107245|Judith Ablett-Kerr]]''
| abogada neozelandesa
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11615
|
| ''[[:d:Q52120536|Gwenhaf]]''
|
| 480
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11616
|
| ''[[:d:Q52157525|Gwenonwy ach Meurig]]''
|
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11617
|
| ''[[:d:Q52470702|Dafydd Tomos]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11618
|
| ''[[:d:Q52557168|Llŷr Forwen]]''
| santa galesa
| 600
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11619
|
| ''[[:d:Q52716006|Tudor Evans]]''
| políticu británicu
|
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11620
|
| ''[[:d:Q52722880|Amy Evans]]''
| xugadora de rugbi británica
| 1990
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11621
|
| ''[[:d:Q52724507|Ash Baker]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11622
|
| ''[[:d:Q52823870|Daniel Jefferies]]''
| futbolista galés
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11623
|
| ''[[:d:Q53086736|Kelvin Thomas]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11624
|
| ''[[:d:Q53191106|Meleri]]''
| santa galesa
|
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11625
|
| ''[[:d:Q53570396|Nefyn ach Brychan]]''
|
|
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11626
|
| ''[[:d:Q53573757|Nwyalen ach Selyf]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11627
|
| ''[[:d:Q53718889|Tangwystl ach Brychan]]''
| santa galesa
| 500
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11628
|
| ''[[:d:Q54087307|Alfred Ross Pring]]''
|
| 1827
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11629
| [[Ficheru:Kishan Hirani PHC 2014-1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54556080|Kishan Hirani]]''
| xugador de snooker británicu
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11630
| [[Ficheru:Noelcrymych.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54591108|Noel James]]''
| comediante en direuto británicu
| 1965
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11631
|
| ''[[:d:Q54594287|Marcus Piggott]]''
|
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11632
|
| ''[[:d:Q54598807|Philip Welch]]''
| matemáticu británicu
| 1954
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11633
|
| ''[[:d:Q54861310|Taine Basham]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11634
|
| ''[[:d:Q54861308|Dan Babos]]''
|
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11635
| [[Ficheru:The History of Apple Pie - Kelly Lee Owens (2013).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55006228|Kelly Lee Owens]]''
| cantante británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11636
|
| ''[[:d:Q55069173|Dianne Rees]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11637
|
| ''[[:d:Q55080950|Joel Bennett Ringer]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11638
|
| ''[[:d:Q55114646|Prem Sisodiya]]''
| xugador de críquet británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11639
|
| ''[[:d:Q55235984|Jessica Warboys]]''
|
| 1977
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11640
|
| ''[[:d:Q55314922|Caryl Thomas]]''
|
| 1986
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11641
|
| ''[[:d:Q55363791|Paul Roberts]]''
|
| 1977
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11642
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55364071|Jessica Roberts]]''
| ciclista británica
| 1999
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11643
|
| ''[[:d:Q55369925|Chris Sander]]''
| futbolista británicu
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11644
|
| ''[[:d:Q55375359|Frank Jones]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 11645
|
| ''[[:d:Q55391506|Curtis Dodge]]''
|
| 1992
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11646
|
| ''[[:d:Q55413128|Gwyn Vaughan Jones]]''
| actor galés
| 1958
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11647
| [[Ficheru:WelshWhisperer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55462126|Andrew Walton]]''
|
| 1987
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11648
|
| ''[[:d:Q55584143|Kieran Hardy]]''
|
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11649
| [[Ficheru:Jason Harries 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55584141|Jason Harries]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11650
| [[Ficheru:Rio Dyer 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55584550|Rio Dyer]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11651
|
| ''[[:d:Q55584573|Lennon Greggains]]''
|
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11652
|
| ''[[:d:Q55584576|Connor Edwards]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11653
|
| ''[[:d:Q55584580|Joe Goodchild]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11654
|
| ''[[:d:Q55605198|Ben Murphy]]''
|
| 1996
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11655
|
| ''[[:d:Q55607561|Christian Coleman]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11656
|
| ''[[:d:Q55615146|John Cockrill]]''
|
| 1745
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11657
|
| ''[[:d:Q55631619|Rhodri Davies]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 11658
|
| ''[[:d:Q55632115|Russell Lewis]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q4923812|Blaengwynfi]]''
|-
| style='text-align:right'| 11659
|
| ''[[:d:Q55652337|Gwrgon]]''
|
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11660
|
| ''[[:d:Q55652826|Ceindrych]]''
| santa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11661
|
| ''[[:d:Q55720569|Sue Roderick]]''
| actriz británica
| 1955
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11662
|
| ''[[:d:Q55759986|Morgan Webster]]''
| lluchador profesional galés
| 1990
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11663
|
| ''[[:d:Q55760861|Sophie Mackintosh]]''
| escritora británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11664
|
| ''[[:d:Q55824347|W. Ray Stephens]]''
|
| 1916
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11665
|
| ''[[:d:Q55844555|Latalia Bevan]]''
| ximnasta galesa
| 2001
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11666
|
| ''[[:d:Q55938193|Peter Read]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11667
|
| ''[[:d:Q56009287|Meinir Lloyd]]''
| cantante británica
| 1945
|
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11668
| [[Ficheru:Rhodri ap Dyfrig (Nwdls, S4C) yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 - at the National Eisteddfod, Cardiff 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56051667|Rhodri ap Dyfrig]]''
|
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11669
|
| ''[[:d:Q56062566|Abbie Trayler-Smith]]''
| fotógrafa británica
| 1977
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11670
|
| ''[[:d:Q56118747|Ann Rosalie David]]''
| exiptóloga británica
| 1946
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Organización territorial de Gales|divisiones alministratives de Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11671
|
| ''[[:d:Q56174090|Derek Baskerville]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q4879473|Bedwellty]]''
|-
| style='text-align:right'| 11672
|
| ''[[:d:Q56174216|Mary Bettiss]]''
|
| 1788
|
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11673
|
| ''[[:d:Q56174390|Evan Bowen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11674
|
| ''[[:d:Q56174596|Robert Bulkeley]]''
|
| 1615
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11675
|
| ''[[:d:Q56175740|Don Dale-Jones]]''
|
| 1935
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 11676
|
| ''[[:d:Q56175882|David Davies]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q3401171|Cwmdu]]''
|-
| style='text-align:right'| 11677
|
| ''[[:d:Q56175946|Gladys Davies]]''
|
| 1885
|
| ''[[:d:Q6661851|Llanvihangel Crucorney]]''
|-
| style='text-align:right'| 11678
|
| ''[[:d:Q56176003|John Richard Davies]]''
|
| 1826
|
| ''[[:d:Q14508512|Henfynyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11679
|
| ''[[:d:Q56176053|Price Davies]]''
|
| 1732
|
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11680
|
| ''[[:d:Q56176500|Elizabeth Ann Davies]]''
|
| 1867
|
| ''[[:d:Q3404644|Whitford]]''
|-
| style='text-align:right'| 11681
|
| ''[[:d:Q56176529|Llewelyn Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 11682
|
| ''[[:d:Q56176718|Robert Ellis]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11683
|
| ''[[:d:Q56176777|Elizabeth Enoch]]''
|
| 1801
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 11684
|
| ''[[:d:Q56176912|Dic Evans]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11685
|
| ''[[:d:Q56177842|Robert John Griffith]]''
|
| 1861
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 11686
|
| ''[[:d:Q56178156|Elliw Haf]]''
|
| 1953
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11687
|
| ''[[:d:Q56178193|Frederick Edward Hamer]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11688
|
| ''[[:d:Q56178627|Douglas Houston]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11689
|
| ''[[:d:Q56178688|David Howell]]''
|
| 1817
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11690
|
| ''[[:d:Q56178692|Edward Howell]]''
|
| 1814
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11691
|
| ''[[:d:Q56178698|Lewis Howell]]''
|
| 1812
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11692
|
| ''[[:d:Q56178696|Evan Howell]]''
|
| 1806
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11693
|
| ''[[:d:Q56178703|Samuel Howell]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q4942605|Bont Dolgadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11694
|
| ''[[:d:Q56178756|Ann Jones]]''
|
| 1815
|
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11695
|
| ''[[:d:Q56178842|Thomas Hughes]]''
|
| 1815
|
| ''[[:d:Q6661345|Llanfair Dyffryn Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11696
|
| ''[[:d:Q56178925|Glyn Ifans]]''
|
| 1920
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11697
|
| ''[[:d:Q56179243|W. Jones Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11698
|
| ''[[:d:Q56179374|Brynmor Pierce Jones]]''
|
| 1925
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11699
|
| ''[[:d:Q56179448|Dedwydd Jones]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11700
|
| ''[[:d:Q56179475|Elinor Jones]]''
| presentadora de televisión galesa
| 1946
|
| ''[[:d:Q6661893|Llanwrda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11701
|
| ''[[:d:Q56179492|Evan W. Jones]]''
|
| 1876
|
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 11702
|
| ''[[:d:Q56179743|Richard Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11703
|
| ''[[:d:Q56179740|Richard Jones]]''
|
| 1799
|
| ''[[:d:Q5289699|Dolwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11704
|
| ''[[:d:Q56179787|Thomas Zaccheus Jones]]''
|
| 1853
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 11705
|
| ''[[:d:Q56179800|Thomas Jones]]''
|
| 1821
|
| ''[[:d:Q3404936|Llanfair Talhaiarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11706
|
| ''[[:d:Q56179862|William Jones]]''
|
| 1860
|
| ''[[:d:Q16103619|Llanfair-y-Cwmwd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11707
|
| ''[[:d:Q56180075|Henry Leach]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11708
|
| ''[[:d:Q56180094|Godfrey Lee]]''
|
| 1951
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11709
|
| ''[[:d:Q56180262|Rees Lewis]]''
|
| 1804
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11710
|
| ''[[:d:Q56180667|Posthumus Lloyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11711
|
| ''[[:d:Q56181414|Kevin Morgan]]''
|
| 1953
|
| ''[[:d:Q258665|Rhigos]]''
|-
| style='text-align:right'| 11712
|
| ''[[:d:Q56181426|Rhian Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11713
|
| ''[[:d:Q56181432|Thomas Morgan]]''
|
| 1453
|
| ''[[:d:Q6661646|Llanmartin]]''
|-
| style='text-align:right'| 11714
|
| ''[[:d:Q56182025|John Caleb Owen]]''
|
| 1859
|
| ''[[:d:Q927739|Llangrannog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11715
|
| ''[[:d:Q56182632|Victoria Plucknett]]''
| actriz británica
| 1953
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11716
|
| ''[[:d:Q56182984|Emrys Pride]]''
|
| 1904
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11717
|
| ''[[:d:Q56183197|Mary Louisa Williams]]''
|
| 1825
|
| [[Biwmares]]
|-
| style='text-align:right'| 11718
|
| ''[[:d:Q56183252|Ivor Thomas Rees]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11719
|
| ''[[:d:Q56183482|David Richards]]''
|
| 1860
|
| ''[[:d:Q3757704|Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11720
|
| ''[[:d:Q56183495|John Morgan Richards]]''
|
| 1856
|
| ''[[:d:Q6661456|Llangeler]]''
|-
| style='text-align:right'| 11721
|
| ''[[:d:Q56183620|Jane Roberts]]''
|
| 1828
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11722
|
| ''[[:d:Q56183689|William David Roberts]]''
|
| 1861
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 11723
|
| ''[[:d:Q56183782|David Rowlands]]''
|
| 1778
|
| ''[[:d:Q18160619|Llanfihangel Penbedw]]''
|-
| style='text-align:right'| 11724
|
| ''[[:d:Q56183975|Dafydd Savage]]''
|
| 1809
|
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11725
|
| ''[[:d:Q56184094|Delwyn Sion]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11726
| [[Ficheru:Cwmni Theatr Cymru, presentation of Under Milk Wood by Dylan Thomas (1549401).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56184787|Dyfed Thomas]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11727
|
| ''[[:d:Q56184797|Gwilym Ivor Thomas]]''
|
| 1920
|
| ''[[:d:Q6661685|Llanon]]''
|-
| style='text-align:right'| 11728
|
| ''[[:d:Q56184842|Mary Thomas]]''
|
| 1857
|
| ''[[:d:Q15963885|Llanwenog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11729
| [[Ficheru:William Thorne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56184909|William Thorne]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1939963|Neyland]]''
|-
| style='text-align:right'| 11730
|
| ''[[:d:Q56185504|Dorothy Watkins]]''
|
| 1909
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 11731
|
| ''[[:d:Q56185758|David Wigley]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3403507|Llanbrynmair]]''
|-
| style='text-align:right'| 11732
|
| ''[[:d:Q56185945|Elizabeth Williams]]''
|
| 1836
|
| ''[[:d:Q3401549|Llangadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11733
|
| ''[[:d:Q56186193|Nathaniel Williams]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 11734
|
| ''[[:d:Q56186247|Thomas Eurwedd Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5208304|Dafen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11735
|
| ''[[:d:Q56186304|Ynyr Williams]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11736
|
| ''[[:d:Q56186745|William Griffith]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q3399289|Llanllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 11737
| [[Ficheru:Beryl Williams and Huw Tudor (1498860).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186785|Huw Tudor]]''
|
| 1939
|
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11738
| [[Ficheru:Actress Elisabeth Miles, and a performance of Cwmni THeatr Cymru's 'Byd o Amser' (1545111).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186936|Lisabeth Miles]]''
|
| 1940
|
| ''[[:d:Q2983932|Waunfawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11739
|
| ''[[:d:Q56187086|Eric Roberts]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11740
|
| ''[[:d:Q56187197|Dafydd Glyn Hughes]]''
|
| 1921
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 11741
| [[Ficheru:Wrexham versus Bradford (1471559).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56224169|Earl Godding]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11742
|
| ''[[:d:Q56240178|Carlos Uzal]]''
| xugador de baloncestu d'Estaos Xuníos
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11743
| [[Ficheru:Eifion Lloyd Jones, HTV, presenting a Chopper bicycle (1519623).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56243394|Eifion Lloyd Jones]]''
|
| 1948
|
| ''[[:d:Q13128401|Felinfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 11744
|
| ''[[:d:Q56248345|Billy Waters]]''
|
| 1931
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11745
|
| ''[[:d:Q56248414|Alan Jones]]''
|
| 1939
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11746
|
| ''[[:d:Q56248428|David Jones]]''
|
| 1936
|
| [[Saltney]]
|-
| style='text-align:right'| 11747
|
| ''[[:d:Q56248472|Ken Jones]]''
| futbolista británicu (1937-)
| 1937
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11748
|
| ''[[:d:Q56254074|Geoff Lloyd]]''
|
| 1942
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11749
|
| ''[[:d:Q56254201|Steve Morgan]]''
|
| 1970
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11750
|
| ''[[:d:Q56254266|Ian Hughes]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q3399883|Cefn Mawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 11751
| [[Ficheru:Hughes, Ken.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56254267|Ken Hughes]]''
|
| 1966
|
| [[Abermaw]]
|-
| style='text-align:right'| 11752
|
| ''[[:d:Q56254679|Steve Jones]]''
| futbolista británicu (1962-)
| 1962
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11753
| [[Ficheru:Brandon Cooper 26122024 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56290679|Brandon Cooper]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11754
|
| ''[[:d:Q56291963|Thomas Lloyd]]''
|
| 1709
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11755
|
| ''[[:d:Q56292794|Liam Cullen]]''
|
| 1999
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11756
|
| ''[[:d:Q56299224|Tudur Hallam]]''
| académicu británicu
| 1975
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11757
|
| ''[[:d:Q56412441|Rico Zulkarnain]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11758
| [[Ficheru:Bullet for my Valentine - Wacken Open Air 2016-AL2279.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56416973|Jamie Mathias]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q4667213|Abertysswg]]''
|-
| style='text-align:right'| 11759
|
| ''[[:d:Q56434529|Richard Winpenny]]''
|
|
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11760
|
| ''[[:d:Q56452474|Kathryn Gray]]''
| poeta galesa
| 1973
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11761
|
| ''[[:d:Q56486681|Ryan Sears]]''
| futbolista británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11762
| [[Ficheru:Mr Phormula yn ystod yr Eisteddfod 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56514940|Ed Holden]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11763
|
| ''[[:d:Q56557885|Elizabeth Jane De La Hoyde]]''
|
| 1854
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11764
| [[Ficheru:Portrait of John Watkins Esq (4671464).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56597934|John Watkins]]''
|
| 1848
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11765
|
| ''[[:d:Q56598060|Owen Enos]]''
|
| 1828
|
| ''[[:d:Q894252|Borth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11766
| [[Ficheru:Revd W E Watkins, Amlwch (B) NLW3362009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56598255|W E Watkins]]''
|
| 1840
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11767
|
| ''[[:d:Q56612499|J. Bryan Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11768
| [[Ficheru:Connor Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56630953|Connor Davies]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11769
|
| ''[[:d:Q56641621|Rhys Carre]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11770
|
| ''[[:d:Q56670370|Christopher J. Spiers]]''
| investigador británicu
| 1953
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11771
|
| ''[[:d:Q56678161|Liza Burgess]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11772
| [[Ficheru:Official portrait of Nickie Aiken MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56709363|Nickie Aiken]]''
| política británica
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11773
| [[Ficheru:Huw Thomas official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56709415|Huw Thomas]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11774
|
| ''[[:d:Q56752753|Alex Koukouravas]]''
| xugador de baloncestu galés
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11775
|
| ''[[:d:Q56753470|Peter Tate]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11776
|
| ''[[:d:Q56811910|Dai James]]''
|
| 1899
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11777
|
| ''[[:d:Q56868055|Greg Fitzgerald]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 11778
|
| ''[[:d:Q57053098|Aaron Lewis]]''
| futbolista galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11779
|
| ''[[:d:Q57059048|Aimee Watson]]''
| futbolista
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11780
|
| ''[[:d:Q57242836|Jon Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11781
|
| ''[[:d:Q57313836|Stephen Pugh]]''
|
| 1973
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11782
|
| ''[[:d:Q57313938|Nathan Cadette]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11783
| [[Ficheru:Isaak Davies 04052025 (4).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57395537|Isaak Davies]]''
| futbolista galés
| 2001
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11784
| [[Ficheru:Anne-Boden-2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57515716|Anne Boden]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11785
| [[Ficheru:Ash Dykes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57549384|Ash Dykes]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11786
|
| ''[[:d:Q57586301|Cai Evans]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11787
| [[Ficheru:Tommy Reffell 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57587669|Tommy Reffell]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11788
|
| ''[[:d:Q57603694|Peter Francombe]]''
| futbolista británicu
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11789
|
| ''[[:d:Q57710838|Hugh Llewelyn]]''
| fotógrafu británicu
|
|
| ''[[:d:Q7457421|Seven Sisters]]''
|-
| style='text-align:right'| 11790
|
| ''[[:d:Q57731118|Evan Pughe]]''
|
| 1872
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11791
| [[Ficheru:J. Barclay Jenkins (5292158).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57741929|Joseph Barclay Jenkins]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5197262|Cwmystwyth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11792
|
| ''[[:d:Q57833991|Matthew Hedges]]''
|
| 1973
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11793
|
| ''[[:d:Q57908543|Gillian Turner]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11794
| [[Ficheru:2020 Fleche Wallonne Tibco LeahDixon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q57983939|Leah Dixon]]''
| ciclista británica
| 1991
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11795
|
| ''[[:d:Q58007986|Eddie Dennis]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11796
|
| ''[[:d:Q58008163|Andy Gorman]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11797
|
| ''[[:d:Q58010516|Nick Hencher]]''
|
| 1961
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11798
|
| ''[[:d:Q58176051|Alec Lucas]]''
|
| 1945
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11799
|
| ''[[:d:Q58303142|Ian Love]]''
| futbolista británicu
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11800
|
| ''[[:d:Q58435926|Sarah Lianne Lewis]]''
| compositora británica
| 1988
|
| ''[[:d:Q5771888|Hirwaun]]''
|-
| style='text-align:right'| 11801
|
| ''[[:d:Q58494672|Wayne Matthews]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11802
|
| ''[[:d:Q58494918|Kelly Packwood]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11803
|
| ''[[:d:Q58494927|Kerry Packwood]]''
|
| 1986
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11804
|
| ''[[:d:Q58755703|Mark Layton]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11805
|
| ''[[:d:Q58882693|Steffan Alun]]''
| comediante en direuto británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11806
|
| ''[[:d:Q58898759|Esyllt Sears]]''
|
| 1981
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11807
|
| ''[[:d:Q58987694|Christopher Jones]]''
| futbolista galés
| 1909
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11808
| [[Ficheru:Dan Thomas, comediwr.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59140084|Dan Thomas]]''
| comediante en direuto británicu
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11809
|
| ''[[:d:Q59179585|Luke Jephcott]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11810
|
| ''[[:d:Q59202196|Iwan Arwel Griffith]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11811
| [[Ficheru:Eleri Morgan comedi crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59262901|Eleri Morgan]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11812
|
| ''[[:d:Q59263349|Hywel Pitts]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11813
|
| ''[[:d:Q59263556|Sarah Breese]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11814
| [[Ficheru:Mandy Payne Artist.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q59268327|Mandy Payne]]''
| pintora británica
| 1964
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11815
|
| ''[[:d:Q59548506|Ken Waters]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1961
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11816
|
| ''[[:d:Q59622229|Benjamin Saunders]]''
| escritor británicu
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11817
|
| ''[[:d:Q59655839|Harold Friend]]''
|
| 1909
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11818
|
| ''[[:d:Q59655851|Jack McJennett]]''
|
| 1906
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11819
|
| ''[[:d:Q59655868|Harry Perks]]''
|
| 1912
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11820
|
| ''[[:d:Q59655874|Doug Redwood]]''
|
| 1918
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11821
|
| ''[[:d:Q59656121|Medwyn Evans]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q4981044|Brynteg]]''
|-
| style='text-align:right'| 11822
|
| ''[[:d:Q59656154|Allen Price]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401140|Gelligaer]]''
|-
| style='text-align:right'| 11823
|
| ''[[:d:Q59656415|Steve Mackreth]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q7369807|Rossett]]''
|-
| style='text-align:right'| 11824
| [[Ficheru:Callum Sheedy LQ 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60194679|Callum Sheedy]]''
|
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11825
|
| ''[[:d:Q60544850|Albert L. Harris]]''
|
| 1869
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11826
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 083 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60581700|Megan Barker]]''
| ciclista británica
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11827
|
| ''[[:d:Q60589082|Mab Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11828
| [[Ficheru:Delyth Jewell official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60658323|Delyth Jewell]]''
| política británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11829
|
| ''[[:d:Q60685958|Maurice O'Sullivan]]''
| boxeador británicu
| 1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11830
|
| ''[[:d:Q60686093|Percy Richards]]''
|
| 1906
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 11831
|
| ''[[:d:Q60733920|Andy Edwards]]''
| futbolista británicu (1965-)
| 1965
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11832
|
| ''[[:d:Q60733948|Dan Davis]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11833
|
| ''[[:d:Q60733994|Ben Williams]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11834
| [[Ficheru:Sion Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60734014|Sion Jones]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11835
|
| ''[[:d:Q60734062|Luke Morgan]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11836
| [[Ficheru:Curtis Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60734191|Curtis Davies]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11837
|
| ''[[:d:Q60734266|Scott Williams]]''
|
| 1974
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11838
|
| ''[[:d:Q60734311|Allan Lewis]]''
|
| 1971
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11839
|
| ''[[:d:Q60734320|John Smith]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11840
|
| ''[[:d:Q60734360|Harri Morgan]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11841
|
| ''[[:d:Q60734441|John Davies]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q2193617|Llandysul]]''
|-
| style='text-align:right'| 11842
|
| ''[[:d:Q60734448|Kevin Jones]]''
|
| 1974
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11843
|
| ''[[:d:Q60734511|Joe Adams]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11844
|
| ''[[:d:Q60734513|Martin Goldsmith]]''
|
| 1962
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11845
|
| ''[[:d:Q60734569|Alan Jones]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2483466|Caergwrle]]''
|-
| style='text-align:right'| 11846
|
| ''[[:d:Q60734690|Mike Keen]]''
|
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11847
|
| ''[[:d:Q60734744|Chris Ingram]]''
| futbolista británicu
| 1976
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11848
|
| ''[[:d:Q60735001|Brad Evans]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11849
|
| ''[[:d:Q60735037|Peter Morgan]]''
| futbolista británicu
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11850
|
| ''[[:d:Q60735114|Steve Scott]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11851
|
| ''[[:d:Q60735120|Neil Robinson]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3216519|Laleston]]''
|-
| style='text-align:right'| 11852
|
| ''[[:d:Q60735283|Tim Price]]''
|
| 1980
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11853
| [[Ficheru:Steve Bray, Stop Brexit Man (48794896706).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q60735575|Steve Bray]]''
|
| 1969
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11854
|
| ''[[:d:Q60735660|Jon Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11855
|
| ''[[:d:Q60735930|Will Griffiths]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11856
|
| ''[[:d:Q60736661|Dai Evans]]''
| futbolista británicu (1934-)
| 1934
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11857
|
| ''[[:d:Q60763309|Lew Bowen]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11858
|
| ''[[:d:Q60791067|Fred Castle]]''
|
| 1902
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 11859
|
| ''[[:d:Q60791136|Albert Evans]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11860
|
| ''[[:d:Q60791390|Ernest Lewis]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11861
|
| ''[[:d:Q60791526|Albert Miles]]''
|
| 1903
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11862
|
| ''[[:d:Q60791589|Eric Morris]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11863
|
| ''[[:d:Q60959205|Paul Lamford]]''
|
| 1953
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11864
|
| ''[[:d:Q61014919|James Wharton]]''
|
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11865
|
| ''[[:d:Q61107154|Mike Crowley]]''
|
| 1948
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11866
|
| ''[[:d:Q61107392|Gary Lloyd]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11867
|
| ''[[:d:Q61107438|Owen Evans]]''
|
| 1968
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11868
| [[Ficheru:Tal Garth, Garth Madrun.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61107823|Santes Marchell o Dalgarth]]''
| líder relixosa galesa
| 375
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11869
|
| ''[[:d:Q61107833|Lleucu]]''
| monxa galesa
| 500
|
| ''[[:d:Q6661551|Llangwyryfon]]''
|-
| style='text-align:right'| 11870
|
| ''[[:d:Q61107844|Anhun de Gwrthyfer]]''
| monxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11871
|
| ''[[:d:Q61107961|Betsan Moses]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 11872
|
| ''[[:d:Q61107968|Gareth Bonello]]''
|
| 1981
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11873
|
| ''[[:d:Q61107987|Meurig Fychan ap Hywel Sele]]''
|
| 1400
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 11874
|
| ''[[:d:Q61119025|Griffiths Alison]]''
|
| 1963
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11875
|
| ''[[:d:Q61450736|Jim Botham]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11876
|
| ''[[:d:Q61675797|Liv Hill]]''
| actriz británica
| 2000
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11877
| [[Ficheru:Alys Williams (cantores; Welsh singer) 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61707036|Alys Williams]]''
| cantante británica
| 1987
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 11878
|
| ''[[:d:Q61731675|Kylie Nolan]]''
| futbolista británica
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11879
|
| ''[[:d:Q61780191|Cassia Pike]]''
| futbolista británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 11880
|
| ''[[:d:Q61828492|Josh Reynolds]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11881
|
| ''[[:d:Q61828617|Will Kelly]]''
|
| 1997
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11882
| [[Ficheru:Benjamin Fry 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61828912|Benjamin Fry]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11883
| [[Ficheru:Owain Wyn Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61983407|Owain Wyn Evans]]''
| periodista británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 11884
|
| ''[[:d:Q62024163|Dennis Lambourne]]''
|
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11885
|
| ''[[:d:Q62198596|Daniel Sumner]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11886
|
| ''[[:d:Q62388891|Roger Mostyn]]''
|
| 1953
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11887
|
| ''[[:d:Q62513133|Andy Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11888
|
| ''[[:d:Q62513940|Alana Spencer]]''
|
| 1992
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11889
| [[Ficheru:Official portrait of Ruth Jones MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q62764975|Ruth Jones]]''
| política británica
| 1962
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11890
|
| ''[[:d:Q62768570|Arthur Smith]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6757051|Marchwiel]]''
|-
| style='text-align:right'| 11891
|
| ''[[:d:Q62769837|Chris Summers]]''
| futbolista británicu
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11892
|
| ''[[:d:Q62858588|Dick Williams]]''
|
| 1898
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11893
|
| ''[[:d:Q63165862|Paul Karabardak]]''
| tenista de mesa británicu
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11894
| [[Ficheru:Shellyann Evans - 53369865382.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63184794|Shellyann Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 11895
|
| ''[[:d:Q63228559|Lilian Nicholas]]''
|
| 1909
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 11896
|
| ''[[:d:Q63248308|Geraint Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661267|Llandybie]]''
|-
| style='text-align:right'| 11897
|
| ''[[:d:Q63313185|Edwin Rees]]''
|
| 1899
|
| ''[[:d:Q6661307|Llanelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11898
|
| ''[[:d:Q63341276|Graham Jones]]''
|
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11899
|
| ''[[:d:Q63391841|Eric Styles]]''
| direutor de cine británicu
| 1967
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 11900
| [[Ficheru:Prano Bailey-Bond 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63432097|Prano Bailey-Bond]]''
|
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11901
|
| ''[[:d:Q63614875|Jaime Gareth Flórez Barreales]]''
|
| 1969
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 11902
| [[Ficheru:Southam, Macauley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63699006|Macauley Southam-Hales]]''
| futbolista británicu
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11903
|
| ''[[:d:Q63699954|Stuart Webber]]''
|
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11904
|
| ''[[:d:Q63874313|Ray Lawrence]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11905
| [[Ficheru:Official portrait of Fay Jones MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q63929463|Fay Alicia Jones]]''
| política británica
| 1985
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11906
|
| ''[[:d:Q63953173|Seirian Sumner]]''
|
| 1974
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11907
|
| ''[[:d:Q63993767|Dewi Griffiths]]''
|
| 1991
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 11908
|
| ''[[:d:Q64009025|Felicity Dahl]]''
|
| 1938
|
| ''[[:d:Q1244613|Llandaff]]''
|-
| style='text-align:right'| 11909
|
| ''[[:d:Q64009303|Roman Walker]]''
|
| 2000
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11910
| [[Ficheru:Tom Booth Amos 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64010406|Tom Booth-Amos]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11911
| [[Ficheru:Ella Powell Lewes FC Women v Charlton Ath Women 16 08 20 pre-season-75 (50234968972) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64214523|Ella Powell]]''
| futbolista galesa
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11912
|
| ''[[:d:Q64358828|Alan Reynolds]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q7008960|New Inn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11913
|
| ''[[:d:Q64414789|Ruth King]]''
|
|
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11914
|
| ''[[:d:Q64685172|Sîan Reynolds]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11915
|
| ''[[:d:Q64736714|Ben Cambriani]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11916
| [[Ficheru:Citizenship cairn newton evans-cropped 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64738481|Cairn Newton-Evans]]''
| policía británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11917
|
| ''[[:d:Q64747491|Tomi Lewis]]''
|
| 1999
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 11918
| [[Ficheru:Annabel Jones on MTV UK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64748740|Annabel Jones]]''
|
|
|
| [[Aberdaugleddau]]
|-
| style='text-align:right'| 11919
|
| ''[[:d:Q64853341|Shaun Chapple]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11920
| [[Ficheru:Alice Griffiths Lewes FC Women v Charlton Ath Women 16 08 20 pre-season-137 (50234760281).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q64995849|Alice Griffiths]]''
| futbolista británica
| 2001
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 11921
|
| ''[[:d:Q65029330|Tom Rogers]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11922
| [[Ficheru:2024-12-22 Dresdner Eislöwen gegen ESV Kaufbeuren (DEL2) by Sandro Halank–090.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65030266|Joseph Lewis]]''
| xugador de ḥoquei sobre xelu británicu
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11923
|
| ''[[:d:Q65030475|David Rees]]''
| esquiador de fondu británicu
| 1940
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 11924
|
| ''[[:d:Q65030489|Peter Williams]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 11925
|
| ''[[:d:Q65030620|Jack Fairweather]]''
|
| 1978
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11926
|
| ''[[:d:Q65062011|Harry Davies]]''
|
| 1888
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11927
|
| ''[[:d:Q65178482|Joris Collier]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11928
|
| ''[[:d:Q65294945|Carolyn Hitt]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 11929
| [[Ficheru:20150922 1656 W AUT WAL 3083.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65367867|Alice Evans]]''
| futbolista británica
| 1994
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11930
|
| ''[[:d:Q65551884|Peter Turnbull]]''
|
| 1989
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11931
|
| ''[[:d:Q65555292|Emma Jenkins]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 11932
|
| ''[[:d:Q65624959|Ian Roberts]]''
| futbolista británicu
| 1961
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11933
|
| ''[[:d:Q65665802|Rhian Nokes]]''
| futbolista galesa
| 1989
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 11934
|
| ''[[:d:Q65946181|Valerie Mullins]]''
|
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11935
|
| ''[[:d:Q65946185|Margaret Thomas-Neale]]''
|
| 1931
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11936
|
| ''[[:d:Q65946188|Gwynedd Lewis-Lingard]]''
|
| 1934
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11937
|
| ''[[:d:Q66023017|Dorothy Summers]]''
|
| 1941
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11938
| [[Ficheru:20150922 1656 W AUT WAL 3084.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66049720|Jo Price]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q648732|St Davids]]''
|-
| style='text-align:right'| 11939
|
| ''[[:d:Q66105403|Elizabeth Baines]]''
|
| 1947
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11940
|
| ''[[:d:Q66147583|Guto Dafydd]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 11941
|
| ''[[:d:Q66241174|Stavros Ambizas]]''
| políticu xipriota
| 1936
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11942
|
| ''[[:d:Q66295328|Pamela Hopkins]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11943
|
| ''[[:d:Q66309772|Patrick Killian]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 11944
|
| ''[[:d:Q66335445|Callum Taylor]]''
|
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11945
|
| ''[[:d:Q66360557|Mike Williams]]''
| futbolista británicu (1956-)
| 1956
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11946
| [[Ficheru:Drew Parker 20.02.27.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66364666|Drew Parker]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q3395452|Connah's Quay]]''
|-
| style='text-align:right'| 11947
|
| ''[[:d:Q66384840|William Smale]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11948
|
| ''[[:d:Q66398333|Andrew Morris]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1961
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11949
| [[Ficheru:Ben Cabango playing for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66428065|Ben Cabango]]''
| futbolista británicu
| 2001<br/>2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11950
|
| ''[[:d:Q66604836|Sonia Lawrence]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 11951
| [[Ficheru:Jason Evans Wikimedian 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66689127|Jason Evans]]''
|
| 1984
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 11952
|
| ''[[:d:Q66712828|Jamie Slater]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11953
| [[Ficheru:Lewis Thomas 11042026 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66732355|Lewis Thomas]]''
| futbolista británicu
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11954
|
| ''[[:d:Q66732400|Lee Harris]]''
| escritor británicu
| 1968
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11955
|
| ''[[:d:Q66734203|Richard Benyon]]''
| ximnasta artísticu británicu
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11956
|
| ''[[:d:Q66737792|Ben Gwalchmai]]''
|
| 1985
|
| ''[[:d:Q4787855|Arddleen]]''
|-
| style='text-align:right'| 11957
|
| ''[[:d:Q66762454|Elin Harlow]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 11958
|
| ''[[:d:Q66823499|Carrie Jones]]''
| futbolista británica
| 2003
|
| ''[[:d:Q669171|Newtown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11959
|
| ''[[:d:Q66841012|Chloe Chivers]]''
| futbolista galesa
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11960
| [[Ficheru:Ffion-Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q66841084|Ffion Morgan]]''
| futbolista galesa
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11961
|
| ''[[:d:Q66844101|Jack Evans]]''
| futbolista galés
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11962
| [[Ficheru:Jarry Lee Oscar Blandi 2020.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q67019082|Jarry Lee]]''
|
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11963
| [[Ficheru:LHooleBRovers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67117129|Luca Hoole]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11964
| [[Ficheru:Dom Jefferies, Brentford F.C. footballer.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67146942|Dom Jefferies]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11965
|
| ''[[:d:Q67146943|Elis Watts]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 11966
|
| ''[[:d:Q67201474|Clive Davis]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 11967
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Wilcox of Newport crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67222729|Debbie Wilcox]]''
| política británica
| 1957
|
| ''[[:d:Q7860286|Tylorstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 11968
| [[Ficheru:Hilary Greaves (20613169345).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q67222739|Hilary Greaves]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11969
|
| ''[[:d:Q67390619|Gandhi S]]''
|
| 1975
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 11970
|
| ''[[:d:Q67599358|Ray Booth]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11971
|
| ''[[:d:Q67641500|John Trevelyan]]''
| axedrecista británicu
| 1948
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 11972
|
| ''[[:d:Q67641543|David John Sully]]''
| axedrecista británicu
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11973
|
| ''[[:d:Q67790654|Adrian Masters]]''
|
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11974
|
| ''[[:d:Q67802439|Cyndeyrn]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Reinu de Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 11975
|
| ''[[:d:Q67886292|Geoffrey Cutter]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1934
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11976
|
| ''[[:d:Q67921919|Tôpher Mills]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11977
|
| ''[[:d:Q68065250|Ryan Hillier]]''
| futbolista británicu
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11978
|
| ''[[:d:Q68217203|Bob Evans]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11979
| [[Ficheru:John B. Trumper 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q68585432|John Bassett Trumper]]''
|
| 1944
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11980
|
| ''[[:d:Q69060453|Tomi Evans]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''<br/>''[[:d:Q13131775|Tegryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 11981
| [[Ficheru:Dr Sabrina Cohen-Hatton-London Fire Brigade, UK.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q69158102|Sabrina Cohen-Hatton]]''
|
| 1983
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 11982
|
| ''[[:d:Q70170755|Jacob Draper]]''
| xugador de ḥoquei británicu
| 1998
|
| ''[[:d:Q7898590|Upper Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 11983
|
| ''[[:d:Q70473832|Niki Pilkington]]''
|
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 11984
|
| ''[[:d:Q70602412|Malvin Mortimer]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 11985
|
| ''[[:d:Q71128886|Eloise Laity]]''
|
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 11986
|
| ''[[:d:Q71496189|Phoebe Richards]]''
|
| 1993
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 11987
|
| ''[[:d:Q72097669|Geraint Vaughan Jones]]''
| escritor galés
| 1938
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 11988
|
| ''[[:d:Q72591827|Ria Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 11994
|
| ''[[:d:Q72835607|Mari Berllan Biter]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3399358|Aberarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 11995
| [[Ficheru:2022 FIFA World Cup United States 1–1 Wales - (24) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q72921909|Neco Williams]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11996
|
| ''[[:d:Q72973962|John Hartley]]''
| escritor australianu
| 1943
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 11997
|
| ''[[:d:Q73211440|Louis Gray]]''
|
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 11998
|
| ''[[:d:Q73276307|Terry Monaghan]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q2469852|Mountain Ash]]''
|-
| style='text-align:right'| 11999
|
| ''[[:d:Q73632769|Jacquie Barnbrook]]''
| actriz británica
| 1964
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12000
|
| ''[[:d:Q73855338|Christine Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12001
|
| ''[[:d:Q73855341|Dawn Williams]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12002
|
| ''[[:d:Q73855347|Dilys Thomas]]''
|
|
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12003
|
| ''[[:d:Q73855354|Eiry Miles]]''
|
|
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12004
|
| ''[[:d:Q73855378|Lowri Cynan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q850566|Betws]]''
|-
| style='text-align:right'| 12005
|
| ''[[:d:Q73855387|Jane Ellis]]''
|
| 1779
|
| ''[[:d:Q14508553|Llanycil]]''
|-
| style='text-align:right'| 12006
|
| ''[[:d:Q73855407|Leusa Fflur Llewelyn]]''
|
| 1987
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12007
|
| ''[[:d:Q73855404|Laura Sheldon]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12008
|
| ''[[:d:Q73855417|Lowri Haf Cooke]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12009
|
| ''[[:d:Q73855422|Luned Aaron]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12010
|
| ''[[:d:Q73855463|Sheelagh Thomas]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12011
|
| ''[[:d:Q74050176|Tom Cutler]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12012
| [[Ficheru:Ioan Lloyd EPCR 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74185530|Ioan Lloyd]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12013
|
| ''[[:d:Q74817155|Callum Jones]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12014
|
| ''[[:d:Q74817195|Joe Woodiwiss]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12015
| [[Ficheru:Carys Davies in the video 'Carys Davies - Éclaircie'.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q75341884|Carys Davies]]''
|
|
|
| [[Llangollen]]
|-
| style='text-align:right'| 12016
|
| ''[[:d:Q75574815|Samuel James Laurance Mattock]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q24192181|University Hospital Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 12017
|
| ''[[:d:Q75682717|Sion Wiggin]]''
| xugador de squash británicu
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12018
|
| ''[[:d:Q75817575|Alexander Murray-Threipland]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12019
|
| ''[[:d:Q75817581|Alice Murray-Threipland]]''
|
| 1972
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12020
|
| ''[[:d:Q75866941|William Parry Crawley]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q11129506|Bryngwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12021
|
| ''[[:d:Q76025826|Henry Awbrey]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12022
|
| ''[[:d:Q76086417|George Grant Francis]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12023
|
| ''[[:d:Q76214693|Iris Lambert Williams]]''
|
| 1919
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 12024
| [[Ficheru:Official portrait of Dr Jamie Wallis MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363017|Katie Wallis]]''
| políticu británicu
| 1984
|
| ''[[:d:Q4898674|Bettws]]''
|-
| style='text-align:right'| 12025
| [[Ficheru:Official portrait of Scott Benton MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363105|Scott Benton]]''
|
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12026
| [[Ficheru:Official portrait of Beth Winter MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76363918|Beth Winter]]''
| política británica
| 1974
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12027
| [[Ficheru:Official portrait of Alex Davies-Jones MP crop 2, 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76364874|Alex Davies-Jones]]''
| política británica
| 1989
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12028
| [[Ficheru:Official portrait of Robin Millar MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76450637|Robin Millar]]''
| políticu británicu
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12029
|
| ''[[:d:Q76613834|Prydwen Elfed-Owens]]''
| escritora y inspeutora d'enseñu galesa
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12030
|
| ''[[:d:Q76615306|N. A. Pett]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12031
|
| ''[[:d:Q76615429|Owen Glyn Roberts]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12032
|
| ''[[:d:Q76615797|Neil Trevor Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12033
|
| ''[[:d:Q76616291|Michael Tibbott]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12034
|
| ''[[:d:Q76616645|Meurig Thomas]]''
| inspeutor d'enseñu galés
|
|
| ''[[:d:Q7837859|Tregeiriog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12035
| [[Ficheru:Dylan Levitt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76700917|Dylan Levitt]]''
| futbolista británicu
| 2000
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12036
|
| ''[[:d:Q77215517|James Jones]]''
|
| 1695
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12037
|
| ''[[:d:Q77359183|Jessica Hemmings]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12038
| [[Ficheru:LU MRD G O Osborne chromatograph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q77364621|Graham Oliver Osborne]]''
|
| 1925
|
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12039
| [[Ficheru:Chem Campbell 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q78155720|Chem Campbell]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12040
|
| ''[[:d:Q78828774|Morgan Boyes]]''
| futbolista británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12041
|
| ''[[:d:Q79322942|Terry Vaughan]]''
|
| 1938
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12042
| [[Ficheru:Louis Rees-Zammit March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q79329132|Louis Rees-Zammit]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12043
|
| ''[[:d:Q79359895|Anne Burns]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12044
|
| ''[[:d:Q79459553|Colin Treharne]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12045
|
| ''[[:d:Q79856442|Annes Elwy]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12046
| [[Ficheru:Helen Sullivan (born 1966) in the video Rethinking the Future of Australian Defence Industry Policy.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q80388263|Helen Sullivan]]''
|
| 1966
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12047
|
| ''[[:d:Q80863365|Ian Davies]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12048
| [[Ficheru:Jac Morgan 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q81052834|Jac Morgan]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12049
|
| ''[[:d:Q81052941|Alun Lawrence]]''
|
| 1998
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12050
|
| ''[[:d:Q81087079|Ieuan Owen]]''
|
| 1941
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12051
|
| ''[[:d:Q81147173|David Llewellyn]]''
| futbolista británicu
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12052
|
| ''[[:d:Q81191668|Geraint Frowen]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 12053
|
| ''[[:d:Q81713322|Tweli Griffiths]]''
|
| 1954
|
| ''[[:d:Q7162285|Pencader]]''
|-
| style='text-align:right'| 12054
|
| ''[[:d:Q81749728|Wendy White]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12055
|
| ''[[:d:Q81750352|Griff Rowland]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12056
|
| ''[[:d:Q82026018|Rupert Shipperley]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12057
|
| ''[[:d:Q82736987|Connagh Howard]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12058
| [[Ficheru:Ben Thomas 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83222996|Ben Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12059
|
| ''[[:d:Q83289553|Llŷr Titus]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 12060
|
| ''[[:d:Q83559707|Patrick Harrington]]''
| abogáu británicu
| 1949
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12061
|
| ''[[:d:Q83739297|Sam Costelow]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12062
|
| ''[[:d:Q83864687|Carwyn Penny]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12063
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 533.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q83875033|Ella Barnwell]]''
|
| 2001
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12064
| [[Ficheru:Stephen Varney 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q84048212|Stephen Varney]]''
| xugador de rugbi union italianu
| 2001
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12065
| [[Ficheru:NC Courage vs Seattle Reign (Apr 2024) 016 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q84078989|Lily Woodham]]''
| futbolista británica
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12066
|
| ''[[:d:Q84763454|John Elfed Jones]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12067
|
| ''[[:d:Q84893687|James McCarthy]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12068
|
| ''[[:d:Q85220401|Emyr Huws Jones]]''
|
| 1950
|
| [[Llangefni]]
|-
| style='text-align:right'| 12069
|
| ''[[:d:Q85771463|John Davidson]]''
|
| 1964
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12070
|
| ''[[:d:Q85792913|Peter Arthur]]''
|
| 1939
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12071
|
| ''[[:d:Q85828658|Chris Klefenz]]''
|
|
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12072
|
| ''[[:d:Q85851754|Richard Barnes]]''
|
| 1975
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12073
|
| ''[[:d:Q85851980|Steve Jones]]''
|
| 1964
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12074
|
| ''[[:d:Q85874731|Michael Beckett]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q1022259|Solva]]''
|-
| style='text-align:right'| 12075
|
| ''[[:d:Q85984763|Giancarlo Gemin]]''
|
| 1962
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12076
|
| ''[[:d:Q86445222|Jane Stanness]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7164543|Penparcau]]''
|-
| style='text-align:right'| 12077
|
| ''[[:d:Q87296575|Ellie Coster]]''
|
| 1996
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12078
|
| ''[[:d:Q87355238|Tracy Rees]]''
|
| 1972
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12079
|
| ''[[:d:Q87474480|Donal Anthony Foley]]''
|
| 1956
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12080
|
| ''[[:d:Q87740471|Caine Woolerton]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12081
|
| ''[[:d:Q87740637|Ioan Davies]]''
|
| 1999
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12082
|
| ''[[:d:Q87905789|Albert Clifton Kelway]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q15222581|Hakin]]''
|-
| style='text-align:right'| 12083
| [[Ficheru:Ruth May CNO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q88074967|Ruth May]]''
|
| 1967
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12084
|
| ''[[:d:Q88289718|Phil Parry]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12085
|
| ''[[:d:Q88360982|Steffan Cennydd]]''
|
| 1995
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12086
|
| ''[[:d:Q88509572|Rhys Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12087
|
| ''[[:d:Q88527143|Paul Barrow]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12088
|
| ''[[:d:Q88590650|Rhodri Thomas]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12089
|
| ''[[:d:Q88886811|Denise Hampson]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12090
|
| ''[[:d:Q89579900|Dewi Rhys Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2204179|Llandeilo]]''
|-
| style='text-align:right'| 12091
|
| ''[[:d:Q89891143|Andrew Teilo]]''
|
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12092
|
| ''[[:d:Q89916448|Dannii Harwood]]''
| modelu erótica británica
| 1982
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12093
|
| ''[[:d:Q90023497|Amy Boulden]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12094
| [[Ficheru:LloydWarburton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q91615685|Lloyd Warburton]]''
|
| 2003
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12095
|
| ''[[:d:Q92311589|Debbie Johnsey]]''
|
| 1957
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12096
|
| ''[[:d:Q92438583|Norman van de Vater]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q5197228|Cwmbach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12097
|
| ''[[:d:Q93605036|Leon Stanfield]]''
|
| 1934
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12098
|
| ''[[:d:Q94005165|Hywel Griffith]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12099
|
| ''[[:d:Q94134193|Beryl Baigent]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q6661943|Llay]]''
|-
| style='text-align:right'| 12100
|
| ''[[:d:Q94139976|Colin Palfrey]]''
|
| 1939
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12101
|
| ''[[:d:Q94579608|Edwina McGrail]]''
|
| 1950
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12102
|
| ''[[:d:Q94696644|Mandi Haswell]]''
| saltadora británica
| 1949
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12103
|
| ''[[:d:Q94823364|Christine Jones]]''
| ceramista británica
| 1955
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12104
|
| ''[[:d:Q94997935|Graham Morris]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1813948|Prestatyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12105
|
| ''[[:d:Q95188939|Nia Dryhurst]]''
|
| 1970
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12106
|
| ''[[:d:Q95208143|Eirian James]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12107
|
| ''[[:d:Q95230858|Raymond Crompton]]''
|
| 1936
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12108
|
| ''[[:d:Q95236346|Richard Idwal Hopwood]]''
|
| 1884
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12109
|
| ''[[:d:Q95287152|Thomas Arthur Rowett Hyndman]]''
|
| 1911
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12110
|
| ''[[:d:Q95304925|David Kingdon]]''
|
| 1969
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12111
|
| ''[[:d:Q95335719|Maldwyn Davies]]''
|
| 1950
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12112
|
| ''[[:d:Q95563204|John Cording]]''
| actor británicu
| 1944
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12113
| [[Ficheru:Idles - Haldern Pop Festival 2017 - Alexander Kellner - 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95698426|Joe Talbot]]''
| cantante británicu
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12114
|
| ''[[:d:Q95785749|Ioan Meredith]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12115
|
| ''[[:d:Q95826771|Aaron Fuller]]''
|
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12116
|
| ''[[:d:Q96154651|Gareth Brenton]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12117
|
| ''[[:d:Q96186370|James Waite]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12118
|
| ''[[:d:Q96313660|Layla Saad]]''
| escritora británica
| 1983
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12119
|
| ''[[:d:Q96384682|John Tudor]]''
|
| 1953
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12120
|
| ''[[:d:Q96385713|Kevin James]]''
|
| 1984
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12121
|
| ''[[:d:Q96398942|Peter Isaac]]''
|
| 1931
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12122
| [[Ficheru:Rhys Davies 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96401739|Rhys Davies]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1998
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12123
|
| ''[[:d:Q96401737|Rhys Davies]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12124
|
| ''[[:d:Q96402446|Roger Jones]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12125
|
| ''[[:d:Q96406533|Steve Hill]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12126
|
| ''[[:d:Q96483757|Roger Yeoman]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12127
| [[Ficheru:Sally Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96484421|Sally Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 12128
| [[Ficheru:Amanda Blanc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97010729|Amanda Blanc]]''
| xefa d'empresa británica
| 1967
|
| ''[[:d:Q7837902|Treherbert]]''
|-
| style='text-align:right'| 12129
|
| ''[[:d:Q97365110|Freddie John]]''
|
| 1991
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12130
|
| ''[[:d:Q97452589|Harry Fry]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12131
|
| ''[[:d:Q97452647|Matthew Taylor]]''
|
| 1999
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12132
|
| ''[[:d:Q97467288|Andy Roberton]]''
| pilotu de motocross británicu
| 1948
|
| [[Knighton|Tref-y-clawdd]]
|-
| style='text-align:right'| 12133
|
| ''[[:d:Q97486769|Jack Vale]]''
|
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12134
|
| ''[[:d:Q97579239|Ahmed Yasine Ali]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12135
|
| ''[[:d:Q97579258|Mercy Ngulube]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12136
|
| ''[[:d:Q97732453|Eluned Gramich]]''
|
| 1989
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12137
| [[Ficheru:Lewes FC Women 2 Liverpool Women 2 01 11 2020-242 (50557034961).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97741582|Rhian Cleverly]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q5608946|Griffithstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 12138
| [[Ficheru:Ellie Leek Blackburn Rovers Women 2021 (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97741605|Ellie Leek]]''
| futbolista británica
| 1995
|
| ''[[:d:Q643919|Torfaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12139
|
| ''[[:d:Q98019030|Rhydian Richards]]''
| xugador de snooker británicu
| 1975
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12140
|
| ''[[:d:Q98076937|Jonathan Denning]]''
|
| 1991
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12141
|
| ''[[:d:Q98088454|Harrison Powell]]''
| xugador de críquet galés
| 1995
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12142
|
| ''[[:d:Q98098855|Scott Phillips]]''
|
| 1994
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12143
|
| ''[[:d:Q98104064|Ieuan Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q787395|Llanfairfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12144
|
| ''[[:d:Q98142615|Richard Suchorzewski]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q1774850|Ystrad Mynach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12145
|
| ''[[:d:Q98188056|Reuben de Maid]]''
| productor de televisión británicu
| 2005
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12146
|
| ''[[:d:Q98761657|Ronald Clifford Bateman]]''
| artista plásticu británicu
| 1947
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12147
|
| ''[[:d:Q98886407|Dafydd Edwards]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q4897692|Bethania]]''
|-
| style='text-align:right'| 12148
| [[Ficheru:Natasha Asghar official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q98968495|Natasha Asghar]]''
| política británica
|
|
| [[Reinu Xuníu]]<br/>[[Casnewydd]]<br/>''[[:d:Q16998897|Newport Built-up area]]''
|-
| style='text-align:right'| 12149
|
| ''[[:d:Q98970349|Sonny Lewis]]''
|
| 2005
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12150
|
| ''[[:d:Q98971974|Lewys Twamley]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12151
| [[Ficheru:CDawgVA at SMASH 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q99479049|CDawgVA]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12152
|
| ''[[:d:Q99540803|John Woolley]]''
| cantante belxicanu
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12153
| [[Ficheru:Casi Wyn in Capel Moriah 03.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q100144360|Casi Wyn]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12154
|
| ''[[:d:Q100235419|Robert Albert Jones]]''
|
| 1864
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12155
|
| ''[[:d:Q100243553|Charlie Hulson]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12156
|
| ''[[:d:Q100596005|Sarah J. Lloyd]]''
|
| 1896
|
| ''[[:d:Q1965490|Laugharne]]''
|-
| style='text-align:right'| 12157
|
| ''[[:d:Q100634638|Jalisa Andrews]]''
|
| 1994
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12158
| [[Ficheru:Official portrait of Llinos Medi MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100741889|Llinos Medi Huws]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 12159
|
| ''[[:d:Q100929975|Jamie Hill]]''
|
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12160
|
| ''[[:d:Q100942348|Dai Powell]]''
|
| 1935
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12161
| [[Ficheru:Emily Maltman.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100951828|Emily Maltman]]''
| diplomática británica
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12162
|
| ''[[:d:Q101054639|Paul Merchant]]''
|
| 1945
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12163
|
| ''[[:d:Q101090855|Callum Carson]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12164
|
| ''[[:d:Q101103863|Reilly Featherstone]]''
| actor británicu
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12165
| [[Ficheru:Joe Hawkins 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101130033|Joe Hawkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12166
|
| ''[[:d:Q101221023|Arianwen]]''
|
| 401
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12167
|
| ''[[:d:Q101223178|Leighton Alfred]]''
|
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12168
|
| ''[[:d:Q101417848|Jac Price]]''
|
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12169
|
| ''[[:d:Q101513237|Rhys Jenkins]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12170
|
| ''[[:d:Q101553967|Russell L. Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5319397|Dyserth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12171
| [[Ficheru:2019 UCI Juniors Track World Championships 092.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q101915918|Eluned King]]''
| ciclista británica
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12172
|
| ''[[:d:Q102036559|Harrison Bright]]''
|
| 2004
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12173
|
| ''[[:d:Q102036561|Callum Brain]]''
|
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12174
|
| ''[[:d:Q102036566|Aneurin Livermore]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12175
|
| ''[[:d:Q102036570|Callum Ryan-Phillip]]''
|
| 2004
|
| [[Trefynwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12176
| [[Ficheru:Teddy Williams March 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102046790|Teddy Williams]]''
|
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12177
|
| ''[[:d:Q102183413|Richard Evans]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12178
|
| ''[[:d:Q102229381|A. Thomas Fuller]]''
|
| 1924
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12179
|
| ''[[:d:Q102245338|Gwilym Bradley]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12180
|
| ''[[:d:Q102245350|Iestyn Harris]]''
|
| 1998
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12181
|
| ''[[:d:Q102289268|Ash Randall]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12182
|
| ''[[:d:Q102359203|Stuart Cornes]]''
|
| 1960
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 12183
|
| ''[[:d:Q102428219|James Beaumont]]''
| actor británicu
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12184
| [[Ficheru:Mason Grady u20 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102735094|Mason Grady]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12185
| [[Ficheru:Taine Plumtree 20250419 174612.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q103716744|Taine Plumtree]]''
| xugador de rugbi union neozelandés
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12186
| [[Ficheru:Scott McGlynn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104057253|Scott McGlynn]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12187
|
| ''[[:d:Q104175572|Luke Yendle]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12188
|
| ''[[:d:Q104224598|Charlotte Carey]]''
|
| 1996
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12189
| [[Ficheru:Pedr ap Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104415876|Pedr Ap Llwyd]]''
| bibliotecariu británicu
| 1957
|
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12190
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 043.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104531559|Zoe Bäckstedt]]''
| ciclista británica
| 2004
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 12191
|
| ''[[:d:Q104545709|Ian Williams]]''
|
| 1931
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12192
|
| ''[[:d:Q104590335|Ruben Chorlton-Owen]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12193
|
| ''[[:d:Q104655980|Denise Sommers]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12194
|
| ''[[:d:Q104719026|Neal Davies]]''
| cantante d'ópera británicu
| 1966<br/>1965
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12195
|
| ''[[:d:Q104719149|Alun Jones]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12196
|
| ''[[:d:Q104761963|Cameron Evans]]''
|
| 2001
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12197
|
| ''[[:d:Q104765398|Matilda Devries]]''
|
| 2003
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12198
| [[Ficheru:Kemsley Mathias 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104768094|Kemsley Mathias]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1999
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12199
|
| ''[[:d:Q104839524|James Jones]]''
|
| 1997
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12200
|
| ''[[:d:Q104906897|Lyndon Simmonds]]''
|
| 1966
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12201
|
| ''[[:d:Q104907464|Charlie Caton]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12202
|
| ''[[:d:Q105070508|Callum Scott Howells]]''
|
| 1999
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12203
| [[Ficheru:Ffion Davies OF 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105080581|Ffion Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12204
|
| ''[[:d:Q105140904|Rufus Wells]]''
| zoólogu neozelandés
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12205
|
| ''[[:d:Q105155401|Carwyn Tuipulotu]]''
|
| 2001
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12206
| [[Ficheru:Richard Hermer Official Cabinet Portrait, July 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105188058|Richard Hermer]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12207
|
| ''[[:d:Q105199556|Dan Hawkins]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12208
| [[Ficheru:Jill nalder 2022 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105298835|Jill Nalder]]''
|
| 1961
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12209
|
| ''[[:d:Q105305836|Steffan Thomas]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 1997
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12210
| [[Ficheru:Alex George at the British Library.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105319846|Alex George]]''
|
| 1990
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12211
|
| ''[[:d:Q105388992|Rhian Nest James]]''
| ilustradora británica
| 1962
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12212
| [[Ficheru:Joshua Milton 2, 2015 Wimbledon Qualifying - Diliff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105437716|Joshua Milton]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12213
| [[Ficheru:Rubin Colwill 05042025 (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105480896|Rubin Colwill]]''
| futbolista británicu
| 2002
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12214
|
| ''[[:d:Q105560094|Lewy Williams]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12215
|
| ''[[:d:Q105753094|Huw Williams]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12216
| [[Ficheru:1918 John Mahoney Massachusetts House of Representatives.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q105810383|John P. Mahoney]]''
| políticu d'Estaos Xuníos
| 1888
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12217
|
| ''[[:d:Q105812487|Sam Pearson]]''
|
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12218
|
| ''[[:d:Q105821038|Cai Tomos]]''
| artista galés
| 1979
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12219
|
| ''[[:d:Q105893541|Howard A Barnes]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2564732|Aberbargoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12220
| [[Ficheru:Gwen CS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105946397|Gwenan Davies]]''
|
| 1994
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12221
|
| ''[[:d:Q105959279|Ali Kent]]''
| política australiana
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12222
|
| ''[[:d:Q105972198|Hugh Jones]]''
| políticu australianu
| 1966
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12223
| [[Ficheru:Peter Elliott.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105973425|Peter Elliott]]''
|
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12224
| [[Ficheru:Najla (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105977287|Najla Mangoush]]''
| abogáu, Libia
| 1973
|
| [[Londres]]<br/>''[[:d:Q24342199|Cardiff]]''
|-
| style='text-align:right'| 12225
| [[Ficheru:One Woman Walks - Ursula Martin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105981798|Ursula Martin]]''
|
| 1980
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12226
|
| ''[[:d:Q106096160|Alex Griffiths]]''
|
| 2002
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12227
|
| ''[[:d:Q106097840|Claire Nicholas]]''
|
| 1986
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12228
|
| ''[[:d:Q106097845|Lauren Parfitt]]''
|
| 1994
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12229
|
| ''[[:d:Q106104065|Phil Obbard]]''
| xugador de dardos galés
| 1949
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12230
| [[Ficheru:Owen Smith 2019 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106141816|Owen Smith]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q7659625|Sychdyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12231
|
| ''[[:d:Q106193204|John Corfe]]''
| xugador de dardos galés
| 1935
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12232
|
| ''[[:d:Q106193430|John Assiratti]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q24638205|Rhondda Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12233
|
| ''[[:d:Q106193530|Paul Linwood]]''
| xugador de dardos galés
| 1971
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12234
|
| ''[[:d:Q106193983|Terry James]]''
| xugador de dardos galés
| 1946
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12235
|
| ''[[:d:Q106194128|Liam Meek]]''
| Dardos galés
| 1998
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12236
|
| ''[[:d:Q106201505|Cavan Phillips]]''
| xugador de dardos galés
| 1998
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12237
|
| ''[[:d:Q106201762|Justin Smith]]''
| xugador de dardos galés
| 1997
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12238
|
| ''[[:d:Q106204495|Brian Lashbrook]]''
| xugador de dardos galés
| 1947
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12239
| [[Ficheru:Gwenllian Evans (5236480).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106254832|Gwenllian Howells]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1858117|Llansawel]]''
|-
| style='text-align:right'| 12240
| [[Ficheru:Angela hui 2022 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106270402|Angela Hui]]''
|
| 1991
|
| ''[[:d:Q3404708|Beddau]]''
|-
| style='text-align:right'| 12241
|
| ''[[:d:Q106314366|Rosie Andrews]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12242
|
| ''[[:d:Q106351904|Adi Taviner]]''
|
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12243
|
| ''[[:d:Q106364026|Kerin Lake]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1990
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12244
|
| ''[[:d:Q106414858|Hugh Logan]]''
|
| 1953
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 12245
|
| ''[[:d:Q106452516|Ren]]''
| raperu británicu
| 1990
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12246
| [[Ficheru:Jack Shore at CAGE Warrior 100.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106459264|Jack Shore]]''
|
| 1995
|
| ''[[:d:Q2272537|Abertillery]]''
|-
| style='text-align:right'| 12247
|
| ''[[:d:Q106465167|Alisha Butchers]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1997
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12248
| [[Ficheru:The Great Welsh Revival Mr. Sam Jenkins-- the Sankey of Wales. (5294015).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106465379|Sam Jenkins]]''
|
| 1882
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12249
|
| ''[[:d:Q106492696|Gwenllian Pyrs]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1997
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12250
|
| ''[[:d:Q106496101|Robyn Wilkins]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 1995
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12251
| [[Ficheru:Amber Davies in 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106540639|Amber Davies]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''<br/>''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''<br/>[[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12252
| [[Ficheru:Jamie Miller 2022.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q106604082|Jamie Miller]]''
|
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12253
| [[Ficheru:Immanuel Feyi-Waboso LQ Feb 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106614747|Immanuel Feyi-Waboso]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12254
| [[Ficheru:Annparryowen02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106629768|Ann Parry Owen]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12255
|
| ''[[:d:Q106629794|Johanna Waters]]''
| xeógrafa británica
| 1976
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12256
|
| ''[[:d:Q106645035|Shaquille Wynter-Coles]]''
| futbolista galés
| 2000
|
| [[Gales]]<br/>[[Inglaterra]]
|-
| style='text-align:right'| 12257
|
| ''[[:d:Q106687698|Timothy Jones]]''
|
| 1967
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12258
|
| ''[[:d:Q106687742|James Roscoe]]''
|
| 1976
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12259
| [[Ficheru:GarethDaviesMS-Castle.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106754536|Gareth Davies]]''
| políticu británicu
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12260
| [[Ficheru:Buffy-williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106761230|Buffy Williams]]''
| política británica
| 1976
|
| ''[[:d:Q8021291|Williamstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 12261
| [[Ficheru:James Evans official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106762245|James Evans]]''
| políticu británicu
| 1991
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12262
| [[Ficheru:Cefin Campbell MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106766510|Cefin Campbell]]''
|
| 1950
|
| [[Glanaman|Glanamman]]
|-
| style='text-align:right'| 12263
|
| ''[[:d:Q106808905|Lawrie Hooper]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12264
|
| ''[[:d:Q106812083|Lisa Neumann]]''
|
| 1993
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12265
| [[Ficheru:Luke-fletcher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106814756|Luke Fletcher]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2567716|Pencoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12266
|
| ''[[:d:Q106900550|Kelsey Jones]]''
|
| 1997
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12267
|
| ''[[:d:Q106900641|Hannah Jones]]''
|
| 1996
|
| ''[[:d:Q10996863|Swansea]]''
|-
| style='text-align:right'| 12268
|
| ''[[:d:Q106908968|Barbara Cooper]]''
|
| 1929
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12269
|
| ''[[:d:Q106920228|Natalia John]]''
|
| 1996
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12270
|
| ''[[:d:Q106935335|Joe Roberts]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12271
|
| ''[[:d:Q106940566|Mike Prosser]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12272
|
| ''[[:d:Q106982284|Gwen Crabb]]''
|
| 1999
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12273
|
| ''[[:d:Q107012530|Harriet Jones]]''
| nadadora británica
| 1997
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12274
|
| ''[[:d:Q107021806|Mark Harding]]''
|
| 1971
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12275
|
| ''[[:d:Q107031300|Mared Jarman]]''
| actriz galesa
| 1994
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12276
|
| ''[[:d:Q107033474|Hanna Jarman]]''
|
| 1989
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12277
|
| ''[[:d:Q107062398|Noel Kennedy]]''
|
| 1965
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12278
| [[Ficheru:Portrait of Robert Williams (4672192).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107093371|Robert Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12279
|
| ''[[:d:Q107094503|Christopher Williams]]''
|
| 1972
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12280
|
| ''[[:d:Q107126154|Ntazana Mayembe]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12281
|
| ''[[:d:Q107212477|Megan Davies]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12282
|
| ''[[:d:Q107244824|Gavin Bilton]]''
| forzudu galés
| 1988
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12283
| [[Ficheru:Official portrait of Sarah Green MP crop 2, 2021.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107284337|Sarah Green]]''
| política británica
| 1982
|
| [[Corwen]]
|-
| style='text-align:right'| 12284
| [[Ficheru:Crop 1500 metres men final Tampere 2018.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107355375|Jake Heyward]]''
| atleta británicu
| 1999
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12285
| [[Ficheru:2022-08-21 European Championships 2022 – Men's 4 x 100 Metres by Sandro Halank–014.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107479464|Jeremiah Azu]]''
| atleta británicu
| 2001
|
| ''[[:d:Q7379326|Rumney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12286
|
| ''[[:d:Q107521039|Hannah Brier]]''
| atleta británica
| 1998
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12287
|
| ''[[:d:Q107559900|Morfudd Strange]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q107032849|Pen-y-cefn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12288
|
| ''[[:d:Q107579601|Eric Griffiths]]''
|
| 1927
|
| ''[[:d:Q13651875|Nantglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12289
|
| ''[[:d:Q107580139|Andrew York]]''
| futbolista británicu
| 1968
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 12290
|
| ''[[:d:Q107583041|Miggs Wynne Morris]]''
|
| 1938
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12291
|
| ''[[:d:Q107613302|Connor Marshall]]''
|
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12292
| [[Ficheru:Paula Craig MBE British former detective (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107631283|Paula Craig]]''
|
| 1963
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 12293
| [[Ficheru:Team GB Hector Pardoe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q107820965|Hector Pardoe]]''
| nadador británicu
| 2001
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12295
|
| ''[[:d:Q108115703|Hefin Elis]]''
|
| 1950
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12296
|
| ''[[:d:Q108155320|Thomas Davies]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12297
|
| ''[[:d:Q108183826|Ian Parri]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12298
|
| ''[[:d:Q108187231|M. A. Oliver-Semenov]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q5368392|Ely]]''
|-
| style='text-align:right'| 12299
|
| ''[[:d:Q108192429|Trefor Prest]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12300
|
| ''[[:d:Q108194762|David Foster-Morgan]]''
|
|
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 12301
|
| ''[[:d:Q108219735|Daniel Williams]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12302
|
| ''[[:d:Q108284983|Georgia Wilson]]''
|
| 1995
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12303
|
| ''[[:d:Q108306292|Cathrin Williams]]''
|
| 1937
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12304
|
| ''[[:d:Q108313299|Gaynor Madoc Leonard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12305
|
| ''[[:d:Q108314008|Meirion Jordan]]''
|
| 1985
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12306
|
| ''[[:d:Q108323729|Harri Jenkins]]''
| deportista británicu
| 1996
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12307
|
| ''[[:d:Q108354160|Zack Maher]]''
|
| 2002
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12308
| [[Ficheru:2022 - Fourth Estate SAM 9975 (52472936660) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108373707|Omid Scobie]]''
|
| 1981
|
| [[Gales]]<br/>[[Londres]]
|-
| style='text-align:right'| 12309
|
| ''[[:d:Q108410990|Ifan Dafydd]]''
| productor musical galés
|
|
| ''[[:d:Q109128|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12310
|
| ''[[:d:Q108485535|Jack Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2398901|Hawarden]]''
|-
| style='text-align:right'| 12311
|
| ''[[:d:Q108485546|Noel Edwards]]''
|
| 1898
|
| ''[[:d:Q6268758|Johnstown]]''
|-
| style='text-align:right'| 12312
|
| ''[[:d:Q108485747|Sam Bowen]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12313
|
| ''[[:d:Q108493570|Waseem Abbas]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12314
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 278.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108524848|Josh Tarling]]''
| ciclista británicu
| 2004
|
| [[Aberaeron]]
|-
| style='text-align:right'| 12315
|
| ''[[:d:Q108532305|Thomas Matthews]]''
|
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12316
|
| ''[[:d:Q108536009|Kieron Evans]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q10970286|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 12317
|
| ''[[:d:Q108545267|Patrick Corcoran]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12318
|
| ''[[:d:Q108550800|Iestyn Evans]]''
|
| 2003
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12319
|
| ''[[:d:Q108560477|A.M.C. Nicholl]]''
|
| 1879
|
| ''[[:d:Q13644928|Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 12320
|
| ''[[:d:Q108566666|J.A. Speed]]''
|
| 1888
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12321
|
| ''[[:d:Q108736988|Siân Thomas]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q7165408|Penygraig]]''
|-
| style='text-align:right'| 12322
|
| ''[[:d:Q108828382|Owain Llŷr]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12323
|
| ''[[:d:Q108837354|Dylan Emery]]''
| xugador de snooker británicu
| 2001
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12324
|
| ''[[:d:Q108874754|Matt Sargent]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12325
|
| ''[[:d:Q109015181|James Rowberry]]''
|
| 1985
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12326
| [[Ficheru:Owen Beck.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q109296921|Owen Beck]]''
|
| 2002
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12327
|
| ''[[:d:Q109442672|Grahame Fox]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12328
|
| ''[[:d:Q109567506|Scott Jenkins]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12329
| [[Ficheru:Kidsgrove Athletic v Crewe Alexandra - 5 July 2025 - Zac Williams 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109604218|Zac Williams]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q650682|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12330
|
| ''[[:d:Q109733043|Margaret Ellen James]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q20007216|Monington]]''
|-
| style='text-align:right'| 12331
| [[Ficheru:Shirley Jones artist 2003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109768829|Shirley Jones]]''
|
| 1934
|
| ''[[:d:Q24638205|Rhondda Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12332
|
| ''[[:d:Q109780504|Andreas Christodoulidis]]''
|
| 1951
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12333
|
| ''[[:d:Q109849817|Pete Williams]]''
|
| 1954
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12334
|
| ''[[:d:Q109993471|Maureen Rees]]''
|
| 1942
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12335
|
| ''[[:d:Q110114874|MADDOX]]''
|
| 1995
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12336
| [[Ficheru:Cameron Winnett 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110185703|Cameron Winnett]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12337
|
| ''[[:d:Q110220872|Paul Bowen]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12338
|
| ''[[:d:Q110221104|Lex Lamprey]]''
| actor británicu
| 1975
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12339
| [[Ficheru:2025 Autumn Nations Series Wales vs New Zealand 20251122 161654 Alex Mann.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110298824|Alex Mann]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12340
|
| ''[[:d:Q110400063|Carolina Collet]]''
|
| 1959
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12341
|
| ''[[:d:Q110440473|David Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q217829|Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 12342
|
| ''[[:d:Q110622080|Emrys Hughes]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q25558292|Borth-y-Gest]]''
|-
| style='text-align:right'| 12343
|
| ''[[:d:Q110646313|Carys Eleri]]''
|
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12344
|
| ''[[:d:Q110656057|Harri Deaves]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q3404556|Pontyclun]]''
|-
| style='text-align:right'| 12345
|
| ''[[:d:Q110664358|Grace Ellis]]''
|
| 1860
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12346
|
| ''[[:d:Q110689275|Richard Thomas]]''
| músicu británicu
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12347
|
| ''[[:d:Q110724360|Gwilym Howell Jones]]''
|
| 1890
|
| ''[[:d:Q13129677|Llanynys]]''
|-
| style='text-align:right'| 12348
|
| ''[[:d:Q110726191|Evan Thomas]]''
|
| 1829
|
| ''[[:d:Q2913555|Llanfair-yng-Nghornwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12349
| [[Ficheru:Efan Daniel 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110748385|Efan Daniel]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12350
|
| ''[[:d:Q110760139|Calum Kavanagh]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12351
|
| ''[[:d:Q110802391|John Ellis Jones]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q13129606|Llanddeiniolen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12352
|
| ''[[:d:Q110844810|Beneticta Jane Keene]]''
|
| 1866
|
| [[Yr Wyddgrug]]
|-
| style='text-align:right'| 12353
| [[Ficheru:Dafydd Jenkins 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q110859735|Dafydd Jenkins]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2002
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12354
|
| ''[[:d:Q110918111|Malcolm Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12355
|
| ''[[:d:Q110918134|Pamela Field]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12356
|
| ''[[:d:Q110939874|David R. Abram]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12357
|
| ''[[:d:Q110951897|Robert Rowlands]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12358
|
| ''[[:d:Q110952825|Elizabeth Herbert]]''
|
| 1869
|
| ''[[:d:Q13644947|Lledrod]]''
|-
| style='text-align:right'| 12359
|
| ''[[:d:Q110987557|Robert Evans]]''
|
| 1960<br/>1952
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12360
|
| ''[[:d:Q111016512|John Cheshire]]''
|
| 1828
|
| ''[[:d:Q3363693|Meifod]]''
|-
| style='text-align:right'| 12361
|
| ''[[:d:Q111088099|Anna Eliza Pridham]]''
|
| 1789
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12362
| [[Ficheru:2021 UEC Track Jun & U23 European Championships 331.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111134348|Rhian Edmunds]]''
|
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12363
|
| ''[[:d:Q111170402|Edward Roberts]]''
|
| 1891
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12364
| [[Ficheru:Cameron Congreve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111206274|Cameron Congreve]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q596885|Blaenau Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 12365
|
| ''[[:d:Q111228239|John N. Jones]]''
|
| 1850
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12366
|
| ''[[:d:Q111228248|William P. Jones]]''
|
| 1828
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12367
|
| ''[[:d:Q111228249|William R. Jones]]''
|
| 1827
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12368
|
| ''[[:d:Q111228454|Robert H. Hughes]]''
|
| 1832
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12369
|
| ''[[:d:Q111229039|Richard Lewis]]''
|
| 1833
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12370
|
| ''[[:d:Q111229993|Evan Morgan]]''
|
| 1805
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12371
|
| ''[[:d:Q111230003|Evan R. Morris]]''
|
| 1842
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12372
|
| ''[[:d:Q111230638|John T. Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12373
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 091.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111433491|Emma Finucane]]''
|
| 2002
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12374
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111441867|Lowri Thomas]]''
|
| 1999
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12376
|
| ''[[:d:Q111496845|Liam Davies]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 12377
|
| ''[[:d:Q111635551|Mark McGreal]]''
|
| 1986
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12378
|
| ''[[:d:Q111692498|Amy Williams]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12379
|
| ''[[:d:Q111699970|Salvia]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q11093013|Cyffylliog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12380
|
| ''[[:d:Q111729269|Margaret Williams]]''
|
| 1782
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12381
|
| ''[[:d:Q111747294|David Williams]]''
|
| 1824
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12382
|
| ''[[:d:Q111802911|Lowri Roberts]]''
|
| 1997
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12383
|
| ''[[:d:Q111805253|Jeanne Le Bars]]''
|
| 1942
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12384
|
| ''[[:d:Q111843049|Robert Reed]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q3401144|Glynrhedynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12385
|
| ''[[:d:Q111901957|Tom Sparrow]]''
| futbolista británicu
| 2003<br/>2002
|
| ''[[:d:Q2019227|Buckley]]''
|-
| style='text-align:right'| 12386
|
| ''[[:d:Q111902619|Luke Mariette]]''
|
| 2003
|
| ''[[:d:Q1186888|Denbigh]]''
|-
| style='text-align:right'| 12387
|
| ''[[:d:Q111907087|Philip Gwynne Jones]]''
| escritor británicu
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12388
|
| ''[[:d:Q111941150|David Hart]]''
| poeta británicu
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12389
|
| ''[[:d:Q111975178|Susannah Owen]]''
|
| 1863
|
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 12390
|
| ''[[:d:Q111983112|Robert Jones Edwards]]''
|
| 1849
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 12391
|
| ''[[:d:Q112035006|Gina Wilson]]''
| poeta británica
| 1943
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12392
|
| ''[[:d:Q112042004|David Marks Jones]]''
|
| 1843
|
| ''[[:d:Q5120035|Cilrhedyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12393
|
| ''[[:d:Q112063701|Benjamin Williams]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12394
|
| ''[[:d:Q112064480|William Dyfed Parry]]''
|
| 1893
|
| ''[[:d:Q1770481|Ruabon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12395
| [[Ficheru:Xu WMQ22 (14) (52191114756).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112080351|Mimi Xu]]''
| tenista británica
| 2007
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12396
|
| ''[[:d:Q112108323|William Bracewell]]''
| baillarín de balé británicu
| 1991
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12397
| [[Ficheru:Petrus François Smith 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112108953|Franco Smith]]''
|
| 2000
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12398
|
| ''[[:d:Q112117297|Arwen Banning]]''
|
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12399
|
| ''[[:d:Q112128245|Thomas Lloyd Jones]]''
|
| 1867
|
| ''[[:d:Q13130702|Penrhiw-llan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12400
|
| ''[[:d:Q112169408|Ioan Croft]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12401
|
| ''[[:d:Q112180788|Garan Croft]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12402
|
| ''[[:d:Q112222252|Tony Luigi Leopoldo Lenza]]''
| inxenieru mecánicu británicu
| 1962
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12403
|
| ''[[:d:Q112224804|Jordan Davies]]''
|
| 1998
|
| ''[[:d:Q5140559|Coedpoeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12404
|
| ''[[:d:Q112334557|Rhuanedd Richards]]''
|
| 1974
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12405
|
| ''[[:d:Q112371425|David Greenslade]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q5057255|Cefn Cribwr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12406
|
| ''[[:d:Q112376926|Keith Bayliss]]''
|
| 1954
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12407
|
| ''[[:d:Q112440218|Gareth Calway]]''
|
| 1956
|
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 12408
|
| ''[[:d:Q112525506|Emma Glass]]''
|
| 1987
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12409
|
| ''[[:d:Q112532075|Roger Branfill-Cook]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12410
|
| ''[[:d:Q112583717|Ben Barlow]]''
|
| 1994
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12411
| [[Ficheru:Peter Lodwick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112630388|Peter Lodwick]]''
|
| 1944
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12412
| [[Ficheru:Megan Carter Davies GBR.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q112829353|Megan Carter Davies]]''
| orientadora británica
| 1996
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12413
|
| ''[[:d:Q112893294|Vivienne Soan]]''
|
| 1955
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 12414
|
| ''[[:d:Q112968170|Ben Thompson]]''
|
| 2002
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12415
|
| ''[[:d:Q113006051|Eric Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3397684|Pontarddulais]]''
|-
| style='text-align:right'| 12416
|
| ''[[:d:Q113230729|Alison Cross]]''
| diplomática británica
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12417
|
| ''[[:d:Q113290489|Carly-Sophia Davies]]''
|
| 1995
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12418
|
| ''[[:d:Q113384254|Medi Harris]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q950671|Porthmadog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12419
|
| ''[[:d:Q113451866|Jasmine Hacker-Jones]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12420
| [[Ficheru:Ryan Astley.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q113462988|Ryan Astley]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q2666382|Llanfair Caereinion]]''
|-
| style='text-align:right'| 12421
|
| ''[[:d:Q113551285|Esyllt Maelor]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1024935|Harlech]]''
|-
| style='text-align:right'| 12422
|
| ''[[:d:Q113566900|Tino Belli]]''
|
| 1961
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12423
|
| ''[[:d:Q113675788|Emlyn Williams]]''
|
| 1949
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12424
|
| ''[[:d:Q113782878|Subhamati]]''
|
| 1953
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12425
|
| ''[[:d:Q113845815|Frank Cranmer]]''
| teólogu británicu
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12426
|
| ''[[:d:Q113845816|Celia Kenny]]''
| pastora británica
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12427
| [[Ficheru:2022-08-12 European Championships 2022 – Emily Philipps Sport Climbing Women's Boulder by Sandro Halank–097.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113882702|Emily Phillips]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q5199901|Cyncoed]]''
|-
| style='text-align:right'| 12428
|
| ''[[:d:Q113955291|Elkka]]''
|
| 1988
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12429
|
| ''[[:d:Q114065112|Valmai Jones]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12430
|
| ''[[:d:Q114210280|Kayleigh Powell]]''
|
| 1999
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12431
|
| ''[[:d:Q114210290|Ffion Lewis]]''
|
| 1996
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12432
|
| ''[[:d:Q114212000|Sisilia Tuipulotu]]''
| xugadora de rugbi union galesa
| 2003
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12433
|
| ''[[:d:Q114212036|Bethan Lewis]]''
|
| 1999
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12434
|
| ''[[:d:Q114212097|Alex Callender]]''
|
| 2000
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12435
|
| ''[[:d:Q114212177|Meg Webb]]''
| xugadora de rugbi union británica
| 2001
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12436
|
| ''[[:d:Q114341648|Nathan Stoneman]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12437
| [[Ficheru:Lucy Packer 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114560082|Lucy Packer]]''
| xugadora de rugbi union británica
| 2000
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12438
|
| ''[[:d:Q114589891|Peter Collins]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1529978|Tredegar]]''
|-
| style='text-align:right'| 12439
| [[Ficheru:2024 UEC Track Elite European Championships 081.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114663477|Anna Morris]]''
| ciclista de pista británica
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12440
|
| ''[[:d:Q114724934|Siôn Daniel Young]]''
|
| 1986
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12441
|
| ''[[:d:Q114872525|Max Deeds]]''
| actor pornográficu británicu
| 1987
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12442
|
| ''[[:d:Q115049023|Stephen Nigel Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12443
|
| ''[[:d:Q115097654|Joe Low]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12444
|
| ''[[:d:Q115124980|Abbie Hern]]''
| actriz británica
| 1997
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12445
|
| ''[[:d:Q115130314|Brendan G. C. Smith]]''
|
| 1963
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12446
|
| ''[[:d:Q115482387|James Fender]]''
| xugador de rugbi union británicu
| 2001
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12447
|
| ''[[:d:Q115492510|Tako Taal]]''
|
| 1989
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12448
| [[Ficheru:Rachel Dawson at Gays The Word 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115526483|Rachel Dawson]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12449
|
| ''[[:d:Q115676843|Richard Gwyn]]''
|
| 1918
|
| ''[[:d:Q784824|Pembroke Dock]]''
|-
| style='text-align:right'| 12450
| [[Ficheru:Professor Iain Martin (Deakin University Vice-Chancellor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115794521|Iain Martin]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12451
|
| ''[[:d:Q115796734|Tim Davies]]''
|
| 1960
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12452
| [[Ficheru:Aleighcia Scott (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115931070|Aleighcia Scott]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12453
|
| ''[[:d:Q116178708|Carl Morris]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12454
|
| ''[[:d:Q116717924|Jude Brigley]]''
|
|
|
| [[Maesteg]]
|-
| style='text-align:right'| 12455
|
| ''[[:d:Q116717968|Gwyn Briwnant-Jones]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12456
| [[Ficheru:Llen Natur Wicipedia conference15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116792293|Gareth Haulfryn Williams]]''
| archiveru galés
| 1944
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 12457
|
| ''[[:d:Q116933504|M. Peter Middleton]]''
|
| 1946
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12458
|
| ''[[:d:Q116979530|Stacey Lacey]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12459
| [[Ficheru:Eddie James 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q116980442|Eddie James]]''
|
| 2002
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12460
|
| ''[[:d:Q117187572|Josh Hathaway]]''
|
| 2003
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12461
|
| ''[[:d:Q117290164|Fflyn Edwards]]''
|
| 2009
|
| ''[[:d:Q217840|Carmarthenshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12462
|
| ''[[:d:Q117611477|Scott Oates]]''
| xugador de bádminton
| 1998
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12463
|
| ''[[:d:Q117611484|Andrew Oates]]''
| xugador de bádminton
| 1999
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12464
|
| ''[[:d:Q117846310|Jean Ross]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12465
| [[Ficheru:Ryan Woodman 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q118203177|Ryan Woodman]]''
|
| 2004
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12466
|
| ''[[:d:Q118256271|John Jones]]''
|
| 1871
|
| ''[[:d:Q2733944|Brynamman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12467
|
| ''[[:d:Q118267620|Mai Jones]]''
|
| 1897
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12468
|
| ''[[:d:Q118268597|Lewis Williams]]''
|
| 1865
|
| ''[[:d:Q17015913|Llandissilio]]''
|-
| style='text-align:right'| 12469
|
| ''[[:d:Q118397835|Robert Gwilym Jones]]''
|
| 1888
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12470
|
| ''[[:d:Q119175309|Hana Lili]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q844784|The Vale of Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12471
|
| ''[[:d:Q119545091|Christina Sewell]]''
|
| 1923
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12472
|
| ''[[:d:Q119983255|Chelsea Dickenson]]''
|
| 1990
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12473
|
| ''[[:d:Q120608062|Jo Thomas]]''
|
| 1972
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12474
|
| ''[[:d:Q120617036|Sophie Anderson]]''
|
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12475
|
| ''[[:d:Q120684883|Robert Williams]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12476
|
| ''[[:d:Q120692026|Angharad Penrhyn Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12477
|
| ''[[:d:Q120801136|Iona Boggie]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12478
|
| ''[[:d:Q120801137|Andy Boggie]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2653611|Penmaenmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12479
|
| ''[[:d:Q121139527|Nathan Sussex]]''
|
| 1975
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12480
| [[Ficheru:Eileen Demes 2023 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121759228|Eileen Demes]]''
| vallista alemana
| 1997
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12481
| [[Ficheru:Wild Boar wrestler.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122051699|Wild Boar]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q3404671|Blaina]]''
|-
| style='text-align:right'| 12482
| [[Ficheru:Art School Girlfriend 2023 Cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q122131298|Art School Girlfriend]]''
|
|
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12483
|
| ''[[:d:Q122173702|Kenton Morgan]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12484
|
| ''[[:d:Q122228095|Timothy Francis Lee]]''
| raperu británicu
| 1998
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12485
|
| ''[[:d:Q122577954|Alun ap Brinley]]''
|
| 1961
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12486
|
| ''[[:d:Q122583506|Catrin Arwel]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12487
|
| ''[[:d:Q122583808|Rhys Ap William]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 12488
|
| ''[[:d:Q122927360|Rosie Hughes]]''
|
| 1995
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12489
|
| ''[[:d:Q122973319|Andrew Lamerton]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12490
|
| ''[[:d:Q123055219|Noha Kaiss]]''
|
| 1976
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12491
|
| ''[[:d:Q123110921|Edie Bens]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12492
|
| ''[[:d:Q123219567|Darcie Davies]]''
|
| 2005
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12493
|
| ''[[:d:Q123238082|Mark Douglas]]''
|
| 1960
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12494
|
| ''[[:d:Q123272735|Ian Parry-Jones]]''
| políticu noruegu
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12495
| [[Ficheru:Jetset Andy onboard Qatar Airways' A380.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123347939|Jetset Andy]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q39480|Porthcawl]]''
|-
| style='text-align:right'| 12496
|
| ''[[:d:Q123416849|Emily Bridges]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q990153|Cwmbran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12497
|
| ''[[:d:Q123706189|Molly Reardon]]''
|
| 2003
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12498
|
| ''[[:d:Q123706787|Rosie Carr]]''
|
| 2002
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12499
|
| ''[[:d:Q123908302|Evie Rees]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12500
| [[Ficheru:Lauren drew 2022 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123943417|Lauren Drew]]''
|
| 1993
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12501
| [[Ficheru:Mackenzie Martin 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q123943566|Mackenzie Martin]]''
|
| 2003
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12502
|
| ''[[:d:Q124023518|Hannah Grae]]''
|
| 2002
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12503
| [[Ficheru:Morgan Morse 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124093276|Morgan Morse]]''
|
| 2005
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12504
|
| ''[[:d:Q124251718|Iwan Teifion Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3405138|St Dogmaels]]''
|-
| style='text-align:right'| 12505
| [[Ficheru:GGwynfil2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124258738|Gwern Gwynfil]]''
|
| 1974
|
| ''[[:d:Q22338221|Bronglais Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 12506
| [[Ficheru:Dan Edwards LQ 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124344804|Dan Edwards]]''
|
| 2003
|
| [[Port Talbot]]
|-
| style='text-align:right'| 12507
|
| ''[[:d:Q124355125|Therese Squires]]''
|
| 1949
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12508
|
| ''[[:d:Q124357694|Evan Lloyd]]''
|
| 2001
|
| ''[[:d:Q427792|Penarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12509
| [[Ficheru:Elin Maher.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124369042|Elin Maher]]''
|
| 1972
|
| ''[[:d:Q2741540|Gorseinon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12510
| [[Ficheru:Siân Rhiannon Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124393203|Siân Rhiannon Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3401116|Rhymney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12511
| [[Ficheru:Official portrait of Ann Davies MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124433180|Ann Davies]]''
| política galesa
| 1962
|
| ''[[:d:Q6661077|Llanarthney]]''
|-
| style='text-align:right'| 12512
|
| ''[[:d:Q124478413|Emily Penn]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12513
|
| ''[[:d:Q124535331|Nel Metcalfe]]''
|
| 2004
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12514
|
| ''[[:d:Q124658214|James Crole]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12515
|
| ''[[:d:Q124684373|Kate Williams]]''
|
| 2000
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12516
|
| ''[[:d:Q124697774|Thomas Johnson]]''
|
| 1992
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12517
| [[Ficheru:2024 UEC Track Jun & U23 European Championships 074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124830321|Sam Fisher]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12518
|
| ''[[:d:Q124850599|Jonathan Sergison]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12519
|
| ''[[:d:Q125015402|aimsey]]''
|
| 2001
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12520
|
| ''[[:d:Q125191138|Anya Paintsil]]''
|
| 1993
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12521
|
| ''[[:d:Q125216731|Drew Pritchard]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12522
|
| ''[[:d:Q125307823|Ronald Barraud]]''
|
| 1906
|
| [[Glyn Ebwy]]
|-
| style='text-align:right'| 12523
|
| ''[[:d:Q125324831|Henry Edwards]]''
|
|
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12524
|
| ''[[:d:Q125503833|Leo Drayton]]''
|
| 2000
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12525
| [[Ficheru:30 Medi 2012 - Dirprwy Lywydd yn Nant Gwrtheyrn 30 September 2012 - Deputy Presiding Officer at Nant Gwrtheyrn (8070076064) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125525882|Edward Morus Jones]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12526
|
| ''[[:d:Q125543942|Charlie Crew]]''
|
| 2006
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12527
|
| ''[[:d:Q125635746|Peter Rees]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q3910782|Bedlinog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12528
|
| ''[[:d:Q125792432|Mahala Davis]]''
|
| 1937
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12529
| [[Ficheru:Ursula Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125908048|Ursula Huws]]''
|
| 1947
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12530
|
| ''[[:d:Q126484833|Sabrina Lee]]''
|
| 1992
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12531
|
| ''[[:d:Q126501230|Ken Caswell]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1980175|Brynmawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12532
| [[Ficheru:Official portrait of Claire Hughes MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126847730|Claire Hughes]]''
|
| 1979
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12533
| [[Ficheru:Official portrait of Alex Barros-Curtis MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848493|Alex Barros-Curtis]]''
|
| 1986
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12534
| [[Ficheru:Official portrait of Becky Gittins MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848741|Becky Gittins]]''
|
| 1994
|
| ''[[:d:Q1067984|Clwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12535
| [[Ficheru:Official portrait of Matt Bishop MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126849581|Matt Bishop]]''
|
| 1984
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12536
|
| ''[[:d:Q127377863|Lili Jones]]''
|
| 2005
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12537
|
| ''[[:d:Q127416552|Rhys Thomas]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12538
|
| ''[[:d:Q127548319|Catherine George]]''
|
| 2000
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12539
|
| ''[[:d:Q127592033|Huw Rowlands]]''
|
| 1962
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12540
|
| ''[[:d:Q129075710|Helen Prosser]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q7823763|Tonyrefail]]''
|-
| style='text-align:right'| 12541
|
| ''[[:d:Q129257059|Axel Rudakubana]]''
|
| 2006
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12542
|
| ''[[:d:Q129485359|Martin Ace]]''
|
| 1945
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12543
|
| ''[[:d:Q129485603|Dafydd Emyr]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q3402761|Llandegfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12544
| [[Ficheru:Siân Lewis 2018, Llanelwedd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q129914267|Siân Lewis]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12545
|
| ''[[:d:Q129920146|Macs Page]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q5277964|Dinas Cross]]''
|-
| style='text-align:right'| 12546
|
| ''[[:d:Q130218515|Jane Maurice]]''
|
| 1812
|
| ''[[:d:Q129979095|Tyddyn-Tudur]]''
|-
| style='text-align:right'| 12547
| [[Ficheru:Llion Jones, author of Attention is All You Need, at CIC Tokyo speaking about sakana.ai (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130238722|Llion Jones]]''
|
| 1984
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12548
|
| ''[[:d:Q130254772|Dominic Chennell]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 12549
|
| ''[[:d:Q130259565|Lewis Hopkins]]''
|
| 1836
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12551
|
| ''[[:d:Q130319607|Julian Webber]]''
|
| 1951
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12552
|
| ''[[:d:Q130340125|Christopher Edwards]]''
|
| 1966
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12553
|
| ''[[:d:Q130377526|Morfudd Hughes]]''
|
| 1961
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 12554
|
| ''[[:d:Q130402747|Adam Sylvester]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q24192181|University Hospital Llandough]]''
|-
| style='text-align:right'| 12555
|
| ''[[:d:Q130447044|Jack Can Karadoğan]]''
|
| 2004
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12556
|
| ''[[:d:Q130458780|Brodie Coghlan]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q914291|Newport]]''
|-
| style='text-align:right'| 12557
|
| ''[[:d:Q130469355|Tonya Smith]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12558
| [[Ficheru:Ella Lloyd Singapore 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130536171|Ella Lloyd]]''
|
| 2005
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12559
|
| ''[[:d:Q130547278|Deborah Humble]]''
|
| 1969
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12560
|
| ''[[:d:Q130707271|Dewi Wyn Williams]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q7165424|Penysarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12561
|
| ''[[:d:Q130750866|Maredudd ap Huw]]''
|
| 1972
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12562
|
| ''[[:d:Q130778036|David Hieatt]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12563
|
| ''[[:d:Q131142307|Rakhi Singh]]''
|
| 1982
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12564
|
| ''[[:d:Q131171335|Jenni Hall]]''
|
| 1939
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12565
|
| ''[[:d:Q131304634|Hywel Jenkins]]''
|
| 1976
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12566
|
| ''[[:d:Q131336737|Joe Thomas]]''
|
| 2002
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12567
|
| ''[[:d:Q131399448|Steffan Emanuel]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12568
|
| ''[[:d:Q131587589|Ronan Kpakio]]''
|
| 2007
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12569
|
| ''[[:d:Q131598778|Maisie Davies]]''
|
| 2005
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12570
|
| ''[[:d:Q131629835|Helen Giza]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12571
|
| ''[[:d:Q131772384|Vicky Franzinetti]]''
|
| 1953
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12572
|
| ''[[:d:Q131775524|Adam Gorb]]''
|
| 1958
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12573
|
| ''[[:d:Q131911160|Oliver Bradley]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12574
|
| ''[[:d:Q131993923|Ian Hughes]]''
|
|
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12575
|
| ''[[:d:Q132159245|Sam Scott]]''
|
| 2005
|
| ''[[:d:Q5116731|Church Village]]''
|-
| style='text-align:right'| 12576
| [[Ficheru:20260704 154512 2026 Nations Championship Wales vs Fiji Ben Warren.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q132178548|Ben Warren]]''
|
| 2000
|
| ''[[:d:Q2330789|Llantrisant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12577
|
| ''[[:d:Q132184460|John Michael]]''
|
| 1774
|
| ''[[:d:Q3398504|Newchurch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12578
|
| ''[[:d:Q132190490|Griffith Jones]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12579
|
| ''[[:d:Q132797313|Shea Pita]]''
|
| 2009
|
| ''[[:d:Q996492|Llandudno]]''
|-
| style='text-align:right'| 12580
|
| ''[[:d:Q132858636|Huw Carrod]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7859766|Tycroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12581
|
| ''[[:d:Q132862482|Dylan Lawlor]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q909119|Caerphilly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12582
|
| ''[[:d:Q133095940|Phillip Manley]]''
|
| 1989
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12583
|
| ''[[:d:Q133097679|Mika Watkins]]''
|
| 1989
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12584
|
| ''[[:d:Q133133006|Hayley Roberts]]''
|
| 1980
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12585
|
| ''[[:d:Q133189642|Meinir Mathias]]''
|
| 1981
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 12586
| [[Ficheru:Tegwen Morris yn Eisteddfod Genedlaethol Tregaron 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133201015|Tegwen Morris]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q5446196|Ffaldybrenin]]''
|-
| style='text-align:right'| 12587
|
| ''[[:d:Q133266038|Mair Tomos Ifans]]''
|
| 1960
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12588
|
| ''[[:d:Q133324047|Jonathan Bedford]]''
|
| 1988
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12589
|
| ''[[:d:Q133333315|Ranjith Viswanathan]]''
|
| 1992
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12590
|
| ''[[:d:Q133420125|Emma Phillips]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12591
|
| ''[[:d:Q133423116|Doreen Cunningham]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12592
|
| ''[[:d:Q133473135|Jenni Scoble]]''
|
| 1993
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12593
|
| ''[[:d:Q133473306|Gwennan Hopkins]]''
|
| 2004
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12594
|
| ''[[:d:Q133473427|Sian Jones]]''
|
| 2004
|
| ''[[:d:Q4936476|Bodelwyddan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12595
|
| ''[[:d:Q133584530|Michael Witts]]''
|
| 1953
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12596
|
| ''[[:d:Q133599218|Phil Knight]]''
|
| 1965
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12597
|
| ''[[:d:Q133607403|Owen Griffith]]''
|
| 1957
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12598
|
| ''[[:d:Q133616206|Jeffrey Lloyd-Roberts]]''
|
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12599
|
| ''[[:d:Q133630658|Margaret Simons]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12600
|
| ''[[:d:Q133634939|Ifor Ap Gwilym]]''
|
| 1951
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12601
|
| ''[[:d:Q133638417|Brian Earnshaw]]''
|
| 1929
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12602
|
| ''[[:d:Q133646647|Joan Davies]]''
|
| 1940
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12603
|
| ''[[:d:Q133656235|Thomas Goddard]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12604
|
| ''[[:d:Q133657213|Judy Taylor]]''
|
| 1932
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12605
|
| ''[[:d:Q133659331|Eleanor Goldsmith]]''
|
| 1976
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12606
|
| ''[[:d:Q133673407|Jonathan Lichtenstein]]''
|
| 1957
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12607
|
| ''[[:d:Q133697488|Malcolm Carrick]]''
|
| 1945
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12608
| [[Ficheru:Kane James 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q133698128|Kane James]]''
|
| 2005
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12609
|
| ''[[:d:Q133702951|Richard Cottle]]''
|
| 1960
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12610
|
| ''[[:d:Q133710497|Pete Davis]]''
|
| 1947
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12611
|
| ''[[:d:Q133738864|David Peterson]]''
|
| 1966
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12612
|
| ''[[:d:Q133800806|Brian Minchin]]''
|
| 1978
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12613
|
| ''[[:d:Q133821219|Siôn Tomos Owen]]''
|
| 1984
|
| [[Pontypridd]]
|-
| style='text-align:right'| 12614
|
| ''[[:d:Q133822117|Sara Lloyd]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q42617191|Isle of Anglesey]]''
|-
| style='text-align:right'| 12615
| [[Ficheru:W O Thomas, author of "Dwywaith o amgylch y byd" NLW3364433.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134058120|William Owen Thomas]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q6729249|Maentwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12616
| [[Ficheru:Revd Richrad Winter, Llangollen (CM) (1870) NLW3361841.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134086321|Richard Winter]]''
|
| 1822
|
| ''[[:d:Q2796209|Llandyrnog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12617
|
| ''[[:d:Q134087004|Hugh Lloyd]]''
|
| 1858
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12618
| [[Ficheru:Revd Ezra Jones, Prestatyn NLW3365168.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100727|Ezra Jones]]''
|
| 1848
|
| ''[[:d:Q6887543|Mochdre]]''
|-
| style='text-align:right'| 12619
|
| ''[[:d:Q134113094|Aaron Tamme]]''
|
| 1961
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12620
|
| ''[[:d:Q134251817|Emyr Davies]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 12621
|
| ''[[:d:Q134318713|Gareth Noel Williams]]''
|
| 1970
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 12622
|
| ''[[:d:Q134404200|Danielle St James]]''
|
| 1992
|
| ''[[:d:Q1770146|Barry Island]]''
|-
| style='text-align:right'| 12623
|
| ''[[:d:Q134437016|Anna Fiteni]]''
|
| 1990
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12624
| [[Ficheru:The mother of John Jones (Myrddin Fardd, 1836-1921) NLW3363215.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134476408|Ann Owen]]''
|
| 1808
|
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 12625
|
| ''[[:d:Q134580585|Ted Goddard]]''
|
| 1941
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 12626
|
| ''[[:d:Q134582819|Jonathan Phillip Hicks]]''
|
| 1957
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12627
|
| ''[[:d:Q134591661|Abigail Bergstrom]]''
|
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12628
|
| ''[[:d:Q134619929|Marilyn Jenkins]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12629
|
| ''[[:d:Q134620192|Steve Griffiths]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q24674792|Holyhead]]''
|-
| style='text-align:right'| 12630
|
| ''[[:d:Q134716062|David Jandrell]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q5197235|Cwmcarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12631
|
| ''[[:d:Q134727478|Niels McDonald]]''
|
| 2008
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12632
|
| ''[[:d:Q134959889|James Rourke]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12633
|
| ''[[:d:Q134963596|David Conway]]''
|
| 1939
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12634
|
| ''[[:d:Q134965930|John Vaughan]]''
|
| 1615
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12635
|
| ''[[:d:Q134980816|Elizabeth Mary Williams]]''
|
| 1915
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12636
| [[Ficheru:Lee David Bowen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135001613|Lee David Bowen]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12637
|
| ''[[:d:Q135012716|Letitia Grey]]''
|
| 1767
|
| ''[[:d:Q16542738|Nantcwnlle]]''
|-
| style='text-align:right'| 12638
| [[Ficheru:Sam Locke (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135112405|Sam Locke]]''
|
| 2001
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12639
|
| ''[[:d:Q135256033|David Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13128899|Gwynfe]]''
|-
| style='text-align:right'| 12640
|
| ''[[:d:Q135350169|Andrew Williams]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12641
|
| ''[[:d:Q135443626|Jonathan Nefydd]]''
|
| 1966
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12642
|
| ''[[:d:Q135493598|Joe Jones]]''
|
| 1995
|
| [[Wrecsam]]
|-
| style='text-align:right'| 12643
|
| ''[[:d:Q135525890|Jessica Blackler]]''
|
| 1996
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12644
|
| ''[[:d:Q135671920|Seth Strong]]''
|
| 1977
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12645
|
| ''[[:d:Q135750503|Megan Purvis]]''
|
| 1994
|
| [[Pont-y-pŵl]]
|-
| style='text-align:right'| 12646
|
| ''[[:d:Q135778232|Dewi Bryn Jones]]''
|
|
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 12647
|
| ''[[:d:Q135889461|Shelagh Williams]]''
|
|
|
| [[Caergybi]]
|-
| style='text-align:right'| 12648
|
| ''[[:d:Q135909088|Christine Mills]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q6661409|Llangadfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12649
| [[Ficheru:Alun Jones, editor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135912144|Alun Jones]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3272480|Llanpumsaint]]''
|-
| style='text-align:right'| 12650
|
| ''[[:d:Q135962788|Grey Evans]]''
|
| 1942
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12651
|
| ''[[:d:Q135987473|Jackie Williams]]''
|
|
|
| [[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 12652
|
| ''[[:d:Q135987616|Jeremy Turner]]''
|
| 1958
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12653
| [[Ficheru:Enid Morgan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136030278|Enid R Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12654
|
| ''[[:d:Q136092737|Huw Derfel]]''
|
| 1971
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12655
|
| ''[[:d:Q136093036|Mirain Haf Roberts]]''
|
| 1982
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12656
|
| ''[[:d:Q136101442|Emyr Wyn Jones]]''
|
|
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12657
|
| ''[[:d:Q136101766|Bethan Jones]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12658
|
| ''[[:d:Q136154260|Priya Hall]]''
|
| 1992
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12659
|
| ''[[:d:Q136164691|Buddug James Jones]]''
|
| 1989
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12660
| [[Ficheru:Rev. D.B. Richard (5349019).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136168123|David Bowen Richards]]''
|
| 1853
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12661
|
| ''[[:d:Q136193245|J. Glyndwr Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q15999254|Bont Goch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12662
|
| ''[[:d:Q136205133|Francesca Reece]]''
|
| 1990
|
| ''[[:d:Q1807193|Rhuddlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12663
|
| ''[[:d:Q136311634|Chris Tandy]]''
|
| 1982
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12664
|
| ''[[:d:Q136312229|Emlyn Gomer]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12665
|
| ''[[:d:Q136341005|Mair James McGeever]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12666
|
| ''[[:d:Q136350387|Aled Rheon]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12667
|
| ''[[:d:Q136350576|Amanda Prothero Thomas]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12668
|
| ''[[:d:Q136350952|Catherine Ayers]]''
|
| 1982
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12669
| [[Ficheru:Efa Gruffudd Jones, Comisiynydd y Gymraeg 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136357375|Efa Gruffudd Jones]]''
|
| 1971
|
| ''[[:d:Q3401092|Morriston]]''
|-
| style='text-align:right'| 12670
|
| ''[[:d:Q136357821|Geraint Cynan]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12671
|
| ''[[:d:Q136358080|Huw Ynyr Evans]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12672
|
| ''[[:d:Q136358406|Ioan Lord]]''
|
| 1998
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12673
|
| ''[[:d:Q136360233|Dafydd Cadwgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q85801358|Sirhowy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12674
|
| ''[[:d:Q136375395|Joy Cornock]]''
|
|
|
| [[Abergwaun]]
|-
| style='text-align:right'| 12675
|
| ''[[:d:Q136375625|Deian Gwynne]]''
|
| 2006
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12676
|
| ''[[:d:Q136375629|Caio James]]''
|
| 2006
|
| ''[[:d:Q2273077|Newcastle Emlyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12677
|
| ''[[:d:Q136375749|Luned Emyr]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12678
|
| ''[[:d:Q136375869|Mari Grug]]''
|
| 1984
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 12679
|
| ''[[:d:Q136379771|Nansi Rhys Adams]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12680
|
| ''[[:d:Q136379837|Neil Rosser]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 12681
|
| ''[[:d:Q136379851|Neville Hughes]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12682
|
| ''[[:d:Q136399829|Rhian Blythe]]''
|
| 1982
|
| ''[[:d:Q3398294|Llandwrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12683
|
| ''[[:d:Q136399909|Rhydian Bowen Phillips]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12684
|
| ''[[:d:Q136399950|Rhydian Wilson]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12685
|
| ''[[:d:Q136399969|Rhys Ap Hywel]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12686
|
| ''[[:d:Q136400060|Ywain Myfyr]]''
|
| 1955
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12687
|
| ''[[:d:Q136413814|Michael J. Webber]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12688
|
| ''[[:d:Q136441673|Owain Gwilym]]''
|
| 1970
|
| [[Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]
|-
| style='text-align:right'| 12689
|
| ''[[:d:Q136444225|Alun Harries]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12690
|
| ''[[:d:Q136444313|Catrin Aur]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402099|Beulah]]''
|-
| style='text-align:right'| 12691
|
| ''[[:d:Q136444357|Dafydd Pierce]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398987|Croesor]]''
|-
| style='text-align:right'| 12692
|
| ''[[:d:Q136444392|David Kempster]]''
|
|
|
| [[Y Waun]]
|-
| style='text-align:right'| 12693
|
| ''[[:d:Q136444409|Derec Brown]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12694
|
| ''[[:d:Q136444471|Edwin Humphreys]]''
|
| 1963
|
| ''[[:d:Q3402600|Y Fron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12695
|
| ''[[:d:Q136444492|Eirian Owen]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12696
|
| ''[[:d:Q136444599|Geraint Davies]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12697
|
| ''[[:d:Q136444602|Geraint Pickard]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q13644933|Llangennech]]''
|-
| style='text-align:right'| 12698
|
| ''[[:d:Q136444620|Griff Lynch]]''
|
| 1988
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12699
|
| ''[[:d:Q136444634|Gwawr Edwards]]''
|
|
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12700
|
| ''[[:d:Q136444713|John Eifion]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12701
|
| ''[[:d:Q136444824|Mark Llewelyn Evans]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12702
|
| ''[[:d:Q136444967|Robin Eiddior]]''
|
| 1967
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 12703
|
| ''[[:d:Q136444977|Rosalind Owen]]''
|
| 1947
|
| [[Llanbedr Pont Steffan]]
|-
| style='text-align:right'| 12704
|
| ''[[:d:Q136461430|Ben Bawden]]''
|
| 1978
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12705
|
| ''[[:d:Q136461511|Eryl Huw Phillips]]''
|
| 1961
|
| ''[[:d:Q6661146|Llanddarog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12706
|
| ''[[:d:Q136461514|Euros Lyn]]''
|
| 1971
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12707
|
| ''[[:d:Q136461531|Geraint Morgan]]''
|
| 1968
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12708
|
| ''[[:d:Q136461634|Michele Ryan]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12709
|
| ''[[:d:Q136461711|Stifyn Parri]]''
|
| 1962
|
| ''[[:d:Q616452|Rhosllannerchrugog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12710
|
| ''[[:d:Q136562835|Karimah Hassan]]''
|
| 1992
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12711
|
| ''[[:d:Q136633223|Jeremy Huw Williams]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12712
|
| ''[[:d:Q136635090|Nick Arden]]''
|
| 1984
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12713
|
| ''[[:d:Q136640514|Dennis Byron]]''
|
| 1949
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12714
|
| ''[[:d:Q136651428|Morris Williams]]''
|
| 1871
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12715
|
| ''[[:d:Q136670448|Jeremy Salt]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q3400141|Morfa Nefyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12716
|
| ''[[:d:Q136673985|Cadfan Roberts]]''
|
| 1956
|
| ''[[:d:Q505610|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12717
|
| ''[[:d:Q136722653|Dilwyn Young-Jones]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12718
|
| ''[[:d:Q136854360|Rebecca Gibbon]]''
|
| 1968
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12719
|
| ''[[:d:Q136913002|Siân Owen]]''
|
| 1949
|
| ''[[:d:Q3072939|Pontrhydyfen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12720
|
| ''[[:d:Q136913153|Ian Rowlands]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3404200|Porth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12721
|
| ''[[:d:Q136914190|David Welch (actor)]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q3395358|Kidwelly]]''
|-
| style='text-align:right'| 12722
|
| ''[[:d:Q136914197|William Owen (Gwilym Gwyrfai)]]''
|
| 1891
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12723
|
| ''[[:d:Q136914204|Nansi Pritchard]]''
|
|
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12724
|
| ''[[:d:Q136914236|Arwel Jones (Hogia'r Wyddfa)]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q1638504|Llanberis]]''
|-
| style='text-align:right'| 12725
|
| ''[[:d:Q136914283|Judith Roberts (cyfarwyddydd)]]''
|
| 1963
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12726
|
| ''[[:d:Q136914288|Iwan Llewelyn-Jones (cerddor)]]''
|
| 1959
|
| [[Amlwch]]
|-
| style='text-align:right'| 12727
|
| ''[[:d:Q136914302|Rhodri Evan]]''
|
| 1968
|
| ''[[:d:Q3460580|Crymych]]''
|-
| style='text-align:right'| 12728
|
| ''[[:d:Q136914489|Menna Trussler]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q5446227|Fforestfach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12729
|
| ''[[:d:Q136914510|Maldwyn John]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q3402654|Bodffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12730
|
| ''[[:d:Q136914525|Siôn Probert]]''
|
| 1946
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12731
|
| ''[[:d:Q136914537|Buddug Povey]]''
|
| 1969
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 12732
|
| ''[[:d:Q136914569|Geraint Jones (dramodydd)]]''
|
|
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12733
|
| ''[[:d:Q136987900|Irene Li Krauß]]''
|
| 1973
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12734
|
| ''[[:d:Q137011833|Gwion Lynch]]''
|
| 1959
|
| ''[[:d:Q6661536|Llangwm]]''
|-
| style='text-align:right'| 12735
|
| ''[[:d:Q137015394|William Owen (dramodydd)]]''
|
| 1935
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12736
|
| ''[[:d:Q137040483|Danny Grehan]]''
|
| 1965
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12737
|
| ''[[:d:Q137040496|Marion Fenner]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q268367|Cwmllynfell]]''
|-
| style='text-align:right'| 12738
|
| ''[[:d:Q137040646|Lindsay Evans]]''
|
| 1933
|
| ''[[:d:Q5136817|Clydach]]''
|-
| style='text-align:right'| 12739
|
| ''[[:d:Q137090049|Vanessa Gebbie]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12740
|
| ''[[:d:Q137109867|Perry Gauci]]''
|
| 1964
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12741
|
| ''[[:d:Q137116576|Zēnōnas Tzepras]]''
|
| 1969
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12742
|
| ''[[:d:Q137120466|Nick Gammon]]''
|
| 1958
|
| [[Pembroke]]
|-
| style='text-align:right'| 12743
|
| ''[[:d:Q137154045|John Margetts]]''
|
| 1937
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12745
|
| ''[[:d:Q137163156|Carwyn Leggatt-Jones]]''
|
| 2007
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12746
|
| ''[[:d:Q137163585|Joe Mitchell]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12747
|
| ''[[:d:Q137184255|Ynyr Fychan ap Ynyr]]''
|
| 1285
|
| ''[[:d:Q3402312|Llanfachraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12748
|
| ''[[:d:Q137184279|Meurig Llwyd]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12749
|
| ''[[:d:Q137266780|Georgie Grasso]]''
|
|
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12750
| [[Ficheru:Jay Joshua (left) and Connor Mills (right); 2025 (cropped) (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q137427377|Jay Joshua]]''
|
| 1995
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12751
|
| ''[[:d:Q137439130|Lowri-Ann Richards]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q1139893|Criccieth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12752
|
| ''[[:d:Q137593941|Gwawr]]''
|
| 400
|
| ''[[:d:Q954585|Teyrnas Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12753
|
| ''[[:d:Q137599597|Elis Price]]''
|
| 2005
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12754
|
| ''[[:d:Q137630848|John Hughes (Glan Collen)]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q781725|Llangernyw]]''
|-
| style='text-align:right'| 12755
|
| ''[[:d:Q138135153|DovelyTom Tom Davies]]''
|
| 1999
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12756
|
| ''[[:d:Q138335527|Lucy Rees]]''
|
| 1943
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12757
|
| ''[[:d:Q138338094|Alan Jobbins]]''
|
| 1940
|
| [[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 12758
|
| ''[[:d:Q138338530|Gabriel Eustis]]''
|
| 1895
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12759
|
| ''[[:d:Q138547140|Iain Quinn]]''
|
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12760
|
| ''[[:d:Q138610790|Leonora Burton]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12761
|
| ''[[:d:Q138637323|Jane Moore (1952)]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 12762
|
| ''[[:d:Q138913503|Delyth Angharad]]''
|
| 1980
|
| ''[[:d:Q1859627|Rhondda]]''
|-
| style='text-align:right'| 12763
|
| ''[[:d:Q138999700|Marina Diamandis]]''
|
| 1985
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12764
|
| ''[[:d:Q139000984|Christopher Williams]]''
|
| 1972
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12765
|
| ''[[:d:Q139045679|Joseph Davies]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12766
|
| ''[[:d:Q139070467|David John Edwards]]''
|
| 1883
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12767
|
| ''[[:d:Q139070495|Thomas Humphrey Edwards]]''
|
| 1887
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12768
|
| ''[[:d:Q139104381|Robert Humphrey Morris]]''
|
| 1829
|
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12769
|
| ''[[:d:Q139105757|William Lewis Roberts]]''
|
| 1864
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12770
|
| ''[[:d:Q139205101|Meirion Bowen]]''
|
| 1940
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12771
|
| ''[[:d:Q139305697|William Owen]]''
|
| 1684
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12772
|
| ''[[:d:Q139310624|Llewelyn Owen]]''
|
| 1838
|
| ''[[:d:Q634054|Conwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12773
|
| ''[[:d:Q139372798|James Hugh Ash]]''
|
| 1978
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12774
|
| ''[[:d:Q139373372|Michelle Louise Ash]]''
|
| 1980
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12775
|
| ''[[:d:Q139374551|Gaynor Legall]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q18640417|St David's Hospital]]''
|-
| style='text-align:right'| 12776
|
| ''[[:d:Q139410897|Jorja Aiono]]''
|
| 2007
|
| ''[[:d:Q10996863|Swansea]]''
|-
| style='text-align:right'| 12777
|
| ''[[:d:Q139505935|Tom Clarke]]''
|
| 1994
|
| [[Abergele]]
|-
| style='text-align:right'| 12778
|
| ''[[:d:Q139567732|Myles Kamwendo]]''
|
| 2001
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12779
|
| ''[[:d:Q139672363|Thomas Parcell]]''
|
| 1832
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 12780
|
| ''[[:d:Q139673862|Love Parry]]''
|
| 1696
|
| ''[[:d:Q1024924|Llanbedrog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12781
|
| ''[[:d:Q139674766|David Rees]]''
|
| 1875
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12782
|
| ''[[:d:Q139678615|Elizabeth McKenzie]]''
|
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 12783
|
| ''[[:d:Q139679423|John Hughes]]''
|
|
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12784
|
| ''[[:d:Q139679506|Jay James Picton]]''
|
| 1983
|
| ''[[:d:Q3405190|Saundersfoot]]''
|-
| style='text-align:right'| 12785
|
| ''[[:d:Q139679558|John Griffiths]]''
|
| 1855
|
| [[Ystradgynlais]]
|-
| style='text-align:right'| 12786
|
| ''[[:d:Q139679595|Adam Robert Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6497774|Bridgend]]''
|-
| style='text-align:right'| 12787
|
| ''[[:d:Q139679715|John Jones]]''
|
| 1897
|
| ''[[:d:Q5276401|Dihewyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12788
|
| ''[[:d:Q139691513|Mary Ellen Ellis]]''
|
| 1862
|
| ''[[:d:Q6661145|Llandderfel]]''
|-
| style='text-align:right'| 12789
|
| ''[[:d:Q139692008|Daniel Anthony]]''
|
| 1821
|
| ''[[:d:Q4667107|Abergwili]]''
|-
| style='text-align:right'| 12790
| [[Ficheru:Portrait of Thomas Davies Treorci & sister Mrs. David Evans, Penllwyn (4672740).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139694048|Thomas Davies]]''
|
| 1842
|
| ''[[:d:Q3405897|Llanbadarn Fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 12791
|
| ''[[:d:Q139711679|Peter Jones]]''
|
| 1848
|
| [[Aberystwyth]]
|-
| style='text-align:right'| 12792
|
| ''[[:d:Q139712423|Thomas William Hughes]]''
|
| 1862
|
| ''[[:d:Q1428848|Flint]]''
|-
| style='text-align:right'| 12793
|
| ''[[:d:Q139713038|Catherine Levi]]''
|
| 1877
|
| ''[[:d:Q15987581|Talsarn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12794
|
| ''[[:d:Q139713902|Mary Hughes]]''
|
| 1854
|
| ''[[:d:Q2487253|Tregaron]]''
|-
| style='text-align:right'| 12795
| [[Ficheru:Portrait of Dr. John Roberts, Caer (4670504).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139713959|John Roberts]]''
|
| 1843
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12796
| [[Ficheru:Portrait of Mary Wynne-Jones (4670563).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718198|Mary Jane Wynne Jones]]''
|
| 1854
|
| ''[[:d:Q5714157|Heneglwys]]''
|-
| style='text-align:right'| 12797
|
| ''[[:d:Q139718719|J W Lewis]]''
|
| 1853
|
| ''[[:d:Q15958998|Lampeter Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 12798
| [[Ficheru:Portrait of William Deudraeth Jones (of Caegwyn, Penrhyndeudraeth) with Eisteddfod Chair (4670367).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718742|William Jones]]''
|
| 1856
|
| ''[[:d:Q1071035|Penrhyndeudraeth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12799
| [[Ficheru:Portrait of Lydia Parry of Penhafodlas, Llanrug (4670440).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139719041|Lydia Parry]]''
|
| 1798
|
| ''[[:d:Q3396764|Betws Garmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 12800
|
| ''[[:d:Q139730940|Lewis Leigh]]''
|
|
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12801
| [[Ficheru:Y Parch. J. Hawen Rees Adroddiad Blynyddol Egwlys Gynulleidfaol Marsh Lane Bootle am y flwyddyn 1902 (5293990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139748929|John Hawen Rees]]''
|
| 1870
|
| ''[[:d:Q7162281|Penbryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12802
| [[Ficheru:John Davis (Hywel) (5293973).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139750590|John Davis]]''
|
| 1823
|
| ''[[:d:Q14508463|Betws Bledrws]]''
|-
| style='text-align:right'| 12803
| [[Ficheru:David Davies (5294004).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139755006|David Davies]]''
|
| 1847
|
| ''[[:d:Q772694|Llandrillo]]''
|-
| style='text-align:right'| 12804
| [[Ficheru:Portrait of Rev. Hugh Parry, Llanarmon (4671747).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139781933|Hugh Parry]]''
|
| 1793
|
| ''[[:d:Q6661071|Llanarmon-yn-Iâl]]''
|-
| style='text-align:right'| 12805
|
| ''[[:d:Q139796321|Edward S. Jones]]''
|
| 1867
|
| ''[[:d:Q3398853|Trawsfynydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12806
|
| ''[[:d:Q139796414|Eleanor Bond]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q29482701|Cwrt Bleddyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12807
| [[Ficheru:Dr. Peter Macaulay Owen (5349080).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139831689|Peter Macaulay Owen]]''
|
| 1907
|
| [[Blaenau Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 12808
| [[Ficheru:Mrs. Anne Davies (5349039).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139831811|Anne Davies]]''
|
| 1837
|
| ''[[:d:Q7227631|Ponciau]]''
|-
| style='text-align:right'| 12809
| [[Ficheru:Daniel Rhys Davies (5349041).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139832115|Daniel Rhys Davies]]''
|
| 1858
|
| ''[[:d:Q13644939|Llanrhystud]]''
|-
| style='text-align:right'| 12810
|
| ''[[:d:Q139847251|Jane Johnes]]''
|
| 1804
|
| ''[[:d:Q108366926|Dolaucothi House]]''
|-
| style='text-align:right'| 12811
| [[Ficheru:Portrait of Ann Elizabeth Davies (4669989).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139850112|Ann Elizabeth Frances]]''
|
| 1844
|
| [[Rhuthun]]
|-
| style='text-align:right'| 12812
|
| ''[[:d:Q139850760|Elizabeth Jones]]''
|
| 1804
|
| ''[[:d:Q3396360|Leeswood]]''
|-
| style='text-align:right'| 12813
| [[Ficheru:Portrait of Ann Jones (Caegwyn, Penrhyndeudraeth) (4670287) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139851689|Ann Jones]]''
|
| 1814
|
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12814
| [[Ficheru:Portrait of Mr John Thomas Chemist Machynlleth (4671483).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858033|John Thomas]]''
|
| 1846
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12815
| [[Ficheru:Portrait of Mrs John Thomas Chemist Machynlleth (nee Miss V Morris) (4671484).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858085|Margaret Morris]]''
|
| 1846
|
| ''[[:d:Q675460|Machynlleth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12816
| [[Ficheru:Daniel & John Evans (5294019).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139859178|Daniel Evans]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q779813|Cardigan]]''
|-
| style='text-align:right'| 12817
|
| ''[[:d:Q139860600|William Terry]]''
|
| 1866
|
| ''[[:d:Q3402341|Abercrave]]''
|-
| style='text-align:right'| 12818
|
| ''[[:d:Q139861202|Isaac George]]''
|
| 1845
|
| ''[[:d:Q6661158|Llanddewi Velfrey]]''
|-
| style='text-align:right'| 12819
|
| ''[[:d:Q139861259|David Morgan Davies]]''
|
| 1873
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12820
| [[Ficheru:Portrait of Mrs. Elizabeth Thomas (4671178).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139885371|Elizabeth Jones]]''
|
| 1840
|
| ''[[:d:Q3401133|Bagillt]]''
|-
| style='text-align:right'| 12821
|
| ''[[:d:Q139900209|Luned Rhys Parri]]''
|
| 1970
|
| ''[[:d:Q548248|Llanelwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12822
|
| ''[[:d:Q139980630|Andrew Isidoro]]''
|
| 1989
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12823
|
| ''[[:d:Q140033247|Arthur Tregelles]]''
|
| 1835
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12824
|
| ''[[:d:Q140051473|John Thomas]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q2051921|Maerdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 12826
|
| ''[[:d:Q140179554|Justin Avoth]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12827
|
| ''[[:d:Q140232114|Richard Griffin]]''
|
| 1951
|
| [[Casnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 12828
|
| ''[[:d:Q140264017|Elen Bowman]]''
|
| 1967
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12829
|
| ''[[:d:Q140299668|John Jones]]''
|
| 1847
|
| ''[[:d:Q3050619|Holywell]]''
|-
| style='text-align:right'| 12830
|
| ''[[:d:Q140369212|Manon Wyn Williams]]''
|
| 1993
|
| ''[[:d:Q7321498|Rhosmeirch]]''
|-
| style='text-align:right'| 12831
|
| ''[[:d:Q140386226|John Glyn Owen]]''
|
| 1964
|
| ''[[:d:Q168159|Ynys Môn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12832
|
| ''[[:d:Q140392214|Ben Francis]]''
|
| 1987
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12833
|
| ''[[:d:Q140401027|Frank Lincoln (actor)]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q990125|Llanelli]]''
|-
| style='text-align:right'| 12834
|
| ''[[:d:Q140419753|Rhys Warrington]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q6661578|Llangynog]]''
|-
| style='text-align:right'| 12835
| [[Ficheru:Portrait of Mrs. Harriet Pumfrey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q140424300|Harriet Pumfrey]]''
|
|
|
| [[Abergavenny|Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 12836
|
| ''[[:d:Q140438924|Arwel John]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q7228397|Pontyberem]]''
|-
| style='text-align:right'| 12837
|
| ''[[:d:Q140439574|Rhodri Miles]]''
|
| 1970
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12838
|
| ''[[:d:Q140501989|W. Emlyn James]]''
|
|
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12839
|
| ''[[:d:Q140507136|Peter F. Stacey]]''
|
| 1955
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12840
|
| ''[[:d:Q140533346|Lucas Ashton-Milne]]''
|
| 2009
|
| ''[[:d:Q13132596|Ysbyty Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12841
|
| ''[[:d:Q140611624|Harry George Owen]]''
|
| 1993
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 12842
|
| ''[[:d:Q140775044|A. Emanuel]]''
|
| 1900
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12843
|
| ''[[:d:Q140786272|Ieuan Wyn (bardd)]]''
|
| 1950
|
| ''[[:d:Q13126857|Carneddi]]''<br/>[[Bethesda (Gales)|Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 12844
|
| ''[[:d:Q140797496|Dwynwen Berry]]''
|
| 1952
|
| ''[[:d:Q2233618|Llanrwst]]''
|-
| style='text-align:right'| 12845
|
| ''[[:d:Q140934662|Manon Wilkinson]]''
|
| 1985
|
| [[Caernarfon]]
|-
| style='text-align:right'| 12846
|
| ''[[:d:Q140937418|Elgan Rhys]]''
|
|
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 12847
|
| ''[[:d:Q140989024|Tony O'Neill]]''
|
| 1975
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12848
|
| ''[[:d:Q141083995|Rex Hayes]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 12849
|
| ''[[:d:Q141106836|Nan Lewis]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q1033068|Cefneithin]]''
|-
| style='text-align:right'| 12850
|
| ''[[:d:Q141106929|Eluned Jones]]''
|
| 1955
|
| ''[[:d:Q2424760|Mostyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 12851
|
| ''[[:d:Q141107050|Nora Jones (actores)]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12852
|
| ''[[:d:Q141130327|Huw Edwards]]''
|
| 1938
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 12853
|
| ''[[:d:Q141133910|Clare Morgan]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q207176|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 12854
|
| ''[[:d:Q141133991|T. Gwynn Jones]]''
|
| 1921
|
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 12855
|
| ''[[:d:Q141134055|Alan Osborne]]''
|
| 1942
|
| [[Merthyr Tudful]]
|-
| style='text-align:right'| 12856
|
| ''[[:d:Q141134847|Ewart Alexander]]''
|
| 1931
|
| ''[[:d:Q20598284|Cwmgiedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 12857
|
| ''[[:d:Q141135003|Penri Roberts]]''
|
| 1946
|
| ''[[:d:Q1026572|Llanrhaeadr-ym-Mochnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12858
|
| ''[[:d:Q141142348|Dom James]]''
|
|
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12859
|
| ''[[:d:Q141155406|Charlie Goodall]]''
|
|
|
| [[Bangor (Gales)]]
|-
| style='text-align:right'| 12860
|
| ''[[:d:Q141239314|Ceri Tudno]]''
|
| 1970
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12861
| [[Ficheru:Michael Llewellyn-Smith at Rundle Mall's 50th Birthday Moment event (028A0738).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q141281667|Michael Llewellyn-Smith]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q2243491|Tintern]]''
|-
| style='text-align:right'| 12862
|
| ''[[:d:Q141345266|Menai Williams]]''
|
| 1942
|
| ''[[:d:Q13126438|Bylchau]]''
|-
| style='text-align:right'| 12863
|
| ''[[:d:Q141362173|Richard John]]''
|
| 1981
|
| [[Castell-nedd]]
|-
| style='text-align:right'| 12864
| [[Ficheru:Ryan Giggs in 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10524|Ryan Giggs]]''
| futbolista británicu
| 1973
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12865
| [[Ficheru:Page, Robert.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10552|Robert Page]]''
| futbolista británicu
| 1974
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12866
| [[Ficheru:Leanne Wood AM (27555056394).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10694|Leanne Wood]]''
| política británica
| 1971
|
| ''[[:d:Q6662915|Llwynypia]]''
|-
| style='text-align:right'| 12867
| [[Ficheru:(John Rhys-Davies) 2018-02-11 15-35-40 ILCE-6500 DSC07150 (31235662177) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16455|John Rhys-Davies]]''
|
| 1944
|
| ''[[:d:Q2472406|Rhydaman]]''
|-
| style='text-align:right'| 12868
| [[Ficheru:AlunMichael crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19397|Alun Michael]]''
| políticu británicu
| 1943
|
| ''[[:d:Q3401558|Bryngwran]]''
|-
| style='text-align:right'| 12869
| [[Ficheru:Official portrait of Baroness Jones of Whitchurch crop 2, 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q29732|Maggie Jones, Baroness Jones of Whitchurch]]''
|
| 1955
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12870
| [[Ficheru:David Broome.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q34784|David Broome]]''
|
| 1940
|
| [[Cárdif]]
|-
| style='text-align:right'| 12871
|
| ''[[:d:Q40005|Sarah Thomas]]''
| xugadora de ḥoquei británica
| 1981
|
| [[Aberdâr]]
|-
| style='text-align:right'| 12872
| [[Ficheru:Timothy Dalton 1987.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q41233|Timothy Dalton]]''
|
| 1946
|
| [[Bae Colwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 12873
| [[Ficheru:Julia Gillard.jpg|center|128px]]
| [[Julia Gillard]]
| abogáu, Reinu Xuníu
| 1961
|
| ''[[:d:Q809009|Barry]]''
|-
| style='text-align:right'| 12874
| [[Ficheru:Christian Bale-7837.jpg|center|128px]]
| [[Christian Bale]]
| actor británicu
| 1974
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 12875
| [[Ficheru:John-cale.jpg|center|128px]]
| [[John Cale]]
| cantante y escritor de rock británicu
| 1942
|
| ''[[:d:Q3405497|Garnant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12876
| [[Ficheru:Catherine Zeta-Jones VF 2012 Shankbone.jpg|center|128px]]
| [[Catherine Zeta-Jones]]
|
| 1969
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12877
|
| ''[[:d:Q48009|Anna Ryder Richardson]]''
| modelu malasia
| 1964
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12878
| [[Ficheru:Rowan Williams -001b.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q49615|Rowan Williams]]''
|
| 1950
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12879
| [[Ficheru:Peter Greenaway in 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q55282|Peter Greenaway]]''
|
| 1942
|
| [[Casnewydd]]
|}
== personaxe del folclore ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 11989
|
| ''[[:d:Q72699024|Canthrig Bwt]]''
| bruxa galesa
|
|
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 11990
|
| ''[[:d:Q72823385|Beti'r Bont]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11991
|
| ''[[:d:Q72824249|Gwen Davies]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q213361|Sir Benfro]]''
|-
| style='text-align:right'| 11992
|
| ''[[:d:Q72826181|Peggy Abercamles]]''
|
|
|
| ''[[:d:Q651733|Llandovery]]''
|-
| style='text-align:right'| 11993
|
| ''[[:d:Q72828361|Sali Minffordd]]''
|
|
|
| [[Powys]]
|}
== personaxe humanu de ficción ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 8303
|
| ''[[:d:Q1283396|Myrddin Wyllt]]''
|
| 540
|
| [[Caerfyrddin]]
|-
| style='text-align:right'| 8788
| [[Ficheru:TheWolfManLobbyCardCropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4006190|Larry Talbot]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9713
|
| ''[[:d:Q6742717|Malcolm Wynn-Jones]]''
|
| 1958
|
| ''[[:d:Q5315782|Dunvant]]''
|-
| style='text-align:right'| 12744
|
| ''[[:d:Q137161507|Iwen Słonina]]''
|
| 1382
|
| [[Bangor (Gales)]]
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! imaxe
! label
! description
! Year of birth
! Year of death
! llugar de nacimientu
|-
| style='text-align:right'| 8466
|
| ''[[:d:Q2483726|Cadfael]]''
|
| 1080
|
| ''[[:d:Q2684439|Trefriw]]''
|-
| style='text-align:right'| 8473
|
| ''[[:d:Q2560424|Pixie]]''
|
|
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9628
|
| ''[[:d:Q6389447|Kenmare Sorceress]]''
|
| 1909
|
| [[Gales]]
|-
| style='text-align:right'| 9644
|
| ''[[:d:Q6426771|Edward Kenway]]''
|
| 1693
|
| [[Abertawe]]
|-
| style='text-align:right'| 12294
|
| ''[[:d:Q107860434|Trafford, Guy Rawson]]''
|
|
|
| [[Dinbych-y-pysgod]]
|-
| style='text-align:right'| 12550
| [[Ficheru:Cennard Davies pen ac ysgwydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130282161|Cennard Davies]]''
|
| 1937
|
| ''[[:d:Q302872|Treorchy]]''
|}
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commons}}
{{control d'autoridaes}}
07r0moflten3oo9ucw1x6tf31a2cq3z
Sableres de Sovalle, Valle y Niembru
0
79790
4527186
4423072
2026-09-10T20:47:29Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527186
wikitext
text/x-wiki
La '''sablera de Sovalle''' forma parte d'un conxuntu de tres sableres continues que se funden en baxamar, llamaes '''sableres de Sovalle, Valle y Niembru''', tamién conocida como '''sablera de Toranda.''' La sablera de Sovalle ye más un pedreru con forma de concha que pon fin a la socesión de les mentaes sableres.<ref name="libro">{{Cita Harvard|del Río|2013|p=242}}</ref> Atópase na llocalidá de [[Llames (Pría)|Llames]], na parroquia de [[Pría]], na desaguada del [[Ríu Aguadamía|ríu Guadamía]], que ye'l que marca la llende ente [[Llanes]] y [[Ribeseya]].<ref name="llanes">{{cita web |url=http://www.llanes.com/playas/playa-guadam%C3%ADa |títulu=Playa de Guadamía|obra=Portal oficial de turismo del ayuntamiento de Yanes |fechaaccesu=10 de payares de 2014}}</ref> Enmarcase nes sableres de la Costa Verde Asturiana y ta considerada paisaxe protexíu, dende'l puntu de vista medioambiental (pola so vexetación y tamién poles sos carauterístiques xeolóxiques). Por esti motivu ta integrada nel Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental d'Asturies.<ref>{{Cita web |url=http://www.magrama.gob.es/es/costas/servicios/guia-playas/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20161013134232/http://www.magrama.gob.es/es/costas/servicios/guia-playas/ |fechaarchivu=2016-10-13 }}</ref><ref name="pro">[http://sig.magrama.gob.es/93/ClienteWS/Guia-Playas/Default.aspx?nombre=PLAYAS_WEB&claves=DGC.PLAYAS.PLY_CO_PLAYA&valores=486 http://sig.magrama.gob.es/93/ClienteWS/Guia-Playas/Default.aspx?nombre=PLAYAS_WEB&claves=DGC.]</ref>
== Descripción ==
Esta sablera (que sume en marea alta), al igual que les sos allegantes pertenez a la llocalidá de Niembru, nel conceyu de Llanes, presenta forma de concha, y apuértase a ella pola sablera de Niembru (con un llargor d'unos 300 metros y un anchor de 100 metros), allugándose la sablera de Valle (d'unos 120 metros de llargor y 25 metros d'anchor, y que tamién tien forma de concha) ente les otres dos.<ref name="llanes"/> Les sableres de Valle y Sovalle tán asitiaes nel estremu occidental de la ensenada de Niembru, al abrigu del cabu Prieto.<ref>{{Cita web |url=http://www.llanes.as/guia/pla/p26.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304023622/http://www.llanes.as/guia/pla/p26.htm |fechaarchivu=2016-03-04 }}</ref>
Estes dos sableres nun cunten con nengún serviciu, nin siquier realízase la so llimpieza.<ref>{{Cita web |url=http://www.llanesalavista.com/Playas%2028%20-%20Sovalles.php |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141110074822/http://www.llanesalavista.com/Playas%2028%20-%20Sovalles.php |fechaarchivu=2014-11-10 }}</ref><ref name="pro"/>
Les tres sableres atópense dientro del Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental y en el so cercaníes alcuéntrase un sistema de dunes eóliques.<ref name="pro"/><ref>{{Cita web |url=http://www.vivirasturias.com/asturias/llanes/playa-de-sevalle-o-playa-de-sovalle/es |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150415052027/http://www.vivirasturias.com/asturias/llanes/playa-de-sevalle-o-playa-de-sovalle/es |fechaarchivu=2015-04-15 }}</ref>
Pueden reparase afloramientos predresos sobre'l sable blancu nes sableres de Sovalle y Valle. Presenten un bien so grau d'urbanización y tan solo la de Niembru, que ye la de más bon accesu, presenta un grau mediu d'ocupación frente al grau baxu de les otres dos.<ref name="libro">{{Cita Harvard|del Río|2013|p=242}}</ref>
La sablera de Toranda (Niembru), de sable blancu y fina, tien una forma rectillinio y abierto, y destaca de les otres dos por presentar servicios, aseos, duches, agua potable, vixilancia diaria y quioscos de refrescos.<ref>http://www.llanesnet.com/playas/toranda/</ref> Allúgase ente'l cabu Prieto y la punta La Boriza y llogró la bandera azul en 1997.<ref>{{Cita web |url=http://www.llanes.as/guia/pla/p30.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303173440/http://www.llanes.as/guia/pla/p30.htm |fechaarchivu=2016-03-03 }}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Sableres de Llanes]]
ba57zflpst69zraiwu5rxewh4sph8ax
Ankara
0
87858
4527231
4474768
2026-09-11T07:55:37Z
Doncsecz~enwiki
108305
4527231
wikitext
text/x-wiki
{{Correxir}}
{{Distinguir|Ankaran}}
{{llocalidá}}
'''Ankara'''{{cartafueyu|países}} o '''Ancara'''<ref>''L'asturianu que vien. Observaciones y suxerencies sobre l'asturianu normativu y el so usu''; Ramón d'Andrés, Publicaciones Ámbitu, s.l., Uviéu, 2008; ISBN: 978-84-96413-48-1.</ref> ye la capital de [[Turquía]] y de la [[provincia d'Ankara|provincia homónima]] na [[rexón d'Anatolia Central]].
Tien una población de 5.270.575 habitantes, lo que la convierte na segunda ciudá más poblada del país tres [[Istambul]]. Ye la sede del [[Asamblea Nacional de Turquía|parllamentu turcu]], de los ministerios y demás instituciones gubernamentales, amás de les [[embajada|delegaciones diplomátiques]] estranxeres.
Trátase d'una importante ciudá comercial ya industrial asitiada nel [[Anatolia Central|centru d'Anatolia]]. Atópase estratéxicamente asitiada nel centru de les redes turques d'[[autopista|autopistes]] y [[ferrocarril]]es, y funciona como centru pa comercializar los productos de les árees agrícoles colindantes.<ref name="buzzle">{{Cita web |url=http://www.buzzle.com/articles/ankara.html |títulu=Ankara |autor=Claudia Miclaus |añu=2 de xineru de 2008 |fechaaccesu=6 de xineru de 2008 |idioma=inglés}}</ref> La ciudá foi famosa poles sos cabres de pelo llargu ([[Cabra d'Angora|cabres d'angora]]) y la so preciada llana (''[[mohair]]''), pola so raza única de gatos ([[Angora turco|gatos d'angora]]), poles sos [[Coneyu Angora|coneyu blancos]], polos sos [[pera|peres]], la so [[miel]] y pola [[uva moscatel]] que se produz na rexón.
Ye sede de delles universidaes, la Biblioteca Nacional, el Muséu Arqueolóxicu, el Muséu Etnográficu y el [[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]]. El mausoléu de [[Kemal Atatürk]] ([[Anıtkabir]]), la figura más importante de Turquía nel [[sieglu XX]], tamién ta allugáu n'Ankara.
Como asocede con munches ciudaes antigües, Ankara foi conocida por dellos nomes al traviés de los sieglos: los [[hitites]] llamar Ankuwash antes de [[1200 e.C.]],<ref name="judy">{{Cita web |url=http://socialscience.tjc.edu/mkho/fulbright/1998/turkey/turman3.htm |títulu=Early Christianity in Turkey: Slide Annotations |autor=Judy Turman |idioma=inglés |añu=1998 |fechaaccesu=5 de xineru de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://socialscience.tjc.edu/mkho/fulbright/1998/turkey/turman3.htm|fechaarchivu=25 de payares de 2015}}</ref><ref name="hurriyet">{{Cita web |url=http://www.hurriyet.com.tr/seyahat/4407373_p.asp |títulu=Sadece siyaset ve diplomasiden, resmi binalardan ibaret değil, gezginlerin ilgisini çekebilecek özellikleri de var ANKARA |editor=Hürriyet |añu=15 de mayu de 2006 |idioma=turcu |fechaaccesu=5 de xineru de 2009}}</ref> los [[Galacia|gálates]] y los [[Antigua Roma|romanos]] llamar Ancyra y nos periodos [[dómina clásica|clásicu]], [[Periodu helenísticu|helenísticu]] y nel [[Imperiu bizantín|bizantín]] yera conocida como Ἄγκυρα (Ánkyra).<ref name="looklex" /> Tamién recibió'l nome d'Angora o Engürü dempués de ser conquistada polos [[Dinastía Selyúcida|selyúcides]] en [[1073]], y asina foi conocida hasta [[1930]].<ref name="looklex">{{Cita web |url=https://web.archive.org/web/http://i-cias.com/y.o/ankara.htm |títulu=Ankara |autor=Tore Kjeilen |editor=LookLex |idioma=inglés |fechaaccesu=5 de xineru de 2009}}</ref>
== Historia ==
=== Periodu prerromanu ===
[[Ficheru:Museum_of_Anatolian_Civilizations025_kopie.jpg|left|200px|thumb|El discu solar de [[Hatti]] ye un símbolu relixosu, que simboliza l'universu, utilizáu polos sacerdotes hitites. L'idioma [[hitita]] ye la más antigua llingua indoeuropea conocida.]]
{{Multiple image|align=right|direction=vertical|image1=AlacaStandarte_Hirsch%26Stiere.jpg|image2=Hitit_Güneş_Kursu_Anıtı.JPG|caption2=Bronce de [[Hatti]] figures d'animales en [[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]] y la copia de la esculptura na ciudá.}}
Los asentamientos más antiguos dientro y alredor de la ciudá pertenecen a la civilización hattiana, qu'espolletaron mientres la [[Edá del Bronce]]. Artefautos descubiertos na ciudá punxeron de manifiestu que los [[hitites]] llamaron Ankuwash a la ciudá antes de [[1200 e.C.]]<ref name="judy" /><ref name="hurriyet" /> La ciudá creció significativamente en tamañu y n'importancia sol control de los [[Frixa|frixos]], dende alredor de [[1000 e.C.]], esperimentando una gran espansión tres la migración dende [[Gordión]], la capital de [[Frixa]], dempués d'un terremotu qu'estropió gravemente a la ciudá. Según la tradición frixa, el rei [[Midas]] yera veneráu como'l fundador de Ancyra. Sicasí, [[Pausanias (xeógrafu)|Pausanias]] menta que la ciudá yera en realidá más antigua.<ref>[[Pausanias (xeógrafu)]], ''Description of Greece, 1.4.1., "Ancyra was actually older even than that."''</ref> Cabo la posibilidá de que cuando Midas llegó a la ciudá, ésta atopábase práuticamente despoblada y de ende l'orixe de la lleenda frixa. Al dominiu frixu asocedió-y el [[Lidia|lidiu]] y darréu el [[Persia|persa]], que permaneció hasta que fueron ganaos poles tropes [[Reinu de Macedonia|macedonies]] dirixíes por [[Alexandru Magnu]].
El rei macedoniu, que conquistó la ciudá nel añu [[333 e.C.]], llegó dende Gordion y quedóse na ciudá mientres un curtiu periodu. Tres la so muerte en [[Babilonia (ciudá)|Babilonia]] en [[323 e.C.]] y la subsecuente división del so imperiu ente los sos xenerales, Ankara quedó sol control d'[[Antígono I Monóftalmos|Antígono el Tuertu]]. Si mientres el periodu frixu la ciudá tuvo la mayor espansión de la so dómina antigua, otru importante periodu de crecedera tuvo llugar mientres el periodu de los griegos de [[Ponto]], quien llegaron y desenvolvieron la ciudá como un centru del comerciu de bienes ente los puertos del [[mar Negru]] y [[Crimea]] al norte; [[Asiria]], [[Xipre]] y [[El Líbanu]] al sur; y [[Xeorxa]], [[Armenia]] y [[Persia]] al este. Nesa dómina la ciudá tomó'l nome de Áγκυρα-Ànkyra ([[ancla]] en [[griegu antiguu|griegu]]), que ye entá utilizáu polos turcos cola forma llixeramente modificada d'Ankara.
Nel añu [[278 e.C.]], la ciudá, qu'entós yera conocida como Ancyra, según el restu de l'Anatolia central, foi ocupada polos [[Gálates]] de raza [[celta]]. Los elementos celtes probablemente yeren pequeños en númberu, una aristocracia guerrera que gobernó al campesinado frixofalante. Sicasí, col pasu del tiempu adoptaron l'[[idioma celta|idioma de los celtes]], rellacionáu col [[gaélicu escocés|gaélicu]] y el [[idioma galés|galés]]. A la fin del [[sieglu IV|sieglu IV]], [[Jerónimo de Estridón|San Jerónimo]], natural de [[Galacia]], reparó que'l llinguaxe faláu n'Ankara yera bien similar al que yera faláu en [[Tréveris]], al noroeste del [[Imperiu romanu]].
=== Periodu romanu ===
[[Ficheru:Galatia_Map.png|200px|left|thumb|A partir de los sieglos VIII a.C y el V a.C, diversos pueblos [[celtes]] estender dende'l so nucleu orixinal centroeuropéu per gran parte d'Europa, llegando un pueblu orixinariu de la [[Galia]].]]
[[Ficheru:MonumentumAncyranum28Nov2004.jpg|200px|thumb|Nel Templu d'[[Augustu]] y [[Imperiu romanu|Roma]] (comúnmente conocíu como [[:en:Monumentum Ancyranum|Monumentum Ancyranum]]) n'Ulus, sobrevive intacta la principal copia de la [[Res Gestae Divi Augusti]], escrita pol primer emperador romanu [[César Augustu|Augustu]].]]
La ciudá foi<ref>Themes: [http://themerazzi.com Premium WordPress Themes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804163946/http://themerazzi.com/ |date=2020-08-04 }}</ref> conquistada por [[Augustu]] en [[25 e.C.]], pasando asina al control del [[Imperiu romanu]]. Entós, decidió faer de Ancyra unu de los trés principales centros alministrativos de l'Anatolia central. Nesi momentu, la ciudá yera'l centru d'una tribu conocida como los [[Tectosages]], y Augustu alzar a capital de la provincia romana de Galatia. Otros centros tribales gálates, como [[Tavium]], cerca de [[Yozgat]], y [[Pessinus]] al oeste, cerca de Sivrihisar, siguieron siendo relativamente importantes mientres el periodu romanu, pero foi Ancyra quien se convirtió nuna gran ciudá. N'Ankara atópense los restos del Templu d'Augustu y Roma (''Monumentum Ancyranum''), que contién el rexistru oficial de les Lleis d'Augustu, conocíu como'l ''[[Res Gestae Divi Augusti]]'', una inscripción en mármol nes parés d'esti templu.
Una población envalorada de 200.000 persones vivíen n'Ancyra mientres los prósperos tiempos del Imperiu romanu, una cantidá enforma mayor de la que quedaría tres la cayida del imperiu hasta'l [[sieglu XX|sieglu XX]].<ref name="planetware">{{Cita web |url=http://www.planetware.com/turkey/ankara-tr-an-a.htm |títulu=Ankara, Turkey Tourism |editor=Planetware Travel Guide |fechaaccesu=6 de xineru de 2009 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20090202125653/http://www.planetware.com/turkey/ankara-tr-an-a.htm |fechaarchivu=2009-02-02 }}</ref> Un pequeñu ríu, l'[[ríu Ankara|Ankara]] (Ankara Çayı, en [[idioma turcu|turcu]]), corría pel centru de la población romana. Anguaño alcuéntrase cubiertu y esviáu en parte del so cursu al traviés de la ciudá, pero nel so tiempu yera la frontera septentrional de la ciudá vieya, mientres les dómines romana, bizantina y otomana. Çankaya, el cantu de la llomba asitiada al sur del actual centru urbanu, atopábase fuera de la ciudá romana, pero puede ser un llugar de veranéu. Nel [[sieglu XIX|sieglu XIX]], los restos de siquier una villa romana o un gran caserío inda se calteníen de pies, non bien lloñe d'onde s'atopa anguaño la residencia presidencial de Çankaya. Trátase d'una ciudá grande pa la dómina, mayor que les ciudaes romanes de la [[Galia]] o [[Britania (provincia romana)|Britania]]. Al oeste, la ciudá romana estender hasta l'área del parque Gençlik y de la estación de ferrocarril, ente qu'al llau sur de la llomba puede estendese hasta la zona ocupada pola [[Universidá Hacettepe]].
[[Ficheru:Ankara_rijkmuseum.jpeg|left|250px|thumb|la miniatura d'Ankara nel sieglu 18.]]
[[Ficheru:Ankara_Castle.jpg|250px|thumb|El castiellu d'Ankara foi utilizáu polos [[Romanos]], los [[Bizantinos]], los [[Selyúcides]] y los [[Otomanos]].]]
La importancia de Ancyra aniciaba en que s'atopaba nel puntu onde se xuníen los [[calzada romana|caminos romanos]] que cruciaben Anatolia de norte a sur y d'este a oeste. La rede imperial de calzaes escontra l'este foi utilizada por dellos [[emperador romanu|emperadores]] y los sos [[Exércitu romanu|exércitos]], anque tamién sirvió pa exércitos invasores. Na segunda metá del [[sieglu III|sieglu III]], Ancyra foi invadida polos [[pueblu godu|godos]] que llegaron dende l'oeste, asitiándose nel corazón de [[Capadocia]], tomando [[esclavu|esclavos]] y realizando [[saquéu|saquéos]], y dempués polos [[pueblu árabe|árabes]]. Mientres cuasi una década, la ciudá foi unu de los puestos avanzaos más occidentales de la emperatriz árabe [[Zenobia]] de [[Palmira]], quien s'aprovechó d'un periodu de debilidá y desorde nel Imperiu romanu pa fundar el so propiu Estáu, de poca duración. La llocalidá foi reincorporada al Imperiu romanu sol emperador [[Aureliano]] en [[272]]. Mientres la [[tetrarquía]], introducida por [[Diocleciano]] nel añu [[284]], realizóse un programa de reconstrucción y construyóse la calzada d'Ankara al oeste, escontra [[Germe]] y [[Dorylaeum]], cerca de l'actual [[Eskişehir]]. Primeramente, l'emperador [[Caracalla]] reconstruyera les muralles de la [[ciudadela]] y construyíu [[termes romanes|baños públicos]].<ref name="planetware" />
Nel so apoxéu, l'Ankara romana yera un gran mercáu y centru de comerciu, anque tamién funcionó como una gran capital alministrativa, onde un altu funcionariu gobernaba dende'l ''Praetorium'' de la ciudá, un gran palaciu alministrativu o oficina. Mientres el sieglu III, la vida na ciudá, según n'otres poblaciones d'Anatolia, paez ser militarizada en respuesta a les invasiones y a la inestabilidá reinante. Coles mesmes, la población llocal foi oxetu de [[cristianización]].
=== Periodu bizantín ===
A finales del [[sieglu IV|sieglu IV]], Ancyra convertir nuna zona de vacaciones del imperiu. Dempués de que [[Constantinopla]] convertir na capital del [[Imperiu romanu d'Oriente]], los emperadores de los sieglos IV y V retirar de los branos húmedos del [[Bósforu]] al ambiente seco de los montes de Ancyra. [[Teodosio II]] llevaba la so corte a Ancyra nos branos, inclusive s'emitieron lleis ellí.
La importancia militar y loxística de la ciudá duró hasta bien entráu'l llargu reináu bizantín. A pesar de que la ciudá cayó en manes de dellos exércitos árabes numberoses vegaes a partir del [[sieglu VI|sieglu VI]], permaneció como un importante puntu nel [[Imperiu bizantín]] hasta finales del [[sieglu XI|sieglu XI]].
=== Periodu otomanu ===
[[Ficheru:Atatürk_TBMM%27den_çıkarken.jpg|left|thumb|Atatürk ye'l fundador y primer presidente de la [[República de Turquía]].]]
[[Ficheru:Banks_Street_(Atatürk_Boulevard)_the_Building_of_Ziraat_Bankası_(Agricultural_Bank),_1930s_(16851406391).jpg|right|thumb|La ciudá tien primer movimientu de l'arquiteutura turca nel sieglu 20. Tien elementos de l'[[arquiteutura otomana]].]]
En [[1071]], el [[sultán]] [[dinastía selyúcida|selyúcido]] [[Alp Arslan]] abrió les puertes d'Anatolia pa los [[pueblu turcu|turcos]] cola so victoria na [[batalla de Manzikert]], cerca de [[Malazgirt]]. Dos años más tarde anexonó la ciudá al so territoriu, un llugar importante pal tresporte militar. [[Orhan I]], el segundu [[bey]] del [[Imperiu otomanu]], prindó Ankara en [[1356]]. Otru gobernante turcu, [[Tamerlán]], ganó a los otomanos na [[batalla d'Angora]] en [[1402]] y prindó la ciudá, pero al añu siguiente Ankara volvió tar baxu control otomanu.
Tres la derrota otomana na [[Primer Guerra Mundial]], la capital otomana, [[Istambul]], y gran parte de la península d'Anatolia taba ocupada polos [[aliaos (Primer Guerra Mundial)|aliaos]]. Según el [[tratáu de Sèvres]] de [[1920]] robláu por [[Reinu Xuníu]], [[Francia]], [[Italia]] y [[Grecia]], los territorios del Imperiu otomanu partir ente ellos, dexando pa los turcos Istambul y parte d'[[Asia Menor]]. En respuesta a esto, el líder del movimientu nacionalista turcu, [[Kemal Atatürk]], estableció'l cuartel xeneral del so movimientu de resistencia n'Ankara. Tres la [[Guerra d'Independencia Turca|Guerra d'Independencia]], los nacionalistes reemplazaron l'Imperiu otomanu cola [[República de Turquía]] el [[29 d'ochobre]] de [[1923]].
=== Periodu de la República de Turquía ===
[[Ficheru:Protect_Your_Republic_Protest_-_6_(2007-04-14)_edit.jpg|left|thumb|[[Anitkabir]] ye'l mausoléu de [[Mustafa Kemal Atatürk]], el fundador y primer presidente de la [[República de Turquía]].]]
[[Ficheru:ANKARA KOCATEPE CAMİİ.jpg|thumb|[[Mezquita Kocatepe]] y Kızılay arrodia.]]
[[Ficheru:Sogutozu_Ankara_Turkey.jpg|thumb|''Söğütözü'', ye'l centru comercial de la ciudá.]]
[[Ficheru:Ankara_Armada_Al%C4%B1%C5%9Fveri%C5%9F_Merkezi.JPG|left|thumb|Un centru comercial na ciudá.]]
Nel momentu de fundación de la República de Turquía, Ankara nun yera más qu'una pequeña población qu'apenes superaba los 15.000 habitantes. A pesar d'ello, el [[13 d'ochobre]] de [[1923]] convertir na nueva capital del país, sustituyendo a [[Istambul]], a la fin de la [[Guerra d'Independencia turca|guerra de lliberación]] y dos selmanes antes de la proclamación de la república por una llei adoptada na [[Gran Asamblea Nacional Turca]],<ref>[http://www.kultur.gov.tr/TR,25301/ankara---kurtulus-savasi-muzesi-i-tbmm-binasi.html T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI] {{tr}}</ref> y basándose nun decretu lleíu nel parllamentu'l 31 de xineru de 1921,<ref>[https://books.google.com.tr/books?id=-74BCQAAQBAJ&pg=PT783&dq=2.+Ankara%27n%C4%B1n+Ba%C5%9Fkent+Olmas%C4%B1+%2813+Ekim+1923%29&hl=en&sa=X&ei=Dv5RVcDRHYGfULOjgPgG&ved=0CBsQ6AEwAA#v=onepage&q=2.%20Ankara'n%C4%B1n%20Ba%C5%9Fkent%20Olmas%C4%B1%20(13%20Ekim%201923)&f=false Türkler Cilt 16 Cumhuriyet] {{tr}}</ref> según una fonte, foi una decisión personal de [[Mustafa Kemal Atatürk]], qu'evitaba d'esta miente la vulnerabilidá estratéxica de l'antigua capital.<ref>{{Cita web |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,313702,00.html |títulu=1923: Ancara torna-s'a capital da Turquia |añu=12 d'ochobre de 2006 |editor=[[Deutsche Welle]] |idioma=portugués |fechaaccesu=7 de xineru de 2009}}</ref>
El nuevu desarrollu subsecuente a consiguir la capitalidad estremó la ciudá na zona vieya, llamada Ulus, y la nueva, denomada Yenişehir. Los antiguos edificios, que reflexen la historia romana, bizantina y otomana, y les cais estrechu y tropezosu caractericen la zona antigua. Pela so parte, la zona nueva, centrada en redol a [[Kızılay, Ankara|Kızılay]], nel distritu de [[Çankaya]], tien l'aspeutu d'una ciudá moderna: cais anches, [[hotel]]es, [[teatru|teatros]], [[centru comercial|centros comerciales]] y [[rascacielos]]. Les oficines gubernamentales y les [[embaxada|embaxaes]] estranxeres tamién s'atopen na parte nueva.
== Xeografía y clima ==
Ankara alcuéntrase asitiada sobre una llomba serrapatoso y predreso, que s'alza 150 metros percima de la llanada sobre la rivera izquierda del ''Ankara Çayı'', un afluente del [[ríu Sakarya]]. La ciudá topar n'unu de los llugares más secos de Turquía, arrodiáu per una vexetación d'estepa, debíu al duru y n'ocasiones estremu [[clima continental]] secu con iviernos bien fríos nos qu'abonden les precipitaciones en forma de nieve y branos secos bien calorosos, el periodu d'agües socede sobremanera mientres la primavera y la seronda.
<!--Infobox begins-->{{Clima |metric_first=
Yes
|single_line= Yes
|location = Ankara, {{TUR}}
|Xin record high C= 16.6
|Feb record high C= 20.4
|Mar record high C= 27.8
|Abr record high C= 31.1
|May record high C= 33.0
|Xun record high C= 37.0
|Xnt record high C= 41.0
|Ago record high C= 40.4
|Set record high C= 36.0
|Och record high C= 33.3
|Pay record high C= 24.4
|Avi record high C= 20.4
|year record high C= 41.0
|Xin high C = 4.4
|Feb high C = 6.6
|Mar high C = 11.6
|Abr high C = 17.3
|May high C = 22.2
|Xun high C = 26.6
|Xnt high C = 30.2
|Ago high C = 30.3
|Set high C = 26.0
|Och high C = 19.8
|Pay high C = 12.9
|Avi high C = 6.6
|Xin mean C = 0.4
|Feb mean C = 1.9
|Mar mean C = 6.0
|Abr mean C = 11.3
|May mean C = 16.1
|Xun mean C = 20.1
|Xnt mean C = 23.6
|Ago mean C = 23.4
|Set mean C = 18.8
|Och mean C = 13.0
|Pay mean C = 7.0
|Avi mean C = 2.6
|Xin low C = -3.0
|Feb low C = -2.2
|Mar low C = 0.9
|Abr low C = 5.6
|May low C = 9.7
|Xun low C = 13.0
|Xnt low C = 15.9
|Ago low C = 16.0
|Set low C = 11.8
|Och low C = 7.2
|Pay low C = 2.4
|Avi low C = -0.7
|Xin record low C= -24.4
|Feb record low C= -22.2
|Mar record low C= -19.2
|Abr record low C= -6.7
|May record low C= -1.6
|Xun record low C= 3.8
|Xnt record low C= 4.5
|Ago record low C= 6.3
|Set record low C= 2.5
|Och record low C= -5.3
|Pay record low C= -13.4
|Avi record low C= -18.0
|year record low C= -24.4
|Xin precipitation mm = 42.1
|Feb precipitation mm = 36.6
|Mar precipitation mm = 40.3
|Abr precipitation mm = 46.5
|May precipitation mm = 52.0
|Xun precipitation mm = 36.7
|Xnt precipitation mm = 14.2
|Ago precipitation mm = 10.9
|Set precipitation mm = 18.7
|Och precipitation mm = 29.1
|Pay precipitation mm = 32.0
|Avi precipitation mm = 43.1
|Xin precipitation days= 12.3
|Feb precipitation days= 11.0
|Mar precipitation days= 11.1
|Abr precipitation days= 11.7
|May precipitation days= 12.6
|Xun precipitation days= 8.9
|Xnt precipitation days= 3.7
|Ago precipitation days= 2.8
|Set precipitation days= 3.9
|Och precipitation days= 6.9
|Pay precipitation days= 8.4
|Avi precipitation days= 11.5
|Xin sun = 77.5 |Xin percentsun = 26.0
|Feb sun = 98.8 |Feb percentsun = 32.9
|Mar sun = 161.2 |Mar percentsun = 43.6
|Abr sun = 192.0 |Abr percentsun = 48.2
|May sun = 260.4 |May percentsun = 58.4
|Xun sun = 306.0 |Xun percentsun = 68.1
|Xnt sun = 350.3 |Xnt percentsun = 76.8
|Ago sun = 359.6 |Ago percentsun = 84.4
|Set sun = 276.0 |Set percentsun = 73.9
|Och sun = 201.5 |Och percentsun = 58.3
|Pay sun = 132.0 |Pay percentsun = 44.1
|Avi sun = 71.3 |Avi percentsun = 24.6
|year percentsun =
|source 1 = Turkish State Meteorological Service<ref name=eather1>{{Cita web
|url= http://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=ANKARA |títulu= Ankara |fechaaccesu=16 d'abril de 2016
|editorial= Turkish State Meteorological Service |idioma=turcu}}</ref>
|date=Abril, 2016
}}
== Población ==
El [[censu de población]] de [[2007]] refundió que la ciudá tenía una población de 4.466.756 habitantes, de los que 2.225.033 son homes y 2.241.723 son muyeres.
<center>
:Evolución demográfica de la ciudá d'Ankara
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:640 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1500000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:150000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1927 text:1927
bar:1950 text:1950
bar:1955 text:1955
bar:1960 text:1960
bar:1965 text:1965
bar:1970 text:1970
bar:1985 text:1985
bar:1990 text:1990
bar:2000 text:2000
bar:2007 text:2007
PlotData=
color:barra width:20 align:left
bar:1927 from:0 till: 75000
bar:1950 from:0 till: 287000
bar:1955 from:0 till: 453000
bar:1960 from:0 till: 646000
bar:1965 from:0 till: 906000
bar:1970 from:0 till: 1209000
bar:1985 from:0 till: 2251533
bar:1990 from:0 till: 2583963
bar:2000 from:0 till: 3203362
bar:2007 from:0 till: 4466756
PlotData=
bar:1927 at: 75000 fontsize:S text: 75.000 shift:(-8,5)
bar:1950 at: 287000 fontsize:S text: 287.000 shift:(-18,5)
bar:1955 at: 453000 fontsize:S text: 453.000 shift:(-18,5)
bar:1960 at: 646000 fontsize:S text: 646.000 shift:(-18,5)
bar:1965 at: 906000 fontsize:S text: 906.000 shift:(-18,5)
bar:1970 at: 1209000 fontsize:S text: 1.209.000 shift:(-22,5)
bar:1985 at: 2251533 fontsize:S text: 2.251.533 shift:(-22,5)
bar:1990 at: 2583963 fontsize:S text: 2.583.963 shift:(-22,5)
bar:2000 at: 3203362 fontsize:S text: 3.203.362 shift:(-22,5)
bar:2007 at: 4466756 fontsize:S text: 4.466.756 shift:(-22,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
text:
</timeline>
</center>
== Cultura ==
[[Ficheru:Beypazarı'ndan Görünüm.JPG|left|thumb|240px|[[Beypazarı]], distritu de la [[provincia d'Ankara]] y pueblu tradicional y atraición turística cerca de la capital turca.]]
[[Ficheru:Musem Of Anatolian Civilisations Ankara.JPG|thumb|240px|[[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]].]]
=== Museos ===
El muséu [[Anitkabir]] ta asitiáu nuna llomba onde ta'l [[mausoléu]] del [[Kemal Atatürk|Mustafa Kemal Atatürk]], fundador de la [[República de Turquía]]. Termináu en [[1953]], ye una fusión de los antiguos y modernos estilos arquiteutónicos. Un axacente muséu alluga una estatua de cera de Atatürk, los sos escritos, cartes y oxetos personales, según una esposición de fotografíes, grabaciones de momentos importantes na so vida y mientres la constitución de la República. Anıtkabir ta abiertu tolos díes, ente que'l muséu ta abiertu tolos díes sacante los llunes.
Pela so parte, el Muséu Etnográficu d'Ankara (''Etnoğrafya Müzesi'' en [[idioma turcu|turcu]]) ta enfrente de la Casa de la Ópera n'Avenida Talatpaşa, nel distritu de Ulus. Hai una coleición d'artefautos, [[selyúcides]] y [[otomanos]] de la dómina. El [[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]] (''Anadolu Medeniyetleri Müzesi'') alcuéntrase asitiáu na entrada del Castiellu d'Ankara, ye un antiguu bazar, que foi restauráu y agora alluga una coleición del [[paleolíticu]] y del [[neolíticu]]. El Muséu Estatal d'Arte y Escultura (''Resim-Heykel Müzesi'') ta cerca del Muséu d'Etnografía y alluga una rica coleición d'arte turco de fines del [[sieglu XIX]] hasta l'actualidá. Tamién hai galeríes qu'acueyen esposiciones d'artistes invitaos.
El Muséu de la Guerra d'Independencia (''Kurtuluş Savaşı Müzesi''), asitiáu na plaza Ulus, foi'l primer edificiu del Parllamentu (TBMM) de la República de Turquía. La [[Guerra d'Independencia Turca|Guerra de la Independencia]] queda representada equí a lo llargo de diverses fotografíes y oxetos anguaño n'esposición. N'otra esposiciones amuésense les figures de cera de los ex presidentes de la República de Turquía. El Muséu de la Llocomotora TCDD ye un recintu albentestate cerca de la estación de tren de Celal Bayar Boulevard, que percuerre la historia de la llocomotora de vapor al traviés de les llocomotores y los artefautos qu'ellí s'esiben. Tamién ye notable'l Muséu d'Aviación de les Fuercies Aérees Turques, que s'atopa cerca de la carretera a Etimesgut. El muséu alluga distintos modelos d'aviones que sirven o sirvieron na Fuercia Aérea de Turquía (aviones como [[North American F-86 Sabre|F-86]], M-100, M-102, M-104, [[Northrop F-5 Freedom Fighter|F-5]], [[F-4]], y como aviones de carga, el [[Transall C-160|C-160]]). Tamién s'esiben nel muséu una aeronave húngara [[Mikoyan-Gurevich MiG-21|MiG-21]], un [[Mikoyan-Gurevich MiG-19|MiG-19]] paquistanín y un [[Mikoyan-Gurevich MiG-17|MiG-17]] búlgaru.
{{wide image|Panaroma Anıtkabir.jpg|1002px|align-cap=center|El muséu [[Anıtkabir]] ta asitiáu nuna llomba onde ta'l mausoléu del [[Mustafa Kemal Atatürk]], fundador de la [[República de Turquía]].}}
{{multiple image
|align = center
|direction = horizontal
|image1 = 2009'da Ankara Etnografya Müzesi.jpg
|width1 = 205
|caption1 = [[Muséu Estatal d'Arte y Escultura]] (1928)
|alt1 =
|image2 = AnkaraDRHM.jpg
|width2 = 213
|caption2 = [[Muséu Estatal d'Arte y Escultura]] (1930)
|alt2 =
|image3 = Museum of Anatolian Civilizations 1320588 nevit.jpg
|width3 = 189
|caption3 = [[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]] (1921)
|alt3 =
|image4 = An old parliament Ankara.jpg
|width4 = 188
|caption4 = [[War of Independence Museum]] (1961)
|alt4 =
|image5 = ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi.jpg
|width5 = 188
|caption5 = [[METU Museo Ciencies y Teunoloxía]] (2003)
|alt5 =
}}
=== Llugares arqueolóxicos ===
[[Ficheru:Museum_of_Anatolian_Civilizations052_kopie1.jpg|200px|thumb|[[Hatti]] figures de torros nel [[Muséu de les Civilizaciones d'Anatolia]] .]]
Los cimientos de l'antigua Ciudadela d'Ankara fueron asitiaos polos [[gálates]] nun afloramientu de llava, y el restu foi completáu polos romanos. Los [[bizantín]]s y los [[dinastía selyúcida|selyúcides]], amás, realizaron diverses restauraciones ya incorporaciones. L'área alredor de la ciudadela y nel interior, la parte más antigua d'Ankara, contién munchos bonos exemplos d'arquiteutura tradicional. Tamién hai zones de recréu pa relaxase. Munches cases turques tradicionales restauraes nel interior de la zona de la ciudadela atoparon una nueva manera de ganase la vida como restoranes, serviciu de cocina llocal, música y de xacíu, vendiendo [[rakı]].
Les muertes romanes nun terminen ende. El Teatru Romanu d'Ankara conserva entá l'escenariu y los bastidores, que pueden trate dende fuera del castiellu. Les estatues romanes que s'atoparon equí esíbense nel Muséu de les Cvilizaciones d'Anatolia. L'área inda ta n'escavación. Pela so parte, el Templu d'Augustu y Roma, tamién conocíu como Monumentum Ancyranum, foi construyíu ente'l [[25 e.C.]] y el [[20 e.C.]] tres la conquista d'[[Anatolia Central]] pol [[Imperiu romanu]] y la formación de la provincia romana de [[Galacia|Galatia]], con Ancyra (moderna Ankara) como la so capital alministrativa. Dempués de la muerte d'[[César Augustu|Augustu]] nel [[14]] d C, una copia del testu de la ''[[Res Gestae Divi Augusti]]'' foi inscrita nel interior del pronaos en [[idioma llatín|llatín]], ente que la traducción griega tamién ta presente nuna paré esterior de la ''[[cella (arquiteutura)|cella]]''. El templu, na antigua Acrópolis de Ancyra, foi ampliáu polos romanos nel [[sieglu II]]. Nel [[sieglu V]] foi convertida nuna ilesia polos [[bizantín]]s. Ta asitiáu nel barriu Ulus de la ciudá.
== Tresporte ==
=== Tresporte internacional ===
[[Ficheru:Airport_Café_at_Esenboğa_Havalimanı,_Ankara,_Turkey.jpg|left|thumb|240px|[[Aeropuertu Internacional Esenboğa]]
.]]
En [[1955]] inauguróse'l [[Aeropuertu Internacional Esenboğa|aeropuertu d'Ankara]], que s'atopa a 28 km al noroeste del centru de la ciudá. En [[2007]] yera'l cuartu aeropuertu del país por númberu de pasaxeros, el terceru en vuelos nacionales y el séptimu tocantes a vuelos internacionales.<ref>{{Cita web |url=http://www.dhmi.gov.tr/dhmistatistik/istatistik.aspx |títulu=Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü |idioma=turcu |fechaaccesu=8 de xineru de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.dhmi.gov.tr/dhmistatistik/istatistik.aspx|fechaarchivu=25 de payares de 2015}}</ref> El tresporte hasta la ciudá puede realizase en [[taxi]], en [[autobús]], al traviés de la llinia Havaş d'autobuses o bien [[arriendu de coches|arrendando un coche]].<ref>{{Cita web |url=http://www.esenbogaairport.com/esben/2.php |títulu=Ankara International Esenboğa Airport |idioma=inglés |fechaaccesu=8 de xineru de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.esenbogaairport.com/esben/2.php|fechaarchivu=25 de payares de 2015}}</ref>
=== Tresporte rexonal ===
[[Ficheru:AnkaraMetroKizilayStation.JPG|thumb|240px|[[Estación de Kızılay]] nel [[metro d'Ankara]].]]
Ankara atopar nel centru de la península d'[[Anatolia]], nuna posición privilexada a mediu camín ente oriente y occidente. Ye un puntu importante nes comunicaciones turques, atopar nel centru de la rede estatal de [[carretera|carreteres]] y [[ferrocarril]]es, que la xunen col restu del país. Esisten comunicaciones frecuentes con [[Istambul]]: cada quince minutos sale un autobús y cada hora parte un avión que les coneuta.<ref>{{Cita web |url=http://www.eluniversal.com.mx/articulos/50553.html |títulu=Ankara, la capital escaecida |editor=[[El Universal (Méxicu)]] |añu=4 de payares de 2008 |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140201220956/http://www.eluniversal.com.mx/articulos/50553.html |fechaarchivu=2014-02-01 }}</ref>
Ankara cunta con una Terminal Nacional de Buses y una Terminal de Trenes. La [[Estación Central d'Ankara]] (Turcu: ''Ankara Garı'') ye la principal terminal de trenes de la capital y la de mayor circulación con 181 trenes diarios.<ref>[http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=495 T.C. Devlet Demiryolları] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100809231736/http://www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=495 |date=2010-08-09 }} {{tr}}</ref> Hai una estación del [[Metro d'Ankara]] nes sos cercaníes. Ankara Garı ta coneutada pol gran corredor ferrial con [[Istambul]], siendo l'últimu destín escontra l'oriente. Diseñada n'estilu Art-Deco, l'actual estación foi inaugurada en 1937.
=== Tresporte urbanu ===
{{AP|Ankaray}}
{{AP|Metro d'Ankara}}
El [[metro d'Ankara]] ({{Lang-tr|Ankara Metrosu}}) foi abiertu en [[1996]], tien dos llinies (M1 y M2), y complétase por un sistema de [[metro llixeru]] de 8,7 [[km]] llamáu ''Ankaray'', amás d'una llinia de [[tren de cercaníes|cercaníes]] que sirve a tola [[provincia d'Ankara]]. La tercer llinia de metro atópase en construcción y espérase terminar antes del [[Día nacional de Turquía]] (29 d'ochobre) 2014.<ref name="metro">{{Cita web |url=http://www.railway-technology.com/projects/turkey/ |títulu=Ankara Metro Light Rail Development |editor=Railway Technology |idioma=inglés |fechaaccesu=7 de xineru de 2009}}</ref> Amás cunta con una estensa rede de buses, omnibuses y minibuses. El tresporte metropolitanu d'Ankara ye reguláu por [[EGO]], empresa perteneciente al [[Conceyu Metropolitanu d'Ankara|conceyu metropolitanu]].
== Deportes ==
[[Ficheru:Ankara Arena.JPG|thumb|240px|Estadiu [[Ankara Arena]].]]
Al igual qu'en toles otres ciudaes de Turquía, el [[fútbol]] ye'l deporte más popular n'Ankara. La ciudá cunta con cuatro clubes de fútbol qu'anguaño compiten na [[Superliga de Turquía]]: [[Gençlerbirliği]] (5ª posición na temporada 2006-07), [[Büyükşehir Belediye Ankaraspor]] (7ª posición na temporada 2006-07) y [[Ankaragücü]] (13ª na temporada 2006-07). El cuartu club [[Gençlerbirliği OFTAŞ]] xubió pa participar na Superliga de Turquía mientres la temporada 2007-08 que s'empecipió'l [[10 d'agostu]] de [[2007]]. L'[[Estadiu Ankara 19 Mayis]] ye'l llugar nel que se lleven a cabu los partíos de fútbol y tien una capacidá pa 21.250 persones.
Na [[Lliga de Baloncestu de Turquía]], Ankara, ye representada polos clubes [[Türk Telekom B.K.]] y pol [[TED Kolejliler]] qu'apuesten los sos xuegos nel [[Ankara Arena]].
Les competiciones de [[patinaxe sobre xelu]] y [[ḥoquei sobre xelu]] realizar nel [[Ankara Buz Pateni Sarayı]].
Hai munchos llugares populares pa la práutica del [[skate]] qu'operen na ciudá dende la [[años 1980|década de 1980]]. Los [[deportistes]] suelen axuntase nel parque de la [[Gran Asamblea Nacional de Turquía]].
== Ciudaes hermaniaes ==
Les [[hermanancia de ciudaes|ciudaes hermaniaes]] d'Ankara son les siguientes, ordenaes por fecha de hermanancia:<ref name="ciudadeshermanadas">{{Cita web |url=http://www.ankara-bel.gov.tr/AbbSayfalari/hizmet_birimleri/dis_dairesi_baskanligi/avrupa_gunu_kutlamasi.aspx |títulu=Kardeş Kentleri Listesi ve 5 Mayıs Avrupa Günü Kutlaması |editor=Ankara Büyükşehir Belediyesi |fechaaccesu=5 de xineru de 2009 |idioma=turcu |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.ankara-bel.gov.tr/AbbSayfalari/hizmet_birimleri/dis_dairesi_baskanligi/avrupa_gunu_kutlamasi.aspx|fechaarchivu=25 de payares de 2015}}</ref>
{{llista de columnes|3|
* {{bandera|Corea del Sur}} [[Seúl]], [[Corea del Sur]] (1971)
* {{bandera|Paquistán}} [[Islamabad]], [[Paquistán]] (1982)
* {{bandera|Malasia}} [[Kuala Lumpur]], [[Malasia]] (1984)
* {{bandera|Xipre}} [[Dipkarpaz]], [[Xipre]] (1986)
* {{bandera|Xipre}} [[Nicosia]], [[Xipre]] (1989)
* {{bandera|China}} [[Beixín]], [[República Popular China]] (1990)
* {{bandera|Rusia}} [[Moscú]], [[Rusia]] (1992)
* {{bandera|Bulgaria}} [[Sofía (Bulgaria)|Sofía]], [[Bulgaria]] (1992)
* {{bandera|Sudán}} [[Ḥartum]], [[Sudán]] (k1992)
* {{bandera|Kirguistán}} [[Biskek]], [[Kirguistán]] (1992)
* {{bandera|Hungría}} [[Budapest]], [[Hungría]] (1992)
* {{bandera|Cuba}} [[L'Habana]], [[Cuba]] (1993)
* {{bandera|Ucraína}} [[Kiev]], [[Ucraína]] (1993)
* {{bandera|Bosnia y Herzegovina}} [[Sarayevu]], [[Bosnia y Herzegovina]] (1994)
* {{bandera|Kuwait}} [[Ciudá de Kuwait|Kuwait]], [[Kuwait]] (1994)
* {{bandera|Turkmenistán}} [[Axgabat]], [[Turkmenistán]] (1994)
* {{bandera|Macedonia}} [[Skopie]], [[Macedonia del Norte]] (1995)
* {{bandera|Albania}} [[Tirana]], [[Albania]] (1995)
* {{bandera|Xeorxa}} [[Tblisi]], [[Xeorxa]] (1996)
* {{bandera|Rusia}} [[Ufá]], [[Bashkortostán]], [[Rusia]] (1997)
* {{bandera|Vietnam}} [[Ḥanói]], [[Vietnam]] (1998)
* {{bandera|Rumanía}} [[Bucarest]], [[Rumanía]], (1998)
* {{bandera|Chile}} [[Santiago de Chile]], [[Chile]] (2000)
* {{bandera|Somalia}} [[Mogadixu]], [[Somalia]] (2000)
* {{bandera|Bahréin}} [[Manama]], [[Baḥréin]] (2000)
* {{bandera|Kazakstán}} [[Astaná]], [[Kazakstán]] (2001)
* {{bandera|Moldavia}} [[Quixináu]], [[Moldavia]] (2001)
* {{bandera|Taxiquistán}} [[Duxambé]], [[Taxiquistán]] (2002)
* {{bandera|Mongolia}} [[Ulán Bátor]], [[Mongolia]] (2003)
* {{bandera|Afganistán}} [[Kabul]], [[Afganistán]]
* {{bandera|Exiptu}} [[El Cairu]], [[Exiptu]] (2004)
* {{bandera|Uzbequistán}} [[Taxkent]], [[Uzbequistán]] (2004)
* {{bandera|Serbia}} [[Prístina]], [[Serbia]] (2005)
* {{bandera|República Democrática d'El Congu}} [[Kinxasa]], [[República Democrática d'El Congu]] (2005)
* {{bandera|Rusia}} [[Kazán]], [[Tatarstan]], [[Rusia]] (2005)
* {{bandera|Etiopía}} [[Adís Abeba]], [[Etiopía]] (2006)
* {{bandera|Yeme}} [[Sana'a]], [[Yeme]] (2006)
* {{bandera|Bielorrusia}} [[Minsk]], [[Bielorrusia]] (2007)
* {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Washington, D. C.]], [[EE. XX.]] (2011)<ref name="Ankara">[http://renostan.wordpress.com/2011/10/04/ankara-ciudá-hermana-de-washington/ Ankara, ciudá hermana de Washington]</ref>
* {{bandera|Vietnam}} [[Ḥanói]], [[Vietnam]]<ref name="Ankara"/>
}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Ankara}}
* [http://www.ankara.bel.tr/ Gobierno del conceyu d'Ankara]
* [http://www.ankara.gov.tr/ Gobierno de la provincia d'Ankara]
* [http://www.turkeyforecast.com/weather/ankara/ Previsión metereológica p'Ankara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106024042/http://www.turkeyforecast.com/weather/ankara/ |date=2009-01-06 }}
* [http://www.sincanrehberi.com/ Gobierno de la provincia d'Ankara'sincan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831070352/http://www.sincanrehberi.com/ |date=2009-08-31 }}
* [http://www.sincanesnaf.com/ Gobierno de la provincia d'Ankara'sincan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119085122/http://www.sincanesnaf.com/ |date=2010-11-19 }}
{{AvisuTradubot|Ankara}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ankara| ]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
nxnuw5q9ui9zqkfydwiy32e75n8igfu
Reunificación alemana
0
93484
4527155
4516696
2026-09-10T15:35:13Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527155
wikitext
text/x-wiki
{{estremar|Unificación alemana}}
{{Eventu}}
[[Ficheru:Deutschland Bundeslaender 1957.png|thumb|Mapa de la división alemana tres [[1947]].
{{lleenda|#3399FF|[[Alemaña Occidental]]}}
{{lleenda|red|[[Alemaña Oriental]] (incluyíu [[Berlín Este|Berlin Oriental]])}}
{{lleenda|yellow|[[Berlín Occidental]]}}]]
El términu '''reunificación alemana''' (''deutsche Wiedervereinigung'' n'[[idioma alemán|alemán]]) referir a los cambeos políticu y social socedíos mientres 1989 y 1990 n'Alemaña, que concluyeron na adhesión de l'antigua [[República Democrática Alemana]] (RDA) so la xurisdicción de la [[República Federal d'Alemaña]] (RFA). El procesu dio como resultáu una sola [[Alemaña]].
Les reformes políticu y económicu impulsaes pol [[Presidente de la Xunión Soviética]], [[Mikhaíl Gorbachov]], y la transición democrática n'otros países d'[[Europa Oriental]] tuvieron de resultes indireuta l'éxodu migratoriu escontra la RFA al traviés de [[Checoslovaquia]] y [[Hungría]], y la posterior inestabilidá social na RDA. Estos eventos forzaron la dimisión del [[Politburó]] del [[Partíu Socialista Unificáu d'Alemaña]] (PSUA), que depués foi ilegalizado. Tamién favorecieron l'apertura de les fronteres ente les Alemañes, lo que desencadenó la cayida del [[Muriu de Berlín]] el 9 de payares de 1989.
Los prerrequisitos internos de la reunificación axustar el Programa de los Diez Puntos, qu'escorría la democratización y la estabilidá económica n'Alemaña Oriental. El conveniu ente los representantes de los partíos d'oposición y el gobiernu de la RDA concluyeron tres la celebración de les primeres eleiciones democrátiques y pluripartidistas el 18 de marzu de 1990. El Tratáu de la Unión Monetaria, Económica y Social el 1 de xunetu foi aprobáu depués de convenir colos gobiernos de la RDA, la RFA y el ''[[Bundesbank]]'' (bancu central de la RDA).
Tres una serie d'alcuerdos, cumes y visites oficiales, y la reconocencia de la frontera xermanu-polaca na [[llinia Oder-Neisse]], los gobiernos de los [[Estaos Xuníos]], el [[Reinu Xuníu]], [[Francia]] y la [[Xunión Soviética]] roblaron el [[Tratáu Dos más Cuatro]], que falló a favor de la reunificación. Tamién convalidó'l Tratáu d'Unificación, preséu llegal qu'autorizó l'adhesión de la RDA na RFA según la [[Llei Fundamental pa la República Federal d'Alemaña|Llei Fundamental d'Alemaña]] el 3 d'ochobre de 1990. Dende 1991, esa fecha celebra'l [[Día de la Unidá Alemana]] .
== Denominación ==
Les consecuencies de los cambeos sociopolíticos de 1990 llámense «reunificación» porque conducieron a l'adhesión de do Estaos nacionales que primeramente formaben parte del [[Reich Alemán|''Reich'' Alemán]],<ref name="Piotrowicz"/> que surdió de la unión ente [[Prusia]] y el restu de los territorios alemanes (escluyendo [[Austria]]) en 1871.<ref>Confino, Alan. (1997) (n'inglés) ''The Nation as a Local Metaphor: Wurttemberg, Imperial Germany, and National Memory, 1871-1918''. Editorial UNC Press Books ISBN 0807846651 p.54-59</ref> Sicasí, como la RFA foi la so [[Socesión d'estaos|Estáu socesor]] llegal inmediatu, el términu «reunificación» podría interpretase como la reinstauración del Estáu alemán previu y con soberanía efeutiva sobre los territorios del ''Reich'' demarcados poles fronteres vixentes en 1937 (previu a l'anexón de los [[Crisis de los Sudetes|Sudetes]] y [[Anschluss|Austria]]). Por eso, prefirióse pela cueta emplegar el términu «unificación».<ref name="Piotrowicz"/><ref>Salmon, Patrick (2009) (n'alemán). ''Britain and German Unification 1989-90: Documents on British Policy Overseas Series III''. Editorial Taylor & Francis ISBN 0415550025 p.ix</ref><ref name="Zelikow">Zelikow, Philip D. (1995) (n'inglés). ''A diplomatic history of German Unification, 1989-1990'' p.229, 351</ref>
El ministru de [[Política Esterior d'Alemaña|Rellaciones Esteriores]] de la RFA, [[Hans-Dietrich Genscher]], referir a la reunificación como la unidá alemana» mientres los sos discursos y misiones diplomátiques.<ref name="Zelikow"/> El canciller, [[Helmut Kohl]], anunció'l so Programa de los Diez Puntos el 28 de payares de 1989 ensin mentar explícitamente la pallabra reunificación. Sicasí, proclamó la creación d'estructures confederativas ente dambos Estaos alemanes y afitó como fin últimu la unidá alemana.<ref name="Diez"/>
Nos países [[Europa xermanoparlante|xermanoparlantes]] ye avezáu referise a esti periodu históricu como ''[[Die Wende]]'', cuando en realidá esti referir a los movimientos sociales que ciscaben la democratización del gobiernu de la RDA. Sicasí, l'acuñamientu d'esti términu deber a [[Egon Krenz]], quien alegó que la so eleición como secretariu xeneral del Comité Central del [[Partíu Socialista Xuníu d'Alemaña]] demostraba la disposición del réxime a aceptar cambeos.<ref>{{cita web|url=http://www.deutschlandarchiv.info/download/article/1119|títulu=Die Wende Plädoyer für eine umgangssprachliche Benutzung des Begriffs|autor=Michael Richter|fechaaccesu=3 de setiembre de 2012|idioma=alemán}}</ref>
== Contexto ==
=== Partición d'Alemaña ===
{{AP|Zones d'ocupación aliada n'Alemaña}}
Les potencies vencedores de la [[Segunda Guerra Mundial]] na [[Conferencia de Yalta]] y de [[Conferencia de Potsdam|Potsdam]] alcordaron la división del territoriu alemán en cuatro zones d'ocupación. Los trés del oeste taben so xurisdicción d'Estaos Xuníos, británica y francesa. La del este, sol control soviéticu. Les primeres constituyiríen en 1949 a la RFA, y la otra la RDA.<ref>{{Cita web|url=http://www.documentarchiv.de/in/1945/krimkonferenz_bericht.html|títulu=Bericht über die Krimkonferenz|fechaaccesu=21 de febreru de 2010|idioma=alemán}}</ref> La capital, [[Berlín]], tamién foi estremada en cuatro zones d'ocupación. [[Ficheru:Map-Germany-1947.svg|thumb|250x250px|Mapa coles zones d'ocupación alemanes. En color claru, el [[Sarre]] (a la izquierda) y los territorios de [[Prusia Oriental]] cedíos a [[Polonia]] y la [[Xunión Soviética]] (a la derecha).]]Mientres el mesmu periodu se demarcó la frontera con Polonia na [[llinia Oder-Neisse]], asina llamada por siguir los ríos [[Ríu Óder|Oder]] y [[Ríu Neisse|Neisse]]. Tamién se determinó la dixebra del [[Sarre]], que foi un [[protectoráu]] francés hasta la firma del [[Tratáu de Luxemburgu]] en 1956<ref>Hudemann, Rainer; Poidevin, Raymond; Maas, Annette. (n'alemán y francés) (1995). ''Die Saar 1945-1955: ein Problem der europäischen Geschichte''. Editorial Oldenbourg Wissenschaftsverlag ISBN 3486561421 p.50, 93, 169, 401</ref> y dispúnxose la cesión de dellos territorios alemanes. Les islles [[Helgoland]] pasaron al Reinu Xuníu. [[Alta Silesia|Alta]] y [[Baxa Silesia]], [[Neumark]], [[Pomerania Central]] y el sur de [[Prusia Oriental]] a Polonia. El norte d'esta provincia, a la [[Xunión Soviética]].<ref>{{Cita web|url=http://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_potsdam.html|títulu=Agreements of the Berlin (Potsdam) Conference, July 17-August 2, 1945|fechaaccesu=21 de febreru de 2010|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20101031085625/http://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_potsdam.html|fechaarchivu=2010-10-31}}</ref>
El 10 de marzu de 1952, [[Josif Stalin]] propunxo un plan de reunificación según términos bien similares a los que s'adoptaron al poco tiempu n'[[Austria]]. La [[Nota de Stalin]] proponía la creación d'una Alemaña neutral, desmilitarizada y delimitada la so frontera oriental pela llinia Oder-Neisse.<ref>{{Cita web|url=http://www.hdg.de/lemo/html/dokumente/JahreDesAufbausInOstUndWest_schreibenErsteStalinNote/index.html|títulu=Note der sowjetischen Regierung an die Regierungen Frankreichs, des Vereinigten Königreichs und der Vereinigten Staaten vom 10. März 1952 (Stalinnote)|obra=Casa de la Historia de la República Federal d'Alemaña|fechaaccesu=20 de febreru de 2010|idioma=alemán}}</ref>
El canciller [[Konrad Adenauer]] anunció sicasí que prefería la integración de la RFA a [[Europa Occidental]]. Amás, los gobiernos de Francia, Reinu Xuníu y Estaos Xuníos condicionaron la propuesta a que s'efeutuaren eleiciones llibres na zona d'alministración soviética». Tamién, a que se concretara la delimitación de les fronteres del futuru Estáu alemán y roblárase un tratáu de paz ente los gobiernos de la RFA y la RDA coles potencies vencedores de la Segunda Guerra Mundial.<ref>{{Cita web|url=http://www.oliver-bieri.ch/kalter-krieg/kk/stalin-note.htm|títulu=Stalin-Note und Antwortnote des Westens|fechaaccesu=7 d'ochobre de 2010|idioma=alemán}}</ref>
Nun principiu, nin la RFA nin los sos aliaos de la [[OTAN|Otan]] reconocieron a la RDA nin a la [[República Popular de Polonia]], d'alcuerdu a la estratexa de política esterior conocida como [[Doctrina Hallstein]].<ref>{{Cita web|url=http://www.hdg.de/lemo/html/DasGeteilteDeutschland/DieZuspitzungDesKaltenKrieges/StaatsmannAdenauer/hallsteindoktrin.html|títulu=Staatsmann Adenauer: Hallstein-Doktrin|obra=Casa de la Historia de la República Federal d'Alemaña|fechaaccesu=21 de febreru de 2010|idioma=alemán}}</ref> A principios de la década de 1970, el canciller de la RFA, [[Willy Brandt]], promovió pela cueta una política de [[Distensión (diplomacia)|distensión]], conocida como ''[[Ostpolitik]]'', colos países de la [[Europa del Este]], especialmente cola RDA. Esta consiguió l'establecimientu de rellaciones diplomátiques, que nun acabaron sicasí cola división, pos eso implicaba alteriar l'[[equilibriu de poder]] impuestu polos [[bloque capitalista|bloques capitalista]] y [[bloque comunista|comunista]] mientres la [[Guerra Fría]].<ref>[[#Quint|Quint]] p.13-14, [[#Viñes|Viñes]] p.32-34</ref>
=== Política d'Alemaña Oriental ===
==== Alministración y seguridá del Estáu ====
El Partíu Socialista Xuníu d'Alemaña (PSUA), según l'artículu 1 del so [[Constitución de la República Democrática Alemana|Constitución]], sofitaba la supremacía de dichu partíu sobre los demás y el so rol como «partíu del Estáu».{{#tag:ref|Interpretación del artículu 1 de la Constitución de la RDA, que reza:<br />«La República Democrática Alemana ye l'Estáu socialista de los trabayadores y llabradores. Ye la organización política de la clase obrera nel campu y les ciudaes '''so la direición de la clase obrera y la so ''partíu marxista-leninista'''''.»<ref name="Weidenfeld">Weidenfeld p.177</ref>|group=nota}} La so ideoloxía, el [[marxismo-leninismu]], influyía en tolos aspeutos de la sociedá, especialmente la educación, colo que consolidó la formación d'una identidá socialista ente los sos ciudadanos.<ref>Weidenfeld p.77</ref>
La [[Sulevación de 1953 n'Alemaña del Este|sulevación de 1953]] llevó a los líderes del SEI a la reorganización y aumentu de los efeutivos de la [[Stasi]] por non haber neutralzado les fuelgues llaborales qu'asocedíen dende l'añu anterior. Tamién la coordinación ente esa entidá, la ''[[Volkspolizei]]'' y el ''[[Nationale Volksarmee]]''. La estabilidá político y social n'Alemaña Oriental algamóse n'efeutu por aciu la vixilancia y coerción de los ciudadanos.<ref name="Ostermann_1">Ostermann, Christian. (2003) (n'inglés). ''1953 East German Uprising''. Editorial Central European University Press ISBN 9639241571 p.416</ref>
==== Política económica ====
La RDA yera una economía centralmente planiada, que dependía de les sos empreses nacionalizaes.<ref>Weidenfeld p.179</ref> La política de la Construcción del socialismu», implementada en 1950, priorizó les inversiones pa la producción de maquinaria industrial. El 28 de mayu de 1953, decretóse un aumentu de la xornada llaboral ensin aumentu salarial, que motivó la sulevación de 1953. Anque les fuercies de seguridá del gobiernu y l'[[Exércitu Coloráu]] neutralizar, el gobiernu aceptó los pidimientos iniciales de los trabayadores y aumentáronse los salarios ensin modificar la xornada. Eso llindó la productividá de les sos empreses al llargu plazu.<ref name="Ostermann_1">Ostermann, Christian. (2003) (n'inglés). ''1953 East German Uprising''. Editorial Central European University Press ISBN 9639241571 p.416</ref>
Mientres la [[Crisis del petroleu de 1973|crisis petrolera de 1973]], los países del [[bloque socialista]] (en particular, la Xunión Soviética) beneficiar col aumentu del [[preciu del petroleu]]. Esti [[Superávit económicu|superávit]] dexó invertir en bienes de consumu, maquinaria y materia primo pa fomentar l'aumentu de la productividá y de la competitividá de les empreses de la RDA. La esportación de mercancíes a los [[Bloque capitalista|países occidentales]] y a otros países d'Europa Oriental arreglaríen la escasez de divises que torgaben la cancelación de la delda interna contraida mientres la modernización del sector industrial de la RDA na década de 1960.
Sicasí, nesa década la producción de petroleu na Xunión Soviética menguara, según les sos esportaciones de materia primo a la RDA, lo qu'afectó la estabilidá de la so economía.<ref>[[#Henke|Henke]] p.88-92, 104-108</ref> Un préstamu concedíu por un grupu d'instituciones bancaries bávares mientres el gobiernu de [[Franz Josef Strauss]] iguó en parte la falta de divises.<ref>[[#Henke|íbid]] p.558</ref>
==== Política demográfica ====
La escasez de mano d'obra y el progresivu deterioru de la situación económica na RDA motivaron la clausura de la [[frontera interalemana]] en 1952, les restricciones a la llibertá de circulación ente la RFA y la RDA dende 1957 y<ref>Henke p.71</ref> finalmente la construcción del [[Muriu de Berlín]] en 1961. Eses midíes frenaron significativamente el fluxu migratorio escontra la RFA. La oposición al gobiernu, el refugu a la ideoloxía socialista, la [[Economía centralizada|centralización]] de la economía y les polítiques de [[planificación familiar]], ente otres razones, causaron la sangría demográfica ente la población.<ref>{{cita web|url=http://www.berlinermaueronline.de/geschichte/fluchtgruende.htm|títulu=Die Fluchtgründe|fechaaccesu=22 de mayu de 2013|idioma=alemán}}</ref>Dalgunes de les restricciones fueron llevantaes ente 1964 y 1972.<ref>Weidenfeld p.59,445</ref>
Estes restricciones impuestes pol gobiernu la RDA, la persecución de los «fuxitivos de la República» (n'alemán: ''[[Republikflucht|Republikflüchtinge]]'') y la inesistencia de garantíes llegales escontra los [[expatriados]] al tornar al país fueron criticaes por sectores opositores.<ref>Herberg, Dieter; Doris, Steffens; Tellenbach, Elke (1997) (n'alemán). ''Schlüsselwörter der Wendezeit: Wörter-Buch zum öffentlichen Sprachgebrauch 1989/90'' Editorial Walter de Gruyter Verlag ISBN 311015398X p.98</ref> Dende la construcción del Muriu, solo yera posible dirixise escontra la RFA llogrando un visáu, esixendo'l [[derechu a la reagrupación familiar]] o como [[prisioneru políticu]] [[deportación|deportáu]], previu pagu d'un rescate per parte del gobiernu xermanu occidental.<ref>[[#Henke|Henke]] p.67-72</ref>
La única vegada que s'efeutuaron comicios eleutorales foi mientres les eleiciones llocales del 7 de mayu de 1989. La so resultancia foi una [[mayoría absoluta]] (98,8%) a favor del PSUA, pero per mediu d'un fraude eleutoral.<ref name="Süß">[[#Süß|Süß]] p.123, [[#Schuller|Schuller]] p.47-48</ref>
== Crisis política n'Alemaña Oriental ==
{{AP|Die Wende}}
Les polítiques de [[Perestroika|reestructuración]] y [[Glásnost|tresparencia]], promovíes pol [[Secretariu Xeneral del Partíu Comunista de la Xunión Soviética|secretariu xeneral]] de la [[Xunión Soviética]], [[Mikhaíl Gorbachov]], supunxeron la restauración de la [[soberanía]] plena pa los países miembros del [[Pactu de Varsovia]] y el reemplazu de la [[Doctrina Brézhnev]]. Eso afectó severamente la estabilidá del réxime socialista na RDA, por cuenta de que Gorbachov prohibió cualquier tipu d'intervención (incluyendo la militar) na política interior de los miembros del Pactu, ente los cualos atopábase la RDA.<ref>
[[#Viñes|Viñes]] p.55</ref>
Ente los antecedentes más inmediatos qu'agoraben reformes polítiques n'Europa Oriental podríen citase los [[Alcuerdos de la Mesa Redonda]] ente representantes del [[Política de Polonia|gobierno polacu]] y el sindicatu ''[[Solidarność]]'' en 1989<ref>Perdue, William D. (1995) (n'inglés). ''Paradox of change: the rise and fall of Solidarity in the new Poland''. Editorial Greenwood Publishing Group ISBN 0275952959 p.27-52</ref> y l'arrenunciu de [[János Kádár]] como secretariu xeneral del [[Partíu Socialista Obreru Húngaru]] en 1988. El [[Política d'Hungría|gobierno húngaru]] convieno colos opositores al réxime n'abril de 1989 l'establecimientu d'un sistema pluripartidista y la realización de les eleiciones presidenciales en 1990.<ref name="Mc">McDermott, Kevin; Stibbe, Matthew. (2006) (n'inglés). ''Revolution and resistance in Eastern Europe''. Editorial Berg ISBN 1845202597 p.160-166</ref>
=== Revolución pacífica ===
[[Ficheru:Bundesarchiv Bild 183-1989-1006-439, Berlin, 40. Jahrestag der DDR, Fackelzug.jpg|thumb|200px|Desfile conmemorando los cuarenta años de la fundación de la RDA.]]
Magar los cambeos políticu y económicu socedíos na Xunión Soviética, Polonia y Hungría, el secretariu xeneral del [[Partíu Socialista Xuníu d'Alemaña|PSUA]], [[Erich Honecker]], refugó cualquier intentu d'aplicar reformes [[Lliberalización|liberalizadoras]], anque estes fueren moderaes. Igualmente, el gobiernu reprimió les protestes que simpatizaran coles aiciones del [[Gobiernu de la Xunión Soviética|gobiernu soviéticu]].
La ineficiencia estatal fomentó la proliferación de manifestaciones en favor de la reivindicación de les [[Llibertá#En política|llibertaes polítiques]] y [[Llibertá individual|individuales]], según del respetu y cumplimientu de la [[dignidá humana]], del [[Estáu de Derechu]] establecíu na RDA, del [[pluralismu políticu]], de la [[oxeción de conciencia]] y de la proteición del [[mediu ambiente]].<ref>[[#Rödder|Rödder]] p.25-26, 69</ref>
La creación d'un Estáu democráticu na RDA y la [[llibertá de circulación]] fueron los oxetivos de les protestes selmanales conocíes como les «[[Manifestaciones del Llunes]]». Estes caracterizáronse pola poca o nula represión exercida pola ''[[Volkspolizei]]'' y la Stasi en contra de los participantes.
La primera asocedió'l 4 de setiembre de 1989 na [[Ilesia de San Nicolás (Leipzig)|ilesia de San Nicolás]] en [[Leipzig]], con 1.000 participantes.<ref>[[#Süß|Süß]] p.301, [[#Schuller|Schuller]] p.80</ref> Nos últimos meses de 1989, guardáronse manifestaciones nes ciudaes de [[Dresde]], [[Halle (Saxonia-Anhalt)|Halle]], Karl-Marx-Stadt (anguaño [[Chemnitz]]), [[Magdeburgu]], [[Plauen]], [[Potsdam]], [[Rostock]] y [[Schwerin]], anque con menor participación y ensin periodicidad.<ref>[[#Süß|Süß]] p.293-294</ref>
A pesar del descontentu xeneral, el gobiernu conmemoró'l 7 d'ochobre de 1989 el cuarentenu aniversariu de la fundación del país. Mientres los desfiles militares teníen llugar en Berlín, la represión de la ''Volkspolizei'' esvalixó delles manifestaciones que pretendíen apexar la circulación de los desfiles.<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p. 162, [[#Henke|Henke]] p.215</ref>
Posterior a la celebración, la direición del Comité Central del PSUA sufrió un debilitamientu por cuenta de conflictos internos, que derivaron na apaición de fraiciones de políticos moderaos y de llinia dura.<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p.97-99</ref> El consensu del Comité Central forzó la dimisión de Honecker el 18 d'ochobre de 1989 como secretariu xeneral de la RDA y del propiu Comité Central, y invistió a [[Egon Krenz]] con esos cargos.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.34, [[#Schuller|Schuller]] p.131</ref>
Les protestes del 30 d'ochobre y 6 de payares de 1989 cuntaron con una presencia d'ente 320.000 y 500.000 persones respeutivamente. Fueron les de mayor participación ente les Manifestaciones del Llunes. Les mayores concentraciones fueron Leipzig, Dresde, Halle y Karl-Marx-Stadt. Xunto con [[Manifestación de Alexanderplatz|la de Alexanderplatz]] del 4 de payares, estes bastiaron l'arrenunciu de nueve miembros'l 8 de payares de 1989.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.54-55, 66-69</ref> Esi mesmu día, el gobiernu de la RDA aceptó una convocatoria d'eleiciones llibres y llegalizó el partíu opositor [[Nuevu Foru]].<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p. 86, [[#Monedero|Monedero et al]] p. 163</ref>
=== Apertura de les fronteres ===
[[Ficheru:BerlinWall-BrandenburgGate.jpg|thumb|La cayida del [[Muriu de Berlín]] foi unu de los sucesos más significativos que revelaron los cambeos na RDA.|297x297px]]
{{VT|Muriu de Berlín}}
El 2 de mayu de 1989, el primer ministru húngaru, [[Miklós Németh]], ordenó l'esmantelamientu de los controles fronterizos ente [[Hungría]] y [[Austria]]. Asina, munchos ciudadanos de la RDA pudieron movese a Austria buscando una alternativa pa viaxar escontra l'oeste d'Europa, y en particular escontra la RFA.<ref name="Mc"/> A esto siguió-y l'apertura definitiva de les fronteres ente Austria y Hungría pa los xermanu orientales, ensin solicitar documentos de viaxe.<ref name="Henke">[[#Henke|Henke]] p.68-69, [[#Schuller|Schuller]] p.76</ref>[[Ficheru:UTafel Deutschland geteilt.jpg|thumb|left|200x200px|Esta señal atópase nes víes d'Alemaña estremaes mientres la [[Guerra Fría]]. El testu diz: "Equí, Alemaña y Europa tuvieron estremaes hasta'l 10 d'avientu de 1989 a les 10:15 a. m.". La fecha y la hora varien según el momentu d'apertura del tramu.]]Coles mesmes, munches persones rexuntar na [[Representación Permanente de la RFA na RDA|Representación Permanente de la RFA]] de Berlín Este y les sos embaxaes ente agostu y setiembre de 1989 en [[Budapest]], [[Praga]] y [[Varsovia]] pa solicitar autorizaciones de viaxe escontra la RFA. Estes suspendieron darréu los sos servicios debíu al escesu de pidimientos.<ref name="Rödder2">[[#Rödder|Rödder]] p.73, 76</ref>
Pa evitar un éxodu migratoriu escontra Hungría, el gobiernu oriental de la RDA cerró los pasos fronterizos escontra [[Checoslovaquia]] dende'l 3 d'ochobre de 1989.<ref name="Henke"/> L'anulación de dicha ordenanza'l 1 de payares xeneró una nueva folada d'emigrantes escontra Checoslovaquia y Hungría, dalgunos de los cualos movilizáronse dos díes depués escontra la embaxada de la RFA en Praga.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.57, 59</ref>
Na tarde del 9 de payares de 1989, el voceru del Comité Central, [[Günter Schabowski]], concedió una [[conferencia de prensa]] p'anunciar la derogación de les llimitaciones impuestes a los permisos de viaxe, según l'autorización pa cruciar los pasos fronterizos ente les Alemañes.<ref>[[#Schuller|Schuller]] p.186-187, [[#Henke|Henke]] p.225-228</ref><ref name="Zettel">{{Cita web|url=http://www.chronik-der-mauer.de/index.php/de/Common/Document/field/file/id/54239|títulu="Schabowskis Zettel": Zeitweilige Übergangsregelung des DDR-Ministerrates für Reisen und ständige Ausreise aus der DDR, 9. November 1989|fecha=9 de payares de 1989|fechaaccesu=31 de marzu de 2010|idioma=alemán}}</ref>
Tres la concesión de permisos de viaxe y l'apertura de los pasos de la [[frontera interalemana]], miles de persones dirixir escontra los encruces fronterizos, incluyendo los del Muriu. Los guardias amosáronse renuentes ante la eventual apertura del pasu de Bornholmer Straßy escontra Berlín Occidental; tornaron depués, ante l'ensame creciente de persones tanto a cuerpu como en coche que solicitaben cruciar la frontera.<ref>[[#Süß|Süß]] p.442</ref>
Ente'l 9 y 10 de payares, un ensame de berlineses (tantu del sector occidental como del oriental) allegaron a la [[Puerta de Brandeburgu]] para encaramarse sobre'l muriu. Otros decidieron baltalo con martiellos y cinceles.<ref name="Bahrmann2">[[#Bahrmann|Bahrmann]] p. 72-73</ref><ref>[[#Henke|Henke]] p.231-232</ref> Tres los sucesos asocedíos en Berlín, el [[Canciller d'Alemaña|canciller de la RFA]], Helmut Kohl, suspendió una visita oficial en [[Varsovia]] pa pronunciar un discursu nel [[Rathaus Schöneberg|conceyu de Schöneberg]] en Berlín, el 10 de payares.<ref>[[#Henke|íbid]] p.235-236</ref>
== Procesu de reunificación ==
=== Transición democrática na RDA ===
[[Ficheru:KohlModrowMomperBrandenburgerTor.jpg|thumb|251x251px|Apertura de la [[Puerta de Brandeburgu]] el 22 d'avientu de 1989. D'esquierda a derecha tán el presidente del [[Conseyu de Ministros de la República Democrática Alemana|Conseyu de Ministros de la RDA]], [[Hans Modrow]], el canciller de la RFA, [[Helmut Kohl]], l'alcalde de Berlín Oeste, [[Walter Momper]], y, en segundu planu ente Kohl y Momper, l'alcalde mayor de Berlín Este, Erhard Krack.]]
El 13 de payares de 1989, [[Hans Modrow]] foi escoyíu presidente del Conseyu de Ministros tres l'arrenunciu de [[Willi Stoph]] cinco díes antes.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p. 77</ref> El 17 de payares, Modrow plantegó un tratáu comuñal cola RFA pa garantizar la estabilidá económica de la RDA y evitar una eventual unificación. Sicasí, esta motivó una contramedida de Kohl.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.84, [[#Rödder|Rödder]] p.137</ref>
El 28 de payares, este comunicó un plan al [[Bundestag d'Alemaña|''Bundestag'']] (parllamentu de la RFA) conocíu como'l Programa de los Diez Puntos pa facilitar tantu la transición democrática na RDA como la unificación.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.104</ref> Esta iniciativa ameyoró la imaxe pública del gobiernu de Kohl de cara a les [[Eleiciones federales d'Alemaña de 1990|eleiciones federales de 1990]] y reforzó el so lideralgu dientro del so partíu, la [[Unión Demócrata Cristiana (Alemaña)|Unión Demócrata Cristiana]] (CDU).<ref>[[#Henke|Henke]] p.427-428</ref>
En particular, el tercer y el quintu puntos del programa yeren venceyantes a la transición política que se peracabó mientres 1990 na RDA. El tercer puntu dicía que l'Estáu de la RFA cooperaría llargamente na integración ente dambes Alemañes si dalgún cambéu llevar a cabu nel sistema político y económico de la RDA. De la mesma, proponía la disolución del PSUA dáu'l [[abusu d'autoridá]] exercíu polos integrantes del mesmu y l'amnistía de los [[presu políticu|presos políticos]].
El quintu puntu plantegaba como prerrequisito pa la creación d'estructures polítiques y económiques confederativas que'l gobiernu de RDA fuera escoyíu democráticamente, incluyendo a la comisión parllamentaria de la ''[[Volkskammer]]'', y axustaba que la RFA alcordaría con este la reunificación.<ref name="Diez">{{Cita web|url=http://webarchiv.bundestag.de/archive/2009/0109/geschichte/parlhist/dokumente/dok09.html|títulu=Zehn-Punkte-Programm 1989|obra=[[Bundestag d'Alemaña]]|fecha=28 de payares de 1989|fechaaccesu=4 de xineru de 2012|idioma=alemán}}</ref>
====Alcuerdos de la mesa redonda====
La creación de la mesa redonda central de negociaciones foi anunciada polos representantes del partíu [[Democracia Agora]] en vista del ésitu de los [[alcuerdos de la Mesa Redonda]] en Polonia y Hungría.<ref>[[#Schuller|Schuller]] p.238</ref> Dende'l 7 d'avientu de 1989 hasta'l 12 de marzu de 1990, entamáronse dieciséis rondes de negociaciones nel [[Palaciu de Schönhausen]]. Nestes participaron quince representantes de siete partíos d'oposición y dellos del [[Frente Nacional d'Alemaña Democrática]], colos delegaos de la [[Federación de les Ilesies Protestantes de la RDA|Ilesia Protestante de la RDA]] como mediadores.<ref>[[#Henke|Henke]] p.318, 321</ref>
Los miembros de la mesa redonda pretendíen arreglar la crisis social na RDA, pero nun s'atribuyeron responsabilidaes gubernamentales nin parllamentaries. Esixíen la redaición d'una nueva Constitución, que se celebraren eleiciones llibres y democrátiques, y que se diera a conocer al públicu la situación económica, financiera y [[ecoloxía|ecolóxica]] nacional.<ref>[[#Schuller|Schuller]] p.243, [[#Henke|Henke]] p.429</ref>
Mientres les negociaciones nun hubo consensu ente los líderes opositores y el gobiernu de la RDA sobre la implantación d'un nuevu réxime. Sicasí, el gobiernu de Modrow convieno colos dirixentes opositores la participación de los partíos d'oposición a les [[Eleiciones xenerales d'Alemaña Oriental de 1990|eleiciones llexislatives de 1990]] pa construyir un gobiernu de responsabilidá nacional» capaz d'estabilizar la situación político y social de la RDA. La celebración de les eleiciones afitar pal 18 de marzu de 1990.<ref>[[#Henke|íbid]] p.333, [[#Stuhler|Stuhler]] p.30</ref>
La disolución de la [[Stasi]] foi otru llogru de los representantes de la oposición na mesa redonda. La so clausura, so mandatu del gobiernu de Modrow en xineru de 1990, acelerar pola allanadura de la so sede central en Berlín.<ref>[[#Henke|íbid]] p.323-324</ref>
====Cambeos nel gobiernu de la RDA====
{| {{tablaguapa}} style="float:right; text-align:center; margin:20px"
|+ Resultaos de les [[Eleiciones xenerales d'Alemaña Oriental de 1990|eleiciones llexislatives de 1990]].<ref name="Schuller">[[#Schuller|Schuller]] p.266</ref>
|-
! Partíu o coalición
! Porcentaxe de votos
|-
![[Alianza per Alemaña]]
|48,0
|-
![[Partíu Socialdemócrata na RDA|Partíu Socialdemócrata]]
|21,9
|-
![[Partíu del Socialismu Democrático]]
| 16,4
|-
![[Asociación de Demócrates Llibres]]
| 5,3
|-
![[Alianza 90]]
| 2,9
|-
![[Partíu Democráticu Llabrador d'Alemaña|Partíu Democráticu Llabrador]]
| 2,2
|-
![[Partíu Verde de la RDA|Verdes]] / Muyeres Independientes
| 2,0
|-
!Otros partíos
| 1,4
|}
El 1 d'avientu de 1989, los diputaos de la ''Volkskammer'' abolieron l'artículu 1 de la [[Constitución de la República Democrática Alemana|Constitución de la RDA]], que decretaba la hexemonía del PSUA del Frente Nacional d'Alemaña Democrática.<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.107</ref> Esta sentencia bastió l'arrenunciu del [[Politburó]] el 3 d'avientu y trés díes depués, la del secretariu xeneral del PSUA, [[Egon Krenz]].<ref>[[#Schuller|Schuller]] p. 217-219</ref>
Tres l'arrenunciu de Krenz, [[Manfred Gerlach]] (del [[Partíu Lliberal Democráticu d'Alemaña|Partíu Lliberal Democráticu]]) sustituyir como presidente del [[Conseyu d'Estáu de la República Democrática Alemana|Conseyu d'Estáu]]<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p. 117</ref> y el PSUA camudó'l so nome a [[Partíu del Socialismu Democrático]] (nun principiu, so les sigles PDS-SEI) so la direición de [[Gregor Gysi]] a mediaos d'avientu de 1989. Esta renovación pretendía desligar la so imaxe del totalitarismu del gobiernu sol so lideralgu, con vistes a les eleiciones llexislatives de 1990.<ref>[[#Henke|Henke]] p.302-303, 332</ref>
Mientres el gobiernu de Modrow, presentáronse delles coaliciones d'oposición a les [[Eleiciones xenerales d'Alemaña Oriental de 1990|eleiciones]], toes de fundación recién: [[Alianza per Alemaña]] (fundada'l 5 de febreru, constituyida polos partíos [[Unión Demócrata Cristiana (RDA)|Unión Demócrata Cristiana]] de la RDA, [[Espertar Democráticu]] y [[Unión Social Alemana]]), [[Asociación de Demócrates Llibres]] (fundada'l 12 de febreru, constituyida polos partíos [[Partíu Lliberal Democráticu d'Alemaña|Lliberal Democráticu]], [[Partíu Foral Alemán]] y [[Partíu Liberaldemócrata de la RDA|Liberaldemócrata]]), [[Alianza 90]] (fundada'l 7 de febreru, constituyida polos partíos [[Foru Nuevu]], Democracia Agora y [[Iniciativa pola Paz y los Derechos Humanos]]) y la coalición de los [[Partíu Verde de la RDA|Verdes]] y de la Unión de Muyeres Independientes.<ref>[[#Henke|íbid]] p.336, 338-339</ref> Los comicios del 18 de marzu ganar la coalición Alianza per Alemaña, que llogró'l 48,0% de los votos.<ref name="Schuller"/>
El 5 d'abril de 1990, [[Sabine Bergmann-Pohl]], la candidata pola Unión Demócrata Cristiana de la RDA, foi escoyida presidenta de la ''[[Volkskammer]]''.<ref>[[#Stuhler|Stuhler]] p.15-16, 75</ref> Una selmana dempués, [[Lothar de Maizière]], tamién candidatu por dichu partíu, foi escoyíu polos diputaos de la ''Volkskammer'' como presidente del [[Conseyu de Ministros de la RDA]], con una mayoría de 265 votos a favor.<ref>{{Cita web|url=http://www.nytimes.com/1990/04/13/world/upheaval-in-the-east-the-east-germans-issue-an-apology-for-nazis-crimes.html?pagewanted=1|títulu=Upheaval in the east; the East Germans issue an apology for Nazis' crimes|obra=[[The New York Times]]|fecha=13 d'abril de 1990|fechaaccesu=12 d'abril de 2010|idioma=inglés}}</ref>
La eleición de De Maizière facilitó significativamente les negociaciones col gobiernu de la RFA y entainaron el procesu de reunificación. Mientres la so xestión, la ''Volkskammer'' decretó 164 estatutos y 93 resolvimientos dende'l 5 d'abril hasta'l 2 d'ochobre de 1990. Dalgunes caltuviéronse como parte del marcu xurídicu del Tratáu d'Unificación.<ref>[[#Schuller|Schuller]] p.264-265, [[#Henke|Henke]] p.340, [[#Quint|Quint]] p.22,42</ref>
=== Transición económica na RDA ===
El 8 de payares de 1989, Kohl propunxo una ayuda económica al gobiernu de la RDA p'ameyorar la situación de los sos habitantes y menguar la inmigración a la RFA.<ref>{{Cita web|url=http://www.deutschegeschichten.de/popup/objekt.asp?OzIID=6243&Seite=5|títulu=Kleine Geschichte der Bundesrepublik Deutschland|autor=Görtemaker, Manfred|obra=Deutsche Geschichten|fechaaccesu=25 d'abril de 2010|idioma=alemán}}</ref> Asina, propunxo nel so Programa de los Diez Puntos qu'una [[economía de mercáu]] sustituyera la [[economía planiada]] asitiada na RDA.<ref name="Diez"/>
El fluxu migratorio escontra la RFA llindara la [[productividá]] de les empreses de la RDA pola inasistencia de trabayadores, lo que perxudicó severamente la situación económica y aceleró el riesgu d'[[insolvencia]]. Entá calculando a la baxa, el ''Bundesbank'' envaloraba que la so productividá permediu yera d'un terciu de les de la RFA, entá ensin tomar en cuenta les consecuencies de les migraciones.<ref name="Ritter3">[[#Ritter|Ritter]] p.194</ref> En xineru de 1990, unes 2.000 persones fueron reasentadas diariamente na RFA.<ref>[[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p.806</ref>
El presidente del Conseyu de Ministros de la RDA, Lothar de Maizière, en siendo escoyíu nes eleiciones llexislatives de 1990, espublizó dellos fechos que reflexaben la situación económica:<ref>{{cita llibru|títulu=Anwalt der Einheit|autor=Lothar de Maizière|coautores=Christine de Mazières|añu=1996|editorial=Editorial Argon|páxines=98|isbn=3870247924|idioma=alemán|cita=Traducción llibre de la cita de De Maizière.}}</ref>
{{cita|N'Alemaña Occidental, ente'l 47 % y el 53 % del so [[productu internu brutu]] (PIB) destinar a los presupuestos nacionales ya inversiones, respeutivamente; ente que na RDA el 85 % del nuesu PIB destinar pal consumu internu y namái el 15 % pa les inversiones. Apenes s'asignen partíes de [[Capital financieru|capital]] pa los arreglos de los nuesos activos tanxibles nin financiamientu pa la so renovación. Tola infraestructura d'esti país, incluyendo viviendes, atopar nun estáu desdexao y anticuao.}}
====Tratáu sobre la Unión Monetaria, Económica y Social====
El 19 de xineru de 1990, la vocera del [[Partíu Socialdemócrata d'Alemaña|Partíu Socialdemócrata]] de la RFA Ingrid Matthäus Maier concibió la posible implantación d'una unión monetaria efeutiva col fin ulterior d'asimilar la económica de la RDA a la de la del llau occidental.<ref>[[#Seibel|Seibel]] p.85</ref> Tres la cayida del Muriu, Kohl propunxo una moneda única en dambes Alemañes, pero la [[Cancillería Federal (Alemaña)|Cancillería Federal]] vio con escepticismu la midida pos duldaba de la so factibilidad. Modrow sí lo secundó, anque añadió que precisaba que la economía xermanu oriental fuera antes estabilizada.<ref>[[#Henke|Henke]] p. 443-444</ref> El 15 de febreru de 1990, Kohl espunxo'l so sofitu a los diputaos del ''[[Bundestag]]'' sobre la unión monetaria alemana:<ref>Traducción llibre y resumida de la cita de Kohl en [[#Seibel|Seibel]] p. 87</ref>
{{cita|Unviamos una señal d'aliendu y esperanza al pueblu de la RDA dende la RFA, ufiertándo-yos el nuesu activu económicu más pervalible, el [[marcu alemán]], col fin de delimitar les condiciones iniciales p'ameyorar la situación económica y los niveles de vida na RDA.}}
Poco dempués, el 6 de marzu, Kohl declaró que dende entós empezaron les negociaciones col gobiernu de la RDA en rellación a la unión monetaria.<ref name="Morys">{{Cita web|url=http://eprints.lse.ac.uk/22355/1/wp74.pdf|títulu=Was the Bundesbank's credibility undermined during the process of German reunification?|fecha=mayu de 2003|autor=Morys, Matthias|fechaaccesu=26 d'avientu de 2011|idioma=inglés}}</ref> La finalidá de crear una tasa de cambéu a razón 1:1 {{#tag:ref|'''Aclaración sobre les rellaciones nes tases de cambéu:''' «Una rellación de '''X''':'''Y'''» tien d'entendese como «una rellación de '''X''' marcos alemanes por '''Y''' marcos de la RDA».<br />Por casu, en cuenta de dicir «a razón d'un marcu alemán por dos de la RDA», va lleese a cencielles como «1:2».<br /> Asina mesmu, por motivos d'estandarización, la rellación va ser ente [[Marcu alemán|marcos alemanes]] por [[Marcu de la República Democrática Alemana|marcos de la RDA]] y non viceversa.|group=nota}} ente los marcos alemanes y los de la RDA resumir en tres premises. La primera, caltener la competitividá de les empreses públiques de la RDA per mediu del aumentu salarial que xeneraría'l cambéu de la [[tasa de cambéu]]. La segunda, aumentar la [[lliquidez]] de los sos activos. Y la tercera, establecer una tasa de cambéu afecha pa la convertibilidad de los aforros de los ciudadanos de la RDA a marcos alemanes.<ref name="Sinn">[[#Sinn|Sinn]] p.51-53</ref>
La baxa productividá nes empreses de la RDA debilitara la so economía, lo qu'enzancó les mires del ''Bundesbank'' y del [[Ministeriu Federal de Finances d'Alemaña|Ministeriu de Finances d'Alemaña]] pa establecer una tasa de cambéu 1:1. El 29 de marzu, la xunta directiva del ''Bundesbank'' introdució una devaluación na tasa de cambéu del marcu alemán y los marcos de la RDA, a razón de 1:2. Esta midida tenía'l propósitu d'aguiyar l'usu de los marcos de la RDA circulantes en desterciu de los marcos alemanes pa evitar un riesgu d'[[inflación]] na RFA.<ref>[[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p. 810-812</ref><ref name="Uwe">Müller, Uwe. (2006) (n'alemán). ''Supergau deutsche Einheit'' Editorial Rowohlt Taschenbuch Verlag ISBN 3499621533 p.48</ref> Magar la regulación, entá nun esistía una [[convertibilidad]] fixa ente dambes monedes, lo que fizo fluctuar les tases de cambéu ente 1:6 y 1:9,<ref name="Uwe"/> pero calteniéndose'l tipu de cambéu aplicáu a les compañíes de la RDA pal pagu de les deldes y los salarios estable, nuna rellación de 1:2 d'alcuerdu a la revalorización impuesta pol ''Bundesbank''.<ref name="Ritter">[[#Ritter|Ritter]] p. 202</ref>
El [[Ministeriu Federal d'Economía y Enerxía (Alemaña)|ministru d'Economía]], [[Helmut Haussmann]], y los representantes del ''Bundesbank'' acotaron favorablemente por una tasa de cambéu 1:2, que magar amenorgar los salarios a la metá na RDA, favorecería la [[competitividá]] de les compañíes xermanu orientales y l'interés d'inversores estranxeros.<ref name="Sinn2">[[#Sinn|Sinn]] p.62-65</ref> El presidente del ''Bundesbank'' [[Karl Otto Pöhl]] cuntó que una menor tasa de cambéu pa la conversión de los marcos de la RDA ufiertaría meyores oportunidaes por que les sos empreses públiques evitaren la insolvencia. De lo contrario, revalorizaríense los sos gastos operativos (en particular, los salarios de los emplegaos) y les sos deldes. La conversión a una tasa de cambéu afita 1:1 considerábase una midida venturera, yá que provocaría un aumentu de la inflación por escesu de lliquidez.<ref name="Rödder4" /><ref name="Weidenfeld2">[[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p. 809</ref>
La decisión tomada pol ''Bundesbank'' contrariaba les iniciatives promovíes polos partíos políticos participantes nes eleiciones llexislatives de 1990, lo que xeneró manifestaciones na RDA. La devaluación impuesta pol ''Bundesbank'' amenorgara a la metá los salarios con al respeutive de los vixentes en 1988 (una [[Media aritmética|media]] de 854 marcos de la RDA). Un salariu de 427 marcos de la RFA equivalía apenes a la quinta parte d'un sueldu mediu n'Alemaña Occidental.<ref name="Rödder4">[[#Rödder|Rödder]] p.302-303</ref> Amás, el presidente del ''Bundesbank'' nun fuera informáu de la declaración de Kohl. El criteriu del gobiernu de la RFA foi finalmente acatada pol ''Bundesbank'', anque en contra del criteriu de los sos economistes.<ref name="Morys"/>
[[Ficheru:Bundesarchiv Bild 183-1990-0706-400, Gera, Währungsumstellung in der DDR.jpg|thumb|210x210px|Cola de veceros esperando nuna [[caxa d'aforros]] en [[Gera]] el 1 de xunetu de 1990 pa retirar dineru de les sos cuentes d'aforru en siendo convertíos a marcos alemanes.]]
El defensor más favorable a la implementación de la tasa de cambéu 1:1 ente les monedes de dambes Alemañes foi'l [[Ministeriu Federal de Trabayu y Asuntos Sociales d'Alemaña|ministru del Trabayu]], [[Norbert Blüm]], quien afirmó que «un tipu de cambéu inferior a 1:1 crearía un baturiciu social intensa y desestabilización política».<ref>[[#Seibel|Seibel]] p.91</ref><ref name="Ritter"/> El cambéu de la tasa de cambéu convertir na conseña política de [[Markus Meckel]] (líder del partíu socialdemócrata de la RDA), según una problemática d'importancia máxima na Alemaña Oriental pal gobiernu de De Maizière.<ref>[[#Ritter|Ritter]] p. 210-211</ref>
Magar los inconvenientes señalaos al respeutive de la convertibilidad de dambes monedes, una serie d'alcuerdos ente los gobiernos de la RDA y la RFA lideraos por De Maizière y Kohl concluyeron na firma del tratáu pa la Unión Económica, Monetaria y Social el 18 de mayu de 1990.<ref name="Seibel">[[#Seibel|Seibel]] p. 93</ref> Pese al desenvolvimientu de les negociaciones del tratáu, tanto políticos como economistes de la RDA alvirtieron qu'una unión monetaria efeutuada apresuradamente nun sería vidable ensin la proteición de la so [[comerciu esterior]].<ref>Bontruf, Heinz-Josef. (2004) (n'alemán). ''Volkswirtschaftslehre'' Editorial Oldenbourg Wissenschaftsverlag ISBN 3486575767 p.116</ref>
El 1 de xunetu de 1990 entró a valir dichu tratáu, colo que se intridujo el marcu alemán como [[moneda de cursu llegal]] na RDA. Esi mesmu día, Kohl dixo nun discursu que promovería'l desenvolvimientu económicu de la RDA.<ref name="Seibel" /> Los compromisos adquiríos pol gobiernu d'Alemaña Occidental per mediu del tratáu fueron:<ref>Bancu Mundial. (1991) (n'inglés). ''[https://books.googleco.ve/books?id=IpyUrTUuc_4C&hl=es&source=gbs_navlinks_s Economic consequences of German Reunification]'' World Bank Publications ISBN 1002051452 p.10-13</ref>
* Caltúvose'l pagu de los salarios y pensiones nuna tasa de cambéu 1:1.
* Establecióse un [[baremu]] pal retiru d'aforros d'alcuerdu a la edá del usuariu a una tasa 1:1: hasta 2.000 marcos alemanes pa menores de 15 años, hasta 4.000 pa persones de 15 a 60 años y hasta 6.000 pa mayores de 60. Aplicóse una tasa de cambéu 1:2 pa cualquier retiru adicional, compensaciones financieres, cancelación de deldes y préstamos hipotecarios.<ref>[[#Sinn|Sinn]] p.53</ref>
* Adopción d'una economía de mercáu na RDA, basada na propiedá privada.
* Introducción d'un marcu llegal económicu basáu nes lleis de la RFA.
* Cola introducción del Estáu de bientar na RDA, garantizóse'l derechu de los trabayadores a un [[Seguridá social|seguru médicu]] y unu por [[Seguru de desemplegu|desemplegu]], la participación en [[Negociación coleutiva|gremios coleutivos]] y nes decisiones corporatives de les empreses.
====Privatización del sector públicu na RDA====
Una problemática na reunificación foi'l cambéu del sistema económicu centralizáu de la RDA por una economía de mercáu. Con tal fin, plantegóse l'alministración de les empreses públiques de la RDA per parte d'un ''[[holding]]'' o una axencia [[Fideicomiso|fiduciaria]].<ref name="Hunt">{{Cita web|url=http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_Y000266|títulu=The Economics of German Reunification (suscripción pa consulta)|autor=Hunt, Jennifer|obra=[[The New Palgrave Dictionary of Economics]]|fecha=febreru de 2006|fechaaccesu=24 d'avientu de 2011|idioma=inglés}}</ref> La constitución de dicha institución, la ''[[Treuhandanstalt]]'' (THA), provieno d'una iniciativa plantegada na mesa redonda'l 12 de febreru de 1990 por [[Wolfgang Ullmann]], representante del grupu d'activistes sociales Democracia Agora.<ref>[[#Seibel|Seibel]] p.64</ref>
El Conseyu de Ministros de la RDA aprobó la creación de la THA el 1 de marzu de 1990 y depués la ''[[Volkskammer]]'' aprobó'l so marcu legalmediante la ''Treuhandgesetz'' (Llei de fideicomiso) el 17 de xunu del mesmu añu.<ref>[[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p.743</ref> Yá pal 31 d'avientu de 1990, la THA alministraba les finances de 8.810 empreses públiques, qu'emplegaben a cuatro millones de trabayadores.<ref>[[#Rödder|Rödder]] p.305</ref>
Dende la so creación hasta la so disolución en 1994, la THA alministró los bienes de 12.354 empreses, de les cualos 7.853 fueren [[privatización|privatizaes]] o [[municipalización|municipalizadas]]. Cerca de 2.700 fueron [[Fusiones y alquisiciones|adquiríes]] polos sos respeutivos directivu pola modalidá m''anagement buyout''. Otres 1.600 nun pudieron ser privatizaes, polo que la so alministración foi devuelta a les sos respeutives xuntes directives. La THA clausuró 3.713 d'elles.<ref name="Grosser">{{Cita web|url=http://www.bpb.de/wissen/02572031752394950135204654630408,1,0,Treuhandanstalt.html#art1|títulu=Treuhandanstalt|autor=Grosser, Dieter|obra=Bundeszentrale für Politische Bildung|fechaaccesu=25 d'avientu de 2011|idioma=alemán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.bpb.de/wissen/02572031752394950135204654630408,1,0,Treuhandanstalt.html#art1|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> Dende la so creación, la THA fomentó la concreción d'alquisiciones por consorcios de la RFA y inclusive estranxeros pertenecientes a la mesma industria. El 74% de les sociedaes privatizaes fueron adquiríes por compañíes xermanu occidentales.<ref name="Hunt" />
El procesu de privatización supunxo l'esmantelamientu del texíu industrial y granible de la RDA, nun procesu nel que se xeneralizó qu'empreses del oeste adquirieren a competidores sos coles mires de liquidales, con ventes tres tasaciones inferiores al so valor real. Asina, la RDA pasó de tener plenu emplegu a una tasa del 30 % en pocos años.<ref>[http://www.catastroika.com/indexes.php Documental Catastroika] (2012).</ref>
=== Política esterior d'Alemaña Occidental ===
La primer mención respeuto al futuru desenvolvimientu d'una confederación o una reunificación alemana tuvo llugar el 21 de payares de 1989 en [[Bonn]] mientres la visita oficial del consultor n'Asuntos Internacionales del [[Partíu Comunista de la Xunión Soviética|Partíu Comunista soviéticu]] [[Nikolai Portugalov]] a [[Horst Teltschik]], asesor principal de Kohl. Al términu d'esta xunta, dambos planiaron una propuesta de reunificación, que llevó al Programa de los Diez Puntos.<ref name="Teltschik">Teltschik, Horst. (1992) (n'alemán). ''329 Tage: Innenansichten der Einigung'' ISBN 3886804240 p.42-45, 159-161</ref><ref name="Video">{{cita videu|títulu=Deutschlandspiel Teil 2: Eilig Vaterland|persona=Blumenberg, Hans-Christoph (direutor)|añu=2000|url=http://d-nb.info/985282622|mediu=Documental de televisión editorial=Matthias-Film y Cinecentrum|llocalización=Alemaña}}</ref> Anque Kohl nun la consideró como un cronograma al momentu de presentala ante'l ''Bundestag'', fizo que los gobiernos de dellos países europeos tomárense en serio la reunificaciónsobremanera porque esta iniciativa del gobiernu de la RFA foi decidida ensin consultar colos países de la [[OTAN]].<ref name="Bush">Maynard, Cristopher (2008) {{en}}'' Out of the Shadow: George H. W. Bush and the End of the Cold War.'' Texas A&M University Press. ISBN 1603440399; 53-74 páxines</ref>
====Oposición====
El [[Pactu de Varsovia]] disponía d'una numberosa presencia militar soviética envalorada en 370.000 individuos aparcada na RDA tres previu alcuerdu ente los gobiernos soviéticu y xermanu oriental. La retirada de les tropes soviétiques de la RDA arriesgaría la seguridá nacional de los restantes países del Pactu de Varsovia tres l'ingresu d'una Alemaña reunificada a la OTAN.<ref name="Bush"/> Esta circunstancia condicionó la postura de la Xunión Soviética al respeutive de la reunificación al retardar l'aplicación del Programa de los Diez Puntos per parte del gobiernu de la RFA y favoreciendo la implementación d'un marcu confederativo ente dambos Estaos alemanes, propuesta por Hans Modrow en payares de 1989.<ref>[[#Henke|Henke]] p.469</ref>
El 13 de payares de 1989, la [[Primer ministru del Reinu Xuníu|primer ministra del Reinu Xuníu]], [[Margaret Thatcher]], comunicó que yera prioritariu garantizar un Estáu democráticu y económicamente estable na RDA antes de planiar la reunificación.<ref>[[#Henke|íbid]] p.487-489</ref> La reunificación ente dambos países foi cuestionada pol [[gobiernu británicu]], inquietu ante una predominancia alemana na [[política esterior]] europea, motivada pol so mayor potencial económicu, según poles sos desenvueltes rellaciones billaterales con otros países europeos y los Estaos Xuníos. Amás, considerar un país capaz de desestabilizar la construcción d'una política común europea.<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p.146-147, [[#Rödder|Rödder]] p.45-46</ref>
El gobiernu británicu tenía rocea de delles de les proposiciones del gobiernu soviéticu, ente elles la instauración d'un orde xeopolíticu pacíficu y paneuropéu; per mediu de la disolución de la Otan y del Pactu de Varsovia, la neutralización y desocupación militar d'Alemaña y la pertenencia d'esta y la Xunión Soviética na Otan.<ref name="Bush" /> Sicasí, la postura del presidente francés [[François Mitterrand]] amosóse conciliadora ante la llibre determinación del pueblu alemán ante la reunificación de los sos países, anque mediada por un diálogu cola Xunión Soviética y les potencies occidentales.<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p.142, [[#Rödder|Rödder]] p.46</ref>
El 6 d'avientu, Mitterrand axuntar con Gorbachov en [[Kiev]]. Dambos coincidieron en que'l procesu de reunificación tenía de retardase porque ante los cambeos asocedíos na RDA, tarrecíase la eventual deposición de Gorbachov como secretariu xeneral por non intervenir decididamente nesti asuntu. Esta situación comprometida motivó a Mitterrand dialogar con Kohl, quien afirmó que la reunificación alemana «nun taba a la orde del día y tardaría dellos años».<ref name="French" /><ref name="Video" />
El 8 d'avientu, nel cume de la [[Comunidá Económica Europea]] n'[[Estrasburgu]], los representantes de cada país (con esceición d'España) esixeron una declaración oficial sobre la reconocencia de la [[Llinia Oder-Neisse|frontera occidental polaca]] per parte de la RFA, a lo cual Kohl amosóse ronciegu. Nun alcuentru priváu ente Thatcher y la comitiva del presidente Mitterrand depués del cume, aquella amosó a los presentes varios mapes de la [[Gran Alemaña]] esponiendo l'amenaza que supondría una Alemaña unificada a los sos países vecinos al agorar potenciales reclamaciones territoriales a Polonia y [[Checoslovaquia]].<ref name="French">Friend, Julius Weis. (2001) (n'inglés). ''Unequal Partners: French-German Relations, 1989-2000'' ABC-CLIO, 2001 ISBN 9780275976033 p.23-25</ref><ref name="Video" />
Precisamente la postura más contraria a la reunificación alemana foi la del gobiernu de Thatcher, quien concretó la postura oficial del gobiernu británicu frente a la reunificación mientres una llamada telefónica al presidente d'Estaos Xuníos [[George H. W. Bush|George Bush]] el 22 de febreru de 1990:<ref>Zelikow, Philip; Rice, Condoleezza Rice. (1997) (n'inglés) ''Germany Unified and Europe Transformed: A Study in Statecraft''. [[Harvard University Press]]. ISBN 0674353250 p.206</ref>
{{cita|Alemaña va convertir nel Xapón d'Europa, pero peor —en referencia a una eventual supremacía alemana n'Europa—. El presidente francés ta d'alcuerdu conmigo al respeutive de que los alemanes pacíficamente van llograr lo que Hitler nun algamar na [[Segunda Guerra Mundial|Guerra]]. Señor presidente, suxero la permanencia indefinida de les tropes soviétiques n'Alemaña; ello dexaríanos ameyorar les nueses rellaciones con Gorbachov y al empar vamos controlar a los alemanes.}}
La oposición del gobiernu británicu al procesu de reunificación quedó apostrada a un segundu planu dempués de les negociaciones billaterales ente'l gobiernu d'Alemaña Occidental y los Estaos Xuníos, anque en parte deber a les repitíes negatives provenientes de diverses personalidaes del gobiernu británicu, ente ellos la primer ministra Margaret Thatcher y los ministros [[Douglas Hurd]] y [[Nicholas Ridley (políticu)|Nicholas Ridley]].<ref>[[#Henke|íbid]] p.490, 495-496</ref> {{#tag:ref|Ridley mientres un seminariu, amosóse visiblemente desilusionáu ante la mediación del gobiernu francés y llegó a establecer analoxíes ente'l gobiernu alemán vixente y l'Alemaña nazi. Hurd amosó esmolición pol fechu de qu'Alemaña podría apoderar la economía europea.|group=nota}}
Otru xefes de Gobiernu manifestar en contra de la reunificación, como'l [[primer ministru d'Italia]] [[Giulio Andreotti]] y el de los [[Primer Ministru de los Países Baxos|Países Baxos]] [[Ruud Lubbers]]. El primeru manifestó temor ante un resurdimientu del [[panxermanismu]] y el segundu cuestionó'l [[derechu d'autodeterminación]] del pueblu alemán.<ref name="Spiegel">{{cita web|url=http://www.spiegel.de/international/germany/germany-s-unlikely-diplomatic-triumph-an-inside-look-at-the-reunification-negotiations-a-719848.html|títulu=Germany's Unlikely Diplomatic Triumph: An Inside Look at the Reunification Negotiations|obra=[[Der Spiegel]]|autor=Wiegrefe, Klaus|fecha=29 de setiembre de 2009|fechaaccesu=28 d'agostu de 2012|idioma=inglés}}</ref> L'únicu mandatariu d'Europa Occidental que sofitó incondicionalmente el procesu de reunificación foi'l [[presidente d'España]], [[Felipe González]], depués d'enterase del trunfu de la [[Unión Demócrata Cristiana (RDA)|Unión Demócrata Cristiana]] nes eleiciones llexislatives de 1990.<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p.118</ref>
====Marcu de negociaciones====
El 2 de febreru de 1990, el [[Departamentu d'Estáu de los Estaos Xuníos|Departamentu d'Estáu]] d'Estaos Xuníos aprobó la organización d'una mesa de negociaciones ente la RFA, la RDA y les potencies vencedores de la Segunda Guerra Mundial (Estaos Xuníos, Reinu Xuníu, Francia y la Xunión Soviética), nes que s'hubo establecíu les condiciones so les cualos coordinaríase'l procesu de reunificación ente dambos Estaos alemanes. L'autor d'esta propuesta foi'l ministru de [[Política Esterior d'Alemaña|Rellaciones Esteriores]] d'Alemaña, [[Hans-Dietrich Genscher]].<ref>[[#Bahrmann|Bahrmann]] p.231</ref>
Na xunta de ministros de Rellaciones Esteriores de la Otan y el Pactu de Varsovia el 13 de febreru en [[Ottawa]], formalizóse'l mecanismu de negociaciones propuestu por Genscher denomináu [[Tratáu Dos más Cuatro|Conversaciones Dos más Cuatro]], que fueron realizaes en [[Bonn]] (5 de mayu), [[Berlín Este]] (22 de xunu) y [[París]] (17 de xunetu). Los representantes d'[[Italia]] y los [[Países Baxos]] esixeron la so participación nes negociaciones, a lo que Genscher respondió: «¡Ustedes nun son parte del xuegu!». Con ésta frase, fíxo-yos entender qu'esta yera una problemática tocante a los gobiernos de les Alemañes y les cuatro potencies vencedores de l'[[Segunda Guerra Mundial|anterior guerra]].<ref>[[#Ritter|Ritter]] p.34</ref> A partir d'esi día podíen entablarse les conversaciones ente los ministros de Rellaciones Esteriores de los países arreyaos, anque estes retrasáronse hasta'l 14 d'abril de 1990, día en que [[Markus Meckel]] fuera escoyíu como [[Ministru de Rellaciones Esteriores de la República Democrática Alemana|Ministru de Rellaciones Esteriores]] de la RDA.<ref>[[#Rödder|Rödder]] p.227-228</ref>
[[Ficheru:RIAN archive 330109 Soviet President Mikhail Gorbachev and U.S. President George Bush.jpg|thumb|212x212px|Robla d'alcuerdos billaterales pol presidente d'Estaos Xuníos, [[George H. W. Bush|George H. Bush]], y el secretariu xeneral soviéticu, [[Mikhaíl Gorbachov]], el 12 de xunu de 1990.]]
La visita de Kohl al presidente d'Estaos Xuníos Bush en [[Camp David]] el 24 de febreru foi primordial pa coordinar los oxetivos y asuntos pendientes de discutiniu nes Conversaciones Dos más Cuatro, en presencia de representantes de la RFA. La postura del [[Política de los Estaos Xuníos|gobiernu d'Estaos Xuníos]] so la xestión del presidente [[George H. W. Bush|Bush]] secundaba la unidá, aseverando qu'una Alemaña reunificada tenía de pertenecer a la Otan porque la RFA yera unu de los sos estaos miembros.<ref name="Teltschik"/>
El [[Conseyu de Seguridá Nacional de los Estaos Xuníos]] ellaboró una llista de los asuntos pendientes de discutiniu. Ente ellos, l'alministración política de Berlín, la reconocencia de les fronteres de Polonia, la permanencia de tropes soviétiques na RDA y la producción d'[[armes de destrucción masiva]]. La pertenencia d'Alemaña a la Otan y l'amenorgamientu de personal activo na ''[[Bundeswehr]]'' (fuercies armaes de la RFA) nun foi deliberada dientro de les Conversaciones Dos más Cuatro.<ref name="Bush" />
El 31 de mayu mientres la visita de Gorbachov nel cume de Washington, alcordóse que los gobiernos d'Estaos Xuníos y la Xunión Soviética aceptaben la reunificación d'Alemaña y el so ingresu a la Otan, reconociendo asina la soberanía del Estáu alemán, derechu garantizáu pola [[Declaración de Helsinki]]. Na visita de Kohl y el so ministru de Rellaciones Esteriores Genscher el 16 de xunetu nel pabellón de caza de Gorbachov n'[[El Cáucasu]], este reafitó la decisión tomada nel cume de Washington en presencia del canciller, cola condición de que'l gobiernu alemán atayara los compromisos económicos de la RDA, encargar del desallugu de los soldaos soviéticos aparcaos en territoriu oriental y otorgara un préstamu de cinco millones de marcos a la Xunión Soviética.<ref name="Bush" /><ref>[[#Henke|Henke]] p.483</ref> Yá'l 10 de febreru, mientres una visita oficial del canciller Kohl a [[Moscú]], Gorbachov aceptó na so presencia'l derechu de la reunificación per parte de dambos Estaos alemanes.<ref>[[#Henke|íbid]] p.470</ref>
Dende 1945, la soberanía alemana fuera apurrida a les potencies vencedores de la Segunda Guerra Mundial. La soberanía de la RFA fuera vencida por aciu la [[Conferencia de Londres]] en 1954. Hasta 1990, les potencies occidentales (Estaos Xuníos, Reinu Xuníu y Francia) anovaben el derechu de xestionar la soberanía de la RFA.<ref>{{Cita web|url=http://www.nato.int/archives/1st5years/appendices/1b.htm|títulu=Final Act of the London Conference (3rd October, 1954)|fechaaccesu=2 de mayu de 2010|idioma=alemán}}</ref>
===Pleitu fronterizu xermanu-polacu===
La frontera occidental polaca fuera reconocida [[de iure]] en 1950 pola RDA nel [[Tratáu de Zgorzelec]] y [[de facto]] en 1970 pola RFA nel [[Tratáu de Moscú (1970)|Tratáu de Moscú]]. La revisión y posterior resolución de la disputa fronteriza xermanu-polaca tendría validez en participación d'una Alemaña unificada y soberana.<ref>[[#Henke|Henke]] p.509-510</ref>
Por cuenta de la falta de compromisu inicial del gobiernu de Kohl na reconocencia de les fronteres, el gobiernu polacu caltuvo una postura contraria a la reunificación mientres les negociaciones del procesu de reunificación. El [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores de Polonia|ministru de Rellaciones Esteriores]] de Polonia [[Krzysztof Skubiszewski]] na [[cume de Ottawa]], propunxo aldericar la garantía de la seguridá nacional de los países vecinos d'Alemaña. El 16 de febreru, el so homólogu alemán Hans-Dietrich Genscher suxirió qu'una resolución conxuntu de dambos parllamentos alemanes (el ''[[Bundestag d'Alemaña|Bundestag]]'' y la ''[[Volkskammer]]'') definiría la postura alemana frente al pleitu fronterizu polacu. El 19 d'abril de 1990, mientres la visita oficial de la RDA en Varsovia, Markus Meckel secundó la postura de Genscher y el presidente Lothar de Maizière legitimó el derechu a la reunificación responder# por na Llei Fundamental d'Alemaña (Constitución d'Alemaña Occidental).<ref name="Henke3">[[#Henke|íbid]] p.515-523</ref>
La visita oficial del [[Presidente de la República de Polonia|presidente polacu]], [[Wojciech Jaruzelski]], y del [[Primer ministru de Polonia|primer ministru]], [[Tadeusz Mazowiecki]], el 10 de marzu de 1990 inclinaría la postura del presidente francés Mitterrand en contra de la reunificación si'l gobiernu de la RFA nun reconociera la frontera. El gobiernu polacu esixó la inclusión de representantes polacos nes Conversaciones Dos más Cuatro, a lo que la RFA negóse rotundamente. Sicasí, sí aceptó'l discutiniu de les fronteres de Polonia porque mientres la visita de Kohl a Camp David alcordárase de mano qué asuntos s'aldericaríen.<ref>{{cita web|url=http://www.kas.de/wf/de/191.1964/|títulu=Unterzeichnung des deutsch-polnischen Grenzvertrages|autor=Kusters, Hanns Jürgen|obra=[[Fundación Konrad Adenauer]]|fechaaccesu=26 d'agostu de 2012|idioma=alemán}}</ref>
En mayu de 1990, axuntáronse representantes del gobiernu de la RDA, la RFA y Polonia en trés causes pa esaminar cada unu de los artículos del tratáu fronterizu, antes d'aprobar l'esbozu plantegáu pol gobiernu polacu'l 27 d'abril. El 5 de mayu, mientres una de les Conversaciones Dos más Cuatro, los representantes soviéticos y polacos aldericaron una vegada más sobre l'establecimientu de les fronteres definitives ente Polonia y Alemaña na llinia Oder-Neisse.<ref name="Henke3"/>
El consentimientu a la firma del [[Tratáu fronterizu xermanu-polacu|Tratáu Fronterizu Xermanopolaco]] foi ratificáu tres una resolución aprobáu nel ''[[Bundestag]]'' el 21 de xunu.<ref>{{Cita web|url=http://www.cvce.eu/obj/resolution_on_the_german_polish_frontier_adopted_by_the_german_bundestag_21_june_1990-en-3891b3fc-671f-47dc-b5ed-2y9c6ef2bbe2.html|títulu=Resolution on the German-Polish Frontier adopted by the German Bundestag on 21 June 1990|autor=CVCE|obra=Oficina de Prensa ya Información del Gobiernu Federal d'Alemaña|fechaaccesu=18 d'agostu de 2013|idioma=inglés}}</ref> El 14 de payares per mediu de dichu tratáu, dambes partes declararon inviolable la llinia Oder-Neisse y comprometiéronse a nun reivindicar nenguna clase de reclamaciones territoriales.<ref name="ONU">{{Cita web|url=http://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/DEU-POL1990CF.PDF|títulu=Treaty between the Federal Republic of Germany and the Republic of Poland on the confirmation of the frontier between them, 14 November 1990|obra=[[ONX]]|fechaaccesu=20 de febreru de 2010|idioma=inglés}}</ref>
====Firma del Tratáu Dos más Cuatro====
Les potencies vencedores de la Segunda Guerra Mundial alcordaron el 12 de setiembre de 1990 la firma del [[Tratáu Dos más Cuatro]] en [[Moscú]], depués de les trés xuntes previes en [[Bonn]], [[Berlín Este]] y [[París]].<ref>{{cita llibru|títulu=Politik in Deutschland|autor=Glaeßner, Gert-Joachim|editorial=VS Verlag|páxines=71-73|añu=2006|isbn=978-3-531-15213-4|idioma=alemán}}</ref> El 2 d'ochobre esclariaron que los derechos y responsabilidaes contraíos pol Estáu alemán entraríen a valir coles mesmes que'l [[Reunificación alemana#Tratáu d'Unificación Tratáu d'Unificación]].<ref>{{Cita web|url=http://www.krr-faq.net/suspens.htm|títulu="Suspendierungserklärung" der Alliierten zu ihren Vorbehaltsrechten vom 2. Oktober 1990|fechaaccesu=2 de mayu de 1990|idioma=alemán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100611225545/http://www.krr-faq.net/suspens.htm|fechaarchivu=2010-06-11}}</ref> Les consecuencies finales del tratáu fueron:<ref>{{cita web|url=http://www.krr-faq.net/2o4.htm|títulu=Zwei-Plus-Vier Vertrag 12.9.1990|idioma=alemán ya inglés|fechaaccesu=26 d'agostu de 2012}}</ref>
* La xurisdicción de l'Alemaña unificada, a partir de la entrada a valir del tratáu, toma'l territoriu de les otrora RFA y RDA, incluyendo los cuatro zones d'ocupación en Berlín.
* La ocupación cuatripartita en Berlín expiró al entrar a valir el tratáu.
* Les fronteres esistentes de l'Alemaña unificada son definitives. L'Estáu alemán nun puede reclamar territorios al este de la llinia Oder-Neisse, nin aquellos perdíos al términu de la Segunda Guerra Mundial.
* L'Estáu alemán arrenunció a la posesión d'[[armes de destrucción masiva]].
* La ''[[Bundeswehr]]'' amenorgó los sos efeutivos nun 26 %, de 500.000 a 370.000.
* Les tropes soviétiques instalaes na antigua RDA retiráronse pacíficamente n'agostu de 1994, cuatro meses antes de la fecha llende.
* Nel territoriu de l'antigua RDA nun pueden almacenase armes de destrucción masiva nin puede ser ocupada por exércitos estranxeros.
* La restitución de la soberanía al Estáu alemán per parte de les cuatro potencies vencedores de la Segunda Guerra Mundial.
* Dexar a los gobiernos de la RFA y la RDA reunificarse d'alcuerdu al preámbulu y al artículu 23 de la [[Llei Fundamental pa la República Federal d'Alemaña|Llei Fundamental d'Alemaña]].
Los compromisos adquiríos y documentos llegales roblaos pol gobiernu de la RFA col parllamentu de la RDA foi tamién reconocida a nivel internacional tres la firma del Tratáu Dos más Cuatro, que tamién dexó l'exerciciu de la soberanía del Estáu alemán sobre Alemaña como un tou.<ref>[[#Quint|Quint]] p.268-275</ref>{{#tag:ref|'''Alemaña como un tou''': Traducción de la espresión alemana ''Deutschland als Ganzes'', foi un conceutu aplicáu polos [[Aliaos (Segunda Guerra Mundial)|aliaos]] aniciáu mientres la [[conferencia de Potsdam]] pa referise a la frontera oriental d'Alemaña vixente'l 31 d'avientu de 1937.<ref>Blasius, Rainer A.; Lindemann, Mechthild (1994) (n'alemán). ''Akten zur auswärtigen Politik der Bundesrepublik Deutschland''. Editorial Oldenbourg Wissenschaftsverlag ISBN 3486559648 p.626</ref> Sicasí, l'Estáu alemán dempués de la reunificación nun amosó interés por reclamar dichos territorios dempués de la reconocencia de la llinia Oder-Neisse.|group=nota}}
=== Tratáu d'Unificación ===
[[Ficheru:EinigungsvertragBRD-DDR.JPG|thumb|209x209px|[[Facsímil]]es del Tratáu d'Unificación.]]
====Llexitimación====
Al términu de la [[Segunda Guerra Mundial]], Alemaña esistía entá como [[Estáu]], anque dafechu inhabilitáu pa exercer funciones como tal. Mentanto, la soberanía del territoriu alemán exercer el [[Control de Conseyu Aliáu]].
La creación de la RFA el 23 de mayu de 1949 por aciu la Llei Fundamental significó una reorganización del Estáu alemán dientro del so [[derechu constitucional]], con una potestá y soberanía similar al [[Reich Alemán|''Reich'' Alemán]], l'Estáu antecesor inmediatu de la RFA. El canciller de la RFA [[Konrad Adenauer]] declaró a finales de 1949 que'l so gobiernu proclamó la continuidá del Estáu alemán per mediu de la esistencia de la RFA.<ref name="Piotrowicz">Piotrowicz, Ryszard W.; Blay, Sam. (n'inglés) (1997). ''The unification of Germany in international and domestic law'' Editorial Rodopi ISBN 9051837550 p.8-17, 75</ref> La situación llegal de la RFA como [[Socesión d'estaos|Estáu socesor]] por Adenauer foi ratificada pol [[Tribunal Constitucional d'Alemaña]].<ref>[[#Monedero|Monedero et al]] p.112</ref>
[[Berlín]] permaneciera estremada en cuatro zones d'ocupación. Al este de la ciudá, establecióse la capital de la RDA.<ref>{{Cita web|url=http://user.cs.tu-berlin.de/~gozer/bln/andere/Ord-SVV.html|títulu=Erlaß des Staatsrates der Deutschen Demokratischen Republik vom 28.6.1961|fechaaccesu=30 d'agostu de 2012|idioma=alemán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100111120745/http://user.cs.tu-berlin.de/~gozer/bln/andere/Ord-SVV.html|fechaarchivu=2010-01-11}}</ref> Pero les potencies occidentales (Estaos Xuníos, Reinu Xuníu y Francia) nun reconocieron la so llexitimidá como capital y como parte constituyente del territoriu de la RDA, pos la ciudá na so totalidá taba so la xurisdicción de les naciones participantes de la [[Conferencia de Potsdam]] y Francia.<ref>[[#Quint|Quint]] p.74-75</ref> El Tratáu d'Unificación, nos sos artículos 1 y 2, decretó la unión de los ventitrés [[Distritos y llocalidaes de Berlín|distritos de Berlín]] (Este y Oeste), según l'establecimientu de la capital de l'Alemaña unificada nesta ciudá.<ref name="Einigungsvertrag" />
La Llei Fundamental ufiertaba una solución llegal ante una eventual reunificación, yá que nel so artículu 23 contemplábase l'ingresu futuru de «otres rexones d'Alemaña».<ref name="GG">{{cita web|url=http://lexetius.com/GG/Inhalt|títulu=Índiz d'artículos de la Llei Fundamental d'Alemaña|fechaaccesu=30 d'agostu de 2012|idioma=alemán|cita=En cada unu de los artículos de la Llei Fundamental, pueden consultase tolos cambeos que sufrieron cada unu d'ellos dende la so introducción el 22 de mayu de 1949.}}</ref> Por que el procesu llegal de la reunificación alemana tuviera vixencia, el 23 d'agostu de 1990, la ''[[Volkskammer]]'' aprobó la creación d'una nueva nación alemana unificada según lo establecío nel artículu 23 de la [[Llei Fundamental pa la República Federal d'Alemaña|Llei Fundamental]], dexando asina l'anexón de les catorce [[Organización territorial de la República Democrática Alemana|rexones alministratives de la RDA]] y la so capital, [[Berlín Este]], per parte de la RFA.<ref>{{Cita web|url=http://www.dhm.de/lemo/html/dokumente/DieDeutscheEinheit_erklaerungVolkskammerZurWiedervereinigung/index.html|títulu=Beschluß der Volkskammer über dean Beitritt der DDR zur Bundesrepublik Deutschland vom 23. August 1990|fechaaccesu=5 d'avientu de 2009|idioma=alemán}}</ref> Esta moción foi aprobada por 294 votos a favor (62 en contra); entrando a valir a partir del 3 d'ochobre de 1990.<ref>{{Cita web|url=http://1989.dra.de/ton-und-videoarchiv/videos/1990.html?tx_weeaardra_pi1%5Buid%5D=111&cHash=4fac27658d|títulu=30. Tagung der 10. ''Volkskammer'' der DDR (videu)|autor=''Volkskammer''|obra=Deutsches Rundfunkarchiv|fecha=20 de setiembre de 1990|fechaaccesu=19 de marzu de 2011|idioma=alemán}}</ref>
El 31 d'agostu, el [[Conseyu de Ministros de la RDA]] y el [[Gobiernu federal d'Alemaña]] aprobaron y roblaron l'Alcuerdu pa la reunificación d'Alemaña», nel cual apautaron los compromisos de los gobiernos de dambos países mientres el procesu de reunificación. Na tarde del mesmu día, los negociadores del alcuerdu [[Wolfgang Schäuble]] (RFA) y [[Günther Krause]] (RDA) ratificaron dichu alcuerdu nel [[Kronprinzpalais]] en Berlín Este.<ref>{{Cita web|url=http://www.chronik-der-mauer.de/index.php/de/Media/GalleryPopup/id/350633/item/0/month/September/oldAction/Detail/oldModule/Chronical/year/1990|títulu=Vereinbarung zum Einigungsvertrag vom 31. August 1990, 18. September 1990|obra=Bulletin des Presse- und Informationsamtes der Bundesregierung|fecha=23 d'agostu de 1990|fechaaccesu=19 de marzu de 2011|idioma=alemán}}</ref><ref>[[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p.162, 793</ref>
Dambes partes roblaron en Bonn el 18 de setiembre, otru documentu llamáu «Alcuerdu pa la realización ya interpretación del Tratáu d'Unificación», qu'añadía más compromisos al gobiernu de la RFA. Estos incluyeron compensar les perdes materiales de les víctimes de l'[[Alemaña Nazi]] y de la RDA, la preservación de los archivos de la Stasi y el cumplimientu y supervisión de les funciones de los ministerios de l'Alemaña reunificada.<ref>{{Cita web|url=http://www.verfassungen.de/de/ddr/einigungsvertrag90-auslegungsvereinbarung.htm|títulu=Vereinbarung zur Durchführung und Auslegung des Einigungsvertrag|fechaaccesu=19 de marzu de 2011|idioma=alemán}}</ref><ref>[[#Quint|Quint]] p.234</ref>
La preservación de los documentos de la Stasi motivar la destrucción d'espedientes policiales per parte de los sos propios funcionarios, práutica erradicada tres l'allanadura de la so sede en Berlín. L'aplicación del artículu 14 de la Llei Fundamental llevó al gobiernu alemán defender reclamaciones de propiedá per parte d'aquellos ciudadanos que fueren espropiaos pol gobiernu de la RDA ente 1949 y 1989.<ref>[[#Stuhler|Stuhler]] p.113-119, 209-211</ref>
El 20 de setiembre de 1990, la ''Volkskammer'' aprobó l'aplicación del Tratáu d'Unificación por 299 votos a favor y 81 en contra.<ref>{{Cita web|url=http://1989.dra.de/ton-und-videoarchiv/videos/1990.html?tx_weeaardra_pi1%5Buid%5D=119&cHash=ba2ed71b69|títulu=36. Tagung der 10. ''Volkskammer'' der DDR|obra=Deutsches Rundfunkarchiv|autor=''Volkskammer''|fecha=20 de setiembre de 1990|fechaaccesu=19 de marzu de 2011|idioma=alemán}}</ref> El mesmu día, el ''Bundestag'' fixo otru tantu con 442 votos a favor y 50 en contra. A otru día, el ''[[Conseyu Federal (Alemaña)|Bundesrat]]'' aprobar por unanimidá.<ref>{{Cita web|url=http://www.chronik-der-mauer.de/index.php/de/Chronical/Detail/month/August/year/1990|títulu=Chronik - August 1990|fechaaccesu=19 de marzu de 2011|idioma=alemán}}</ref> El 29 de setiembre de 1990 modificóse'l [[Preámbulu (derechu)|preámbulu]] y l'artículu 146 de la Llei Fundamental pa señalar que la reunificación del país rematara. L'artículu 23 foi retiráu. En 1992 sustituyir unu referente a la Unión Europea.<ref name="GG" />
Les siguientes son les cláusules que tenía d'aprobar el gobiernu de la RDA pa unificase cola RFA, d'alcuerdu al artículu 23 de la so Llei Fundamental, vixentes a partir del 3 d'ochobre de 1990:<ref name="Einigungsvertrag"/>
* La Llei Fundamental entra a valir nos nuevos estaos de [[Brandeburgu]], [[Mecklemburgu-Pomerania Occidental]], [[Saxonia]], [[Saxonia-Anhalt]], [[Turinxa]] y l'este de Berlín. En concluyendo l'adhesión de la RDA a la RFA, estos estaos federaos» fueron creaos por aciu una reorganización político-alministrativa aprobada pola ''Volkskammer'' mientres la sesión del 22 de xunetu de 1990.<ref>{{Cita web|url=http://www.dhm.de/lemo/html/dokumente/DieDeutscheEinheit_gesetzLaendereinfuehrungsgesetz/index.html| títulu=''Verfassungsgesetz zur Bildung von Ländern in der Deutschen Demokratischen Republik'' – Ländereinführungsgesetz (LEinfG)|obra=[[Haus der Geschichte|Casa de la Hestoria de la RFA]]|fechaaccesu=5 d'avientu de 2009|idioma=alemán}} [http://www.verfassungen.de/de/ddr/ddr90-laeeinf.htm <small>Observaciones feches con al respeutive de la llei</small>]</ref>
* Berlín ye la capital de la República Federal d'Alemaña.
* La Llei Fundamental ye actualizada cada dos años dende la entrada a valir de la reunificación.
* La ''Volkskammer'' unvió 144 de los sos diputaos al ''Bundestag'', en representación de los estaos federaos orientales.<ref>[[#Rödder|Rödder]] p.297, [[#Weidenfeld|Weidenfeld]] p.191</ref>
* Preservación de los archivos de la Stasi.<ref>[[#Ritter|Ritter]] p.261</ref> Los archivos fueron treslladaos a la sede de los [[Archivos federales d'Alemaña]] y depués a la Federación Comisionada de los archivos de la Stasi en 1991.
Llegalmente, la reunificación alemana nun constituyó una unión confederativa sinón la reintegración d'Alemaña Oriental so la xurisdicción d'Alemaña Occidental. La unión confederativa de do Estaos alemanes riquiera la creación d'una nueva Constitución, en vista que la Llei Fundamental d'Alemaña perdería validez en virtú del so artículu 146.<ref name="Piotrowicz"/><ref name="GG"/>
====Entrada a valir====
[[Ficheru:Bundesarchiv Bild 183-1990-1003-400, Berlin, deutsche Vereinigung, vor dem Reichstag.jpg|thumb|220x220px|Izado de la bandera mientres les celebraciones nel edificiu del Reichstag.]]
El 3 d'ochobre a la medianueche proclamóse frente al [[edificiu del Reichstag|Reichstag]] la reunificación sol tañimientu de la [[Campana de la Llibertá (Berlín)|Campana de la Llibertá]], el izado de la [[Bandera d'Alemaña|bandera nacional]], el cantar del [[Himnu d'Alemaña|himnu nacional]] y la posterior llectura del artículu 23 de la Llei Fundamental pol [[presidente d'Alemaña]] [[Richard von Weizsäcker]].<ref>[[#Rödder|Rödder]] p.294-297</ref> Depués siguió una exhibición de [[Pirotecnia|fuego artificiales]] en toles ciudaes d'Alemaña.<ref name="HdG">{{Cita web|url=http://www.hdg.de/lemo/html/DieDeutscheEinheit/Wiedervereinigung/einigungsvertrag.html|títulu=Wiedervereinigung: Einigungsvertrag|obra=Casa de la Historia de la República Federal d'Alemaña|fechaaccesu=3 de mayu de 2010|idioma=alemán}}</ref>
El Tratáu entró a valir esti día porque yera la fecha más temprana posible pa la conclusión de la reunificación. El Gobiernu Federal d'Alemaña quería informase sobre los resolvimientos emitíos pola [[Conferencia sobre la Seguridá y la Cooperación n'Europa]] pa ministros de Rellaciones Esteriores avera del desenllaz del Tratáu Dos más Cuatro, celebrada'l 2 d'ochobre de 1990.<ref>Grünbaum, Robert. (2000) (n'alemán). ''Deutsche Einheit: Beiträge zur Politik und Zeitgeschichte'' Editorial VS Verlag ISBN 3810025127 p.127-128</ref>
En 1949, [[Bonn]] declaróse capital provisional de la RFA. Les deliberaciones del ''Bundestag'' tuvieron de resultes l'aprobación del Resolvimientu sobre la ciudá capital» el 20 de xunu de 1991,<ref>{{Cita web|url=http://www.bundestag.de/kulturundgeschichte/geschichte/debatte/index.html|títulu=Berlin-Bonn-Debatte|obra=Bundestag|fechaaccesu=4 de mayu de 2010|idioma=alemán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140405215212/http://bundestag.de/kulturundgeschichte/geschichte/debatte/index.html|fechaarchivu=2014-04-05}}</ref> nel cual ordenóse que les sedes del Parllamentu (tantu la cámara baxa como l'[[Cámara alta|alta]]) y el Gobiernu Federal tien d'establecer la so sede en Berlín. Los ministerios asitiaron les sos oficines tantu en Berlín como en Bonn, pero cola so sede central en dalguna de les dos ciudaes.<ref>[[#Seibel|Seibel]] p.420</ref>
El Tratáu d'Unificación decretó'l 3 d'ochobre como [[Día de la Unidá Alemana]].<ref name="Einigungsvertrag">{{Cita web|url=http://bundesrecht.juris.de/einigvtr/BJNR208890990.html|títulu=Herstellung der Einheit Deutschlands —Einigungsvertrag—|obra=Ministeriu Federal de Xusticia d'Alemaña|fecha=11 de setiembre de 2001|fechaaccesu=2 d'avientu de 2009|idioma=alemán}}</ref> Antes de la reunificación, celebrábase'l 17 de xunu, en conmemoración de la [[Sulevación de 1953 n'Alemaña del Este|sulevación de 1953 na RDA]].<ref>Reichel, Peter. (2005) (n'alemán). ''Schwarz-Rot-Gold: kleine Geschichte deutscher Nationalsymbole nach 1945'' Editorial=C.H.Beck ISBN 3406535143 p.58</ref>
== Consecuencies ==
=== Económiques ===
Nel curtiu plazu, la convertibilidad de dambes monedes presentábase ventaxosu na RDA, pos yera posible adquirir productos fechos na RFA por un menor preciu.<ref name="Benkoski">{{Cita web|url=http://www.lehigh.edu/~incntr/publications/perspectives/v16/benkoski.pdf|títulu=Ossis and Wessis: A Socioeconomic Analysis of German Reunification|autor=Benkoski, Jason|fechaaccesu=26 d'avientu de 2011|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.lehigh.edu/~incntr/publications/perspectives/v16/benkoski.pdf|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> A principios de 1990, la tasa de cambéu podía ser cimeru a 1:6 ente dambes divises. Magar que la tasa de cambéu ente dambes monedes nun siguía una rellación 1:1, el marcu de la RDA, siquier en términos de [[paridá de poder adquisitivu]] con respectu al marcu alemán yera similar.<ref name="Sinn"/> Sicasí, al aplicar una tasa de cambéu 1:1 ente dambes monedes, una cesta básica afecha a los precios de la RFA amenorgaba a un cuartu'l [[poder adquisitivu]] del salariu permediu d'un trabayador na RDA con respectu al previu a la reunificación.<ref name="Sinn"/>
Al implementar una paridá de salarios nes empreses de la RDA partir de que caltener los salarios baxos enllargaría'l fluxu migratorio escontra la RFA. Unu de los errores foi considerar que'l recíprocu de dicha premisa yera verdaderu, pos l'aumentu de los salarios nun previeno la migración al llargu plazu. Sicasí, aumentaron notablemente los gastos operativos y revalorizáronse les deldes de les empreses ensin ameyorar significativamente la productividá d'estes.
Finalmente, munches empreses declaráronse insolventes al nun poder atayar les sos deldes.<ref name="Sinn" /> Como la so productividá permediu yera d'un terciu con al respeutive de la RFA, infierse que se precisaben tres veces más recursos pa la producción d'una serie d'artículos. Yera posible evitar una folada xeneralizada d'empreses insolventes y despidos per mediu d'aumentos de sueldu graduales calteniendo la tasa de cambéu 1:2 o implementando un área de llibre comerciu ente la RDA y la RFA, en cuenta de una unión monetaria.<ref name="Sinn2" />
Per otra parte, esperábase que les privatizaciones acometíes pola ''[[Treuhandanstalt]]'' (THA) embriviríen la perda de puestos de trabayu y devolveríen l'alministración de les empreses públiques de la RDA a los sos propietarios llexítimos (munches d'estes empreses fueren [[espropiación|espropiaes]] pol gobiernu xermanu oriental). Estes compañíes constituyíen el 30 % del sector empresarial de la RDA, ente que'l restante 70 % correspondía a aquelles que fueron espropiaes pola Xunión Soviética en 1948 y que pasaron a control estatal cuando s'estableció la RDA en 1949. Sicasí, estes nun fueron sometíes a restituciones.<ref name="Hunt" />
{| {{tablaguapa}} style="float:right; text-align:center; margin:20px"
|+ '''Tresferencies brutes pa los nuevos estaos<br /> federaos de l'antigua RDA, dende 1991 hasta 1995.<ref name="Ritter4">[[#Ritter|Ritter]] p. 128-129</ref>'''
|-
! Procedencia
!Monto <small>(en miles de millones<br />de marcos alemanes)</small>
|-
!Capital públicu de la RFA
|570
|-
!Fondos pa la Unidá Alemana |75
|-
!Asistencia familiar y domiciliaria
|27
|-
!Subsidios per desemplegu y pensiones
|140
|-
!Beneficios brutos recibíos pa<br />el desenvolvimientu de la seguridá social, <br /> seguro de desemplegu ya inversiones
|812
|-
!Impuestos
|<nowiki>-</nowiki>197
|-
!Tresferencies netes
|615
|}
L'esmantelamientu del sector públicu de la RDA per parte de la THA foi eficiente al saldar contratos con sociedaes de la RFA del mesmu sector económicu.<ref name="Hunt" /> Pero eso nun evitó la perda d'emplegos xenerada por despidos xeneralizaos o pola quiebra de les empreses públiques de la RDA.<ref>[[#Sinn|Sinn]] p.82-83, 86</ref> Pa 1992, el desemplegu algamó'l 15 % de la población activa de la RDA, lo cual significó la peor cifra de paru dende la [[Gran Depresión]].<ref name="Monedero">[[#Monedero|Monedero et al]] p.121</ref>
Lo más cuestionable de les operaciones de la THA foi la subestimación del [[capital humanu]] despidíu nel estreldu de les negociaciones y que'l so financiamientu dependía del capital públicu de la RFA.<ref name="Monedero" /> Dende la so creación en xunu de 1990 hasta avientu de 1994, cuando la THA cesó les sos operaciones, los contratos liquidaos por esta axencia amasaron una delda de 260 a 270 mil millones de marcos alemanes.<ref name="Grosser" />
L'efeutu combináu de la unión monetaria y les privatizaciones de la THA provocó un escomanáu aumentu de la [[delda pública]] de la RFA, pos agora l'Estáu alemán tenía de subvencionar el desenvolvimientu de la seguridá social na RDA, asegurar les prestaciones sociales de los paraos, y asumir la renovación de la infraestructura y les víes de tresporte de los cinco nuevos estaos.<ref>[[#Ritter|Ritter]] p.16, 117</ref>
[[Ficheru:2001-b-potsdamer.jpg|thumb|211x211px|Reconstrucción de [[Potsdamer Platz]], nel centru de Berlín. Les inversiones del Estáu alemán n'infraestructura fueron ingentes tres la reunificación.]]
Los estaos occidentales tresfirieron capitales a los de l'antigua RDA pa financiar les xubilaciones antemanaes a tolos trabayadores de 55 a 65 años y les compensaciones monetaries pa les víctimes de la Segunda Guerra Mundial, envaloraes ente 85,300 mil millones y 4,3 billones de marcos alemanes, respeutivamente.<ref name="Ritter4"/>
P'amenorgar los costos qu'implicó'l desenvolvimientu de l'antigua RDA, enllantar en 1991 un nuevu impuestu denomináu «Recargu de Solidaridá». Esti gravaba nun 3,75 % l'impuestu sobre la renta, les ganancies de capital y los impuestos de sociedaes. En 1995, esti recargu foi alzáu al 7,5 %; y dende 1998 caltúvose nun 5,5 %.<ref>{{Cita web|url=http://econstor.eu/bitstream/10419/45384/1/65713709X.pdf|títulu=Der umstrittene Solidaritätszuschlag|obra=Karl-Bräuer Institut|fecha=abril de 2010|fechaaccesu=31 d'avientu de 2011|idioma=alemán}}</ref>
Na década de 1990, tamién s'alzaron los impuestos sobre los combustibles fósiles, el tabacu y el seguros. Los gravámenes establecíos aumentaron del 0,28 % al 0,45 % y del 0,23 % al 0,3 % (pa la [[gasolina]] y el [[gasóil]], respeutivamente).<ref>{{Cita web|url=http://www.bmu.de/files/pdfs/allgemein/application/pdf/mineral_dl.pdf|títulu=Entwicklung der Energiesteuer für Benzin, Diesel und Erdgas als Kraftstoffe|obra=[[Ministeriu Federal de Mediu Ambiente, Proteición de la Naturaleza, Construcción y Seguridá Nuclear d'Alemaña]]|fechaaccesu=31 d'avientu de 2011|idioma=alemán}}</ref> Del 3,1 % al 4,2 % pa los productos derivaos del tabacu.<ref>Pozimski, Jens. (2007) (n'alemán).''Die Entwicklung der Tabaksteuer in Deutschland'' Editorial GRIN Verlag ISBN 3638661091. páxs.64</ref> Y del 7 % al 15 % pa los precios de los [[contratu de seguru|contratos de seguru]].<ref>{{Cita web|url=http://www.inriver.bwl.uni-muenchen.de/files/vortraege/20070521_wolgast.pdf|títulu=Zur aktuellen wirtschaftlichen Lage der deutschen Versicherungswirtschaft|autor=Wolgas, Michael|obra=Gesamtverband der Deutschen
Versicherungswirtschaft|fechaaccesu=31 d'avientu de 2011|idioma=alemán}}</ref>
<!--{{VT|Verkehrsprojekt Deutsche Einheit|Aufbau Ost|Fondos pa la Unidá Alemana}} -->
=== Sociales ===
L'aislamientu de la RFA de la RDA mientres la [[Guerra Fría]], sobremanera tres la construcción del Muriu en 1961, fomentó la diverxencia ente dambes [[Idiosincrasia|idiosincrasies]].<ref name="Trujillo">{{Cita web|url=http://catarina.udlap.mx/o_dl_a/tales/documentos/lri/trujillo_g_da/indice.html|títulu=Identidad social alemana a catorce años de la reunificación|autor=Trujillo, Denise|añu=2004|páxina=41|fechaaccesu=18 de febreru de 2012}}</ref> La unidá alemana centrar nel establecimientu d'una economía de mercáu en llugar d'una planiada y l'abolición del sistema políticu anterior,<ref name="Narrativa">{{Cita web|url=http://revistas.ucm.es/fll/11330406/articulos/RFAL0505110089A.PDF|títulu=La narrativa de la reunificación alemana. Presupuestos, temes y tendencies|autor=Maldonado, Manuel|añu=2005|obra=Revista de Filoloxía Alemana|fechaaccesu=19 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160305025825/http://revistas.ucm.es/fll/11330406/articulos/RFAL0505110089A.PDF|fechaarchivu=2016-03-05}}</ref> como parte del Programa de los Diez Puntos. Sicasí, la reintegración de dambos coleutivos alemanes atrabancóse.
====Identidá nacional de los alemanes orientales====
{{VT|Ostalgie}}
[[Ficheru:Ampelmann.jpg|thumb|175px|Una estatua dedicada al ''[[Ampelmann]]'' nel distritu [[Berlín-Mitte|Mitte]], Berlín.]]
Los alemanes occidentales, al favorecer los modelos económicos y políticos aplicaos nos países del [[primer mundu]], calteníen una imaxe negativa de la RDA. En particular, criticaben la falta de llibertaes individuales y la [[economía d'escasez]]. Sicasí, los ciudadanos de la RFA amosaben simpatía escontra los habitantes de la RDA, considerándolos en munchos aspeutos similares. Esa perceición tomar en cuenta nel procesu de reunificación, oldeando coles diferencies que manifestaríen depués unos respectu de los otros.<ref>[[#Cooke|Cooke]] p.79-81</ref>
La identificación na RDA de la [[identidá nacional]] alemana esistía antes de los eventos de 1989.<ref name="Cooke1">[[#Cooke|Cooke]] p.64, 66-67</ref>De magar, el sentíu d'identidá nacional aumentó debíu a la fin de la dicotomía ente dambes sociedaes.<ref name="Cooke2">[[#Cooke|ibíd]] p.68-69</ref> Los alemanes orientales manifiesten una marcada identidá nacional ante a los estranxeros, ensin importar demasiáu la rexón a la que pertenecen. En dellos casos, identifíquense tamién como europeos o ciudadanos del mundu. Nesti contestu, la identidá nacional referir al sentíu de pertenencia a una nación, ensin qu'esista afinidá dalguna con ideoloxíes [[Nacionalismu|nacionalista]] o d'[[estrema derecha]].<ref name="Cooke1"/>
El progresivu asentamientu de les condiciones de vida de la RFA na RDA foi una de les prioridaes de la reunificación. Establecióse asina la [[identidá social]] xermanu occidental como un grupu de referencia al que los ciudadanos de la RDA teníen d'asimilase.<ref name="Trujillo"/> Sicasí, los ''ossis'' reconócense como ''«ciudadanos de segunda clase»'' debíu al desemplegu nel este d'Alemaña, la inferioridá de los salarios con respectu al oeste, el faigo de menos de los llogros del so Estáu en seguridá social, educación y deportes y que'l procesu de reunificación velaba polos intereses de la economía y del bienestar de los estaos federaos occidentales. Lo anterior xeneró que los alemanes orientales enfatizaran y caltuvieren la so propia identidá nacional frente a los alemanes occidentales.<ref name="Cooke2"/>
L'entendimientu ente dambes identidaes sociales se encauzaría per mediu del diálogu. Pero la separación y l'enfrentamientu ideolóxicu a les que se vieron sometíes y l'enfoque del procesu de reunificación causó que la conciliación ente dambos coleutivos enllargar.<ref name="Ahbe"/>
Dende la década de 1990, los alemanes orientales amosáronse señardosos pol estilu de vida na RDA, lo que derivó nun sentimientu coleutivu marxinal conocíu como '''''[[Ostalgie]]'''''.<ref>[[#Kupferberg|Kupferberg]] p.176-178</ref> Esti comportamientu atribuyir a la escasa identificación colos valores enllantaos per Alemaña Occidental y, en menor midida, pol desemplegu, l'amenorgamientu del desenvolvimientu económicu nos estaos federaos del este d'Alemaña y les falses mires sobre la implantación d'un estáu de bientar similar al de l'antigua RFA.<ref name="Benkoski"/><ref name="Ahbe">Ahbe, Thomas (2005) (n'alemán). ''Ostalgie: Zum Umgang mit der DDR Vergangenheit in den 1990er Jahren'' ISBN 393142696 páxs.71</ref> Sicasí, tamién ye venceyante a la poca identificación qu'esiste ente un ampliu sector de los alemanes orientales con al respeutive de la sociedá occidental.<ref>[[#Kupferberg|íbid]] p.172</ref>
La creciente identificación de los alemanes orientales cola so propia identidá nacional resultó positiva pal espardimientu de dellos productos que se comercializaben na RDA (como la [[Vita Cola]]) y de íconos culturales como'l programa de televisión infantil ''[[Sandmännchen]]'' y los ''[[Ampelmännchen]]''.<ref name="Ahbe"/>
====Aumentu de la xenofobia na antigua RDA====
[[Ficheru:Neonazi 2.4.2005 München.jpg|thumb|210x210px|Siguidores del partíu nacionalista [[Partíu Nacionaldemócrata d'Alemaña|NPD]] en [[Múnich]].]]
Tres la reunificación, rexistráronse nes árees de la ex RDA y especialmente ente los nuevos biltos [[Xenofobia|xenófobos]], que non solo acarretaron discriminación escontra los inmigrantes sinón tamién más agresiones na so contra que nel restu del país.<ref>[[#Kupferberg|íbid]] p.145-146</ref>
A principios de la década de 1990, un ampliu sector de la población de los estaos federaos orientales cuntaba que l'Estáu alemán tenía d'arreglar efeutivamente les dificultaes qu'afectaben a los alemanes orientales (tales como l'eleváu porcentaxe de sacupaos y la medría del [[costu de vida]] con respectu al oeste d'Alemaña) antes de dexar l'establecimientu d'inmigrantes nel este d'Alemaña. Acusábase-yos de «vivir por cuenta del Estáu», «xenerar una escasez de viviendes» y «arrampuñar los emplegos a los alemanes».<ref>Dalgunes d'estes opiniones [[Etnocentrismu|etnocéntriques]] fueron llograes per mediu d'encuestes, que fueron oxetu d'estudiu per parte de numberosos sociólogos a lo llargo de la década de 1990. Anque la bibliografía ye estensa, les conclusiones pueden consultase en [[Reunificación alemana#Kurthen|Kurthen et al]] p.148-149 y nes p.187-188 del llibru ''Rechtsextremismus Jugendlicher in der DDR und in den neuen Bundesländern von 1982-1998'' de Britta Bugiel (ISBN 3825861554).</ref>
D'esta miente, l'enraigono de les conductes xenófobes na RDA provenía en parte de la so sensible situación económica. En particular, el progresivu amenorgamientu de los subsidios estatales y la lenta crecedera determinó una alta [[tasa de desemplegu]].<ref name="Kupferberg">[[#Kupferberg|Kupferberg]] p.150-152</ref><ref name="Xenofobia">{{Cita web|url=http://repository.urosario.edu.co/bitstream/10336/1119/1/36313068.pdf|títulu=La incidencia de la reunificación alemana como factor a destacar nel analís del desenvolvimientu de la xenofobia nos nuevos estaos federaos|autor=Riega, Paula|fechaaccesu=19 de febreru de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20240321131142/https://repository.urosario.edu.co/bitstream/10336/1119/1/36313068.pdf|fechaarchivu=2024-03-21}}</ref>
De la mesma, el adoctrinamiento del individuu per mediu de la educación y la [[propaganda]] y la preservación d'una sociedá homoxénea fueron claves pal afitamientu del socialismu na RDA. La formación de cada individuu yera competencia del Estáu. Esta implicaba l'adaptación a una sociedá socialista, que se consiguía torgando'l desenvolvimientu d'una personalidá individual y fomentando la disciplina, sumisión y el sentíu de pertenencia d'un individuu a una coleutividá uniforme y homoxéneo (basada nel ideal marxista de la [[sociedá ensin clases]]) dende la infancia.<ref>[[#Kupferberg|Kupferberg]] p.156-157, [[#Kurthen|Kurthen et al]] p.150-151</ref>
Asina, la presencia d'estranxeros alteriaba l'orde y la homoxeneidá sociales.<ref>[[#Kupferberg|Kupferberg]] p.162-169</ref> Arriendes d'ello, l'establecimientu d'inmigrantes, na so mayoría provenientes d'otros países socialistes, taba acutáu pol Estáu. La convivencia nuna sociedá homoxénea fizo que los alemanes orientales fueren pocu receptivos a la presencia d'estranxeros, lo cual esplica l'apaición d'actitúes xenófobes escontra ellos.<ref>[[#Kurthen|Kurthen et al]] p.152-154</ref>
====El papel de la muyer====
El realcuentru de dambes sociedaes punxo de relieve'l mayor protagonismu de la muyer nes families se la RDA. Yá que los ideólogos marxistes afirmaben que'l [[patriarcáu]] yera mesma de les economíes capitalistes y que nun yera posible la fundación d'una sociedá socialista ensin la participación de la muyer, el PSUA favoreció'l so insertamientu social.
Dende la década de 1950, facilitóse'l so accesu a la educación y al mercáu llaboral, y ufiertáronse subvenciones per maternidá.<ref>[[#Cooke|Cooke]] p.120-121, {{Cita web|url=http://nibis.ni.schule.de/nli1/rechtsx/nlpb/pdf/Gender/frauenbewegung.pdf|títulu=Die Geschichte der Frauenbewegung in Deutschland|autor=Nave-Herz, Rosemarie|añu=1997|páxines=63|fechaaccesu=28 de febreru de 2012|idioma=alemán|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150226122622/http://nibis.ni.schule.de/nli1/rechtsx/nlpb/pdf/Gender/frauenbewegung.pdf|fechaarchivu=2015-02-26}}</ref> El trabayu daba a les muyeres na RDA cierta independencia económica y arreglaba les necesidaes de les sos families. Na RFA, les muyeres (en particular, les [[feminismu|feministes]]) opinaben sicasí que l'Estáu xermanu oriental dexaba la doble esplotación de los trabayadores, yá que tamién teníen qu'atender los queferes de los sos llares.<ref>[[#Cooke|Cooke]] p.122-125</ref>
A principios de la década de 1990, les muyeres de la RDA viéronse afeutaes porque la formación y esperiencia llaboral anterior nun cumplíen coles esixencies de los puestos de trabayu análogos nes empreses xermanu occidentales (yá aquel día, los consorcios de la RFA adquirieren el 70 % de les empreses xermanu orientales). Nel mercáu llaboral d'Alemaña Occidental, la demanda de personal femenín acutar al comerciu minorista y a la hostelería. Eso contribuyó al desemplegu de la población femenina activa de l'antigua RDA, pos na so mayoría adquirieren esperiencia llaboral nel sector industrial.
El personal femenín con edaes d'ente 50 y 60 años foi despidíu o xubiláu por fuercia, ente que a les más nueves ufiertábase-yos emplegu a tiempu parcial.<ref>{{Cita web|url=http://www.kulturation.de/ki_1_text.php?id=13|títulu=Geschlechtervertrag und Geschlechterarrangements in den neuen Bundesländern|autor=Dölling, Irene|fechaaccesu=27 de febreru de 2012|idioma=alemán}}</ref> Sicasí, el porcentaxe de paraes nos estaos federaos occidentales y orientales foi converxendo. En 2008, el desemplegu algamaba'l 7,4 % y el 14,5 % de la población femenina activa del oeste y oriente d'Alemaña, respeutivamente.<ref>{{Cita web|url=http://doku.iab.de/forschungsbericht/2011/fb0111.pdf|títulu=Aktualisierung von Regionalindikatoren für die deutschen Arbeitsmarktregionen|obra=Institut für Arbeitsmarkt- und Berufsforschung|páxina=22|fechaaccesu=27 de febreru de 2012|idioma=alemán}}</ref> Eso representa una enorme meyora dende 1998, cuando'l desemplegu afectó al 56 % de la población femenina activa na antigua RDA, ente que na antigua RFA apenes llegaba al 42 %.<ref>{{Cita web|url=http://revistas.ucm.es/cee/15766500/articulos/PAPE0303130005A.PDF|títulu=Reunificación alemana: aproximamientu a les consecuencies económicu y social pa los Länder Orientales|autor=Zschiesche, Juan|fechaaccesu=20 de febreru de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160305025340/http://revistas.ucm.es/cee/15766500/articulos/PAPE0303130005A.PDF|fechaarchivu=2016-03-05}}</ref>
=== Polítiques ===
El respaldu y garantía al procesu de reunificación y les promeses d'ameyorar la situación económica n'Alemaña dieron al partíu de Kohl, el [[Unión Demócrata Cristiana d'Alemaña|CDU]], la victoria nes [[Eleiciones federales d'Alemaña de 1990|eleiciones federales de 1990]], por detrás del [[Partíu Socialdemócrata d'Alemaña|Partíu Socialdemócrata]] lideráu por [[Oskar Lafontaine]], el [[Partíu Lliberal Democráticu d'Alemaña|partíu Lliberal Democráticu]] lideráu por Hans-Dietrich Genscher, el [[Partíu del Socialismu Democrático]] lideráu por [[Gregor Gysi]] y la coalición [[Alianza 90/Los Verdes]].
En particular, nin los socialdemócrates nin los verdes amosáronse entusiastes ante la idea de sofitar el procesu de reunificación lleváu a cabu pol gobiernu de Kohl. La coalición Alianza 90 / Los Verdes nun formaron una coalición col Partíu Verde de la RDA porque estos postreros sí secundaben la reunificación. Alianza 90 y Los Verdes de la RDA llograron el 6 % de los votos de los estaos federaos orientales, ente que los Verdes de la RFA solo'l 4,8 % en toa Alemaña. En postreres, quedar ensin escaños nel ''[[Bundestag]]'' por non superar l'[[estragal eleutoral]] del 5 % del sistema eleutoral alemán.
Nes [[Eleiciones federales d'Alemaña de 1994|eleiciones federales de 1994]] y [[Eleiciones federales d'Alemaña de 1998|1998]], el sofitu pol CDU menguó en vista de la ineficacia de la política económica del procesu de reunificación. Nestos comicios, el PDS perfilóse como'l partíu que velaría polos intereses de los alemanes orientales tres la reunificación, ocupando escaños nos parllamentos rexonales de los estaos federaos orientales.<ref name="Política">Solsten, Eric (1999) (n'inglés). ''Germany: A Country Study''. Editorial DIANE Publishing ISBN 0788181793 p.375-388</ref>
Nos primeros años de la década de 1990, la política esterior alemana centróse más nel desenvolvimientu y planificación de la integración europea que nel cumplimientu de les sos obligaciones como miembru de la Otan n'intervenciones militares. La esistencia d'una Alemaña unificada reintegrada a la [[Comunidá Económica Europea]] favoreció les negociaciones ente Francia y Alemaña pola creación de la [[Xunión Europea]] y l'establecimientu del [[euru]] como moneda única, que remató cola firma del [[Tratáu de Maastricht]] en febreru de 1992.<ref>Dalton, Russell J. ''Politics in Germany'' (1993) (n'inglés). Editorial HarperCollins College Publishers, 1993 ISBN 067352244X Capítulu 10 [http://www.socsci.uci.edu/~rdalton/germany/ch10/chap10.htm Versión en llinia], {{cita web|url=http://wissen.spiegel.de/wissen/image/show.html?did=7833746&aref=image017/SP1998/010/SP199801000250028.pdf&thumb=false|títulu=Weg ohne Wiederkehr|fechaaccesu=1 de setiembre de 2012|fecha=ochobre de 1998|idioma=alemán|obra=Der Spiegel}}</ref>
La coxuntura xeopolítica d'aquella dómina tamién foi beneficiosa pal país y ayudólu a consolidar el so lideralgu en tol continente européu. Amás de la yá citada reunificación alemana produciéronse la cayida de tres países que podríen faer un efeutu de contraponer: les disoluciones de la [[disolución de la URSS|URSS]], de [[disolución de Checoslovaquia|Checoslovaquia]] y de [[disolución de Yugoslavia|Yugoslavia]] enllenaron el continente de pequeños países sobre los qu'Alemaña tenía preponderancia.
=== Demográfiques ===
{{AP|Demografía d'Alemaña}}
{| {{tablaguapa}} style="float:right; text-align:center; margin:20px"
|+ '''Población nos estaos federaos del este d'Alemaña.<ref name="S1"/>'''
|-
! Estáu federáu
!1990 (en miles)
! 2008 (en miles)
|-
! Berlín
| 3.434
| 3.432
|-
! Brandeburgu
| 2.578
| 2.522
|-
! Mecklemburgu-Pomerania<br /> Occidental
| 1.924
| 1.664
|-
! Saxonia |
4.764
| 4.193
|-
! Saxonia-Anhalt
| 2.874
| 2.382
|-
! Turinxa
| 2.611
| 2.268
|}
Inda cuando'l descensu demográficu yá yera visible antes de los cambeos sociopolíticos na RDA de 1989, esti apinóse dempués de la reunificación alemana.<ref name="S3">{{cita web|url=http://www.bpb.de/apuz/26014/abwanderung-aus-dean-neuen-bundeslaendern-von-1989-bis-2000|títulu=Abwanderung aus dean neuen Bundesländern von 1989 bis 2000|fecha=26 de mayu de 2002|fechaaccesu=31 d'agostu de 2012|idioma=alemán}}</ref> Dende 1990, les rexones con baxa [[Renta familiar disponible per cápita|renta familiar]] per cápita y altos índices de desemplegu amosáronse gustantes a un cayente demográficu progresivu.
Solo los estaos de Brandeburgu y [[Saxonia]] atenuaron les sos tases de decrecimiento poblacional pola influencia de les zones metropolitanes de Berlín y [[Leipzig]]-[[Dresde]], respeutivamente. Estes gocien entá d'un [[desenvolvimientu económicu]] considerable.<ref name="S1">{{cita web|url=https://www.destatis.de/DE/Publikationen/StatistischesJahrbuch/DeutscheEinheit.html|títulu=20 Jahre Deutsche Einheit|obra=Statistisches Bundesamt|fecha=2010|fechaaccesu=31 d'agostu de 2012|idioma=alemán}}</ref>
Les poques oportunidaes d'emplegu nos estaos federaos orientales causó la partida de bona parte de la población femenina activa al oeste d'Alemaña. Na antigua RDA, el [[desequilibriu de xéneru]] permediu ye de 90 muyeres por 100 homes.<ref name="S2">{{cita web|url=http://www.berlin-institut.org/fileadmin/user_upload/Studien/Kurzfassung_demografische_lage_englisch.pdf|títulu=The Demografic State of the Nation|obra=Berlin Institute for Population and Development|fecha=marzu de 2006|fechaaccesu=31 d'agostu de 2012|idioma=inglés}}</ref>
El [[saldu migratoriu]] negativu nos estaos federaos orientales (envaloráu en 1,1 millones d'habitantes nel periodu 1991-2008), l'avieyamientu de la [[pirámide de población]] son otres de les consecuencies demográfiques resaltantes na antigua RDA tres la reunificación.<ref name="S1" /> Amás, el cayente demográficu de ciertes rexones industrializaes del este alemán, como'l cordal del [[Harz]] y la [[Suiza saxona]], dexó la repoblación del [[llobu cerval européu|llobu cerval]] y el [[llobu européu]].<ref name="S2" />
== Documentales ==
* [http://www.catastroika.com/indexes.php "Catastroika"] (2012) de los creadores de ''[[Debtocracy]]'', ye proyeutu de [[crowdfunding|financiamientu coleutivu]] con [[Llicencies Creative Commons]] qu'analiza la privatización de los activos del estáu en distintos procesos históricos: [[República Democrática Alemana]], ex-[[Xunión Soviética]], [[Gran Bretaña]], [[Francia]], [[Grecia]], etc.
== Ver tamién ==
* [[Remodelación de Berlín]]
* [[Monumentu a la Llibertá y la Reunificación]]
* [[Unificación d'Alemaña]]
== Fuentes ==
===Notes===
{{llistaref|group=nota}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
===Bibliografía===
* <cite id=Bahrmann>{{cita llibru|autor=Bahrmann, Hannes|coautores=[[Christoph Links|Links, Christoph]]|títulu=Chronik der Wende: die Ereignisse in der DDR zwischen 7. Oktober und 18. März 1990|añu=1999|editorial=Ch. Links Verlag|idioma=alemán|isbn=3861531879|páxines=298}}</cite>
* <cite id=Cook>{{cita llibru|títulu=East German distinctiveness in a unified Germany|autor=Cooke, Paul|editorial=Continuum International Publishing Group|añu=2002|isbn=1902459172|idioma=inglés|páxines=171}}</cite>
* <cite id=Henke>{{cita llibru|títulu=Revolution und Vereinigung|url=https://archive.org/details/revolutionundver0000unse|autor=Henke, Klaus-Dietmar|editorial=Deutscher Taschenbuch Verlag|añu=2009|isbn=9783423247368|idioma=alemán|páxines=[https://archive.org/details/revolutionundver0000unse/page/734 734]}}</cite>
* <cite id=Kupferberg>{{cita llibru|títulu=Rise and Fall of the German Democratic Republic|url=https://archive.org/details/risefallofgerman0000kupf|autor=Kupferberg, Feiwel|editorial=Transaction Publishers|añu=2002|isbn=0765801191|idioma=inglés|páxines=228}}</cite>
* <cite id=Kurthen>{{cita llibru|títulu=Antisemitism and xenophobia in Germany after unification|url=https://archive.org/details/antisemitismxeno0000unse|autor=Kurthen,Hermann|coautores=[[Bergmann Werner|Bergmann, Werner]]; Erb, Rainer|editorial=[[Oxford University Press]]|añu=1997|isbn=0195110102|idioma=inglés|páxines=318}}</cite>
* <cite id=Monedero>{{cita llibru|autor=Monedero, Juan Carlos|enllaceautor=Juan Carlos Monedero|coautor=Alvarado, Emilio; Aguilera, Raúl; Xerez, Ariel|títulu=La torna a Europa: de la perestroika al Tratáu de Maastricht|añu=1993|editorial=Editorial Complutense|isbn=8474914469|páxines=429}}</cite>
* <cite id=Quint>{{cita llibru|autor=Quint, Peter E.|títulu=The imperfect union: constitutional structures of German unification|url=https://archive.org/details/imperfectunionco0000quin|añu=1997|editorial=[[Princeton University Press]] |idioma=inglés|isbn=0691086567|páxines=[https://archive.org/details/imperfectunionco0000quin/page/482 482]}}</cite>
* <cite id=Ritter>{{cita llibru|autor=Ritter, Gerhard A.|enllaceautor=:de:Gerhard A. Ritter|títulu=Der Preis der deutschen Einheit. Die Wiedervereinigung und die Krise des Sozialstaats|url=https://archive.org/details/derpreisderdeuts0000ritt|añu=2007|editorial=Verlag C. H. Beck|idioma=alemán|isbn=3406568602|páxines=545}}</cite>
* <cite id=Rödder>{{cita llibru|autor=Rödder, Andreas|enllaceautor=:de:Andreas Rödder|títulu=Deutschland einig Vaterland. Die Geschichte der Wiedervereinigung|url=https://archive.org/details/deutschlandeinig0000rodd|añu=2009|editorial=Verlag C. H. Beck|idioma=alemán|isbn=3406562817|páxines=[https://archive.org/details/deutschlandeinig0000rodd/page/490 490]}}</cite>
* <cite id=Schuller>{{cita llibru|autor=Schuller, Wolfgang|títulu=Die Deutsche Revolution 1989|añu=2009|editorial=Rowohlt Berlin|idioma=alemán|isbn=9783871345739|páxines=384}}</cite>
* <cite id=Seibel>{{cita llibru|autor=Seibel, Wolfgang|títulu=Verwaltete Illusionen: die Privatisierung der DDR-Wirtschaft durch die Treuhandanstalt und ihre Nachfolger 1990-2000|añu=2005|editorial=Campus Verlag|idioma=alemán|isbn=3593379791|páxines=544}}</cite>
* <cite id=Sinn>{{cita llibru|autor=Sinn, Hans-Werner|coautores=Sinn, Gerlinde|títulu=Jumpstart: The Economic Unification of Germany. Traducción de la primer edición de [[Kaltstart]], de la so autoría|enllaceautor=:de:Hans-Werner Sinn|añu=1994|editorial=[[MIT Press]]|idioma=inglés|isbn=0262691728|páxines=264}}</cite>
* <cite id=Stuhler>{{cita llibru|autor=Stuhler, Ed|títulu=Der letzten monaten der DDR|añu=2010|editorial=Ch. Links Verlag|idioma=alemán|isbn=9783861535706|páxines=247}}</cite>
* <cite id=Süß>{{cita llibru|autor= Süß, Walter|títulu=Staatssicherheit am Ende: warum ye dean Mächtigen nicht gelang, 1989 eine Revolution zu verhindern|añu=1999|editorial=Ch. Links Verlag|idioma=alemán|isbn=386153181X|páxines=815}}</cite>
* <cite id=Viñes>{{cita llibru|autor=Viñes, Raimundo Vieyu|títulu=La unificación alemana: discursu y aición. Un estudiu sobre'l nacionalismu alemán actual|añu=2001|url=http://www.cervantesvirtual.com/obra/la-unificacion-de-alemania-discursu-y-accion-un estudiu-sobre-el nacionalismu-aleman-actual--0/|editorial=Alicante: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes|isbn=84-688-6131-6|páxines=503}}</cite>
* <cite id=Weidenfeld>{{cita llibru|autor=Weidenfeld, Werner|enllaceautor=:de:Werner Weidenfeld|coautores=Korte, Karl-Rudolf |títulu=Handbuch zur deutschen Einheit, 1949-1989-1999|añu=1999|editorial=Campus-Verlag|idioma=alemán|isbn=3593362406|páxines=890}}</cite>
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|German reunification|la reunificación alemana}}
{{wikiquote|Deutsche Wiedervereinigung|la reunificación alemana|idioma=de}}
* {{Cita web|url=http://www.spiegel.de/international/spiegel/0,1518,373639,00.html|títulu=El preciu d'una reunificación fallida|autor=Berg, Stefan; Winter, Steffen; Wassermann, Andreas|obra=[[Der Spiegel]]|fecha=9 de febreru de 2005|idioma=inglés}}
* {{Enllaz rotu|1=La reunificación alemana nuna perspeutiva histórica |2=http://148.206.53.230/revistasuam/iztapalapa/include/getdoc.php?id=478&article=479&mode=pdf |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* Poch, Rafael. (25/3/2009) ''[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2009/03/22/pagina-8/77188699/pdf.html Repulgos de la reunificación alemana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304210354/http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2009/03/22/pagina-8/77188699/pdf.html |date=2016-03-04 }}'' y [http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2009/03/22/pagina-9/77188717/pdf.html entrevista al editor berlinés Christoph Links, nel venti (sic) aniversariu de la cayida del muriu]. [[La Vanguardia]]
* {{Cita web|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1990/10/03/pagina-3/33456114/pdf.html|títulu=Alemaña vuelve ser una|autor=Popescu, Valentin|obra=La Vanguardia|fecha=3 d'ochobre de 1990}}
* {{Enllaz rotu|1=La reunificación alemana como frutu de la coherencia na so política esterior |2=http://www.iri.edu.ar/revistas/revista_dvd/revistes/R14/R14-ETEM.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web|url=http://www.grenzbilder.de/die_grenze/die_grenze_damals_heute.php|títulu=Galería d'imáxenes de la frontera interalemana, incluyendo'l Muriu de Berlín|autor=Ritter, Jürgen|fecha=|idioma=alemán}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=dNMHK2zMkr0 ¿Cuántu costó la reunificación alemana?]
{{Tradubot|Reunificación alemana}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Guerra Fría]]
[[Categoría:Historia d'Alemaña]]
[[Categoría:Historia de la Xunión Europea]]
[[Categoría:Berlín]]
sdypse3e64ljwwk5mzxzdgkic3nygx7
Sumqayit
0
99794
4527253
4503194
2026-09-11T09:58:52Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527253
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Sumgait''' ([[azerbaixanu]]: Sumqayıt) ye una de les once ciudaes autónomes de la [[República d'Azerbaixán]]. La ciudá capital ye la ciudá de Sumgait.
Sumgayit ([[Idioma azerbaixanu|Azerbaixanu]]: Sumqayıt; Tamién conocida como Sumgait o '''Sumqayit''') ye una de les ciudaes más grandes n'[[Azerbaixán]], alcontrada cerca del [[Mar Caspiu|Caspian Mar]], aproximao a 31 quilómetros de la capital, [[Bakú|Baku.]] La [[ciudá]] tien una población de 308700 (censu de 2009), siendo la tercer ciudá más grande d'[[Azerbaixán]] dempués de la capital [[Bakú|Baku]] y de [[Ganja (Azerbaixán)|Ganja.]] La ciudá tien un territoriu de 83 quilómetros cuadraos.<span></span> Foi fundada'l 22 de payares de 1949,<ref name="exe"><cite class="citation web">[http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=passport "Sumqayıt şəhər icra hakimiyyəti. Şəhərin pasportu" [Sumgayit Executive Power.]</cite></ref> como unión alministrativa de dos poblaciones: [[Corat|Jorat]] y Haji Zeynalabdin, la segunda toma'l nome del empresariu del aceite y filántropu [[Hacı Zeynalabdin|Haji Zeynalabdin]] Taghiyev. Agospia la Sumqayit Universidá Estatal.
== Etimoloxía ==
Según el folclor local la ciudá toma'l nome del ríu Sumqayit. Les lleendes falen d'un héroe llamáu "Sum", quien foi escoyíu pola comunidá pa lluchar con una bisarma que bloquiaba'l ríu Sumqayit.<ref><cite class="citation web">[http://www.sumhistorymuseum.az/index.php?option=com_content&view=article&id=60&Itemid=75 "Əfsanələr"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113114811/http://www.sumhistorymuseum.az/index.php?option=com_content&view=article&id=60&Itemid=75 |date=2014-11-13 }}. ''www.sumhistorymuseum.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref> Sum finalmente consiguió matar a la bisarma, pero cuando'l ríu ye lliberáu él resulta barríu peles agües y nunca se-y vuelve ver. Dempués d'aquello, la so amada, Jeyran, inconsolable pola desapaición de Sum, diría al ríu pa glayar "Sum qayıt!" (que significa "Sum, vuelve!" n'azerbaixanu).<ref><cite class="citation web">[http://www.sumqayit-ih.gov.az/page/11.html "Tarixi Əfsanə"]. ''www.sumqayit-ih.gov.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref> Asina que el ríu pasó a ser conocíu como Sumgayit, y de ende la ciudá tomó darréu'l nome.
== Historia ==
=== Yera medieval ===
Según historiadores, les tribus Medean vivieron nesta área. Mientres el boom de la construcción, cuando s'escavaben los cimientos del edificiu del gobiernu, atopar nel llugar restos d'un antiguu [[Caravasar|caravanserai]] xunto con elementos personales ya instrumentos de cocina.
Los primeros informes de poblamientos nel llugar de l'actual ciudá de Sumgayit daten de 1580, cuándo viaxeru inglés H. Barrow mentó Sumgayit nos sos escritos y en 1858, cuando [[Alexandre Dumas|Alexander Dumas]] escribió sobre l'área nes sos memories ''Viaxe al Caucaso'', a pesar de que nun se construyó nada relevante nel llugar hasta que la [[Xunión Soviética]] tomó'l control del área na década de 1920.<ref name="exe-2"><cite class="citation web">[http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=passport "Sumqayıt şəhər icra hakimiyyəti.]</cite></ref>
=== Periodu soviéticu ===
Tres la política de ''[[glásnost]]'', empecipiáu por [[Mikhaíl Gorbachov]], el malestar civil y los conflictos étnicos crecieron en delles rexones de la Xunión Soviética, incluyendo [[Óblast Autónomu de Nagorno Karabakh|Nagorno-Karabakh]], una rexón autónoma de la República Socialista Soviética d'Azerbaixán.<ref name="Croissant"><cite class="citation book">Michael P., Croissant (1998). </cite></ref>
El 22—23 de febreru de 1988 empecipióse la violencia na ciudá de Askerán, resultando na muerte de dos azerbaixanos.<ref>The New York Times, 11 March 1988, p.</ref> Les noticies del Askerán enfrentamientu y de la deportación de Azerbaixanos d'Armenia disparó'l Sumgait [[pogromo]] contra residentes armenios de Sumgait n'Azerbaixán el 27 de febreru.<ref>Ethnic Fears and Ethnic War In Karabagh - Stuart J. Kaufman - Page 23</ref> La violencia tuvo dirixida, hasta ciertu puntu, por Azerbaixanos exiliaos d'[[Armenia]], hasta 2000 d'ellos volviéronse más desesperaos en siendo obligaos a agospiase en condiciones pésimes nun barriu de chabolos de Sumgait.<ref>Tamara Dragadze, “Azerbaijan and the Azerbaijanis,” in Graham Smith, ed., The
Nationalities Question in the Soviet Union (London: Longman, 1990), p. 175.</ref><ref>Moskóvskie nóvosti, 17 April 1988, tr. in CDSP vol. 40, non. 17, páxs. 12–13.</ref> El pogromo resultó nes muertes de 26 Armenios y 6 Azerbaixanos. Como resultancia, tola población armenia fuxó de Sumqayit. La violencia mientres el Askerán enfrentamientu y el pogromo de [[Pogromo de Sumgait|Sumgait]] marcó l'entamu del conflictu armenio-azerbaixanu, que provocó la [[Guerra de Nagorno Karabakh]].<ref>Modern hatreds: the symbolic politics of ethnic war - Page 63 by Stuart J. Kaufman</ref>
=== Yera de la república ===
Dempués de la guerra Nagorno-Karabakh, la ciudá pasó a ser el llar de Azerbaijani los refuxaos internamente movieron persones, principalmente de les rexones de [[Qubadlı|Qubadli]] y Zengilan.<ref><cite class="citation web">Abbasov, Shahin. </cite></ref> En 1994, [[Heydər Əliyev|Heydar Aliyev]] empecipió un proyeutu d'una Zona Económica Llibre a gran escala nel territoriu de la ciudá.<ref name="thebusinessyear"><cite class="citation web">[http://www.thebusinessyear.com/publication/article/43/3639/azerbaijan-2014/renewed-dreams "Renewed Dreams"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141111031410/http://www.thebusinessyear.com/publication/article/43/3639/azerbaijan-2014/renewed-dreams |date=2014-11-11 }}. ''www.thebusinessyear.com''. </cite></ref>
== Xeografía ==
[[Ficheru:Azerbaijan_map_sumqayit.png|thumb|250x250px|Sumqayit ta alcontrada aproximao a 31 km al noroeste de la capital d'Azerbaixán Baku, cerca del Mar Caspiu.]]
=== Mediu ambiente ===
Arriendes de la planificación soviética de la era del boom industrial, la ciudá aportó fuertemente contaminada. Llueu dempués de la independencia d'Azerbaixán, los sectores industriales fueron n'amenorgamientu.La península de Absheron (que consta de Sumqayit, [[Bakú|Baku]] y l'[[Abşeron (raión)|Absheron Rayon]]) tuvo considerada polos científicos como la parte más afarada ecológicamente d'Azerbaixán. La ciudá yera conocida pol campusantu de neños, llamáu'l "Campusantu de Ñácaros" qué contién munches tumbes de neños nacíos con deformidaes y retrasos mentales que sufríen entueyos añadíos pola falta de cuidáu médicu fayadizu pa los probes.<ref>[http://www.azer.comaiweb/categories/magazine/23_folder/23_articles/23_sumgayit.html Sumgayit: Soviet's Pride, Azerbaijan's Hell] by Arif Islamzade at ''Azer.com'', Autumn 1994</ref> Sumgayit foi nomáu'l sitiu más contamináu de la tierra pol grupu medioambiental americanu [[Blacksmith Institute|Blacksmith Institutu]] en 2006 y asitiáu na so llista de los "llugares más contaminaos del mundu" pola revista TIME en 2007.<ref>[http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1661031_1661028_1661024,00.html Sumgayit, Azerbaijan – The World's Most Polluted Places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031012618/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1661031_1661028_1661024,00.html |date=2007-10-31 }} ''TIME'', September 12, 2007</ref> L'informe reparaba que l'antigua base industrial soviética contaminaba la redolada llocal con sustancies químiques industriales como cloru y metales pesaos. L'informe tamién mentaba que les tases de [[cáncer]] en Sumgayit yeren hasta un 51% más altes que la media nacional y que les [[Mutación|mutaciones xenétiques]] y los [[Enfermedá conxénita|defectos]] de nacencia yeren un tópicu.<ref>[http://www.blacksmithinstitute.org/site10a.php World's Worst Polluted Places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071027162719/http://www.blacksmithinstitute.org/site10a.php |date=2007-10-27 }} — by the Blacksmith Institute (accessed 2007-12-3)</ref>
L'alministración de la ciudá preparó un plan de proteición medioambiental pa 2003–2010 que fizo menguar de forma continua los niveles de contaminación hasta mínimos. El programa supervisa 118 actividaes coles mires d'embrivir la contaminación en toles etapes de la producción. El programa foi preparáu cola participación de toles empreses industriales na ciudá y la so aplicación ta siendo regulada pol poder executivu de la ciudá. Por casu, la cantidá d'agua de residuos de producción industrial baxó de 600 Dm3 mientres la década de 1990s a 76.3 Dm3 en 2005. Los residuos sólides baxaron de 300.000 a 3.868 tonelaes al añu. El [[Bancu Mundial]] emitió un préstamu al gobiernu azerbaixanu pa la construcción d'un campusantu pa residuos de [[Mercuriu (elementu)|mercuriu]].<ref><cite class="citation web">[http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=tebii_servetler "Sumqayıt şəhər icra hakimiyyəti. Şəhərin ekoloji vəziyyəti" [Sumgayit Executive Power.]</cite></ref>
== Divisiones alministratives ==
[[Ficheru:Sumqayıt_şəhər_İcra_Hakimiyyəti.jpg|thumb|Conceyu de Sumqayit.]]
El conceyu de Sumqayit consta de la ciudá de Sumqayit y los conceyos de [[Corat|Jorat]] y [[Hacı Zeynalabdin|Haji Zeynalabdin.]]<ref><cite class="citation web">[http://courts.gov.az/sumgayiteconomic/ "Sumqayıt İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin yeni binesı"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141112202540/http://courts.gov.az/sumgayiteconomic/ |date=2014-11-12 }}. ''courts.gov.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref> L'alcalde, anguaño Eldar Azizov, encarna'l poder executivo de la ciudá.<ref><cite class="citation web">[http://www.sumqayit-ih.gov.az/page/20.html "İcra hakimiyyətinin başçısı"]. ''www.sumqayit-ih.gov.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref>
== Demografía ==
* Población: 308.700 habitantes, incluyendo 62.300 azerbaixanos refuxaos y IDPs
* Densidá de población, per km²: 3621<ref name="exe"/>
* Crecedera añal de la población (pers): 1944
* Esperanza de vida: 70 años
=== Composición étnica ===
Azerbaixanos 95.7% , Lezgin 1.13% , rusos 0.69% , Talysh 0.15% , tártaros 0.3% , xudíos 0.1%, otros 1.9%
Hasta los acontecimientos de la disolución de la Xunión Soviética la ciudá yera'l llar de la segunda mayor comunidá armenia d'Azerbaixán, con más de 70.000 armenios, que por cuenta de les tensiones y posterior guerra abandonaron la ciudá.
=== Relixón ===
Sumqayit Nun tuvo una mezquita hasta dempués del esbarrumbamientu de la Xunión Soviética.<ref name="abbasov"><cite class="citation web">Abbasov, Shahin. </cite></ref> Na década de 2010s, la ciudá remaneció como centru del [[Salafismu]] n'Azerbaixán, una forma del Islam Sunní que defende un regresu a la práutica orixinal del Islam.<ref name="abbasov"><cite class="citation web">Abbasov, Shahin. </cite></ref><ref><cite class="citation web">Howard, Glen Y.; Aslanova, Leyla. </cite></ref> La [[Guerra Civil Siria|Guerra Civil siria]] y l'apaición del [[Estáu Islámicu|ISIL]] forzó a les autoridaes a pasar a l'acción con midíes severes pa los radicales relixosos percibíos en Sumqayit.<ref name="abbasov"><cite class="citation web">Abbasov, Shahin. </cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://www.ihs.com/products/global-insight/industry-economic-report.aspx?id=1065996171 "Azerbaijani government's measures to counter terrorism and civil unrest risks expected to ensure stability in three-year outlook"]. ''www.ihs.com''. </cite></ref><ref><cite class="citation web">Lomsadze, Giorgi. </cite></ref>
== Economía ==
En 1935, el gobiernu soviéticu decidió desenvolver la industria pesao na [[Península de Absheron|Absheron Península]], y l'allugamientu futuru de Sumgayit foi escoyida basáu na so proximidá a [[Bakú|Baku]] y la so posición clave en llinies de ferrocarril esistentes.
Ente 1938–1941, una [[Central termoeléctrica|central llétrica térmica]] foi construyida p'abastecer la creciente industria del petroleu de Bakú. Esto foi llueu siguíu con más industries pesaes. Por cuenta de la [[Segunda Guerra Mundial]] la construcción del área foi parada y vuelta a entamar en 1944, cuando [[Industria químico|plantes]] [[Metalurxa|metalúrxiques]] y químiques fueron construyíes y puestos n'operación. La primer producción de la Planta Química de ''Sumgayit'' llevó a una crecedera rápida y a un boom de la construcción, creando un mercáu de trabayu nuevu, y necesidaes pa la población residente. En 1949, Sumgayit llogró l'estatutu de ciudá oficial según resolución del [[Asamblea Nacional de la República d'Azerbaixán|Sóviet Supremu de la RSS d'Azerbaixán]]. En 1952, una planta de laminados tubulares apurrió la so primer producción desenvolviendo asina la metalurxa del aceru n'Azerbaixán. El mesmu añu, otra nueva planta, de producción de [[Cauchu sintéticu|Goma Sintética]], entró n'operación pa producir [[etilenu]] a partir del [[petroleu]]. Les operaciones de la planta de procesamientu d'aceru de Sumqayit y de la planta d'aluminiu de Sumgayit empezaron en 1953 y 1955, respeutivamente. En 1957–1955, un númberu d'instalaciones d'investigación científica y centros culturales fueron construyíos, lo que condució a un mayor desenvolvimientu de la infraestructura de la ciudá. En 1960, les autoridaes empezaron a construyir una Planta Petroquímica, la más grande n'[[Europa]] naquel tiempu. De 1961 a 1968, una fábrica de producción de [[lladriyu]], un complexu industrial de [[Polímeru|materiales de construcción poliméricos]] y una planta de producción de [[Fósforu (sustancia fosforescente)|fósforu]] fueron construyíes. Ente 1970-1980s, [[industria llixero]] ya instalaciones d'inxeniería mecánica fueron añadíes a la base industrial de la ciudá. Escontra'l fin de la década de 1980s, Sumgayit yera yá'l centru de la industria químico de la URSS.<ref name="exe-2"/>
Dempués de la [[disolución de la Xunión Soviética]], Sumgayit quedó como'l segundu centru industrial más grande d'Azerbaixán dempués de Bakú.<ref name="thebusinessyear"/> Dalgunos de les compañíes más significatives qu'operen na ciudá son Azerpipe, Azeraluminium, Sumqayit Aluminiu, Sumqayit Superphosphate, productor de vasu Khazar OJSC, Sumqayit Texó Fábrica de Bienes, y Sumqayit Compresores, munchos de los cualos fueron privatizaos.<ref name="thebusinessyear"/>
En 2011, el desenvolvimientu del Parque de Teunoloxía de Sumgayit (STP) y del Parque Industrial Químicu de Sumgayit (SCIP) ta empezando a recibir atención de los inversores.<ref name="thebusinessyear"/><ref><cite class="citation web">Barron, Lisa. </cite></ref> El complexu de 167 hectárees va allugar negocios farmacéuticos, de construcción, y agrícoles, amás de químicos, de automoción, y productores d'electrónica.<ref name="thebusinessyear"/> Ta concebíu como un complexu autosuficiente, que va incluyir instalaciones residenciales, un centru d'esposición, llaboratorios, centru de deportes, escueles, y hospitales. SCIP tien por oxetivu atraer inversores domésticos y estranxeros, y la so alministración yá recibió propuestes pa 20 proyeutos d'inversión nel complexu.<ref name="thebusinessyear"/>
== Cultura ==
=== Arquiteutura ===
Los primeros estudios n'arquiteutura y planificación urbana de la ciudá de Sumgait fueron realizaos pol renomáu arquiteutu de la RSS d'Azerbaixán Kamal Mammadbeyov, científicu soviéticu y académicu de l'Academia Internacional d'Arquiteutura de los Países Orientales. La resultancia d'años d'investigación fueron numberoses publicaciones científiques y un llibru sobre desenvolvimientu y planiamientu arquiteutónicu de la ciudá de Sumgait.<ref name="SumgayitBook"><cite class="citation book">Mamedbekov, Kamal (1988). </cite></ref> Mammadbeyov donó gran númberu de gráficos ya ilustraciones fechos por él a los archivos del Muséu de la Ciudá.
=== Música y medios de comunicación ===
Sumgayit tuvo reconocíu como'l principal centru rexonal pa les bandes de rock de los 90s, qu'inclúin Yuxu, Miraj, Mozalan, y Sirr.<ref><cite class="citation web">[http://sumqayitxeber.com/aktual/yen%C9%99-d%C9%99-sumqayit.html "Yenə də Sumqayıt…"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630031822/http://sumqayitxeber.com/aktual/yen%C9%99-d%C9%99-sumqayit.html |date=2017-06-30 }}. ''sumqayitxeber.com'' (in Azerbaijani). </cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://www.inradio.tv/index.php?lang=az&menu=1&cid=c7b11909de826c5b7decab63b427c780&newsID=3d8d5725f7981fe23779964ecc42eecc "Sumqayıt rok ənənələrini bərpa edir"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141109105727/http://www.inradio.tv/index.php?lang=az&menu=1&cid=c7b11909de826c5b7decab63b427c780&newsID=3d8d5725f7981fe23779964ecc42eecc |date=2014-11-09 }}. ''www.inradiotv.'' (in Azerbaijani). </cite></ref>
La canal rexonal ''Dünya TV'' y el diariu ''365 Gün'' tienen les sos sedes na ciudá.<ref><cite class="citation web">[http://www.mincom.gov.az/fealiyyet/radio-tv-yayimi/ "Radio-TV yayımı"] (in Azerbaijani). </cite></ref>
=== Parques y xardinos ===
Mientres el gobiernu soviéticu d'Azerbaixán, creíase que Sumgayit tenía'l [[bulevar]] más llargu y más llimpiu na república. El parque del Ociu y la Cultura ocupaba 23 hectárees de la llinia de mariña de Sumqayit en 1967. El 17 d'agostu de 1978 el parque recibió'l nome del señaláu poeta [[azerbaixanos|azerbaixanu]] Imadaddin Nasimi. El mesmu añu, l'alministración de la ciudá alzó'l monumentu al Palombu de la Paz en mediu del parque y asignó a la ciudá un símbolu de paz.<ref><cite class="citation news">K. Zarbaliyeva (2010-10-06). </cite></ref>
La flora del parque inclúi 39 tipos d'árboles. Los acontecimientos de la década de 1990s como la traxedia de [[Xineru negru|Xineru Negru]] y la [[Guerra de Nagorno Karabakh|Guerra de Nagorno-Karabakh]], llevó al establecimientu de los monumentos ''"Estrelles''" (Ulduzlar) y "''20 de xineru"'' nel parque. Na seición oriental del parque, ''Shehidler Khiyabani'' foi establecíu como campusantu pa miles de soldaos de Sumqayit que morrieron mientres la guerra, de forma similar a la [[Caleyón de los Mártires|Sienda de los mártires]] en Bakú. Nel Decretu Núm.132 del Conseyu de Ministros d'Azerbaixán de fecha 2 d'agostu de 2001 el parque recibió l'estatutu de llugar d'importancia histórica nacional. La so midida actual ye 80 [[Hectárea|ha]].
Amás del parque cultural y d'ociu Nasimi, l'alministración de la ciudá construyó'l Parque ''Ludwigshafen'' en 1997 en conmemoración del 20º aniversariu del hermanamiento ente [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafen]] y Sumgayit. En 1999, ''nel contestu de la rápida crecedera de la ciudá, construyéronse los parques de Heydar Aliyev y de la Lluna''.<ref><cite class="citation web">[http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=parklar "Sumqayıt şəhər icra hakimiyyəti.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327111749/http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=parklar |date=2012-03-27 }}</cite></ref>
=== Deportes ===
La ciudá tien un equipu de fútbol profesional, el [[Sumgayit FK|Sumgayit]], anguaño xugando na [[Lliga Premier d'Azerbaixán|Premier League d'Azerbaixán]].
== Tresportes ==
=== Tresporte públicu ===
[[Ficheru:Koroghlu_avenue,_Sumgait.JPG|right|thumb|L'avenida Koroghlu.]]
Sumqayit tien un sistema de tresporte urbanu grande, mayoritariamente empobináu pol Ministeriu de Tresporte.
La ciudá tenía un sistema de tranvía que funcionó de 1959 a 2003.<ref name="electrotrans"><cite class="citation web">[http://transit.parovoz.com/masstransit/index.php?ID=16 "16. Сумгаит (трамвай)" [16.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211020012528/https://transit.parovoz.com/masstransit/index.php?ID=16 |date=2021-10-20 }}</cite></ref> El trolleybus sistema Ganja, nel so momentu de mayor espansión, constaba d'ocho llinies y esistió hasta 2006.<ref name="electrotrans"/>
En 2013, el ministeriu de Tresporte declaró que la ciudá, xunto con [[Ganja (Azerbaixán)|Ganja]] y [[Naxçıvan (ciudá)|Naxçıvan]] va tener una llinia de metro nueva dientro del marcu del programa de desenvolvimientu del metro nos próximos 20 años.<ref><cite class="citation web">[http://en.apa.az/news_subway_to_be_constructed_in_sumgayit__na_192507.html "Subway to be constructed in Sumgayit, Nakhchivan and Ganja"]. ''en.apa.az''. </cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://www.azernews.az/azerbaijan/53594.html "Subways to open in major Azerbaijani cities"]. ''www.azernews.az''. </cite></ref>
== Educación ==
En 2011, Sumgayit tenía 49 escueles, 13 escueles vocacionales y de música, el Sumgait Institutu turcu Priváu y un institutu de profesores.<ref name="thebusinessyear"/>
== Residentes notables ==
Dalgunos de los munchos residentes prestixosos de la ciudá inclúin: los axedrecistes [[Shakhriyar Mamedyarov]] y Zeinab Mamedyarova, el xugador de balaban Alihan Samedov, los futbolistes Nazim Suleymanov, Kamal Guliyev y Mahir Shukurov, Ilham Zakiyev, bicampeón Mundial y cinco-veces campeón ciegu de yudu y dos veces medaya d'oru nos xuegos paralympics, y el karateka [[Rafael Aghayev]].
# ^ <span class="reference-text">[http://azerisport.com/karate/20100508120155704.html Рафаэль Агаев @– семикратный чемпион Европы]</span>! <span class="reference-text"> {{ru}}</span>
</center>
== Rellaciones internacionales ==
{| style="margin-bottom: 10px;" data-cx-mt-provider="Apertium" {{tablaguapa}}
|
* [[Rustavi]], Xeorxa, (<small>dende 1952</small><ref name="sumtwinz"><cite class="citation web">[http://www.sumhistorymuseum.az/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=90 "Sumqayit's history"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113091826/http://www.sumhistorymuseum.az/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=90 |date=2014-11-13 }}. ''www.sumhistorymuseum.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref>){{bandera|GEO}}
* [[Cherkasy]], Ucrania, (<small>dende 1972</small><ref name="sumtwinz"/>){{bandera|UKR}}
* [[Pitești|Piteşti]], Rumanía, (<small>dende 1971</small><ref name="sumtwinz"/>){{bandera|ROU}}
* [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafen]], Alemaña, (<small>dende 1977</small><ref name="sumtwinz"/>){{bandera|GER}}
* [[Bari (ciudá)|Bari]], Italia, (<small>dende 2004</small><ref><cite class="citation web">[http://azertag.az/en/xeber/EXECUTIVE_ORDER_OF_PRESIDENT_OF_THE_AZERBAIJAN_REPUBLIC-555113 "EXECUTIVE ORDER OF PRESIDENT OF THE AZERBAIJAN REPUBLIC"]. ''azertag.az''. </cite></ref>){{bandera|ITA}}
* [[Aktau]], Kazakstán, (<small>dende 2009</small><ref><cite class="citation web">[http://e-qanun.az/files/framework/data/19/f_19141.htm ""Sumqayıt şəhəri (Azərbaycan Respublikası) və Aktau şəhəri (Qazaxıstan Respublikası) aresında qardaşlaşmış şəhər münasibətlərinin yaradılması haqqında Birgə Bəyannamə"nin imzalamaq səlahiyyətinin verilməsi barədə"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113091841/http://e-qanun.az/files/framework/data/19/f_19141.htm |date=2014-11-13 }}. ''e-qanun.az'' (in Azerbaijani). </cite></ref>){{bandera|KAZ}}
|
* [[Linz]], Austria, (<small>dende 2009</small><ref><cite class="citation web">[http://www.oananews.org/node/69304 "SUMGAIT TO BE TWINNED WITH AUSTRIA`S LINZ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113092001/http://www.oananews.org/node/69304 |date=2014-11-13 }}. ''www.oananews.org''. </cite></ref>){{bandera|AUT}}
* [[Maguilov|Mogilev]], Belarús, (<small>dende 2009</small><ref><cite class="citation web">[http://gorki.gov.by/news/region-news/2798-1.html <bdi lang="ru">Могилев и азербайджанский Сумгаит подписали договор о побратимстве</bdi>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113092133/http://gorki.gov.by/news/region-news/2798-1.html |date=2014-11-13 }}. ''gorki.gov.by'' (in Russian). </cite></ref>){{bandera|BLR}}
* Nevinnomyssk, Rusia, (<small>dende 2011</small><ref><cite class="citation web">[http://news.day.az/society/291631.html <bdi lang="ru">У Сумгайыта появился город-побратим</bdi>]. ''news.day.az'' (in Russian). </cite></ref>){{bandera|RUS}}
* [[Xénova|Genoa]], Italia, (<small>dende 2013</small><ref><cite class="citation web">[http://www.comune.genova.it/content/siglato-oggi-il-memorandum-dintenti-tra-genova-y-sumqayit-citt%C3%A0-azera "Siglato il memorandum d'intenti tra Genova y Sumqayit, città azera"]. ''www.comune.genova.it'' (in Italian). </cite></ref>){{bandera|ITA}}
* [[Zhuzhou]], China{{bandera|PRC}}<ref name="Azerbaijan twinnings"><cite class="citation web">[http://www.azerbaijans.com/content_1719_en.html "Twin-cities of Azerbaijan"]. </cite></ref>
* Ceyhan, Turquía{{bandera|TUR}}<ref name="Azerbaijan twinnings"/>
|}
== Ver tamién ==
* [[Şəki|Shaki]]
* [[Lankaran (ciudá)|Lankaran]]
* [[Najicheván (ciudá)|Nakchivan]]
* [[Mingachevir]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
{{Tradubot|Sumqayit}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llocalidaes d'Azerbaixán]]
e10wk4rpoms7or7tskaejkunjhjsifj
Llingües formosanes
0
100105
4527134
4345865
2026-09-10T13:36:31Z
Vsuarezp
379
4527134
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de familia de llingua |zona =
[[Isla de Formosa]]
|países = {{bandera2|Taiwán}}
|falantes = ~50 mil
|familia = [[Llingües austronesies]]
|familia madre = Llingües austronesies
|sub1 = Ami
|sub2 = Bunun
|sub3 = Kavalánico
|sub4 = Paiwánico
|sub5 = Puyama
|sub6 = Septentrional
|sub7 = Siraya
|sub8 = Tsou-Rukai
|mapa = Formosan languages 2008.png
|tamañu =
|mapa_descripción = Distribución de les llingües formosanes antes de la colonización china.
}}
Les '''llingües formosanes''' son un grupu de [[llingües austronesies]] falaes polos habitantes [[aboríxenes de Taiwán]]. Anguaño namái un 2% de la población taiwanesa fala dalguna d'estes llingües [https://web.archive.org/web/20041020002412/http://www.ling.sinica.edu.tw/formosan/en/intro.htm]
Les llingües formosanes considérense anguaño un grupu parafilético que conformen la base de la [[familia austronesia]], y suxerse que del grupu paiwánico deriváronse les [[llingües malayo-polinesies]].
Asina pos puede considerase a les '''llingües formosanes''' como orixinaries de les demás llingües austronesies. La población moderna d'orixe [[China|chinu]] empezó la so inmigración hacia 1650, falaben dialeutos [[idioma hakka|hakka]] y [[idioma min del sur|min del sur]], que evolucionaron hasta convertise nel actual [[idioma taiwanés|taiwanés]], perteneciente a la familia [[llingües sino-tibetanes|sino-tibetana]].
== Familia austronesia ==
Les subfamilies [[Llingües austronesies|austronesies]] pueden considerase formosanes. La siguiente clasificación va acordies con ''Austronesian Basic Vocabulary Database''<ref>[http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/research.php ''Austronesian Basic Vocabulary Database'']</ref> y les subfamilies indicar colos colores del mapa:
{{Lleenda|#9FD8B3|'''Kavalánico'''}}
*[[Idioma basay|Basay]]
*[[Idioma kavalan|Kavalan]]
*[[Ketagalan people|Ketagalan]]
{{Lleenda|#FECCA0|'''Formosano septentrional'''}}
Con 97% de confiabilidad na unidá del grupu.
* [[Idioma thao|Thao]] (o Sao, Brawbaw, Shtafari)
* Llanos occidentales
**[[Idioma babuza|Babuza]] (o Favorlang, Taokas, Poavosa)
**Popora-Hoanya
*[[Idioma saisiyat|Saisiyat]]
*[[Idioma pazeh|Pazeh]] (o Kulun)
* Atayálico
**[[Idioma atayal|Atayal]]
**[[Idioma seediq|Seediq]] (o Truku, Taroko)
{{Lleenda|#CBA6CB|'''Ami'''}}
*Sakizaya
*Nataorano (Amis Norte)
*[[Idioma amis|Amis]]
{{Lleenda|#B7DF86|'''Bunun'''}}
*[[Idioma bunun|Bunun]]
{{Lleenda|#FFF9A5|'''Tsou-Rukai'''}} (85%)
*Tsouic
**[[Idioma tsou|Tsou]]
**[[Idioma saaroa|Saaroa]]
**[[Idioma kanakanabu|Kanakanabu]]
*[[Idioma rukai|Rukai]]
{{Lleenda|#FEA4A4|'''Siraya'''}}
* [[Idioma siraya|Siraya]]
{{Lleenda|#D3FE00|'''Puyuma'''}}
*[[Idioma puyuma|Puyuma]]
{{Lleenda|#DF7575|'''Paiwánico'''}} El grupu malayo-polinesiu y el paiwán formen una unidá con una confiabilidad del 75%.
*[[Idioma paiwan|Paiwan]] (Sur de Formosa)
*[[Llingües malayo-polinesies|'''Malayu-polinesiu''']] de gran estensión marítima/insular.
== Mapes ==
{{gallery
|lines=4
|width=225
|File:Formosan Distribution 01.png|Idiomes formosanos
|File:Formosan languages.png|Llingües formosanes, per Blust (1999)
|File:Formosan languages 2009.png|Llingües formosanes, per Ross (2009)
}}
== Enllaces esternos ==
{{llistaref}}
* [https://web.archive.org/web/20050121152700/http://www.mcdonald.cam.ac.uk/genetics/AustronesianLanguageMap.gif Mapa xenéticu propuestu]
{{Tradubot|Lenguas formosanas}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües formosanes| ]]
[[Categoría:Llingües de Taiwán|Formosianas]]
squdtxm1o57u9v070y2h0uvq383okax
Idioma paiwan
0
100106
4527136
3982855
2026-09-10T13:42:30Z
Vsuarezp
379
4527136
wikitext
text/x-wiki
{{referencies|t=20211108090405}}
{{Ficha d'idioma |nome =
Paiwan
|nativu = ?
|familia madre = Llingües austronesies
|países={{ROC|Taiwán}}
|falantes=66.000
|familia=[[Llingües austronesies|Austronesiu]]<br/>
[[Llingües formosianes|Formosianu]]<br/>
'''Paiwan'''
|iso2=map|iso3=pwn|sil=PWN}}
El '''paiwan''' ye una llingua aborixe de [[Taiwán]], faláu pola xente [[Pueblu Paiwan|Paiwan]], una tribu de los [[gaoshan]]. Paiwan ye una llingua de Formosa de la [[familia austronesia]]. El númberu de falantes ronda los 66 000.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=pwn}}
{{Tradubot|Idioma paiwan}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües formosanes|Paiwan]]
[[Categoría:Llingües de Taiwán|Paiwan]]
sxbsziek651mpgk6n464f21fipqh4s3
Llingües malayo-polinesies
0
100110
4527133
4504209
2026-09-10T13:35:21Z
Vsuarezp
379
4527133
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de familia de llingua
|zona = [[Sureste Asiáticu]] y [[Pacíficu]]
|países = {{bandera2|Brunéi}}<br /> {{bandera2|Camboya}}<br /> {{bandera|China}}[[Hainan]] ([[China|CHN]])<br /> {{bandera2|Estaos Federaos de Micronesia}}<br /> {{bandera2|Filipines}}<br /> {{bandera2|Islles Fixi}}<br /> {{bandera2|Ḥawai}} ([[Estaos Xuníos|EUA]])<br /> {{bandera2|Indonesia}}<br /> {{bandera2|Islla de Pascua}} ([[Chile|CHI]])<br /> {{bandera2|Islles Cook}}<br /> {{bandera2|Islles Marianes del Norte}}<br /> {{bandera2|Islles Márxal}}<br /> {{bandera2|Islles Salomón}}<br /> {{bandera2|Kiribati}}<br /> {{bandera2|Madagascar}}<br /> {{bandera2|Malasia}}<br /> {{bandera2|Nauru}}<br /> {{bandera2|Niue}}<br /> {{bandera2|Nueva Caledonia}} ([[Francia|FRA]])<br /> {{bandera2|Nueva Zelanda}}<br /> {{bandera2|Paláu}}<br /> {{bandera2|Papúa Nueva Guinea}}<br /> {{bandera2|Polinesia Francesa}} ([[Francia|FRA]])<br /> {{bandera2|Samoa}}<br />{{bandera2|Samoa Americana}} ([[Estaos Xuníos|EUA]])<br /> {{bandera2|Tokeláu}} ([[Nueva Zelanda|NZ]])<br /> {{bandera2|Timor Oriental}}<br /> {{bandera2|Tonga}}<br /> {{bandera2|Tuvalu}}<br /> {{bandera2|Vanuatu}}<br /> {{bandera2|Vietnam}}<br /> {{bandera2|Wallis y Futuna}} ([[Francia|FRA]])
|familia = [[Familia austronesia]]<br />
Paiwánicas<br />
'''L. malayo-polinesies'''
|familia madre = Llingües austronesies
|sub1 = [[Llingües filipines|Sulu-filipines]]
|sub2 = [[llingües malayo-polinesies nucleares|Malayo-polinesiu nuclear]]
|iso2 = map
|mapa = [[Archivu:Lenguas austronesias.PNG|300px]]
|tamañu =
|mapa_descripción =
}}
Les '''llingües malayo-polinesies''' son un subgrupu de llingües de la [[llingües austronesies|familia austronesia]]. El subgrupu ta bien espandíu poles islla del [[Sureste Asiáticu]] y el [[Llista d'islles del Pacíficu|Pacíficu]], con dellos miembros falaos nel Asia continental. El [[idioma malagache|malgax]], faláu en [[Madagascar]], ye una esceición.
Les llingües malayo-polinesies tienden a la [[Reduplicación (llingüística)|reduplicación]] (repetición d'una pallabra o parte d'ella) pa espresar el plural y tienen una [[fonoloxía]] simple, esto ye, los testos tienen alta frecuencia de pocos soníos. La mayoría nun tener grupos de consonantes (como [str] o [mpl]) y tien un númberu de vocales pequeñu, siendo cinco los más común.
== Clasificación ==
=== Blust (2008) ===
''Austronesian Basic Vocabulary Database'' 2008,<ref>Greenhill, S.J., Blust. R, & Gray, R.D. (2008). [http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/classification.php Classification]. ''The Austronesian Basic Vocabulary Database''. Consultáu'l 8 de marzu de 2013.</ref> basar na confiabilidad que sofita la unidá de cada grupu ya indícase ente paréntesis con un porcentaxe, asina pos les llingües malayo-polinesies tendríen un porcentaxe de confiabilidad del 100% y estrémase nos siguientes grupos:
* '''[[Llingües filipines|Grupu sulú-filipín]]''' (75%)
** [[Llingües filipines|Filipín]] (100%) en [[Filipines]] y Norte de Célebes. Los mayores son el [[idioma tagalu]] y el [[Idioma cebuano|cebuano]].
** Sama-bajaw (100%): Llingües natives del [[archipiélagu de Sulú]].
* '''Grupu indo-melanesiu''' (98%)
** '''[[Llingües borneanas|Borneano]]''' (65%)
*** Gran Barito: En [[Borneo]] y [[Madagascar]]. L'[[idioma malgax]] ye'l más faláu.
*** Sabahano: En [[Sabah]] (Malasia)
** '''[[Llingües malayo-polinesies nucleares|Malayo-polinesiu nuclear]]''' (75%)
*** [[Llingües malayu-sumbawanas|Malayu-sumbawano]] (60%)
**** Bali-maláyico: N'Indonesia y Malasia, por ex. el [[Idioma malayu|malayu]], [[Idioma indonesiu|indonesiu]], [[Idioma javanés|javanés]] y [[Idioma sondanés|sondanés]].
**** Moklen-[[llingües chámicas|chámico]]: N'Indochina y Aceh, como l'[[idioma achenés]].
*** [[llingües tamánicas|Tamánico]]: Na etnia mbaloh en [[Kalimantan]] (Borneo) .
*** [[Llingües sulawesi-polinesies|Sulawesi-polinesiu]] (65%) (Este d'[[Indonesia]] y [[Llista d'islles del Pacíficu|islles del Pacíficu]])
**** [[llingües sangíricas|Sangir]]-Minahasano (80%): Al norte de [[Célebes]].
**** [[llingües de Sulawesi meridional|Sulawesi meridional]] (100%), como'l [[Idioma buginés|buginés]], al sur de [[Célebes]].
**** Celebo-polinesiu (80%)
***** Celébico (100%): Ye'l mayor grupu en [[Célebes]].
***** Gran Malayo-polinesiu centru-oriental (85%)
****** Norsumatrano-islles barrera: Al norte de [[Sumatra]] y nes islles barrera de la mariña Oeste de Sumatra.
****** ''[[Idioma chamorru|Chamorru]]'' de [[Guam]] y [[Islles Marianes del Norte]] (Micronesia).
****** ''[[Idioma palauano|Palauano]]'' de [[Paláu]].
****** [[Llingües malayo-polinesies centru-orientales|Malayo-polinesiu centru-oriental]] (80%)
******* Sumba-Flores (100%) en parte de les [[Islles menores de la Sonda]].
******* Malayo-polinesiu centru-oriental nuclear
******** Moluques Central (54%) nes [[islles Moluques]].
******** Timor-Babar, al sur de les [[Moluques]] y en [[Timor]]. L'[[idioma tetun]] ye oficial en [[Timor Oriental]].
******** [[Malayo-polinesiu oriental]] (80%)
********* [[Llingües Halmahera-Cenderawasih|Halmahera-Cenderawasih]], del Sur de [[Halmahera]] a [[Nueva Guinea Occidental]].
********* '''[[llingües oceániques|Oceánicu]]''', en [[Melanesia]], [[Polinesia]] y Micronesia.
********** [[Llingües micronesies|Micronesiu]]
********** [[Llingües fiyiano-polinesies|Fixiano-polinesiu]]
*********** [[Llingües polinesies|Polinesiu]]
=== Wouk y Ross (2002) ===
[[File:Malayo-Polynesian-es.svg|thumb|300px|right|Principales cañes de les llingües malayo-polinesies. {{Lleenda|#ffa74d|Borneo-[[llingües filipines|Filipines]] (nun apaez Yami al sureste de Taiwán)}}{{Lleenda|#b33b49|Sonda-[[llingües celébicas|Célebes]] (nun apaez [[Idioma chamorru|Chamorru]] al nordeste de Yap)}}{{Lleenda|#a49800|[[llingües malayo-polinesies centrales|Malayu-Polinesiu Central]] }}{{Lleenda|#85277f|[[Llingües Halmahera-Cenderawasih|Halmahera-Cenderawasih]]}}{{Lleenda|#ff60c5|[[Llingües oceániques]]}}.]]
Siguiendo a Wouk & Ross (2002),<ref>Wouk & Ross 2002, The history and typology of western Austronesian voice systems.</ref> estremar en dos grupos:
*'''Borneo-Filipines''' o [[Malayo-polinesiu occidental|Malayo-polinesiu occidental esterior]]
* [[Llingües malayo-polinesies nucleares|'''Malayo-polinesiu nuclear''']]
** Sonda-Célebes o [[Malayo-polinesiu occidental|Malayo-polinesiu occidental interior]]
** [[Llingües malayo-polinesies centru-orientales]]
*** [[Malayo-polinesiu central|MP Centrales]], componer unes 160 llingües que se falen principalmente n'[[Indonesia]].
**** Bima-Sumba
**** Mar Banda
***** [[Timor]]
***** Moluques central
***** Moluques meridional-central
**** [[Islles Aru|Aru]]
*** [[Malayo-polinesiu oriental|MP Orientales]]
**** [[Halmahera meridional – Nueva Guinea occidental]]
**** [[llingües oceániques|Oceánicu]], con aproximao un millón de falantes. Inclúi les llingües de [[Micronesia]] como'l [[Idioma nauruano|nauruano]], el [[Idioma sama|sama]] y el [[Idioma chamorru|chamorru]] y les llingües de [[Polinesia]] como'l [[Idioma ḥawaianu|ḥawaianu]], el [[Idioma maorí|maorí]], el [[Idioma rapanui|rapanui]], el [[Idioma samoanu|samoanu]], el [[Idioma tahitianu|tahitianu]], el [[Idioma tongano|tongano]] y el [[Idioma tuvaluano|tuvaluano]]. Toes estes llingües tienen estatus oficial nos sos respeutivos territorios
== Descripción llingüística ==
=== Fonoloxía ===
Les llingües malayo-polinésicas amuesen una gran diversidá por cuenta de la estensión qu'algamó la familia llingüística, la subfamilia malayo-polinesia ye mayor que cualesquier otra familia llingüística del mundu superando les 1200 llingües. La primer reconstrucción del proto-malayo-polinesiu ye la debida a Dempwolff (1934), que se nun tuvo en cuenta la evidencia suplementaria procedente de les [[llingües formosanes]]. La reconstrucción de Dempwoff foi revisada por Dyen (1965, 1971), Tsuchida (1976), Dahl (1976, 1981), Wolff (1988), Blust (1990) y Ross (1992) acordies con esta postrera'l sistema fonolóxicu ye:<ref>Ross, 1992, p. 28</ref>
:{| {{tablaguapa}} style="text-align:center;"
|-
!
! [[consonante billabial|billabial]]
! [[consonante alveolar|dental/<br />alveolar]]
! [[consonante palatal|palatal]]
! [[consonante velar|velar]]
! [[consonante uvular|uvular]]
! [[consonante glotal|glotal]]
|-
! [[nasal]]
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*m}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*n}}
|
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*ŋ}}
|
|-
! [[oclusiva]]
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*p, *b}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*t, *d}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*Z [ɟ]}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*k, *g}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*q}}
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*ʔ}}
|-
! [[fricativa]]
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*s}}
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*j [ɣ<sup>(y)</sup>]}}
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*h}}
|-
! [[aproximante]]
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*w}}
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*y}}
|
|
|
|-
! [[consonante líquida|líquida]]
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*l}}
|
|
| style="font-size:larger;" |{{IPA|*R}}
|
|}
Esti sistema carace de delles de les retroflexes y africaes que Ross reconstrúi pal [[llingües austronesies#Fonoloxía|proto-austronesiu]].
=== Comparanza léxica ===
Los [[Numberal (llingüística)|numberales]] reconstruyíos pa distintes cañes de llingües austronesies son:
:{|{{tablaguapa}} style="text-align: center;"
|-
! rowspan=2| <small>GLOSA</small>
! colspan=5| llingües malayo-polinesies
! rowspan=2| [[llingües austronesies#Comparanza léxica|<small>PROTO-<br />AUSTRONESIO</small>]]
|-
! [[llingües filipines#Comparanza léxica|<small>PROTO-<br />FILIPÍN</small>]]<ref>[http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/language.php?id=874 Paz, Consuelo J. 1981]</ref>
! [[llingües borneanas|<small>PROTO-<br />BORNEANO</small>]]
! [[llingües malayo-polinesies centrales|<small>PROTO-<br />MP<br />CENTRAL</small>]]<ref>[http://language.psy.auckland.ac.nz/austronesian/language.php?id=268 Blust, Robert. Central and Central–Eastern Malayu-Polynesian. 32:241–293 (1993).]</ref>
! [[llingües oceániques|<small>PROTO-<br />OCEÁNICU</small>]]
! <small>PROTO-<br />MALAYU-<br />POLINESIU</small>
|-
| 1 || *ʔəʔsá || *isa || *isa || *sa-kai~<br />*ta-sa || *esa <br~/>*isa || *esa <br~/>*isa
|-
| 2 || *duá || *dua || *dua || *rua || *duha || *duśa
|-
| 3 || *təl̥ú || *tɛlu || *təlu || *tolu || *təlu || *teɭu
|-
| 4 || *ʔə́mpat || *ɛpat || *(ə)pat || *pat || *əpat || *śepat
|-
| 5 || *limá || *lima || || *lima || *lima || *lima
|-
| 6 || *ʔaʔnəm || *ɛnina || || *onom || *ənəm || *enem
|-
| 7 || *pitu || *pitu || || *pitu || *pitu || *pitu
|-
| 8 || *wal̥ú || *valu || || *walu || *walu || *walu
|-
| 9 || *siyám || *siva || || *siwa || *siwa || *śiwa
|-
| 10 || *púl̥o || *pulu || || *sa-(ŋa)-puluq || *-puluq || *sa-puluq
|}
== Referencies ==
{{Llistaref}}
=== Bibliografía ===
* Dyen, Isidore (1965). "A Lexicostatistical classification of the Austronesian languages." ''International Journal of American Linguistics'', Memoir 19.
* Dyen, Isidore, ed. (1973). ''Lexicostatistics in genetic linguistics: Proceedings of the Yale conference, April 3–4, 1971''. La Haye: Mouton.
* Ross, Malcom (1992). "The Sound of Proto-Austronesian", ''Oceanic Linguistics'', Vol. 31, Non. 1, 1992, páxs. 23-64.
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües malayo-polinesies| ]]
[[Categoría:Cultura d'Oceanía]]
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
brqyaoy183rnsxj6u767s9469mloqdb
Sustratu vascu en llingües romances
0
100500
4527235
4521356
2026-09-11T08:08:23Z
~2026-48652-95
153291
4527235
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Map Iberian Peninsula 1030-ast.svg|300px|thumb|"La península en 1030". La primer constancia escrita tantu del [[Llingües romániques|romance]] del centru de la península como del [[vascuenciu]] ta nes [[Gloses Emilianenses]]. El mapa amuesa'l desapaecíu [[Reinu de Pamplona]] ente los años [[1029]] y [[1035]].]]
El '''sustratu vascu nes llingües romániques''' entiende tolos fenómenos d'interferencia llingüística del [[euskera|vascu o euskera]] (o más correutamente'l so antecesor históricu, [[protoeuskera]], [[pre-protoeuskera]] o prerrománicu) sobre delles variantes romances de la península ibérica y dalgunes de les llingües romances que-y asocedieron como llingües falaes.
== Historia ==
Una teoría bien popular a principios del [[sieglu XX]] sobre la diverxencia de les [[llingües romániques]] ye la [[Sustratu llingüísticu|teoría del sustratu]], según la cual unu de los motivos de diversificación ye que'l llatín de los conquistadores fuera aprendíu de manera imperfecta o siquier influyíu pola llingua prerromana autóctona de cada rexón a la que se llevó'l llatín. Acordies con esi enfoque tratar d'esplicar delles carauterístiques específiques de les llingües romániques de la península Ibérica y del gascón (SO de Francia) como resultáu de tresferencia de carauterístiques llingüístiques del vascu a diches llingües.
Recíprocamente, nel euskera apréciase un fortísimo impautu del llatín nel so léxicu avezáu, qu'hasta ciertu puntu llevó a l'ampliación del inventariu fonolóxicu del euskera. Desque se produció'l primer contautu col [[llatín]], en redol al sieglu II e. C., el euskera y les llingües romances influyéronse mutuamente, de distintes maneres, anque especialmente en forma de [[préstamu léxicu]]. Obviamente, la influencia producióse sobremanera dende'l llatín escontra'l euskera, pero tamién esisten delles aportaciones vasques a les [[Llingües romániques]] (al [[idioma aragonés|aragonés]], al [[Idioma español|castellán]] y al [[gascón]] principalmente).
Los datos históricos confirmen claramente la idea de [[Joan Coromines|Coromines]] de que la llingua vasca tuvo una gran vitalidá y prestíu na Baxa Antigüedá y Alta Edá Media, y el territoriu en que se falaba yera notablemente más ampliu que l'actual, estendiéndose a lo menos al norte d'Aragón y la Cataluña noroccidental, según a gran parte de [[Gascuña]] (suroeste de Francia). Mientres un curtiu periodu de tiempu mientres el s. X, el [[Reinu de Navarra]] foi'l reinu más fuerte de la península Ibérica, polo que tuvo un papel destacáu nel entamu de la "[[Reconquista]]" y el [[Camín de Santiago]], en plenu apoxéu entós, percorría precisamente la ruta dende Aquitania a Galicia pasando pola actual [[Comunidá Foral de Navarra]] y la [[Comunidá Autónoma Vasca]].
Per otra parte, María Teresa Echenique considera que dende los primeros sieglos de la era actual, siempres hubo falantes billingües vascu-romances na zona de fala vasca, lo que facilitaría la influencia mutua. Echenique presupon qu'esistió [[continuu geolectal|''continuum'']] de variedaes romániques del norte d'España (dende'l gallegu al catalán) nel que participaríen variedaes romances nel País Vascu.
=== La nacencia del castellán y la influyencia del vascu ===
El '''castellán''' ye una [[llingua romance]] del [[Grupu Ibero-Romance|grupu ibéricu]], que'l so orixe ye popularmente acomuñáu col condáu de Castiella, nes actuales provincies de [[Burgos]], [[Vizcaya]] y [[Álava]]<ref>[http://www.vallenajerilla.com/berceo/rioja-abierta/sanchoIII/sanchoIIImayor.htm ''Sancho III el Mayor. Un rei Pamplonés ya Hispanu'' Armando Besga Marroquín Universidá de Deusto]{{cita|... güei ta claro que parte del actual País Vascu forma parte del trubiecu del español o castellán y non yá la Álava castellana o occidental. sinón tamién les Encartaciones, como demostró apocayá nuna avolumada tesis doctoral I. Echeverria Isusquiza: «les Encartaciones paecen corresponder, a la llegada de los romanos, a la parte yá indoeuropeizada de la Península, de cuenta que, lloñe de ser ésti un espaciu castellallizado más o menos apocayá, la so llingua romance surdió ensin interrupción de la evolución linguística d'ámbitu yá indoeuropéu a la llegada de los romanos» (Hábeas de toponimia carranzana. Materiales pal estudiu del castellán de Vizcaya. Universidá del País Vascu. Bilbao. 1999. pp 16-17).}}</ref> y col reinu medieval de [[Castiella]], qu'incluyía aproximao l'actual provincia de [[Burgos]] y les comunidaes autónomes del [[País Vascu]], [[La Rioxa (España)|La Rioxa]] y [[Cantabria]], n'[[España]]; el centru del antiguu reinu ye la zona de [[La Bureba]], onde se topa'l [[corredor de la Bureba]], pasu obligáu pa entrar al pandu ibéricu dende'l norte peninsular, esto ye, dende Europa. Nesta área supónse que se falaba euskera davezu nel sieglu V, cuando s'empezar a considerar un "fala" bárbara y el llatín como llingua culta y escrita mesma de la cristiandá. Según la tesis de [[Ramón Menéndez Pidal]], la fala romance de toa esta zona tuvo una gran influencia, especialmente en fonética, nel romance faláu na ciudá de [[Toledo]], a partir del cual creóse'l primer estándar escritu del español nel sieglu XIII. Sicasí, otros autores, como [[Manuel Criado de Val]], consideren que'l [[Idioma mozárabe|mozárabe]] faláu en Toledo antes de la conquista castellana, mal conocíu, foi más importante na formación del español.
Supónse que nesta dómina'l llatín yera faláu y escritu poles clases cultes, como llingua d'Estáu tresmisora de cultura escrita, ente que l'[[euskera]] caltener popularmente en zones rurales - yera solamente un "fala", pos nun se manifestaba por escritu - y reforzábase poles repoblaciones con [[Reinu de Navarra|"navarros"]] mientres la [[Reconquista]]. Por ello nun ye estrañu que los testos más antiguos en [[llingua romance]] del centro-norte de la península Ibérica que se conocen, les ''[[Gloses Emilianenses]]'', de finales del [[sieglu X]] o principios del [[sieglu XI]], que se caltienen nel [[Monesteriu de Yuso]], en [[San Millán de la Cogolla]] ([[La Rioxa (España)|La Rioxa]]), incluyan nomes personales y frases n'[[euskera]].
=== L'aragonés y la influyencia del vascu ===
Históricamente les variedaes de [[idioma aragonés|navarroaragonés]] son falar romances que tuvieron un mayor contautu col euskera. Estes variedaes presenten igualmente dellos de los [[cambéu fonéticu|cambeos fonéticos]] del castellán que fueron atribuyíos a una posible influencia vasca.
=== El gascón y la influyencia del vascu ===
{{AP|Idioma gascón}}
La presencia d'un sustratu vascu-aquitano en dómina romana paez más claramente documentada al norte de los Pirineos que al sur. De fechu la moderna rexón de Gascuña y la [[idioma occitanu|variedá d'occitanu]] autóctona de dicha rexón, el gascón, deben el so nome al topónimu [[Wasconia]], claramente rellacionáu col etnónimo [[vasconos]], de que'l so nome derivar el gentilico "vascu".
El gascón ye la variedá más diverxente d'occitanu y dalgunos de les sos traces, como l'aspiración de ''f-'' inicial, trataron de ser esplicaos por influencia del sustratu vascu. Tien De recordase igualmente qu'una forma de gascón, l'[[idioma aranés|aranés]], ye cooficial nos valles pirenaicos de la Cataluña noroccidental (Val d'Aran), una rexón onde s'atestigua la presencia de topónimos d'orixe vascu mientres la Edá Media.
== Influencia nel nivel fonéticu-fonolóxicu ==
A nivel fonéticu podemos estremar dos árees d'influencia de tipu vascu o vascoide:
# D'un llau tenemos traces que tienen un epicentru claru na zona vasca y que s'espublicen a zones estremeres afectando al castellán, al [[gascón]], al [[idioma aragonés|navarroaragonés]] y en parte al dialeutu occidental del catalán. D'esti tipu de traces puede aldericase si tratar d'una innovación local compartida o d'un influxu de la pronunciación vasca, anque los datos de reconstrucción del [[protovascu|protoeuskera]] inducen a creer que siquier la mayoría seríen traces d'orixe vascu.
# D'otru tenemos una serie de traces que s'estienden dende [[Aquitania]] pola cordelera Cantábrica hasta [[Galicia]] y el norte de [[Portugal]]. N'ocasiones consideróse que s'aniciaríen nun [[sustratu llingüísticu|sustratu]] previu desconocíu qu'influyiría en tola zona, inclusive sobre'l euskera. Esti sustratu supuestamente esplicaría una serie de coincidencies fonétiques comunes ente'l galaicu-portugués y el [[idioma aquitano|vascu-aquitano]], como la cayida de /n/ intervocálica y la [[palatalización]] del diptongu /au/ orixinariu, según los restos d'un sistema de cuenta vigesimal en Zamora, Cantabria y Portugal (sistema que ye l'únicu esistente en vascu). Propúnxose inclusive identificar esti sustratu colos [[Antiguu idioma ligur|ligures]] (Ernst Gamillscheg). Con tou, tampoco puede refugase l'orixe vascu d'estes traces o qu'esi sustratu fora euskérico, y los ligures son un pueblu del que, anque ye bien mentáu nes fontes, apenes se sabe nada seguru sobre la so llingua.
Les traces fonétiques de más probable influencia vasca seríen los siguientes:
# Estructura vocálica con namái cinco vocales (nun estrema como'l catalán o'l gallegu ente e/o abierta y zarrada).
# [[Betacismu]]. Neutralización de la fricativa y la oclusiva llabiales a favor de la postrera (billabial oclusiva /b/). Ye una traza que s'atopa en castellán, asturlleonés, gascón y occitanu central, aragonés, catalán de Cataluña y norte de la Comunidad Valenciana, gallegu y dialeutos septentrionales del portugués, y nel sardu.
# [[Cambéu fonéticu «f → h» del castellán|Perda de /f/ inicial]], en pasando por una fase d'aspirada /h/. El cambéu tamién s'atopa nel [[gascón]], polo que la esplicación a partir del sustratu vascu paez plausible. Sicasí, el cambéu atópase coles mesmes nel asturlleonés oriental (faláu nuna zona habitada orixinalmente por tribus cántabres), les variedaes interiores más arcaiques del [[idioma sardu|sardu]], nel [[Calabria|calabrés]] y en variedaes rumanes ([[Idioma meglenorrumano|meglenorrumano]] y [[Idioma istrorrumano|istrorrumano]]). Nestos otros casos, el recursu al vascu nun paez razonable. Ello ye que ye posible que dichu cambéu inclusive n'español orixinalmente nun tenga que ver col vascu.
# Perda de les sibilantes sonores que s'ensorden y pasen a confundise coles sordes. Tal que reparó [[André Martinet|Martinet]], esta simplificación fai que'l complicáu sistema de sibilantes del castellán antiguu convertir n'unu similar al del euskera. Esta traza tamién estrema al gallegu del portugués. Sicasí, esti [[Reaxuste de les sibilantes del castellán|reaxuste de les sibilantes]] ye tardíu y nun se dio hasta'l [[sieglu XVI]], polo que podría ser independiente de la influencia del euskera.
# Apaición eventual d'una [[vocal protética]] delantre de /r/ inicial. Esti fenómenu se documenta con claridá en gascón y castellán antiguu (asina ‘arredondo’ por ‘redondo’), anque dexó dellos rastros nel actual (penase cast. ant. ‘repentirse’ lat. ‘repaenitere’; ‘arruga’ lat. ‘ruga’). Nuevamente la [[epéntesis]] tamién se da n'italianu, colo cual la influencia vasca nun sería la única posibilidá.
# Esistencia d'una apicoalveolar /s/ n'oposición a un fonema dentoalveolar o dental /s̺/, /θ/. Sicasí, la primera tamién s'atopa en dellos dialeutos romances del norte d'Italia, lo que refugaría la influencia vasca.
La cuestión de les cinco vocales foi bien aldericada por considerar se que ye un esquema bien común y que por azar les diptongaciones en ‘ie’ y ‘ue’ conduciríen a un esquema coincidente col vascu. Sicasí, argumentóse tamién qu'esta evolución sería causada precisamente porque los falantes falaben estremando namái cinco vocales (Alarcos).
Sobre'l [[betacismu]] tamién hubo alderique. Hai tracamundiu ente /b/ y /v/ tamién en francés, italianu y portugués, pero namái en posición intervocálica y fundiéndose en /v/; ente qu'en castellán el tracamundiu ye escontra /b/ y dase en toles posiciones. Pero sí se detecta'l betacismu nel [[idioma aragonés|aragonés]], nel [[asturianu]], nel [[Idioma gallegu|gallegu]] y en dialeutos del [[idioma catalán|catalán]]. Dámaso Alonso prefier entender el fenómenu non como vascu, sinón d'un hipotéticu [[sustratu llingüísticu|sustratu]] del norte d'España, ente que Martinet considerar d'orixe vascu y que depués el castellán espublizaría esta traza.
Tamién hubo un gran alderique sobre la inclusión de la cayida de f- inicial. Un problema ye que la ortografía medieval castellana ye ambigua y que una esplícita F escrita nun dexa refugar una pronunciación aspirada de /h/, de la mesma manera que na actualidá una grafía H nun implica que se pronuncie una aspiración.<ref>En diversos testos medievales aprecióse que pa escribir /f/ utilízase la grafía -FF-, ente que la F simple notaría una /h/ aspirada</ref> Sía que non, rescampla que ye un fenómenu que'l so epicentru ta na zona vasca y, ello ye que detéctase en [[asturianu]] oriental, [[Cántabru (llingüística)|montañés]] y en [[gascón]] (nel que la f cayó en toles posiciones). Nel mesmu sentíu, yá [[Ramón Menéndez Pidal|Menéndez Pidal]] señaló que'l fenómenu detectar dende'l s. IX precisamente na zona castellana estremera cola llingua vasca (la Rioja, norte de Burgos, Cantabria) y que depués esta pronunciación foise estendiendo ya imponiendo sobre los demás dialeutos castellanos. Sicasí, otru romance vecín, l'[[idioma aragonés|aragonés]], caltién la f inicial. Por eso, anque [[Gerhard Rohlfs (filólogu)|Rohlfs]] indica que tamién se detecta nel sur d'Italia, esto postreru paez un fenómenu ensin rellacionar y la opinión xeneralizada ye que sí ye una influencia vasca.<ref>Un discutiniu completu en Lloyd 1987 pp. [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPA212,M1 212-223]</ref>
Otros fenómenos son pocu escamplaes. Asina se comentó que'l reforzamientu de la r- en posición inicial, onde namái s'almite la pronunciación de vibrante múltiple, pudiera tar rellacionada cola ausencia de r- inicial n'euskera. Esti fenómenu podría tar rellacionáu col del catalán y l'asturlleonés, onde inclusive se detecta un reforzamientu paralelu de /l/ (lat. ‘luna’ cat. y ast. lluna; lat. ‘lupus’ cat. ‘llop', ast. llobu), pero ye difícil esplicalo como influencia vasca cuando'l euskera precisamente evita estos entamos añadiendo una vocal protética.
Tamién se detectaron serios nicios de que nes zones d'América onde hubo una importante inmigración de población vasca, quedaría influencia a nivel fonéticu. Asina s'esplicaría la pronunciación [[asibilación|asibilada]] de les vibrantes 'r' y 'rr' de Chile y zones d'Arxentina, Bolivia y Paraguay, yá que n'España esta pronunciación se documenta precisamente nel País Vascu, Navarra y La Rioxa.
A lo último, queda por destacar el timbre de la /s/ española y la so oposición al fonema /θ/ (zeta); distinción que tamién podríamos venceyar al vascuenciu. Igual que n'euskera, el fonema /s/ del español non seseante suel ser apicoalveolar, articuláu cola punta de la llingua escontra los alveolos y una posición llingual cóncava. L'español non yá comparte'l mesmu tipu de /s/ col euskera, amás (en zones non seseantes) el castellán estrema /s/ d'un fonema interdental /θ/ (zeta) de cuenta que "coser" suena distintu de "cocer" y "abrasar" distintu a "abrazar".
== Influencia nel nivel léxicu-semánticu ==
=== Léxicu común ===
En dómina medieval, el euskera tuvo una fuerte influencia na llingua castellana, que foi perdiendo a partir del s. XV. Asina s'atopa en términos de respetu como'l personaxe del [[Cantar de mio Cid|Cantar del Mio Cid]] 'Minaya Álvar Fáñez' o 'Miecha don Ordonio'; onde Minaya ta por 'el mio hermanu' y Miecha por 'el mio padre'. Minaya de eusk. ''anaia'' ('hermanu') y Miecha de ''aita'' ('padre'), términu con variantes 'eita', 'ecta', 'echa' en documentos medievales y que ye'l que da orixe a los topónimos col prefixu 'cha' como 'Chamartín' (''vide infra''). Ye bultable'l númberu de términos vascos na poesía del rioxanu [[Gonzalo de Berceo]] {{Enllaz rotu|1= |2=http://www.vallenajerilla.com/berceo/vocabulariu.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (sieglu XIII) como 'azcona' ('llanza'), 'gabe' ('llocu', 'priváu'; eusk. ''gabe'' 'ensin'), 'socarrar' , 'zatico'<ref>"Demandaba almosna commo romeru fito,Toos dáben-y daqué, qui media, qui zatico"; "Non de lo nueso; porque del pan del mio compadre bon zatico al mio afiáu"</ref> ('zoquete') o la espresión 'Don Bildur' pa mentar al diañu<ref>" Non irie tan apriesa iendo en romeria: Don Bildur lo levaba, par la cabeza mia."</ref>(eusk. ''beldur'' 'mieu'). Per otra parte, tamién pueden atopase préstamos na xíriga de los fabricantes de triyos de Cantalejo, Segovia, denomada [[gacería]] y na xíriga de los canteros de [[Pontevedra]], [[fala dos arxinas]] y de los canteros de [[Cantabria]], la [[Pantoja (xíriga)|pantoja]].
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=agur agur]''', términu vascu de despidida procedente del llatín ''augurium''. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=ádene ádene]''', eusk. '''lurte''' 'desprendimientu de tierres', de '''lur''' 'tierra'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=d1jddrzftDXX2Ogxh0Nt angula]''' 'cría de l'anguila', del llatín ''anguilla''.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aquelarre aquelarre]''', del topónimu eusk. '''Akelarre''', de '''*aker-larre''' 'prau del machu cabrío'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=azcona azcona]''', eusk. '''azkon''' 'dardu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=llueca llueca]''', eusk. '''zinzerri''' 'campana que se colgar del pescuezu de los reses nos fataos pa saber ónde s'atopen estos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chabolu chabolu]''', eusk. '''txabola''' (del francés ''geôle'' < lat. ''caveola'') pasó d'indicar la caseta temporal de los pastores vascos nel monte a referise a les casuchas en barracón nes que s'atarraquitaben los mineros de Trápaga y Ortuella a principios del sieglu XX. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chaparro chaparro]''', eusk. '''txaparro''' 'matu de encina o carbayu; (home) gordosu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=KllNfaq8VDXX2NZo8nqZ charru]''' 'aldeanu de Salamanca', eusk. '''txar''' 'malu'.<!-- DRAE dixit anque da txar como 'defectuosu' 'débil'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chatarra chatarra]''', eusk. '''txatar''' 'fierro vieyu'. <!-- el DRAE diz ''txatarra'' 'lo vieyo', pero Azkue da ''txatar'' 'fierro vieyu'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimbolo chirimbolo]''', eusk. '''txirinbol''' 'rodaja, bola'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimiri chirimiri]''' (voz rexonal), eusk. '''zirimiri''' 'orpín'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chistorra chistorra]''', eusk. '''txistor''' 'llonganiza, gatafu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cococha cococha]''', eusk. '''kokotxa''' 'cazu de la merluza'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=gabarra gabarra]''', eusk. '''gabarra, kabarra''' 'barcu pequeñu y chatu destináu a la carga y descarga nos puertos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guiri guiri]''', eusk. '''giristinoak''', en referencia a los siguidores de [[María_Cristina_de_Borbón-Dos_Sicilias|María Cristina]] nes [[Guerres Carlistes]], consideraos estranxeros. Anguaño úsase pa referise a los turistes del norte d'Europa, anque esti usu podría derivar en realidá d'una pallabra del árabe marroquín.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=esquierda esquierda]''', eusk. '''ezker''' 'esquierdu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=jorguín jorguín]''' 'bruxu', eusk. '''sorgin''' 'bruxa'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=RBV37hUFhDXX2jmrrYsZ laya]''', eusk. '''lai''' 'un preséu agrícola'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochil mochil]''' 'mozu qu'ayudaba y llevaba los recaos a los llabradores' (del que deriva '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochila mochila]'''), eusk. '''*motxil''', diminutivu de '''mutil, motil''' 'rapazu, criáu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=carriella carriella]''', eusk. '''carriella''' 'un tipu de pe a pa'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=órdagu órdagu]''', eusk. '''hor dago''' 'ende ta (espresión del [[mus]])'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''perrechico''' '[[cogorda de San Jorge]]' (voz rexonal), eusk. '''perretxiko''' 'cogorda comestible'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=pilpil pilpil]''', eusk. '''pil-pil''' 'onomatopeya de la ebullición'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=socarrar socarrar]''', eusk. '''el so''' 'fueu' y '''kar''' 'llama'. <!-- Coromines -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zamarru zamarru], [http://lema.rae.es/drae/?val=chamarra chamarra]''', eusk. '''zamar''' 'vellón, llana tosquilada; impermeable qu'usen los pastores p'abellugase de l'agua'. <!-- Conforme a la RAE correxíu según Azkue-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zarandilla zarandilla]''' (voz rexonal), eusk. '''sugandilla''' 'llagartesa'. <!-- DRAE dixit, al mio pensar l'étimu ye incorreutu -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zatico zatico/zatillo]''', eusk. '''zati''' 'cachu; cachu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zurrón zurrón]''', eusk. '''foín''' 'sacu'. <!-- Conforme a la RAE -->
Tamién atopamos términos específicamente vascos, como '''[[aurresku]]''', '''[[chistu]]''', '''[[zorcico]]''', '''[[chacolín]]''' o '''[[pacharán]]'''; términos d'usu dialeutal nel País Vascu ('''[http://lema.rae.es/drae/?val=larra larra]''' 'prau'), o préstamos bien recién fácilmente reconocibles como euskéricos, tales como '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aberzale aberzale]''', '''[http://lema.rae.es/drae/?val=lendakari lendakari]''' o '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zulo zulo]'''.
Otros términos son posibles pero pocu escamplaes:
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cachorru cachorru]''': esisten dos hipótesis, dambes problemátiques pa esplicar esti términu. La hipótesis llatina (siguida por García de Diego) ye que provién del llatín 'catulus' "cría" (d'animal o d'humanu), pero nun sigue la evolución normal ( 1) la palatalización a partir d'un grupu -t(o)l- / -tl- en castellán confundir cola del grupu -c(o)l- / -cl- que produz 'j' ('ovicula' > "oveya") non 'ch', polo que de 'catulus' esperaríamos **cajo o **quexo; 2) nun hai esplicación a la fin en '-orro' y, ello ye que esti tipu de finales en r múltiple suel ser consideráu un niciu d'influencia vasca. La hipótesis vasca esplicar a partir d'una metátesis del vascu 'txakur' que orixinariamente yera un diminutivu de 'zakur' "perru", tal que esplica [[Koldo Mitxelena|Mitxelena]].<ref>N'euskera ye normal el recursu a la palatalización pa crear diminutivos. Per otra parte, ye interesante reparar que Michel Morvan nel foru [http://newstar.rinet.ru/forum/viewtopic.php?t=137&postdays=0&postorder=asc&start=0 The Tower of Babel: Basque xakur "dog"] indica qu'en portugués dialeutal esiste la variante 'kachur'.</ref> Sía que non, dambes propuestes impliquen cierta influencia vasca y la hipótesis llatina nun puede esplicase como una evolución regular.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guitarra guitarra]''' : l'adautación de la pallabra llatina 'cithara' (del griegu 'kithara') a "guitarra" al traviés d'una pronunciación vasca esplicaría tantu la sonorización /g/ como la 'r' múltiple. Entwistle indicar na so llista de vasquismos. Sicasí, paez contradicir a esta teoría que n'italianu tamién se diz ''chitarra'' (cola vibrante múltiple) y, per otra parte, el cambéu ''c > g'' ye común en delles pallabres romances dende'l llatín (cf. ''cat(t)us'' > esp. ''gatu'', it. ''gatto'', o tamién ''quiritare'' > esp. ''glayar'', it. ''gridare'', etc.).
N'otros casos hai pallabres nes que s'abarrunta la intervención d'un sustratu vascu o vascoide. Asina, el términu '''regueru''' correspondería al llatín hispánicu '''arrugia''' ([[Pliniu'l Vieyu]]), que [[Carlo Tagliavini|Tagliavini]] considera d'un estratu preindoeuropeo (con paralelos nos Alpes que conducen a una protoforma '''*rogia'''), que la so forma hispana correspondería a un sustratu de tipu vascu qu'esplicaría la vocal '''a-''' protética. Con tou, esti tipu de términos pasaría a los romances peninsulares non direutamente dende una llingua vasca, sinón dende'l llatín dialeutal de Hispania.
=== Topónimos ===
Pueblos del pandu, especialmente na provincia d'Ávila, como [[Mingorría]], [[Niharra]], los múltiples Narros y Naharros, tolos Blasco y Muño: [[Muñogalindo]], [[Muñana]], [[Mengamuñoz]], [[Muñogrande]], [[Muñotello]], [[Muñomer]], [[Blasconuño de Matacabras|Blasconuño]]. Pueblos de Segovia y Madrid del tipu Gasconos. Los que terminen en ''–eta'' (francés –ette), ''–egi'' (francés –eguy), ''–aga'', ''–arra'', ''–aca'', ''-edo'' y ''–fola'', o los qu'empiecen por ''nava'' o ''naba'' en vascu ''llanura próxima al monte, aguada, depresión, ribayu'' (topónimos bien comunes tamién n'Ávila). La presencia d'estos topónimos en zones como Ávila, consideraes fuera de la llende de la influencia vasca, débese, sicasí, a repoblaciones realizaes mientres la Edá Media con colonos procedentes del norte de la península y de Gascuña. El mesmu fenómenu atópase en dellos otros llugares, más aisllaos, de Castiella La Mancha y Castiella y Llión. Sicasí, la presencia de topónimos vascos n'Aragón, Cataluña y el norte de Castiella, tales como valle d'Arán ("valle" n'euskera), [[Bisaurín]], ..., sí que se rellaciona con poblaciones estables de falantes neses zones.
Otru tipu de topónimos vascos bien estendíu son los que tienen un entamu en Cha- siguíu d'un nome de persona, tal que amosó [[Menéndez Pidal]]. Ello ye debíu al ampliu usu que tuvo na Edá Media l'apellativu vascu 'echa' (eusk. actual 'aita') "padre" como títulu honoríficu. Ente estos topónimos tenemos [[Chamartín (Ávila)|Chamartín]] (unu en [[Chamartín de la Rosa|Madrid]], otru n'Ávila), [[Chaherrero]] (Ávila), [[Chagarcía Medianero|Chagarcía]] (Salamanca), [[Muñochas]] (Ávila) o [[Robledo de Chavela|Chavela]] (Madrid; el nome Bela, o Vela, ye un nome vascu d'usu bien estendíu nel medievu).
Na [[Sierra d'Ávila]], nes proximidaes de la llocalidá de [[Narrillos del Rebollar]], atópase'l [[Cuetu de Gorría]] (eusk. "mendi gorri"). Otros topónimos d'esta zona d'Ávila son: Garoza y [[Muñez]].
=== Apellíos ===
Amás de los apellíos fácilmente reconocibles como vascos y que s'atopen con normalidá como apellíos españoles (p. ex. Mendizábal) son numberosos los apellíos vascos incorporaos a la onomástica española.
La más esitosa aportación del euskera a l'antroponimia mundial ye'l nome de ''Javier''. Provién del pueblu de [[Javier (Navarra)|Javier]] ([[Navarra]]) y popularizóse porque naciendo ellí, Francisco de Jaso tomó como nome relixosu'l de [[San Franciscu Xavier|Francisco de Javier]]. ''Javier'' ye un topónimu que ye una de les diverses variantes de ''Etxeberri'' 'casa nueva'. Pela so parte, l'apellíu ''García'' (formes antigües: ''Garsea'', ''Garzea'') podría tener etimoloxía vasca, créese que provién de ''gaztea'' 'el mozu' o de ''hartz'' 'osu'. De primeres foi usáu como nome (''García'' o ''Garcés'') pero, al cabu de los años, al prohibise l'usu de nomes non cristianos, pasar a usar como apellíu; {{ensin referencies|<!-- payares 2017 -->}} sicasí [[Koldo Mitxelena]] nun considera segura esta rellación.
Otros conocíos apellíos con etimoloxía vasca son: ''Aznar'' (forma antigua ''Azenari''), de ''aze(a)ri'' 'foín'; ''Barrios'', de ''Berrioz'' (nuevu caserío formáu pola unión matrimonial ente miembros de dos caseríos vecinos); ''Bolívar'', de ''bolin-ibar'' 'vega del molín'; ''Cortázar'', de ''korta-zahar'' 'establu vieyu'; ''Mendoza'', de ''mendo(i)tz'' 'cuetu, collada'; ''Ochoa'', de ''otsoa'' 'el llobu'; ''Ortiz'', adautación vasca del patronímicu de ''Fortuño''.
=== Espresiones ===
== Ver tamién ==
* [[Idioma aragonés]]
* [[Euskera]]
* [[Historia del euskera]]
* [[Llingües romániques]]
* [[Llingües iberorromances]]
* [[Llingua gallega]]
* [[Idioma español]]
* [[Idioma catalán]]
* [[Idioma occitanu]]
* [[Navarroaragonés]]
* [[Reinu de Navarra]]
* [[Sustratu llingüísticu|Sustratu]]
* ''Diccionariu por Raigaños del Llatín y de les voces derivaes''. Autor: Santiago Segura Munguía.
* ''Hestoria y xeografía d'España ilustrada pol idioma Vascuenciu''. Autor: [[Juan Antonio Moguel]].
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
=== Bibliografía ===
<!-- http://www28.tok2.com/home/mirko/taburdiu/cavalli/cavalli.htm -->
* Materiales pa una Hestoria de la Llingua Vasca na so rellación cola Llatina. Autor, Julio Caro Baroja.
* Los pueblos del Norte d'España. Autor, Julio Caro Baroja.
* Sobre'l mundu ibéricu-pirenaicu. Autor, Julio Caro Baroja.
* "Ordenanzas de Huesca de 1349", Revista d'Archivos, Biblioteques y Museos, t. III, 1013, páx. 433 <cite>«''Item nyl corredor non sia usáu que faga mercaduria nenguna que merque nin vienda ente nengunes persones faulando en sonadiella, nin en abraych nin en bansquenç, et qui lo faga pague por cotu XXX sol''»</cite>
* Azkue Aberasturi, Resurrección M. de. “Euskalerriaren Yakintza”. Lliteratura Popular del Pa!s Vascu. Vol. 3: Proverbios, modismos, llinguaxe infantil, traballingües, nomatos, acertijos. Madrid: Espasa-Calpe. 1945.
* Diccionariu enciclopédicu español Espasa. Espasa-Calpe, Madrid, 1988.
* Corominas, Joan. “Diccionario crítico etimológico castellano e hispánico”. Gredos, Madrid, 1991.
* {{cita llibru |
autor = Ariza Viguera, Manuel
| títulu = Manual de Fonoloxía Histórica del Español
| añu = 1990
| editorial = Madrid: Síntesis
| id = 84-7738-053-8
}}
* {{cita llibru |
autor = Echenique Elizondo, Mª. Teresa |
títulu = Historia llingüística vascu-románica |
añu = 1987
| editorial = Madrid: Paraninfu |
id = 84-283-1540-X
}}
* {{cita llibru |
autor = Lloyd, Paul M.
| títulu = From Latin to Spanish. Vol. 1: Historical Phonology and Morphology of the Spanish language
| añu = 1987
| editorial = : DIANE
| id = 0-87169-173-6. Accesu completu en Google-books: [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPP4,M1 From Latin to Spanish]
}}
* {{cita llibru |
autor = Tagliavini, Carlo
| títulu = Origen de les llingües neollatines
| añu = 1993
| editorial = Madrid: Fondu de Cultura Económicu |
id = 84-375-0357-4
}}(traducción de la 5ª edición italiana de 1969)
* {{cita llibru |
autor = Albaigès, J.Mª.
| títulu = El gran llibru de los apellíos
| añu = 1999
| editorial = Barcelona: Círculu de Llectores
| id = 84-226-8028-9
}}
* {{cita llibru |
autor = Michelena, Luis
| títulu = Apellidos vascos
| añu = 1997
| editorial = San Sebastián: Txertoa
| id = 84-7148-008-5
}}
* {{cita llibru |
autor = Real Academia Española |
títulu = Diccionario de la lengua española | url = https://archive.org/details/diccionariodelal0001unse |
añu = 2001 22ª ed.
| editorial = Madrid: Espasa Calpe
| id = 84-239-6814-6
}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html Hestoria del euskera.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123155038/http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html |date=2010-11-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20100912053217/http://www.elcastellano.org/orixe.html Orixe del Castellán.]
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=vascu-en-el castellán.html Influencia del vascu nel castellán |2=http://html.rincondelvago.com/infl%C3%BAi-del |date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf El gallegu portugués y les sos rellaciones de sustratu cola Aquitania ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216010701/http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf |date=2012-02-16 }} artículu de [[Kurt Baldinger]].
* [http://www.errioxa.com/7_toponimia_rioja/toponima_rioja.htm Principales topónimos euskéricos de La Rioxa] por Eduardo Aznar Martínez.
* [https://web.archive.org/web/20111118154956/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/fll/0212999x/articulos/RFRM0101120261A.PDF Los Pirineos: un nexu d'unión ente l'occitanu y l'aragonés] artículu de Francho Nagore Laín en ''Revista de Filoloxía Románica'' nᵘ 18/2001. Inclúi datos sobre axugos vascos en voces pirenaiques en gascón, catalán y aragonés.
* [http://www.vallenajerilla.com/musica/glosasemilianenses.pps Primeres pallabres escrites n'euskera del códiz AEmilianensis 60.] Presentación en PowerPoint de Pedro Benito Somalo
* [http://www.vallenajerilla.com/berceo/onnega/ergativoenlasglosasemilianenses.htm Ergatividad-Causatividad nes Gloses Emilianenses Euskeras] por Dolores González
{{Tradubot|Sustrato vasco en lenguas romances}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:idioma castellanu]]
[[Categoría:Historia del euskera]]
[[Categoría:Llingües iberorromances]]
[[Categoría:Llingües occitanorromances]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
3gyosl438d23zkt3bh3az0rxnufjlaz
4527236
4527235
2026-09-11T08:09:05Z
~2026-48652-95
153291
4527236
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Map Iberian Peninsula 1030-ast.svg|300px|thumb|"La península en 1030". La primer constancia escrita tantu del [[Llingües romániques|romance]] del centru de la península como del [[vascuenciu]] ta nes [[Gloses Emilianenses]]. El mapa amuesa'l desapaecíu [[Reinu de Pamplona]] ente los años [[1029]] y [[1035]].]]
El '''sustratu vascu nes llingües romániques''' entiende tolos fenómenos d'interferencia llingüística del [[euskera|vascu o euskera]] (o más correutamente'l so antecesor históricu, [[protoeuskera]], [[pre-protoeuskera]] o prerrománicu) sobre delles variantes romances de la península ibérica y dalgunes de les llingües romances que-y asocedieron como llingües falaes.
== Historia ==
Una teoría bien popular a principios del [[sieglu XX]] sobre la diverxencia de les [[llingües romániques]] ye la [[Sustratu llingüísticu|teoría del sustratu]], según la cual unu de los motivos de diversificación ye que'l llatín de los conquistadores fuera aprendíu de manera imperfecta o siquier influyíu pola llingua prerromana autóctona de cada rexón a la que se llevó'l llatín. Acordies con esi enfoque tratar d'esplicar delles carauterístiques específiques de les llingües romániques de la península Ibérica y del gascón (SO de Francia) como resultáu de tresferencia de carauterístiques llingüístiques del vascu a diches llingües.
Recíprocamente, nel euskera apréciase un fortísimo impautu del llatín nel so léxicu avezáu, qu'hasta ciertu puntu llevó a l'ampliación del inventariu fonolóxicu del euskera. Desque se produció'l primer contautu col [[llatín]], en redol al sieglu II e. C., el euskera y les llingües romances influyéronse mutuamente, de distintes maneres, anque especialmente en forma de [[préstamu léxicu]]. Obviamente, la influencia producióse sobremanera dende'l llatín escontra'l euskera, pero tamién esisten delles aportaciones vasques a les [[Llingües romániques]] (al [[idioma aragonés|aragonés]], al [[Idioma español|castellán]] y al [[gascón]] principalmente).
Los datos históricos confirmen claramente la idea de [[Joan Coromines|Coromines]] de que la llingua vasca tuvo una gran vitalidá y prestíu na Baxa Antigüedá y Alta Edá Media, y el territoriu en que se falaba yera notablemente más ampliu que l'actual, estendiéndose a lo menos al norte d'Aragón y la Cataluña noroccidental, según a gran parte de [[Gascuña]] (suroeste de Francia). Mientres un curtiu periodu de tiempu mientres el s. X, el [[Reinu de Navarra]] foi'l reinu más fuerte de la península Ibérica, polo que tuvo un papel destacáu nel entamu de la "[[Reconquista]]" y el [[Camín de Santiago]], en plenu apoxéu entós, percorría precisamente la ruta dende Aquitania a Galicia pasando pola actual [[Comunidá Foral de Navarra]] y la [[Comunidá Autónoma Vasca]].
Per otra parte, María Teresa Echenique considera que dende los primeros sieglos de la era actual, siempres hubo falantes billingües vascu-romances na zona de fala vasca, lo que facilitaría la influencia mutua. Echenique presupon qu'esistió [[continuu geolectal|''continuum'']] de variedaes romániques del norte d'España (dende'l gallegu al catalán) nel que participaríen variedaes romances nel País Vascu.
=== La nacencia del castellán y la influyencia del vascu ===
El '''castellán''' ye una [[llingua romance]] del [[Grupu Ibero-Romance|grupu ibéricu]], que'l so orixe ye popularmente acomuñáu col condáu de Castiella, nes actuales provincies de [[Burgos]], [[Vizcaya]] y [[Álava]]<ref>[http://www.vallenajerilla.com/berceo/rioja-abierta/sanchoIII/sanchoIIImayor.htm ''Sancho III el Mayor. Un rei Pamplonés ya Hispanu'' Armando Besga Marroquín Universidá de Deusto]{{cita|... güei ta claro que parte del actual País Vascu forma parte del trubiecu del español o castellán y non yá la Álava castellana o occidental. sinón tamién les Encartaciones, como demostró apocayá nuna avolumada tesis doctoral I. Echeverria Isusquiza: «les Encartaciones paecen corresponder, a la llegada de los romanos, a la parte yá indoeuropeizada de la Península, de cuenta que, lloñe de ser ésti un espaciu castellallizado más o menos apocayá, la so llingua romance surdió ensin interrupción de la evolución linguística d'ámbitu yá indoeuropéu a la llegada de los romanos» (Hábeas de toponimia carranzana. Materiales pal estudiu del castellán de Vizcaya. Universidá del País Vascu. Bilbao. 1999. pp 16-17).}}</ref> y col reinu medieval de [[Castiella]], qu'incluyía aproximao l'actual provincia de [[Burgos]] y les comunidaes autónomes del [[País Vascu]], [[La Rioxa (España)|La Rioxa]] y [[Cantabria]], n'[[España]]; el centru del antiguu reinu ye la zona de [[La Bureba]], onde se topa'l [[corredor de la Bureba]], pasu obligáu pa entrar al pandu ibéricu dende'l norte peninsular, esto ye, dende Europa. Nesta área supónse que se falaba euskera davezu nel sieglu V, cuando s'empezar a considerar un "fala" bárbara y el llatín como llingua culta y escrita mesma de la cristiandá. Según la tesis de [[Ramón Menéndez Pidal]], la fala romance de toa esta zona tuvo una gran influencia, especialmente en fonética, nel romance faláu na ciudá de [[Toledo]], a partir del cual creóse'l primer estándar escritu del español nel sieglu XIII. Sicasí, otros autores, como [[Manuel Criado de Val]], consideren que'l [[Idioma mozárabe|mozárabe]] faláu en Toledo antes de la conquista castellana, mal conocíu, foi más importante na formación del español.
Supónse que nesta dómina'l llatín yera faláu y escritu poles clases cultes, como llingua d'Estáu tresmisora de cultura escrita, ente que l'[[euskera]] caltener popularmente en zones rurales - yera solamente un "fala", pos nun se manifestaba por escritu - y reforzábase poles repoblaciones con [[Reinu de Navarra|"navarros"]] mientres la [[Reconquista]]. Por ello nun ye estrañu que los testos más antiguos en [[llingua romance]] del centro-norte de la península Ibérica que se conocen, les ''[[Gloses Emilianenses]]'', de finales del [[sieglu X]] o principios del [[sieglu XI]], que se caltienen nel [[Monesteriu de Yuso]], en [[San Millán de la Cogolla]] ([[La Rioxa (España)|La Rioxa]]), incluyan nomes personales y frases n'[[euskera]].
=== L'aragonés y la influyencia del vascu ===
Históricamente les variedaes de [[idioma aragonés|navarroaragonés]] son falar romances que tuvieron un mayor contautu col euskera. Estes variedaes presenten igualmente dellos de los [[cambéu fonéticu|cambeos fonéticos]] del castellán que fueron atribuyíos a una posible influencia vasca.
=== El gascón y la influyencia del vascu ===
{{AP|Idioma gascón}}
La presencia d'un sustratu vascu-aquitano en dómina romana paez más claramente documentada al norte de los Pirineos que al sur. De fechu la moderna rexón de Gascuña y la [[idioma occitanu|variedá d'occitanu]] autóctona de dicha rexón, el gascón, deben el so nome al topónimu [[Wasconia]], claramente rellacionáu col etnónimo [[vasconos]], de que'l so nome derivar el gentilico "vascu".
El gascón ye la variedá más diverxente d'occitanu y dalgunos de les sos traces, como l'aspiración de ''f-'' inicial, trataron de ser esplicaos por influencia del sustratu vascu. Tien De recordase igualmente qu'una forma de gascón, l'[[idioma aranés|aranés]], ye cooficial nos valles pirenaicos de la Cataluña noroccidental (Val d'Aran), una rexón onde s'atestigua la presencia de topónimos d'orixe vascu mientres la Edá Media.
== Influencia nel nivel fonéticu-fonolóxicu ==
A nivel fonéticu podemos estremar dos árees d'influencia de tipu vascu o vascoide:
# D'un llau tenemos traces que tienen un epicentru claru na zona vasca y que s'espublicen a zones estremeres afectando al castellán, al [[gascón]], al [[idioma aragonés|navarroaragonés]] y en parte al dialeutu occidental del catalán. D'esti tipu de traces puede aldericase si tratar d'una innovación local compartida o d'un influxu de la pronunciación vasca, anque los datos de reconstrucción del [[protovascu|protoeuskera]] inducen a creer que siquier la mayoría seríen traces d'orixe vascu.
# D'otru tenemos una serie de traces que s'estienden dende [[Aquitania]] pola cordelera Cantábrica hasta [[Galicia]] y el norte de [[Portugal]]. N'ocasiones consideróse que s'aniciaríen nun [[sustratu llingüísticu|sustratu]] previu desconocíu qu'influyiría en tola zona, inclusive sobre'l eusquera. Esti sustratu supuestamente esplicaría una serie de coincidencies fonétiques comunes ente'l galaicu-portugués y el [[idioma aquitano|vascu-aquitano]], como la cayida de /n/ intervocálica y la [[palatalización]] del diptongu /au/ orixinariu, según los restos d'un sistema de cuenta vigesimal en Zamora, Cantabria y Portugal (sistema que ye l'únicu esistente en vascu). Propúnxose inclusive identificar esti sustratu colos [[Antiguu idioma ligur|ligures]] (Ernst Gamillscheg). Con tou, tampoco puede refugase l'orixe vascu d'estes traces o qu'esi sustratu fora eusquéricu, y los ligures son un pueblu del que, anque ye bien mentáu nes fontes, apenes se sabe nada seguru sobre la so llingua.
Les traces fonétiques de más probable influencia vasca seríen los siguientes:
# Estructura vocálica con namái cinco vocales (nun estrema como'l catalán o'l gallegu ente e/o abierta y zarrada).
# [[Betacismu]]. Neutralización de la fricativa y la oclusiva llabiales a favor de la postrera (billabial oclusiva /b/). Ye una traza que s'atopa en castellán, asturlleonés, gascón y occitanu central, aragonés, catalán de Cataluña y norte de la Comunidad Valenciana, gallegu y dialeutos septentrionales del portugués, y nel sardu.
# [[Cambéu fonéticu «f → h» del castellán|Perda de /f/ inicial]], en pasando por una fase d'aspirada /h/. El cambéu tamién s'atopa nel [[gascón]], polo que la esplicación a partir del sustratu vascu paez plausible. Sicasí, el cambéu atópase coles mesmes nel asturlleonés oriental (faláu nuna zona habitada orixinalmente por tribus cántabres), les variedaes interiores más arcaiques del [[idioma sardu|sardu]], nel [[Calabria|calabrés]] y en variedaes rumanes ([[Idioma meglenorrumano|meglenorrumano]] y [[Idioma istrorrumano|istrorrumano]]). Nestos otros casos, el recursu al vascu nun paez razonable. Ello ye que ye posible que dichu cambéu inclusive n'español orixinalmente nun tenga que ver col vascu.
# Perda de les sibilantes sonores que s'ensorden y pasen a confundise coles sordes. Tal que reparó [[André Martinet|Martinet]], esta simplificación fai que'l complicáu sistema de sibilantes del castellán antiguu convertir n'unu similar al del eusquera. Esta traza tamién estrema al gallegu del portugués. Sicasí, esti [[Reaxuste de les sibilantes del castellán|reaxuste de les sibilantes]] ye tardíu y nun se dio hasta'l [[sieglu XVI]], polo que podría ser independiente de la influencia del eusquera.
# Apaición eventual d'una [[vocal protética]] delantre de /r/ inicial. Esti fenómenu se documenta con claridá en gascón y castellán antiguu (asina ‘arredondo’ por ‘redondo’), anque dexó dellos rastros nel actual (penase cast. ant. ‘repentirse’ lat. ‘repaenitere’; ‘arruga’ lat. ‘ruga’). Nuevamente la [[epéntesis]] tamién se da n'italianu, colo cual la influencia vasca nun sería la única posibilidá.
# Esistencia d'una apicoalveolar /s/ n'oposición a un fonema dentoalveolar o dental /s̺/, /θ/. Sicasí, la primera tamién s'atopa en dellos dialeutos romances del norte d'Italia, lo que refugaría la influencia vasca.
La cuestión de les cinco vocales foi bien aldericada por considerar se que ye un esquema bien común y que por azar les diptongaciones en ‘ie’ y ‘ue’ conduciríen a un esquema coincidente col vascu. Sicasí, argumentóse tamién qu'esta evolución sería causada precisamente porque los falantes falaben estremando namái cinco vocales (Alarcos).
Sobre'l [[betacismu]] tamién hubo alderique. Hai tracamundiu ente /b/ y /v/ tamién en francés, italianu y portugués, pero namái en posición intervocálica y fundiéndose en /v/; ente qu'en castellán el tracamundiu ye escontra /b/ y dase en toles posiciones. Pero sí se detecta'l betacismu nel [[idioma aragonés|aragonés]], nel [[asturianu]], nel [[Idioma gallegu|gallegu]] y en dialeutos del [[idioma catalán|catalán]]. Dámaso Alonso prefier entender el fenómenu non como vascu, sinón d'un hipotéticu [[sustratu llingüísticu|sustratu]] del norte d'España, ente que Martinet considerar d'orixe vascu y que depués el castellán espublizaría esta traza.
Tamién hubo un gran alderique sobre la inclusión de la cayida de f- inicial. Un problema ye que la ortografía medieval castellana ye ambigua y que una esplícita F escrita nun dexa refugar una pronunciación aspirada de /h/, de la mesma manera que na actualidá una grafía H nun implica que se pronuncie una aspiración.<ref>En diversos testos medievales aprecióse que pa escribir /f/ utilízase la grafía -FF-, ente que la F simple notaría una /h/ aspirada</ref> Sía que non, rescampla que ye un fenómenu que'l so epicentru ta na zona vasca y, ello ye que detéctase en [[asturianu]] oriental, [[Cántabru (llingüística)|montañés]] y en [[gascón]] (nel que la f cayó en toles posiciones). Nel mesmu sentíu, yá [[Ramón Menéndez Pidal|Menéndez Pidal]] señaló que'l fenómenu detectar dende'l s. IX precisamente na zona castellana estremera cola llingua vasca (la Rioja, norte de Burgos, Cantabria) y que depués esta pronunciación foise estendiendo ya imponiendo sobre los demás dialeutos castellanos. Sicasí, otru romance vecín, l'[[idioma aragonés|aragonés]], caltién la f inicial. Por eso, anque [[Gerhard Rohlfs (filólogu)|Rohlfs]] indica que tamién se detecta nel sur d'Italia, esto postreru paez un fenómenu ensin rellacionar y la opinión xeneralizada ye que sí ye una influencia vasca.<ref>Un discutiniu completu en Lloyd 1987 pp. [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPA212,M1 212-223]</ref>
Otros fenómenos son pocu escamplaes. Asina se comentó que'l reforzamientu de la r- en posición inicial, onde namái s'almite la pronunciación de vibrante múltiple, pudiera tar rellacionada cola ausencia de r- inicial n'eusquera. Esti fenómenu podría tar rellacionáu col del catalán y l'asturlleonés, onde inclusive se detecta un reforzamientu paralelu de /l/ (lat. ‘luna’ cat. y ast. lluna; lat. ‘lupus’ cat. ‘llop', ast. llobu), pero ye difícil esplicalo como influencia vasca cuando'l eusquera precisamente evita estos entamos añadiendo una vocal protética.
Tamién se detectaron serios nicios de que nes zones d'América onde hubo una importante inmigración de población vasca, quedaría influencia a nivel fonéticu. Asina s'esplicaría la pronunciación [[asibilación|asibilada]] de les vibrantes 'r' y 'rr' de Chile y zones d'Arxentina, Bolivia y Paraguay, yá que n'España esta pronunciación se documenta precisamente nel País Vascu, Navarra y La Rioxa.
A lo último, queda por destacar el timbre de la /s/ española y la so oposición al fonema /θ/ (zeta); distinción que tamién podríamos venceyar al vascuenciu. Igual que n'eusquera, el fonema /s/ del español non seseante suel ser apicoalveolar, articuláu cola punta de la llingua escontra los alveolos y una posición llingual cóncava. L'español non yá comparte'l mesmu tipu de /s/ col eusquera, amás (en zones non seseantes) el castellán estrema /s/ d'un fonema interdental /θ/ (zeta) de cuenta que "coser" suena distintu de "cocer" y "abrasar" distintu a "abrazar".
== Influencia nel nivel léxicu-semánticu ==
=== Léxicu común ===
En dómina medieval, el euskera tuvo una fuerte influencia na llingua castellana, que foi perdiendo a partir del s. XV. Asina s'atopa en términos de respetu como'l personaxe del [[Cantar de mio Cid|Cantar del Mio Cid]] 'Minaya Álvar Fáñez' o 'Miecha don Ordonio'; onde Minaya ta por 'el mio hermanu' y Miecha por 'el mio padre'. Minaya de eusk. ''anaia'' ('hermanu') y Miecha de ''aita'' ('padre'), términu con variantes 'eita', 'ecta', 'echa' en documentos medievales y que ye'l que da orixe a los topónimos col prefixu 'cha' como 'Chamartín' (''vide infra''). Ye bultable'l númberu de términos vascos na poesía del rioxanu [[Gonzalo de Berceo]] {{Enllaz rotu|1= |2=http://www.vallenajerilla.com/berceo/vocabulariu.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (sieglu XIII) como 'azcona' ('llanza'), 'gabe' ('llocu', 'priváu'; eusk. ''gabe'' 'ensin'), 'socarrar' , 'zatico'<ref>"Demandaba almosna commo romeru fito,Toos dáben-y daqué, qui media, qui zatico"; "Non de lo nueso; porque del pan del mio compadre bon zatico al mio afiáu"</ref> ('zoquete') o la espresión 'Don Bildur' pa mentar al diañu<ref>" Non irie tan apriesa iendo en romeria: Don Bildur lo levaba, par la cabeza mia."</ref>(eusk. ''beldur'' 'mieu'). Per otra parte, tamién pueden atopase préstamos na xíriga de los fabricantes de triyos de Cantalejo, Segovia, denomada [[gacería]] y na xíriga de los canteros de [[Pontevedra]], [[fala dos arxinas]] y de los canteros de [[Cantabria]], la [[Pantoja (xíriga)|pantoja]].
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=agur agur]''', términu vascu de despidida procedente del llatín ''augurium''. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=ádene ádene]''', eusk. '''lurte''' 'desprendimientu de tierres', de '''lur''' 'tierra'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=d1jddrzftDXX2Ogxh0Nt angula]''' 'cría de l'anguila', del llatín ''anguilla''.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aquelarre aquelarre]''', del topónimu eusk. '''Akelarre''', de '''*aker-larre''' 'prau del machu cabrío'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=azcona azcona]''', eusk. '''azkon''' 'dardu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=llueca llueca]''', eusk. '''zinzerri''' 'campana que se colgar del pescuezu de los reses nos fataos pa saber ónde s'atopen estos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chabolu chabolu]''', eusk. '''txabola''' (del francés ''geôle'' < lat. ''caveola'') pasó d'indicar la caseta temporal de los pastores vascos nel monte a referise a les casuchas en barracón nes que s'atarraquitaben los mineros de Trápaga y Ortuella a principios del sieglu XX. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chaparro chaparro]''', eusk. '''txaparro''' 'matu de encina o carbayu; (home) gordosu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=KllNfaq8VDXX2NZo8nqZ charru]''' 'aldeanu de Salamanca', eusk. '''txar''' 'malu'.<!-- DRAE dixit anque da txar como 'defectuosu' 'débil'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chatarra chatarra]''', eusk. '''txatar''' 'fierro vieyu'. <!-- el DRAE diz ''txatarra'' 'lo vieyo', pero Azkue da ''txatar'' 'fierro vieyu'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimbolo chirimbolo]''', eusk. '''txirinbol''' 'rodaja, bola'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimiri chirimiri]''' (voz rexonal), eusk. '''zirimiri''' 'orpín'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chistorra chistorra]''', eusk. '''txistor''' 'llonganiza, gatafu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cococha cococha]''', eusk. '''kokotxa''' 'cazu de la merluza'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=gabarra gabarra]''', eusk. '''gabarra, kabarra''' 'barcu pequeñu y chatu destináu a la carga y descarga nos puertos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guiri guiri]''', eusk. '''giristinoak''', en referencia a los siguidores de [[María_Cristina_de_Borbón-Dos_Sicilias|María Cristina]] nes [[Guerres Carlistes]], consideraos estranxeros. Anguaño úsase pa referise a los turistes del norte d'Europa, anque esti usu podría derivar en realidá d'una pallabra del árabe marroquín.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=esquierda esquierda]''', eusk. '''ezker''' 'esquierdu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=jorguín jorguín]''' 'bruxu', eusk. '''sorgin''' 'bruxa'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=RBV37hUFhDXX2jmrrYsZ laya]''', eusk. '''lai''' 'un preséu agrícola'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochil mochil]''' 'mozu qu'ayudaba y llevaba los recaos a los llabradores' (del que deriva '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochila mochila]'''), eusk. '''*motxil''', diminutivu de '''mutil, motil''' 'rapazu, criáu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=carriella carriella]''', eusk. '''carriella''' 'un tipu de pe a pa'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=órdagu órdagu]''', eusk. '''hor dago''' 'ende ta (espresión del [[mus]])'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''perrechico''' '[[cogorda de San Jorge]]' (voz rexonal), eusk. '''perretxiko''' 'cogorda comestible'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=pilpil pilpil]''', eusk. '''pil-pil''' 'onomatopeya de la ebullición'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=socarrar socarrar]''', eusk. '''el so''' 'fueu' y '''kar''' 'llama'. <!-- Coromines -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zamarru zamarru], [http://lema.rae.es/drae/?val=chamarra chamarra]''', eusk. '''zamar''' 'vellón, llana tosquilada; impermeable qu'usen los pastores p'abellugase de l'agua'. <!-- Conforme a la RAE correxíu según Azkue-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zarandilla zarandilla]''' (voz rexonal), eusk. '''sugandilla''' 'llagartesa'. <!-- DRAE dixit, al mio pensar l'étimu ye incorreutu -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zatico zatico/zatillo]''', eusk. '''zati''' 'cachu; cachu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zurrón zurrón]''', eusk. '''foín''' 'sacu'. <!-- Conforme a la RAE -->
Tamién atopamos términos específicamente vascos, como '''[[aurresku]]''', '''[[chistu]]''', '''[[zorcico]]''', '''[[chacolín]]''' o '''[[pacharán]]'''; términos d'usu dialeutal nel País Vascu ('''[http://lema.rae.es/drae/?val=larra larra]''' 'prau'), o préstamos bien recién fácilmente reconocibles como euskéricos, tales como '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aberzale aberzale]''', '''[http://lema.rae.es/drae/?val=lendakari lendakari]''' o '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zulo zulo]'''.
Otros términos son posibles pero pocu escamplaes:
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cachorru cachorru]''': esisten dos hipótesis, dambes problemátiques pa esplicar esti términu. La hipótesis llatina (siguida por García de Diego) ye que provién del llatín 'catulus' "cría" (d'animal o d'humanu), pero nun sigue la evolución normal ( 1) la palatalización a partir d'un grupu -t(o)l- / -tl- en castellán confundir cola del grupu -c(o)l- / -cl- que produz 'j' ('ovicula' > "oveya") non 'ch', polo que de 'catulus' esperaríamos **cajo o **quexo; 2) nun hai esplicación a la fin en '-orro' y, ello ye que esti tipu de finales en r múltiple suel ser consideráu un niciu d'influencia vasca. La hipótesis vasca esplicar a partir d'una metátesis del vascu 'txakur' que orixinariamente yera un diminutivu de 'zakur' "perru", tal que esplica [[Koldo Mitxelena|Mitxelena]].<ref>N'euskera ye normal el recursu a la palatalización pa crear diminutivos. Per otra parte, ye interesante reparar que Michel Morvan nel foru [http://newstar.rinet.ru/forum/viewtopic.php?t=137&postdays=0&postorder=asc&start=0 The Tower of Babel: Basque xakur "dog"] indica qu'en portugués dialeutal esiste la variante 'kachur'.</ref> Sía que non, dambes propuestes impliquen cierta influencia vasca y la hipótesis llatina nun puede esplicase como una evolución regular.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guitarra guitarra]''' : l'adautación de la pallabra llatina 'cithara' (del griegu 'kithara') a "guitarra" al traviés d'una pronunciación vasca esplicaría tantu la sonorización /g/ como la 'r' múltiple. Entwistle indicar na so llista de vasquismos. Sicasí, paez contradicir a esta teoría que n'italianu tamién se diz ''chitarra'' (cola vibrante múltiple) y, per otra parte, el cambéu ''c > g'' ye común en delles pallabres romances dende'l llatín (cf. ''cat(t)us'' > esp. ''gatu'', it. ''gatto'', o tamién ''quiritare'' > esp. ''glayar'', it. ''gridare'', etc.).
N'otros casos hai pallabres nes que s'abarrunta la intervención d'un sustratu vascu o vascoide. Asina, el términu '''regueru''' correspondería al llatín hispánicu '''arrugia''' ([[Pliniu'l Vieyu]]), que [[Carlo Tagliavini|Tagliavini]] considera d'un estratu preindoeuropeo (con paralelos nos Alpes que conducen a una protoforma '''*rogia'''), que la so forma hispana correspondería a un sustratu de tipu vascu qu'esplicaría la vocal '''a-''' protética. Con tou, esti tipu de términos pasaría a los romances peninsulares non direutamente dende una llingua vasca, sinón dende'l llatín dialeutal de Hispania.
=== Topónimos ===
Pueblos del pandu, especialmente na provincia d'Ávila, como [[Mingorría]], [[Niharra]], los múltiples Narros y Naharros, tolos Blasco y Muño: [[Muñogalindo]], [[Muñana]], [[Mengamuñoz]], [[Muñogrande]], [[Muñotello]], [[Muñomer]], [[Blasconuño de Matacabras|Blasconuño]]. Pueblos de Segovia y Madrid del tipu Gasconos. Los que terminen en ''–eta'' (francés –ette), ''–egi'' (francés –eguy), ''–aga'', ''–arra'', ''–aca'', ''-edo'' y ''–fola'', o los qu'empiecen por ''nava'' o ''naba'' en vascu ''llanura próxima al monte, aguada, depresión, ribayu'' (topónimos bien comunes tamién n'Ávila). La presencia d'estos topónimos en zones como Ávila, consideraes fuera de la llende de la influencia vasca, débese, sicasí, a repoblaciones realizaes mientres la Edá Media con colonos procedentes del norte de la península y de Gascuña. El mesmu fenómenu atópase en dellos otros llugares, más aisllaos, de Castiella La Mancha y Castiella y Llión. Sicasí, la presencia de topónimos vascos n'Aragón, Cataluña y el norte de Castiella, tales como valle d'Arán ("valle" n'euskera), [[Bisaurín]], ..., sí que se rellaciona con poblaciones estables de falantes neses zones.
Otru tipu de topónimos vascos bien estendíu son los que tienen un entamu en Cha- siguíu d'un nome de persona, tal que amosó [[Menéndez Pidal]]. Ello ye debíu al ampliu usu que tuvo na Edá Media l'apellativu vascu 'echa' (eusk. actual 'aita') "padre" como títulu honoríficu. Ente estos topónimos tenemos [[Chamartín (Ávila)|Chamartín]] (unu en [[Chamartín de la Rosa|Madrid]], otru n'Ávila), [[Chaherrero]] (Ávila), [[Chagarcía Medianero|Chagarcía]] (Salamanca), [[Muñochas]] (Ávila) o [[Robledo de Chavela|Chavela]] (Madrid; el nome Bela, o Vela, ye un nome vascu d'usu bien estendíu nel medievu).
Na [[Sierra d'Ávila]], nes proximidaes de la llocalidá de [[Narrillos del Rebollar]], atópase'l [[Cuetu de Gorría]] (eusk. "mendi gorri"). Otros topónimos d'esta zona d'Ávila son: Garoza y [[Muñez]].
=== Apellíos ===
Amás de los apellíos fácilmente reconocibles como vascos y que s'atopen con normalidá como apellíos españoles (p. ex. Mendizábal) son numberosos los apellíos vascos incorporaos a la onomástica española.
La más esitosa aportación del euskera a l'antroponimia mundial ye'l nome de ''Javier''. Provién del pueblu de [[Javier (Navarra)|Javier]] ([[Navarra]]) y popularizóse porque naciendo ellí, Francisco de Jaso tomó como nome relixosu'l de [[San Franciscu Xavier|Francisco de Javier]]. ''Javier'' ye un topónimu que ye una de les diverses variantes de ''Etxeberri'' 'casa nueva'. Pela so parte, l'apellíu ''García'' (formes antigües: ''Garsea'', ''Garzea'') podría tener etimoloxía vasca, créese que provién de ''gaztea'' 'el mozu' o de ''hartz'' 'osu'. De primeres foi usáu como nome (''García'' o ''Garcés'') pero, al cabu de los años, al prohibise l'usu de nomes non cristianos, pasar a usar como apellíu; {{ensin referencies|<!-- payares 2017 -->}} sicasí [[Koldo Mitxelena]] nun considera segura esta rellación.
Otros conocíos apellíos con etimoloxía vasca son: ''Aznar'' (forma antigua ''Azenari''), de ''aze(a)ri'' 'foín'; ''Barrios'', de ''Berrioz'' (nuevu caserío formáu pola unión matrimonial ente miembros de dos caseríos vecinos); ''Bolívar'', de ''bolin-ibar'' 'vega del molín'; ''Cortázar'', de ''korta-zahar'' 'establu vieyu'; ''Mendoza'', de ''mendo(i)tz'' 'cuetu, collada'; ''Ochoa'', de ''otsoa'' 'el llobu'; ''Ortiz'', adautación vasca del patronímicu de ''Fortuño''.
=== Espresiones ===
== Ver tamién ==
* [[Idioma aragonés]]
* [[Euskera]]
* [[Historia del euskera]]
* [[Llingües romániques]]
* [[Llingües iberorromances]]
* [[Llingua gallega]]
* [[Idioma español]]
* [[Idioma catalán]]
* [[Idioma occitanu]]
* [[Navarroaragonés]]
* [[Reinu de Navarra]]
* [[Sustratu llingüísticu|Sustratu]]
* ''Diccionariu por Raigaños del Llatín y de les voces derivaes''. Autor: Santiago Segura Munguía.
* ''Hestoria y xeografía d'España ilustrada pol idioma Vascuenciu''. Autor: [[Juan Antonio Moguel]].
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
=== Bibliografía ===
<!-- http://www28.tok2.com/home/mirko/taburdiu/cavalli/cavalli.htm -->
* Materiales pa una Hestoria de la Llingua Vasca na so rellación cola Llatina. Autor, Julio Caro Baroja.
* Los pueblos del Norte d'España. Autor, Julio Caro Baroja.
* Sobre'l mundu ibéricu-pirenaicu. Autor, Julio Caro Baroja.
* "Ordenanzas de Huesca de 1349", Revista d'Archivos, Biblioteques y Museos, t. III, 1013, páx. 433 <cite>«''Item nyl corredor non sia usáu que faga mercaduria nenguna que merque nin vienda ente nengunes persones faulando en sonadiella, nin en abraych nin en bansquenç, et qui lo faga pague por cotu XXX sol''»</cite>
* Azkue Aberasturi, Resurrección M. de. “Euskalerriaren Yakintza”. Lliteratura Popular del Pa!s Vascu. Vol. 3: Proverbios, modismos, llinguaxe infantil, traballingües, nomatos, acertijos. Madrid: Espasa-Calpe. 1945.
* Diccionariu enciclopédicu español Espasa. Espasa-Calpe, Madrid, 1988.
* Corominas, Joan. “Diccionario crítico etimológico castellano e hispánico”. Gredos, Madrid, 1991.
* {{cita llibru |
autor = Ariza Viguera, Manuel
| títulu = Manual de Fonoloxía Histórica del Español
| añu = 1990
| editorial = Madrid: Síntesis
| id = 84-7738-053-8
}}
* {{cita llibru |
autor = Echenique Elizondo, Mª. Teresa |
títulu = Historia llingüística vascu-románica |
añu = 1987
| editorial = Madrid: Paraninfu |
id = 84-283-1540-X
}}
* {{cita llibru |
autor = Lloyd, Paul M.
| títulu = From Latin to Spanish. Vol. 1: Historical Phonology and Morphology of the Spanish language
| añu = 1987
| editorial = : DIANE
| id = 0-87169-173-6. Accesu completu en Google-books: [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPP4,M1 From Latin to Spanish]
}}
* {{cita llibru |
autor = Tagliavini, Carlo
| títulu = Origen de les llingües neollatines
| añu = 1993
| editorial = Madrid: Fondu de Cultura Económicu |
id = 84-375-0357-4
}}(traducción de la 5ª edición italiana de 1969)
* {{cita llibru |
autor = Albaigès, J.Mª.
| títulu = El gran llibru de los apellíos
| añu = 1999
| editorial = Barcelona: Círculu de Llectores
| id = 84-226-8028-9
}}
* {{cita llibru |
autor = Michelena, Luis
| títulu = Apellidos vascos
| añu = 1997
| editorial = San Sebastián: Txertoa
| id = 84-7148-008-5
}}
* {{cita llibru |
autor = Real Academia Española |
títulu = Diccionario de la lengua española | url = https://archive.org/details/diccionariodelal0001unse |
añu = 2001 22ª ed.
| editorial = Madrid: Espasa Calpe
| id = 84-239-6814-6
}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html Hestoria del euskera.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123155038/http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html |date=2010-11-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20100912053217/http://www.elcastellano.org/orixe.html Orixe del Castellán.]
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=vascu-en-el castellán.html Influencia del vascu nel castellán |2=http://html.rincondelvago.com/infl%C3%BAi-del |date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf El gallegu portugués y les sos rellaciones de sustratu cola Aquitania ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216010701/http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf |date=2012-02-16 }} artículu de [[Kurt Baldinger]].
* [http://www.errioxa.com/7_toponimia_rioja/toponima_rioja.htm Principales topónimos euskéricos de La Rioxa] por Eduardo Aznar Martínez.
* [https://web.archive.org/web/20111118154956/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/fll/0212999x/articulos/RFRM0101120261A.PDF Los Pirineos: un nexu d'unión ente l'occitanu y l'aragonés] artículu de Francho Nagore Laín en ''Revista de Filoloxía Románica'' nᵘ 18/2001. Inclúi datos sobre axugos vascos en voces pirenaiques en gascón, catalán y aragonés.
* [http://www.vallenajerilla.com/musica/glosasemilianenses.pps Primeres pallabres escrites n'euskera del códiz AEmilianensis 60.] Presentación en PowerPoint de Pedro Benito Somalo
* [http://www.vallenajerilla.com/berceo/onnega/ergativoenlasglosasemilianenses.htm Ergatividad-Causatividad nes Gloses Emilianenses Euskeras] por Dolores González
{{Tradubot|Sustrato vasco en lenguas romances}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:idioma castellanu]]
[[Categoría:Historia del euskera]]
[[Categoría:Llingües iberorromances]]
[[Categoría:Llingües occitanorromances]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
mzk9qj3sp2lodhhybl5dms5disnltj6
4527246
4527236
2026-09-11T08:47:43Z
~2026-48652-95
153291
4527246
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Map Iberian Peninsula 1030-ast.svg|300px|thumb|"La península en 1030". La primer constancia escrita tantu del [[Llingües romániques|romance]] del centru de la península como del [[vascuenciu]] ta nes [[Gloses Emilianenses]]. El mapa amuesa'l desapaecíu [[Reinu de Pamplona]] ente los años [[1029]] y [[1035]].]]
El '''sustratu vascu nes llingües romániques''' entiende tolos fenómenos d'interferencia llingüística del [[euskera|vascu o euskera]] (o más correutamente'l so antecesor históricu, [[protoeuskera]], [[pre-protoeuskera]] o prerrománicu) sobre delles variantes romances de la península ibérica y dalgunes de les llingües romances que-y asocedieron como llingües falaes.
== Historia ==
Una teoría bien popular a principios del [[sieglu XX]] sobre la diverxencia de les [[llingües romániques]] ye la [[Sustratu llingüísticu|teoría del sustratu]], según la cual unu de los motivos de diversificación ye que'l llatín de los conquistadores fuera aprendíu de manera imperfecta o siquier influyíu pola llingua prerromana autóctona de cada rexón a la que se llevó'l llatín. Acordies con esi enfoque tratar d'esplicar delles carauterístiques específiques de les llingües romániques de la península Ibérica y del gascón (SO de Francia) como resultáu de tresferencia de carauterístiques llingüístiques del vascu a diches llingües.
Recíprocamente, nel euskera apréciase un fortísimo impautu del llatín nel so léxicu avezáu, qu'hasta ciertu puntu llevó a l'ampliación del inventariu fonolóxicu del euskera. Desque se produció'l primer contautu col [[llatín]], en redol al sieglu II e. C., el euskera y les llingües romances influyéronse mutuamente, de distintes maneres, anque especialmente en forma de [[préstamu léxicu]]. Obviamente, la influencia producióse sobremanera dende'l llatín escontra'l euskera, pero tamién esisten delles aportaciones vasques a les [[Llingües romániques]] (al [[idioma aragonés|aragonés]], al [[Idioma español|castellán]] y al [[gascón]] principalmente).
Los datos históricos confirmen claramente la idea de [[Joan Coromines|Coromines]] de que la llingua vasca tuvo una gran vitalidá y prestíu na Baxa Antigüedá y Alta Edá Media, y el territoriu en que se falaba yera notablemente más ampliu que l'actual, estendiéndose a lo menos al norte d'Aragón y la Cataluña noroccidental, según a gran parte de [[Gascuña]] (suroeste de Francia). Mientres un curtiu periodu de tiempu mientres el s. X, el [[Reinu de Navarra]] foi'l reinu más fuerte de la península Ibérica, polo que tuvo un papel destacáu nel entamu de la "[[Reconquista]]" y el [[Camín de Santiago]], en plenu apoxéu entós, percorría precisamente la ruta dende Aquitania a Galicia pasando pola actual [[Comunidá Foral de Navarra]] y la [[Comunidá Autónoma Vasca]].
Per otra parte, María Teresa Echenique considera que dende los primeros sieglos de la era actual, siempres hubo falantes billingües vascu-romances na zona de fala vasca, lo que facilitaría la influencia mutua. Echenique presupon qu'esistió [[continuu geolectal|''continuum'']] de variedaes romániques del norte d'España (dende'l gallegu al catalán) nel que participaríen variedaes romances nel País Vascu.
=== La nacencia del castellán y la influyencia del vascu ===
El '''castellán''' ye una [[llingua romance]] del [[Grupu Ibero-Romance|grupu ibéricu]], que'l so orixe ye popularmente acomuñáu col condáu de Castiella, nes actuales provincies de [[Burgos]], [[Vizcaya]] y [[Álava]]<ref>[http://www.vallenajerilla.com/berceo/rioja-abierta/sanchoIII/sanchoIIImayor.htm ''Sancho III el Mayor. Un rei Pamplonés ya Hispanu'' Armando Besga Marroquín Universidá de Deusto]{{cita|... güei ta claro que parte del actual País Vascu forma parte del trubiecu del español o castellán y non yá la Álava castellana o occidental. sinón tamién les Encartaciones, como demostró apocayá nuna avolumada tesis doctoral I. Echeverria Isusquiza: «les Encartaciones paecen corresponder, a la llegada de los romanos, a la parte yá indoeuropeizada de la Península, de cuenta que, lloñe de ser ésti un espaciu castellallizado más o menos apocayá, la so llingua romance surdió ensin interrupción de la evolución linguística d'ámbitu yá indoeuropéu a la llegada de los romanos» (Hábeas de toponimia carranzana. Materiales pal estudiu del castellán de Vizcaya. Universidá del País Vascu. Bilbao. 1999. pp 16-17).}}</ref> y col reinu medieval de [[Castiella]], qu'incluyía aproximao l'actual provincia de [[Burgos]] y les comunidaes autónomes del [[País Vascu]], [[La Rioxa (España)|La Rioxa]] y [[Cantabria]], n'[[España]]; el centru del antiguu reinu ye la zona de [[La Bureba]], onde se topa'l [[corredor de la Bureba]], pasu obligáu pa entrar al pandu ibéricu dende'l norte peninsular, esto ye, dende Europa. Nesta área supónse que se falaba euskera davezu nel sieglu V, cuando s'empezar a considerar un "fala" bárbara y el llatín como llingua culta y escrita mesma de la cristiandá. Según la tesis de [[Ramón Menéndez Pidal]], la fala romance de toa esta zona tuvo una gran influencia, especialmente en fonética, nel romance faláu na ciudá de [[Toledo]], a partir del cual creóse'l primer estándar escritu del español nel sieglu XIII. Sicasí, otros autores, como [[Manuel Criado de Val]], consideren que'l [[Idioma mozárabe|mozárabe]] faláu en Toledo antes de la conquista castellana, mal conocíu, foi más importante na formación del español.
Supónse que nesta dómina'l llatín yera faláu y escritu poles clases cultes, como llingua d'Estáu tresmisora de cultura escrita, ente que l'[[euskera]] caltener popularmente en zones rurales - yera solamente un "fala", pos nun se manifestaba por escritu - y reforzábase poles repoblaciones con [[Reinu de Navarra|"navarros"]] mientres la [[Reconquista]]. Por ello nun ye estrañu que los testos más antiguos en [[llingua romance]] del centro-norte de la península Ibérica que se conocen, les ''[[Gloses Emilianenses]]'', de finales del [[sieglu X]] o principios del [[sieglu XI]], que se caltienen nel [[Monesteriu de Yuso]], en [[San Millán de la Cogolla]] ([[La Rioxa (España)|La Rioxa]]), incluyan nomes personales y frases n'[[euskera]].
=== L'aragonés y la influyencia del vascu ===
Históricamente les variedaes de [[idioma aragonés|navarroaragonés]] son falar romances que tuvieron un mayor contautu col euskera. Estes variedaes presenten igualmente dellos de los [[cambéu fonéticu|cambeos fonéticos]] del castellán que fueron atribuyíos a una posible influencia vasca.
=== El gascón y la influyencia del vascu ===
{{AP|Idioma gascón}}
La presencia d'un sustratu vascu-aquitano en dómina romana paez más claramente documentada al norte de los Pirineos que al sur. De fechu la moderna rexón de Gascuña y la [[idioma occitanu|variedá d'occitanu]] autóctona de dicha rexón, el gascón, deben el so nome al topónimu [[Wasconia]], claramente rellacionáu col etnónimo [[vasconos]], de que'l so nome derivar el gentilico "vascu".
El gascón ye la variedá más diverxente d'occitanu y dalgunos de les sos traces, como l'aspiración de ''f-'' inicial, trataron de ser esplicaos por influencia del sustratu vascu. Tien De recordase igualmente qu'una forma de gascón, l'[[idioma aranés|aranés]], ye cooficial nos valles pirenaicos de la Cataluña noroccidental (Val d'Aran), una rexón onde s'atestigua la presencia de topónimos d'orixe vascu mientres la Edá Media.
== Influencia nel nivel fonéticu-fonolóxicu ==
A nivel fonéticu podemos estremar dos árees d'influencia de tipu vascu o vascoide:
# D'un llau tenemos traces que tienen un epicentru claru na zona vasca y que s'espublicen a zones estremeres afectando al castellán, al [[gascón]], al [[idioma aragonés|navarroaragonés]] y en parte al dialeutu occidental del catalán. D'esti tipu de traces puede aldericase si tratar d'una innovación local compartida o d'un influxu de la pronunciación vasca, anque los datos de reconstrucción del [[protovascu|protoeuskera]] inducen a creer que siquier la mayoría seríen traces d'orixe vascu.
# D'otru tenemos una serie de traces que s'estienden dende [[Aquitania]] pola cordelera Cantábrica hasta [[Galicia]] y el norte de [[Portugal]]. N'ocasiones consideróse que s'aniciaríen nun [[sustratu llingüísticu|sustratu]] previu desconocíu qu'influyiría en tola zona, inclusive sobre'l eusquera. Esti sustratu supuestamente esplicaría una serie de coincidencies fonétiques comunes ente'l galaicu-portugués y el [[idioma aquitano|vascu-aquitano]], como la cayida de /n/ intervocálica y la [[palatalización]] del diptongu /au/ orixinariu, según los restos d'un sistema de cuenta vigesimal en Zamora, Cantabria y Portugal (sistema que ye l'únicu esistente en vascu). Propúnxose inclusive identificar esti sustratu colos [[Antiguu idioma ligur|ligures]] (Ernst Gamillscheg). Con tou, tampoco puede refugase l'orixe vascu d'estes traces o qu'esi sustratu fora eusquéricu, y los ligures son un pueblu del que, anque ye bien mentáu nes fontes, apenes se sabe nada seguru sobre la so llingua.
Les traces fonétiques de más probable influencia vasca seríen los siguientes:
# Estructura vocálica con namái cinco vocales (nun estrema como'l catalán o'l gallegu ente e/o abierta y zarrada).
# [[Betacismu]]. Neutralización de la fricativa y la oclusiva llabiales a favor de la postrera (billabial oclusiva /b/). Ye una traza que s'atopa en castellán, asturlleonés, gascón y occitanu central, aragonés, catalán de Cataluña y norte de la Comunidad Valenciana, gallegu y dialeutos septentrionales del portugués, y nel sardu.
# [[Cambéu fonéticu «f → h» del castellán|Perda de /f/ inicial]], en pasando por una fase d'aspirada /h/. El cambéu tamién s'atopa nel [[gascón]], polo que la esplicación a partir del sustratu vascu paez plausible. Sicasí, el cambéu atópase coles mesmes nel asturlleonés oriental (faláu nuna zona habitada orixinalmente por tribus cántabres), les variedaes interiores más arcaiques del [[idioma sardu|sardu]], nel [[Calabria|calabrés]] y en variedaes rumanes ([[Idioma meglenorrumano|meglenorrumano]] y [[Idioma istrorrumano|istrorrumano]]). Nestos otros casos, el recursu al vascu nun paez razonable. Ello ye que ye posible que dichu cambéu inclusive n'español orixinalmente nun tenga que ver col vascu.
# Perda de les sibilantes sonores que s'ensorden y pasen a confundise coles sordes. Tal que reparó [[André Martinet|Martinet]], esta simplificación fai que'l complicáu sistema de sibilantes del castellán antiguu convertir n'unu similar al del eusquera. Esta traza tamién estrema al gallegu del portugués. Sicasí, esti [[Reaxuste de les sibilantes del castellán|reaxuste de les sibilantes]] ye tardíu y nun se dio hasta'l [[sieglu XVI]], polo que podría ser independiente de la influencia del eusquera.
# Apaición eventual d'una [[vocal protética]] delantre de /r/ inicial. Esti fenómenu se documenta con claridá en gascón y castellán antiguu (asina ‘arredondo’ por ‘redondo’), anque dexó dellos rastros nel actual (penase cast. ant. ‘repentirse’ lat. ‘repaenitere’; ‘arruga’ lat. ‘ruga’). Nuevamente la [[epéntesis]] tamién se da n'italianu, colo cual la influencia vasca nun sería la única posibilidá.
# Esistencia d'una apicoalveolar /s/ n'oposición a un fonema dentoalveolar o dental /s̺/, /θ/. Sicasí, la primera tamién s'atopa en dellos dialeutos romances del norte d'Italia, lo que refugaría la influencia vasca.
La cuestión de les cinco vocales foi bien aldericada por considerar se que ye un esquema bien común y que por azar les diptongaciones en ‘ie’ y ‘ue’ conduciríen a un esquema coincidente col vascu. Sicasí, argumentóse tamién qu'esta evolución sería causada precisamente porque los falantes falaben estremando namái cinco vocales (Alarcos).
Sobre'l [[betacismu]] tamién hubo alderique. Hai tracamundiu ente /b/ y /v/ tamién en francés, italianu y portugués, pero namái en posición intervocálica y fundiéndose en /v/; ente qu'en castellán el tracamundiu ye escontra /b/ y dase en toles posiciones. Pero sí se detecta'l betacismu nel [[idioma aragonés|aragonés]], nel [[asturianu]], nel [[Idioma gallegu|gallegu]] y en dialeutos del [[idioma catalán|catalán]]. Dámaso Alonso prefier entender el fenómenu non como vascu, sinón d'un hipotéticu [[sustratu llingüísticu|sustratu]] del norte d'España, ente que Martinet considerar d'orixe vascu y que depués el castellán espublizaría esta traza.
Tamién hubo un gran alderique sobre la inclusión de la cayida de f- inicial. Un problema ye que la ortografía medieval castellana ye ambigua y que una esplícita F escrita nun dexa refugar una pronunciación aspirada de /h/, de la mesma manera que na actualidá una grafía H nun implica que se pronuncie una aspiración.<ref>En diversos testos medievales aprecióse que pa escribir /f/ utilízase la grafía -FF-, ente que la F simple notaría una /h/ aspirada</ref> Sía que non, rescampla que ye un fenómenu que'l so epicentru ta na zona vasca y, ello ye que detéctase en [[asturianu]] oriental, [[Cántabru (llingüística)|montañés]] y en [[gascón]] (nel que la f cayó en toles posiciones). Nel mesmu sentíu, yá [[Ramón Menéndez Pidal|Menéndez Pidal]] señaló que'l fenómenu detectar dende'l s. IX precisamente na zona castellana estremera cola llingua vasca (la Rioja, norte de Burgos, Cantabria) y que depués esta pronunciación foise estendiendo ya imponiendo sobre los demás dialeutos castellanos. Sicasí, otru romance vecín, l'[[idioma aragonés|aragonés]], caltién la f inicial. Por eso, anque [[Gerhard Rohlfs (filólogu)|Rohlfs]] indica que tamién se detecta nel sur d'Italia, esto postreru paez un fenómenu ensin rellacionar y la opinión xeneralizada ye que sí ye una influencia vasca.<ref>Un discutiniu completu en Lloyd 1987 pp. [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPA212,M1 212-223]</ref>
Otros fenómenos son pocu escamplaes. Asina se comentó que'l reforzamientu de la r- en posición inicial, onde namái s'almite la pronunciación de vibrante múltiple, pudiera tar rellacionada cola ausencia de r- inicial n'eusquera. Esti fenómenu podría tar rellacionáu col del catalán y l'asturlleonés, onde inclusive se detecta un reforzamientu paralelu de /l/ (lat. ‘luna’ cat. y ast. lluna; lat. ‘lupus’ cat. ‘llop', ast. llobu), pero ye difícil esplicalo como influencia vasca cuando'l eusquera precisamente evita estos entamos añadiendo una vocal protética.
Tamién se detectaron serios nicios de que nes zones d'América onde hubo una importante inmigración de población vasca, quedaría influencia a nivel fonéticu. Asina s'esplicaría la pronunciación [[asibilación|asibilada]] de les vibrantes 'r' y 'rr' de Chile y zones d'Arxentina, Bolivia y Paraguay, yá que n'España esta pronunciación se documenta precisamente nel País Vascu, Navarra y La Rioxa.
A lo último, queda por destacar el timbre de la /s/ española y la so oposición al fonema /θ/ (zeta); distinción que tamién podríamos venceyar al vascuenciu. Igual que n'eusquera, el fonema /s/ del español non seseante suel ser apicoalveolar, articuláu cola punta de la llingua escontra los alveolos y una posición llingual cóncava. L'español non yá comparte'l mesmu tipu de /s/ col eusquera, amás (en zones non seseantes) el castellán estrema /s/ d'un fonema interdental /θ/ (zeta) de cuenta que "coser" suena distintu de "cocer" y "abrasar" distintu a "abrazar".
== Influencia nel nivel léxicu-semánticu ==
=== Léxicu común ===
En dómina medieval, el euskera tuvo una fuerte influencia na llingua castellana, que foi perdiendo a partir del s. XV. Asina s'atopa en términos de respetu como'l personaxe del [[Cantar de mio Cid]] 'Minaya Álvar Fáñez' o 'Miecha don Ordonio'; onde Minaya ta por 'el mio hermanu' y Miecha por 'el mio padre'. Minaya de eusk. ''anaia'' ('hermanu') y Miecha de ''aita'' ('padre'), términu con variantes 'eita', 'ecta', 'echa' en documentos medievales y que ye'l que da orixe a los topónimos col prefixu 'cha' como 'Chamartín' (''vide infra''). Ye bultable'l númberu de términos vascos na poesía del rioxanu [[Gonzalo de Berceo]] {{Enllaz rotu|1= |2=http://www.vallenajerilla.com/berceo/vocabulariu.htm |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (sieglu XIII) como 'azcona' ('llanza'), 'gabe' ('llocu', 'priváu'; eusk. ''gabe'' 'ensin'), 'socarrar' , 'zatico'<ref>"Demandaba almosna commo romeru fito,Toos dáben-y daqué, qui media, qui zatico"; "Non de lo nueso; porque del pan del mio compadre bon zatico al mio afiáu"</ref> ('zoquete') o la espresión 'Don Bildur' pa mentar al diañu<ref>" Non irie tan apriesa iendo en romeria: Don Bildur lo levaba, par la cabeza mia."</ref>(eusk. ''beldur'' 'mieu'). Per otra parte, tamién pueden atopase préstamos na xíriga de los fabricantes de triyos de Cantalejo, Segovia, denomada [[gacería]] y na xíriga de los canteros de [[Pontevedra]], [[fala dos arxinas]] y de los canteros de [[Cantabria]], la [[Pantoja (xíriga)|pantoja]].
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=agur agur]''', términu vascu de despidida procedente del llatín ''augurium''. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=alud alud]''', eusk. '''lurte''' 'desprendimientu de tierres', de '''lur''' 'tierra'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=d1jddrzftDXX2Ogxh0Nt angula]''' 'cría de l'anguila', del llatín ''anguilla''.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aquelarre aquelarre]''', del topónimu eusk. '''Akelarre''', de '''*aker-larre''' 'prau del machu cabrío'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=azcona azcona]''', eusk. '''azkon''' 'dardu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cencerro cencerro]''', eusk. '''zinzerri''' 'campana que se colgar del pescuezu de los reses nos fataos pa saber ónde s'atopen estos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chabola chabola]''', eusk. '''txabola''' pasó d'indicar la caseta temporal de los pastores vascos nel monte a referise a les casuchas en barracón nes que s'atarraquitaben los mineros de Trápaga y Ortuella a principios del sieglu XX. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chaparro chaparro]''', eusk. '''txaparro''' 'matu de encina o carbayu; (home) gordosu'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=KllNfaq8VDXX2NZo8nqZ charou]''' 'aldeanu de Salamanca', eusk. '''txar''' 'malu'.<!-- DRAE dixit anque da txar como 'defectuosu' 'débil'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chatarra chatarra]''', eusk. '''txatar''' 'fierro vieyu'. <!-- el DRAE diz ''txatarra'' 'lo vieyo', pero Azkue da ''txatar'' 'fierro vieyu'-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimbolo chirimbolo]''', eusk. '''txirinbol''' 'rodaja, bola'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chirimiri chirimiri]''' (voz rexonal), eusk. '''zirimiri''' 'orpín'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=chistorra chistorra]''', eusk. '''txistor''' 'llonganiza, gatafu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cococha cococha]''', eusk. '''kokotxa''' 'cazu de la merluza'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=gabarra gabarra]''', eusk. '''gabarra, kabarra''' 'barcu pequeñu y chatu destináu a la carga y descarga nos puertos'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guiri guiri]''', eusk. '''giristinoak''', en referencia a los siguidores de [[María_Cristina_de_Borbón-Dos_Sicilias|María Cristina]] nes [[Guerres Carlistes]], consideraos estranxeros. Anguaño úsase pa referise a los turistes del norte d'Europa, anque esti usu podría derivar en realidá d'una pallabra del árabe marroquín.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=izquierda izquierda]''', eusk. '''ezker''' 'esquierdu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=jorguín jorguín]''' 'bruxu', eusk. '''sorgin''' 'bruxa'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/srv/search?id=RBV37hUFhDXX2jmrrYsZ laya]''', eusk. '''lai''' 'un preséu agrícola'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochil mochil]''' 'mozu qu'ayudaba y llevaba los recaos a los llabradores' (del que deriva '''[http://lema.rae.es/drae/?val=mochila mochila]'''), eusk. '''*motxil''', diminutivu de '''mutil, motil''' 'rapazu, criáu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=narria narria]''', eusk. '''narria''' 'un tipu de pe a pa'. <!-- DRAE dixit -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=órdago órdago]''', eusk. '''hor dago''' 'ende ta (espresión del [[mus]])'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''perrechico''' '[[cogorda de San Jorge]]' (voz rexonal), eusk. '''perretxiko''' 'cogorda comestible'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=pilpil pilpil]''', eusk. '''pil-pil''' 'onomatopeya de la ebullición'.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=socarrar socarrar]''', eusk. '''su''' 'fueu' y '''kar''' 'llama'. <!-- Coromines -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zamarra zamarra], [http://lema.rae.es/drae/?val=chamarra chamarra]''', eusk. '''zamar''' 'vellón, llana tosquilada; impermeable qu'usen los pastores p'abellugase de l'agua'. <!-- Conforme a la RAE correxíu según Azkue-->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zarandilla zarandilla]''' (voz rexonal), eusk. '''sugandilla''' 'llagartesa'. <!-- DRAE dixit, al mio pensar l'étimu ye incorreutu -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zatico zatico/zatillo]''', eusk. '''zati''' 'cachu; cachu'. <!-- Conforme a la RAE -->
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zurrón zurrón]''', eusk. '''zorro''' 'sacu'. <!-- Conforme a la RAE -->
Tamién atopamos términos específicamente vascos, como '''[[aurresku]]''', '''[[chistu]]''', '''[[zorcico]]''', '''[[chacolín|chacolí]]''' o '''[[pacharán]]'''; términos d'usu dialeutal nel País Vascu ('''[http://lema.rae.es/drae/?val=larra larra]''' 'prau'), o préstamos bien recién fácilmente reconocibles como euskéricos, tales como '''[http://lema.rae.es/drae/?val=aberzale aberzale]''', '''[http://lema.rae.es/drae/?val=lendakari lendakari]''' o '''[http://lema.rae.es/drae/?val=zulo zulo]'''.
Otros términos son posibles pero pocu escamplaes:
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=cachorro cachorro]''': esisten dos hipótesis, dambes problemátiques pa esplicar esti términu. La hipótesis llatina (siguida por García de Diego) ye que provién del llatín 'catulus' "cría" (d'animal o d'humanu), pero nun sigue la evolución normal ( 1) la palatalización a partir d'un grupu -t(u)l- / -tl- en castellán confundir cola del grupu -c(u)l- / -cl- que produz 'j' ('ovicula' > "oveja") non 'ch', polo que de 'catulus' esperaríamos **cajo o **quejo; 2) nun hai esplicación a la fin en '-orro' y, ello ye que esti tipu de finales en r múltiple suel ser consideráu un niciu d'influencia vasca. La hipótesis vasca esplicar a partir d'una metátesis del vascu 'txakur' que orixinariamente yera un diminutivu de 'zakur' "perru", tal que esplica [[Koldo Mitxelena|Mitxelena]].<ref>N'euskera ye normal el recursu a la palatalización pa crear diminutivos. Per otra parte, ye interesante reparar que Michel Morvan nel foru [http://newstar.rinet.ru/forum/viewtopic.php?t=137&postdays=0&postorder=asc&start=0 The Tower of Babel: Basque xakur "dog"] indica qu'en portugués dialeutal esiste la variante 'kachur'.</ref> Sía que non, dambes propuestes impliquen cierta influencia vasca y la hipótesis llatina nun puede esplicase como una evolución regular.
* '''[http://lema.rae.es/drae/?val=guitarra guitarra]''' : l'adautación de la pallabra llatina 'cithara' (del griegu 'kithara') a "guitarra" al traviés d'una pronunciación vasca esplicaría tantu la sonorización /g/ como la 'r' múltiple. Entwistle indicar na so llista de vasquismos. Sicasí, paez contradicir a esta teoría que n'italianu tamién se diz ''chitarra'' (cola vibrante múltiple) y, per otra parte, el cambéu ''c > g'' ye común en delles pallabres romances dende'l llatín (cf. ''cat(t)us'' > esp. ''gato'', it. ''gatto'', o tamién ''quiritare'' > esp. ''gritar'', it. ''gridare'', etc.).
N'otros casos hai pallabres nes que s'abarrunta la intervención d'un sustratu vascu o vascoide. Asina, el términu '''regueru''' correspondería al llatín hispánicu '''arrugia''' ([[Pliniu'l Vieyu]]), que [[Carlo Tagliavini|Tagliavini]] considera d'un estratu preindoeuropeo (con paralelos nos Alpes que conducen a una protoforma '''*rogia'''), que la so forma hispana correspondería a un sustratu de tipu vascu qu'esplicaría la vocal '''a-''' protética. Con tou, esti tipu de términos pasaría a los romances peninsulares non direutamente dende una llingua vasca, sinón dende'l llatín dialeutal de Hispania.
=== Topónimos ===
Pueblos del pandu, especialmente na provincia d'Ávila, como [[Mingorría]], [[Niharra]], los múltiples Narros y Naharros, tolos Blasco y Muño: [[Muñogalindo]], [[Muñana]], [[Mengamuñoz]], [[Muñogrande]], [[Muñotello]], [[Muñomer]], [[Blasconuño de Matacabras|Blasconuño]]. Pueblos de Segovia y Madrid del tipu Gasconos. Los que terminen en ''–eta'' (francés –ette), ''–egi'' (francés –eguy), ''–aga'', ''–arra'', ''–aca'', ''-edo'' y ''–ola'', o los qu'empiecen por ''nava'' o ''naba'' en vascu ''llanura próxima al monte, aguada, depresión, ribayu'' (topónimos bien comunes tamién n'Ávila). La presencia d'estos topónimos en zones como Ávila, consideraes fuera de la llende de la influencia vasca, débese, sicasí, a repoblaciones realizaes mientres la Edá Media con colonos procedentes del norte de la península y de Gascuña. El mesmu fenómenu atópase en dellos otros llugares, más aisllaos, de Castiella La Mancha y Castiella y Llión. Sicasí, la presencia de topónimos vascos n'Aragón, Cataluña y el norte de Castiella, tales como valle d'Arán ("valle" n'euskera), [[Bisaurín]], ..., sí que se rellaciona con poblaciones estables de falantes neses zones.
Otru tipu de topónimos vascos bien estendíu son los que tienen un entamu en Cha- siguíu d'un nome de persona, tal que amosó [[Menéndez Pidal]]. Ello ye debíu al ampliu usu que tuvo na Edá Media l'apellativu vascu 'echa' (eusk. actual 'aita') "padre" como títulu honoríficu. Ente estos topónimos tenemos [[Chamartín (Ávila)|Chamartín]] (unu en [[Chamartín de la Rosa|Madrid]], otru n'Ávila), [[Chaherrero]] (Ávila), [[Chagarcía Medianero|Chagarcía]] (Salamanca), [[Muñochas]] (Ávila) o [[Robledo de Chavela|Chavela]] (Madrid; el nome Bela, o Vela, ye un nome vascu d'usu bien estendíu nel medievu).
Na [[Sierra d'Ávila]], nes proximidaes de la llocalidá de [[Narrillos del Rebollar]], atópase'l [[Cuetu de Gorría]] (eusk. "mendi gorri"). Otros topónimos d'esta zona d'Ávila son: Garoza y [[Muñez]].
=== Apellíos ===
Amás de los apellíos fácilmente reconocibles como vascos y que s'atopen con normalidá como apellíos españoles (p. ex. Mendizábal) son numberosos los apellíos vascos incorporaos a la onomástica española.
La más esitosa aportación del euskera a l'antroponimia mundial ye'l nome de ''Javier''. Provién del pueblu de [[Javier (Navarra)|Javier]] ([[Navarra]]) y popularizóse porque naciendo ellí, Francisco de Jaso tomó como nome relixosu'l de [[San Franciscu Xavier|Francisco de Javier]]. ''Javier'' ye un topónimu que ye una de les diverses variantes de ''Etxeberri'' 'casa nueva'. Pela so parte, l'apellíu ''García'' (formes antigües: ''Garsea'', ''Garzea'') podría tener etimoloxía vasca, créese que provién de ''gaztea'' 'el mozu' o de ''hartz'' 'osu'. De primeres foi usáu como nome (''García'' o ''Garcés'') pero, al cabu de los años, al prohibise l'usu de nomes non cristianos, pasar a usar como apellíu; {{ensin referencies|<!-- payares 2017 -->}} sicasí [[Koldo Mitxelena]] nun considera segura esta rellación.
Otros conocíos apellíos con etimoloxía vasca son: ''Aznar'' (forma antigua ''Azenari''), de ''aze(a)ri'' 'foín'; ''Barrios'', de ''Berrioz'' (nuevu caserío formáu pola unión matrimonial ente miembros de dos caseríos vecinos); ''Bolívar'', de ''bolin-ibar'' 'vega del molín'; ''Cortázar'', de ''korta-zahar'' 'establu vieyu'; ''Mendoza'', de ''mendo(i)tz'' 'cuetu, collada'; ''Ochoa'', de ''otsoa'' 'el llobu'; ''Ortiz'', adautación vasca del patronímicu de ''Fortuño''.
=== Espresiones ===
== Ver tamién ==
* [[Idioma aragonés]]
* [[Euskera]]
* [[Historia del euskera]]
* [[Llingües romániques]]
* [[Llingües iberorromances]]
* [[Llingua gallega]]
* [[Idioma español]]
* [[Idioma catalán]]
* [[Idioma occitanu]]
* [[Navarroaragonés]]
* [[Reinu de Navarra]]
* [[Sustratu llingüísticu|Sustratu]]
* ''Diccionariu por Raigaños del Llatín y de les voces derivaes''. Autor: Santiago Segura Munguía.
* ''Hestoria y xeografía d'España ilustrada pol idioma Vascuenciu''. Autor: [[Juan Antonio Moguel]].
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
=== Bibliografía ===
<!-- http://www28.tok2.com/home/mirko/taburdiu/cavalli/cavalli.htm -->
* Materiales pa una Hestoria de la Llingua Vasca na so rellación cola Llatina. Autor, Julio Caro Baroja.
* Los pueblos del Norte d'España. Autor, Julio Caro Baroja.
* Sobre'l mundu ibéricu-pirenaicu. Autor, Julio Caro Baroja.
* "Ordenanzas de Huesca de 1349", Revista d'Archivos, Biblioteques y Museos, t. III, 1013, páx. 433 <cite>«''Item nyl corredor non sia usáu que faga mercaduria nenguna que merque nin vienda ente nengunes persones faulando en sonadiella, nin en abraych nin en bansquenç, et qui lo faga pague por cotu XXX sol''»</cite>
* Azkue Aberasturi, Resurrección M. de. “Euskalerriaren Yakintza”. Lliteratura Popular del Pa!s Vascu. Vol. 3: Proverbios, modismos, llinguaxe infantil, traballingües, nomatos, acertijos. Madrid: Espasa-Calpe. 1945.
* Diccionariu enciclopédicu español Espasa. Espasa-Calpe, Madrid, 1988.
* Corominas, Joan. “Diccionario crítico etimológico castellano e hispánico”. Gredos, Madrid, 1991.
* {{cita llibru |
autor = Ariza Viguera, Manuel
| títulu = Manual de Fonoloxía Histórica del Español
| añu = 1990
| editorial = Madrid: Síntesis
| id = 84-7738-053-8
}}
* {{cita llibru |
autor = Echenique Elizondo, Mª. Teresa |
títulu = Historia llingüística vascu-románica |
añu = 1987
| editorial = Madrid: Paraninfu |
id = 84-283-1540-X
}}
* {{cita llibru |
autor = Lloyd, Paul M.
| títulu = From Latin to Spanish. Vol. 1: Historical Phonology and Morphology of the Spanish language
| añu = 1987
| editorial = : DIANE
| id = 0-87169-173-6. Accesu completu en Google-books: [https://books.google.com/books?vid=ISBN0871691736&id=_QkNAAAAIAAJ&printsec=frontcover#PPP4,M1 From Latin to Spanish]
}}
* {{cita llibru |
autor = Tagliavini, Carlo
| títulu = Origen de les llingües neollatines
| añu = 1993
| editorial = Madrid: Fondu de Cultura Económicu |
id = 84-375-0357-4
}}(traducción de la 5ª edición italiana de 1969)
* {{cita llibru |
autor = Albaigès, J.Mª.
| títulu = El gran llibru de los apellíos
| añu = 1999
| editorial = Barcelona: Círculu de Llectores
| id = 84-226-8028-9
}}
* {{cita llibru |
autor = Michelena, Luis
| títulu = Apellidos vascos
| añu = 1997
| editorial = San Sebastián: Txertoa
| id = 84-7148-008-5
}}
* {{cita llibru |
autor = Real Academia Española |
títulu = Diccionario de la lengua española | url = https://archive.org/details/diccionariodelal0001unse |
añu = 2001 22ª ed.
| editorial = Madrid: Espasa Calpe
| id = 84-239-6814-6
}}
== Enllaces esternos ==
* [http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html Hestoria del euskera.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123155038/http://www.kondaira.net/esp/Euskara.html |date=2010-11-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20100912053217/http://www.elcastellano.org/orixe.html Orixe del Castellán.]
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=vascu-en-el castellán.html Influencia del vascu nel castellán |2=http://html.rincondelvago.com/infl%C3%BAi-del |date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* [http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf El gallegu portugués y les sos rellaciones de sustratu cola Aquitania ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216010701/http://cvc.instituto-camoes.pt/hlp/biblioteca/baldinger.pdf |date=2012-02-16 }} artículu de [[Kurt Baldinger]].
* [http://www.errioxa.com/7_toponimia_rioja/toponima_rioja.htm Principales topónimos euskéricos de La Rioxa] por Eduardo Aznar Martínez.
* [https://web.archive.org/web/20111118154956/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/fll/0212999x/articulos/RFRM0101120261A.PDF Los Pirineos: un nexu d'unión ente l'occitanu y l'aragonés] artículu de Francho Nagore Laín en ''Revista de Filoloxía Románica'' nᵘ 18/2001. Inclúi datos sobre axugos vascos en voces pirenaiques en gascón, catalán y aragonés.
* [http://www.vallenajerilla.com/musica/glosasemilianenses.pps Primeres pallabres escrites n'euskera del códiz AEmilianensis 60.] Presentación en PowerPoint de Pedro Benito Somalo
* [http://www.vallenajerilla.com/berceo/onnega/ergativoenlasglosasemilianenses.htm Ergatividad-Causatividad nes Gloses Emilianenses Euskeras] por Dolores González
{{Tradubot|Sustrato vasco en lenguas romances}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:idioma castellanu]]
[[Categoría:Historia del euskera]]
[[Categoría:Llingües iberorromances]]
[[Categoría:Llingües occitanorromances]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
jaf1fwh76egwfd8dt21wvgkbt3doysh
Llingües caucásiques noroccidentales
0
100887
4527255
4494454
2026-09-11T09:59:10Z
~2026-48652-95
153291
/* */
4527255
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de familia d'idiomes
|nome = Llingües Abkhaz-Adygh
|zona = [[Cáucasu]]
|países = {{RUS}}<br />{{GEO}}
|familia madre = Llingües caucásiques
|falantes = ~700.000 ([[1989]])<ref>George Hewitt, 2005, p. 94</ref>
|rank =
|familia = [[llingües caucásiques septentrionales|Caucásicu septentrional]] (?)
|superfamilia =
|sub1 = grupu abkhasu
|sub2 = grupu adiguio
|iso1 =
|iso2 =
|oficial =
|mapa = [[Ficheru:Caucasic languages.svg|285px]]
|mapa_descripción = Caucásicu noroccidental{{Ficha/Columnes|
{{lleenda|#D9196D|Circasiano}}
{{Lleenda|#FF6C60|Abkhaz}}
{{Lleenda|#FFC173|Ubykh (estintu)}}
}}
}}
Les '''llingües caucásiques del noroeste''' o '''noroccidentales''', tamién llamaes '''póntiques''' o '''abkhaso-adigué/circasianu''', son un grupu de llingües falaes nel [[ Cáucasu]] [[Rusia|rusu]] (tamién en [[Kabardino-Balkaria]]), [[Turquía]], [[Xordania]] y [[Abkhasia]], república autónoma de [[Xeorxa]].
== Clasificación llingüística ==
=== Llingües de la familia ===
Hai cinco llingües na familia de llingües caucásiques del noroeste:
* [[Idioma abkhasu|Abkhasu]] (Abkhaz)
* [[Idioma abaza|Abaza]]
* [[Idioma cabardiano|Cabardiano]] o [[circasiano]] oriental
* [[Idioma adigué|Adigué]] o circasiano occidental
* [[Idioma ubijé|Ubijé]] (Ubykh)
Los idiomes tán relacionades de la siguiente forma:
<center>[[Ficheru:Lenguas caucásicas noroccidentales.png|600px]]</center>
=== Grupu circasiano ===
==== Adigué ====
L'[[idioma adigué]], tamién llamáu [[circasiano]], ye una de les de les llingües caucásiques del noroeste más falaes. Falar dende [[Rusia]] a [[Turquía]] y esiste inclusive una pequeña comunidá nos [[Estaos Xuníos]].
Conócense cuatro dialeutos principales: [[kemirgoy]], [[abdzakh]], [[bzhedugh]] y [[shapsugh]], según munchos otros menores (como por casu el dialeutu de Turquía [[hakuchi]] faláu polos postreros falantes de ubijé).
El adigué tien trés vocales fonémicas y el so sistema consonánticu ye más cenciellu que'l del grupu abkhaso-abaza.
==== Cabardiano ====
El [[idioma cabardiano|cabardiano]] estremar en dos dialeutos, el cabardiano (puramente dichu) y el [[cherkess]] ([[circasiano]]). Amás, el cabardiano puramente dichu tien dellos dialeutos, qu'inclúi'l [[terek]], l'estándar lliterariu, y la bes(-y)ney, qu'ocupa una posición entemedia ente'l terek-cabardiano y el adigué.
Tien el númberu más baxu de consonantes d'ente les llingües caucásiques noroccidentales con 48. El cabardiano carauterizar poles fricatives eyectivas y un númberu amenorgáu de vocales.
=== Grupu abkhaso-abaza ===
==== Abkhasu ====
L'[[Idioma abkhaso|abkhasu]] tien aproximao 100.000 falantes n'[[Abkhasia]], con posiblemente 500.000 falantes en Turquía. Ye una llingua lliteraria dende principios del [[sieglu XX]].
Dacuando considérase'l abkhasu como un dialeutu diverxente d'una llingua mayor llamada abkhaso-abaza. Sicasí, lingüísticamente tien más sentíu dixebrar l'abkhaso y l'abaza en dos llingües separaes, una y bones l'abaza y l'abkhasu caltienen fonemes distintos. Al abkhasu cúntense-y davezu tres dialeutos principales, l'[[abzhuy]], el [[bzyp]] (dambos falaos en [[Xeorxa]]) y el [[sadz]] (faláu güei en Turquía y enantes na zona de [[Sochi]] ([[Rusia]])).
L'abkhasu carauterízase por grupos de consonantes pocu habituales y poques vocales. Namái tien dos vocales distintes: una vocal abierta /a/ y una vocal zarrada /ı, ǝ/. Dependiendo de la posición les vocales pueden realizase como [y, i, o, o]. Ver tamién [[alfabetu abkhasu]].
==== Abaza ====
L'[[idioma abaza]] comparte col abkhasu la distinción de tener namái dos vocales fonémicas ye'l so inventariu de soníos. L'abaza ye fonolóxicamente más complexu que l'abkhasu, pero dambos comparten un gran númberu de venceyos llingüísticos.
L'abaza tien dos dialeutos principales, l'[[akhchepse]] y el [[t'ap'alce]]. Carauterízase por grupos de consonantes grandes, asemeyaos a los que pueden atopase nel [[idioma xeorxanu|xeorxanu]].
=== Ubijé ===
L'[[idioma ubijé]] tien mayor rellación col abkhasu y l'abaza que col adigué y el cabardianu. Escastóse'l [[7 d'ochobre]] de [[1992]] cola muerte de [[Tevfik Esenç]], el postreru falante nativu.
Ye la única llingua caucásica del noroeste que nun tuvo forma lliteraria.
El ubijé tien el mayor númberu de consonantes de les llingües caucásiques del noroeste, siendo 80 en númberu. Carauterízase poles [[consonante]]s [[faríngea|faríngees]] y un contraaste a cuatro bandes ente [[Consonante sibilante|sibilante]]s.
=== Hatti ===
Esta antigua llingua de relixón usada polos [[hitita|hitites]] na so lliturxa nun taba emparentada cola so propia llingua, el [[nesili]], una [[Llingües indoeuropees|llingua indoeuropea]] conocida como [[idioma hitita|hitita]]. El nome de ''hatti'' ye emplegáu polos llingüistes modernos pa designar a esta llingua preindoeuropea, anque naide sabe como se llamaba a sigo mesmos los falantes. La llingua paez tener delles afinidaes coles llingües abkhasu-adigué.
== Carauterístiques comunes ==
El grupu carauterizar pola so probeza en [[vocal]]es, el so ricu [[consonante|sistema consonánticu]], con munches formes d'articulación secundaria, y un gran grau d'[[Llingua aglutinante|apiguráu]].
La teoría más moderna caltién que la riqueza del [[consonante|sistema consonánticu]] de les llingües causcásicas noroccidentales ye la resultancia d'un procesu qu'esanicia les carauterístiques vocáliques como la llabialización y la palatalización de les [[vocal]]es del raigañu y les reasigna a les consonantes que les arrodien. Esta teoría tamién esplica porque hai tan poques vocales nestes llingües.
Les llingües causcásicas del noroeste tienen un sistema gramatical abondo simple pa los sustantivos, manifestando namái unos pocos casos como muncho, xunto con un sistema verbal tan complexu que práuticamente tola estructura sintáctica de la frase ye repitida nel verbu. Xeneralmente nun dexen más d'un verbu finito nuna frase, lo que refuga la esistencia de [[oración subordinada|cláusules subordinaes]] (anque'l [[idioma abkhaso|abkhasu]] paez que ta desenvolviendo un sistema de clásusulas subordinaes llindáu, quiciabes so la influencia del [[idioma rusu|rusu]]); pa solucionar esta falta, tienen llistes impresionantes de formes verbales non finitas [[sustantivu|nominales]] y [[participiu|participiales]]. A pesar d'ello la mayoría de les llingües caucáscas del noroeste nun tienen infinitivos auténticos: la forma verbal básica non finita ye un sustantivu llamáu [[masdar]].
=== Comparanza léxica ===
Los [[Numberal (llingüística)|numberales]] en diferenteslenguas caucásiques noroccidentales son:<ref>[http://lingweb.eva.mpg.de/numberal/Caucasian.htm Caucasian numerals (Eugene Chan)]</ref>
:{|class=wikitable style=text-align:center;
|-
! rowspan=2| <small>GLOSA</small>
! colspan=2| Abkhazo-abaza
! colspan=2| Circasianu
! rowspan=2| [[Idioma ubijé|Ubijé]]
! rowspan=2| <small>PROTO-<br />CAUCÁSICU-<br />NOROCCIDENTAL</small><ref>Schulze, 2007.</ref>
|-
! [[idioma abkhasu|Abkhasu]] !! [[idioma abaza|Abaza]]
! [[idioma adigué|Adigué]] !! [[Idioma cabardianu|Cabardianu]]
|-
| '1'
| ɑkʼə || zɑkʼə
| zɨ || zə
| zɑ || *za
|-
| '2'
| jʷbɑ /<br />ɥ<sup>ə</sup>bɑ || ʕʷəbɑ
| tʷʼɨ || tʼəw
| tʼqʷʼɑ || *tʼqʷʼa
|-
| '3'
| χpɑ || χpɑ
| ɕɨ || ɕə
| ɕɑ || *ɬːə
|-
| '4'
| pʃbɑ || pʃbɑ
| pɬʼɨ || pʼɬʼə
| pʼɬʼə || *pʼɬʼa
|-
| '5'
| χʷbɑ || χʷbɑ
| tfɨ || txʷə
| ʃχə || *sx̂ʷə
|-
| '6'
| fbɑ || tsbɑ
| xɨ || xə
| fə || *ɬʷə
|-
| '7'
| b<sup>ə</sup>ʒbɑ || bʒbɑ
| blɨ || bɮə
| blə || *bɮə
|-
| '8'
| ɑːbɑ || ɑʕbɑ
| jɨ || jə
| ʁʷɑ || *ɣa
|-
| '9'
| ʒʷbɑ || ʒʷbɑ
| bɣʷɨ || bʁʷə
| bʁʲə || *bʒʷʲə
|-
| '10'
| ʒʷɑbɑ || ʒʷɑbɑ
| pʃʼɨ || pʼɕʼə
| ʒʷə || *bɕʼʷə
|}
== Rellaciones con otres [[families de llingües]] ==
=== Venceyos cola familia indoeuropea ===
Les llingües caucásiques noroccidentales tán siendo estudiaes pa ver si tán emparentaes coles [[llingües indoeuropees]] fai 12.000 años. La hipótesis d'esta rellación llámase [[Llingües protopónticas|protopóntico]]
Sicasí, esisten una serie de factores que compliquen la reconstrucción del protolenguaje de les llingües caucásiques del noroeste:
* munchos raigaños son monosilábiques
* la evolución de los fonemes ye complexu y un gran númberu de consonantes y contrastes sibilantes añaden dificultá *
el [[Ablaut]] yera estensamente usáu na prehistoria, y entá desempeña un papel nes llingües modernes
* gran cantidá d'[[homófonu|homófonos]] nes llingües modernes.
El protolenguaje de les llingües caucásiques del noroeste ye reconocíu como unu de los más difíciles de tratar.
=== Familia ibero-caucasiana ===
Tradicionalmente arrexuntar les families falaes n'[[El Cáucasu]], ye dicir les [[llingües caucásiques meridionales|meridionales]] o kartvelianes, les del noroeste, les [[llingües caucásiques del nordeste|del nordés]] y les [[llingües caucásiques centrales|centrales]], nuna única familia llamada [[llingües ibero-caucásiques|ibero-caucásica]] o [[llingües caucásiques|caucásica]]. Sicasí nun hai pruebes de qu'estos cuatro families tengan un orixe común, polo que ibero-caucásicu ye básicamente una etiqueta xeográfica.
=== Familia caucásica septentrional ===
Munchos llingüistes acepten que'l [[llingües caucásiques meridionales|kartveliano]] nun ta rellacionáu coles demás families del Cáucasu. Les demás suelen arrexuntase nuna [[llingües caucásiques septentrionales|familia caucásica septentrional]], n'inglés dacuando llamada "Caucasic". Dientro d'esta familia, el grupu del nordeste y el central formen un grupu especialmente claro.
== Referencies ==
{{llistaref}}
=== Bibliografía ===
* George Hewitt (2005): "North West Caucasian", Lingua '''115''' páxs. 91-145.
* Wolfgang Schulze (2007) [1996]: "Personalität in den ostkaukasischen Sprachen". (190 pp.). ''Munich Working Papers in Cognitive Typology''.
* Nichols, J. (1997): "Nikolaev and Starostin's ''North Caucasian Etymological Dictionary'' and the Methodology of Long-Range Comparison: an assessment", artículu presentáu en 10ª Congresu biañal de llingües non eslaves (NSL), Chicago, 8–10 de mayu de 1997.
=== Enllaces esternos ===
N'inglés
* [http://www.globalpolitician.com/articles.asp?ID=170 The Circassian Genocide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205155415/http://www.globalpolitician.com/articles.asp?ID=170 |date=2004-12-05 }}
* [http://starling.rinet.ru/ Tower of Babel etymological project] by Sergei Starostin, includes an Northwest Caucasian etymological database.
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/commonwealth/ethnocaucasus.jpg CIA linguistic map of the Caucasus]
== Ver tamién ==
* [[Idiomes oficiales en Rusia]]
{{Tradubot|Lenguas caucásicas noroccidentales}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües caucásiques|Caucasicas del noroeste]]
i2koi1oojrqdrcpsunynj450kg2w0q8
Llingües circasianes
0
100893
4527251
4162341
2026-09-11T09:55:56Z
~2026-48652-95
153291
/* */
4527251
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Caucasus-ethnic es.svg|thumb|350px|Grupos etnolingüísticos de la rexón del Cáucasu. Les llingües circasianes en tonos roses.]]
Les '''llingües circasianes''' o '''llingües abkhaso-adigué''' referir a un conxuntu de llingües pertenecientes a la familia de [[llingües caucásiques del noroeste]], procedentes de la rexón del [[Llingües caucásiques|Cáucasu]] entendida ente'l [[mar Negru]] y el [[mar Caspiu]].
== Llingües de la familia ==
Esta familia de llingües inclúi dos subgrupos: l'occidental o [[Idioma adigué|adigué]] y l'oriental o [[Idioma cabardiano|cabardiano]].
El primeru, al que s'alude como adigué y que ta formáu polos [[dialeutu|dialeutos]]: ''bzheduj'' (el más complexu en términos [[consonante|consonánticos]], con 66 [[fonema|fonemes]]), ''shapsugh'', ''temirgoy'' y ''abadkej'' (abzajo). Esti postreru foi'l predominante na Caucasia anterior a 1864 y quiciabes el más estendíu de tolos dialeutos de la diáspora, anque na actualidá namái un pequeñu pueblu, Shovgenovskij, permanez n'El Cáucasu.
El circasiano oriental, más conocíu como cabardiano, cuenta con dos dialeutos: el mesmu cabardiano, el más senciellu [[fonoloxía|fonolóxicamente]] de tola familia caucásica noroccidental (45 [[fonema|fonemes]] consonánticos na so forma lliteraria) y la bes(-y)ney. El sistema utilizáu pa escribir el cabardiano ye l'[[alfabetu cirílicu]] más la lletra I y l'orde de la oración ye [[suxetu, complementu y verbu]].
Na actualidá esti conxuntu de llingües utilizar en países como [[Xeorxa]] y otres antigües repúbliques soviétiques amás de pequeñes comunidaes en [[Turquía]], [[Xordania]] o [[Siria]].
== Ver tamién ==
* [[Idiomes oficiales en Rusia]]
* [[Pueblu circasiano]]
{{Tradubot|Lenguas circasianas}}
[[Categoría:Llingües caucásiques noroccidentales|Circasianas]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos ensin plantía llistaref]]
ra2nu4prt8tihrc42tg4ixj4p2c3y2p
4527252
4527251
2026-09-11T09:56:32Z
~2026-48652-95
153291
4527252
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Caucasus-ethnic es.svg|thumb|350px|Grupos etnolingüísticos de la rexón del Cáucasu. Les llingües circasianes en tonos roses.]]
Les '''llingües circasianes''' o '''llingües abkhaso-adigué''' referir a un conxuntu de llingües pertenecientes a la familia de [[llingües caucásiques del noroeste]], procedentes de la rexón del [[Llingües caucásiques|Cáucasu]] entendida ente'l [[mar Negru]] y el [[mar Caspiu]].
== Llingües de la familia ==
Esta familia de llingües inclúi dos subgrupos: l'occidental o [[Idioma adigué|adigué]] y l'oriental o [[Idioma cabardiano|cabardiano]].
El primeru, al que s'alude como adigué y que ta formáu polos [[dialeutu|dialeutos]]: ''bzheduj'' (el más complexu en términos [[consonante|consonánticos]], con 66 [[fonema|fonemes]]), ''shapsugh'', ''temirgoy'' y ''abadkej'' (abzajo). Esti postreru foi'l predominante na Caucasia anterior a 1864 y quiciabes el más estendíu de tolos dialeutos de la diáspora, anque na actualidá namái un pequeñu pueblu, Shovgenovskij, permanez n'El Cáucasu.
El circasiano oriental, más conocíu como cabardiano, cuenta con dos dialeutos: el mesmu cabardiano, el más senciellu [[fonoloxía|fonolóxicamente]] de tola familia caucásica noroccidental (45 [[fonema|fonemes]] consonánticos na so forma lliteraria) y la bes(le)ney. El sistema utilizáu pa escribir el cabardiano ye l'[[alfabetu cirílicu]] más la lletra I y l'orde de la oración ye [[suxetu, complementu y verbu]].
Na actualidá esti conxuntu de llingües utilizar en países como [[Xeorxa]] y otres antigües repúbliques soviétiques amás de pequeñes comunidaes en [[Turquía]], [[Xordania]] o [[Siria]].
== Ver tamién ==
* [[Idiomes oficiales en Rusia]]
* [[Pueblu circasiano]]
{{Tradubot|Lenguas circasianas}}
[[Categoría:Llingües caucásiques noroccidentales|Circasianas]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos ensin plantía llistaref]]
lswrcpurwchua5buqk2qw0fq1mqj03o
Idioma chechenu
0
100942
4527249
4522206
2026-09-11T09:54:30Z
~2026-48652-95
153291
/* Dialeutos */
4527249
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'idioma |nome =
Chechen
|nativu = ' Нохчийн / ''Noxçiyn'' '
|familia madre = Llingües caucásiques
|países={{RUS}}<br/>{{JOR}}
|zona=[[Ficheru:Flag of Chechen Republic since 2004.svg|border|20px|cantu]] [[Chechenia]]<br />[[Ficheru:Flag of Dagestan.svg|20px|cantu]] [[Daguestán]] (Repúbliques de [[Rusia]])<br/>{{JOR}}
|falantes=1 330 000 ([[2002]])
|h1=|h2=
|rank=
|familia=[[Llingües caucásiques septentrionales|Caucásicu septentrional]]<br />
[[Llingües caucásiques nororientales|Caucásicu nororiental]]<br />
[[Llingües nakh|Nakh]]<br />
'''Chechen'''
|oficial={{RUS}}<br/><small>([[Chechenia]] y [[Daguestán]])</small>
|axencia=
|iso1=ce|iso2=che|iso3=che|sil=CJC
}}
El '''chechen''' ye una llingua [[Llingües caucásiques nororientales|caucásica nororiental]] y una de les dos llingües oficiales de la [[Chechenia|República de Chechenia]], en [[Rusia]]. Los falantes d'esta llingua son capaces d'entendese, en cierta forma, colos falantes del [[idioma ingusetio|ingusetio]]. Amás, el chechen tien diversos dialeutos.
Calcúlase que'l númberu de falantes ronda los 1 330 000.
El chechen escribir col alfabetu árabe hasta la [[década de 1920]]. Enantes al [[sieglu XX]], l'[[idioma árabe|árabe]] utilizar pa la mayor parte de les comunicaciones en [[Chechenia]], utilizando'l chechen principalmente como llingua coloquial. L'árabe perdió popularidá y el [[Idioma rusu|rusu]] convertir na llingua escrita cola llegada de la [[Xunión Soviética]]. La mayoría de los falantes de chechen falen tamién fluídamente rusu. L'[[alfabetu llatín]] empezó a usase pa escribir el chechen a mediaos de la [[década de 1920]] en llugar del árabe. En [[1938]] adoptóse'l [[alfabetu cirílicu]]. Cola declaración d'independencia de la [[República Chechena de Ichkeria]] en [[1992]], el parllamentu de la autoproclamada república declaró oficial l'usu del alfabetu llatín, pero dende'l principiu la población nun entendía'l mesmu. L'alfabetu llatín pal chechen cayó en desusu dende'l fin de la [[Segunda Guerra Chechena]] y la reincorporación de [[Chechenia]] en [[Rusia]].
== Distribución xeográfica ==
D'alcuerdu al censu rusu de [[2010]], aproximao 1.350.000 son capaces de falar checheno. Ye llingua oficial nes repúbliques de [[Chechenia]] y [[Daguestán]].
=== Chechenos en Xordania ===
Los chechenos en [[Xordania]] siempres tuvieron bones rellaciones cola monarquía hachemí y déxase-yos vivir d'alcuerdu a la so llingua y la so cultura tradicional. La mayoría de chechenos xordanos viven y esprésense nel so idioma. Estos chechenos son billingües de checheno y [[Idioma árabe|árabe]]. Nun falen árabe ente ellos, solo utilicen el checheno pa comunicase ente ellos y dacuando llegaron a castigar a los neños por falar árabe en casa. Dellos chechenos de [[Xordania]] suelen trabayar como intérpretes pa la xente de [[Chechenia]] que visita'l país árabe.
== Dialeutos ==
Los dialeutos del chechen son el checheno de les tierres baxes (base de la so llingua lliteraria) y, según les formes axetivales presentes en fontes ruses, el cheberloiski, sharoiski, shatoisko-itumkalinski, galanchzhoiski, akkinski (la forma utilizada polos chechenos nel área de Jasaviurt, en Daguestán, a los que se conoz tamién como chechenos aujov) y el dialeutu montañés, biforcáu en dos subdialeutos, el jildijaroiski y maistinski, modalidaes propies de los chechenos qu'emigraron a Xeorxa oriental ente'l sieglu XVII y finales del XIX (magar en fontes xeorxanes estos chechenos procedentes de los montes, vecinos de les tribus del norte de Xeorxa Jevsur, Pshav y Tush, apaecen como "[[kist]]'s").
Asina, los xeorxanos menten un dialeutu kist', ente que la Enciclopedia Xeorxana (soviética) caltién que los chechenos con residencia en Xeorxa Oriental utilicen en contestos familiares un dialeutu entemez de kist'-xeorxanu.
== Gramática ==
[[Ficheru:Caucasus-ethnic es.svg|thumb|350px|Grupos etnolingüísticos de la rexón del Cáucasu. El checheno apaez en mariellu claro.]]
Uslar foi'l primeru en llevar a cabu un estudiu eruditu del checheno: la so gramática, la segunda n'orde dientro de la so serie de 7 monogramas, apaeció en [[1888]]. Jakovlev, pela so parte, publicó en [[1941]] un estensu estudiu sobre la sintaxis, pero l'analís morfolóxicu que realizó por separáu, anque completáu en [[1939]], nun vio la lluz hasta [[1959]].
El xuegu de consonantes ye más simple en checheno que nes llingües caucásiques vecines; nun hai llabialización, namái una llateral y les ejectivas amenorgar a 6. En total hai 34 consonantes, dalgunes representando posiciones alófonas y dellos soníos esclusivos pa préstamos. Les vocales son cinco básicamente: i, e, a, o, u, anque esta serie amplíase grandemente por palatalización, llabialización, arredondio y nasalización.
L'acentu tónicu va nel primer raigañu de la sílaba.
Nun hai xéneru, tendiendo nomar clase, númberu y casu. Los marcadores pa formar el plural son -š y -e, como kor 'ventana', plural kor.a.š; belxalo 'obreru', plural belxaloy; añada 'madre', plural nanoy.
La numberación del 1 al 10 ye la siguiente: cha, ši', qo', di', pxi', yalx, worh, barh, iss, itt; 20 tqa, 30 tqeitt, 40 šöztqa, 100 b'e.
La conxugación del verbu ye por clase gramatical ensin referencia a la persona, estremándose manera, aspeutu, tiempu y númberu.
== Ver tamién ==
* [[Idiomes oficiales en Rusia]]
* [[Llingües íberu-caucásiques]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=ce}}
* {{Enllaz rotu|1=Ficha del idioma checheno en Ethnologue |2=http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=CJC |date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* [https://web.archive.org/web/20060304004755/http://www.rosettaproject.org/live/search/detailedlanguagerecord?ethnocode=CJC L'idioma checheno nel Proyeutu Rosetta]
* [http://ingush.narod.ru/chech/ Información, gramática y diccionariu del idioma checheno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122173714/http://ingush.narod.ru/chech/ |date=2005-11-22 }}
* [https://web.archive.org/web/20051111134933/http://www.amina.com/mott/ Diccionariu del idioma checheno]
{{Tradubot|Idioma checheno}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües de Chechenia| ]]
i7fj8rpq9mshsitxad3fg80dqubg3cc
4527250
4527249
2026-09-11T09:54:39Z
~2026-48652-95
153291
4527250
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha d'idioma |nome =
Chechen
|nativu = ' Нохчийн / ''Noxçiyn'' '
|familia madre = Llingües caucásiques
|países={{RUS}}<br/>{{JOR}}
|zona=[[Ficheru:Flag of Chechen Republic since 2004.svg|border|20px|cantu]] [[Chechenia]]<br />[[Ficheru:Flag of Dagestan.svg|20px|cantu]] [[Daguestán]] (Repúbliques de [[Rusia]])<br/>{{JOR}}
|falantes=1 330 000 ([[2002]])
|h1=|h2=
|rank=
|familia=[[Llingües caucásiques septentrionales|Caucásicu septentrional]]<br />
[[Llingües caucásiques nororientales|Caucásicu nororiental]]<br />
[[Llingües nakh|Nakh]]<br />
'''Chechen'''
|oficial={{RUS}}<br/><small>([[Chechenia]] y [[Daguestán]])</small>
|axencia=
|iso1=ce|iso2=che|iso3=che|sil=CJC
}}
El '''chechen''' ye una llingua [[Llingües caucásiques nororientales|caucásica nororiental]] y una de les dos llingües oficiales de la [[Chechenia|República de Chechenia]], en [[Rusia]]. Los falantes d'esta llingua son capaces d'entendese, en cierta forma, colos falantes del [[idioma ingusetio|ingusetio]]. Amás, el chechen tien diversos dialeutos.
Calcúlase que'l númberu de falantes ronda los 1 330 000.
El chechen escribir col alfabetu árabe hasta la [[década de 1920]]. Enantes al [[sieglu XX]], l'[[idioma árabe|árabe]] utilizar pa la mayor parte de les comunicaciones en [[Chechenia]], utilizando'l chechen principalmente como llingua coloquial. L'árabe perdió popularidá y el [[Idioma rusu|rusu]] convertir na llingua escrita cola llegada de la [[Xunión Soviética]]. La mayoría de los falantes de chechen falen tamién fluídamente rusu. L'[[alfabetu llatín]] empezó a usase pa escribir el chechen a mediaos de la [[década de 1920]] en llugar del árabe. En [[1938]] adoptóse'l [[alfabetu cirílicu]]. Cola declaración d'independencia de la [[República Chechena de Ichkeria]] en [[1992]], el parllamentu de la autoproclamada república declaró oficial l'usu del alfabetu llatín, pero dende'l principiu la población nun entendía'l mesmu. L'alfabetu llatín pal chechen cayó en desusu dende'l fin de la [[Segunda Guerra Chechena]] y la reincorporación de [[Chechenia]] en [[Rusia]].
== Distribución xeográfica ==
D'alcuerdu al censu rusu de [[2010]], aproximao 1.350.000 son capaces de falar checheno. Ye llingua oficial nes repúbliques de [[Chechenia]] y [[Daguestán]].
=== Chechenos en Xordania ===
Los chechenos en [[Xordania]] siempres tuvieron bones rellaciones cola monarquía hachemí y déxase-yos vivir d'alcuerdu a la so llingua y la so cultura tradicional. La mayoría de chechenos xordanos viven y esprésense nel so idioma. Estos chechenos son billingües de checheno y [[Idioma árabe|árabe]]. Nun falen árabe ente ellos, solo utilicen el checheno pa comunicase ente ellos y dacuando llegaron a castigar a los neños por falar árabe en casa. Dellos chechenos de [[Xordania]] suelen trabayar como intérpretes pa la xente de [[Chechenia]] que visita'l país árabe.
== Dialeutos ==
Los dialeutos del chechen son el chechen de les tierres baxes (base de la so llingua lliteraria) y, según les formes axetivales presentes en fontes ruses, el cheberloiski, sharoiski, shatoisko-itumkalinski, galanchzhoiski, akkinski (la forma utilizada polos chechenos nel área de Jasaviurt, en Daguestán, a los que se conoz tamién como chechenos aujov) y el dialeutu montañés, biforcáu en dos subdialeutos, el jildijaroiski y maistinski, modalidaes propies de los chechenos qu'emigraron a Xeorxa oriental ente'l sieglu XVII y finales del XIX (magar en fontes xeorxanes estos chechenos procedentes de los montes, vecinos de les tribus del norte de Xeorxa Jevsur, Pshav y Tush, apaecen como "[[kist]]'s").
Asina, los xeorxanos menten un dialeutu kist', ente que la Enciclopedia Xeorxana (soviética) caltién que los chechenos con residencia en Xeorxa Oriental utilicen en contestos familiares un dialeutu entemez de kist'-xeorxanu.
== Gramática ==
[[Ficheru:Caucasus-ethnic es.svg|thumb|350px|Grupos etnolingüísticos de la rexón del Cáucasu. El checheno apaez en mariellu claro.]]
Uslar foi'l primeru en llevar a cabu un estudiu eruditu del checheno: la so gramática, la segunda n'orde dientro de la so serie de 7 monogramas, apaeció en [[1888]]. Jakovlev, pela so parte, publicó en [[1941]] un estensu estudiu sobre la sintaxis, pero l'analís morfolóxicu que realizó por separáu, anque completáu en [[1939]], nun vio la lluz hasta [[1959]].
El xuegu de consonantes ye más simple en checheno que nes llingües caucásiques vecines; nun hai llabialización, namái una llateral y les ejectivas amenorgar a 6. En total hai 34 consonantes, dalgunes representando posiciones alófonas y dellos soníos esclusivos pa préstamos. Les vocales son cinco básicamente: i, e, a, o, u, anque esta serie amplíase grandemente por palatalización, llabialización, arredondio y nasalización.
L'acentu tónicu va nel primer raigañu de la sílaba.
Nun hai xéneru, tendiendo nomar clase, númberu y casu. Los marcadores pa formar el plural son -š y -e, como kor 'ventana', plural kor.a.š; belxalo 'obreru', plural belxaloy; añada 'madre', plural nanoy.
La numberación del 1 al 10 ye la siguiente: cha, ši', qo', di', pxi', yalx, worh, barh, iss, itt; 20 tqa, 30 tqeitt, 40 šöztqa, 100 b'e.
La conxugación del verbu ye por clase gramatical ensin referencia a la persona, estremándose manera, aspeutu, tiempu y númberu.
== Ver tamién ==
* [[Idiomes oficiales en Rusia]]
* [[Llingües íberu-caucásiques]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{InterWiki|code=ce}}
* {{Enllaz rotu|1=Ficha del idioma checheno en Ethnologue |2=http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=CJC |date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* [https://web.archive.org/web/20060304004755/http://www.rosettaproject.org/live/search/detailedlanguagerecord?ethnocode=CJC L'idioma checheno nel Proyeutu Rosetta]
* [http://ingush.narod.ru/chech/ Información, gramática y diccionariu del idioma checheno] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122173714/http://ingush.narod.ru/chech/ |date=2005-11-22 }}
* [https://web.archive.org/web/20051111134933/http://www.amina.com/mott/ Diccionariu del idioma checheno]
{{Tradubot|Idioma checheno}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llingües de Chechenia| ]]
9ssh6515dxknjjnuss4e9huf2352tat
Seleición femenina de rugby d'Estaos Xuníos
0
101542
4527210
4451199
2026-09-11T01:53:17Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 8 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527210
wikitext
text/x-wiki
{{equipu
| nome =
| nome completu= Seleición femenina de rugby d'Estaos Xuníos
| imaxe =
| tamañoimagen =
| pie =
| unión = [[USA Rugby]] (USAR)
| llamatu = Eagles (Águiles)
| fundación =
| desapaición =
| llocalización =
| rexón =
| estadio =
| capacidá =
| inauguración =
| propietariu =
| ceo =
| presidente =
| entrenador =
| capitán =
| amiesta = [[Copa Mundial Femenina de Rugby Mundial Femenín]]
| temporada = [[Copa Mundial de Rugby Femenín de 2017|Irlanda 2017]]
| posición = 4º
| web = https://www.usarugby.org/womens-eagles/
<!--Camisetes-->
| color_izq1 = 002868
| color_cuerpu1 = 002868
| color_der1 = 002868
| color_pantalón1 = 000033
| color_medies1 = 000033
| trama_izq1 = _usaleft
| entama_cuerpu1 = _usakit
| trama_der1 = _usaright
| entama_pantalón1 =
| trama_medies1 =
| color_izq2 = FFFFFF
| color_cuerpu2 = FFFFFF
| color_der2 = FFFFFF
| color_pantalón2 = FFFFFF
| color_medies2 = FF0000
| trama_izq2 = _usaleft2
| entama_cuerpu2 = _usakitb
| trama_der2 = _usarightb
| entama_pantalón2 =
| trama_medies2 =
| color_izq3 =
| color_cuerpu3 =
| color_der3 =
| color_pantalón3 =
| color_medies3 =
| trama_izq3 =
| entama_cuerpu3 =
| trama_der3 =
| entama_pantalón3 =
| trama_medies3 =
}}
La '''seleición femenina de rugby d'Estaos Xuníos''' ye l'equipu [[Estaos Xuníos|nacional]] que representa la [[USA Rugby]] (USAR). Xuega na [[Copa Mundial Femenina de Rugby]] y en dellos torneos menores.
== Síntesis ==
L'equipu d'Estaos Xuníos siempres remató nos 7 primeros puestos nes Copes Mundiales, anque'l so rendimientu foi de mayor a menor. D'esta forma les Águiles llograron el títulu en 1991 en forma invicta venciendo na final a [[Selección femenina de rugby d'Inglaterra|Inglaterra]] por 19 - 6. Nos dos siguientes ediciones remataron nel segundu puestu, perdiendo la final de 1994 frente a Inglaterra y la de 1998 frente a [[Selección femenina de rugby de Nueva Zelanda|Nueva Zelanda]].
Al pie de les seleiciones mentaes, [[Selección femenina de rugby de Canadá|Canadá]] y [[Selección femenina de rugby de Francia|Francia]] son rivales frecuentes en dellos torneos como la [[Nations Cup Femenina]], la Canada Cup y apocayá la Super Series.
== Palmarés ==
* '''[[Copa Mundial Femenina de Rugby|Copa Mundial]] (1)''': [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 1991|1991]]<ref>[https://www.usarugby.org/2017/03/throwback-thursday-they-come-in-black/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170321173358/https://www.usarugby.org/2017/03/throwback-thursday-they-come-in-black/ |date=2017-03-21 }} [[USA Rugby]] - Throwback thursday: They come in black</ref>
== Participación en copes ==
{{Columnes}}
=== [[Copa Mundial Femenina de Rugby|Copa Mundial]] ===
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 1991|Gales 1991]]: Campeón invictu<ref>[http://www.worldrugby.org/tournament/1110] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170809092106/http://www.worldrugby.org/tournament/1110 |date=2017-08-09 }} WR - Women's Rugby World Cup 1991</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 1994|Escocia 1994]]: 2ᵘ puestu<ref>[http://www.worldrugby.org/tournament/1109] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170809092127/http://www.worldrugby.org/tournament/1109 |date=2017-08-09 }} WR - Women's Rugby World Cup 1994</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 1998|Países Baxos 1998]]: 2ᵘ puestu<ref>[http://www.worldrugby.org/match/11788] WR - Women's Rugby World Cup 1998</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 2002|España 2002]]: 7ᵘ puestu<ref>[https://web.archive.org/web/20020805053409/http://www.irb.org/picture_images/wrwc2002/news/250502/early_final.htm] web.archive / IRB WRWC2002 - Australia and USA win</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 2006|Canadá 2006]]: 5ᵘ puestu<ref>[http://www.worldrugby.org/match/9848] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320232357/http://www.worldrugby.org/match/9848 |date=2017-03-20 }} WR - Women's Rugby World Cup 2006, Match 28</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 2010|Inglaterra 2010]]: 5ᵘ puestu<ref>[http://www.worldrugby.org/tournament/1052] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170809090811/http://www.worldrugby.org/tournament/1052 |date=2017-08-09 }} WR - Women's Rugby World Cup 2010</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 2014|Francia 2014]]: 6ᵘ puestu<ref>[http://www.radionz.co.nz/news/sport/252343/black-ferns-finish-fifth,-england-win-maiden-title] [[Radio New Zealand|RNZ]] Black Ferns finish fifth, England win maiden title</ref>
* [[Copa Mundial Femenina de Rugby de 2017|Irlanda 2017]]: 4ᵘ puestu<ref>http://www.rwcwomens.com/match/24289</ref>
=== Otros torneos ===
* Churchill Cup 2004: 3ᵘ puestu<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3022&Stagione=2004] The Rugby Archive - Women's Churchill Cup 2004</ref>
* Super Series 2015: 3ᵘ puestu<ref>[http://www.worldrugby.org/tournament/1575] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320144508/http://www.worldrugby.org/tournament/1575 |date=2017-03-20 }} WR - Women’s Rugby Super Series 2015</ref>
* Super Series 2016: 4ᵘ puestu (postreru)<ref>[http://www.worldrugby.org/tournament/1682] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320232728/http://www.worldrugby.org/tournament/1682 |date=2017-03-20 }} WR - Women’s Rugby Super Series 2016</ref>
{{Nueva columna}}
=== [[Canada Cup]] ===
* Canada Cup 1993: 2ᵘ puestu<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3006&Stagione=1993] The Rugby Archive - Women's Canada Cup 1993</ref>
* Canada Cup 1996: 2ᵘ puestu<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3006&Stagione=1996] The Rugby Archive - Women's Canada Cup 1996</ref>
* Canada Cup 2000: 3ᵘ puestu<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3006&Stagione=2000] The Rugby Archive - Women's Canada Cup 2000</ref>
* Canada Cup 2005: ''nun participó''<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3006&Stagione=2005] The Rugby Archive - Women's Canada Cup 2005</ref>
=== [[Nations Cup Femenina|Nations Cup]] ===
* Nations Cup 2008: 3ᵘ puestu (postreru)<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3023&Stagione=2008] The Rugby Archive - Women's Nations Cup 2008</ref>
* Nations Cup 2009: 2ᵘ puestu<ref>[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3023&Stagione=2009] The Rugby Archive - Women's Nations Cup 2009</ref>
* Nations Cup 2011: 3ᵘ puestu<ref name="rugbyarchive_1">[http://www.rugbyarchive.net/Pagine/StagioneCompetizioni.aspx?ID=3023&Stagione=2013] The Rugby Archive - Women's Nations Cup 2013</ref>
* Nations Cup 2013: 3ᵘ puestu<ref name="rugbyarchive_1"/>
{{Final columnes}}
== Ver tamién ==
* [[USA Rugby]]
* [[Deporte n'Estaos Xuníos#Rugby|Rugby n'Estaos Xuníos]]
* [[Seleición de rugbi d'Estaos Xuníos]]
* [[USA Select XV]]
* [[Seleición de rugbi 7 d'Estaos Xuníos]]
* [[Selección femenina de rugby 7 d'Estaos Xuníos]]
* [[Selección xuvenil de rugby d'Estaos Xuníos]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* [https://www.usarugby.org/womens-eagles/ Sitiu oficial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170930080108/https://www.usarugby.org/womens-eagles/ |date=2017-09-30 }}
{{Tradubot|Seleición femenina de rugby de Estaos Xuníos}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Rugbi n'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Seleiciones femenines de rugbi|Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Seleiciones deportives d'Estaos Xuníos|Rugby]]
lknaikgi1uktqk517eo1km1vpjg25kf
Salariu mínimu
0
114801
4527188
4521477
2026-09-10T21:06:37Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 13 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527188
wikitext
text/x-wiki
{{desactualizáu|t=20250911133019}}
[[Ficheru:World Minimum Wage by Territory (Feb 2023).png|thumb|350px|Salariu mínimu per hores en 02/2023 (USD)]]
La '''remuneración mínima''', '''salariu mínimu''' o '''sueldu mínimu''', ye la cantidá mínima de dineru que se-y paga a un trabayador nun determináu país y al traviés d'una [[llei]] establecida [[llei|oficialmente]], pa un determináu periodu llaboral ([[hora]], [[día]] o [[mes]]), que los [[emplegador]]es tienen de pagar a los sos [[trabayador]]es polos sos llabores. El salariu mínimu acordies cola llei tendrá de ser abonda pa satisfaer les necesidaes normales d'un xefe de familia nel orde material, social y cultural, y p'aprovir la educación básica a los fíos.
Esta reglamentación foi establecida per primer vegada n'[[Australia]] y [[Nueva Zelanda]] nel [[sieglu XIX]].<ref name="Cost of Living">''The Cost of Living''. Filadelfia: American Academy of Political and Social Science, 1913.</ref> Los [[costos]] y beneficios de los salarios mínimos llegales son entá oxetu d'alderique. La cuantía del salariu mínimu utilízase pa establecer el [[salariu máximu]].<ref>[http://blogs.publico.es/dominiopublico/1685/salario-minimo-salariu-maximo/ «Salariu mínimu, salariu máximu»], artículu de Vicenç Navarro nel diariu ''Público'' del 26 de payares de 2009.</ref><ref>[http://www.dalealplay.com/informaciondecontenido.php?con=396417 «UXT propón un sueldu máximu de 5000 euros mensuales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251018174116/https://www.dalealplay.com/informaciondecontenido.php?con=396417 |date=2025-10-18 }}, artículu nel sitiu web Dale al Play.</ref><ref>[http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=3787138 «Por un salariu máximu sectorial, interprofesional y más»], en ''Cultura pa la Esperanza: Preséu d'Analís de la Realidá'', nᵘ 85, páxs. 24-27, 2011.</ref>
Xeneralmente esprésase n'[[unidaes monetaries]] por xornada de trabayu; por casu, que nun se puede pagar menos de 6 [[euros]]/[[dólares]]/[[pesos]] a un trabayador per cada hora de trabayu. Cada país suel establecer les normes llegales que regulen el salariu mínimu y los mecanismos pa determinar dacuando'l so monto, xeneralmente en forma añal.
El salariu mínimu ye susceptible al [[Valor económicu|valor de les monedes]] y a la [[inflación]] por cuenta de que mientres les [[Devaluación|devaluaciones monetaries]] el trabayador pierde poder adquisitivu, lo mesmo asocede colos periodos inflacionarios. Pa restablecer el mesmu poder adquisitivu danse los aumentos del salariu mínimu.
== Historia ==
La regulación del salariu mínimu foi establecida per primer vegada nel estáu australianu de [[Victoria (Australia)|Victoria]], na ''Employers and Employes Act'' de 1890, y foi productu de llevantamientos obreros pa refartar y llegalizar un salariu mínimu a percibir por un trabayu realizáu.
De magar, distintos movimientos obreros y sindicatos de trabayadores y otros coleutivos tuvieron presentes na llegalización y establecimientu del conceutu ''salariu mínimu'' en práuticamente tolos países del mundu, evidentemente con distintes resultancies.
El salariu mínimu tien de garantizar al trabayador l'accesu a la vivienda, los artículos na [[cesta básica d'alimentos]], según la compra de vestuariu, tresporte y preseos escolares pa los sos fíos.
L'establecimientu d'un salariu mínimu sumáu al amenorgamientu de la [[xornada llaboral]] a non más de 8 hores diaries y a non más de 40 hores selmanales tendría de dexar amontar notablemente'l nivel de vida de les families de la [[clase trabayadora]] y pasar a formar parte de la [[clase media]].
== Efeutos económicos ==
Hai diverses teoríes económiques alrodiu de les consecuencies del salariu mínimu. Según elles, les consecuencies pueden ser positives o negatives.
'''Consecuencies positives que se suelen atribuyir al salariu mínimu:'''
* Amenorgamientu del trabayu mal pagu, que puede ser vistu como [[esplotación llaboral]], ye dicir inxustu y d'esplotación.
* Amenorgamientu de la dependencia de los que perciben salarios baxos nes ayudes estatales, que puede dar llugar a un amenorgamientu d'impuestos.
* Aumentu de la productividá, yá que se fomenta la inversión en capital y formación, desincentivando l'emplegu de muncha mano d'obra.
'''Consecuencies negatives que se suelen atribuyir al salariu mínimu:'''
* Aumentu del [[desemplegu]]<ref>{{cita publicación |títulu=Los pa�ses con salariu m�nimo sufren el doble de paru |url=http://www.libremercado.com/2015-04-18/los-paises-con-salario-minimo-sufren-el doble-de-paru-1276545833/ |fecha=18 d'abril de 2015 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |periódicu=Llibre Mercáu }}</ref> pa los que perciben sueldos baxos, una y bones los costos de los sueldos más altos incentiven l'amenorgamientu del númberu d'emplegaos. Sicasí dellos autores refutan esta afirmación.<ref>{{cita publicación |apellíu=País |nome=Ediciones El títulu=¿Destrúi emplegu'l salariu mínimu? |url=http://economia.elpais.com/economia/2013/12/27/actualidad/1388170984_005743.html |fecha=29 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017|periódicu=EL PAÍS}}</ref>
* Salarios medios más baxos (na Unión Europea, antes de les deducciones por impuestos).<ref>{{cita web |url=http://www.ine.es/ss/Satellite?L=es_ES&c=INECifrasINE_C&cid=1259943779532&p=1254735116567&pagename=ProductosYServicios/INECifrasINE_C/PYSDetalleCifrasINE |títulu=Producto y Servicio / Publicaciones / Productos y Servicio / Publicaciones / Coleición Cifres INE |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |sitiuweb=www.ine.es}}</ref>
* Aumentu del [[subempleo]] o de la [[economía informal]], especialmente naquellos países onde nun esiste seguro de desemplegu.
* Aumentu de los precios de los bienes y servicios básicos: gran parte del costu correspuende a mano d'obra.
'''Consecuencies ambivalentes, positives y negatives.'''
* Política social.
* Política fiscal.
* Efeutos procesales-xudiciales: Nos pleitos por deldes suelse faer inembargable los salarios mínimos, y nes cuantíes cimeres a los salarios mínimos embárgase conforme a escala (primer cuantía adicional 30%, dempués el 50%, hasta un 90% a partir del sestu múltiplu del S.M.<ref>{{cita web |url=http://www.boe.es/boe/dias/2000/01/08/pdfs/A00575-00728.pdf |títulu=N'España art. 607 Ley Enjuiciamiento Civil}}</ref>
== África ==
=== Marruecos ===
Ente 2008 y 2012, el salariu mínimu interprofesional en [[Marruecos]] (SMIG) aumentó de 9,66 DH/hora a 12,24 DH/h (+26,7 %) esto ye 2428 DH/200 h (= 219,92 [[euru|euros]], o 276,4 dólares d'Estaos Xuníos). El salariu mínimu marroquín ye'l segundu más altu del continente africanu (dempués del salariu mínimu sudafricanu<ref>{{cita web |url=http://www.afriquinfos.com/articles/2011/5/27/brevesdafrique-178836.asp |títulu=Le Maroc décide une augmentation de 15 % du SMIG dans différents secteurs |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150702182349/http://www.afriquinfos.com/articles/2011/5/27/brevesdafrique-178836.asp |fechaarchivu=2 de xunetu de 2015 }}</ref>).
== América ==
=== América del Sur ===
==== Arxentina ====
{{VT|Salariu mínimu n'Arxentina}}
N'[[Arxentina]], acordies cola Llei de Contratu de Trabayu, el salariu mínimu vital y móvil» defínese como ‘la menor remuneración que tien de percibir n'efeutivu'l trabayador ensin cargues de familia, na so xornada llegal de trabayu, de cuenta que-y asegure alimentación fayadiza, vivienda digna, educación, vestuariu, asistencia sanitaria, tresporte y esparcimientu, vacaciones y previsión'. El valor del SMVM determinar de manera tripartita (ente sindicalistes, empresarios y funcionarios del Gobiernu) nel marcu del Conseyu Nacional del Emplegu, la Productividá y el Salariu Mínimu Vital y Móvil, que ye afitáu pol [[Poder Executivu (Arxentina)|Poder Executivu]], y aplícase obligatoria y proporcionalmente tamién a menores d'edá. El monto ye de pagu mensual y correspondiente a la xornada llegal máxima dexada de 48 hores selmanales.
Pa xunetu de 2017 el salariu mínimu ye $8860(AR Pesu), y con una tasa de ARS/USD de 17,5 el salariu mínimu ye de 506,29 dólares mensuales.<ref>{{cita web |url=http://www.telam.com.ar/notas/201605/148117-salario-minimo.html |títulu=El nuevu salariu mínimu vital y móvil va ser de $8060 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |sitiuweb=www.telam.com.ar |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220813132847/https://www.telam.com.ar/notas/201605/148117-salario-minimo.html |fechaarchivu=2022-08-13 }}</ref>
==== Brasil ====
{{VT|Salariu mínimu en Brasil}}
[[Ficheru:Evol-salario-minimo-brasil.png|miniaturadeimagen|Evolución del valor del salariu mínimu brasilanu]]
El salariu mínimu en Brasil (en [[idioma portugués|portugués]] ''«salário mínimo»'') afitar pa periodos d'un añu y el so periodicidad de pagu ye mensual.
En xineru de 2012 el monto mensual yera de R$ 672,23 y según la tasa de cambéu nesi momentu (1 US$ = 1,789 R$) equivalía a 348,08 dólares d'Estaos Xuníos.
A partir de xineru de 2017, el salariu mínimu ye de R$ 937,00<ref>{{cita web |url= http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/_Arreyo2015-2018/2016/Decretu/D8948.htm |títulu= DECRETO Nᵘ 8.948, DE 29 DE DEZEMBRO DE 2016 |fechaaccesu= 19 d'avientu de 2017 |apellíu= Temer |nome= Michel |fecha = 29 d'avientu de 2016 |sitiuweb= Presidência da República, Casa Civil, Subchefia pa Assuntos Xurídicos |idioma = portugués |cita = Art. 1º A partir de 1º de janeiro de 2017, o salário mínimu va ser de R$ 937,00 (novecentos y trinta y sete reais). |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20170105070410/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/_Arreyo2015-2018/2016/Decretu/D8948.htm |fechaarchivu= 5 de xineru de 2017 }}</ref> [[real (moneda brasilana)|reales]], y según la tasa de cambéu nesi momentu (1 US$ = 3,250 R$)<ref>{{cita web |url=http://www.calendariodopis2015.com.br/salario-minimo-2017/ |títulu=SALÁRIO MÍNIMU 2017 → Valor, Reaxuste, Aumentu - [ATUALIZADO]! |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |idioma=pt-br |sitiuweb=www.calendariodopis2015.com.br }}</ref> el salariu mínimu queda nunos 288 dólares.<ref>{{cita publicación |títulu=VALOR DO SALÁRIO MÍNIMU 2017 → Reaxuste [OFICIAL] |url=http://salariominimo2017.net.br/valor-do-salario-minimo-2017/ |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |periódicu=Salário Mínimu 2017 |idioma=en-US |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181020095910/http://salariominimo2017.net.br/valor-do-salario-minimo-2017 |archivedate=2018-10-20 }}</ref>
A partir de xineru de 2018 el salariu mínimu ye de R$ 954,00<ref>{{cita web |url= https://g1.globo.com/economia/noticia/reaxuste-do-salario-minimo-em-2018-y-o-menor-em-24-anos.ghtml |títulu= Reaxuste do salário mínimu em 2018 é o menor em 24 anos |fechaaccesu= 29 d'avientu de 2017 |apellíu= Martello |nome= Alexandro |fecha = 29 d'avientu de 2016 |sitiuweb= [[Globo.com]] |idioma = portugués |cita = Presidente Michel Temer anunciou nesta sesta (29) que salário mínimu non anu que vem va ser de R$ 954, alta de 1,81% em relação aos R$ 937 em puxanza neste anu. |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20171229195801/https://g1.globo.com/economia/noticia/reaxuste-do-salario-minimo-em-2018-y-o-menor-em-24-anos.ghtml |fechaarchivu= 29 d'avientu de 2017 }}</ref> y con una tasa de cambéu respeuto al dólar d'Estaos Xuníos de R$ 3,450 l'equivalente mensual ye de 288 US$.
==== Bolivia ====
{{VT|Salariu mínimu en Bolivia}}
En '''[[Bolivia]]''', el salariu mínimu nacional afitar pa periodos d'un añu y el so periodicidad de pagu ye mensual. A partir de [[2010]], l'estáu propunxo una medría al salariu mínimu de 679,50 Bs. (d'alcuerdu al DS 0497), esto ye, unos USD 96,93 dólares o unos € 72,39 euros (tipu de cambéu al 18/1/2011) o 100 dólares d'Estaos Xuníos.
El Gobiernu dispunxo a partir de [[mayu]] de [[2011]] un aumentu nel salariu mínimu del 20 %. Esto ye, amóntese nesta fecha de 679,50 Bs. a 815,40 Bs, equivalente a unos 116,51 dólares d'Estaos Xuníos (según el tipu de cambéu del [[7 de xunu]] de [[2011]]).
El Gobiernu dispunxo a partir de [[mayu]] de [[2012]] un aumentu nel salariu mínimu del 22,6 %. Ye dicir que s'amontó de 815,40 Bs. hasta 1000 Bs (esto ye unos 143,68 dólares d'Estaos Xuníos; siendo 1 dólar = 6,96Bs., según el tipu de cambéu del [[1 de xunu]] de [[2012]]).
El [[1 de mayu]] de [[2013]] el salariu mínimu foi alzáu un 20% aportando a de 1200 [[Bolivianu (moneda de Bolivia)|Bs]] (equivalentes a 172 [[Dólar]]es).
El [[1 de mayu]] de [[2014]] el [[Gobiernu de Evo Morales|gobiernu de Evo Morales Ayma]] amontó'l salariu mínimu nacional nun 20% alzándose a 1440 [[Bolivianu (moneda de Bolivia)|Bs]] (con una tasa en mayu de 2014 de 6,96 BOB/USD el salariu mínimu equival a 205 [[Dólar]]es)
El [[1 de mayu]] de [[2015]] el [[Gobiernu de Evo Morales|gobiernu de Evo Morales Ayma]] amontó'l salariu mínimu nacional nun 15% alzándose a 1656 [[Bolivianu (moneda de Bolivia)|Bs]] (con una tasa en setiembre de 2015 de 6,97 BOB/USD el salariu mínimu equival a 237 [[Dólar]]es)
El [[1 de mayu]] de [[2016]] el [[Gobiernu de Evo Morales|gobiernu de Evo Morales Ayma]] amontó'l salariu mínimu nacional nun 9% alzándose a 1805 [[Bolivianu (moneda de Bolivia)|Bs]] (con una tasa en mayu de 2016 de 6,96 BOB/USD el salariu mínimu equival a 261 [[Dólar]]es)
El [[1 de mayu]] de [[2017]] el [[Gobiernu de Evo Morales|gobiernu de Evo Morales Ayma]] amontó'l salariu mínimu nacional nun 10,8% alzándose a 2000 [[Bolivianu (moneda de Bolivia)|Bs]] (con una tasa en mayu de 2017 de 6,96 BOB/USD el salariu mínimu equival a 290 [[Dólar]]es)
==== Chile ====
{{VT|Salariu mínimu en Chile}}
En [[Chile]], el sueldu mínimu (que se denomina «ingresu mínimu mensual») afaise cada añu mientres el mes de xunu, empieza a rexir dende'l mes de ''xunetu'' y afítase de mano una medría cada 6 meses. <!-- A partir del 1 de xineru de 2016. --> El monto del pagu ye de calter mensual y correspondiente a la xornada llegal máxima dexada de 45 hores selmanales, en casu d'entepasar esa cifra horaria, estes atayaránse como hores extras con un 50 % de recargu sobre la hora permediu trabayada. Calcúlase qu'esti sueldu ganar el 20 % de la población chilena más vulnerable, la que munches vegaes trabaya solo media xornada, ye por esta razón qu'anguaño s'alderica denominalo «ingresu mínimu éticu», los sos defensores lluchen por que esta cifra sía sacada dende una fórmula que vuelva más relevante l'alta cifra del productu internu brutu, equivalente a USD 20,113 PIB PPP<ref>{{cita web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=81&pr.y=5&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=228&s=NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=#cs2 |títulu=Report for Selected Countries and Subjects |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |idioma=en-US |sitiuweb=www.imf.org}}</ref> renta per cápita, qu'equival a USD 1.676 mensuales, por esto los sos defensores esixen anguaño un ingresu mínimu éticu de $376 000 CLP (USD 572,63), equivalente a la tercer parte del PIB PPP mensual.
La Llei númberu 20.935, afita l'ingresu mínimu mensual el 1 de xineru de 2018 en $276 000 CLP y con una tasa de de cambéu en febreru 2018 de $595,81<ref>http://www.latercera.com/negocios/noticia/dolar-cai-595-tipu-camudo-real avera niveles-intervencion/61083/</ref>pesos por dólar quedaría en ≈USD 467,65 dólares por 180 hores trabayaes al mes, con un máximu de 45 hores trabayaes a la selmana.<ref>{{Cita web |url=http://www.t13.cl/noticia/negocios/nacional/sueldu-minimo-amontara-276-mil-peso-1-xineru |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201001050338/https://www.t13.cl/noticia/negocios/nacional/sueldu-minimo-amontara-276-mil-peso-1-xineru |fechaarchivu=2020-10-01 }}</ref>
==== Colombia ====
{{VT|Salariu mínimu en Colombia}}
El salariu mínimu en [[Colombia]] ye'l salariu mínimu mensual llegal vixente (SMMLV)» el cual reaxústase antes d'empecipiar un nuevu añu por un valor porcentual qu'en nengún casu puede ser inferior al Índiz de Precios al Consumidor (IPC) o inflación causada l'añu darréu anterior. El SMMLV pagar en periodos que nun pueden superar al mes por un valor proporcional al periodu trabayáu sobre'l total de la asignación salarial mensual. En 2018, el salariu ye de $781.242 pesos por una xornada llaboral de 48 hores a la selmana.
D'alcuerdu a la llexislación llaboral vixente, tolos emplegaos d'entidaes oficiales y empreses privaes que devenguen hasta 2 SMMLV y que moren en poblaciones onde s'empreste'l serviciu públicu de tresporte, tienen derechu a un subsidiu de $ 88.211 pesos. Adicional a esto'l trabayador recibe del Emplegador un salariu adicional al añu correspondiente a cesantías, que son conseñaes nun fondu a eleición del trabayador y un salariu adicional al añu llamáu Prima de servicios que se paga la metá en xunu y la otra n'avientu. Tamién el trabayador recibe un beneficiu de caxa de compensación familiar, que ayúdalu al emplegador p'adquirir vivienda, salú y p'actividaes recreatives.
N'avientu de 2017 los empresarios y xefes sindicales nun llegaron a nengún alcuerdu,<ref name="puya">{{cita web |url= http://www.eltiempo.com/economia/sectores/salario-minimo-pa-l'anu-2018-165794 |títulu= Puxa pol salariu mínimu de 2018, a 14.000 pesos de resolvese. |fechaaccesu= 28 d'avientu de 2018 |fecha = 27 d'avientu de 2017 |sitiuweb= [[El Tiempo (Colombia)|Diariu El Tiempo]] |cita = Vale recordar que la última vegada que se llogró dichu acontecimientu foi nel 2013. |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20171228104712/http://www.eltiempo.com/economia/sectores/salario-minimo-pa-l'anu-2018-165794 |fechaarchivu= 28 d'avientu de 2017 }}</ref> ante lo cual el gobiernu amontó'l salariu mínimu en 5,9% quedando en $781.242 pesos más un subsidiu de tresporte de $88.211 pesos dando un total de $869.453 pesos; por cuenta de la fuerte devaluación del peso frente al dólar, pa xineru de 2018 tomando una tasa ([[Pesu (moneda de Colombia)|COP]])/[[Dólar d'Estaos Xuníos|USD]] de 2941, el salariu mínimu queda en 262 dólares,<ref name="aumentu2018" /> más 30 dólares del subsidiu de tresporte (obligatoriu), ye dicir un total aproximao de 292 dólares d'Estaos Xuníos mensuales.
==== Tabla del salariu mínimu en pesos en [[Colombia]]<ref>{{cita web |url=http://www.tusalario.org/colombia/Portada/salariu-mínimu/minimo |títulu=Información actualizada a 22 d'abril de 2010 calculada tomando como base la publicación de la páxina }}</ref> ====
{| class="wikitable sortable col1izq col2der col3der col4der col5der" border="1"
|----------------
! scope="col" |Añu
!scope="col" class="unsortable" |Salariu mínimu mensual ([[Pesu (moneda de Colombia)|COL$]])
! scope="col" class="unsortable" |Subsidiu de tresporte mensual (COL$)
! scope="col" class="unsortable" |Total mensual (COL$)
! scope="col" class="unsortable" |Salariu diariu (COL$)
|---------
| 2006
||408 000||47 700||455 700||15 190
|---------
| 2007
||433 700||50 800||484 500||16 150
|---------
| 2008
||461 500||55 000|| 516 500||17 217
|---------
| 2009
||496 900||59 300||556 200||18 540
|---------
| 2010
||515 000||61 500||576 500||19 217
|---------
| 2011<ref>{{cita publicación |títulu=Definíu en 532.500 pesos el salariu mínimu en Colombia pal 2011; sindicatos tán inconformes |url=http://www.portafolio.com.co/noticias/economia-hoy/definíu-en-532500-pesos-el salario-minimo-pa-2011 |editorial=Portafolio.com.co |fecha=30 d'avientu de 2010 |fechaaccesu=30 d'avientu de 2010}}</ref>
||535 600||63 600||599 200||19 973
|---------
| 2012<ref>{{cita publicación |títulu=Llogren consensu n'aumentu de salariu mínimu en Colombia |url=http://www.telesurtv.net/secciones/noticias/101678-NN/llogren-consensu-en-aumentu-de-salario-minimo-en-colombia/ |editorial=TeleSUR |fecha=15 d'avientu de 2011 |fechaaccesu=16 d'avientu de 2011 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111221103253/http://www.telesurtv.net/secciones/noticias/101678-NN/llogren-consensu-en-aumentu-de-salario-minimo-en-colombia/ |fechaarchivu=21 d'avientu de 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111221103253/http://www.telesurtv.net/secciones/noticias/101678-NN/llogren-consensu-en-aumentu-de-salario-minimo-en-colombia/ |archivedate=2011-12-21 }}</ref>
||566 700||67 800||634 500||21 150
|---------
| 2013<ref>{{cita publicación |títulu=$589 500 nuevu salariu mínimu 2013; aumentó 4.02% |url=http://www.elheraldo.co/noticias/economia/presidente-santos-anunciu-que-yá-definio-salario-minimo-2013-94559 |editorial=[[El Heraldo (Colombia)]] |fecha=28 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=28 d'avientu de 2012 }}</ref>
||589 500||70 500||660 000||22 000
|---------
| 2014<ref>{{cita publicación |títulu=Salariu mínimu en Colombia quedó afitáu en $616 000 pal 2014 |url=https://www.elpais.com.co/elpais/economia/noticias/santos-anunciu-alcuerdo-por aumentu-salario-minimo-45-0 |editorial=[[El País (Colombia)]] |fecha=27 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=27 d'avientu de 2013}}</ref>
||616 000||72 000||688 000||22 934
|---------
| 2015<ref>{{cita publicación |títulu=Salariu mínimu en Colombia pal 2015 $644 350 |url=http://salariominimo.com.co/salario-minimo-en-colombia-2015/ |editorial=www.salariominimo.com.co |fecha=30 d'avientu de 2014 |fechaaccesu=30 d'avientu de 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150108013204/http://salariominimo.com.co/salario-minimo-en-colombia-2015/ |archivedate=2015-01-08 }}</ref>
||644 350||73 950||718 300||23 944
|---------
|2016
||689 455||77 700||767 155||25 572
|---------
|2017<ref>{{cita web |url= http://www.eltiempo.com/economia/sectores/salario-minimo-pa-el-2017-46952
|títulu= Gobierno afitó'l salariu mínimu del 2017 en 737.717 pesos
|fechaaccesu= 28 d'avientu de 2017
|fecha = 30 d'avientu de 2016
|sitiuweb= [[El Tiempo (Colombia)|Diariu El Tiempo]]
|cita = Asina mesmu, establecióse que'l subsidiu de tresporte pal 2017 va ser de 83.140 pesos. En total, si súmase'l subsidiu de tresporte, la cifra ye de 820.857.
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20170322002622/http://www.eltiempo.com/economia/sectores/salario-minimo-pa-el-2017-46952
|fechaarchivu= 22 de marzu de 2107
}}</ref>
||737 717<ref>{{cita web |títulu=Ensin alcuerdu, salariu mínimu afitar por decretu |url=http://www.eltiempo.com/economia/sectores/salario-minimo-pa-el-2017-se-fixu-por decretu/16783737 |obra=[[El Tiempo (Colombia)|El Tiempo]] |fecha=31 d'avientu de 2016 |fechaaccesu=31 d'avientu de 2016}}</ref>||83 140||820 857||27 362
|---------
|-bgcolor="#EFEFEF"
|---------
|2018<ref name="aumentu2018">{{cita web |url= https://www.efe.com/efe/america/economia/salario-minimo-en-colombia-aumenta-un-5-9-y-queda-262-dolares-pa-2018/20000011-3480222 |títulu= Salariu mínimu en Colombia aumenta un 5,9 % y queda en 262 dólares pa 2018 |fechaaccesu= 31 d'avientu de 2017 |fecha= 30 d'avientu de 2017 |sitiuweb= [[Axencia EFE|EFE]] |cita= La medría del salariu mínimu, que ye amás la referencia pal pagu de multes y otres sanciones en Colombia, correspuende a 43.525 pesos (unos 14,5 dólares) sobre los 737.717 pesos (unos 247,4 dólares) del salariu vixente. |urlarchivu= https://archive.today/20171231140436/https://www.efe.com/efe/america/economia/salario-minimo-en-colombia-aumenta-un-5-9-y-queda-262-dolares-para-2018/20000011-3480222%23 |fechaarchivu= 2017-12-31 }}</ref>
||781 242||88 211||869 453||28 982
|}
==== Ecuador ====
El Salariu Básicu Unificáu pal Trabayador polo xeneral, depende de la inflación añal y/o mensual nel Ecuador, esto induz al Gobiernu Central a cada añu realizar una medría nel mentáu Salariu Básicu Unificáu pal sector Publico y el sector Priváu, que inclúi los siguientes grupos: Trabayadores de la pequeña industria, trabayadores agrícoles y trabayadores de maquila, trabayador o trabayadora remunerada del llar, operarios d'artesanía y collaboradores de micro-empreses.
Según Alcuerdu Ministerial Non. MDT-2017-0195, dau y robláu el día miércoles 27 d'avientu del 2017, nel Distritu Metropolitanu de Quito, pol Abg. Raúl Ledesma Huerta, Ministru del Trabayu; el Salariu Básicu pal Trabayador polo xeneral, que rixe a partir del 1 de Xineru del 2018, afitar na cantidá de $386,00 dólares de los Estaos Xuníos d'América, mensuales, que entiende xornaes de 40 hores selmanales.
El 83% de los ecuatorianos en rellación de dependencia percibe ingresos cimeros al salariu básicu unificáu (SBU).
Amás del pagu mensual los trabayadores gocien de dellos beneficios sociales o económicos, tales como:
* El decimotercer sueldu: Este ye percibíu por tolos emplegaos so rellación de dependencia llaboral hasta'l 24 d'avientu de cada añu pa compensar les necesidaes de gastos poles festividaes de Navidá. Ye la doceava parte de tolo percibío nel añu calendariu anterior.
* El decimocuartu sueldu: Págase en setiembre (región Sierra y Oriente) y en marzu (región Costa y Galápagos) pa compensar les necesidaes de gastos por ingresos a clase de les escueles y colexos. Correspuende un salariu mínimu unificáu.
* Pagu d'utilidaes: Pagar n'abril, correspuende al 15% de les utilidaes netes de cada empresa privada. El 10% ye distribuyíu ente los trabayadores y el 5% ente les cargues familiares de los trabayadores, cuntándose como cargues familiares a la so conviviente y fíos llegalmente reconocíos.
* Pagu de fondos de reserva: Esti beneficiu puede ser dau direutamente al emplegáu, o de querelo'l mesmu, el so emplegador tendrá de depositalo nel Institutu Ecuatorianu de Seguridá Social (IESS).
* Vacaciones: Con esti beneficiu l'emplegáu tien derechu a ausentase del so llugar de trabayu pol ralu de 30 díes, mesmos que van ser totalmente pagos, diches vacaciones pueden ser acumulables pol tiempu de 3 años consecutivos
A partir del 1 de xineru de 2015, el salariu básicu unificáu establecer en 354 dólares mensuales.<ref>{{cita web|url=https://www.registroficial.gob.ec/index.php/component/k2/item/1322-segundu-suplementu-al rexistru oficial-non-429.html}}</ref>
Pal añu 2016 resolvióse un aumentu del 3,4% al salariu básicu, que coincide col índiz inflacionario, y el monto llegó a 366 dólares.<ref>{{cita web |url=http://www.elcomercio.com/actualidad/salario-basico-ecuador-economia.html |títulu=El salariu básicu pal 2016 va ser USD 366 |fechaaccesu=22 de marzu de 2016 |sitiuweb=El Comercio }}</ref>
Pal añu 2017 afítase un salariu mínimu de $375 ente que pal añu 2018 plantégose un aumentu de $11 faciendo un salariu minimo de $386.<ref>{{cita web|títulu=Salariu Básicu unificáu amontar a USD 386 pa 2018|url=https://www.metroecuador.com.ec/ec/noticies/2017/12/27/salariu-2018-2.html|fechaaccesu=13 de xineru de 2018}}</ref>
Tabla del salariu mínimu n'[[Ecuador]]:
{| class="wikitable col2der col3der col4der col5der col6der" border="1"
! rowspan=2 |
! 2006
! 2007
! 2008
! 2009
! 2010
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
|-----
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
| US$/mes
|-----
| Salariu |
160
| 170
| 202
| 218
| 240
| style="text-align:right" | 264
| style="text-align:right" | 292
| style="text-align:right" | 318
| style="text-align:right" | 340
| style="text-align:right" | 354
| style="text-align:right" | 366
| style="text-align:right" | 375
| style="text-align:right" | 386
|-----
| Décimu terceru + décimu cuartu (aprox.)
| 27
| 28
| 34
| 36
| style="text-align:right" | 40
| style="text-align:right" | 44
| style="text-align:right" | 49
| style="text-align:right" | 53
| style="text-align:right" | 56
| style="text-align:right" | 59
| style="text-align:right" | 61
|
|
|-----
| Total averáu |
187
| 198
| 236
| 254
| 280
| style="text-align:right" | 308
| style="text-align:right" | 341
| style="text-align:right" | 371
| style="text-align:right" | 396
| style="text-align:right" | 413
| style="text-align:right" | 427
|
|
|-bgcolor="#EFEFEF"
|}
==== Paraguay ====
{{VT|Salariu mínimu en Paraguay}}
El '''salariu mínimu''' mensual llegal que rixe dende'l [[1 de xunetu]] de [[2017]], al traviés del decretu N° 7351 de fecha [[27 de xunu]] de [[2017]], robláu pol presidente [[Horacio Cartes]], ye de Gs. 2.041.123 (aprox. USD 370 según cotización de xunetu de 2017).<ref>http://www.presidencia.gov.py/archivos/documentos/DECRETO7351_o8gwn6jy.pdf</ref>
El documentu establez un reaxuste de 3,9 % respectu al salariu anterior, y el jornal mínimu (diariu) en Gs. 78.505 pal sector priváu, en rellación al salariu mínimu vixente nes actividaes espresamente previstes, escalafonadas y les diversu ensin especificar.
==== Perú ====
{{VT|Salariu mínimu en Perú}}
Nel [[Perú]] el salariu mínimu denominar «Remuneración Mínima Vital» qu'anguaño equival a S/. 850 [[nuevu sol|soles]] mensuales pal sector priváu. Felicidad remuneración ye afitada pol [[Ministeriu de Trabayu y Promoción del Emplegu (Perú)|Ministeriu de Trabayu y Promoción del Emplegu]], que regula la so variación en función a distintes variables económiques (como la [[inflación]] atropada dende'l postreru amonto + la variación de la [[Productividá total de los factores|productividá multifactorial]]) y ye aprobada por aciu [[decretu]] supremu del [[Poder Executivu del Peru|Executivu]], cola participación de los principales gremios [[Empresariu|empresariales]] y centrales [[Sindicalismu|sindicales]] qu'integren el [[Conseyu Nacional de Trabayu y Promoción del Emplegu]] o determináu pol gobiernu en casu de nun haber alcuerdu.
Al nun haber alcuerdu na CNT el presidente peruanu [[Ollanta Humala]] decidió amontar la Remuneración Mínima Vital a S/.850 ( 13,3%) a partir del 1 de mayu del añu 2016.<ref>{{cita publicación |títulu=Ollanta Humala decretó aumentu del sueldu mínimu a S/850 |url=http://elcomercio.pe/politica/gobierno/ollanta-humala-decreta-nuevu-aumento-sueldu-minimo-noticia-1890383 |fecha=30 de marzu de 2016 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017|periódicu=El Comercio}}</ref> Tomando una tasa de PEN/USD 3.33, la RMV de S/.850 equival a US$ 255 per mes.<ref>{{cita publicación |apellíos=Peru.com |títulu=Sueldu mínimu: Ollanta Humala aumentar a S/. 850 ¿Dende cuándo? |url=http://peru.com/actualidad/economia-y-finanzas/ollanta-humala-promulga-aumento-sueldu-minimo-s-850-mayu-noticia-447284 |fecha=30 de marzu de 2016 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |periódico=Perú.com }}</ref>
Tabla del salariu mínimu en Perú:
{| {{tablaguapa}} border="1"
! 2008
! 2009
! 2010
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
|-----
| 550 soles (US$188)
| 550 soles (US$172)
| 580 soles (US$190)
| 675 soles (US$245)
| 750 soles (US$280)
| 750 soles (US$294)
| 750 soles (US$268)
| 750 soles (US$245)
| 850 soles (US$255)
| 850 soles (US$258)
| 850 soles (US$262)
|-bgcolor="#EFEFEF"
|}
==== Uruguái ====
{{VT|Salariu mínimu n'Uruguái}}
N'[[Uruguái]], el salariu mínimu nacional de los trabayadores priváu establecer el Poder Executivo por decretu, por aciu lo establecío na llei 18.566 que ye la llei de negociación coleutiva ente empresarios, gobiernu y sindicatos de trabayadores. Previes consultes con dichos actores establecer en salariu mínimu nacional. Pa calcular el jornal diariu, el salariu mínimu nacional tien d'estremase ente 25, y pa calcular el salariu per hora tien d'estremase'l salariu mínimu nacional ente 200 hores.
El salariu mínimu n'Uruguái pal añu 2016 quedó establecíu en $UY 13.430 y tomando la tasa al 17 de febreru UYU/USD de 28,48 equival a USD 431,28.<ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com.uy/economia/salario-minimo-álzase-aumentu-gobierno-decretu.html |títulu=El salariu mínimu nacional alzar a $11.150; l'aumentu ye d'un 11,5% |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |apellíu=elpais.com.uy |sitiuweb=www.elpais.com.uy }}</ref>
==== Venezuela ====
{{VT|Salariu mínimu en Venezuela}}
En [[Venezuela]], el monto del salariu mínimu al mes de xornada llaboral establecer direutamente l'Executivu Nacional según mandatu establecíu nel artículu 91<ref>
{{cita web |url= http://www.cne.gob.ve/web/normativa_electoral/constitucion/titulo3.php
|títulu= Constitución de la República Bolivariana de Venezuela |fechaaccesu=
9 d'avientu de 2017
|sitiuweb= [[Conseyu Nacional Eleutoral (Venezuela)|Conseyu Nacional Eleutoral]]
|cita = L'Estáu va garantizar a los trabayadores y trabayadores del sector públicu y del sector priváu un salariu mínimu vital que va ser afechu cada añu, tomando como una de les referencies el costu de la cesta básica. La Llei va establecer la forma y el procedimientu.
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20150923230310/http://www.cne.gob.ve/web/normativa_electoral/constitucion/titulo3.php
|fechaarchivu= 23 de setiembre de 2015
}}</ref> de la [[Constitución de Venezuela de 1999|Constitución Nacional]] y d'alcuerdu a la Llei, cola so respeutiva publicación na [[Gaceta Oficial de la República Bolivariana de Venezuela]]. El Salariu Mínimu Mensual en Venezuela ye de [[Bolívar (moneda)|Bs]] 248.510,42<ref name="65cdff1f">http://www.el-nacional.com/noticias/economia/maduru-aumento-salario-minimo-pensiones_202627</ref> y en adición otorgar un bonu por conceutu d'alimentación, dichu bonu puede ser pagáu n'efeutivu o nuna tarxeta electrónica, que puede ser trocáu pol trabayador en cualquier establecimientu espendedor d'alimentos. Esti bonu tien un valor mensual de [[Bolívar (moneda)|Bs]] 549.000,00<ref name="65cdff1f" /> Yá que los pensionados y xubilaos nun esfruten del bonu d'alimentación, otorgar un bonu especial compensatoriu de "guerra económica" de [[Bolívar (moneda)|Bs]] 99.404,00 , que equival un adicional del 40 % sobre'l salariu mínimu xeneral.<ref>http://www.el-nacional.com/noticias/economia/aumenten-salario-minimo-integral-200021-bolivares_179801</ref>
El cálculu equivalente del salariu mínimu en Venezuela a [[USD|dólares]] o cualesquier otra moneda estranxera ye bien complexu, yá que esisten 3 tases de cambéu, 2 d'elles oficiales y 1 non oficial. Anque'l gobiernu usa pa la conversión a [[USD|dólares]] la tasa oficial, acaldía son más los bienes que s'adquieren calculaos sobre la base de la tasa non oficial, lo cual xenera que'l poder adquisitivo del venezolanu sía'l más baxu de la rexón. Por cuenta de les múltiples tases de cambéu, esiste una gran diferencia ente'l valor oficial y el valor real del mercáu.
Ye importante resaltar, que la Cesta básica familiar en [[Venezuela]], ye según el Centru de Documentación y Analís pa los Trabayadores (Cenda) y el Centru de Documentación y Analís Social de la Federación Venezolana de Maestros (Cendas-FVM) para [[marzu]] de [[2017]] ye de 1 068 643,25 [[Bolívar (moneda)|Bs]] equivalente a 17 [[Salarios mínimos]] y 6 Salarios mínimos integrales.
===== Evolución de la tasa de cambéu frente a otres divises =====
{{VT|Cotización histórica del bolívar con respectu al dólar}}
* Pa [[payares]] de [[2016]], la tasa non oficial se devaluo más de 200 %, pal 21 de [[payares]] de [[2016]] allugar en pocu más de 2000 [[Bolívar (moneda)|Bs]], ente que pal 30 de [[payares]] de [[2016]] allugar en pocu más de 4500 [[Bolívar (moneda)|Bs]].{{ensin referencies}}
* Para [[agostu]] de [[2017]], la tasa non oficial devaluóse más de 150 %, pal [[30 de xunetu]] de [[2017]] la tasa allugar en pocu más de 8000 [[Bolívar (moneda)|Bs]], ente que pal 7 d'[[agostu]] de [[2017]] allugar en pocu más de 19 000 [[Bolívar (moneda)|Bs]], sicasí pal 14 d'agostu de 2017 allugar en pocu más de 12 000 [[Bolívar (moneda)|Bs]], dellos economistes coincidieron que l'aumentu y depués la posterior baxada del dólar deber a la convulsión políticu asocedida'l 30 de xunetu de 2017 poles Eleición a l'[[Asamblea Nacional Constituyente de Venezuela de 2017]].<ref name = "univ_15_12_2017">{{cita web |url= http://static.eluniversal.com/pdf/primeraPlana.pdf?15.12.2017 |títulu= PORTADA, edición del vienres 15 d'avientu de 2015 |fechaaccesu= 15 d'avientu de 2017 |fecha = 15 d'avientu de 2017 |sitiuweb= [[L'Universal_(Venezuela)|Diariu "L'Universal"]] |cita = FLOTANTE: rellación ente masa monetario y reserves internacionales. |formatu= pdf |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20171216013526/http://static.eluniversal.com/pdf/primeraPlana.pdf?15.12.2017 |fechaarchivu= 15 d'avientu de 2017 }}</ref>
{| {{tablaguapa}}
! Remuneración
! [[Bolívar (moneda)|Bs.]]
! Tasa [[DICOM (Sistema de Divises de Tipu de Cambéu Complementariu Flotante de Mercáu)|DICOM]]<ref name="dicom-2018-feb-22">{{cita web |url = https://www.dicom.gob.ve/
|títulu = SISTEMA DE PUYA DE DIVISES DICOM
|fechaaccesu = 22 de febreru de 2018
|fecha = 22 de febreru de 2018
|sitiuweb = [[Ministeriu del Poder Popular pa la Economía, Finances y Banca Pública]]
|idioma = castellanu |cita =
4571,39 Bs/CNY 511,23 Bs/RUB 452,45 Bs/INR 36 131,10 Bs/EUR
|formatu = html
|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20180223000058/https://www.dicom.gob.ve/
|fechaarchivu = 22 de febreru de 2018
}}</ref>
! Tasa Flotante (implícitu)
(21 336,60 Bs. por USD)<ref name = "univ_22_02_2018">{{cita web |url= http://static.eluniversal.com/pdf/primeraPlana.pdf?22.02.2018 |títulu= PORTADA, edición del xueves 22 de febreru de 2018 |fechaaccesu= 22 de febreru de 2018 |fecha = 22 de febreru de 2018 |sitiuweb= [[L'Universal_(Venezuela)|Diariu "L'Universal"]] |cita = FLOTANTE: rellación ente masa monetario y reserves internacionales Bs. 21 336,60 ; DICOM Bs. 29&nbps;000,00 |formatu= pdf |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20180222235247/http://static.eluniversal.com/pdf/primeraPlana.pdf?22.02.2018 |fechaarchivu= 22 de febreru de 2018 }}</ref>
(22 de febreru de 2018)
! Mercáu Paralelu (227.901,02
Bs. por USD)<ref name="dolartoday_1">{{cita web|url=https://dolartoday.com/|títulu=DolarToday {{!}} Noticies de Venezuela y Dólar paralelu|fechaaccesu=8 de setiembre de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=DolarToday|editorial=|idioma=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151204082248/https://dolartoday.com/|fechaarchivu=2015-12-04}}</ref>
(6 de febreru de 2018)
|- align="right"
| Salariu Mínimu<ref name="albaciudad">
{{cita web |url= http://albaciudad.org/2017/11/aumento-salario-minimo-mensual-bs-456507-payares-2017/
|títulu= Maduru anuncia aumentu de sueldu dende'l 2 de xineru: Queda en Bs. 797.510,4
|fechaaccesu= 31 d'avientu de 2017
|fecha = 31 d'avientu de 2017
|sitiuweb= [http://vtv.gob.ve], sitio web.
|cita = D'esta miente, el salariu mínimu mensual va pasar de Bs. 177.507,44 a Bs. 248.510,4 y el bonu d'alimentación va amontar de 279.000 a 549.000 bolívares, colo que l'ingresu mínimu mensual de los venezolanos xube de Bs. 456.507,44 a Bs. 797.510,4
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20171216020939/http://vtv.gob.ve/salario-minimo-aumentu-40-y-sera-pagu-a-partir-del-2-de-xineru-del-2018/
|fechaarchivu= 31 d'avientu de 2017
}}
</ref>
| 248.510,42
| 8,57 USD<ref name = "univ_22_02_2018" /><br /> 54,36 [[Renminbi|CNY]]<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br /> 486,10 [[Rublu rusu|RUB]]<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />549,26 [[Rupia india|INR]]<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />6,88 [[Euru|EUR]]<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />
| 11,65 USD
| 1,06 USD
|- align="right"
| Bono Alimenticiu<ref name="albaciudad" />
| 549.000,00
| 18,93 USD<ref name = "univ_22_02_2018" /><br /> 120,09 CNY<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br /> 1073,88 RUB<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />1213,39 INR<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />15,19 EUR<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />
| 25,73 USD
| 2,35 USD
|- align="right"
| Total
| 797.510,42
| 27,20 USD<ref name = "univ_22_02_2018" /><br /> 174,46 CNY<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br /> 1559,98 RUB<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />1762,65 INR<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />22,07 EUR<ref name="dicom-2018-feb-22" /><br />
| 37,38 USD
| 3,42 USD
|}
=== América del Norte ===
==== Estaos Xuníos ====
[[Ficheru:2006 Minimum Wage Map.svg|thumb|350px|Mapa de los diversos salarios mínimos n'[[Estaos Xuníos]].]]
N'[[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]], la [[Fair Labor Standards Act|FLSA]] (''Fair Labor Standards Act:'' Acta de Normes Xustes de Trabayu) establez el salariu mínimu, la remuneración por sobretiempo, el caltenimientu de rexistros, y les condiciones pal trabayu de mozos qu'afecten a los trabayadores de xornada completa y parcial nel sector priváu según nel gobiernu federal, estatal y local.
Pal 2013 el salariu mínimu federal ye d'[[USD|US$]] 7.25 per hora, sicasí cada estáu acútase'l derechu a afitar el so propiu salariu mínimu, que puede ser cimeru al fitu pol gobiernu federal ([[California]], [[Connecticut]], [[Illinois]], [[Maine]], [[Massachusetts]], [[Michigan]], [[Nevada]], [[Nuevu Méxicu]], [[Ohio]], [[Oregón]], [[Rhode Island]], [[Vermont]], [[Washington (estáu)]], [[Washington, D.C.]] o non reguláu, onde aplica'l salariu mínimu federal ([[Alabama]], [[Louisiana]], [[Mississippi]], [[Carolina del Sur]] y [[Tennessee]]).
La remuneración per hores extras nun tien de ser menor qu'una y media vegaes el salariu regular, y débese pagar si entepásense les 40 hores de trabayu selmanales.<ref>''United States Department of Labor (2006), [http://www.dol.gov/esa/minwage/america.htm Minimum Wage Laws in the States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029092053/http://www.dol.gov/esa/minwage/america.htm |date=2009-10-29 }}, Employment Standards Administration Wage and Hour Division''.</ref><ref>''Minimum Wage in the United States (23-10-2009), [[:en:Minimum wage in the United States]]''.</ref>
==== Méxicu ====
{{VT|Salariu mínimu en Méxicu}}
En [[Méxicu]] el [[salariu mínimu xeneral]] per día establecer la [[Comisión Nacional de los Salarios Mínimos|CONASAMI]] por aciu resolvimientos publicaos nel [[Diariu Oficial de la Federación]], según disponer los artículos 123 de [[Constitución|Constitución Política de los Estaos Xuníos Mexicanos]] y 570 de la [[Llei Federal del Trabayu]].
La sigla VSMGZ (‘vegaes el salariu mínimu xeneral vixente na zona') ye un valor utilizáu en Méxicu, por casu na fixación de multes o d'aranceles, como módulu p'afitar importes que se van actualizando a midida que camuda'l salariu mínimu.<ref>[www2.scjn.gob.mx/.../26734_23%20DE%20AVIENTU%20DE%202009_1.doc Llei de Facienda del Estáu de Queretaro]</ref>
El [[salariu mínimu xeneral]] utilízase como referencia, pos tamién esisten los [[salariu mínimu profesional|salarios mínimos profesionales]]. Dellos exemplos d'esto son: Albañil [[Pesu mexicanu|$]]106,49, Chomberu $102,01, Reporteru $218,87, Secretariu auxiliar $110,14, Recamarero n'hoteles $92,32.
A principios de 2016, (d'alcuerdu al [[Serviciu d'Alministración Tributaria]]), el salariu mínimu diariu queda en 73,04 [[Pesu_mexicanu|pesos]]<ref>{{cita web |url=http://www.conasami.gob.mx/bol_salariu_minimo_2016_11122015.html |títulu=El nuevu salariu mínimu que va rexir a partir del primeru de xineru de 2016 ye de 73.04 pesos diarios. |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |apellíu=mgarcia@conasami.gob.mx |nome=Margarita García Ruiz, |sitiuweb=www.conasami.gob.mx }}</ref> y el salariu mínimu mensual en 2.220,42 pesos ,<ref>{{cita publicación |títulu=Salariu Mínimu 2016: aumenta 4.2% - SalarioMinimo.com.mx |url=http://salariominimo.com.mx/salario-minimo-2016/ |fecha=31 de mayu de 2016 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |periódicu=Salariu Minimo |idioma=es-MX |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250518152858/https://salariominimo.com.mx/salario-minimo-2016/ |archivedate=2025-05-18 }}</ref> polo tanto a un tipu de cambéu en febreru de 2016 de MXN/USD 19,21 pa una xornada llaboral de 8 hores, el sueldu ye de 3,80 USD per día y 115,58 USD al mes. D'alcuerdu a lo anterior Méxicu tien unu de los salarios más baxos de Llatinoamérica.
En 2017 establecióse'l sueldu mínimu en $80,04 diarios (un 9,5% d'aumentu con al respeutive de 2016) pero l'aumentu de la cesta básica mientres 10 meses consecutivos atropó un 14% en desmedro de l'alimentación del pueblu mexicanu.<ref name="simebargo">{{cita web |url= http://www.sinembargo.mx/05-01-2018/3370410
|títulu= Xuben azucre, frijol, güevu, papa, pollu, arroz… La cuesta de xineru podría durar 6 meses, diz ANPEC
|fechaaccesu= 6 de nero de 2018
|apellíu= Fuentes-López
|nome= Guadalupe
|fecha = 5 de xineru de 2018
|sitiuweb= [[SinEmbargo_(Méxicu)|Diariu "SinEmbargo" (Méxicu)]]
|cita = Cuando l'aumentu al salariu mínimu pa 2017 foi de 73,04 a 80,04 pesos, un 9.5 per cientu, los precios de la cesta básica ente xineru y ochobre aumentaron casi 14 per cientu, más que l'aumentu salarial. Por cuenta de esi índiz de precios, hasta payares el salariu mínimu real foi de 61,20 pesos, insuficiente pa una canasta alimentaria individual d'alredor de 95 pesos.
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20180106183705/http://www.sinembargo.mx/05-01-2018/3370410
|fechaarchivu= 6 de xineru de 2018
}}</ref>
En 2018 el valor ye de $88,36 diarios (unos $2650 mensuales).<ref name="simebargo" />
=== América Central ===
==== Guatemala ====
http://www.mintrabajo.gob.gt/images/organizacion/leyesconveniosyacuerdos/TABLA_DE_SALARIOS_MINIMOS__A%C3%91O_2018.pdf
==== Hondures ====
{{VT|Salariu mínimu n'Hondures}}
El '''salariu mínimu''' n'[[Hondures]] en 2014 ye de 7.850 lempires mensuales<ref name="laprensa_1">{{cita publicación |títulu=Honduras: Apauten aumentu del 7.5% al salariu mínimu pa 2014 |url=http://www.laprensa.hn/hondura/apertura/436647-98/honduras-apauten-aumentu-del-75-al salario-minimo-pa-2014 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017|periódicu=Diariu La Prensa |idioma=castellanu}}</ref> (USD 351 con una tasa de cambéu en setiembre de 2015 de 22.36 lempires per dólar). El '''salariu mínimu''' n'[[Hondures]] foi afeutáu dende 1983 por cuenta de una acelerada devaluación de la Lempira al pasar d'un cambéu de 2 Lempires per dólar en 1983 hasta llegar a 20 [[Lempira (moneda)|Lempires]] por dólar en 2014 el salariu mínimu perdió'l so valor dándose una alta [[Inflación]] qu'evita que los aumentos a los salarios mínimos sían percibíos pola población.
El [[Salarios mínimos de los profesionales universitarios n'Hondures|salariu mínimu pa profesionales universitarios n'Hondures]] varia según el sector. Pa establecer un salariu fayadizu n'Hondures creáronse los estatutos profesionales.<ref>{{cita web |url=http://todo.honduraslaboral.org/lleer.php/1822 |títulu=Estatuto indexados al salariu mínimu impacten na economía del país |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |fecha=14 de xunetu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140714165531/http://todo.honduraslaboral.org/lleer.php/1822 |fechaarchivu=14 de xunetu de 2014 }}</ref><ref name="laprensa_1"/> Los estatutos déxa-yos a los profesionales un salariu acorde al so nivel d'educación. Por cuenta de la devaluación de la moneda los salarios mínimos de los profesionales universitarios aportaron a en dellos casos inferiores al salariu mínimu xeneral, por cuenta de esto hanse creáu dellos estatutos profesionales indexados al salariu mínimu.
==== El Salvador ====
{{VT| Salariu mínimu n'El Salvador}}
Según decretu executivu númberos 103, 104,105 y 106, Diariu Oficial Non 119 tomu 400 del 1 de xunetu del 2013, dar por concluyida la negociación pa la medría del salariu mínimu llevada a cabu per Conseyu Nacional del Salariu Mínimu y l'intermediación del Ministeriu de Trabayu.
A partir del 1 de xineru de 2016, n'[[El Salvador]] entró en vixencia la nueva tabla del salariu mínimu. Los trabayadores del Comerciu y Serviciu van gociar d'un salariu d'O$251,7 mensuales, en maquila testil y confección el nuevu salariu mínimu va ser d'O$210,9 y p'los trabayadores agropecuarios, el salariu mínimu va ser d'O$118,2 mensuales.
A partir del 1 de xineru del 2017, n'El Salvador entró en vixencia la nueva tabla del salariu mínimu. Los trabayadores del Comerciu y Serviciu van gociar d'un salariu d'O$300 mensuales, en maquila testil y confección el nuevu salariu mínimu va ser d'O$295.50 y p'los trabayadores agropecuarios, el salariu mínimu va ser d'O$200 mensuales.
==== Panamá ====
En Panamá, el''' salariu mínimu''' revísase cada dos años, tal como s'establez nel artículu 174 del Códigu de Trabayu, que señala qu'esti procedimientu va faese atendiendo l'encamientu de la''' Comisión Nacional del Salariu Mínimu''' y por decretu del Órganu Executivu.
La Comisión Nacional del Salariu Mínimu ta integrada por miembros principales y suplentes del Estáu, del Conseyu Nacional de la Empresa Privada (Conep) y de la '''Cámara Panamiega de la Construcción''' (Capac) pela parte emplegadora.
En Panamá esisten 33 tases, 88 tipos d'actividaes económiques y 11 ocupaciones, ye dicir que''' el salariu mínimu de cada persona va depender de la tasa per hora''', acordies con el tipu de trabayu que desempeñe, según l'área.
==== Tabla de salarios de Centroamérica ====
{| class="wikitable sortable" align="center"
|-
! style="background: #ABCDEF;"|Países<br />
! style="background: #ABCDEF;"|Salariu per hora
!style="background: #ABCDEF;"|Salariu diariu
!style="background: #ABCDEF;"|Total mensual <br /> M. Nac.
! style="background: #ABCDEF;"|Total mensual USD
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |Panamá |Varia según
el sector<ref name=":0">{{cita publicación|títulu=Mitradel sopelexa nueves tases pa cálculu del salariu mínimu|url=http://laestrella.com.pa/economia/mitradel-sopelexa-nueves-tases-para-calculo-salario-minimo/24040395|fecha=2017-12-27|fechaaccesu=2018-01-14|periódicu=La Estrella de Panamá|idioma=es}}</ref>
|Varia según el sector<ref name=":0" />
| B 721 / 563<ref name=":1">{{cita web|url=https://impresa.prensa.com/panorama/Gobierno-salario-minimo-permediu-dolares_0_4926257426.html|títulu=Gobierno Fixa salariu minimo permediu mensual en $721|fechaaccesu=14 de xineru 2018|autor=Elizabeth Marbit Fermín|enllaceautor=|fecha=27 d'avientu 2017|sitiuweb=https://impresa.prensa.com|editorial=La Prensa|idioma=castellanu}}</ref>
| '''721 / 563 USD'''<ref name=":1" />
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |Costa Rica |
| ¢ 10 008*
| ¢300 255*
| '''528 USD'''
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |Guatemala (con bonu de 250.00 incluyíu al mes
| Q 12.37
| Q 90,16
| Q 2992.37<ref>{{cita web |url=http://www.mintrabajo.gob.gt/index.php/salariominimo.html}}</ref>
| '''408 USD'''
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |El Salvador
| 1,25 USD
| 10 USD
| 300 USD
| '''300 USD'''<ref>{{cita web |url=http://www.mtps.gob.sv/index.php?option=com_content&view=article&catid=25:avisos-ciudadanu&id=1699:tabla-salario-minimo-vixente-a-partir-de-xineru-2014&Itemid=76 |títulu=Ministeriu de Trabayu y Previsión Social d'El Salvador - Sitiu web del Ministeriu de Trabayu y Previsión Social d'El Salvador |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |sitiuweb=Ministeriu de Trabayu y Previsión Social d'El Salvador}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |Honduras
| L 25,40
| L 203,26
| L 6098
| '''258 USD'''<ref>{{cita publicación |títulu=Salariu mínimu n'Hondures|url=http://www.laprensa.hn/honduras/1139884-410/salariu_m%C3%ADnimo-hondura-maquila-empresarios-obreros-emplegu-trabayadores- |fechaaccesu=17 de febreru de 2018|periódicu=Diariu La Prensa |idioma=castellanu}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
| style="text-align:left;" |Nicaragua
|
|
| C 3.773<ref>{{cita web |url=http://www.tusalario.org/nicaragua/portada/el to-salariu/salario-minimo |títulu=Salariu Mínimu, Salarios Mínimos por Oficiu en Nicaragua |fechaaccesu=17 de febreru de 2018 |idioma=es-NIN |sitiuweb=www.tusalario.org }}</ref>
| '''122 USD'''<ref>{{cita web |url=http://es.investing.com/currencies/nio-usd-converter |títulu=Córdoba nicaraguanu dólar d'Estaos Xuníos (NIO USD) Conversor - Investing.com |fechaaccesu=17 de febreru de 2018 |sitiuweb=investing.com Español}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|}
=== Caribe ===
==== República Dominicana ====
Salariu mínimu nacional pa los trabayadores ta determináu por resolvimientos del Comité Nacional de Salarios (CNS), y depende del tipu y del tamañu de la empresa en que trabayen. Pal sector priváu non sectorizado, hai tres categoríes. La primer categoría aplica a empreses que les sos instalaciones o esistencies, o'l conxuntu de dambos elementos, igualen o entepasen de la cifra de cuatro millones de pesos dominicanos (RD$4 000 000). La tercer categoría aplica a empreses que les sos instalaciones o esistencies, o'l conxuntu de dambos elementos, nun entepasen de la cifra de dos millones de pesos dominicanos (RD$2 000 000). La segunda categoría correspuende a empreses que cayen ente los dos grupos mentaos. Tamién hai una tarifa especial por xornada de 10 hores pa trabayadores agrícoles, según una categoría especial pa vixilantes privaos. Esiste una escala con tres categoríes pa hoteles, casinos, restoranes y negocios allegaos. Los trabayadores de les [[zones franques]], y los de la industria azucrero tamién son consideraos por separáu.<ref name="pcsd2004">{{cita web |url=http://www.pcsd.com.do/PDF-spanich/Llaboral/ESCALA%20DE%20SALARIOS%20MINIMOS%20EN%20LA%20REPUBLICA%20DOMINICANA.pdf |títulu=Escala de salarios mínimos na República Dominicana |fechaaccesu=9 de xunu de 2011 |editorial=[http://www.pcsd.com.do Parque Cibernéticu Santu Domingu] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110811223243/http://www.pcsd.com.do/PDF-spanich/Llaboral/ESCALA%20DE%20SALARIOS%20MINIMOS%20EN%20LA%20REPUBLICA%20DOMINICANA.pdf |fechaarchivu=11 d'agostu de 2011 }}</ref>
El trés de xunetu del 2013 foi apautáu un aumentu a los salarios mínimos pal sector priváu non sectorizado de 14 %. Esti aumentu afita'l salariu mínimu mensual pa la primer categoría en RD$11 298, el de la segunda categoría en RD$7,765 y el de la tercer categoría en RD$6,88. Amás, el salariu mínimu pa trabayadores agrícoles por xornada de 10 hores afitar en RD$234, ente que'l salariu mensual de los vixilantes privaos xube a RD$9,526.{{ensin referencies}}
Nota: La tasa de cambéu del pesu dominicanu flota dependiendo de les fuercies del mercáu. Por casu, a setiembre del 2015, un dólar d'EE.XX. equivalía alredor de 45.04 pesos dominicanos.<ref>{{cita web |url=http://themoneyconverter.com/YE/USD/DOP.aspx |títulu=Camudo de Dólar americanu (USD) a Pesu dominicanu (DOP) |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |sitiuweb=themoneyconverter.com }}</ref>
Anguaño'l salariu d'una xornada llaboral normal establecida pola llei ye de POR 9.000 pesos
==== Puertu Ricu ====
El salariu mínimu en Puertu Ricu ye determináu pol Departamentu del Trabayu d'Estaos Xuníos. Acordies con esa entidá, el salariu mínimu federal ye de $7.25 per hora o $1200 USD mensuales (€1,05).
==== Cuba ====
En Cuba'l Salariu Mínimu mensual ye d'ente 8,97 dólares hasta 23 dólares.
== Asia ==
=== Xapón ===
En [[Xapón]], por llei, ta implementáu'l sueldu mínimu y l'últimu cambéu realizáu foi n'ochobre de 2016.<ref>{{cita web |url = https://www.minimum-wage.org/international/japan
|títulu = Japan Minimun Wage, Labor Law, and Employment Data Sheet
|fechaaccesu = 8 de febreru de 2018
|sitiuweb = Minimun Wage Org
|idioma = inglés
|cita = Japan has a government-mandated minimum wage, and non worker in Japan can be paid less then this mandatory minimum rate of pay. Employers in Japan who fail to pay the Minimum Wage may be subject to punishment by Japan's government.
|formatu = html
|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20180208220443/https://www.minimum-wage.org/international/japan
|fechaarchivu = 8 de febreru de 2018
}}</ref> El valor en [[Renminbi|yuanes]] varia de ¥714 a ¥932 per hora pa tolos trabayadores (ciertes industries son priorizaes y deben paguen meyores sueldos). Tamién tán vixentes los pagos per hores extras, díes feriaos y bonos per temporada. Pal añu 2016 el sueldu mínimu añal, espresáu en dólares d'Estaos Xuníos, yera de $41.500 d'ingresu brutu (aproximao unos ¥4.150.000).<ref>{{cita web |url = https://stbooking.co/en/3048
|títulu = Average Salary in
Japan |fechaaccesu = 8 de febreru de 2018
|fecha = 18 d'agostu de 2016
|sitiuweb = ST Booking (Wiki for Foreigners Coming to Japan)
|idioma = inglés
|cita = The average salary in Japan is around 4,150,000 JPY, or around $41,500USD (before tax). This includes both full time, part time and irregular employment. The minimum wage for part time work varies throughout the country. The highest minimum wage is in Tokyo, with a minimum wage of 900 JPY ($9 USD) closely followed by Kanagawa prefecture. The national average minimum wage, as of 2015 is 780 JPY/hour, which is equivalent to around $7.80 USD.
|formatu = html
|urlarchivu = https://web.archive.org/web/20180208223729/https://stbooking.co/en/3048
|fechaarchivu = 8 de febreru de 2018
}}</ref> Les ciudaes con mayor remuneración son [[Tokiu]] (¥900 /$9 per hora) siguíu por [[Kanagawa]]
== Europa ==
El salariu mínimu bazcuya de manera importante ente los distintos países europeos. Dientro de la [[Xunión Europea]], 22 de los 28 países que lu componen cunten con un salariu mínimu (toos sacante [[Austria]], [[Xipre]], [[Dinamarca]], [[Finlandia]], [[Italia]] y [[Suecia]]).<ref name="eurostatappsso">{{cita web |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=earn_mw_cur&lang=en |títulu=Minimum wages |idioma=inglés}}</ref> Dientro de los países de la [[Xunión Europea]] que tienen establecíu un salariu mínimu hai tamién importantes diferencies yá que, en [[2017]], el país con un salariu mínimu más eleváu yera [[Luxemburgu]], con 1998,59 euros al mes;<ref name="eurostatappsso"/> ente que'l salariu mínimu en [[Bulgaria]] yera solamente de 460 lleves (235,20 euros) al mes.<ref name="eurostatappsso"/><ref>{{cita web |url=https://www.bnt.bg/en/a/minimum-wage-in-bulgaria-increases |títulu=MINIMUM WAGE IN BULGARIA INCREASES |idioma=inglés}}</ref>
=== Alemaña ===
En [[2013]], Alemaña afitó un salariu mínimu de 8,5 euros la hora que s'enllantaría a partir del añu [[2015]].<ref>{{cita web |url=https://www.publico.es/485399/alemania-alcuerda-un salario-minimo-que-ye-un-60-superior-al-espanol |títulu=https://www.publico.es/485399/alemania-alcuerda-un salario-minimo-que-ye-un-60-superior-al-espanol}}</ref> En [[2017]], yera de 8,84 euros a la hora,<ref>{{cita web |url=http://www.globalupside.com/germany-raises-minimum-wage-in-2017/ |títulu=Germany Raises Minimum Wage in 2017 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20200729100855/https://globalupside.com/germany-raises-minimum-wage-in-2017/ |fechaarchivu=2020-07-29 }}</ref> lo que suponía 1498 euros al mes pa una xornada de 39,1 hores selmanales.<ref name="eurostatappsso"/><ref name="eurostat">{{cita web |url=http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Minimum_wage_statistics |títulu=Minimum wage statistics |idioma=inglés}}</ref>
=== España ===
{{VT|Salariu mínimu n'España}}
{{VT|Indicador Público de Renta d'Efeutos Múltiples}}
N'[[España]], el salariu mínimu interprofesional» (SMI) ye'l sueldu mínimu llegal qu'un [[trabayador]] puede cobrar independientemente de la dedicación profesional de la persona. Espresar n'unidaes monetaries per día, mes o añu de trabayu. Publicar añalmente nel [[Boletín Oficial del Estáu]].
Pal establecimientu del salariu mínimu de cada añu considerar de manera conxunta'l [[Índiz de precios al consumu]] (IPC), la [[productividá]] media nacional, la medría de la participación del trabayu na renta nacional y la situación económica analizada de forma xeneral. Va Poder ser modificáu semestralmente si hai variaciones sobre'l presupuestu d'[[IPC]].
Según la categoría profesional y los convenios llaborales sectoriales y/o empresariales adoptaos va poder ser aumentada dicha cantidá o tamién va poder ser amenorgada si'l trabayador atópase en ciertes situaciones de formación. Les rellaciones llaborales y precisiones atópense espresaes nel [[Estatutu de los trabayadores (España)|Estatutu de los trabayadores]].
N'avientu de [[2011]], el Gobiernu de [[Mariano Rajoy]] conxeló'l Salariu Mínimu Interprofesional per primer vegada dende la so implantación.<ref>[https://www.elpais.com/articulo/economia/Rajoy/conxela/salariu/minimo/primer/vegada/creo/elpepueco/20111229elpepieco_1/TesRajoy conxela'l salariu mínimu per primer vegada desque se creó]</ref> N'avientu de [[2013]], volvió tomase la decisión de conxelar el salariu mínimu.<ref>[https://www.publico.es/actualidad/gobierno-vuelve-conxelar-salario-minimo.html El Gobiernu vuelve conxelar el salariu mínimu]</ref>
Tres años de pequeñes xubíes o conxelaciones nel salariu mínimu, n'avientu de [[2016]], alcordóse la xubida d'un 8% del salariu mínimu, la mayor en 30 años.<ref>[https://www.abc.es/economia/abci-xube-salario-minimo-8-per cientu-y-aumenten-bases-cotizacion-201701020157_noticia.html Xube'l salariu mínimu un 8% y aumenten les bases de cotización]</ref> Para [[2017]], foi afitáu pol [[Real Decretu]] 742/2016, de 31 d'avientu en 23,59 euro/día y 707,70 euro/mes, más 2 [[paga extra|pagues estraordinaries]].<ref>[https://www.boe.es/boe/dias/2016/12/31/pdfs/BOE-A-2016-12598.pdf BOLETÍN OFICIAL DEL ESTÁU Núm. 316 Sábadu 31 d'avientu de 2016 Sec. I. Páx. 91797] Consultáu 13 de febreru de 2017</ref> Si estremar en 12 pagues, ensin extras, el salariu mínimu mensual ye de 825,65 euro/mes. Esta cantidá referir al salariu brutu, correspondiente a un trabayu a xornada completa (40 hores selmanales). Si realizara una xornada inferior, va percibise a partes.
{{Demografía/Salario minimo n'España}}
=== Francia ===
En [[Francia]] el salariu mínimu en [[2017]] yera de 9,76 euros per hora, lo que nuna xornada selmanal de 35 hores faía un total de 1480,27 euros al mes.<ref name="eurostatappsso"/>
=== Grecia ===
{{VT|Salariu mínimu en Grecia}}
En [[Grecia]] el salariu mínimu en [[2017]] yera de 683,76 euros al mes. (586,08 euros en 14 pagues).<ref name="eurostatappsso"/><ref name="eurostat"/> Cabo mentar que'l salariu tuvo una rebaxa de 876,62 a 683,76 euros al mes en febreru de [[2012]], por cuenta de la [[crisis de la delda soberana en Grecia]].<ref>{{cita web |url=https://www.eurofound.europa.eu/sr/observatories/eurwork/articles/other/how-the-minimum-wage-has-evolved |títulu=How the minimum wage has evolved |idioma=inglés |cita =The new rules meant it was possible for the government to unilaterally amenorga wages. It announced a 22% cut for the standard minimum monthly wage, and a 32% cut for those under the age of 25. The cuts were to be effective from 14 February 2012 and remain in place until the completion of the budgetary adjustment programme. |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171229001044/https://www.eurofound.europa.eu/sr/observatories/eurwork/articles/other/how-the-minimum-wage-has-evolved |fechaarchivu=29 d'avientu de 2017|apellíu= Kousta|nome= Elena|fecha=28 de xunetu de 2013}}</ref> De magar, nun esperimentó nenguna variación.
=== Portugal ===
En [[Portugal]] el salariu mínimu en [[2017]] yera de 649,83 euros al mes. (557 euros en 14 pagues).<ref name="eurostatappsso"/><ref name="eurostat"/>
=== Reinu Xuníu ===
En [[Reinu Xuníu]] el salariu mínimu dende'l 1 d'abril de [[2017]] ye de 7,50 llibres la hora pa mayores de 25 años, lo que nuna xornada selmanal de 38,1 hores fai un total de 1238,25 llibres al mes.<ref>{{cita web |url=https://www.gov.uk/national-minimum-wage-rates |títulu=National Minimum Wage and National Living Wage rates |idioma=inglés}}</ref><ref name="eurostat"/>
== Oceanía ==
=== Australia ===
N'Australia'l salariu mínimu ye afechu pol departamentu gubernamental "fair work Australia" o Trabayu Xustu Australia. El 1 de xunetu de 2016 afacer a AUD$17,70 per hora, por una xornada selmanal de 38 hores. Resulta a AUD$672,70 per selmana. Equivalente a USD$2.200 per mes (2.057 euros per mes)@ 31.1.17. Ye costume pagar a los trabayadores na empresa privada cada xueves y a los emplegaos del estáu cada quincena. Amás cada trabayador recibe un mínimu de 6 díes pagos per añu en casu d'enfermedá y cuatro selmanes pagues pa vacaciones, con un 17,5% bonu. Ye costume trabayar 40 hores per selmana en cuenta de les 38 hores mínimes y aforrar les dos hores trabayaes extra cada selmana, asina se tomen un día llunes pagu per mes. Estes son les condiciones mínimes. Munchos trabayadores reciben meyor remuneración y meyores condiciones. Por casu un sistema popular ye trabayar 4 díes por 12 hores diaries y tomase los próximos 4 díes llibre. Los mineros que trabayen en llugares remotos, por casu, trabayen tres selmanes y tómense una selmana llibre. Les empreses mineres volar a la so ciudá y paguen los pasaxes d'avión.<ref>{{cita web |títulu=National minimum wage |url=http://www.fairwork.gov.au/pay/national-minimum-wage/pages/default.aspx |obra=Fair Work |fecha=actualizáu 1 de xunetu de 2012 |idioma=inglés}}</ref>
== Países ensin salariu mínimu ==
Dellos países nun establecen un salariu mínimu por llei, ente ellos [[Dinamarca]], [[Islandia]], [[Italia]], [[Noruega]], [[Suecia]] y [[Suiza]]; y son los trabayadores y sindicatos<ref>https://www.nytimes.com/2014/10/28/business/international/living-wages-served-in-denmark-fast-food-restaurants.html?_r=0</ref> los qu'axusten colos emplegadores.<ref>{{cita web |url=http://www.investopedia.com/articles/investing/080515/5-developed-countries-without-minimum-wages.asp |títulu=5 Developed Countries without Minimum Wages |nome=Claire |apellíu=Boyte-White |fecha=5 d'agostu de 2015}}</ref> Nestos países los salarios son mayores que'l [[salariu vital]], y los salarios nun tán regulaos polos estaos, en llugar d'estos son los trabayadores y emplegadores quien deciden cual ye'l pagu xustu pa cada sector.
=== Dinamarca ===
Anque en Dinamarca nun hai un salariu mínimu fitu pol gobiernu, estadísticamente puede dicise que'l salariu mínimu correspondiente nesti país actualizáu a 2009 ye de 103,15 corones daneses per hora, equivalente a 13,83 €.<ref>{{cita web |url=http://www.minimum-wage.org/international/en/Denmark |títulu=Denmark Minimum Wage - International Minimum Wage Rates 2014 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |fecha=9 de xunetu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140709044750/http://www.minimum-wage.org/international/en/Denmark |fechaarchivu=9 de xunetu de 2014 }}</ref> Nuna xornada de 35 hores selmanales esto correspuende a 484,05 € euros a la selmana, o a unos 2000 € al mes.
=== Noruega ===
18 796 corones noruegues al mes, qu'equivalen aproximao a unos 1401 €.<ref>
{{cita web |url= http://www.worldsalaries.org/norway.shtml
|títulu= Norway Average Salaries & Expenditures
|fechaaccesu= 9 d'avientu de 2017
|fecha = 3 de mayu de 2007
|sitiuweb= International Average Salary Income Database
|idioma = inglés
|cita = Based on gross employment average income and non-consumption expenditure per worker.
|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20070503214753/http://www.worldsalaries.org/norway.shtml
|fechaarchivu= 3 de mayu de 2007
}}
</ref>
=== Suecia ===
Nun hai nenguna tasa mínima obligatoria de salariu pa los trabayadores en Suecia.<ref>{{cita web |url=https://www.minimum-wage.org/international/sweden |títulu=Sweden Minimum Wage - World Minimum Wage Rates 2017 |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |idioma=en |sitiuweb=www.minimum-wage.org}}</ref> Los sindicatos tienen una conferencia añal coles asociaciones de emplegadores. Estos contratos son obligatories de siguir de por llei. El sueldu mínimu va siendo 17 192 corones sueques equivalente a 2000 euros mensuales.<ref>{{cita publicación |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nordic_model&oldid=774248793 |títulu=Nordic model |fecha=7 d'abril de 2017 |publicación=Wikipedia |fechaaccesu=11 d'abril de 2017 |idioma=en}}</ref>
== Salariu mínimu y salariu vital ==
El [[salariu vital]] ye l'ingresu mínimu necesariu por que un trabayador pueda cubrir les necesidaes básiques de sigo mesmu y de la so familia,<ref name="NYT-20141027-LA">{{cita publicación |apellíu=Alderman |nome=Liz |apellíu2=Greenhouse |nome2=Steven |títulu=Fast Food in Denmark Serves Something Atypical: Living Wages |url=http://www.nytimes.com/2014/10/28/business/international/living-wages-served-in-denmark-fast-food-restaurants.html |fecha=27 d'ochobre de 2014 |obra=[[New York Times]] |fechaaccesu=27 d'ochobre de 2014 }}</ref> les cualos inclúin; [[vivienda]], [[alimentación]], [[servicios públicos]], [[vistimienta]], [[tresporte]], [[cuidu infantil]], seguro médicu, recreación, capacidá pa poder ameyorar la so [[educación]], aforros pal so [[Xubilación|retiro]], costos llegales, Capacidá pa curiar d'un pariente [[enfermu]] o un [[Vieyu|familiar mayor]], ente otros.
En dellos casos los salarios mínimos pueden ser inferiores al costu de vida ([[salariu vital]]), en dichu escenariu, el trabayador en llugar de ganar dineru al trabayar, pierde dineru cada mes que trabaya pa una empresa y cai nuna trampa de probeza,<ref>Mariñes Azariadis and John Stachurski, "Poverty Traps," ''Handbook of Economic Growth'', 2005, 326.</ref> mientres los gobiernos vuélvense sirvientes de les empreses y los bancos cuando fuercen a los trabayadores que cobren el salariu mínimu (la mayor proporción d'emplegaos) a trabayar so la [[llinia de probeza]] y a solicitar creitos a los bancos pa poder subsistir convirtiéndolos primeramente en trabayadores probes<ref name="census bureau 2009">{{cita web |apellíu=DeNavas-Walt |nome=Carla |títulu=Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2009 |url=https://www.census.gov/prod/2010pubs/p60-238.pdf |editorial=US Census Bureau |fechaaccesu=14 d'avientu de 2011 |autor2=Bernadette D. Proctor |autor3=Jessica C. Smith }}</ref> por cuenta de que subsisten baxu de la llinia de la probeza y con un déficit d'[[Renta familiar disponible per cápita|ingresu]] y a la fin pierden les sos cases por aciu [[execuciones hipotecaries]] convirtiénndose en [[Persona ensin llar|persones ensin llar]]. Pa evitar dichos escenarios ya inxusticies sociales los salarios mínimos, si hai tienen de tar sobre'l nivel del [[salariu vital]].
== Ver tamién ==
* [[Beneficios llaborales]]
* [[Derechu llaboral]]
* [[Población económicamente activa]]
* [[Salariu máximu]]
* [[Cesta básica d'alimentos]]
* [[Derechu a la vivienda]]
* [[Productividá]]
* [[Control de precios]]
* [[Desemplegu]]
* [[Renta básica universal]]
* [[IPC]]
* [[Indicador Público de Renta d'Efeutos Múltiples]]
== Bibliografía ==
* {{cita publicación |apellíu=Becker |nome=Gary S. |enllaceautor=Gary Becker
|títulu=It's Simple: Hike The Minimum Wage, And You Put People Out Of Work
|fecha=1995
|url=http://www.businessweek.com/stories/1995-03-05/its-simple-hike-the-minimum-wage-and-you-put-people-out-of-work
|revista=Businessweek
|idioma=inglés
}}
* {{cita web |url=http://krugman.blogs.nytimes.com/2009/12/16/would-cutting-the-minimum-wage-raise-employment/
|títulu=Would cutting the minimum wage raise employment?
|fechaaccesu=28 de xineru de 2013 |apellíu=Krugman |nome=Paul |enllaceautor=Paul Krugman
|fecha=16 d'avientu de 2009
|idioma=inglés
}}
* {{Cita enciclopedia |apellíu=Gorman
|nome=Linda |añu=2007
|títulu=Minimum Wages
|apellíu-editor=Henderson|nome-editor=David R.
|idioma=inglés
|url=http://www.econlib.org/library/Enc/MinimumWages.html|enciclopedia=The Concise Encyclopedia of Economics
|editorial=Liberty Fund
|allugamientu=Indianapolis
|páxines=346-350
|isbn=978-0-86597-665-8
}}
* {{cita publicación |apellíu=Stigler |nome=George J. |enllaceautor=George Stigler
|títulu=The Economics of Minimum Wage Legislation
|fecha=1946
|url=http://www.jstor.org/stable/1801842
|revista=The American Economic Review
|volume=36 |númberu=3
|páxines=358-365
|idioma=inglés
}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Minimum wage}}
{{Tradubot|Salario mínimo}}
[[Categoría:Salariu mínimu|Salariu mínimu]]
[[Categoría:Derechos humanos]]
[[Categoría:Bienestar]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
cnacxmjz79v7fcxmm039l2oq8zmdygl
Cantar de mio Cid
0
117161
4527237
4468165
2026-09-11T08:12:21Z
~2026-48652-95
153291
4527237
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''xesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Equí compieça la xesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("les coples deste cantar aquís van acabando", cuasi a la fin del segundu), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspeutos maraviyosos nel ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Lliteratura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando gue lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó y comidió», vv. 2827-8) y busca el so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reis d'España sos parientes son, / a toos alcança ondra pol qu'en bon ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. llit. de 2011 d'A. Montaner Frutos y el so ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermeyu vien, ca yera xintáu", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''les archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''yá'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rei y a señor», «grandes averes priso y enforma sobejanos», «a priessa vos guarnid y metedos nes armes» o «pensó y comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «veníu ye a moros, exido ye de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, y non vos caya en pesar», «antes voi perder el cuerpu y dexaré l'alma» o «passada ye la nueche, venida ye la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes y mozos» (qu'equival a 'tol mundu'), «l'oru y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noch y de día» ('en tou momentu') o «a caballeros y a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («y faziendo yo a él mal y él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomase a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardigosa, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguiyó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano a la espada/a la espada metió mano 'empuñó la espada'
* pol cobdo/la loriga ayuso el sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el bon rei don Alfonso», «rei ondrado» ('honráu'), «el mio señor natural», «el castellán», «el de Lleón». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l burgalés de pro/complido/contáu/lleal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballu que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué allegre yera tou cristianismu, / qu'en tierres de Valencia señor avié obispu!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
:''Et él dempués que ovo lleíes les cartes, como quier que ende oviese gran pesar, non quixo ý ál fazer, ca non avié plazu más de nueve díes en que saliera. Enbió polos sos parientes y polos sos vasallos, y díxoles cómo'l rei -y mandava salir de la so tierra y que non -y dava de plazu más de nueve díes, y que querié saber d'ellos cuálos querién dir con él o cuálos fincar. Minaya Álvar Fáñez -y dixo: “Cid, toos vamos dir convusco y servos hemos lleales vasallos”. Tolos otros dixieron otrosí que irién con él onde quier qu'él fora, y que se non quitarién d'él nin -y desamparién por nenguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces enforma, y díxoles que si Dios -y bien feziese, que gelo galardonarié perbién. Otru día salió'l Cid de Bivar con tola so compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). "El Mio Cid al traviés de les cróniques medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar'', 153-76: https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120083438/http://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=2011-11-20 }}</ref>
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
:''Enbió el Cid por tolos sos amigos y los sos parientes y los sos vasallos, y mostroles en cómo -y mandava el rei sallir de la tierra hasta nueve díes. Y díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuálos queredes dir comigo. Y los que comigo fuerdes, de Dios ayades bon grau, y los qu'acá fincáredes, quiérome dir el vuesu pagu”. Estonce fabló Álvar Fáñez, el so primu cormano: “Conbusco vamos dir toos, Cid, por ermos y por poblaos, y nunca vos vamos finar en cuanto síamos bivos y sanos, conbusco despenderemos les mules y los cavallos, y los averes y los paños; siempres vos vamos sirvir como lleales amigos y vasallos”. Estonce dieron toos lo que dixo Álvar Fáñez y enforma -yos gradeció mio Cid cuanto ellí foi razonáu. […] Y desque el Cid tomó'l aver, movió colos sos amigos de Bivar''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
:''El Cid cuando lo oyó, sonriose un pocu y dixo a los infantes: “esforciái infantes de Carrión y non temades nada. Tái en Valencia al vuesu sabor”. Ellos nesto tando, embió el rei Búcar dicir al Cid que -y dexase a Valencia y fórase en paz, y si non, que -y pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaxe: “Dezid a Búcar aquel fi d'enemiga qu'ante d'estos trés díes daré-y yo lo qu'él demanda”. Otru día mandó'l Cid armar tolos suyos y salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entós la delantrera. Y dempués que'l Cid ovo paraes los sos azes, don Ferrando, l'unu de los infantes, adelantóse por dir ferir a un moru a que dezién Aladraf. El moru cuando lo vío, foi contra él otrosí, y l'infante col grant mieu que ovo d'él volvió la rienda y fuxo, que solamente non osó-y esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d'él, cuando aquello vío, foi ferir nel moru y trepó con él y lo matólo. Desí tomó'l cavallo del moru y foi empós del infante que iva fuyendo y díxole: “don Ferrando, tomái esti cavallo y dezir a toos que vós matastes el moru que'l so yera, y yo otorgalo he convusco”. L'infante -y dixo: “don Pero Bermúdez, enforma vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
:''Señor, ruégovos qu'estos cavalleros que yo equí vos dexo que me los embiedes onradamente pa Valencia. Y pos que vós tenedes por bien qu'esta lid seya en Carrión, quiérome yo dir pa Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra y d'Aragón besties y tou lo ál que menester ovieron, y embiólos. El rei don Alfonso cavalgó estonces con tolos altos omnes de la so corte pa salir col Cid que se iva fora de la villa. Y cuando llegaron a Çocodover, el Cid diendo nel so cavallo que dezién Babieca, díxole el rei: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a esi cavallo de que tantu bien oyí dezir”. El Cid tornóse a sonrir y dixo: “señor, equí na vuesa corte hai munchos altos omnes y guisaos pa fazer esto, y a esos mandat que trobejen colos sos cavallos”. El rei -y dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toa vía que corrades esi cavallo por mio amor”. El Cid acometió estonces el cavallo, tan de rezio correr que toos maraviar del correr que fizo. Entós veno el Cid al rrey y díxole que tomara aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen''<br />''Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de '''mil y. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. d'Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Ver tamién [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner trescripción paleográfica nel prólogu al so ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo ye bien barbáu!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("les yervas del campu a dientes tomar", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigu natural", v. 1479; "amigu ensin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladinado" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudu", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacáu habéisme, oh Cid, de munches vergüences males: / equí tenéisme, señor: les vueses fíes acompáñenme, / pa Dios y pa vos son bones y bien criaes".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
k50q7nuxgcoi299cvbngeyuur55amgp
4527238
4527237
2026-09-11T08:15:57Z
~2026-48652-95
153291
4527238
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''xesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Equí compieça la xesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("les coples deste cantar aquís van acabando", cuasi a la fin del segundu), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. llit. de 2011 d'A. Montaner Frutos y la so ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermeyu vien, ca yera xintáu", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''les archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''yá'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rei y a señor», «grandes averes priso y enforma sobejanos», «a priessa vos guarnid y metedos nes armes» o «pensó y comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «veníu ye a moros, exido ye de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, y non vos caya en pesar», «antes voi perder el cuerpu y dexaré l'alma» o «passada ye la nueche, venida ye la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes y mozos» (qu'equival a 'tol mundu'), «l'oru y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noch y de día» ('en tou momentu') o «a caballeros y a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («y faziendo yo a él mal y él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomase a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardigosa, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguiyó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano a la espada/a la espada metió mano 'empuñó la espada'
* pol cobdo/la loriga ayuso el sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el bon rei don Alfonso», «rei ondrado» ('honráu'), «el mio señor natural», «el castellán», «el de Lleón». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l burgalés de pro/complido/contáu/lleal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballu que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué allegre yera tou cristianismu, / qu'en tierres de Valencia señor avié obispu!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
:''Et él dempués que ovo lleíes les cartes, como quier que ende oviese gran pesar, non quixo ý ál fazer, ca non avié plazu más de nueve díes en que saliera. Enbió polos sos parientes y polos sos vasallos, y díxoles cómo'l rei -y mandava salir de la so tierra y que non -y dava de plazu más de nueve díes, y que querié saber d'ellos cuálos querién dir con él o cuálos fincar. Minaya Álvar Fáñez -y dixo: “Cid, toos vamos dir convusco y servos hemos lleales vasallos”. Tolos otros dixieron otrosí que irién con él onde quier qu'él fora, y que se non quitarién d'él nin -y desamparién por nenguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces enforma, y díxoles que si Dios -y bien feziese, que gelo galardonarié perbién. Otru día salió'l Cid de Bivar con tola so compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). "El Mio Cid al traviés de les cróniques medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar'', 153-76: https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120083438/http://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=2011-11-20 }}</ref>
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
:''Enbió el Cid por tolos sos amigos y los sos parientes y los sos vasallos, y mostroles en cómo -y mandava el rei sallir de la tierra hasta nueve díes. Y díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuálos queredes dir comigo. Y los que comigo fuerdes, de Dios ayades bon grau, y los qu'acá fincáredes, quiérome dir el vuesu pagu”. Estonce fabló Álvar Fáñez, el so primu cormano: “Conbusco vamos dir toos, Cid, por ermos y por poblaos, y nunca vos vamos finar en cuanto síamos bivos y sanos, conbusco despenderemos les mules y los cavallos, y los averes y los paños; siempres vos vamos sirvir como lleales amigos y vasallos”. Estonce dieron toos lo que dixo Álvar Fáñez y enforma -yos gradeció mio Cid cuanto ellí foi razonáu. […] Y desque el Cid tomó'l aver, movió colos sos amigos de Bivar''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
:''El Cid cuando lo oyó, sonriose un pocu y dixo a los infantes: “esforciái infantes de Carrión y non temades nada. Tái en Valencia al vuesu sabor”. Ellos nesto tando, embió el rei Búcar dicir al Cid que -y dexase a Valencia y fórase en paz, y si non, que -y pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaxe: “Dezid a Búcar aquel fi d'enemiga qu'ante d'estos trés díes daré-y yo lo qu'él demanda”. Otru día mandó'l Cid armar tolos suyos y salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entós la delantrera. Y dempués que'l Cid ovo paraes los sos azes, don Ferrando, l'unu de los infantes, adelantóse por dir ferir a un moru a que dezién Aladraf. El moru cuando lo vío, foi contra él otrosí, y l'infante col grant mieu que ovo d'él volvió la rienda y fuxo, que solamente non osó-y esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d'él, cuando aquello vío, foi ferir nel moru y trepó con él y lo matólo. Desí tomó'l cavallo del moru y foi empós del infante que iva fuyendo y díxole: “don Ferrando, tomái esti cavallo y dezir a toos que vós matastes el moru que'l so yera, y yo otorgalo he convusco”. L'infante -y dixo: “don Pero Bermúdez, enforma vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
:''Señor, ruégovos qu'estos cavalleros que yo equí vos dexo que me los embiedes onradamente pa Valencia. Y pos que vós tenedes por bien qu'esta lid seya en Carrión, quiérome yo dir pa Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra y d'Aragón besties y tou lo ál que menester ovieron, y embiólos. El rei don Alfonso cavalgó estonces con tolos altos omnes de la so corte pa salir col Cid que se iva fora de la villa. Y cuando llegaron a Çocodover, el Cid diendo nel so cavallo que dezién Babieca, díxole el rei: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a esi cavallo de que tantu bien oyí dezir”. El Cid tornóse a sonrir y dixo: “señor, equí na vuesa corte hai munchos altos omnes y guisaos pa fazer esto, y a esos mandat que trobejen colos sos cavallos”. El rei -y dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toa vía que corrades esi cavallo por mio amor”. El Cid acometió estonces el cavallo, tan de rezio correr que toos maraviar del correr que fizo. Entós veno el Cid al rrey y díxole que tomara aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen''<br />''Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de '''mil y. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. d'Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Ver tamién [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner trescripción paleográfica nel prólogu al so ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo ye bien barbáu!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("les yervas del campu a dientes tomar", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigu natural", v. 1479; "amigu ensin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladinado" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudu", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacáu habéisme, oh Cid, de munches vergüences males: / equí tenéisme, señor: les vueses fíes acompáñenme, / pa Dios y pa vos son bones y bien criaes".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
eyd8g6pd8xm239aimaw5jmg6pnq4a7n
4527239
4527238
2026-09-11T08:25:28Z
~2026-48652-95
153291
4527239
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''xesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Equí compieça la xesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("les coples deste cantar aquís van acabando", cuasi a la fin del segundu), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. llit. de 2011 d'A. Montaner Frutos y la so ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
:''Et él dempués que ovo lleíes les cartes, como quier que ende oviese gran pesar, non quixo ý ál fazer, ca non avié plazu más de nueve díes en que saliera. Enbió polos sos parientes y polos sos vasallos, y díxoles cómo'l rei -y mandava salir de la so tierra y que non -y dava de plazu más de nueve díes, y que querié saber d'ellos cuálos querién dir con él o cuálos fincar. Minaya Álvar Fáñez -y dixo: “Cid, toos vamos dir convusco y servos hemos lleales vasallos”. Tolos otros dixieron otrosí que irién con él onde quier qu'él fora, y que se non quitarién d'él nin -y desamparién por nenguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces enforma, y díxoles que si Dios -y bien feziese, que gelo galardonarié perbién. Otru día salió'l Cid de Bivar con tola so compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). "El Mio Cid al traviés de les cróniques medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar'', 153-76: https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120083438/http://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=2011-11-20 }}</ref>
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
:''Enbió el Cid por tolos sos amigos y los sos parientes y los sos vasallos, y mostroles en cómo -y mandava el rei sallir de la tierra hasta nueve díes. Y díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuálos queredes dir comigo. Y los que comigo fuerdes, de Dios ayades bon grau, y los qu'acá fincáredes, quiérome dir el vuesu pagu”. Estonce fabló Álvar Fáñez, el so primu cormano: “Conbusco vamos dir toos, Cid, por ermos y por poblaos, y nunca vos vamos finar en cuanto síamos bivos y sanos, conbusco despenderemos les mules y los cavallos, y los averes y los paños; siempres vos vamos sirvir como lleales amigos y vasallos”. Estonce dieron toos lo que dixo Álvar Fáñez y enforma -yos gradeció mio Cid cuanto ellí foi razonáu. […] Y desque el Cid tomó'l aver, movió colos sos amigos de Bivar''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
:''El Cid cuando lo oyó, sonriose un pocu y dixo a los infantes: “esforciái infantes de Carrión y non temades nada. Tái en Valencia al vuesu sabor”. Ellos nesto tando, embió el rei Búcar dicir al Cid que -y dexase a Valencia y fórase en paz, y si non, que -y pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaxe: “Dezid a Búcar aquel fi d'enemiga qu'ante d'estos trés díes daré-y yo lo qu'él demanda”. Otru día mandó'l Cid armar tolos suyos y salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entós la delantrera. Y dempués que'l Cid ovo paraes los sos azes, don Ferrando, l'unu de los infantes, adelantóse por dir ferir a un moru a que dezién Aladraf. El moru cuando lo vío, foi contra él otrosí, y l'infante col grant mieu que ovo d'él volvió la rienda y fuxo, que solamente non osó-y esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d'él, cuando aquello vío, foi ferir nel moru y trepó con él y lo matólo. Desí tomó'l cavallo del moru y foi empós del infante que iva fuyendo y díxole: “don Ferrando, tomái esti cavallo y dezir a toos que vós matastes el moru que'l so yera, y yo otorgalo he convusco”. L'infante -y dixo: “don Pero Bermúdez, enforma vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
:''Señor, ruégovos qu'estos cavalleros que yo equí vos dexo que me los embiedes onradamente pa Valencia. Y pos que vós tenedes por bien qu'esta lid seya en Carrión, quiérome yo dir pa Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra y d'Aragón besties y tou lo ál que menester ovieron, y embiólos. El rei don Alfonso cavalgó estonces con tolos altos omnes de la so corte pa salir col Cid que se iva fora de la villa. Y cuando llegaron a Çocodover, el Cid diendo nel so cavallo que dezién Babieca, díxole el rei: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a esi cavallo de que tantu bien oyí dezir”. El Cid tornóse a sonrir y dixo: “señor, equí na vuesa corte hai munchos altos omnes y guisaos pa fazer esto, y a esos mandat que trobejen colos sos cavallos”. El rei -y dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toa vía que corrades esi cavallo por mio amor”. El Cid acometió estonces el cavallo, tan de rezio correr que toos maraviar del correr que fizo. Entós veno el Cid al rrey y díxole que tomara aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen''<br />''Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de '''mil y. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. d'Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Ver tamién [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner trescripción paleográfica nel prólogu al so ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo ye bien barbáu!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("les yervas del campu a dientes tomar", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigu natural", v. 1479; "amigu ensin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladinado" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudu", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacáu habéisme, oh Cid, de munches vergüences males: / equí tenéisme, señor: les vueses fíes acompáñenme, / pa Dios y pa vos son bones y bien criaes".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
81s8vbltrirn53g68tjplmf8z8w0oxm
4527240
4527239
2026-09-11T08:28:47Z
~2026-48652-95
153291
4527240
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''xesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Equí compieça la xesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("les coples deste cantar aquís van acabando", cuasi a la fin del segundu), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. llit. de 2011 d'A. Montaner Frutos y la so ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo ye bien barbáu!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("les yervas del campu a dientes tomar", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigu natural", v. 1479; "amigu ensin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladinado" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudu", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacáu habéisme, oh Cid, de munches vergüences males: / equí tenéisme, señor: les vueses fíes acompáñenme, / pa Dios y pa vos son bones y bien criaes".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
3ztfdxywf5ylcrp7fnm5bkddc5hvz9m
4527241
4527240
2026-09-11T08:31:11Z
~2026-48652-95
153291
4527241
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''xesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Equí compieça la xesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("les coples deste cantar aquís van acabando", cuasi a la fin del segundu), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. llit. de 2011 d'A. Montaner Frutos y la so ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo es bien barbado!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("lasyhervas del campo a dientes las tomó", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigo natural", v. 1479; "amigo sin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladináu" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudo", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacado me habéis, oh Cid, de muchas vergüenzas malas: / aquí me tenéis, señor: vuestras hijas me acompañan, / para Dios y para vos son buenas y bien criadas".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
4idh1881ejnvbzu1tpp1xmtc9vq898o
4527242
4527241
2026-09-11T08:33:03Z
~2026-48652-95
153291
4527242
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''hesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Aquí compieça la gesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("las coplas deste cantar aquís van acabando", casi al fin del segundo), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. lit. de 2011 de A. Montaner Frutos y su ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo es bien barbado!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("lasyhervas del campo a dientes las tomó", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigo natural", v. 1479; "amigo sin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladináu" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudo", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacado me habéis, oh Cid, de muchas vergüenzas malas: / aquí me tenéis, señor: vuestras hijas me acompañan, / para Dios y para vos son buenas y bien criadas".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
*[[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Coleición de poesíes castellanes anteriores al sieglu XV'', vol. I. Madrid, 1779, páxs. 220-404.
*[[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, des notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
*[[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocíos col nome de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca d'Autores Españoles]]... Poetes castellanos anteriores al sieglu XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Oldea críticamente el testu del manuscritu, vencíu por [[Pedro José Pidal]], col de Tomás Antonio Sánchez y el de Dames Hinard, y añade les suyes a les notes de dambos.
*[[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obres completes de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, páxs. 85-303.
*[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de mio Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2ª ed. en ''Obres completes de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3ª ed. Madrid, 1956.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid'', Madrid: La Llectura, 1911; Madrid: Clásicos Castellanos, núm. 24, 1913; 13ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
*Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mio Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
*[[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2ª ed. 1978.
*[[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, bien reimpresa.
*[[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
*[[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa'l testu de Colin Smith y refunde les sos notes, les de Menéndez Pidal y les de Ian Michael.
*[[Jules Horrent]], ''Cantar de mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
*[[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Alianza Editorial, 1983.
*[[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
*''Cantar de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Alberto Montaner Frutos]]. Estudiu preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
*''Poema de mio Cid''. Est. introd. y notes de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
*''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notes d'[[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
*''Cantar de mio Cid''. Ed. d'Alberto Montaner, Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxa Gutenberg/Círculu de Llectores, 2007.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
bfumvml9r1e435nh7h3wisljch4uewf
4527243
4527242
2026-09-11T08:33:32Z
~2026-48652-95
153291
4527243
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''hesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Aquí compieça la gesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("las coplas deste cantar aquís van acabando", casi al fin del segundo), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. lit. de 2011 de A. Montaner Frutos y su ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo es bien barbado!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("lasyhervas del campo a dientes las tomó", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigo natural", v. 1479; "amigo sin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladináu" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudo", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacado me habéis, oh Cid, de muchas vergüenzas malas: / aquí me tenéis, señor: vuestras hijas me acompañan, / para Dios y para vos son buenas y bien criadas".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
* [[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Colección de poesías castellanas anteriores al {{Siglo|XV||s}}'', vol. I. Madrid, 1779, pp. 220–404.
* [[Jean-Joseph-Stanislas-Albert Damas-Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, de notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
* [[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocidos con el nombre de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca de Autores Españoles]]... Poetas castellanos anteriores al {{Siglo|XV||s}}...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Coteja críticamente el texto del manuscrito, cedido por [[Pedro José Pidal]], con el de Tomás Antonio Sánchez y el de Damas Hinard, y añade las suyas a las notas de ambos.
* [[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obras completas de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, pp. 85–303.
* [[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de Mío Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2.ª ed. en ''Obras completas de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3.ª ed. Madrid, 1956.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid'', Madrid: La Lectura, 1911; Madrid: [[Clásicos Castellanos]], núm. 24, 1913; 13.ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
* [[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2.ª ed. 1978.
* [[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, muy reimpresa.
* [[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
* [[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa el texto de Colin Smith y refunde sus notas, las de Menéndez Pidal y las de Ian Michael.
* [[Jules Horrent]], ''Cantar de Mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
* [[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: [[Alianza Editorial]], 1983.
* [[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
* ''Cantar de mío Cid''. Ed., introd. y notas de [[Alberto Montaner Frutos]]. Estudio preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
* ''Poema de mio Cid''. Ed. introd. y notas de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
* ''Cantar de Mio Cid''. Versión de [[Lourdes Sanz Mingote]] (1998) Edición paleográfica con adaptaciones para hacer legible el texto a los usuarios del CD-Rom de la colección ''Tesoros de la Biblioteca Nacional'' y para la declamación completa del poema con pronunciación medieval a cargo de [[José Ángel Juanes Seseña]]. Madrid, Biblioteca Nacional. ISBN 84-89614-15-6
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notas de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
* ''Cantar de mio Cid''. Ed. de Alberto Montaner Frutos. Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxia Gutenberg/Círculo de Lectores, 2007.
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd., notas y actividades de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Penguin Clásicos, 2015.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
oqd13qfr3vkqrn312j00ihwh832r0g6
4527244
4527243
2026-09-11T08:34:38Z
~2026-48652-95
153291
4527244
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''hesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Aquí compieça la gesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("las coplas deste cantar aquís van acabando", casi al fin del segundo), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. lit. de 2011 de A. Montaner Frutos y su ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «-y vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo es bien barbado!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("lasyhervas del campo a dientes las tomó", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigo natural", v. 1479; "amigo sin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladináu" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudo", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacado me habéis, oh Cid, de muchas vergüenzas malas: / aquí me tenéis, señor: vuestras hijas me acompañan, / para Dios y para vos son buenas y bien criadas".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
* [[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Colección de poesías castellanas anteriores al siglo XV'', vol. I. Madrid, 1779, pp. 220–404.
* [[Jean-Joseph-Stanislas-Albert Damas-Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, de notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
* [[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocidos con el nombre de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca de Autores Españoles]]... Poetas castellanos anteriores al siglo XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Coteja críticamente el texto del manuscrito, cedido por [[Pedro José Pidal]], con el de Tomás Antonio Sánchez y el de Damas Hinard, y añade las suyas a las notas de ambos.
* [[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obras completas de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, pp. 85–303.
* [[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de Mío Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2.ª ed. en ''Obras completas de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3.ª ed. Madrid, 1956.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid'', Madrid: La Lectura, 1911; Madrid: [[Clásicos Castellanos]], núm. 24, 1913; 13.ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
* [[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2.ª ed. 1978.
* [[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, muy reimpresa.
* [[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
* [[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa el texto de Colin Smith y refunde sus notas, las de Menéndez Pidal y las de Ian Michael.
* [[Jules Horrent]], ''Cantar de Mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
* [[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: [[Alianza Editorial]], 1983.
* [[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
* ''Cantar de mío Cid''. Ed., introd. y notas de [[Alberto Montaner Frutos]]. Estudio preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
* ''Poema de mio Cid''. Ed. introd. y notas de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
* ''Cantar de Mio Cid''. Versión de [[Lourdes Sanz Mingote]] (1998) Edición paleográfica con adaptaciones para hacer legible el texto a los usuarios del CD-Rom de la colección ''Tesoros de la Biblioteca Nacional'' y para la declamación completa del poema con pronunciación medieval a cargo de [[José Ángel Juanes Seseña]]. Madrid, Biblioteca Nacional. ISBN 84-89614-15-6
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notas de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
* ''Cantar de mio Cid''. Ed. de Alberto Montaner Frutos. Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxia Gutenberg/Círculo de Lectores, 2007.
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd., notas y actividades de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Penguin Clásicos, 2015.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
ae9bmji6v2gnlsq5dxwkmmk61yjncuf
4527245
4527244
2026-09-11T08:37:04Z
~2026-48652-95
153291
4527245
wikitext
text/x-wiki
{{llibru}}
El '''''Cantar de mio Cid''''' ye un [[cantar de xesta]] anónimu que rellata fazañes heroiques inspiraes llibremente nos últimos años de la vida del [[caballeru]] [[Castiella|castellanu]] [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz de Vivar ''el Campeador'']]. La versión caltenida foi compuesta, según la mayoría de la crítica actual, alredor del añu [[1200]].<ref>Según [[Alberto Montaner Frutos]] (ed. llit.) ''Cantar de mio Cid'', Galaxa Gutenberg; Real Academia Española, 2011, páx. 289 (Biblioteca Clásica de la Real Academia Española, 1). ISBN 978-84-8109-908-9 {{Cita|[...] un cúmulu d'aspeutos consustanciales al ''Cantar'' en tolos sos niveles [...] conducen a fechalo ensin apenes duldes nes cercaníes de 1200.}}</ref><ref>Nel volume dedicáu a la lliteratura medieval (publicáu en 2012) de la ''Historia de la lliteratura española'' dirixida por [[José Carlos Mainer]], refierse alrodiu de la datación del ''Cantar de mio Cid'' que anguaño «la gran mayoría d'estudiosos inclinar por establecer la creación del poema, na forma güei conocida, nos últimos años del sieglu XII o entamos del siguiente.», vease Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, ''Historia de la lliteratura española, I. Ente oralidad y escritura: la Edá Media'', José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, páx. 333. ISBN 978-84-9892-367-4</ref>
Trátase de la primer obra [[poética]] estensa de la [[lliteratura española]] y l'únicu cantar épicu de la mesma calteníu cuasi completu; solo perdiéronse la primer fueya del orixinal y otros dos nel interior del códiz, anque'l conteníu de les llagunes esistentes pue ser deducíu de les prosificaciones cronísticas, cuantimás de la ''[[Crónica de venti reis]]''. Amás del ''Cantar de mio Cid'', los otros trés testos del so xéneru que perduraron son: les ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'' —''circa'' 1360—, con 1700 versos; el ''[[Cantar de Roncesvalles]]'' —''ca.'' 1270—, un fragmentu d'unos 100 versos; y una curtia inscripción d'un templu románicu, conocida como ''[[Epitafiu épicu del Cid]]'' —¿''ca.'' 1400?—.
El poema consta de 3735 versos d'estensión variable ([[anisosilabismo|anisosilábicos]]), anque predominen los de catorce a dieciséis sílabes métriques, estremaos en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] separaos por [[cesura]]. El llargor de cada hemistiquiu ye de normal de trés a once sílabes, y considérase unidá mínima de la [[Métrica|prosodia]] del ''Cantar''. Los sos versos nun s'arrexunten n'estrofes, sinón en [[Tirada (métrica)|tiraes]]; caúna ye una serie ensin númberu fixu de versos con una sola y mesma [[rima asonante]].
Desconozse'l so títulu orixinal, anque probablemente llamaríase «''hesta''» o «''cantar''», términos colos que l'autor describe la obra nos versos 1085 ("Aquí compieça la gesta de mio Çid el de Bivar", empiezu del segundu cantar) y 2276 ("las coplas deste cantar aquís van acabando", casi al fin del segundo), respeutivamente.
== Argumentu y estructura ==
=== Estructura interna ===
La tema del ''Cantar de mio Cid'' ye'l complexu procesu de recuperación de la [[honra]] perdida pol héroe, que la so restauración va suponer al cabu una [[honra]] mayor a la de la situación de partida. Implícitamente, contiense una dura crítica a l'alta nobleza lleonesa de sangre o cortesana y una allabancia a la baxa nobleza que consiguió la so estatus por méritos propios, non heredaos, y engarde pa consiguir [[honra]] y [[honor]].
El poema empecipiar col [[destierru]] del Cid, primer motivu de deshonra, por causa de la figura xurídica de la [[roxura regia]]<ref>Komé Koloto de Dikanda Madeleine, "La roxura regia nel Poema de mio Cid", en ''Analecta Malacitana'' núm. 16 (avientu,2004) http://www.anmal.uma.es/numbero16/Koloto.htm</ref> ("el rei enritóme", vv. 90 y 114), inxusta porque foi provocada por mentirosos intrigantes ("por malos mestureros de tierra sodes echáu", v. 267) y la consiguiente confiscación de les sos heredaes en Vivar, el secuestru de los sos bienes materiales y la privación de la [[patria potestá]] de la so familia.
Tres la conquista d'[[Alcocer]], [[Castejón (Cuenca)|Castejón]], la derrota del conde don Remont y la final conquista del [[reinu de taifas]] y ciudá de Valencia, gracies al solu valor del so brazu, la so astucia y prudencia, consigue'l perdón real y con ello una nueva heredá, el [[Señoríu de Valencia]], que se xune a la so antigua cortil yá restituyíu. Pa ratificar el so nuevu estatus de señor de [[Vasallaxe|vasallos]], se conciertan bodes con llinaxes del mayor prestíu cualos son los [[infantes de Carrión]].
Pero con ello produz la nueva cayida de la honra del Cid, pol ultraxe que-y infieren los infantes de Carrión na persona de los sos dos fíes, que son vejadas, fustigadas, quebraes y abandonaes na carbayera de Corpes por que les coman los llobos.
Esti fechu supón según el derechu medieval el refugo ''de facto'' d'estes per parte de los de Carrión. Por ello'l Cid decide alegar la nulidá d'estos matrimonios nun xuiciu presidíu pol rei, onde amás los infantes de Carrión queden infamados públicamente y estremaos de los privilexos qu'antes ostentaben como miembros del séquitu real. Otra manera, les fíes del Cid conciertan matrimonios con reis d'España, llegándose asina al máximu ascensu social posible del héroe.
Asina, la estructura interna ta determinada por unes curva de llogru–perda–restauración–perda–restauración de la honra del héroe. Nun primer momentu, que'l testu non reflexa, el Cid ye un bon caballeru vasallu del so rei, honráu y con heredaes en Vivar. El destierru con que s'empecipia'l poema ye la perda, y la primer restauración, el perdón real y les bodes de les fíes del Cid con grandes nobles. La segunda curva empecipiar cola perda de la honra de les sos fíes y terminaría col arreglu por aciu el xuiciu y les bodes con reis d'España. Pero la curva segunda supera n'amplitú y algama mayor altor que la primera.
[[Ficheru:Ignacio Pinazo Camarlench - El Cid’s Daughters - Google Art Project.jpg|thumb|''Les fíes del Cid'' d'[[Ignacio Pinazo]], [[1879]]. Doña Elvira y doña Sol apaecen arreyaes nel [[carbayeda de Corpes]] en siendo vejadas polos sos maríos, los infantes de Carrión.]]
=== Estructura esterna ===
Los editores del testu, dende la edición de Menéndez Pidal de 1913, estremar en trés ''cantares''. Podría reflexar les tres sesiones en que l'autor considera conveniente que'l xuglar recite la xesta. Paez confirmalo asina'l testu al dixebrar una parte d'otra coles pallabres: «aquís conpieça la gesta de mio Çid el de Bivar» (v. 1085), y otra más palantre cuando diz: «Les coples deste cantar aquís van acabando» (v. 2276).
=== Argumentu ===
==== Primer cantar. Cantar del destierru (vv. 1–1084) ====
En siendo acusáu falsamente d'habese quedáu coles paries que foi recaldar a Sevilla, el Cid ye desterráu de Castiella pol rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]]. Dellos amigos sos deciden acompañalo: [[Álvar Fáñez]], [[Pedro Ansúrez]], [[Martín Antolínez]], [[Pedro Bermúdez]] etc. Antolínez apurre cebera y consigue un préstamu de los xudíos Raquel y Vides pa poder financiar el viaxe, emplegando nel so favor el rumor de que Rodrigo se quedó coles paries; asina-yos dexa en depósitu y garantía dos arques, en realidá llenos de sable, ensin siquier dici-yos qué hai nel so interior. El rei ordena que naide los albergue mientres pasen escontra la frontera, por casu en [[Burgos]]; por nobleza'l Cid negar a aposentase pola fuercia nuna posada y acampa pela rodiada. Pa evita-yos peligros, dexa a la so esposa y fíes sol amparu del abá Sancho del [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]], y empecipia una campaña militar acompañáu de los sos fieles en tierres non cristianes. Primero conquista [[Castiellu de Alcocer|Alcocer]] y depués [[Castejón (Cuenca)|Castejón]] y, a lo último, gana na [[batalla de Tévar]] al catalán conde don Remont, quien, llenu de soberbia por ser prindáu por esos "malcalçados", negar a comer hasta que l'amabilidá del Cid fai-y deponer la so actitú. Con cada victoria unvia una parte del botín (el llamáu "[[quintu real]]") al rei, a pesar de que nun ta obligáu por haber sío desterráu, pos pretende llograr el perdón real.
{{VT|Castiellu de Alcocer|Castiellu de Torrecid}}
==== Segundu cantar. Cantar de les bodes de les fíes de Cid (vv. 1085–2277) ====
El Cid dirixir a [[Valencia]], en poder de los [[moru|moros]], y llogra conquistar la ciudá. Unvia al so amigu y mano derecha Álvar Fáñez a la corte de Castiella con nuevos regalos pal rei, pidiéndo-y que se-y dexe axuntase cola so familia en Valencia. El rei apuerta a esti pidimientu, y el Cid puede amosar arguyosu la ciudá y la so vega a la so familia dende una alta torre; el rei inclusive lu perdona y llevanta el castigu que pesaba sobre'l Campeador y los sos homes, y tanta fortuna del Cid fai que los infantes de Carrión pidan en matrimoniu a doña Elvira y doña Sol; el mesmu rei pide al Campeador qu'apuerte al matrimoniu; pa terminar de congraciarse con él, apuerta, anque nun confía nellos. Les bodes celébrense solemnemente.
==== Tercer cantar. Cantar de faltar de Corpes (vv. 2278–3730) ====
Los infantes de Carrión amuesen la so cobardía yá na primer tirada d'esti cantar ante un lleón que s'escapó de la so xaula y del que fuxen espavoríos; dempués facer tamién na llucha contra los musulmanes del rei [[Búcar]] de Marruecos, que quier recuperar Valencia. Los capitanes de les [[mesnada|mesnaes]] del Cid despinten el deshonor de los Infantes al Cid y búrllense d'ellos. Sintiéndose humildaos, los infantes deciden vengase. Pa ello entamen un viaxe escontra [[Carrión de los Condes]] coles sos esposes y, al llegar al [[carbayeda de Corpes]], azotar y abandonar dexándoles esglamiaes, por que les coman los llobos. El Cid foi deshonrado y pide xusticia al Rei. Este convoca Cortes en Toledo y ellí'l xuiciu empieza cola devolución de la dote que'l Cid dio a los infantes: les sos espaes [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], y remata col «riepto» o [[duelu]] nel que los representantes de la causa del Cid (los mesmos capitanes que despintaren la deshonra de los infantes), Pedro Bermúdez y Martín Antolínez, reten con elocuentes discursos y vencer dexándolos mediu muertos y deshonrados. Anúlense les sos bodes y el poema termina col proyeutu de boda ente les fíes del Cid y los príncipes de [[Navarra]] y [[Aragón]] y, por tanto, cola honra del Cid nel so puntu más altu.
== Carauterístiques y temes ==
El ''Cantar de mio Cid'' estremar de la épica francesa na ausencia d'elementos sobrenaturales (salvu, quiciabes, l'apaición en suaños del [[Arcánxel Gabriel|arcánxel San Gabriel]] al protagonista, l'episodiu del lleón que s'humilda ante'l Campeador, el rellumu de les espaes [[Colada (espada)|Colada]] y [[Tizona]], y la estraordinaria calidá de [[Babieca]]),<ref>
Alfonso Boix Jovaní, [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/download/681/591 «Aspectos maravillosos en el ''Cantar de mio Cid»''], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/issue/view/61/showToc ''Boletín de Literatura Oral (BLO)'', 2 (2012)], [http://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/blo/article/view/681 páxs. 9-23]. Universidá de Xaén. [https://web.archive.org/web/20120618091021/http://www4.ujaen.es/~dmanero/Corpus%20Dixital%20Giennense/BLO%202.pdf Númberu 2 completu]. ISSN 2173-0695</ref> l'[[atueldu]] cola que se conduz el so héroe y la relativa verosimilitud de les sos fazañes. El Cid qu'ufierta'l ''Cantar'' constitúi un modelu de prudencia y equilibriu. Asina, cuando d'un prototipu de [[héroe]] épicu esperaríase una inmediata y sangrienta [[vengación]], nesta obra l'héroe toma'l so tiempu pa cavilgar al recibir la mala noticia del maltratu de les sos fíes («cuando ge lo dizen a mio Cid el Campeador, / una grand ora pensó e comidió», vv. 2827-8) y busca'l so arreglu nun solemne procesu xudicial; refuga, amás, como bon estratega, actuar precipitadamente nes batalles cuando les circunstancies desaconseyar. Per otru llau, el Cid caltién bones y amistoses rellaciones con munchos musulmanes, como'l so aliáu y vasallu [[Abengalbón]], que reflexa'l estatus de [[mudéxar]] (los moros de paz» del ''Cantar'') y la convivencia amistoso y tolerante cola comunidá [[hispanoárabe]], d'orixe [[Al-Ándalus|andalusí]], habitual nos valles del [[Ríu Jalón|Jalón]] y [[Jiloca]] por onde trescurre bona parte del testu.<ref>Montaner Frutos (2000), páxs. 14-19 y 193, nota al v. 1464 y el so n. complementaria en páxs. 549-551.</ref>
Amás, ta bien presente la condición d'ascensu social por aciu les armes que se producía nes tierres fronterices colos dominios musulmanes, lo cual supón un argumentu decisivu en favor de que nun pudo componese en 1140, pos nesa dómina nun se daba esi espíritu de frontera» y el consiguiente ascensu social de los caballeros [[Infanzón|infanzones]] de les tierres d'Estremadura.
El mesmu Cid, siendo solo un infanzón (esto ye, un fidalgu de la categoría social menos elevada, comparada con condes y ''ricos homes'', rangu al que pertenecen los infantes de Carrión) llogra sobreponese a la so humilde condición social dientro de la nobleza, algamando pol so esfuerciu prestíu y riqueces ([[honra]]) y finalmente un señoríu hereditariu (Valencia) y non en tenencia como vasallu real. Por tanto puede dicise que la verdadera tema ye l'ascensu de la honra del héroe, qu'a la fin ye señor de vasallos y crea la so propia Casa o llinaxe con cortil en Valencia, comparable a los condes y ricos homes.
Entá más, l'enllaz de les sos fíes con príncipes del reinu de Navarra y del reinu d'Aragón, indica que la so dignidá ye cuasi real, pos el señoríu de Valencia surde como una novedá nel panorama del sieglu XIII y podría oldease a los reinos cristianos, anque, eso sí, el Cid del poema nunca dexa de reconocese él mesmu como vasallu del monarca castellanu, magar llatía los títulu d'Emperador, tantu pa los dos Alfonsos implicaos como para lo que foi'l so orixe nos reis lleoneses, investidos de la dignidá imperial.
Comoquier, el llinaxe d'un [[Feudalismu|señor feudal]] como ye'l Cid emparenta col de los reis cristianos y, como diz el poema: «''Oy los reyes de España sos parientes son, / a todos alcança ondra por el que en buen ora nació.''» («Güei los reis d'España los sos parientes son, / a toos algáma-yos honra pol qu'en bona hora nació.»), vv. 3724–3725,<ref>''Cfr.'' ed. lit. de 2011 de A. Montaner Frutos y su ed. modernizada [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx en llinia].</ref> de cuenta que non solo la so casa emparenta con reis, sinón qu'estos se ven más honraos y gocien de mayor prestíu por ser descendientes del Cid.
Respectu d'otros [[cantar de xesta|cantares de xesta]]sobremanera franceses, el ''Cantar'' presenta al héroe con traces humanes. Asina, el Cid ye descabalgado o falla dellos golpes, ensin que por ello pierda la so talla heroica. Ello ye que trátase d'una estratexa narrativa, que al faer más dudosa la victoria, realza más los sos ésitos.
La verosimilitud faise patente na importancia que'l poema da a la sobrevivencia d'una mesnada desterrada. Como señala [[Álvar Fáñez]] nel versu 673 «si con moros nun trepamos, naide va danos el pan». Los combatientes del Cid lluchen pa ganase la subsistencia, polo que'l ''Cantar'' detalla por estensu les descripciones del botín y el repartu del mesmu, que se fai conforme a les lleis de extremadura (ye dicir de zones fronterices ente cristianos y musulmanes) de fines del sieglu XII.
== Métrica ==
Cada versu ta estremáu en dos [[hemistiquiu|hemistiquios]] por una [[cesura]]. Esta forma, tamién típica de la épica francesa, reflexa un recursu útil a la recitación o cantar del poema. Sicasí, mientres nos poemes franceses cada versu tien una métrica regular de diez sílabes estremaes en dos hemistiquios por una fuerte cesura, nel ''Cantar de mio Cid'' tanto'l númberu de sílabes en cada versu como'l de sílabes en cada hemistiquiu varia considerablemente. A esta traza denominar ''[[anisosilabismo]]''.
Entá cuando, salvo esceiciones que se suelen atribuyir a anomalíes na tresmisión testual, atópense versos d'ente nueve y venti sílabes y hemistiquios d'ente trés y once, la mayoría de los versos bazcuya ente 14 y 16 sílabes.<ref>Montaner Frutos (2011:385-386).</ref>
Propunxéronse diverses interpretaciones de la métrica del poema. Una de les más comunes defende que l'elementu más importante de la prosodia de la épica medieval española son los sofitos acentuales y non el cómputu silábicu, xeneralmente postulando dos ictus tónicos per cada hemistiquiu. Tal ye la opinión d'autores como Leonard (1931),<ref>William Y. Leonard, «The recovery of the metre of the Cid», [http://www.mla.org/pmla ''PMLA''], XLVI (1931), páxs. 289-306.</ref> [[Sylvanus Grisworld Morley (hispanista)|Morley]] (1933),<ref>Griswold Morley, «Recents theories about the meter of the Cid», ''PMLA'', XLVIII (1933), páxs. 965-980.</ref> [[Tomás Navarro Tomás|Navarro Tomás]] (1956),<ref>Tomás Navarro Tomás, ''Métrica española: Reseña histórica y descriptiva'', Syracuse (N. Y.), Syracuse University Press, 1956.</ref> [[Francisco Maldonado de Guevara|Maldonado]] (1965),<ref>F. Maldonado de Guevara, «Knittelvers "versu nudosu"», ''Revista de Filoloxía Española'', XLVIII (1965), páxs. 39-59.</ref> [[Francisco López Estrada|López Estrada]] (1982),<ref>Francisco López Estrada, ''Panorama críticu sobre'l Poema del Cid'', Castalia, Madrid, 1982.</ref> Pellen (1994),<ref>René Pellen, «Le vers du ''Cid'': prosodie et critique textuelle», ''Études Cidiennes'', 1994, páxs. 61-108.</ref> [[Sergéi Goncharenko|Goncharenko]] (1988),<ref>S. F. Goncharenko, ''Stilisticheskiï analiz Ispanskogo stijotvornogo teksta: Osnovy teoriï Ispanskoï poeticheskoï rechi'', Visshaïa Shlola, Moscú, 1988.</ref> [[Francisco Marcos Marín | Marcos Marín]] (1997)<ref>Francisco A. Marcos Marín, ''Cantar de mio Cid'', Biblioteca Nueva, Madrid, 1997.</ref> Duffell (2002)<ref>Martin J. Duffell, «Don Rodrigo and Sir Gawain: Family likeness or convergent development», ''MCS bis'', 2002, páxs. 129-149.</ref> y Segovia (2005), qu'a xuiciu tamién de [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos]] ye la opción más razonable, magar esti autor apunta que la mayoría d'estes propuestes son descomanadamente ríxides, yá que el modelu rítmicu del ''Cantar'' nun respuende a un patrón fixu, sinón variable en función del serviciu a una cadencia, de cuenta que, dependiendo del llargor de los versos, pueda aumentar o menguar el númberu d'acentos per hemistiquiu, en función del númberu d'intervalos átonos qu'apaezan en cada versu.<ref>Montaner Frutos (2011:382-384).</ref> Orduna, en 1987, postula la presencia d'inflexones d'intensidá secundaries,<ref>Germán Orduna, «Función espresiva de la tirada y de la estructura fónicu-rítmica del versu na creación del ''Poema de Mio Cid''», ''Incipit'', VII (1987), páxs. 7-34.</ref> y nesta llinia asítiense otres teoríes que combinen dellos parámetros.<ref>García Calvo (2006: 1619-1629) interpreta que l'esquema regular inclúi delles alternatives: magar hai dos ictus principales por hemistiquiu, ente dambos puede haber trés sílabes, lo qu'obliga a realizar un ictus secundariu na entemedia; y antes del primer ictus de cada hemistiquiu pueden apaecer tamién hasta trés sílabes, col so correspondiente ictus secundariu cuando procede. Montaner Frutos (2011:388) considera que nos hemistiquios de menos d'ocho sílabes, como'l qu'abre'l poema (''De los sos güeyos'') hai un únicu ictus.</ref> Sía que non, la importancia de los acentos nun supón qu'haya que prescindir dafechu de la cantidá de sílabes en rellación col estudiu de la métrica d'esti poema.<ref>Vease Montaner Frutos (2011:380 y ss.)</ref>
En principiu, tolos versos riman n'asonante, pero les asonancies nun son tampoco totalmente regulares nin bien variaes (úsense once tipos d'asonancia). Lo fundamental, seya que non, ye l'asonancia de la última sílaba tónica y débese tener en cuenta qu'a partir d'esta postrera sílaba tónica nun se considera a efeutos de rima la vocal «y», fenómenu que ta en rellación cola «y» [[Paragoxe|paragóxica]] o añadida a les pallabres terminaes en consonante de la poesía épica.
Los versos arrexuntar en [[tirada (métrica)|tiraes]] d'estensión variable. Na edición de [[Menéndez Pidal]] el llargor varia ente 3 y 190 versos,<ref>{{cita llibru |apellíu=Smith |nome=Colin |títulu=Poema de Mio Cid |añu=1976 |editorial=Cátedra |ubicación=Madrid |capítulu=Introducción}}</ref> caúna de les cuales tien la mesma rima y suel constituyir una unidá de conteníu, anque'l cambéu d'asonante nun puede amenorgase a regles. El cambéu de rima puede obedecer a una transición a otru llugar, al desenvolvimientu más en detalle de dalgún episodiu o a una variación nel estilu del discursu, la identificación del interlocutor nun diálogu, el cambéu de la voz emisora (del narrador a un personaxe, por casu) o la introducción de digresiones.
== Fuentes ==
[[Ficheru:Gesta Roderici Campidocti.jpg|thumb|240px|La ''[[Historia Roderici]]'', una biografía en llatín d'hacia 1190, foi una de les fontes d'información que de xuru apurrió datos históricos al autor del ''Cantar de mio Cid'', especialmente pa los episodios que trescurren dende la [[batalla de Tévar]] hasta la llucha con Yúcef, que reflexa fechos que se producieron realmente na [[batalla de Cuarte]].]]
El ''Cantar de mio Cid'' reaprovecha una bona cantidá de noticies históriques, de cutiu tresformaes poles necesidaes lliteraries d'afaer la hestoria al xéneru de cantar de xesta y a lo que s'esperaba d'un héroe épicu, ya inventa otra serie de pasaxes, el más destacáu'l de faltar de los infantes de Carrión, que ye toa ficticia, pos nin siquier púdose comprobar la esistencia d'estos condes.
Dexando al marxe la posibilidá, non demostrada, de que pudiera haber cantar épicos sobre'l Cid anteriores al que se caltuvo, y refugada la esistencia d'unos presuntos «cantares noticieros», de los que nun esiste nengún testimoniu,<ref>Montaner Frutos (2011:299-300).</ref> la principal fonte del ''Cantar'' sería la hestoria oral, y parcialmente a pasaxes que n'última instancia unvien a la ''[[Historia Roderici]]'',<ref>Asina, según rellata A. Montaner Frutos (1998:86) avera del episodiu de la [[batalla de Tévar]], «el rellatu del poema presenta tantos puntos de contautu cola ''Historia Roderici'' qu'apenes cabo dulda de que'l so autor [el del ''Cantar''] conoció siquier esa seición de la biografía llatina del Campeador.»</ref> anque queda la oxeción de que'l cantar de xesta omite dafechu'l serviciu de Rodrigo Díaz a los reis taifas de Zaragoza, que na biografía llatina ta rellatáu con considerable estensión, pero esto mesmu asocede col himnu panexíricu ''[[Carmen Campidoctoris]]'', que tamién calla esti periodu na seleición que fai de los episodios narraos na ''Historia Roderici''.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Pa otros datos, como los nomes de los personaxes históricos, pudo utilizar tamién la documentación llegal de la dómina, na so condición de lletráu, magar por reminiscencies de documentos remanaos por otros motivos, y nun allegando espresamente a archivos de diplomes sobre [[Rodrigo Díaz de Vivar|Rodrigo Díaz]] para documentar la obra que taba escribiendo, lo cual ye un planteamientu anacrónicu, amás de qu'esti tipu de documentación nun ufierta'l material que sería necesariu pa componer un poema épicu.<ref>Montaner Frutos (2011:300).</ref> Foi esti procedimientu de composición nel que s'encontaron les tesis de [[Colin Smith]], que defendió que l'autor yera [[Per Abbat]], identificándolo con un clérigu y xurista burgalés.<ref name="aspeutos"/>
Con éses anque secundariamente l'autor del ''Cantar'' pudo recibir información procedente de documentos xurídicos y de la ''Historia Roderici'', la información histórica del ''Cantar de mio Cid'' provién, fundamentalmente, de la [[historia oral]], que la so vitalidá yera enforma mayor nel sieglu XII de lo que güei se podría pensar: inda en 1270, los collaboradores de la ''[[Estoria d'España]]'' d'[[Alfonsu X el Sabiu]] remanaben información llograda de noticies orales sobre la dómina del Cid.<ref name="Montaner Frutos_1">Montaner Frutos (2011:301).</ref>
Si esistió una tradición de cantares de xesta hispánicos anteriores al de ''mio Cid'' (daqué que nieguen autores como [[Colin Smith]]), este heredaría los so sistema métricu, que sería una romanización del [[hexámetru]] llatín afechu con acentos d'intensidá, en llugar de cantidá. Pero la más clara influencia dar con al respective de la épica francesa del sieglu XII, cuantimás la ''[[Chanson de Roland]]'' (quiciabes a partir d'un ''[[Cantar de Roldán]]'' hispánicu, de que la so esistencia hai nicios), de la qu'adoptó, ente otros aspeutos, el sistema formular. El so ecu percíbese tamién n'otros pasaxes concretos, como'l versu 20 «¡Dios, qué bon vasallu, si oviesse bon señor!», l'apaición del [[arcánxel San Gabriel]], la estructura narrativa de los combates y el tipu de táctiques y armamentos guerreros, o la figura del obispu guerreru Jerónimo, paralela a la del [[Arzobispu Turpín|Turpín]] del la ''[[chanson de xeste]]'' francesa.<ref>Montaner Frutos (2011:362-365).</ref>
== Estilu ==
Les traces más carauterístiques del estilu del poema épicu del Cid son la so sobriedá retórica, la so [[Realismu lliterariu|realismu]] y un usu consciente d'una llingua arcaizante propia de cantar de xesta y que constituyó de fechu una llingua artificial identificada con esti subxéneru narrativu hasta'l sieglu XIV, como amuesa'l tardíu ''[[Cantar de les mocedaes de Rodrigo]]''.
El realismu, y la so acomuñada sobriedá nel emplegu de la retórica, ye importante: imprime yá un sellu definitoriu a tola lliteratura española que va venir dempués: ''[[La Celestina]]'', la [[novela picaresca]], el ''Quixote''... Reflexar na concordanza y descripción cuidadosa de toos detalles; inclusive se lleva en [[Marcu (unidá de masa)|marcu]]s de plata (la moneda del cantar) y en caballos la contabilidá de lo que gana'l Cid como botín en caúna de les sos victories; descríbense detalles tan prosaicos como que se cocinó nes bodes de les fíes del cid ya inclusive el color que da a la cara esti actu fisiolóxicu: "bermejo viene, ca era almorzado", según tolos xestos que faen los personaxes.
La llingua arcaizante y convencional propia de cantar de xesta provocó dificultaes tocantes a la datación del poema a partir solamente de les sos traces llingüístiques. El llinguaxe antiguu daba a esti versu heroicu un tinte venerable, de valor intrínsecu por unviase a una edá mítica, a un tiempu heroicu. Constituyiría un rexistru propiu del [[estilu sublime]] o grave medieval. Pero amás de los [[arcaísmu|arcaísmos]], nesta modalidá llingüística apaecen [[cultismu|cultismos]] llatinos (''laudare'', l'ablativu absolutu ''las archas aduchas'') ya inclusive [[arabismu|arabismos]] (la partícula árabe vocativa ''ya'').
Nel planu fónicu apréciense [[aliteración]], rimas internes y otros efeutos eufónicos, bien rellacionaos cola naturaleza oral, recitada o semicantada que teníen estos poemes. Asina, propúnxose como exemplu d'alliteración el versu 286 («Tañen les campanes en San Pero a clamor») cola so recurrencia nes nasales, que remembren la peculiar acústica de les campanes. De rima interna, pueden destacar los siguientes versos:
{{Cita|¡Merced, ya rey e señor, por amor de caridad!<br />La rencura mayor non se me puede olvidar<br />oídme toda la cort e pésevos de mio mal,<br />los ifantes de Carrión, que m' desondraron tan mal.|''Cantar de mio Cid'', ed. de Montaner Frutos, vv. 3253-3256.}}
Pasando al ámbitu léxicu, destaca l'usu d'espresiones de la variedá llingüística clerical y xurídica, como «curiador» ('avalista'), «rencura» ('querella'), «entención» ('alegatu') o «manfestar» ('confesar'). Destaca, coles mesmes, l'emplegu de dobletes de sinónimos, como «a rey e a señor», «grandes averes priso e mucho sobejanos», «a priessa vos guarnid e metedos en las armas» o «pensó e comidió»; un casu especial ye'l doblete [[Antítesis|antitéticu]] pero en realidad sinónimo: «venido es a moros, exido es de cristianos», «si a vos pluguiere, Minaya, e non vos caya en pesar», «antes perderé el cuerpo e dexaré la alma» o «passada es la noche, venida es la mañana». Paralelu ye l'usu de les pareyes léxiques qu'inclúin la referencia a un tou por aciu la conxunción de dos términos que se complementen, como ye'l casu de «grandes e chicos» (qu'equival a 'tol mundo'), «el oro y la plata» ('riqueces de too tipu'), «de noche de día» ('en tou momentu') o «a caballeros e a peones» ('a tola hueste'). Polo xeneral apréciase un recursu recurrente a les estructures sintáctiques bimembres, que n'ocasiones suponen un [[oxímoron]] («e faziendo yo a él mal e él a mi grand pro»).
Tocantes a la sintaxis, ye notable l'emplegu de les llamaes «frases físiques», que realcen la gestualidad. Asina asocede nes espresiones [[Pleonasmu|pleonástiques]] «llorar de los güeyos» o «falar de la boca». Abonden tamién los paralelismos sintácticu y semánticu, y ye frecuente atopar [[anáfora (retórica)|anáfores]] y [[enumeración|enumeraciones]]:
{{Cita|salveste a Jonás cuando cayó en la mar<br />salvest a Daniel con los leones en la mala cárcel,<br />salvest dentro en Roma al señor san Sabastián,<br />salvest a Santa Susaña del falso criminal.|vv. 339-343, ed. de Montaner Frutos.}}
Otru recursu notable ye la gran cantidá d'usos verbales perifrásticos, ente los que destaquen los [[incoativu|incoativos]] querer + infinitivu, tomarse a + infinitivu y compeçar de + infinitivu. El [[encabalgamientu]] ye más raru (el cantar carauterizar pol so [[esticomitia]]), pero'l so usu ye bien significativu nesti tipu de xéneru lliterariu.
Ente les figures retóriques, cabo mentar l'usu de la interrogación y la esclamación. Son, sicasí, bien escases les figures de pensamientu. Solo caben mentar delles [[metáfora|metáfores]] sencielles, con valor simbólicu y una base asitiada na tradición y la llingua oral. Un símil foi davezu señaláu, el que s'usa pa comparar la separación del Cid y la so familia cola fórmula «commo la uña de la carne» (vv. 365 y 2642). Más estendida ta la [[metonimia]], sobremanera na so variedá de [[sinécdoque]] (espresar la parte p'aludir al tou). Nel versu 16 dizse que na compañía del Cid cuntábense «sessaenta pendones» (esto ye, sesenta caballeros armaos con llanza, que remataba nun estandarte o pendón). Casu notable ye la espresión «fardida lança» onde la llanza ye sinécdoque de caballeru y l'epítetu «fardida» (=ardida, 'fogosa', 'valiente') ye en realidá una metáfora que personifica la virtú del que la enriestra. D'algames llíricos son los güeyos vellidos catan a toes partes», onde los güeyos son metonimia sinecdótica de les muyeres del Cid, qu'acaben de xubir al puntu más altu de Valencia pa contemplar la riqueza del paisaxe que l'héroe acaba de conquistar.
=== Frases formulares ===
La tradición épica tien un recursu espresivu carauterísticu consistente n'utilizar determinaes espresiones convertíes en frases feches que yeren utilizaes polos xuglares como recursu qu'ayuda a la recitación o la improvisación y que se converten nun [[estilema]] propiu de la llingua de cantar de xesta. El sistema formular del ''Cantar de mio Cid'' ta fuertemente influyíu pol de la ''[[chanson de xeste]]'' del [[Lliteratura francesa|norte de Francia]] y [[lliteratura occitana|occitania]] del [[sieglu XII]], anque con fórmules anovaes y afeches al so ámbitu espaciu-temporal hispánicu d'hacia 1200.
El recursu consiste na repetición estereotipada de frases feches y, de cutiu, deslexicalizadas, qu'ocupen davezu un [[hemistiquiu]] y, nel so casu, apurren la pallabra de la rima, polo que, n'orixe, tendríen la función d'arreglar les llagunes de recitáu improvisáu del xuglar. Col tiempu convertir nuna traza d'estilu de la variedá llingüística particular (''[[Kunstsprache]]'') mesma del xéneru épicu. Dalgunes de les más frecuentes nel ''Cantar'' son:
* aguijó mio Cid 'espoleó [al so caballu] mio Cid', n'ocasiones usáu con otru personaxe, como «el conde», v. 1077
* metió mano al espada/al espada metió mano 'empuñó la espada'
* por el cobdo/la loriga ayuso la sangre destellando
* mio vassallo de pro
=== L'epítetu épicu ===
Trátase de llocuciones o perífrasis fixes usaes p'axetivar positivamente a un personaxe protagonista que se define ya individualiza con esta designación. Puede tar constituyíu por un axetivu, oración axetiva o una aposición al [[antropónimu]] con función especificativa y non namái esplicativa. Ye'l Cid quien mayor númberu d'epítetos épicos, que n'última instancia formen parte del sistema de fórmules y frases feches. Los más utilizaos pa referise al héroe son:
* El Campeador
* El de la barba vellida (barba poblada, vellosa)
* El qu'en bon hora nasció
* El qu'en bon hora cinxo espada (ciñó la so espada, esto ye, foi armáu caballeru)
Pero tamién los ciños y allegaos del Cid reciben epítetos. Asina, el rei ye «el buen rey don Alfonso», «rey ondrado» ('honráu'), «mi señor natural», «el castellano», «el de León». Jimena, la so esposa, ye «mugier ondrada»; Martín Antolínez ye'l «burgalés de pro/complido/contado/leal/natural»; Álvar Fáñez (amás de que'l «Minaya» que lo suel anteceder como apelativu pudiera ser un epítetu), ye «diestru braço». Inclusive la llexendaria montadura del Cid, [[Babieca]], ye «el caballo que bien anda» y «el corredor»; o Valencia, que ye «la clara» y «la mayor».
=== La voz enunciadora ===
El discursu o rellatu ta emitíu dende la voz d'un narrador omnisciente qu'usa de forma bien llibre los tiempos verbales con función estilística. Davezu apurre más información de la que tienen los personaxes, creando un desfase ente les mires del públicu y la de los protagonistes que conduz a lo que se vieno en llamar ironía dramática; ello puede crear comicidad o faer surdir tensión conflictivo. Como exemplu, puede referise el momentu en que los infantes de Carrión llevar a les fíes del Cid. L'auditoriu sabe que tienen entamáu maltratales pero non l'héroe, que les dexa colar de la so proteición. Per otra parte, un casu de comicidad ye l'episodiu del emprestu de les arques a los xudíos Rachel y Vides; el públicu sabe, col Cid, que tán llenes na so mayor parte de sable, pero los avaros emprestadores imaxinar apinada de riqueces.
El narrador asítiase siempres en favor del Cid (toma partíu na so alegranza pola llegada, gracies al Campeador, del obispáu a Valencia: «¡Dios, qué alegre era todo cristianismo, / que en tierras de Valencia señor avié obispo!», vv. 1305–1306), y contra los sos antagonistes, como'l [[Condáu de Barcelona|Conde de Barcelona]], a quien lloma de coqueru. Pa buscar la complicidá col auditoriu, el narrador abandona n'ocasiones la tercer persona pa dirixise a los oyentes con fórmules apelatives en segunda persona o refiriéndose a él mesmu en primer persona. Por casu cuando se celebren les bodes de les fíes del Cid en Valencia, esclama ante'l so públicu: «sabor abriedes de ser y de comer nel palaciu», v. 2208 ('Encantaríavos tar y comer nel palaciu').
== El manuscritu ==
Esiste un exemplar únicu acéfalu (esto ye, aquel al que-y falta l'empiezu, en [[codicoloxía]]) qu'anguaño s'atopa na [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] en Madrid y puede consultase na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] y na [[Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]. Amás del foliu inicial, fálten-y otros dos, d'unos cincuenta versos cada unu, dempués de los versos 2337 y 3507. Los trés llagunes pueden reconstruyise per mediu de les prosificaciones de les cróniques. La primera trescribir en dos: la ''Estoria d'España'' y la ''Crónica de Castiella''. Na ''[[Estoria d'España]]'' mandada escribir por [[Alfonsu X el Sabiu]] dizse asina:
{{cita|''Et él después que ovo leídas las cartas, como quier que ende oviese gran pesar, non quiso ý ál fazer, ca non avié plazo más de nueve días en que saliese. Enbió por sus parientes e por sus vasallos, e díxoles cómo el rey le mandava salir de su tierra e que non le dava de plazo más de nueve días, e que querié saber d’ellos cuáles querién ir con él o cuáles fincar. Minaya Álvar Fáñez le dixo: “Cid, todos iremos convusco e servos hemos leales vasallos”. Todos los otros dixieron otrosí que irién con él donde quier que él fuese, e que se non quitarién d’él nin le desamparién por ninguna guisa. El Cid gradeciógelo estonces mucho, e díxoles que si Dios le bien feziese, que gelo galardonarié muy bien. Otro día salió el Cid de Bivar con toda su compaña…''<ref>Inés Fernández-Ordóñez (2008). [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf "El Mio Cid a través de las crónicas medievales. ''Ochocientos años del Mio Cid: una visión interdisciplinar''] {{Wayback|url=https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/17_cl.pdf |date=20111120083438 }}, 153-76:</ref>}}
Na ''[[Crónica de Castiella]]'' dizse más o menos lo mesmo, pero calteniendo delles rimas asonantes por una mala prosificación:
{{cita|''Enbió el Cid por todos sus amigos e sus parientes e sus vasallos, e mostroles en cómo le mandava el rey sallir de la tierra fasta nueve días. E díxoles: “Amigos, quiero saber de vós cuáles queredes ir comigo. E los que comigo fuerdes, de Dios ayades buen grado, e los que acá fincáredes, quiérome ir vuestro pagado”. Estonce fabló Álvar Fáñez, su primo cormano: “Conbusco iremos todos, Cid, por yermos e por poblados, e nunca vos falleceremos en cuanto seamos bivos e sanos, conbusco despenderemos las mulas e los cavallos, e los averes e los paños; siempre vos serviremos como leales amigos e vasallos”. Estonce otorgaron todos lo que dixo Álvar Fáñez e mucho les gradeció mio Cid cuanto allí fue razonado. […] E desque el Cid tomó el aver, movió con sus amigos de Bivar.''<ref name="Fernández Ordóñez_1">I. Fernández Ordóñez, ''op. cit.''</ref>}}
Pa la segunda y tercer llagunes solo puede recurrise a la ''Estoria d'España''; la segunda diz asina:
{{cita|''El Cid cuando lo oyó, sonriose un poco e dixo a los infantes: “esforzad infantes de Carrión e non temades nada. Estad en Valencia a vuestro sabor”. Ellos en esto estando, embió el rey Búcar decir al Cid que le dexase a Valencia e se fuese en paz, e si no, que le pecharié cuanto ý avié. El Cid dixo a aquese que traxo el mensaje: “Dezid a Búcar aquel fi de enemiga que ante d’estos tres días le daré yo lo qu’él demanda”. Otro día mandó el Cid armar todos los suyos e salió a los moros. Los infantes de Carrión pidiéronle entonces la delantera. E después que el Cid ovo paradas sus azes, don Ferrando, el uno de los infantes, adelantóse por ir ferir a un moro a que dezién Aladraf. El moro cuando lo vío, fue contra él otrosí, e el infante con el grant miedo que ovo d’él volvió la rienda e fuxo, que solamente non le osó esperar. Pero Bermúdez, que iva cerca d’él, cuando aquello vío, fue ferir en el moro e lidió con él e lo matólo. Desí tomó el cavallo del moro e fue empós del infante que iva fuyendo e díxole: “don Ferrando, tomad este cavallo e dezir a todos que vós matastes el moro cuyo era, e yo otorgarlo he convusco”. El infante le dixo: “don Pero Bermúdez, mucho vos gradesco lo que vós dezides''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
La tercer llaguna suplir col testu siguiente:
{{cita|''Señor, ruégovos que estos cavalleros que yo aquí vos dexo que me los embiedes onradamente para Valencia. E pues que vós tenedes por bien que esta lid sea en Carrión, quiérome yo ir para Valencia”. Estonce mandó dar el Cid a los mandaderos de los infantes de Navarra e de Aragón bestias e todo lo ál que menester ovieron, e embiólos. El rey don Alfonso cavalgó estonces con todos los altos omnes de su corte para salir con el Cid que se iva fuera de la villa. E cuando llegaron a Çocodover, el Cid yendo en su cavallo que dezién Babieca, díxole el rey: “don Rodrigo, fe que devedes que arremetades a ese cavallo de que tanto bien oí dezir”. El Cid tornóse a sonreír e dixo: “señor, aquí en vuestra corte ha muchos altos omnes e guisados para fazer esto, e a esos mandat que trobejen con sus cavallos”. El rey le dixo: “Cid, págome yo de lo que vós dezides, mas quiero toda vía que corrades ese cavallo por mio amor”. El Cid arremetió estonces el cavallo, tan de rezio lo corrió que todos se maravillaron del correr que fizo. Entonces veno el Cid al rrey e díxole que tomase aquel cavallo''<ref name="Fernández Ordóñez_1" />}}
Nel [[sieglu XVI]] guardábase'l manuscritu nel Archivu del Conceyu de [[Vivar del Cid|Vivar]]. Dempués sábese que tuvo nun conventu de monxes del mesmu pueblu. [[Ruiz de Ulibarri]] realizó una copia manuscrita en 1596. [[Eugenio de Llaguno y Amírola]], secretariu del Conseyu d'Estáu, sacar d'ellí en 1779 por que lo publicar [[Tomás Antonio Sánchez]]. Cuando se terminó la edición, el señor Llaguno retener nel so poder. Más tarde pasó a los sos herederos. Pasó dempués al arabista [[Pascual de Gayangos]] y mientres esi tiempu, hacia 1858, ver y consultó [[Jean Joseph Stanislas Albert Dames Hinard|Dames-Hinard]] pa realizar una edición. De siguío foi unviáu a Boston por que lo viera l'hispanista [[George Ticknor|Ticknor]], amigu de Gayangos. En 1863 yá lo tener el primer marqués de Pidal (por compra) y tando nel so poder estudiar [[Florencio Janer]]. Con posterioridá heredar [[Alejandro Pidal]] y na so casa estudiar [[Karl Vollmöller]], [[Gottfried Baist]], [[Archer Milton Huntington|Huntington]] y [[Ramón Menéndez Pidal]]. Finalmente foi adquiríu pola [[Fundación Juan March]] el 20 d'avientu de 1960 y el día 30 d'esi mesmu mes donar al Ministeriu de Cultura, que lo adscribió a la Biblioteca Nacional.<ref>{{cita web
|url=http://www.bne.es/es/Micrositios/Exposiciones/BNE300/Exposicion/Seccion3/sub1/Obra05_portadilla.html?orixe=galeria
|títulu=Exposición virtual. Biblioteca Nacional d'España. Alquisición: donaciones y compres
|fechaaccesu=11 d'abril de 2012
|editorial=[[Biblioteca Nacional d'España]]
}}</ref>
Trátase d'un tomu de 74 fueyes de pergamín gruesu, al que como yá se dixo fálten-y trés: una al entamu y dos ente les fueyes 47 y 48 la primera, y 69 y 70 la tercera. Otres 2 fueyes sírvenlu de guardes. El manuscritu ye un testu siguíu ensin separación en cantares, nin espaciu ente los versos y les tiraes, que empecípiense siempres con lletra mayúscula según el costume. En munches de les sos fueyes hai manches de color pardu escuru, debíes a los reactivos utilizaos yá dende'l sieglu XVI pa lleer lo que, en principiu, había empalidecido y, dempués, topábase ocultu pola mor del ennegrecimiento producíu polos productos químicos primeramente emplegaos. Sía comoquier, el númberu de pasaxes absolutamente ilegibles nun ye demasiáu altu y en tales casos, amás de la edición paleográfica de Menéndez Pidal, esiste como preséu de control la copia de Ulibarri del sieglu XVI y otres ediciones anteriores a la de Pidal.
La encuadernación del tomu ye del sieglu XV. Ta fecha en tabla forrada de badana y con orles estampaes. Queden restos de dos manecillas de zarru. Les fueyes tán partíes en 11 cuadiernos; al primeru fáltalu la primer fueya; al séptimu fáltalu otra, lo mesmo que al décimu. L'últimu encuadernador fixo delles averíes importantes nel tomu.
La lletra del manuscritu ye clara y cada versu empieza con mayúscula. De xemes en cuando hai lletra capital. Los últimos estudios aseguren que, n'analizando tolos aspeutos pertinentes, el códiz pertenez a la primer metá del sieglu XIV, más concretamente ente 1320 y 1330, y con preferencia nel últimu llustru d'[[años 1320|esta década]],<ref>Montaner Frutos (2011:495)</ref> y fuera ellaboráu o encargáu posiblemente pol [[monesteriu de San Pedro de Cardeña]] a partir d'un exemplar presistente del ''Cantar'' tomáu en préstamu.<ref>Montaner Frutos (2011:496-542).</ref>
=== Datación ===
[[Ficheru:Cantar de mio Cid f74r.jpg|thumb|300px|Foliu 74 rectu del ''Cantar de mio Cid'', onde puede lleese el ''éxplicit'' «Quien escrivió esti llibru de Dios paraísu, amen / Per Abbat -y escrivió nel mes de mayu n'era de mil y. CC XLV años», vv. 3731-3732.]]
Solamente caltiénse nuna copia realizada nel sieglu XIV (como se deduz de la lletra del manuscritu) a partir d'otra que data de 1207 y foi llevada a cabu por un [[copista]] llamáu [[Per Abbat]], que trescribe un testu compuestu probablemente pocos años antes d'esta fecha.
La fecha de la copia efeutuada por Per Abbat en 1207 deducir de la que reflexa'l ''éxplicit'' del manuscritu: «MCC XLV» (de la [[era hispánica]], esto ye, pa la datación actual, hai que resta-y 38 años). {{Cita|''Quien escrivió este libro de Dios paraíso, amen''<br />''Per Abbat le escrivió en el mes de mayo en era de '''mil e. CC XLV''' años''.<ref>''Cantar de mio Cid'', ed. cit. de Alberto Montaner Frutos, vv. 3731-3732. Véase también [http://www.academia.edu/649839/Cantar_de_mio_Cid_introduccion_de_la_edicion_critica_de_Alberto_Montaner transcripción paleográfica en el prólogo a su ed. de 2007], páx. {{versalita|cclxiii}}.</ref>}}
Esti colofón reflexa los usos de los [[amanuense]]s medievales, que cuando remataben el so llabor de trescribir el testu (que yera lo que significaba «escribir»), añadíen el so nome y la fecha en que terminaben el so trabayu.
== L'autor y la fecha de composición ==
En virtú del analís de numberosos aspeutos del testu calteníu, los críticos lliterarios atribuyir a un autor cultu, con conocencies precises del derechu vixente a finales del sieglu [[Sieglu XII|XII]] y principios del [[Sieglu XIII|XIII]], y que podría tar rellacionáu (pola so conocencia de la microtoponimia) cola zona aledaña a [[Burgos]], [[Medinaceli]] (actual [[Provincia de Soria|Soria]]), la zona fronteriza de [[Reinu de Castiella|Castiella]] con [[Reinu d'Aragón|Aragón]], l'[[Alcarria]] o'l valle del [[Jiloca]].<ref name="aspeutos">Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx «Aspeutos lliterarios», en ''El Cantar de mio Cid'']. en www.caminodelcid.org, páxina web del Consorciu Camino del Cid, Burgos, 2002. Consulta: 16-5-2009.</ref> Los filólogos, sicasí, como [[Diego Catalán]], basáu na interpretación de la estructura social, o [[Francisco Marcos Marín]], a partir de datos llingüísticos que sofiten la esistencia d'una versión previa, lingüísticamente más arcaica, con muertes de la -d < -t de la tercer persona, por casu, defenden la necesidá d'una versión anterior, non caltenida, escrita a mediaos del sieglu XII.
* La llingua utilizada ye la d'un autor cultu, un lletráu que tuvo de trabayar pa dalguna cancillería o siquier como notariu de dalgún noble o monesteriu, yá que conoz el llinguaxe xurídicu y alministrativu con precisión téunica, y qu'apodera dellos rexistros, ente ellos, ta claro, l'estilu propiu de los [[Cantar de xesta|cantares de xesta]] medievales, que precisaben ciertos estilemas esclusivos, como l'epítetu épicu o'l llinguaxe formular.
* La xeografía apurre otru datu: el fechu de que [[Medinaceli]] apaeza como plaza definitivamente castellana, y non como ciudá fronteriza en pleitu ente dellos reinos fronterizos, solo puede unviar a la segunda metá del sieglu XII. Por casu, en 1140 yera aragonesa.
* La sociedá reflexada nel ''Cantar'' atestigua la vixencia del espíritu de frontera», que solo se dio na extremadura aragonesa y castellana a fines del sieglu XII, pos les necesidaes guerreres nes fronteres dexó a los infanzones les condiciones de rápidu ascensu social y relativa independencia que teníen los fidalgos de frontera que vemos nel ''Cantar'' y que se dieron históricamente a partir de la conquista de Teruel. Asina tamién ye históricu'l estatus de «moros en paz» del Cid, esto ye, los primeres [[mudéxar]]es, necesarios en territorios con poca población cristiana, como la extremadura soriana y turolense.
* El derechu amuesa que la descripción téunica detallada de les cortes o vistes unvien al «[[riepto]]» o xuiciu con combate singular, institución influyida pol derechu romanu, y solo introducida n'España a fines del sieglu XII. Coles mesmes, la presencia de la llexislación de la extremadura aragonesa y castellana (los fueros de [[Teruel]] y [[Cuenca (España)|Cuenca]] daten de fines del XII y principios del XIII respeutivamente) llévennos como bien llueu a 1170.
* La [[sigilografía]] diznos que'l sellu real (la carta... fuertemientre sellada» de los vv. 42–43) solo ta documentáu sol reináu d'[[Alfonsu VIII de Castiella]] a partir de 1175.
* Dende'l puntu de vista de la heráldica, que llega a la Península Ibérica hacia 1150, apaez nel ''Cantar'' l'usu simbólicu ([[sobreseñal]]) col ornatu na [[sobreveste]] de los caballeros, una túnica que se ponía la vistimienta. Esti usu emblemáticu tien el so testimoniu más tempranu nun [[sigilografía|sellu]] d'[[Alfonsu II d'Aragón]] de 1186.<ref name="aspeutos"/>
* Dende la socioloxía y la lexicografía diacrónica, el testimoniu más antiguu del términu «fijodalgo» (fidalgu) remite a 1177, y el de «ricohombre» a 1194.<ref name="aspeutos"/>
* Na [[Edá Media]] «escribir» significaba solo «ser el copista», pa lo que güei conocemos como autor habría de dicir «compunxo» o «fizo». Esto invalida la teoría de [[Colin Smith]] de que l'autor foi [[Per Abbat]], anque, como ye lóxicu, supón que la fecha de composición nun pudo ser posterior a 1207, sicasí ye bien pocu posterior a la redaición orixinal.
[[Ficheru:Estatua del Cid.png|thumbnail|170px|Estatua del [[Cid campeador|Cid]], en Burgos.]]
Pidal daba como fecha del ''éxplicit'' 1307, aduciendo qu'habría una tercera 'C' borrada nel manuscritu, siguiendo la conxetura del primer editor del ''Cantar'' [[Tomás Antonio Sánchez]] (1779).<ref>Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222), que realizó la primer edición del ''Cantar'' a partir del manuscritu únicu calteníu, yá suxirió que podía ser rallada una C na fecha del ''éxplicit'':{{Cita|Na fecha nota una raspadura dempués de los dos CC. y el vacíu que quedó ye'l qu'ocuparía otra C solamente. Acasu'l copiante punxo una C de más, y depués rallar. Acasu tamién punxo una ''y'' conxunción, pos se ve que parte de la fecha espresar con lletres; y depués vio que nun yera necesaria y borrar. Y acasu finalmente dalgún curiosu ralló la una C por dar al códiz mayor antigüedá y estimación.|Tomás Antonio Sánchez (1779:221-222).}}</ref> Pero según queda demostráu n'investigaciones recién, cuantimás el CD anexu a la edición d'Alberto Montaner, naide pudo reparar el más mínimu rastru de tinta d'una «C» borrada. Montaner utiliza tolos medios téunicos al so algame, incluyida la visión infrarroxa. Lo más probable ye que'l copista duldara y dexara un espaciu daqué mayor por si acasu (como fai n'otros llugares del poema) o qu'intentara evitar unes imperfecciones del pergamín. Tamién pudo ser que fixera dos incisiones perpequeñes col cuchillito de rallar (''cultellum'') que sirvía pa les correiciones, pos estes sí se repararon al microscopiu, y son incisiones rectes (non una raspadura de borráu como defendía Menéndez Pidal, que dexaría la testura rugosa) que pudieron inducir al copista a evitar esi espaciu por que nun se corriera sobre la hendidura la tinta. El mesmu Pidal va llegar a almitir que nun habría esa tercera «C» borrada, porque, seya que non, el defectu de testura del manuscritu o «l'arruga» según él sería anterior a la escritura. Pa él, Per Abbat sería un copista d'un testu del 1140, pero l'argumentu del espardimientu popular de la xenealoxía cidiana actúa tamién na so contra, pos el Cid non emparentó con toles dinastíes españoles hasta l'añu 1201; tamién se sofitaba en qu'un poema llatín menta al Cid, el ''[[Poema d'Almería]]'', pero esti ye de datación insegura (pudiera ser de finales del XII) y, sobremanera, nun alude al ''Cantar'', sinón al propiu Cid, que yá yera conocíu poles sos fazañes. Tocantes a los arcaísmos, queda claro, como diz Rusell y otros autores, que lo que pasa ye qu'hai una ''kunstsprache'' na poesía heroica, como demuestra'l fechu de que nes ''[[Mocedaes de Rodrigo]]'', del sieglu XIV, úsense los mesmos arcaísmos, con similares epítetos épicos y llinguaxe formular. En cuanto al autor, Pidal primero fala d'un poeta de Medinaceli con conocencia de [[San Esteban de Gormaz]]; depués fala de dos poetes: primer versión curtia y verista por un poeta de San Esteban, depués refundición d'unu de Medinaceli. Pero [[Antonio Ubieto Arteta|Ubieto]] demostró que la xeografía llocal del área de San Esteban de Gormaz yera desconocida pal autor, por cuenta de grandes imprecisiones y llagunes, por casu, el nun asitiar correutamente les márxenes del Duero, y, sicasí, hai una conocencia refecha de los topónimos del valle del Jalón ([[Cella]], [[Montalbán]], [[Huesa del Común]]), la zona de la provincia de [[Teruel]]. Amás alcuentra delles pallabres esclusives del [[aragonés medieval|aragonés]], que nun podía conocer un autor castellanu. Per otru llau, el ''Cantar'' reflexa la situación de los mudéxares (con personaxes como Abengalbón, Fariz, Galve, inclusive de gran llealtá al Cid), que fueron necesarios pa repoblar la extremadura aragonesa, y por tanto, taben bien presentes na sociedá del sur d'Aragón, cosa que nun asocedía en Burgos. Por tanto, según Ubieto, l'autor provendría de dalgún d'esos llugares. Hai que recordar que Medinaceli foi nesi tiempu un llugar en disputa que tuvo n'ocasiones en manes aragoneses. [[Rafael Lapesa]] tamién defendió una datación antigua en ''Estudios d'historia llingüística española'', onde intentaba amosar que la composición del cantar dataría d'ente 1140 y 1147, pero los sos argumentos a esti respectu son bien sonces.
Colin Smith, como se dixo, consideró a Per Abbat l'autor de la obra. Tamién piensa que'l testu de la [[Biblioteca Nacional d'España|Biblioteca Nacional]] sería copia del de Per Abbat. Pa esti autor 1207 sería la fecha real de composición, y rellacionó Per Abbat con un notariu de la dómina del mesmu nome, al que supunxo un gran conocedor de la poesía épica francesa, y que sería quien compunxo'l ''Cantar'' inaugurando la épica española, sirviéndose de les sos llectures y de les ''chansons de xeste'', y amosando la so formación xurídica. Según Smith, tanto'l sistema formulariu del ''Cantar'' como la so métrica son préstamos de la épica francesa. Sicasí, anque non cabo dulda que los ciclos épicos franceses inflúin na lliteratura española —como demuestra'l qu'apaezan nesti personaxes como [[Roldán]], [[Oliveros (Cantar de Roldán)|Oliveros]], [[Durandarte]] o [[Berta la de los grandes pies]]— les enormes diferencies tocantes a elementos maraviyosos, desaxeración de les fazañes del héroe y menor realismu, faen que'l ''Cantar'' pudiera ser redactáu por cualesquier escritor cultu de la dómina, ensin necesidá de tener un modelu francés cercanu. De toes formes, la so fonda erudición punxo na pista de la datación actual de fines del XII o principios del XIII a los más acreditaos investigadores sobre tarrezas de fecha y autoría. Amás, el mesmu Colin Smith modificó la so tesis inicial nos sos escritos posteriores reconociendo que Per Abbat pudo ser solo'l copista y que'l ''Cantar'' nun foi'l puntu de partida de la épica medieval española; la fecha de composición asitiar tamién nos años anteriores a 1207; caltendría, sicasí, l'autoría culta y lletrada pal poema. Toes estes cuestiones fueron aldericaes por estensu por [[Alan Deyermond]], [[Antonio Ubieto Arteta]], [[María Eugenia Lacarra]], [[Colin Smith]], [[Jules Horrent]] y [[Alberto Montaner Frutos]], quien s'ocupó de sintetizar toles propuestes na so edición del ''Cantar''.
Con éses toa una serie de circunstancies históriques y sociales lleven a los investigadores anguaño a la conclusión de qu'hai un únicu autor, que compunxo'l ''Cantar de mio Cid'' ente fines del sieglu XII y principios del sieglu XIII, (de 1195 a 1207) que podría conocer la zona aledaña a [[Burgos]], l'[[Alcarria]] y la del valle del [[ríu Jalón|Jalón]], cultu, y con fondes conocencies xurídiques, posiblemente notariu o lletráu.
== Los personaxes ==
Los personaxes principales de la obra son toos reales, como [[Rodrigo Díaz de Vivar]], [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]], Diego y Fernando González ([[infantes de Carrión]]), [[García Ordóñez]], [[Yúçef ben Texufín]] o Minaya [[Álvar Fáñez]] (conquistador de Toledo ya históricamente un héroe cuasi tan grande como'l mesmu Cid), según munchos secundarios ([[Jimena Díaz]], prima d'Alfonsu VI), el Conde don Remont ([[Berenguer Ramón II]]), el "moru de paz" [[Abengalbón]], l'obispu don Jerome ([[Jerónimo de Perigord]]), [[Muño Gustioz]], Diego Téllez, Martín Muñoz, Álvar Salvadórez, Galín García, Asur González, Gonzalo Ansúrez, Álvar Díaz...); d'otros nun se sabe si son reales o ficticios (Pero Bermúdez, Martín Antolínez, Félez Muñoz, Raquel -que sería en realidá Raguel o Roguel- y Vides...), otros son ficticios (los moros Tamín, Fáriz, Galve) y unos pocos apaecen col nome equivocáu (les fíes del Cid, Elvira y Sol, son en realidá [[Cristina Rodríguez (noble)|Cristina]] y [[María Rodríguez (fía del Cid)|María]]; Sancho, abá de Cardeña, llamar en realidá Sisebuto; Búcar, rei de Marruecos, ye en realidá'l xeneral [[almorávide]] [[Sir ben Abu-Béker]]).<ref>Colin Smith, "Apéndiz I", nel so ed. del ''Poema de mio Cid'', Madrid: Cátedra, 1980, páxs. 335-352.</ref>
L'héroe, Rodrigo Díaz, el Cid, ta más carauterizáu poles sos actitúes y personalidá que pol so físicu, del cual solo destacar la so gran barba ("¡Oh Dios, cómo es bien barbado!" v. 789; "el de la crecida barba", v. 1226; "el Cid de la barba grande", v. 2410, etc.) que s'arreyar con un gordón y promete nun cortase hasta que vuelva a la Corte en señal de duelu, y la so fortaleza. Ye amás un diestru guerreru, piadosu, bon padre, fiel al rei hasta la humildación: al so pasu ("lasyhervas del campo a dientes las tomó", v. 2022), amigu inclusive de paganos musulmanes, pos unu de los sos meyores ("myo amigo natural", v. 1479; "amigo sin falla", v. 1528) ye un [[mudéxar]] o sarracenu ricu, Abengalbón, quien afaya la intriga de los Infantes pa matalo y robalo per mediu d'un "moru ladináu" o amarutáu de cristianu qu'escucha la so conxura; sicasí, perdonar en deferencia al Cid, amosándo-yos asina en qué anicia la verdadera nobleza (episodiu qu'inaugura una llarga tradición de [[maurofilia]] na lliteratura castellana).
Pero lo que realmente define al Cid, como determinó [[Ramón Menéndez Pidal]], ye l'[[atueldu]], una traza propia de la manera de ser castellanu qu'apenes puede traducise por "serenidá", "equilibriu" o "contención": el Cid nunca pierde la fe en sí mesmu entá nes circunstancies más dures y prevalezse d'un fundamental [[optimismu]], refugando inclusive malos [[superstición|agüeros]] nuna dómina en que la superstición yera lo normal y muncho más común que güei. El so [[vengación]] ye más xurídica qu'esforcia: esixe Cortes al Rei, quien les convoca en Burgos, y reclama la devolución de la [[dote]] que-yos dio a los infantes a cambéu del casoriu de les sos fíes; coles mesmes, pa nun enllordiase cola vileza de los Infantes, y pos que los verdaderos responsables de la so deshonra son los capitanes de les sos [[mesnada|mesnaes]], quien-y despintaron la cobardía de los mesmos, dexa nes sos manes la resolución del conflictu d'honor por aciu el riepto o [[duelu]] pa llavar la so propia honra en señal de respetu a la del Cid. El Cid nun ye un personaxe invulnerable a los sentimientos, nin tampoco un arrayante, como [[Roldán]]: emociónase y reza cuando ye oportunu y, al soltase un lleón, nun lo mata pa exhibir la so fuercia como fadría cualquier bárbaru caballeru, sinón que respeta la nobleza del lleón y devolver al so llugar, la xaula, porque esto ye lo correcto y lo que tamién él tien de faer: tar nel so sitiu, demostrando'l so atueldu de gran caballeru. L'episodiu, unu de los ficticios creaos nel cantar (xunto con otros como'l de la carbayeda de Corpes o les arques de los xudíos, esti últimu proveniente d'un [[apólogo]] incluyíu yá na ''[[Disciplina clericalis]]'' de [[Pedro Alfonso]]), ye [[Parodia|asonsañáu]] nel ''[[Don Quixote de la Mancha]]'', II, 17 de [[Miguel de Cervantes]] cuando'l personaxe principal fai abrir la xaula d'un lleón y este da-y el llombu ensin face-y casu. Por demás, el Cid ye tamién un home honráu que tien mala conciencia: siéntese incómodu cuando Antolínez engaña a los xudíos Raquel y Vides ya inténtase aselar pensando que se vio forzáu a ello; cuando nel futuru Álvar Fáñez vuelva atopar, la respuesta nun va ser precisamente la devolución de los fondos: Álvar Fáñez dalos llargues, a cencielles, daqué que'l Cid, l'héroe puramente dichu, sería incapaz de faer.
Magar tou, la carauterización de Álvar Fáñez ye la d'un dignu llugarteniente que participa de toles virtúes del Cid (anque non precisamente la de pagar les deldes, como yá se vio), pero hai una que sobresal nél: ye un gran diplomáticu, polo cual el Cid escoyer siempres pa unviar les sos embaxaes ante'l rei [[Alfonsu VI de Lleón|Alfonsu VI]] colos regalos que son parte proporcional del botín. [[Martín Antolínez]], "el burgalés complido", esto ye, "perfectu", destaca como un personaxe lleal y arrogante (aprove de cebera a Rodrigo, emprobecíu pol Rei), pero tamién ye l'astutu qu'escurre la trapacería de les arques con qu'estafa a los xudíos Raquel y Vides, un episodiu del cual dellos críticos aducieron traces d'[[antisemitismu]]. Ye igualmente un gran guerreru que s'enfrenta a los Infantes nos duelos finales.
Pero Bermúdez, sobrín del mesmu Cid y primu de les sos fíes, ye tatexu y caracterízase-y como un home fogosu, provecíu y llenu d'entusiasmu y emburrie, hasta'l puntu de que, sorteáu ente los capitanes l'honor de cruciar l'aceru en primer llugar na batalla, escaez qu'a él nun-y tocó esta distinción y ye'l primeru en faelo. Los demás capitanes de les mesnadas del Cid bromien pol so tartamudez llamándo-y "Pero Mudo", pero pierde, con un gran golpe d'efeutu, esti frenu llingual cuando tien de retar a unu de los Infantes nun potente discursu nel tercer cantar, empezando la so alocución col primer refrán que se tresmitió na lliteratura española: "llingua ensin manes, cuemo oses fablar".
L'atención hasta los más pequeños detalles na carauterización percíbese inclusive nel cuidu que se da a personaxes menores o episódicos como Félez Muñoz, el [[paxe]] pariente alloñáu del Cid que nun duldar n'estropiar el probe sombreru que se regaló cola miserable parte que-y correspondió pol botín valencianu enllenándolo d'agua pa socorrer a les sos primes, vejadas y abandonaes na Carbayera de Corpes por que les coman los llobos polos infames Infantes de Carrión. Esti actu definir como "noble"... anque tamién sorraya esta actitú l'arrogante sangre del Cid que cuerre poles sos venes. Doña Jimena ye esbozada como una madre piadosa... y como una muyer arguyosa, que tuvo que soportar una gran vergüenza na so obligada reclusión nel monesteriu de [[San Pedro de Cardeña]]: "Sacado me habéis, oh Cid, de muchas vergüenzas malas: / aquí me tenéis, señor: vuestras hijas me acompañan, / para Dios y para vos son buenas y bien criadas".
Per otra parte, los Infantes de Carrión tán descritos con un [[Realismu lliterariu|realismu]] y una penetración tales nos motivos de la vileza que se llega al respigu. Nun se para en barres el testu al referir que, cuando tán azotando a les sos esposes, ''pertenecíen'' por ver quién daba los meyores golpes, detalle de [[sadismu]] que reflexa verdaderamente a un poeta creador qu'enfusó hondamente dientro de la mesma sicopatía de la maldá, desaposiándola de toa posible xustificación. Los "malos" del poema, a diferencia de los de la epopeya francesa, el Ganelón de la ''[[Chanson de Roland]]'', por casu, escarecen absolutamente de [[nobleza]] y de grandor, y entá inclusive d'humanidá. Pero otru de los personaxes negativos, el catalán Conde don Remont, amuésase bien distintu: apaez como un fatuo y arrayante cortesanu que s'avergoña de ser vencíu por esos "''malcalçados''" de los castellanos, negándose a comer hasta que, apiadado más polos pitorreos qu'exercen sobre él los sos mesnaderos que pola fame que pueda sufrir el personaxe, el Cid llogra cola so condescendencia que tolere n'alimentase.
== Ediciones ==
* [[Tomás Antonio Sánchez]], "Poema del Cid", en ''Colección de poesías castellanas anteriores al siglo XV'', vol. I. Madrid, 1779, pp. 220–404.
* [[Jean-Joseph-Stanislas-Albert Damas-Hinard]], ''Poëme du Cid, texte espagnol accompagné d'une traduction française, de notes, d'un vocabulaire et d'une introduction'', París, 1858.
* [[Florencio Janer]], "Cantares del Cid Campeador, conocidos con el nombre de Poema del Cid", en ''[[Biblioteca de Autores Españoles]]... Poetas castellanos anteriores al siglo XV...'' Madrid: [[Manuel Rivadeneyra]], 1864. Coteja críticamente el texto del manuscrito, cedido por [[Pedro José Pidal]], con el de Tomás Antonio Sánchez y el de Damas Hinard, y añade las suyas a las notas de ambos.
* [[Andrés Bello]], [https://archive.org/details/donandresbello00chilgoog "Poema del Cid", en ''Obras completas de Don Andrés Bello'', vol. II]. Santiago de Chile: Imprenta de Pedro G. Ramírez, 1881, pp. 85–303.
* [[Ramón Menéndez Pidal]], ''Cantar de Mío Cid'', vol. III, Madrid, 1911; 2.ª ed. en ''Obras completas de Ramón Menéndez Pidal'', vol. V, Madrid: Espasa-Calpe, 1946; 3.ª ed. Madrid, 1956.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid'', Madrid: La Lectura, 1911; Madrid: [[Clásicos Castellanos]], núm. 24, 1913; 13.ª ed. Madrid: Espasa-Calpe, 1971.
* Ramón Menéndez Pidal, ''Poema de Mío Cid, Facsímil de la edición paleográfica'', Madrid, 1961.
* [[Ian Michael]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Clásicos Castalia núm. 75, 1976; 2.ª ed. 1978.
* [[Christopher Colin Smith]], ''The Poem of the Cid'', Oxford: Clarendon Press, 1972; versión castellana: ''Poema del Cid'', Madrid: Cátedra, 1976, muy reimpresa.
* [[Miguel Garci-Gómez]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: CUPSA, 1977.
* [[María Eugenia Lacarra]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: Taurus, 1982. Usa el texto de Colin Smith y refunde sus notas, las de Menéndez Pidal y las de Ian Michael.
* [[Jules Horrent]], ''Cantar de Mio Cid / Chanson de Mon Cid'', Gante: Editions Scientifiques, 1982, 2 vols.
* [[José Jesús de Bustos Tovar]], ''Poema de mio Cid'', Madrid: [[Alianza Editorial]], 1983.
* [[Pedro Manuel Cátedra]], ''Poema de mio Cid'', Barcelona; Planeta, 1985.
* ''Cantar de mío Cid''. Ed., introd. y notas de [[Alberto Montaner Frutos]]. Estudio preliminar de [[Francisco Rico]]. Barcelona: Crítica, 1993.
* ''Poema de mio Cid''. Ed. introd. y notas de [[Julio Rodríguez Puértolas]]. Madrid: Akal, 1996.
* ''Cantar de Mio Cid''. Versión de [[Lourdes Sanz Mingote]] (1998) Edición paleográfica con adaptaciones para hacer legible el texto a los usuarios del CD-Rom de la colección ''Tesoros de la Biblioteca Nacional'' y para la declamación completa del poema con pronunciación medieval a cargo de [[José Ángel Juanes Seseña]]. Madrid, Biblioteca Nacional. ISBN 84-89614-15-6
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd. y notas de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Debolsillo, 2002.
* ''Cantar de mio Cid''. Ed. de Alberto Montaner Frutos. Barcelona: Biblioteca Clásica de Galaxia Gutenberg/Círculo de Lectores, 2007.
* ''Poema de mio Cid''. Ed., introd., notas y actividades de [[Eukene Lacarra Lanz]]. Barcelona: Penguin Clásicos, 2015.
== Adautaciones modernes ==
L'eruditu mexicanu [[Alfonso Reyes Ochoa]] fixo una versión en prosa moderna en 1919; el filólogu y poeta de la [[Xeneración del 27]] [[Pedro Salinas]] afixo'l ''Cantar'' al castellán modernu en versu en 1926. Otres versiones rítmiques posteriores en versu ta roblaes por [[Luis Guarner]] (1940), el medievalista [[Francisco López Estrada]] (1954), frai [[Justo Pérez de Urbel]] (1955), [[Matías Martínez Burgos]] (1955), [[Camilo José Cela]] (1959) y [[Alberto Manent]] (1968). En prosa, fora de la yá citada d'Alfonso Reyes, esisten les versiones de [[Ricardo Baeza]] (1941), d'[[Ánxeles Villarta]] (1948), de [[Fernando Gutiérrez (1911-1984)|Fernando Gutiérrez]] (1958), del mexicanu [[Carlos Horacio Magis]] (1962) y d'[[Enrique Rull]] (1982).<ref>[[Luis Guarner]], «Prólogu» a la so edición anotada del ''Cantar de mio Cid'', Edaf, 2007; páx. 33 y [[José Simón Díaz]], ''Bibliografía de la lliteratura hispánica'', II, 329 y ss.</ref>
== Ver tamién ==
* [[Lliteratura española na Edá Media]]
* [[Tizona]] y [[Colada (espada)|Colada]], les espaes del Cid de la ficción.
== Notes ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
=== Fonte principal ===
*{{cita publicación |apellíu={{versalita|[[José Luis Corral|Corral Lafuente]]}} |nome=José Luis |títulu=Simposio internacional El Cid nel Valle del Jalón|revista=Centro d'estudios bilbilitanos |númberu=36 |url=http://ifc.dpz.es/recurso/publicaciones/14/60/_ebook.pdf |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2016 |añu=1991 |editorial=Institución «Fernando'l Católicu» |allugamientu=Zaragoza |isbn=84-7820-089-4}}
* [[Alberto Montaner Frutos|Montaner Frutos, Alberto]] (ed. llit.), ''Cantar de mio Cid'', Barcelona, Crítica, 2000 (1ª ed. 1993). ISBN 978-84-8432-121-7. [http://unizar.academia.edu/AlbertoMontaner/Papers/659423/Cantar_de_mio_Cid_estudiu_preliminar_de_Francisco_Ricu Correxida y aumentada en 2007 (Barcelona, Galaxa Gutenberg)] y en 2011 (Barcelona, Galaxa Gutenberg; Real Academia Española). ISBN 978-84-8109-908-9
* [[Colin Smith|Smith, Colin]] (ed. llit.), ''Poema de mio Cid'', Madrid, Cátedra, 1976. ISBN 84-376-0060-X.
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Lay of the Cid}}
{{Wikisource|oxetu=el testu completu|preposición=d'enllaz rotu|1=[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm Códiz únicu dixitalizáu na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] |2=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/cid/80283852878795052754491/index.htm |bot=InternetArchiveBot }}.
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_obra/Cid/index.shtml Portal del ''Cantar de mio Cid'' de la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes].
* [http://www.laits.utexas.edu/cid/ Edición dixital de la Universidá de Texas. Versiones paleográfica, normativa y llectura con pronunciación medieval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701173019/http://www.laits.utexas.edu/cid/ |date=2012-07-01 }}.
* Francisco López Estrada, ''[https://books.google.es/books?id=Fh0j-Z6g8RoC&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=&f=false Panorama críticu sobre'l Poema del Cid]'', Madrid, Castalia, 1982. Lliteratura y sociedá, 30. ISBN 978-84-7039-400-3
* Alberto Montaner Frutos, [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantardemioCid.aspx El ''Cantar de mio Cid'']. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElcodicedeVivar.aspx Códiz]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Sinopsisargumental.aspx Argumentu]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Aspectosliterarios.aspx Estudiu de la obra]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_Bibliografiacidiana.aspx Bibliografía]. [http://www.caminodelcid.org/Camino_ElCantarenPDF.aspx Edición modernizada del ''Cantar''].
* Guillermo Fernández Rodríguez-Gradia y Clara de la Brenga Carretera, [http://parnaseo.uv.es/Lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.htm «Sobre la métrica del Cantar de mio Cid. Música y épica: La cantilación de les xestes»], ''Lemir: Revista de Lliteratura Española Medieval y del Renacimientu'', [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Revista8.htm nᵘ 8], 2004. ISSN 1579-735X. [http://parnaseo.uv.es/lemir/Revista/Revista8/Cid2/Cid2.pdf Versión en pdf].
* [http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/mio_cid/enllaces.htm Enllaces sobre'l ''Cantar de mio Cid''] nel Centru Nacional d'Investigación y Comunicación Educativa del Ministeriu d'Educación y Ciencia d'España. En <http://fenix.cnice.mec.es/recursos/aniversarios/>
* [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/bdh0000036451''Poema del Cid''], exemplar únicu dixitalizáu na [[Biblioteca Dixital Hispánica]] de la [[Biblioteca Nacional d'España]]
{{Tradubot|Cantar de mio Cid}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Llibros]]
[[Categoría:Cantares de xesta d'España|mio Cid]]
[[Categoría:El Cid|Cantar de mio Cid]]
[[Categoría:Obres lliteraries anónimes]]
[[Categoría:Poesía en castellanu]]
[[Categoría:Poesía d'España]]
[[Categoría:Lliteratura d'España]]
[[Categoría:Poemes]]
gyi44apna9c2diubfus299qdrb77cmt
Susana Malcorra
0
117271
4527256
4503209
2026-09-11T10:46:54Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 22 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527256
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Susana Mabel Malcorra''' {{nym}} ye una [[Inxeniería llétrica|inxeniera llétrica]] y [[Diplomacia|diplomática]] arxentina. Recibida d'inxeniera llétrica na [[Universidá Nacional de Rosario]], trabayó en [[IBM]] y en 1993 ingresó a [[Telecom Arxentina]], empresa de telecomunicaciones entós apocayá privatizada, y onde aportaría a direutora xeneral. En setiembre de 2004 pasó a ser direutora executiva adxunta del [[Programa Mundial d'Alimentos]] de les [[Naciones Xuníes]]. Dende 2008 hasta 2012 foi secretaria xeneral adxunta del Departamentu de Sofitu a les Actividaes sobre'l Terrén de Naciones Xuníes, nomada pol secretariu xeneral [[Ban Ki-moon]]. En marzu de 2012 foi designada xefa de gabinete d'esa organización.
Tres l'asunción de [[Mauricio Macri]] como [[Presidente de la Nación Arxentina]] el 10 d'avientu de 2015, foi designada [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores y Cultu (Arxentina)|ministra de Rellaciones Esteriores y Cultu]] del so gobiernu, cargu qu'ocupó hasta'l 12 de xunu de 2017.<ref>{{cita noticia|títulu=Arrenunció la canciller Susana Malcorra y reemplazar Jorge Faurie|url=https://www.clarin.com/politica/arrenuncio-canciller-susana-malcorra_0_S1MrzyqWb.html|fechaaccesu=29 de mayu de 2017|obra=[[Clarín (periódicu)|Clarín]]|fecha=29 de mayu de 2017}}</ref><ref name="Telam-arrenuncia">{{cita noticia|títulu=Macri tomó xuramentu al canciller Faurie y llamó a "terminar cola mafia de los xuicios llaborales"|url=http://www.telam.com.ar/notas/201706/192031-macri-toma-xuramentu-al-nuevu-canciller-y-presenta-un-nuevu-hercules-designacion-malcorra.html|fechaaccesu=12 de xunu de 2017|obra=Télam|fecha=12 de xunu de 2017}}</ref>
== Biografía ==
=== Primeros años ===
Malcorra estudió inxeniería llétrica na [[Universidá Nacional de Rosario]]. Ente 1979 y 1993 trabayó en [[IBM]], esi añu ingresó en [[Telecom Arxentina]], de la cual aportaría a presidenta.<ref name="bioONU"/>
En 2001, mientres el so pasu como xerente xeneral de Telecom, resolvió un retayu del 10 % nos sueldos de los trabayadores telefónicos pero ante'l refugu de Foetra, amenació con despidos. «El próximu pasu va ser tomar midíes qu'incluyan la salida de xente», dixo al diariu ''La Capital'', lo que xeneró una serie de midíes de fuercia gremial poles cualos tuvo que dar marcha tras con esa decisión.<ref>{{cita web|nome1=Malcorra va ser la canciller del próximu gobiernu|url=http://www.pagina12.com.ar/diario/ultimas/20-286838-2015-11-24.html|editorial=Páxina12|fecha=24 de payares de 2015|títulu=Malcorra va ser la canciller del próximu gobiernu}}</ref><ref>{{cita web|nome1=Telecom amenacia con cesantías masives|url=http://archivo.lacapital.com.ar/2001/11/30/articulo_99.html|fecha=30 de payares de 2001|títulu=Telecom amenaza con cesantías masives|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160508065446/http://archivo.lacapital.com.ar/2001/11/30/articulo_99.html|fechaarchivu=2016-05-08}}</ref> Había mandáu 400 telegrames de despidu a emplegaos que nun aceptaben una rebaxa de sueldos.<ref name="doctora"/>
En saliendo de la entidá de telecomunicaciones en 2002, foi cofundadora de «Vectis Management».<ref>[http://documents.wfp.org/stellent/groups/public/documents/liaison_offices/wfp066779.pdf Biografía en wfp.org]</ref>
=== Naciones Xuníes ===
Dende 2004 en [[ONX]], desempeñóse como Direutora d'Operaciones y Direutora Executiva Adxunta del [[Programa Mundial d'Alimentos]], onde tuvo al cargu d'emerxencies en dellos países. Mientres el [[Terremotu del océanu Índicu de 2004|tsunami n'avientu de 2004]], dirixó la primer fase de la respuesta operativa. Ingresó a les Naciones Xuníes tres un procesu de seleición de más d'once entevistes coordináu por un ''head hunter'' («cazador de talentos»).<ref name="doctora"/>
Foi, dende 2008 hasta 2012, Secretaria Xeneral Adxunta del Departamentu de Sofitu a les Actividaes sobre'l Terrén de [[Naciones Xuníes]], siendo nomada por Ban Ki-moon, reemplazando a l'americana Jane Holl Lute.<ref>{{cita web|url=http://www.un.org/News/Press/docs/2008/sga1125.doc.htm|títulu=Secretary-General Appoints Susana Malcorra of Argentina to Head Department of Field Support|obra=ONX |editorial=United Nations Secretary-General|fechaaccesu=30 de payares de 2010|idioma =inglés}}</ref>
[[Ban Ki-moon]] moteyar «la doctora non» poles respuestes que daba en dalgunes causes ante los estaos miembros.<ref name="doctora">{{cita web |url=http://www.infonews.com/nota/266922/moteyada-la doctora-non-por-ban-ki-moon |títulu=Moteyada "la doctora non" por Ban Ki-moon, Malcorra yá se despidió de la ONX |editorial=Infonews |fecha=29 de payares de 2015 }}</ref><ref>{{cita web|títulu = Susana Malcorra ‘a Strong Voice for Gender Equality', Secretary-General Says, Welcoming Her Appointment as Argentina's New Foreign Relations Minister {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|url = http://www.un.org/press/en/2015/sgsm17355.doc.htm|website = www.un.org|fechaaccesu =28 de payares de 2015|idioma =inglés}}</ref>onde se vio implicada pol ocultamiento de denuncies por abusos sexuales a menores d'edá perpetaos por [[Cascos Azules]] de la ONX y fuercies de paz de [[Guinea]], [[Chad]] y [[Guinea Ecuatorial]] en misiones n'[[África]].<ref>{{cita web|títulu = Ban Ki-moon felicitó a Susana Malcorra pola designación en Cancillería|url = http://www.politicargentina.com/notas/201512/10727-malcorra-vese-implicada-en-un-escandalo-en-la-onu-por-despintar-abusos-sexuales.html|website = www.lanacion.com.ar|fechaaccesu = 28 de payares de 2015}}</ref>
En marzu de 2012 foi designada por [[Ban Ki-moon]], [[Secretariu Xeneral de les Naciones Xuníes]], como de Xefa de Gabinete de felicidá [[Organización de les Naciones Xuníes|organización]].<ref name="bioONU">{{cita web|url=http://www.un.org/sg/management/senstaff_details.asp?smgID=157|títulu=Senior Management Group - Susana Malcorra, Chef de Cabinet|obra=ONX |editorial=United Nations Secretary-General|fechaaccesu=28 de payares de 2015|idioma =inglés}}</ref> Malcorra desempeñó dichu rol hasta aceptar el so nomamientu como Canciller de la República Arxentina n'avientu de 2015.
=== Canciller de la Nación Arxentina ===
[[Ficheru:Jura de Susana Malcorra.jpg|thumb|250px|Malcorra xurando'l 10 d'avientu de 2015]]
[[Ficheru:Macri en la 49°Cumbre del Mercosur.jpg|thumb|250px|El [[Presidente de la Nación Arxentina|presidente]] [[Mauricio Macri|Macri]], la [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores y Cultu (Arxentina)|canciller]] Malcorra y el [[Xefatura de Gabinete de Ministros xefe de gabinete]] [[Marcos Peña]], na 49º cume del [[Mercosur]] en [[Asunción]], [[Paraguái]], el 21 d'avientu de 2015]]
El 24 de payares de 2015 anuncióse la so eleición pal cargu de [[Ministeriu de Rellaciones Esteriores d'Arxentina|ministra de Rellaciones Esteriores de la República Arxentina]] del gobiernu de [[Mauricio Macri]].<ref>{{Cita web|títulu = Susana Malcorra, de la ONX, va ser la Canciller de Mauricio Macri|url = http://www.clarin.com/politica/Susana-Malcorra-Canciller-Mauricio-Macri_0_1473453128.html|fechaaccesu = 24 de payares de 2015|editorial = [[Diariu Clarín]]}}</ref><ref>{{cita web|títulu= Mauricio Macri nomó a Susana Malcorra como canciller|url= http://www.lanacion.com.ar/1848482-mauricio-macri-nomo-a-susana-malcorra-como-canciller|editorial= [[La Nación (Arxentina)]]|fecha= 24 de payares de 2015}}</ref> Pal so reemplazu na ONX foi designáu'l [[guatemalianu]] [[Edmond Mulet]].<ref name=guate>{{cita web |url=http://www.un.org/spanish/News/story.asp?NewsID=33934#.VloaOOKgvVI |títulu=Edmond Mulet, de Guatemala, nuevu Xefe de Gabinete de la ONX |editorial=Centru de Noticies ONX |fecha=27 de payares de 2015}}</ref>
Nuna entrevista del diariu ''[[La Nación (Arxentina)|La Nación]]'', faló de la rellación con Estaos Xuníos, xenerar vinculaciones económiques con [[Irán]], acercamieno con [[China]] y declaró que la [[cuestión de les islles Malvines]] «nun lo ye tou» nes rellaciones col [[Reinu Xuníu]].<ref>{{cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/1852090-susana-malcorra-vamos-a-desideologizar-les rellaciones esteriores-de-la-argentina |títulu=Susana Malcorra: "Vamos a desideologizar la política esterior" |fecha=7 d'avientu de 2015 |editorial=La Nación }}</ref> Tiempu dempués axuntóse col canciller británicu onde alcordó realizar una axenda al marxe de la cuestión de la soberanía de Malvines.<ref>{{cita web |url=http://www.diariocronica.com.ar/151598-susana-malcorra-y-el so-par-britanico-axenda-al marxe-de-malvinas.html |títulu=Susana Malcorra y el so par británicu axenda al marxe de Malvines |editorial=Diariu Crónica |fecha=13 de mayu de 2016 }}</ref>
Depués d'asumir nel cargu, [[Diosdado Cabello]], titular de l'[[Asamblea Nacional de Venezuela]], acusó a Malcorra de pertenecer a l'[[Axencia Central d'Intelixencia]] de los [[Estaos Xuníos]]. Cabello afirmó que la recibiera na so oficina y que yera «la CIA mesma».<ref>{{cita web |url=http://www.clarin.com/mundo/Venezuela-agora-pega-Susana-Malcorra_0_1483051888.html |títulu=Venezuela agora péga-y a Susana Malcorra |editorial=[[Diariu Clarín]] |fecha=10 d'avientu de 2015 }}</ref> Díes más tarde, la canciller venezolana [[Delcy Rodríguez]] criticar sobre «el so persistente ya illexítima inxerencia n'asuntos internos de Venezuela».<ref>{{cita web |url=http://www.telesurtv.net/news/Venezuela-refuga-declaraciones-de-la Canciller-de-Arxentina-20151216-0050.html |títulu=Venezuela refuga declaraciones de la Canciller d'Arxentina |fecha=16 d'avientu de 2015 |editorial=[[TeleSur]] }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/1855015-venezuela-malcorra-macri-maduru |títulu=La canciller venezolana pidió-y a Malcorra que non se meta col chavismo |fecha=17 d'avientu de 2015 |editorial=La Nación }}</ref> Más tarde, la Cancillería Arxentina decidió nun designar embaxador a Venezuela, quedando la misión diplomática a cargu del [[encargáu de negocios]].<ref name="Nacion16"/>
Pela so parte representantes de Venezuela abogaron pola lliberación de los presos políticos de dichu país.<ref>{{cita web |url=http://www.diario4v.com/mundo/2016/1/19/venezuela-pide-liberacion-presa-politica-milagros-sala-9726.html |títulu=Venezuela pide lliberación de la "presa política" Milagros Sala |editorial=Diariu 4V |fecha=19 de xineru de 2016 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20201031165923/https://www.diario4v.com/mundo/2016/1/19/venezuela-pide-liberacion-presa-politica-milagros-sala-9726.html |fechaarchivu=2020-10-31 }}</ref> Per otru llau el [[Parlasur]] pidió información sobre la detención de la diputada [[Milagro Sala]], considerada presa política. El presidente del parllamentu rexonal, [[Jorge Taiana]] pidió información a la canciller Malcorra y alvirtió que nun se ta respetando la invistidura de la dirixente como parllamentaria rexonal.<ref>{{cita web |url=http://www.ellitoral.com/index.php/diarios/2016/02/06/politica/POLI-04.html |títulu=Malcorra, Milagro y el Papa editorial=La Mariña |fecha=6 de febreru de 2016}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.diariouno.com.ar/pais/el-parlasur-pidio-informacion-la-detencion-sala-20160116-n220212 |títulu=El Parlasur pidió información sobre la detención de Sala editorial=Diariu Unu |fecha=16 de xineru de 2016}}</ref>
A fines d'avientu de 2015, nuna nota del diariu ''[[Diariu Perfil|Perfil]]'' Malcorra declaró que taba revisando la estructura del Ministeriu de Rellaciones Esteriores y que va crear una subsecretaría del [[Atlánticu Sur]], incluyendo la cuestión Malvines, anunciáu asina'l zarru de la [[secretaría d'Asuntos Relativos a les Islles Malvines]], creada en 2013.<ref>{{cita web |url=http://www.perfil.com/politica/Para-Malcorra-el-kirchnerismo-tuvo-una-posicion-bien-dura-con-Malvines-20151226-0008.html |títulu=Pa Malcorra, el kirchnerismo tuvo una posición “bien dura” con Malvines |editorial=[[Diariu Perfil]] |fecha=26 d'avientu de 2015}}</ref> Meses dempués desmanteló dicha secretaría, despidiendo a 120 persones.<ref>{{cita web |url=http://www.enorsai.com.ar/politica/18339-cancilleria-desmantelo-el-area-que s'ocupaba-del reclamu soberanu-por-malvinas.html |títulu=Cancillería desmanteló l'área que s'ocupaba del reclamu soberanu per Malvines |editorial=Enorsai |fecha=5 d'abril de 2016 }}</ref>
Tres el discutiniu xeneráu pol espardimientu d'un documentu nel que Macri figuraba como directivu nuna sociedá off shore, en [[Les Bahames]], al pie del so padre, Franco Macri, y a unu de los sos hermanos, Mariano Macri, Malcorra salió en defensa del gobiernu.<ref>{{cita web |url=http://www.eldestapeweb.com/panama-papers-malcorra-defendio-macri-n16214 |títulu=Panamá Papers: Malcorra defendió a Macri |editorial=El Destape Web |fecha=4 d'abril de 2016}}</ref> Nuna entrevista publicada en mayu de 2016 nel periódicu británicu ''[[The Financial Times]]'' Malcorra almitió que les Malvines yá nun son prioridá pal gobiernu de Macri y la tema dominante na rellación ente Buenos Aires y Londres.<ref>{{cita web |url=http://www.eldestapeweb.com/malcorra-admitio-que-las-malvinas-ya-no-son-prioridad-el gobiernu-macri-n17385 |títulu=Malcorra almitió que les Malvines yá nun son prioridá pal gobiernu de Macri |fecha=17 de mayu de 2016 |editorial=El Destape Web }}</ref> En xunu de 2016, encabezó la delegación arxentina la xunta del [[Comité de Descolonización]] de la ONX que trata añalmente la cuestión Malvines. Malcorra quixo saludar a la delegación de les Malvines, pero unu de los sos miembros, [[Gavin Short]] (asambleista) negó-y el saludu.<ref>{{cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/1911896-malvinas-malcorra-saludu-kelper |títulu=Islles Malvines: Malcorra quixo saludar a la delegación kelper y un asambleista negó-y la mano |editorial=[[La Nación (Arxentina)]] |fecha=23 de xunu de 2016 }}</ref>
En 2016 foi nomada oficialmente como candidata p'asumir la Secretaría Xeneral de les Naciones Xuníes<ref>{{cita web|url=http://www.clarin.com/politica/Malcorra-cuartu-llugar-votacion-ONU_0_1657634289.html|títulu=Malcorra xubió al cuartu llugar nuna nueva votación de la ONX|fecha=26 de setiembre de 2016|editorial=Clarín}}</ref> cargu pal que finalmente foi escoyíu'l portugués [[António Guterres|Antonio Guterres]].<ref>{{Cita noticia|títulu=Antonio Guterres va ser el nuevu secretariu xeneral de la ONX|url=https://www.elmundo.es/internacional/2016/10/05/57f5284b468aebd41y8b465c.html|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2016|periódicu=ELMUNDO}}</ref>
El 29 de mayu de 2017 anunció'l so arrenunciu por motivos personales y dexó el cargu oficialmente'l 12 de xunu. Anuncióse qu'en dexando'l cargu camudar a [[España]] pa tar cola so familia y presidiría el Conseyu d'Altu Nivel pal Analís Global, con rangu ministerial.<ref name=":0">{{cita noticia|apellíos=|nome=|títulu=Susana Malcorra dexa la Cancillería y reemplazar l'embaxador en Francia, Jorge Faurie|url=http://www.lanacion.com.ar/2028432-susana-malcorra-dexa-la-cancilleria|fecha=29 de mayu de 2017|fechaaccesu=29 de mayu de 2017|periódicu=|páxina=|obra=[[La Nación (Arxentina)|La Nación]]}}</ref><ref name="Telam-arrenuncia"/>
== Controversies ==
Cables y documentos peneraos por [[WikiLeaks]] sostienen que mientres los sos años en Naciones Xuníes, Malcorra trabayó a favor del [[gobiernu de los Estaos Xuníos]]. [[Susan Rice]], entós embaxadora d'Estaos Xuníos ante l'organismu, solicitó-y poner ciudadanos d'Estaos Xuníos en distintos puestos debaxo de Malcorra, a lo qu'ella aceptó. Tamién se penerar cables onde delegaos [[italia]]nos y británicos quexar de la [[burocracia]] de la misión de Naciones Xuníes en [[Darfur]], que taba al mandu de Malcorra.<ref>{{cita web |url=http://www.radionacional.com.ar/?p=87770 |títulu=Santiago O´Donnell: “Susana Malcorra fixo tolo posible pa complacer a los norteamericanos cuando tuvo en Naciones Xuníes” |fecha=16 d'avientu de 2015 |editorial=[[LRA Radio Nacional]]}}</ref>
En xunu de 2015, la revista d'Estaos Xuníos ''[[Foreign Policy]]'' reveló una investigación interna de Naciones Xuníes sobre'l rol que cumplió Malcorra y otros altos funcionarios de Naciones Xuníes nun posible ocultamiento de denuncies por abusos sexuales a menores d'edá perpetaos por [[Cascos Azules]] de la ONX y fuercies de paz de [[Guinea]], [[Chad]] y [[Guinea Ecuatorial]] en misiones n'[[África]]. En total hai 13 abusos sexuales a neños documentaos per parte de 16 soldaos nun [[campu de refuxaos]] en [[República Centroafricana]]. Tamién taría arreyada xunto a otros funcionarios del organismu en callar y escorrer al denunciante del escándalu, un especialista en derechos humanos de [[Suecia]], Anders Kompass, quien presentó denunciar ante autoridad de [[Francia]].<ref name=cascos>{{cita web |url=http://www.politicargentina.com/notas/201512/10727-malcorra-vese-implicada-en-un-escandalo-en-la-onu-por-despintar-abusos-sexuales.html |títulu=Malcorra foi señalada como supuesta responsable de que la ONX despinte abusos sexuales a menores |fecha=27 d'avientu de 2015 |obra=Política Arxentina }}</ref><ref>{{cita web |url=http://foreignpolicy.com/2015/06/12/prince-zeid-o-n-high-commissioner-human-rights-africa-sexual-misconduct-france-o-n-whistle-blower/ |fecha=12 de xunu de 2015 |editorial=''[[Foreign Policy]]'' |idioma=inglés |títulu=O.N. Tightens Noose on O.N. Rights Official Who Exposed Abuses }}</ref> Los testimonios de les víctimes fueren recoyíos en 2014 por personal de la [[Oficina del Altu Comisionado de les Naciones Xuníes pa los Derechos Humanos]] y [[Unicef]], siendo peneraos nel diariu británicu ''[[The Guardian]]''.<ref name=adn>{{cita web |url=http://adnrionegro.com.ar/2015/12/los secretos-de-la canciller-malcorra/ |títulu=Los secretos de la canciller Malcorra |editorial=ADN Río Negro |fecha=27 d'avientu de 2015}}</ref>
Amás criticóse la designación d'allegaos en puestos claves na Cancillería Arxentina. Incorporó a dos ex executivos de Telecom del so enfotu na organigrama del Ministeriu de Rellaciones Esteriores. Los cambeos impuestos n'embaxaes de países clave respuenden, na so mayoría, a decisiones de tinte políticu y, en dellos casos, personal: según designó a nuevos funcionarios del [[Unión Cívica Radical (Arxentina)|radicalismu]].<ref name="Nacion16">{{cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/1878725-malcorra-ordeno-cambeos-en-la-cancilleria-p'arrodiase-de-xente-de-su-enfotu |títulu=Malcorra ordenó cambeos na Cancillería p'arrodiase de xente del so enfotu editorial=La Nación |fecha=11 de marzu de 2016 }}</ref>
==Causes xudiciales==
A mediaos de 2016 denuncióse, en diversos medios de comunicación, que pa la so campaña pa la presidencia de la ONX, que finalmente nun consiguió; utilizó fondos públicos del Estáu Arxentín, al traviés de viaxes oficiales, y promeses sobre polítiques estatales pa llograr sofitu a la candidatura.<ref>{{cita web |url=http://www.enorsai.com.ar/mundo/19542-malcorra-usa-fondos-publicos-pa-faer-la so-campana-en-la-onu.html |títulu=Malcorra usa fondos públicos pa faer la so campaña na ONX |fecha=7 de setiembre de 2016 |editorial=Enorsai.com.ar }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.infonews.com/nota/301889/malcorra-con-millaje-record-cuanto |títulu=Malcorra, con millaje récor: ¿cuántu nos costar la campaña pola secretaría xeneral de la ONX? |editorial=Infonews |fecha=22 de setiembre de 2016 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.pagina12.com.ar/diario/ultimas/20-309854-2016-09-20.html |editorial=Páxina/12 |fecha=20 de setiembre de 2016 |títulu=Malcorra presidenta |autor=Marcelo Brignoni}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.cronista.com/economiapolitica/La canciller-yá-dio-14-vueltes-alredor-del mundu-en-10-meses-20160922-0049.html |títulu=La canciller yá dio 14 vueltes alredor del mundu en 10 meses |editorial=Cronista |fecha=22 de setiembre de 2016}}</ref> El mesmu xefe de gabinete [[Marcos Peña]], en payares de 2016, reconoció que s'utilizaron más d'un millón de [[Pesu (moneda d'Arxentina)|pesos]] de les arques del Estáu na candidatura de Malcorra.<ref>{{cita web |url=http://elpaisdigital.com.ar/contenido/la candidatura-de-malcorra-a-la-onu-cost--1309000/3364 |títulu=La candidatura de Malcorra a la ONX costó $1.309.000 |editorial=El País Dixital |fecha=14 de payares de 2016 }}</ref> Según los medios de comunicación, la cifra sería mayor una y bones nun se reconocieron tolos viaxes fechos pola canciller y l'usu de trelce funcionarios públicos pa la candidatura.<ref>{{cita web |url=http://www.politicargentina.com/notas/201611/17747-la-fallida-candidatura-de-malcorra-a-la-onu--y-costo-al estáu--1309000.html |títulu=La fallida candidatura de Malcorra a la ONX costó-y al Estáu 1.309.000 pesos |editorial=Política Arxentina |fecha=14 de payares de 2016 }}</ref> Por estos fechos, en febreru de 2017, Malcorra foi imputada por «peculado de servicios y malversación de caudales públicos».<ref>{{cita web |url=http://www.ambito.com/871737-imputen-a-malcorra-por usu-de-fondos-publicos-pa-impulsar-la so-candidatura-en-la-onu |títulu=Imputen a Malcorra por usu de fondos públicos pa impulsar la so candidatura na ONX |editorial=Ámbitu Financieru |fecha=5 de febreru de 2017}}</ref>
N'avientu de 2016 foi imputada por defraudación a l'alministración pública xunto a Mauricio Macri, Gabriela Michetti, [[Emilio Basavilbaso]], [[Luis María Blaquier]], [[Rossana Cecilia Surballe]], l'empresariu Diego Nicolás Rosendi, el extenista [[Gastón Gaudio]], [[Abdullah Bin Mohammed Bin Saud al Thani]], ente otros,<ref>{{cita web|url=http://www.perfil.com/politica/que-diz-el-polemico-memorandum-que-roblo-el gobiernu-de-macri-con-qatar.phtml|obra=Perfil|fecha=17 de payares de 2016|títulu=Qué diz el polémicu memorándum que robló'l gobiernu de Macri con Qatar|apellíu=Indart|nome=Ramón}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.perfil.com/politica/operacion-qatar-impulsen-la denuncia-contra-los funcionarios arreyaos.phtml|obra=Perfil|fecha=30 d'avientu de 2016|títulu=Operación Qatar. Imputaron a Macri, Malcorra, Reyser y Gaudio|apellíu=Indart|nome=Ramón}}</ref><ref>https://www.pagina12.com.ar/11703-macri-y-michetti-imputaos-por-el-memorandum-con-qatar</ref> pola eventual comisión de los delitos d'actos irregulares o indebíos, estafes y defraudaciones, alministración fraudulenta y negociaciones incompatibles col exerciciu de funciones públiques en perxuiciu al erariu públicu» por 1.300 millones de dólares d'Estaos Xuníos, tres la firma d'un memorándum con [[Qatar]].<ref>{{cita web |url=http://www.infobae.com/politica/2016/12/30/imputaron-a-macri-y-michetti-por-un-memorandum-con-qatar-por-1-300-millones-de-forgares/ |títulu=Imputaron a Macri y Michetti por un memorándum con Qatar por 1.300 millones de dólares editorial=[[Infobae]] |fecha=30 d'avientu de 2016 }}</ref> Denuncia que sería darréu tornada pol xuez Daniel Rafecas.<ref>{{Cita web|url=https://www.clarin.com/politica/xuez-daniel-rafecas-torno-denuncia-mauricio-macri-memorandum-qatar_0_S1NzwSFhe.html|títulu=El xuez Daniel Rafecas tornó una denuncia contra Mauricio Macri por un memorándum con Qatar|fechaaccesu=11 d'agostu de 2017|apellíu=Clarin.com|sitiuweb=www.clarin.com|idioma=es}}</ref>
== Premios y honores ==
* 2016: [[Orde del Cóndor de los Andes|Cóndor de los Andes]] na orde de Gran Cruz ([[Bolivia]])<ref>{{cita web |url=http://www.eldiario.net/noticias/2016/2016_03/nt160308/politica.php?n=74&-susana-malcorra-recibe-el-condor-d'andar |títulu=Susana Malcorra recibe'l Cóndor de los Andes |editorial=El Diariu |fecha=8 de marzu de 2016}}</ref>
* 2016: [[Ficheru:ESP Isabella Catholic Order GC.svg|40px]] Dama gran cruz de la [[Orde de Sabela la Católica]] ([[España]])<ref>[https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2015-13228 ''Real Decretu 8/2016, de 8 de xineru, a la señora Susana Mabel Malcorra, Ministra de Rellaciones Esteriores y Cultu de la República Arxentina.''. Boletín Oficial del Estáu (5 d'avientu de 2015)]</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Susana Malcorra}}
* [http://www.cancilleria.gov.ar/ Sitiu oficial de la Cancillería Arxentina]
{{NF|1954||Malcorra, Susana}}
{{Tradubot|Susana Malcorra}}
[[Categoría:Persones de Rosario (Arxentina)]]
[[Categoría:Inxenieros ya inxenieres d'Arxentina]]
[[Categoría:Diplomáticos y diplomátiques d'Arxentina]]
[[Categoría:Ministros y ministres d'Arxentina]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Arxentina]]
2bwq7e3hyl06qf84rcviou9d08gre4w
Savallà del Comtat
0
118681
4527199
4414325
2026-09-11T00:41:20Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527199
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Savallà del Comtat'''<ref>{{cita llibru|títulu=Tesauro ISOC de topónimos 2004|añu=2004|editorial=Centru d'Información y Documentación Científica (España) (CSIC)|isbn=9788400082727|páxina=336|url=https://books.google.es/books?id=Y5-Klc01MBoC&pg=PA336&dq=Savall%C3%A0+del+Condáu&hl=es&sa=X&ei=f7VIT-D4CuKi0QW5poCLDg&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Savall%C3%A0%20d'el%20Condáu&f=false}}</ref> ye un conceyu de la contorna [[Cataluña|catalana]] de la [[Cuenca de Barberá]] ([[provincia de Tarragona]]). Según datos del 2011 la so población yera de 69 habitantes.<ref>{{cita web|url=http://www.idescat.cat/emex/?id=431439&lang=es|editor=Idescat.cat|títulu=Población y datos sobre Savallá del Condáu}}</ref> El puntu máximu de la so demografía foi nel añu 1860 con 467 habitantes.<ref name="DDAA">DDAA, ''Catalunya poble a poble'' (2006) p. 74</ref>
== Historia ==
En documentos del [[1043]] apaez citáu como ''serra d'Avellano''. A finales del [[sieglu XI]], la familia Cervera recibió'l dominiu d'estes tierres de manes de los [[condáu de Barcelona|condes de Barcelona]]. Tuvo en poder d'esta familia hasta finales del [[sieglu XII]] cuando figura como señor de les tierres Gombau d'Oluja. Los sieglos siguientes camudó de manes, hasta que nel sieglu XIV quedó en manes de la familia Boixadors. En [[1599]], concedióse-y a Bernat de Boixadors i d'Erill el títulu de [[Condáu de Zavellá|conde de Zavellá]].<ref>[http://www.boe.es/boe/dias/2006/05/17/pdfs/A18920-18920.pdf BOE númberu 117 de 17/5/2006, páxina 18920]</ref> Nel [[1705]] el pretendiente [[Carlos VI del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu|Carlos d'Austria]] añadió-y la categoría de "[[Grandor d'España|grande d'España]]", pero nunca foi reconocida darréu.<ref>{{Cita web |url=http://www.grandesp.org.uk/historia/gzas/zavella.htm |títulu=Web de Xenealoxía de Nicolas Hobbs |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220126114626/http://www.grandesp.org.uk/historia/gzas/zavella.htm |fechaarchivu=2022-01-26 }}</ref>
== Cultura ==
Na población atopaba'l Castiellu de Savallá, reconstruyíu nos sieglos XV y XVI. Mientres un tiempu sirvió como residencia de los condes de Savallá, convirtiéndose nuna de les principales residencies del condáu, pero dempués quedó abandonáu. Namái queden de pies delles partes de los murios y de les dos torres. La ilesia parroquial ta dedicada a San Pedro y ye d'estilu [[arquiteutura gótica|góticu]]. Construyida nel [[sieglu XVIII]] sufrió fuertes desperfectos mientres la [[Guerra Civil Española|guerra civil]].
Celebra les sos fiestes el [[15 de mayu]] festividá de [[San Isidro Llabrador|San Isidro]], y el primer domingu d'ochobre, fiesta de la [[Virxe del Rosariu]].
== Economía ==
La principal actividá económica ye l'[[agricultura]] de secanu. Destaca'l cultivu de [[cebera|ceberes]], según dalgunes [[Viña (vide)|viñes]].<ref name="DDAA"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* Tomàs Bonell, Jordi; ''Descobrir Catalunya, poble a poble'', Prensa Catalana, Barcelona, 1994
* [http://translate.googleusercontent.com/translate_c?hl=es&rurl=translate.google.cat&sl=ca&tl=es&o=http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp%3FNDCHEC%3D0236751&usg=ALkJrhhMXN7rA-PlOkMIaXhLTuLD49g8sA Artículu na Enciclopedia Catalana (n'español)]
* {{cita llibru|autor=DDAA|títulu=Catalunya poble a poble. Tots els pobles, llainos i ciutats de Catalunya. Volume 12|idioma=catalán|añu=2006|editorial=Edicions 62|ubicación=Barcelona|isbn=84-297-5800-3}}
== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Fotografíes del castiellu de Savallá |2=http://www.monumentalnet.org/cataluna/tarragona/savalla_d%27el_comtat/savalla_d%27el_comtat/castiellu_de_savalla_d%27el_comtat1.shtml |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Tradubot|Savallá del Condado}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Tarragona]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Tarragona]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
09qur1vmkr364hin1mnubvcx2gvmncl
Salmoral
0
121279
4527190
4473024
2026-09-10T21:24:03Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527190
wikitext
text/x-wiki
{{llocalidá}}
'''Salmoral''' ye un [[conceyu]] y llocalidá [[España|española]] de la [[provincia de Salamanca]], na comunidá autónoma de [[Castiella y Llión]]. Intégrase dientro de la contorna de la [[Tierra de Peñaranda]]. Pertenez al [[partíu xudicial de Peñaranda de Bracamonte|partíu xudicial de Peñaranda]] y a la [[Mancomunidá Margañán]].<ref name=ref_duplicada_1>{{cita llibru|apellíu=Llorente Maldonado|nome=Antonio|enllaceautor=Antonio Llorente|títulu=Les contornes históricu y actual de la provincia de Salamanca|url=https://books.google.es/books/about/Las_comarcas_históricas_y_actuales_de_l.html?id=wZQtAQAAIAAJ|fechaaccesu=9 de payares de 2011|idioma=castellanu|añu=1976|editor=Centru d'Estudios Salamanquinos|páxines=157|cita=Al mio pensar la Tierra de Peñaranda entiende los siguientes términos municipales: Peñaranda, Cantaracillo, Aldeaseca de la Frontera, Paradinas de San Juan, Rágama, Zorita de la Frontera, El Campu de Peñaranda, Villar de Gallimazo, Ventosa del ríu Almar, Alconada, Nava de Sotrobal, Bóveda del ríu Almar, Mancera de Abajo, Macotera y quiciabes, Santiago de la Puebla, Salmoral y Malpartida, que tán a caballu ente la Tierra de Peñarada y la Tierra d'Alba; ente que al mio paecer, Tordillos y Alaraz pertenecen de llenu a la Tierra d'Alba, a pesar de la so adscripción al partíu xudicial de Peñaranda, fechu alministrativamente recién pero que puede influyir enforma na conciencia de los habitantes d'estos pueblos, que formaron parte, hasta 1833, de la Tierra, del Ducáu y del partíu d'Alba}}</ref>
El so términu municipal ta formáu por un solu nucleu de población, ocupa una superficie total de 23,00 [[quilómetru cuadráu|km²]] y según los datos demográficos recoyíos nel padrón municipal ellaboráu pol [[Institutu Nacional d'Estadística (España)|INE]] nel añu {{Población|ES|añu}}, cuenta con una población de {{Población|ES|37276|formatu=non}} habitantes.
== Etimoloxía ==
Na toponimia salamanquina repitir el tipu ''salmoral'', que foi documentadamente interpretáu como ‘área de suelos salinos': “Salmoral... vien de SAL MŬRIA ‘salmoria, agua salitroso' al traviés del abundancial *SALMURIALE”.<ref>LLORENTE MALDONADO DE GUEVARA, Antonio (1986) Los topónimos españoles y el so significáu, en ''Documentos didácticos'' núm. 104, ICE Universidá de Salamanca, Salamanca.</ref> La forma zamorana del topn., Salmorial, bien común na toponimia menor, ye fiel al orixe llatín. Llorente añade: “si fuera una creación romance sería *Salmueral, y non Salmoral”. Ye posible, n'efeutu, que los topónimos salmantinos salmoral, salmorales tengan el so orixe na forma ''salmorial'', perdiéndose la -i-, interpretada como epentética y polo tanto de regustu arcaizante y lleonés. Topónimos del tipu ''Salmorial'' son bien comunes en Zamora.<ref name=LibCalz>Riesco Chueca, Pascual (2003) ''Calzada de Valdunciel. Pallabres, coses y memories d'un pueblu de Salamanca'', ediciones Diputación de Salamanca, p. 181.</ref>
Del mesmu orixe, pero deformado por una etimoloxía pseudoculta, ye'l nome del pueblu de [[San Morales]], cercanu a la capital, como demostró nun artículu bien conocíu Manuel García Blanco.<ref>GARCÍA BLANCO, Manuel (1967) San Morales y La Flecha. Contribución a la toponimia salmantina, en ''La Llingua española na dómina de Carlos V y otres cuestiones de llingüística y filoloxía'', del mesmu autor, Madrid, Escelicer, páxs. 279 y ss.</ref> El conteníu alto en sales, que tamién produció numberosos topns. del tipu Salinar, Salineros, corresponder con árees de descarga onde'l fluxu dende l'acuíferu hasta la superficie producir por percorríos ascendentes lentos y enllargaos, causando una fuerte mineralización. Tamién nos cantos de les llagunes rexistren acumuladures y migraciones de sales.<ref>BLASCO HERGUEDAS, O. y ROLANDI SÁNCHEZ-SOLÍS, M. (1995) Orixe y funcionamientu hidroxeolóxicu de les llagunes y güelgues del sector de Orbada-Payares de la Llaguna y Pedrosillo el Ralo (Salamanca), en ''VI Simposio de Hidrogeología'', T. XX: páxs. 311-319.</ref><ref name=LibCalz/>
== Demografía ==
{{Gráfica d'evolución
|tipu=demográfica |anchor=500
|posición_1=6
|1900|1481|1910|1583|1920|1389|1930|1206|1940|1321|1950|1331|1960|1182|1970|808|1981|507|1991|419|2000|327|2017|24=138
|notes=Fonte Institutu Nacional d'Estadística d'España - Ellaboración gráfica por Wikipedia. }}
== Xeografía ==
Salmoral ye una villa de la provincia de Salamanca (Comunidá Autónoma de Castiella y Llión) que s'atopa asitiada a 52 [[km]] al sureste de la capital, xusto na llende cola provincia d'Ávila.
El paisaxe ye de transición natural ente les amplies llanures elevaes del pandu castellanu, pandos cerealistas que pel norte estender hasta la Tierra de Campos, y escontra el sur empecipien un lentu ascensu con paisaxes encampizaos, roques granítiques y encines que rematen nes sierres d'Ávila.
El términu municipal tien una superficie 22,62 km² y pertenez a la contorna de Peñaranda de Bracamonte, onde los pueblos son pequeños y bien próximos ente sigo. Llinda pel norte con Macotera (a 6 km), Bóveda del Río Almar (a 8 km) y Mancera de Abajo (a 5 km). Pel este con Santiago de la Puebla (a 5,5 km). Al sur Malpartida (a 4 km). Y pel oeste Cabezas de Villar y Mancera de Arriba de la provincia d'Ávila.
Les coordenaes xeográfiques de Salmoral son llatitú: 40º 48' 10” norte y llargor: 5º 13' 5” oeste.
La elevada altitú (909 m) determina una climatoloxía estrema, duros y llargos iviernos con bayura de nieves y xelaes; branos curtios con un sol de xusticia al mediudía qu'anidia al atapecerín polos vientos que lleguen dende les llanures del norte y l'oeste y de les sierres d'Ávila.
== Historia ==
Dende reconquistar y repoblación, Salmoral formó parte de la [[Comunidá de Villa y Tierra d'Ávila]], dientro del [[Reinu de Castiella]], pasando nel sieglu XV a formar parte del [[Reinu de Llión]] al integrase na xurisdicción de [[Salamanca]].<ref>González, Tomás (1829). Censu de población de les provincies y partíos de la Corona de Castiella nel sieglu XVI. Madrid: Imprenta Real</ref> Cola creación de les actuales provincies en 1833, Salmoral quedó encuadráu na [[provincia de Salamanca]], dientro de la [[Rexón Lleonesa]], formando parte del partíu de [[Peñaranda de Bracamonte]].<ref>{{cita web |títulu= Real Decretu de 30 de payares de 1833 sobre la división civil de territoriu español na Península ya islles axacentes en 49 provincies |idioma= castellanu |añu= 1833 |publicación= Gaceta de Madrid |url= http://es.wikisource.org/wiki/Real_Decreto_de_30_de_noviembre_de_1833 }}</ref>
== Economía ==
=== Agricultura ===
L'agricultura tradicional ye la principal pilastra de la economía llocal, secanos de pandu cerealista, trigu, cebada y daqué de centenu, "tierres de pan llevar", con barbechos rotativos d'añu y vegada, alternaos con garbanzos y algarrobes.
La Concentración Parcelaria y los caminos ameyoraos pola ordenación rural favorecieron na década de los 70 la mecanización sustituyendo los animales de llabor per maquinaria agrícola que camudaron los métodos tradicionales de trabayu del campu.
Los fertilizantes y nitratos, les granes certificaes, y la introducción del xirasol d'aceite menguaron los barbechos y fixeron más granible la esplotación. Ello xuníu a los seguros agrarios qu'evitaron los respigos de les catástrofes atmosfériques.
Nel pasáu les viñes chiscaben los campos de cebera. Producíen un vinu que se triaba en cada casa de forma artesanal y destinábase al autoconsumo. Les postreres terminar d'arrincar escontra los 70, la escasez de mano d'obra y la dificultá na so mecanización facer improductives y tresformó en tierres de cebera.
Lo que quedaba del monte tradicional de encina se roturó escontra los años 30 pa convertilo en tierres de cebera o viña, dellos rebrotes de encina nel monte Galindo dan cuenta del antiguu plantío.
=== Ganadería ===
La ganadería ye otru de les exes económiques locales, favorecida pola proximidá del cordel de Merines (o de les Mostrenques) que pasa a pocu más d'un km del nucleu urbanu, y tamién pol mercáu de ganáu que tolos xueves, dende la Edá Media, funciona en Peñaranda.
El cordel de Merines ye una vía pecuaria menor que les cañaes reales, ye un allongamientu de la cañada real Soriana Occidental que naz de la cañada de la Plata en Plasencia.
La importancia nel pasáu de los caminos de la Mesta ye bien destacable, nes económicamente zarraes comunidaes llabradores de la Baxa Edá Media significaron una vía notable d'intercambiu económicu y cultural.
Na Hermandá de Llabradores y Ganaderos de Salmoral toles primaveres los ganaderos d'ovín puxaben en pública puya polos mesmos del Conceyu (camperes comunales del prau, alamea, etc) y tres la siega pacían los sos ganaos nos rastroxos.
El bovín taba representáu por dalguna vaca de raza avileña —últimamente suiza— y qu'abastecía el consumu de lleche interno. Hasta los años 50 caltúvose una importante cabaña de gües de tiru pa les xeres agrícoles, sustituyida por mules, machos y burricos, animales que subsistieron hasta la mecanización y los tractores. Un vaqueru contratáu pol Conceyu, recoyía toles vaques y gües del pueblu poles cases y llevar a pastiar a los praos.
Nes corrolades de les cases criaben pites y coneyos pal autoconsumo.
=== Industria y comerciu ===
El "coche corréu" ye la llinia regular qu'enllaza Alaraz con Peñaranda, (Alaraz, Malpartida, Salmoral, Mancera, Bóveda y Peñaranda).
Tolos xueves celebrar en Peñaranda de Bracamonte un mercáu selmanal que tien los sos oríxenes nuna concesión de Xuan I en 1375. De Salmoral diben bonos tratantes que sellaben los sos negocios con un apertón de manes.
Fueron famosos los pelliqueros (pieleros) hasta'l puntu que na contorna llamaben pelliqueros a tolos de Salmoral.
Los carniceros del pueblu fueron tamién reputaos, percorríen en mules y bicicletes los pueblos vendiendo carne. Les sos muyeres percorríen el pueblu pa faer la pesquisa, cada casa encargaba la carne que precisaba pa la olla del día y la carnicera partía con una cesta de blima la carne poles cases. Nun había frigoríficos y les fresqueras nun calteníen enforma tiempu los alimentos perecederos.
Dellos comercios surtíen de too tipu d'artículos: ultramarinos, droguería, ferretería, etc.; negocios que de xuru derivaben de les medievales abacerías. En dómines de plenitú demográfica esistieron otros tenderos especializaos como carniceros, fruteros, pescaderos, texíos, fábrica d'aguardiente; y oficios tradicionales: barberos, boticariu, poceros, ferreros, lañadores, carpinteros, panaderos, carreteros, xastres, colchoneros, etc.
Al conceyu allegaba'l comerciu ambulante, los baratillos que s'instalaben na Plaza y daben pregón. Dos o tres díes per selmana allegaba na so moto Félix el fresquero de Peñaranda en díes y hores fixos. Les muyeres allegaben a la Plaza colos sos platos a mercar sardines y verdeles, y cuando había dalgún enfermu llevaben pescadillas.
Les industries en Salmoral, siempres de calter familiar, subsistieron como evolución de los trabayos artesanos tradicionales anque toes, antes o dempués, estableciéronse fora del pueblu.
Los zapateros guarnicioneros trabayen artesanalmente el cueru y fabriquen calzáu a midida y preseos de monta d'escelente calidá, tienen en marcha un floreciente negociu (Campera Salmantina) con delles tiendes en Madrid, güei vienden los sos productos, amás, al traviés d'Internet.
Los talleres de los cesteros producieron hasta apocayá muebles y cestos que s'esportaben al estranxeru y que pertenecíen en calidá colos de Villoruela.
El vieyu alambique de los Foritos tuvo destilando oruxu hasta la desapaición de la última viña.
La estafeta de Correos de Salmoral funcionó hasta pocos años.
Nel pasáu, cuando la emigración yá empezara, la poca fuercia granible que quedaba nel pueblu emplegar nes fábriques de Peñaranda.
== Salmoraleños pernomaos ==
* '''[[Moisés Arimaes Esteban|Moisés Arimaes]]''' (1936- ). Abogáu y políticu. [[Gobernador civil]] de les provincies de Cuenca (1974-1976) y Albacete (1976-1978). Tamién foi delegáu provincial del [[Ministeriu de la Vivienda (España)|Ministeriu de la Vivienda]] en Cádiz (1966) y xefe provincial del [[Movimientu Nacional|Movimientu]] n'Albacete (1976). Ye tíu segundu d'[[Inés Arimaes]].
* '''[[Inés Arimaes]]''' (1981- ). Diputada nel [[Parllamentu de Cataluña]] dende 2012 y [[Xefe de la oposición de Cataluña]] dende 2015. Anque nacida en [[Xerez de la Frontera]], ye fía del matrimoniu compuestu por Rufino Arimaes ya Inés García, dambos naturales de Salmoral.<ref>[http://www.lagacetadesalamanca.es/viva-mi-pueblo/salmoral/2017/08/14/ines-arimaes-presume-raices-pregonera-salmoral/213423.html La Gaceta de Salamanca: Inés Arimaes presume de los sos raigaños salmantinas como pregonera en Salmoral]</ref><ref>[http://salamancartvaldia.es/not/157026/ines-arimaes-alica-emocion-vivencies-salmoral-mientres-pregon/ Bracamonte Al Día: Inés Arimaes recuerda con emoción les sos vivencies en Salmoral mientres un aclamáu pregón]</ref>
== Ver tamién ==
* [[Provincia de Salamanca]]
* [[Tierra de Peñaranda]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Salmoral}}
*[http://www.tierradepenarandadigital.com/tdp/indexpueblos.php?id_localidad=372760001 Salmoral nel Portal de Tierra de Peñaranda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140321232852/http://www.tierradepenarandadigital.com/tdp/indexpueblos.php?id_localidad=372760001 |date=2014-03-21 }}
*[http://www.dipsanet.es/provin/indexmun.htm Índiz de conceyos de la Diputación de Salamanca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423190637/http://www.dipsanet.es/provin/indexmun.htm |date=2009-04-23 }}
*[http://salmoral.webcindario.com Páxines de Salmoral (Páxina web sobre Salmoral)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180329105735/http://salmoral.webcindario.com/ |date=2018-03-29 }}
{{Tradubot|Salmoral}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos de Salamanca]]
[[Categoría:Llocalidaes de la provincia de Salamanca]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial]]
0b5cc9mck6kqjvnqfgcvxzk90ichye6
Usuariu:Omarete/Llista países
2
124033
4527169
4525299
2026-09-10T17:20:04Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527169
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q6256. }
|section=131
|sort=label
|columns=item,label:País,P1082,p2046
|thumb=128
|min_section=2
}}
== Reinu de Dinamarca ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q35|Q35]]
| [[Dinamarca]]
| 5822863
| 42925.46 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q223|Q223]]
| [[Groenlandia]]
| 56609
| 2166086 quilómetru cuadráu
|}
== Reinu de los Países Baxos ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q21203|Q21203]]
| [[Aruba]]
| 106739
| 178.916378 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q25279|Q25279]]
| [[Curaçao]]
| 152849
| 444 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q55|Q55]]
| [[Países Baxos]]
| 17942942
| 37378 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q26273|Q26273]]
| [[Sint Maarten]]
| 43847
| 34 quilómetru cuadráu
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! item
! País
! población
! superficie
|-
| [[:d:Q889|Q889]]
| [[Afganistán]]
| 41454761
| 652230 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q222|Q222]]
| [[Albania]]
| 2811655
| 28748 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q183|Q183]]
| [[Alemaña]]
| 83577140
| 357587.77 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q228|Q228]]
| [[Andorra]]
| 89752
| 468 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q916|Q916]]
| [[Angola]]
| 36749906
| 1246700 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q781|Q781]]
| [[Antigua y Barbuda]]
| 101489
| 440.29 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q851|Q851]]
| [[Arabia Saudita]]
| 33000000
| 2250000 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q399|Q399]]
| [[Armenia]]
| 2930450
| 29743.423459 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q262|Q262]]
| [[Arxelia]]
| 46164219
| 2381741 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q414|Q414]]
| [[Arxentina]]
| 47327407
| 2780400 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q408|Q408]]
| [[Australia]]
| 27614411
| 7692024 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q40|Q40]]
| [[Austria]]
| 8979894
| 83878.99 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q227|Q227]]
| [[Azerbaixán]]
| 10180770
| 86600 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q902|Q902]]
| [[Bangladex]]
| 171466990
| 147570 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q244|Q244]]
| [[Barbados]]
| 303431
| 439 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q398|Q398]]
| [[Baḥréin]]
| 1569666
| 786.5 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q242|Q242]]
| [[Belize]]
| 411106
| 22966 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q962|Q962]]
| [[Benín]]
| 14111034
| 114763 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q184|Q184]]
| [[Bielorrusia]]
| 9056080
| 207596.76 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q750|Q750]]
| [[Bolivia]]
| 12244159
| 1098581 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q188736|Q188736]]
| ''[[:d:Q188736|Bosnia]]''
|
|
|-
| [[:d:Q225|Q225]]
| [[Bosnia y Herzegovina]]
| 3816459
| 10 quilómetru cuadráu<br/>51187 quilómetru cuadráu<br/>51209.2 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q963|Q963]]
| [[Botsuana]]
| 2480244
| 581737 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q155|Q155]]
| [[Brasil]]
| 214211951
| 8515767 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q921|Q921]]
| [[Brunéi]]
| 458949
| 5765.313533 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q219|Q219]]
| [[Bulgaria]]
| 6423207
| 110993.6 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q965|Q965]]
| [[Burkina Fasu]]
| 23025776
| 274200 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q967|Q967]]
| [[Burundi]]
| 13689450
| 27834 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q917|Q917]]
| [[Bután]]
| 787424
| 38394 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q31|Q31]]
| [[Bélxica]]
| 11825551
| 30688 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1011|Q1011]]
| [[Cabu Verde]]
| 555988
| 4033 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q424|Q424]]
| [[Camboya]]
| 17423880
| 181035 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1009|Q1009]]
| [[Camerún]]
| 28372687
| 475442 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q16|Q16]]
| [[Canadá]]
| 36991981
| 9984670 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q657|Q657]]
| [[Chad]]
| 19319064
| 1284000 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q213|Q213]]
| [[Chequia]]
| 10909500
| 78871 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q298|Q298]]
| [[Chile]]
| 19458000
| 756102 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q237|Q237]]
| [[Ciudá del Vaticanu]]
| 882
| 0.49 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q739|Q739]]
| [[Colombia]]
| 52321152
| 1141748 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q970|Q970]]
| [[Comores]]
| 902348
| 2034 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q423|Q423]]
| [[Corea del Norte]]
| 26418204
| 120540 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q884|Q884]]
| [[Corea del Sur]]
| 51466201
| 100295 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1008|Q1008]]
| [[Costa de Marfil]]
| 31165654
| 322463 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q800|Q800]]
| [[Costa Rica]]
| 5265575
| 51179.92 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q224|Q224]]
| [[Croacia]]
| 3871833
| 56594 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q241|Q241]]
| [[Cuba]]
| 10985974
| 109884 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q784|Q784]]
| [[Dominica]]
| 74656
| 751.096551 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q736|Q736]]
| [[Ecuador]]
| 16938986
| 257204.27 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q971|Q971]]
| [[República del Congo|El Congu]]
| 6142180
| 342000 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q822|Q822]]
| [[El Líbanu]]
| 6100075
| 10452 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q792|Q792]]
| [[El Salvador]]
| 6029976
| 21041 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q131588685|Q131588685]]
| ''[[:d:Q131588685|Emirate of Al Qawasim]]''
|
|
|-
| [[:d:Q12191529|Q12191529]]
| ''[[:d:Q12191529|Emirate of Lengeh]]''
|
|
|-
| [[:d:Q878|Q878]]
| [[Emiratos Árabes Xuníos]]
| 9890400
| 83600 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q986|Q986]]
| [[Eritrea]]
| 3497000
| 117600 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q214|Q214]]
| [[Eslovaquia]]
| 5409407
| 49033.720839 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q215|Q215]]
| [[Eslovenia]]
| 2066880
| 20271 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q29|Q29]]
| [[España]]
| 48592909
| 505990 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q702|Q702]]
| [[Estaos Federaos de Micronesia]]
| 75817
| 702 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q30|Q30]]
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| 340110988
| 9826675 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q191|Q191]]
| [[Estonia]]
| 1369995
| 45335 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q219060|Q219060]]
| [[Estáu de Palestina]]
| 5227193
| 6020 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q115|Q115]]
| [[Etiopía]]
| 128691692
| 1104300 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q79|Q79]]
| [[Exiptu]]
| 114535772
| 1010407.87 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q928|Q928]]
| [[Filipines]]
| 112729484
| 343448 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q33|Q33]]
| [[Finlandia]]
| 5652881
| 338478.34 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q142|Q142]]
| [[Francia]]
| 68605616
| 643801 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1000|Q1000]]
| [[Gabón]]
| 2025137
| 267667 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1005|Q1005]]
| [[Gambia]]
| 2639916
| 11300 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q117|Q117]]
| [[Ghana]]
| 32833031
| 238535 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q769|Q769]]
| [[Granada (país)|Granada]]
| 114299
| 348.5 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q41|Q41]]
| [[Grecia]]
| 10482487
| 131957 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q774|Q774]]
| [[Guatemala]]
| 17263239
| 108889 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1006|Q1006]]
| [[Guinea]]
| 17521167
| 245857 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q983|Q983]]
| [[Guinea Ecuatorial]]
| 1847549
| 28051 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1007|Q1007]]
| [[Guinea-Bisáu]]
| 1861283
| 36125 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q734|Q734]]
| [[Guyana]]
| 878674
| 214970 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q790|Q790]]
| [[Haití]]
| 10981229
| 27750 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q783|Q783]]
| [[Hondures]]
| 8303771
| 112492 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q28|Q28]]
| [[Hungría]]
| 9603634
| 93011.4 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q668|Q668]]
| [[India]]
| 1326093247
| 3287263 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q252|Q252]]
| [[Indonesia]]
| 275439000
| 1904570 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q796|Q796]]
| [[Iraq]]
| 38274618
| 437072 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q794|Q794]]
| [[Irán]]
| 92417700
| 1648195 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q107258515|Q107258515]]
| ''[[:d:Q107258515|Irán pahlaví]]''
|
| 648195 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q189|Q189]]
| [[Islandia]]
| 364260
| 103004 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q26988|Q26988]]
| [[Islles Cook]]
| 14222
| 240 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q712|Q712]]
| [[Islles Fixi]]
| 926276
| 18274 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q709|Q709]]
| [[Islles Márxal]]
| 53127
| 181.43 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q685|Q685]]
| [[Islles Salomón]]
| 611343
| 28400 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q801|Q801]]
| [[Israel]]
| 9840000
| 20770 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q38|Q38]]
| [[Italia]]
| 58850717
| 302068 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q123027565|Q123027565]]
| ''[[:d:Q123027565|Kashmir Sultanate]]''
| 280000
| 250200 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q232|Q232]]
| [[Kazakstán]]
| 20139914
| 2724900 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q114|Q114]]
| [[Kenia]]
| 48468138
| 581309 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q813|Q813]]
| [[Kirguistán]]
| 7281800
| 199951 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q710|Q710]]
| [[Kiribati]]
| 134518
| 811 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1246|Q1246]]
| [[Kosovu]]
| 1586659
| 10909 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q817|Q817]]
| [[Kuwait]]
| 4464000
| 17818 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q819|Q819]]
| [[Laos]]
| 6858160
| 236800 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q778|Q778]]
| [[Les Bahames]]
| 399440
| 13878 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1013|Q1013]]
| [[Lesothu]]
| 2007201
| 30355 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q211|Q211]]
| [[Letonia]]
| 1845096
| 64593.77 quilómetru cuadráu<br/>61760.39 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1014|Q1014]]
| [[Liberia]]
| 5214030
| 111369 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1016|Q1016]]
| [[Libia]]
| 7381023
| 1759541 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q347|Q347]]
| [[Liechtenstein]]
| 37922
| 160 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q37|Q37]]
| [[Lituania]]
| 2860002
| 65300 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q32|Q32]]
| [[Luxemburgu]]
| 690959
| 2593.05 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q221|Q221]]
| [[Macedonia del Norte]]
| 1836713
| 25713 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1019|Q1019]]
| [[Madagascar]]
| 31964956
| 587295 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q833|Q833]]
| [[Malasia]]
| 34231700
| 330803 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1020|Q1020]]
| [[Malaui]]
| 17563749
| 118484 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q826|Q826]]
| [[Maldives]]
| 436330
| 298 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q233|Q233]]
| [[Malta]]
| 553214
| 316 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q912|Q912]]
| [[Malí]]
| 22395489
| 1240192 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q140030295|Q140030295]]
| ''[[:d:Q140030295|Maragheh Khanate]]''
|
|
|-
| [[:d:Q1028|Q1028]]
| [[Marruecos]]
| 36828330
| 446550 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1027|Q1027]]
| [[Mauriciu]]
| 1264613
| 2040 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1025|Q1025]]
| [[Mauritania]]
| 4736139
| 1030700 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q217|Q217]]
| [[Moldavia]]
| 2409207
| 33843.5 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q711|Q711]]
| [[Mongolia]]
| 3409939
| 1564116 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q236|Q236]]
| [[Montenegru]]
| 617213
| 13883 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1029|Q1029]]
| [[Mozambique]]
| 29668834
| 801590 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q157734|Q157734]]
| ''[[:d:Q157734|Muscat and Oman]]''
|
|
|-
| [[:d:Q836|Q836]]
| [[Myanmar]]
| 53370609
| 676577.2 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q96|Q96]]
| [[Méxicu]]
| 132274416
| 1972550 quilómetru cuadráu<br/>1964375 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q235|Q235]]
| [[Mónacu]]
| 38857
| 2.08 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1030|Q1030]]
| [[Namibia]]
| 2533794
| 825615 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q697|Q697]]
| [[Nauru]]
| 13650
| 21 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q837|Q837]]
| [[Nepal]]
| 29164578
| 147181.254346 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q811|Q811]]
| [[Nicaragua]]
| 5142098
| 120340 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q34020|Q34020]]
| [[Niue]]
| 1821
| 260 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1033|Q1033]]
| [[Nixeria]]
| 211400708
| 923768 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q20|Q20]]
| [[Noruega]]
| 5627400
| 385207 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q664|Q664]]
| [[Nueva Zelanda]]
| 5307800
| 268021 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1032|Q1032]]
| [[Níxer]]
| 21477348
| 1267000 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q842|Q842]]
| [[Omán]]
| 4829480
| 309500 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q695|Q695]]
| [[Paláu]]
| 21729
| 465.550362 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q804|Q804]]
| [[Panamá]]
| 4570133
| 74177.3 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q691|Q691]]
| [[Papúa Nueva Guinea]]
| 8935000
| 462840 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q843|Q843]]
| [[Paquistán]]
| 223773700
| 881913 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q733|Q733]]
| [[Paraguái]]
| 6811297
| 406756 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q419|Q419]]
| [[Perú]]
| 34157732
| 1285216 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q36|Q36]]
| [[Polonia]]
| 37563071
| 312683 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q45|Q45]]
| [[Portugal]]
| 10347892
| 92225 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q165763|Q165763]]
| ''[[:d:Q165763|Principáu de Waldeck]]''
| 59000
| 1121 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q846|Q846]]
| [[Qatar]]
| 2639211
| 11437 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q756617|Q756617]]
| [[Reinu de Dinamarca]]
| 5930987
| 2220930 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q29999|Q29999]]
| [[Reinu de los Países Baxos]]
| 17100715
| 42201 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q145|Q145]]
| [[Reinu Xuníu]]
| 67326569
| 242495 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q929|Q929]]
| [[República Centroafricana]]
| 5152421
| 622984 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q27|Q27]]
| [[República d'Irlanda]]
| 5149139
| 69797 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q974|Q974]]
| [[República Democrática d'El Congu]]
| 105789731
| 2344858 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q786|Q786]]
| [[República Dominicana]]
| 10760028
| 48670.82 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q148|Q148]]
| [[República Popular China]]
| 1404890000
| 9596961 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q23681|Q23681]]
| [[República Turca de Xipre del Norte]]
| 476214
| 3355 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1037|Q1037]]
| [[Ruanda]]
| 14569341
| 26338 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q218|Q218]]
| [[Rumanía]]
| 19053815
| 238397 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q159|Q159]]
| [[Rusia]]
| 146119928
| 17075400 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q763|Q763]]
| [[Saint Kitts y Nevis]]
| 46922
| 269.358763 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q683|Q683]]
| [[Samoa]]
| 200010
| 2842 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q238|Q238]]
| [[San Marín]]
| 33600
| 61.2 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q757|Q757]]
| [[San Vicente y Les Granadines]]
| 109897
| 389 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q760|Q760]]
| [[Santa Llucía]]
| 167591
| 617.012867 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1039|Q1039]]
| [[Santu Tomé y Príncipe]]
| 204327
| 1001 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1042|Q1042]]
| [[Seixeles]]
| 119773
| 459 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1041|Q1041]]
| [[Senegal]]
| 16876720
| 196722 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q403|Q403]]
| [[Serbia]]
| 6605168
| 88499 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1044|Q1044]]
| [[Sierra Lleona]]
| 7557212
| 71740 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q334|Q334]]
| [[Singapur]]
| 5866139
| 719.1 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q858|Q858]]
| [[Siria]]
| 23865423
| 185180 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1045|Q1045]]
| [[Somalia]]
| 11031386
| 637657 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q34754|Q34754]]
| [[Somalilandia]]
| 6500000
| 177000 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q854|Q854]]
| [[Sri Lanka]]
| 21444000
| 65610 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1050|Q1050]]
| [[Suazilandia]]
| 1230506
| 17364 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q258|Q258]]
| [[Sudáfrica]]
| 62027503
| 1221037 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1049|Q1049]]
| [[Sudán]]
| 40533330
| 1886068 quilómetru cuadráu<br/>1840687 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q958|Q958]]
| [[Sudán del Sur]]
| 12575714
| 644329 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q34|Q34]]
| [[Suecia]]
| 10609460
| 447425.16 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q39|Q39]]
| [[Suiza]]
| 9104063
| 41291 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q16881283|Q16881283]]
| ''[[:d:Q16881283|Sultanate of Muscat]]''
|
|
|-
| [[:d:Q730|Q730]]
| [[Surinam]]
| 563402
| 163270 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q869|Q869]]
| [[Tailandia]]
| 66188503
| 513119.5 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q924|Q924]]
| [[Tanzania]]
| 57310019
| 947303 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q863|Q863]]
| [[Taxiquistán]]
| 9504000
| 143100 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q574|Q574]]
| [[Timor Oriental]]
| 1400638
| 14918.72 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q945|Q945]]
| [[Togu]]
| 7797694
| 56785 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q678|Q678]]
| [[Tonga]]
| 108020
| 748.506563 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q754|Q754]]
| [[Trinidá y Tobagu]]
| 1369125
| 5128 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q948|Q948]]
| [[Tunicia]]
| 11565204
| 163610 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q874|Q874]]
| [[Turkmenistán]]
| 6117933
| 491210 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q43|Q43]]
| [[Turquía]]
| 85372377
| 783562 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q672|Q672]]
| [[Tuvalu]]
| 10643
| 25.14 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q212|Q212]]
| [[Ucraína]]
| 41167335
| 603550 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q1036|Q1036]]
| [[Uganda]]
| 47123531
| 241038 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q77|Q77]]
| [[Uruguái]]
| 3444263
| 176215 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q265|Q265]]
| [[Uzbequistán]]
| 34915100
| 448978 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q686|Q686]]
| [[Vanuatu]]
| 300019
| 12190 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q717|Q717]]
| [[Venezuela]]
| 31250306
| 912050 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q881|Q881]]
| [[Vietnam]]
| 96208984
| 331690 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q766|Q766]]
| [[Xamaica]]
| 2697983
| 10991.90954 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q17|Q17]]
| [[Xapón]]
| 123802000
| 377972.28 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q230|Q230]]
| [[Xeorxa]]
| 3929581
| 69700 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q977|Q977]]
| [[Xibuti]]
| 1152944
| 23200 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q229|Q229]]
| [[Xipre]]
| 1344976
| 9242.45 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q810|Q810]]
| [[Xordania]]
| 10428241
| 89341 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q805|Q805]]
| [[Yeme]]
| 28250420
| 455503 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q953|Q953]]
| [[Zambia]]
| 19610769
| 752618 quilómetru cuadráu
|-
| [[:d:Q954|Q954]]
| [[Zimbabue]]
| 15178979
| 390757 quilómetru cuadráu
|}
{{Wikidata list end}}
g9xs2xx5fb70jgisey878lm42st49d1
Salmán bin Abdulaziz
0
127726
4527191
4502955
2026-09-10T21:25:40Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527191
wikitext
text/x-wiki
{{Tradubot|Salmán bin Abdulaziz}}
{{persona}}
'''Salmán bin Abdulaziz'''{{nym}}<ref name=sbabd>{{cita noticia|títulu=Profile: New Saudi Defense Minister Prince Salman Bin Abdulaziz|url=http://www.asharq-e.com/news.asp?section=3&id=27222|idioma=en|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2014|newspaper=Asharq Alawsat|fecha=6 de payares de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111112131532/http://www.asharq-e.com/news.asp?section=3&id=27222|fechaarchivu=12 de payares de 2011}}</ref> ye'l rei d'[[Arabia Saudita]], [[Guardián de los Santos Llugares]] y xefe de la [[Casa de Saúd]] dende'l 23 de xineru de 2015, tres el fallecimientu del so mediohermanu, [[Abdalá bin Abdulaziz]].
Sirvió como Asistente al Gobernador y Gobernador de la [[provincia de Riad]] por 48 años dende 1963 hasta 2011. Nomar Ministru de Defensa en 2011 y en 2012 foi nomáu [[Príncipe herederu]] dempués de la muerte d'otru hermanu de so, [[Nayef bin Abdelaziz]]. Ente los eventos más destacaos del so reinu fueron la [[Guerra civil de Yeme de 2015]], la [[Estampida de La Meca de 2015]] na pelegrinación del [[Hach]] y la execución de [[Nimr Baqr al-Nimr]] y 46 otros oponentes del gobiernu'l 2 de xineru de 2016. Describióse al so fíu [[Mohámed bin Salmán]], actual Ministru de Defensa, como'l poder tras del tronu del so padre.<ref>[http://www.economist.com/saudi_interview?fsrc=scn%2Ftw_ec%2Ftranscript_interview_with_muhammad_bin_salman Transcript: Interview with Muhammad bin Salman]</ref>
== Oríxenes, formación política y ascensu real ==
Hermanu del rei Fahd, fináu en [[2005]], y hermanu per parte de padre del rei [[Abdalá bin Abdelaziz|Abdalá]], fináu en [[2015]], Salmán recibió una educación relixosa impartida polos más cualificaos ulemas del reinu. Nacíu en [[Riyad]], convertir en príncipe herederu del reinu en xunu de 2012 y mientres esti tiempu ocupó los cargos de vizprimer ministru y ministru de defensa. Foi alcalde de [[Riyad]] ente [[1954]] y [[1960]] y más tarde, yá como emir de la so ciudá dirixó distintes comisiones y organizaciones ente les que s'inclúin l'Altu Comité pal Desenvolvimientu de la Ciudá ente [[1963]] y [[2011]]. La esperiencia que tien Salmán de dirixir [[Riyad]] tamién incluyía caltener dientro del orde a munchos de los numberosos miembros de la Casa de Saúd.<ref name=sba>{{cita web |títulu=King Salman bin Abdulaziz |url=http://www.saudiembassy.net/about/SalmanbinAbdulaziz.aspx |work=18 September 2015 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120923211837/http://www.saudiembassy.net/about/SalmanbinAbdulaziz.aspx |fechaarchivu=23 de setiembre de 2012 }}</ref>
[[Ficheru:Vladimir Putin in Saudi Arabia 11-12 February 2007-14.jpg|thumb|200px|left|El rei Salmán con [[Vladimir Putin]], en 2007.]]
[[Ficheru:King Salman bin Abdulaziz of Saudi Arabia bids farewell to President Barack Obama at Erga Palace in Riyadh, Saudi Arabia.jpg|thumb|left|El presidente d'Estaos Xuníos, [[Barack Obama]] y el rei Salmán en Riad. 27 de xineru de 2015.]]
Tres la muerte del herederu saudín [[Nayef bin Abdelaziz]] el 16 de xunu de 2012, Salmán foi designáu nuevu herederu al tronu y vizprimer ministru, ensin perder el so cargu como titular de defensa.
Salmán heredó'l tronu'l 23 de xineru de 2015 tres la muerte del rei Abdalá y foi investido como'l 7ᵘ [[rei de Arabia Saudita]]. El 29 abril de 2015 nomar a [[Adel al Jubeir]] como Ministru de Rellaciones Esteriores de Arabia Saudita, siendo la primer persona n'ocupar esti cargu ensin pertenecer a la Casa de Saúd.<ref>{{cita noticia|apellíos1=Butt|nome1=Gerald|títulu=Saudi Arabia's King Salman breaks with tradition|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-32512929|fechaaccesu=6 d'agostu de 2015|obra=[[BBC]]|fecha=29 d'abril de 2015|idioma=en}}</ref>
En 2017 el rei robla un real decretu por que les muyeres de Arabia Saudita puedan conducir vehículos a partir de 2018.
== Fíos ==
Varios de los fíos del rei Salmán tamién ocupen cargos importantes. Ente ellos ta'l príncipe [[Mohámed bin Salmán]], actual Príncipe Herederu y Ministru de Defensa,<ref>[http://internacional.elpais.com/internacional/2015/04/29/actualidad/1430289982_270211.html El rei saudín estena'l camín escontra'l tronu pal so fíu favoritu] De ''El País'' d'España 29 d'abril de 2015</ref> [[Sultán bin Salmán]], quien na [[década de 1980]] convertir nel primer astronauta musulmán en llegar al [[espaciu esterior]] y agora ye presidente de l'[[Autoridá de Turismu de Arabia Saudita]]; el príncipe Abdulaziz, viceministru de petroleu; y el príncipe [[Faisal bin Salmán bin Abdulaziz Al Saúd]], gobernador de [[Medina]].<ref name=wikileaks2009>{{cita web|títulu=Ideological and Ownership Trends in the Saudi Media|url= http://www.cablegatesearch.net/cable.php?id=09RIYADH651|work=Wikileaks|fechaaccesu=26 de mayu de 2012|date=11 de mayu de 2009}}</ref><ref name=alif>{{cita web|títulu=9 Challenges Facing The New Crown Prince of Saudi Arabia |url=http://alifarabia.com/2011/10/30/8-challenges-facing-the-new-crown-prince-of-saudi-arabia/ |work=Alifarabia |fechaaccesu=26 de mayu de 2017 |date=30 d'ochobre de 2011 |deadurl=yes |archiveurl= https://web.archive.org/web/20111122012155/http://alifarabia.com/2011/10/30/8-challenges-facing-the-new-crown-prince-of-saudi-arabia/ |archivedate=22 de payares de 2011}}</ref>
Otru fíu ye'l príncipe [[Turki bin Salmán]].<ref>{{cita web|títulu=Family Tree of Salman bin Abdulaziz bin Abdul Rahman Al Saud|url=http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176822|work=Datarabia|fechaaccesu=1 de mayu de 2017}}</ref>
== Distinciones honorífiques ==
=== Distinciones honorífiques saudinos ===
* Soberanu Gran Maestre de la Orde del Rei Abdelaziz (23/01/2015).
* Soberanu Gran Maestre de la Orde del Rei Faisal (23/01/2015).
=== Distinciones honorífiques estranxeres ===
* [[Orde del Méritu Civil|Caballeru Gran Cruz de la Orde del Méritu Civil]] (Reinu d'España, 15/02/1974).<ref>{{cita web| idioma = es|url= http://www.boe.es/boe/dias/1974/02/27/pdfs/A04034-04034.pdf |títulu=Boletín Oficial del Estáu}}</ref>
* Comandante de la Orde de la Defensa del Reinu ''[PMN]'' (Reinu de Malasia, 24/01/1982).<ref>{{cita web| idioma = en|url= [http://www.istiadat.gov.my/v8/images/stories/1982.pdf |títulu=Repartu de condecoraos en 1982}}</ref>
* Caballeru Gran Cruz de la Orde del Lleón de Senegal (República de Senegal, 01/07/1999).<ref name="8d3b6795">{{cita web| idioma = en| url = http://bilateralchamber.org/new-king-saudi-arabia-h-y-king-salman-bin-abdulaziz-al-saud/| títulu = Billateral Chamber}}</ref>
* [[Orde de la Unidá|Caballeru de Segunda Clase de la Orde de la Unidá]] (República del Yeme, 22/05/2001).<ref name="8d3b6795" />
* Caballeru Gran Cruz de la Orde Nacional del Níxer (República del Níxer, 10/05/2015).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/745281|títulu=ng Salman, Niger president discuss ties|fecha=11 de mayu de 2015}}</ref>
* Miembru de primer Clase de la Orde de la Gran Estrella de Xibuti (República de Xibuti, 18/10/2015).<ref name=sba/>
* Collar de la Orde de la Estrella de Palestina (Estáu de Palestina, 30/12/2015).<ref>{{cita web|idioma =en| títulu=Mahmoud Abbas, King Salman bin Abdul Aziz Al Saud| url= http://m.zimbio.com/photos/Mahmoud+Abbas/King+Salman+bin+Abdul+Aziz+A el+Saud/Weekly+Bucket+Dec+28+Jan+3/oxwk3TIgdH5|editor= Zimbio}}</ref>
* [[Orde Mexicana de l'Águila Azteca|Collar de la Orde Mexicana de l'Águila Azteca]] (Estaos Xuníos Mexicanos, 17/01/2016).<ref>{{cita web| idioma = es|url=http://dof.gob.mx/nota_detalle.php?codigo=5422788&fecha=15/01/2016|fecha = 15 de xineru de 2016 |títulu=ACUERDO por el que se otorga la Condecoración de la Orden Mexicana del Águila Azteca, en grado de Collar, al Custodio de las Dos Santas Mezquitas, Rey Salman bin Abdulaziz Al-Saud, Rey de Arabia Saudita.|editor= Diariu Oficial de la Federación}}</ref><ref>{{cita web| idioma = en| url = http://www.arabnews.com/featured/news/866441| títulu = Mexico eyes Gulf investment funds| autor = Ghazanfar Ali Khan| fecha = 17 de xineru de 2016| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20210418010355/https://www.arabnews.com/featured/news/866441| fechaarchivu = 2021-04-18}}</ref>
* Caballeru Gran Cruz de la Orde Nacional del Méritu (República de Guinea, 20/03/2016).<ref>{{cita web|idioma= en|url= http://saudigazette.com.sa/saudi-arabia/guinea-president-honors-king-salman-efforts-consolidate-global-peace/|fecha= 20 de marzu de 2016|títulu= Archived copy|urlarchivu= https://web.archive.org/web/20160322062959/http://saudigazette.com.sa/saudi-arabia/guinea-president-honors-king-salman-efforts-consolidate-global-peace/|fechaarchivu= 2016-03-22}}</ref><ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/898451 |títulu=Guinea president honors King Salman efforts consolidate global peace}}</ref>
* [[Orde del Nilu|Caballeru Gran Collar de la Orde del Nilu]] (República Árabe d'Exiptu, 08/04/2016).<ref>{{cita web| idioma = en| url = http://www2.el-balad.com/2127337| títulu = Knight Grand Necklace of the Order of the Nile| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20160410231950/http://www.el-balad.com/2127337| fechaarchivu = 2016-04-10}}</ref>
* Miembru de la Orde del Estáu de la República de Turquía (República de Turquía, 12/04/2016).<ref>{{cita web| idioma = it|url= http://www.arabia-saudita.it/news.php?id=439|fecha=13 d'abril de 2016| títulu= Colloqui ufficiali tra il Custode delle Due Sacre Moschee e il Presidente Erdogan, nel corsu della visita di Stato di Re Salman in Turchia}}</ref><ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.tccb.gov.tr/haberler/410/42514/suudi-arabistan-krali-selmana-devlet-nisani-verildi.html|títulu= Comunicáu turcu sobre'l so membresía}}</ref>
* Collar de la Orde de Zayed (Emiratos Árabes Xuníos, 03/12/2016).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.arabnews.com/node/1018961/saudi-arabia|fecha=3 d'avientu de 2016|títulu=King starts Gulf tour with UAE visit}}</ref>
* Miembru de primer Clase de la Orde de Isa bin Salmán Al Jalifa (Reinu de Baréin, 7/12/2016).<ref>{{cita web| idioma = en| url = https://www.bna.bh/portal/en/news/760040| fecha = 7 de diceimbre de 2016| títulu = King bestows Isa bin Salman Order on Saudi monarch}}</ref>
* Gran Collar de la Orde de Mubárak el Grande (Estáu de Kuwait, 8/12/2016).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=2580441&language=en|fecha=8 d'avientu de 2016|títulu=His Highness Amir confers Saudi King with Order of Mubarak Al-Kabir, Order of Kuwait}}</ref>
* Caballeru de la Orde de la Corona del Reinu ''[DMN]'' (Reinu de Malasia, 26/02/2017).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.nst.com.my/news/2017/02/215697/king-salman-abdulaziz-bestowed-nations-highest-award|títulu=King Salman Abdulaziz bestowed nation's highest award|editor=www.nst.com.my| fecha= 26 de febreru de 2017}}</ref>
* [[Estrella de la República d'Indonesia|Miembru de primer Clase de la Orde de la Estrella de la República d'Indonesia]] (República d'Indonesia, 01/03/2017).<ref>{{cita web| idioma = en| url = http://en.mirajnews.com/2017/03/indonesian-president-confers-first-class-honors-star-to-saudi-king.html| editor = Mirajnews| títulu = Indonesian President Confers First-Class Honors Star to Saudi King| urlarchivu = https://web.archive.org/web/20170312041914/http://en.mirajnews.com/2017/03/indonesian-president-confers-first-class-honors-star-to-saudi-king.html| fechaarchivu = 2017-03-12}}</ref>
* Collar de la Real Orde Familiar de la Corona de Brunéi ''[DKMB]'' (Sultanatu de Brunéi, 04/03/2017).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.arabnews.com/node/1063436/saudi-arabia|títulu=King Salman conferred Brunei’s highest honor|fecha=2 de marzu de 2017}}</ref>
* [[Orde del Crisantemu|Collar de la Suprema Orde del Crisantemu]] (Imperiu de Xapón, 13/03/2017).<ref>{{cita web| idioma = en|url= http://www.arabnews.com/node/1067571/saudi-arabia|editor= Arab News|títulu= King Salman to hold talks with Japanese premier today}}</ref>
* Collar de la Orde de Hussein ibn Ali (Reinu Hachemita de Xordania, 28/03/2017).<ref>{{cita web| idioma = en| url= http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/03/28/King-Salman-holds-the-highest-award-in-Jordan.html|editor= Al-Arabiya|títulu=King Salman holds the highest award in Jordan|fecha=28 de marzu de 2017}}</ref>
== Ancestros ==
<div style="clear: both; width: 100%; padding: 0; text-align: left; border: none;" class="NavFrame">
<div style="background: #ccddcc; text-align: center; border: 1px solid #667766" class="NavHead">'''Ancestros de Salmán de Arabia Saudita'''<ref>{{cita web| url=http://www.answers.com/topic/al-sudayri-family|títulu= Familia Al Sudairi|fecha=2017}}</ref>
</div>
<div class="NavContent" style="display:none;">
<center>{{ahnentafel-compact5
|style=font-size: 90%; line-height: 110%;
|border=1
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
|boxstyle_5=background-color: #9fe;
|1= 1. '''Salmán de Arabia Saudita'''
|2= 2. [[Abdulaziz bin Saúd|Ibn Saúd]]
|3= 3. [[Hassa bint Ahmed Al Sudairi]]
|4= 4. [[Abdulrahman ibn Faisal|Abdul Rahman bin Faisal]]
|5= 5. Sarah bint Ahmed Al Kabir bin Mohammed Al Sudairi
|6= 6. Áhmed bin Muhámmed Al Sudairi
|7= 7. Sharifa bint Alí bin Mohámmed Al Suwaidi
|8= 8. [[Faisal bin Turki bin Abdullah Al-Saud]]
|9= 9. Sarah bint Mishari bin Abdulrahman bin Hassan Al Saúd
|10= 10. Áhmed Al Kabir bin Mohámmed bin Turki Al Sudairi
|12= 12. Muhámmed bin Áhmed Al Kabir Al Sudairi
|14= 14. Ali bin Mohámmed Al Suwaidi
|16= 16. [[Turki bin Abdullah bin Muhammad]]
|17= 17. Hia bint Hamad bin Ali Al Faqih Angari Tamimi
|18= 18. [[Mishari ibn Abdul-Rahman|Mishari bin Abdulrahman bin Hassan bin Mishari bin Saúd]]
|20= 20. Mohámmed bin Turki bin Suleiman Al Sudairi
|24= 24. Áhmed Al Kabir bin Mohámmed bin Turki Al Sudairi (= 10)
|28= 28. Mohámmed Al Suwaidi
}}</center></div></div>
{{Socesión
|predecesor = [[Abdalá bin Abdulaziz]]
|títulu = [[Ficheru:Emblem of Saudi Arabia.svg|50px]]<br />Rei de Arabia
Saudita |periodu = Dende [[2015]]
|socesor = Nel cargu }}.
== Ver tamién ==
* [[Derechos humanos en Arabia Saudita]]
* [[Wahabismo]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* {{enllaces persona}}
*[http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/asia/arabia_saudi/salman_a el_saud Biografía de Salmán bin Abdulaziz por CIDOB]
{{NF|1935||Abdul-Aziz, Salman bin}}
[[Categoría:Reis d'Arabia Saudita]]
[[Categoría:Casa de Saúd]]
[[Categoría:Políticos y polítiques d'Arabia Saudita]]
[[Categoría:Monarques reinantes]]
[[Categoría:Persones de Riyad]]
iy5c8gv8xxanzms1aa2ylm5vnqovcem
Rally Dakar
0
129629
4527130
4497568
2026-09-10T12:23:20Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 7 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527130
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de competición a motor
|nome = Rally Dakar
|temporada = [[Rally Dakar de 2018]]
|imaxe = Rally Dakar logo.png|150px
|imaxe_tamañu =
|imaxe_pie =
|categoría = [[Rally raid]]
|allugamientu = {{PER}}<br />{{BOL}}<br/>{{ARG}}
|fundación =
|xerente =
|lema =
|inaugural = 26 d'avientu de 1978
|difunta =
|ámbitu =
|vueltes =
|dist_vuelta =
|dist_vuelta_mi =
|dist_total =
|dist_total_el mio pilotu campeón = {{abreviatura|Co|Coches}} {{bandera|ESP}} [[Carlos Sainz]]<br /> {{abreviatura|M|Motos}} {{bandera|AUT}} [[Matthias Walkner]]<br />{{abreviatura|Cu|Cuatrimotos}} {{bandera|CHI}} [[Ignacio Casale]]<br />{{abreviatura|Ca|Camiones}} {{bandera|RUS}} [[Eduard Nikoláiev|Eduard Nikolaev]]<br/>{{abreviatura|SxS|SxS}} {{bandera|BRA}} [[Reinaldo Varela]]
|escudería campeona =
|ganador_añu 2015 =
|ganadorX =
|piloto =
|escuderíes =
|constructores =
|motores =
|neumáticos =
|superficie = Tierra / arenu / sal{{citarequerida}}
|web =
}}
El '''Rally Dakar''', enantes '''Rally París-Dakar''', ye una competición añal de ''[[rally raid]]'' entamada pola [[Amaury Sport Organisation|ASO]] a partir del 26 d'avientu de 1978 y apostada mientres les primeres selmanes de xineru o, en delles ediciones, empezada la última selmana d'avientu pa terminar al siguiente añu. Ye consideráu unu de los ''rallyes'' más duros y el más famosu del mundu. Hasta 2008, mientres el tiempu que duraba la prueba, llevaba a los corredores dende dalguna ciudá d'[[Europa]] hasta [[Dakar]], la capital de [[Senegal]]. Mientres munchos años la carrera partió de [[París]]; sicasí, dende [[Rally Dakar de 1995|1995]] foi camudando'l so llugar d'entamu per otres ciudaes europees (como [[Granada]], [[Lisboa]] o [[Barcelona]]), fundamentalmente por motivos publicitarios o políticos, yá que la verdadera competición nun empezaba hasta que s'entraba n'[[África]]. Coles mesmes, el final de la prueba tampoco foi siempres Dakar. En [[Rally Dakar de 1992|1992]], la carrera travesó dafechu'l continente africanu pa terminar en [[Ciudá del Cabu]] ([[Sudáfrica]]). En [[Rally Dakar de 2000|2000]] y en [[Rally Dakar de 2003|2003]], la carrera remató nes ciudaes [[Exiptu|exipcies]] d'[[El Cairu]] y [[Sharm el-Sheij]], respeutivamente, coles pirámides como paisaxe.
La [[Rally Dakar de 2008|edición de 2008]] foi suspendida por encamientu del gobiernu de [[Francia]] ante eventual atentaos terroristes per parte d'[[Al Qaeda]] en [[Mauritania]],<ref>{{Cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/976214-se-suspendio-el-rally-dakar-2008 |obra=La Nación |3=títulu suspendió'l Rally Dakar 200 |fecha=4 de xineru de 2008 |cita=La prueba, que tenía d'empezar mañana en Lisboa, foi atayada pola amenaza terrorista sobre Mauritania, escenariu d'ocho etapes. |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170923195358/http://www.lanacion.com.ar/976214-se-suspendio-el-rally-dakar-2008 |fechaarchivu=2017-09-23 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2008/01/04/actualidad/1199434913_850215.html |obra=El País |títulu=La organización del Dakar anula la prueba poles amenaces terroristes |cita=Ocho de les 15 etapes de l'aventura trescurríen per Mauritania y el Gobiernu francés desaconseyó'l so pasu per esi país |fecha=4 de xineru de 2008}}</ref> dempués del asesinatu de cuatro turistes franceses nesi país, una selmana antes d'empezar la carrera.<ref>{{Cita web |url=https://www.abc.es/hemeroteca/historico-24-12-2007/abc/Internacional/un grupu armáu-matu-a cuatro turistes-franceses-en-mauritania_1641514352418.html |obra=ABC |títulu=Un grpo armáu mata cuatro turistes franceses en Mauritania }}</ref>
Dende la [[Rally Dakar de 2009|edición de 2009]] rUSTIR tomó la decisión de realizar el ''rally'' en [[Suramérica]], travesando dellos países. Los países suramericanos que participaron dende entós son [[Arxentina]], [[Bolivia]], [[Chile]], [[Paraguái]] y [[Perú]].
Dende la edición de 2017 la competencia realizar en cinco categoríes: [[automóvil touterrén|coches]], [[moto touterrén|motos]], [[camión|camiones]], [[quads|cuatriciclos o quads]] y [[Side by side|UTVs]]. El terrén varia considerablemente, travesando zones de sable, folla, roques y vexetación hasta carreteres secundaries. La inscripción na prueba ye abierta, lo cual convertir na carrera aparente p'amantes de l'aventura. La participación de competidores aficionaos llega con frecuencia al 80% de los inscritos. Les principales marques de fabricantes de coches y camiones presenten los sos nuevos modelos de vehículos modificaos pa la prueba, lo que se convirtió nuna competencia de marques de fabricantes de coches, camiones y motos.
== Historia y trazáu ==
[[Ficheru:Lisboa-dakar2006 total.svg|left|thumb|250px|Lisboa–Dakar [[Rally Dakar de 2006|2006]].]]
La prueba foi fundada en [[1978]], dempués de que'l pilotu [[Francia|francés]] [[Thierry Sabine]] perder nel desiertu de [[Teneré]], al norte d'[[África]], mientres díes,<ref>{{cita llibru |títulu=Scalextric. Carlos Sainz |añu=2005 |editorial=Altaya |isbn=ISBN 84-487-1648-5. |páxina=165}}</ref> y considerara la so esperiencia digna de ser reproducida nuna competición internacional.
Lo qu'empezó como una aventura n'estáu puru, de pilotos aficionaos a vehículos tou terrén y ensin apenes organización, evolucionó hasta convertise na competencia de rally internacional más famosa del mundu, con gran esplegue teunolóxicu, con más de dos mil persones implicaes ente organización, participantes y asistencia, escoltaos por vehículos de sofitu, camiones, helicópteros y sistemes de navegación GPS, tresmitíu poles canales de televisión de los países participantes y programes deportivos a nivel mundial, onde se prueben nueves teunoloxíes pa los vehículos de producción en serie, como suspensión, frenos, mayor resistencia, pa la so promoción de venta en tol mundu, coles principales marques fabricantes de vehículos que contraten competidores profesionales de [[Xapón]], [[Suecia]], [[España]], [[Alemaña]], [[Rusia]], pa competir en vehículos tou terrén y carrocetes de les principales marques del mundu, dende [[Toyota]], [[Nissan]], [[Subaru]], [[Citroën]], y marques de camiones como [[Kamaz]], [[Volvo]], [[Iveco]], que compiten ente elles pa promocionar los sos nuevos modelos de producción en serie nel mercáu internacional.
El trazáu de la carrera camudó a lo llargo de los años, tantu l'entamu como'l final, por causa de diversos motivos. Hasta [[Rally Dakar de 1994|1994]], la carrera foi fiel a la ruta orixinal, siendo la ciudá de [[París]] l'entamu n'[[Europa]] y [[Dakar]] el final n'[[África]]. Precisamente en 1994, la carrera varió y, una vegada en ''Dakar'', tornar de nuevu a ''París''. Por cuenta de problemes col alcalde de París, la llegada del final de la carrera tuvo que ser camudáu, de los [[Avenida de los Campos Elíseos|Campos Elíseos]] a [[Eurodisney]].
[[Ficheru:Ciudades dakar.png|left|miniaturadeimagen|Por cuenta de amenaces terroristes, la ruta orixinal París-Dakar foi treslladada a [[América del Sur]] a partir de 2009. Los países visitaos son [[Arxentina]], [[Bolivia]], [[Chile]], [[Paraguái]] y [[Perú]] y les ciudaes incluyíes son puntos principales d'entamu final ente 2009 y 2018.]]
A partir d'entós, el llugar d'entamu de la carrera foi camudando ente distintes ciudaes europees d'[[España]] y [[Portugal]]. La ruta nel continente africanu tamién se vio modificada n'ensame d'ocasiones, por problemes políticos y de seguridá, n'ocasiones derivaos d'aiciones de [[Guerra de guerrilles|guerrilla]] o [[Guerra civil|guerres civiles]] internes. En [[Rally Dakar de 2008|2008]], la competición foi suspendida por completu por causa de les amenaces terroristes<ref name="terrorismu_dakar">[http://www.diariodesevilla.es/article/deportes/22925/dakar/suspender por/falta/seguridá.html - L'amenaza terrorista acaba col Dakar 2008]</ref> al pasu del rally por [[Mauritania]]. A consecuencia del incidente, la organización decidió que la [[Rally Dakar de 2009|siguiente edición]] apostar en [[Suramérica]], pasando por sectores pertenecientes a los países d'[[Arxentina]] y [[Chile]], empezando y terminando en [[Buenos Aires]], con una ruta per caminos de [[Chile]].
[[Ficheru:Rally Dakar 2009 KABIROV BELYAEV MOKEEV camión KAMAZ.JPG|thumb|250px|El [[Kamaz]], campeón del [[Rally Dakar 2009|Dakar 2009]], del equipu rusu Kabirov, Belyaev y Mokeev, pola [[Patagonia arxentina]].]]
Nesti nuevu percorríu, la competición traviesa una amplia variedá de terrenes, incluyendo la [[pampa (Arxentina)|llanura pampeana]], la [[Patagonia (Arxentina)|Patagonia arxentina]] o'l [[desiertu d'Atacama]] en Chile, cola [[cordal de los Andes]] como paisaxe de fondu, que tamién tien que travesar nel so percorríu hasta Chile y agora estendíu hasta'l [[Perú]].
En [[2010]], la carrera vuelve al continente americanu, con un nuevu [https://web.archive.org/web/http://viajeenargentina.com.ar/rallydakar2010/percorríu/ percorríu del Rally Dakar 2010] que contién 7 etapes en ''Arxentina'' y 7 etapes en ''Chile'', con llargada y llegada na ciudá de [[Buenos Aires]]. La edición 2011 tamién se volvió a realizar con ésitu, n'Arxentina y Chile, saliendo dende la ciudá de ''Buenos Aires'', con miles de persones que s'axuntaron na avenida principal de la ciudá, na llargada más vista de la so historia, pa llegar a Chile, pero esta vegada diendo a la zona del noroeste arxentín y norte chilenu, y tornando a la capital arxentina.<ref>http://www.dakar.com/2011/DAK/presentation/es/r3_5--y-parcours.html</ref>
Coles mesmes, la suspensión de la prueba n'[[África]], traxo al adelantu de la primer edición del [[Rally d'Europa Central]],<ref>{{Cita web |url=http://www.centraleuroperally.com/ |títulu=Central Europe Rally 2008: homepage<!-- Títulu xeneráu por un bot --> |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080423070521/http://www.centraleuroperally.com/ |fechaarchivu=2008-04-23 }}</ref> primer prueba so la certificación [[Dakar Series]]. Ta previstu que s'otorgue dicha certificación a otres competiciones de rally raid n'América, qu'axunten les condiciones necesaries a nivel d'organización, seguridá y publicidá.
[[Ficheru:Camion dakar.jpg|thumb|250px|Unu de los camiones d'asistencia del [[Rally Dakar de 2004|Dakar 2004]].]]
[[Ficheru:Camiones Rally Dakar 2009 Buenos Aires.jpg|thumb|250px|Camiones del Rally Dakar 2009.]]
N'avientu de 2011, la prueba n'América estender al [[Perú]], empecipiar na ciudá de [[Mar del Plata]] n'Arxentina, pasando pel norte de Chile, con un pequeñu trazáu per una ruta de caminos fronterizos con [[Bolivia]] y depués de 15 díes, la llegada final foi na ciudá de [[Lima]], nel Perú, cola participación de más de 400 pilotos y el auspicio, de too tipu de marques rellacionaes a la industria y comerciales. Nesi añu dio la primer suspensión d'una etapa na historia del rally, por cuenta de condiciones climatolóxiques adverses.<ref>Univision: [http://feeds.univision.com/feeds/article/2012-01-06/el-dakar-2012-adopta-la El Dakar-2012 adopta la 'Operación Guillaumet' pa cruciar andar]</ref>
Los organizadores de la carrera, la empresa francesa '''ASO''' ([[Amaury Sport Organisation]]), nun refuga la posibilidá d'estender la competición internacional a otros países de Suramérica nel futuru.
=== Países visitaos ===
Na llista que se detalla de siguío, numbérense los países polos que'l '''Rally Dakar''' tuvo etapes dende la primer edición en 1979 hasta 2017:
{| {{tablaguapa}} style="width: 60%; font-size: 93%;"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! align="center" |Nᵘ
! align="center" |País
! align="center" |Nᵘvegaes
! align="center" |Nᵘ
! align="center" |País
! align="center" |Nᵘvegaes
|-jujj
| width="6%" | 1 || {{SEN}} || 28 || width="6%" | 15 || {{PER}} ||3
|- bgcolor="efefef"
| 2 || {{MLI}} || 22 || 16 || {{TUN}} || 2
|-
| 3 || {{FRA}} || 21 || 17 || {{TCD}} || 2
|- bgcolor="efefef"
| 4 || {{MRT}} || 21 || 18 || {{CIV}} || 2
|-
| 5 || {{ESP}} || 15 || 19 || {{EGY}} || 2
|- bgcolor="efefef"
| 6 || {{MAR}} || 13 || 20 || {{ANG}} || 2
|-
| 7 || {{NER}} || 13 || 21 || {{POR}} || 2
|- bgcolor="efefef"
| 8 || {{DZA}} || 11 || 22 || {{CMR}} || 1
|-
| 9 || {{ARG}} || 10 || 23 || {{NAM}} || 1
|- bgcolor="efefef"
| 10 || {{CHL}} || 7 || 24 || {{GAB}} || 1
|-
| 11 || {{BFA}} || 6 || 25 || {{COG}} || 1
|- bgcolor="efefef"
| 12 || {{GIN}} || 6 || 26 || {{CAF}} || 1
|-
| 13 || {{LBY}} || 6 || 27 || {{RSA}} || 1
|- bgcolor="efefef"
| 14 || {{BOL}} || 5 || 28 || {{SLE}} || 1
|-
| ||||
|29
|{{PAR}}
|1
|}
== Vehículos y clases ==
[[Ficheru:Peugeot205Turbo16 2.JPG|thumb|200px|Peugeot 205 Alterio16, coche dominador nos años 1980.]]
[[Ficheru:Citroen ZX Rally Raid.jpg|thumb|200px|Citroen ZX, de [[Pierre Lartigue]], vencedor en 1994, 1995 y 1996.]]
[[Ficheru:Dakar 2010 in Copiapó.jpg|thumb|200px|Volkswagen Touareg compitiendo nel [[Rally Dakar 2010]], cerca de [[Copiapó]].]]
[[Ficheru:Pajero dakar-rally shutsujo 2007.jpg|thumb|200px|Mitsubishi Payeru, dominador nos años 2000.]]
Esisten cuatro categoríes principales na competición: [[motocicleta touterrén|motos]], [[cuadriciclo|quad]], [[automóvil touterrén|coches]] y [[camión|camiones]].<ref name="Clas">[http://www.dakar.com/2009/DAK/LIVE/es/1500/classement/CGM.html "Clasificaciones"], Web oficial del Dakar 2009.</ref> De la mesma, cada categoría estremar en subcategorías, según sía l'equipu profesional o priváu, y según el tipu de vehículu (de serie o modificáu).<ref name="Clas" />
Munchos participantes son aficionaos y mecánicos, que modifiquen los sos vehículos tou terrén, y llogren llograr el auspicio de marques comerciales, que son pintaes sobre los automóviles competidores y bordaes sobre los uniformes de competencia, promovíos pola participación publicitaria de tresmisiones deportives, pa poder participar y competir contra los grandes fabricantes de vehículos tou terrén, qu'inverten enforma dineru pa la so presentación.
=== Motos ===
Trátase de la categoría más peligrosa de los cuatro, por ser la moto un vehículu que dexa desarimáu al conductor. Tamién ye la categoría más popular, por ser la más accesible respectu al costu pa competidores aficionaos, con motos de producción en serie de tipu Enduro, pa caminos secundarios ensin pavimentu, con motores de 450 centímetros cúbicos. Nel Rally Dakar 2009 la llende máxima de participantes tuvo establecíu en 250 motos.<ref name="Reglamento moto & quad">[http://www.dakar.com/2009/DAK/presentation/docs/DAK09_reglement_moto_us.pdf "Regulations moto/quad"], ''Reglamentos'', Web oficial del Dakar 2009.</ref>
* '''Superproducción:''' motocicletes preparaes pa competición.
* '''Marathon:''' motocicletes de serie.
=== Cuatriciclos ===
Los cuatriciclos o ''quad'' son, en principiu, les máquines con 4 ruedes más económiques y lentes del rally. Al igual que les motos, pa inscribise na competición cada máquina de 4 ruedes, tendrá de tar llegalmente rexistrada y afecha pa la circulación ''off-road'' ([[touterrén]]) según les normes del Códigu d'Autopistes de [[Francia]] y les especificaciones téuniques pa los rallíes tou terrén (off-road rallies) establecíes pola [[Federación Internacional de Motociclismu]] (FIM). Les mesmes pueden ser adquiríes según la so producción en serie nel mercáu o especialmente modificaes pal so usu polos participantes.<ref name="Reglamento moto & quad" />
=== Coches ===
Delles grandes marques compiten nesta categoría con fines publicitarios (equipos oficiales) y pa probar nueves teunoloxíes, que dempués s'apliquen a los coches de cai, de producción en serie pal mercáu internacional.
Estremar nes siguientes subcategorías:
* '''T1:''' vehículos modificaos.
* '''T2:''' vehículos de serie.
* '''T3:''' prototipos llixeros.
* '''Reglamentu SCORE:''' Vehículos con reglamentu de SCORE International
=== Camiones considérase la categoría más espectacular y sorprendente pa los aficionaos. La mayoría de los camiones tipu 4x4 compiten ente ellos, namái unos pocos realicen funciones puramente d'asistencia de los equipos competidores, pa caltenimientu, arreglu y asistencia médica d'emerxencia. Dellos equipos entemecen les funciones d'asistencia cola competición.
Esta categoría esiste como tal dende 1999. Nes ediciones anteriores, los camiones taben englobados na categoría de coches pesaos. Mientres los [[años 1980]] pertenecíen tamién prototipos de camiones, pero prohibió'l so participación por cuenta de los graves accidentes que se producíen, al algamar estos grandes velocidaes nos caminos secundarios ensin pavimentación. Agora convirtiéronse na máxima atraición de la competición.
== Ganadores del Rally Dakar ==
{{AP|Estadístiques del Rally Dakar|l1=Estadístiques del Rally Dakar}}
* Fonte: [http://netstorage.lequipe.fr/ASO/dakar/2014/historique/historique-dakar-1979-2013_us.pdf Historia Rally Dakar – Estadístiques 1979–2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/2014/http://netstorage.lequipe.fr/ASO/dakar/2014/historique/historique-dakar-1979-2013_us.pdf |date=2013-11-30 }}<!--<ref>{{Cita web |url=http://netstorage.lequipe.fr/ASO/dakar/2014/historique/historique-dakar-1979-2013_us.pdf |formatu=PDF |títulu=History of Dakar –RETROSPECTIVE 1979-2013 |editorial=Dakar |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2017 |urɬarchivo=https://web.archive.org/web/http://netstorage.lequipe.fr/ASO/dakar/2014/historique/historique-dakar-1979-2013_us.pdf|fechaarchivu=6 d'ochobre de 2017}}</ref>-->
{| {{tablaguapa}} style="font-size: 85%;" width="100%"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! rowspan="2" | #
! rowspan="2" | Añu
!rowspan="2" | Ruta
!colspan="1" | Coches
! colspan="1" | Motocicletes
! colspan="1" | Camiones
! colspan="1" | Cuatrimotos
! colspan="1" | UTV
|- bgcolor="#CCCCCC"
!width="150" | Pilotu<br />(Fabricante)
!width="150" | Pilotu<br />(Fabricante)
!width="150" | Pilotu<br />(Fabricante)
!width="150" | Pilotu<br />(Fabricante)
!width="150" | Pilotu<br />(Fabricante)
|-
| 1ª || '''[[Rally Dakar de 1979|1979]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Alain Genestier|A. Genestier]]<br /><small>[[Range Rover]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Neveu|C. Neveu]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha XT500]]</small> || align="center" | – || align="center" | – || align="center" | –
|-
|- bgcolor="#efefef"
|2ª || '''[[Rally Dakar de 1980|1980]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Suecia}} [[Freddy Kottulinsky|F. Kottulinsky]]<br /><small>[[Volkswagen Iltis]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Neveu|C. Neveu]] <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha XT500]]</small> || {{bandera|Arxelia}} [[Zora Ataouat|Z. Ataouat]] <br /> <small>Sonacome</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|3ª || '''[[Rally Dakar de 1981|1981]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[René Metge|R. Metge]] <br /> <small>[[Range Rover]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Hubert Auriol|H. Auriol]] <br /> <small>[[BMW GS800R]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Adrien Villette|A. Villette]] <br /> <small>Alm/Acmat</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
| 4ª ||'''[[Rally Dakar de 1982|1982]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Claude Marreau|C. Marreau]] <br /> <small>[[Renault 20]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Neveu|C. Neveu]] <br /> <small>[[Honda XR550]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Georges Groine|G. Groine]] <br /> <small>[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|5ª || '''[[Rally Dakar de 1983|1983]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Bélxica}} [[Jacky Ickx|J. Ickx]] <br /> <small>[[Mercedes-Benz|Mercedes 280G]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Hubert Auriol|H. Auriol]] <br /> <small>BMW GS980R</small> || {{bandera|Francia}} [[Georges Groine|G. Groine]] <br /> <small>Mercedes</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|6ª || '''[[Rally Dakar de 1984|1984]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[René Metge|R. Metge]] <br /> <small>[[Porsche 911]]</small> || {{bandera|Bélxica}} [[Gaston Rahier|G. Rahier]] <br /> <small>BMW GS980R</small> || {{bandera|Francia}} [[Pierre Lalleu|P. Lalleu]] <br /> <small>Mercedes</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|7ª || '''[[Rally Dakar de 1985|1985]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Patrick Zaniroli|P. Zaniroli]] <br /> <small>[[Mitsubishi Motors|Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Bélxica}} [[Gaston Rahier|G. Rahier]] <br /> <small>BMW GS980R</small> || {{bandera|Alemaña}} [[Karl-Friedrich Capito|K.F. Capito]] <br /> <small>Mercedes</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|8ª || '''[[Rally Dakar de 1986|1986]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[René Metge|R. Metge]] <br /> <small>[[Porsche 959]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Neveu|C. Neveu]] <br /> <small>Honda NXR750V</small> || {{bandera|Italia}} [[Giacomo Vismara|G. Vismara]] <br /> <small>Mercedes</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|9ª || '''[[Rally Dakar de 1987|1987]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Finlandia}} [[Ari Vatanen|A. Vatanen]] <br /> <small>[[Peugeot 205 T16]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Neveu|C. Neveu]] <br /> <small>Honda NXR750V</small> || {{bandera|Países Baxos}} [[Jan de Rooy|J. de Rooy]] <br /> <small>[[DAF]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|10ª || '''[[Rally Dakar de 1988|1988]] '''|| [[París]] - [[Arxel]] - [[Dakar]] || {{bandera|Finlandia}} [[Juha Kankkunen|J. Kankkunen]] <br /> <small>[[Peugeot 205 T16]]</small> ||{{bandera|Italia}} [[Edi Orioli|Y. Orioli]] <br /> <small>Honda NXR800V</small> || {{bandera|Checoslovaquia}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>[[Tatra]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|11ª || '''[[Rally Dakar de 1989|1989]] '''|| [[París]] - [[Tunicia]] - [[Dakar]] || {{bandera|Finlandia}} [[Ari Vatanen|A. Vatanen]] <br /> <small>[[Peugeot 405 T16]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Gilles Lalay|G. Lalay]] <br /> <small>Honda NXR800V</small> || align="center" | – || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|12ª || '''[[Rally Dakar de 1990|1990]] '''|| [[París]] - [[Trípoli]] - [[Dakar]] || {{bandera|Finlandia}} [[Ari Vatanen|A. Vatanen]] <br /> <small>[[Peugeot 405 T16]]</small> || {{bandera|Italia}} [[Edi Orioli|Y. Orioli]] <br /> <small>[[Cagiva]] Elefant 900</small> || {{bandera|Italia}} [[Giorgio Villa|G. Villa]] <br /> <small>[[Perlini]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|13ª || '''[[Rally Dakar de 1991|1991]] '''|| [[París]] - [[Trípoli]] - [[Dakar]] || {{bandera|Finlandia}} [[Ari Vatanen|A. Vatanen]] <br /> <small>[[Citroën ZX]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>Yamaha YZE750T</small> || {{bandera|Francia}} [[Jaques Houssat|J. Houssat]] <br /> <small>Perlini</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|14ª ||'''[[Rally Dakar de 1992|1992]] '''|| [[París]] - [[Sirte]] - [[Ciudá del Cabu]] || {{bandera|Francia}} [[Hubert Auriol|H. Auriol]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>Yamaha YZE850T</small> || {{bandera|Italia}} [[Francesco Perlini|F. Perlini]]<br /><small>Perlini</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|15ª || '''[[Rally Dakar de 1993|1993]] '''|| [[París]] - [[Tánxer]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Bruno Saby|B. Saby]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>Yamaha YZE850T</small> || {{bandera|Italia}} [[Francesco Perlini|F. Perlini]] <br /> <small>Perlini</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|16ª || '''[[Rally Dakar de 1994|1994]] '''|| [[París]] - [[Dakar]] - [[París]] || {{bandera|Francia}} [[Pierre Lartigue|P. Lartigue]] <br /> <small>[[Citroën ZX]]</small> || {{bandera|Italia}} [[Edi Orioli|Y. Orioli]] <br /> <small>[[Cagiva]] Elefant 900</small> || {{bandera|República Checa}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>Tatra</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|17ª || '''[[Rally Dakar de 1995|1995]] '''|| [[Granada]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Pierre Lartigue|P. Lartigue]] <br /> <small>[[Citroën ZX]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>Yamaha YZE850T</small> || {{bandera|República Checa}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>Tatra</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|18ª ||'''[[Rally Dakar de 1996|1996]] '''|| [[Granada]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Pierre Lartigue|P. Lartigue]] <br /> <small>[[Citroën ZX]]</small> || {{bandera|Italia}} [[Edi Orioli|Y. Orioli]] <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] YZE850T</small> || {{nowrap|{{bandera|Rusia}} [[Viktor Moskovskikh|V. Moskovskikh]]}} <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|19ª || '''[[Rally Dakar de 1997|1997]] '''|| [[Dakar]] - [[Agadez]] - [[Dakar]] || {{bandera|Xapón}} [[Kenjiro Shinozuka|K. Shinozuka]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] YZE850T</small> || {{bandera|Austria}} [[Peter Reif|P. Reif]] <br /> <small>[[Hino Motors|Hino Ranger]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|20ª || '''[[Rally Dakar de 1998|1998]] '''|| [[París]] - [[Granada]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Jean Pierre Fontenay|J.P. Fontenay]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]] YZE850T</small> || {{bandera|República Checa}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>[[Tatra]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|21ª || '''[[Rally Dakar de 1999|1999]] '''|| [[Granada]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Jean Louis Schlesser|J.L. Schlesser]] <br /> <small>[[Schlesser-Renault Buggy]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Richard Sainct|R. Sainct]] <br /> <small>[[BMW]] F650RR</small> || {{bandera|República Checa}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>[[Tatra]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|22ª || '''[[Rally Dakar de 2000|2000]] '''|| [[París]] - [[Dakar]] - [[El Cairu]] || {{bandera|Francia}} [[Jean Louis Schlesser|J.L. Schlesser]] <br /> <small>[[Schlesser-Renault Buggy]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Richard Sainct|R. Sainct]] <br /> <small>[[BMW]] F650RR</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladímir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|23ª || '''[[Rally Dakar de 2001|2001]] '''|| [[París]] - [[Dakar]] || {{nowrap|{{bandera|Alemaña}} [[Jutta Kleinschmidt|J. Kleinschmidt]]}} <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Italia}} [[Fabrizio Meoni|F. Meoni]] <br /> <small>[[KTM]] LC4 660R</small> || {{bandera|República Checa}} [[Karel Loprais|K. Loprais]] <br /> <small>[[Tatra]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|24ª || '''[[Rally Dakar de 2002|2002]] '''|| [[Arras (Pasu de Calais)|Arras]] - [[Madrid]] - [[Dakar]] || {{bandera|Xapón}} [[Hiroshi Masuoka|H. Masuoka]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Italia}} [[Fabrizio Meoni|F. Meoni]] <br /> <small>[[KTM]] LC8 950R</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladímir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|25ª || '''[[Rally Dakar de 2003|2003]] '''|| [[Marsella]] - [[Sharm el-Sheij]] || {{bandera|Xapón}} [[Hiroshi Masuoka|H. Masuoka]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Richard Sainct|R. Sainct]] <br /> <small>[[KTM]] LC4 660R</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladimir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|26ª || '''[[Rally Dakar de 2004|2004]] '''|| [[Clermont-Ferrand]] - [[Dakar]] || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|España}} [[Nani Roma|N. Roma]] <br /> <small>[[KTM]] LC4 660R</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladimir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|27ª || '''[[Rally Dakar de 2005|2005]] '''|| [[Barcelona]] - [[Dakar]] || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Despres|C. Despres]] <br /> <small>[[KTM]] LC4 660R</small> || {{bandera|Rusia}} [[Firdaus Kabirov|F. Kabirov]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|28ª || '''[[Rally Dakar de 2006|2006]] '''|| [[Lisboa]] - [[Dakar]] || {{bandera|Francia}} [[Luc Alphand|L. Alphand]] <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|España}} [[Marc Coma|M. Coma]] <br /> <small>[[KTM]] LC4 660R</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladímir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|-
|29ª || '''[[Rally Dakar de 2007|2007]] '''|| [[Lisboa]] - [[Dakar]] || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[Mitsubishi Montero]]</small> || {{bandera|Francia}} [[Cyril Despres|C. Despres]] <br /> <small>[[KTM]] 690 Rally</small> || {{bandera|Países Baxos}} [[Hans Stacey|H. Stacey]] <br /> <small>[[MAN AG|MAN]]</small> || align="center" | – || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|30ª || '''[[Rally Dakar de 2008|2008]] '''|| Nun s'apostó<br />Por amenaces d'[[Al Qaeda]] || align="center" | – || align="center" | – || align="center" | – || align="center" | – || align="center" | –
|-
|31ª || '''[[Rally Dakar de 2009|2009]] '''|| [[Buenos Aires]] - [[Valparaíso]] - [[Buenos Aires]] || {{bandera|Sudáfrica}} [[Giniel de Villiers|G. de Villiers]] <br /> <small>[[Volkswagen Touareg]]</small>|| {{bandera|España}} [[Marc Coma|M. Coma]] <br /> <small>[[KTM]] 690 Rally</small> || {{bandera|Rusia}} [[Firdaus Kabirov|F. Kabirov]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> || {{nowrap|{{bandera|República Checa}} [[Josef Machacek|J. Machacek]]}} <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|32ª || '''[[Rally Dakar de 2010|2010]] '''|| [[Buenos Aires]] - [[Antofagasta]] - [[Buenos Aires]] || {{bandera|España}} [[Carlos Sainz|C. Sainz]]<br /> <small>[[Volkswagen Touareg]]</small>||{{bandera|Francia}} [[Cyril Despres|C. Despres]] <br /> <small>[[KTM]] 690 Rally</small> || {{bandera|Rusia}} [[Vladímir Chagin|V. Chagin]] <br /> <small>[[Kamaz]]</small> ||{{bandera|Arxentina}} [[Marcos Patronelli|M. Patronelli]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|-
|33ª || '''[[Rally Dakar de 2011|2011]] '''|| [[Buenos Aires]] - [[Arica]] - [[Buenos Aires]] || {{bandera|Qatar}} [[Nasser Al-Attiyah|N. Al-Attiyah]] <br /> <small>[[Volkswagen Touareg]]</small>||{{bandera|España}} [[Marc Coma|M. Coma]] <br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> ||{{bandera|Rusia}} [[Vladímir Chagin|V. Chagin]]<br /><small>[[Kamaz]]</small> ||{{bandera|ARX}} [[Alejandro Patronelli|A. Patronelli]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|34ª || '''[[Rally Dakar de 2012|2012]] '''|| [[Mar del Plata]] - [[Copiapó]] - [[Lima]] || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}}<br /><small>[[MINI|Racing MINI]]</small>||{{bandera|FRA}} [[Cyril Despres|C. Despres]]<br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> ||{{bandera|Países Baxos}} [[Gerard de Rooy|G. de Rooy]] <br /> <small>[[Iveco]]</small> ||{{bandera|ARX}} [[Alejandro Patronelli|A. Patronelli]] <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|-
|35ª || '''[[Rally Dakar de 2013|2013]] '''|| [[Lima]] - [[San Miguel de Tucumán|S. M. de Tucumán]] - [[Santiago de Chile|Santiago]] || {{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}} <br /> <small>[[MINI|Racing MINI]]</small>||{{bandera|FRA}} [[Cyril Despres|C. Despres]]<br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> || {{bandera|Rusia}} [[Eduard Nikolaev|Y. Nikolaev]]<br /><small>[[Kamaz]]</small> || {{bandera|Arxentina}} [[Marcos Patronelli|M. Patronelli]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|36ª || '''[[Rally Dakar de 2014|2014]] '''|| [[Rosario (Arxentina)|Rosario]] - [[Ciudá de Salta|Salta]] - [[Valparaíso]] || {{bandera|España}} [[Nani Roma|N. Roma]]<br /><small>[[MINI|Racing MINI]]</small> || {{bandera|España}} [[Marc Coma|M. Coma]]<br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> || {{bandera|Rusia}} [[Andrey Karginov|A. Karginov]]<br /><small>[[Kamaz]]</small> || {{bandera|Chile}} [[Ignacio Casale|I. Casale]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|-
|37ª || '''[[Rally Dakar de 2015|2015]] '''|| [[Buenos Aires]] - [[Iquique]] - [[Buenos Aires]] || {{bandera|Qatar}} [[Nasser Al-Attiyah|N. Al-Attiyah]] <br /><small>[[MINI|Racing MINI]]</small> || {{bandera|España}} [[Marc Coma|M. Coma]]<br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> || {{bandera|Rusia}} [[Ayrat Mardeev|A. Mardeev]]<br /><small>[[Kamaz]]</small> || {{bandera|Polonia }} [[Rafal Sonik|R. Sonik]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|- bgcolor="#efefef"
|38ª || '''[[Rally Dakar de 2016|2016]] '''|| [[Buenos Aires]] - [[Ciudá de Salta|Salta]] - [[Rosario (Arxentina)|Rosario]] ||{{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}}<br /><small>[[Peugeot 2008|Peugeot 2008 DKR]]</small>|| {{bandera|Australia}} [[Toby Price|T. Price]]<br /><small>[[KTM]] 450 Rally</small> ||{{bandera|Países Baxos}} [[Gerard de Rooy|G. de Rooy]]<br /><small>[[Iveco]]</small>|| {{bandera|Arxentina}} [[Marcos Patronelli|M. Patronelli]]<br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || align="center" | –
|-
|39ª || '''[[Rally Dakar de 2017|2017]] '''||[[Asunción]] - [[La Paz]] - [[Buenos Aires]]||{{nowrap|{{bandera|Francia}} [[Stéphane Peterhansel|S. Peterhansel]]}}<br /><small>[[Peugeot 2008|Peugeot 3008 DKR]]</small> ||{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Sam Sunderland|S. Sunderland]] <br /> <small>[[KTM]] 450 Rally</small>||{{bandera|Rusia}} [[Eduard Nikolaev|Y. Nikolaev]] <br /><small>[[Kamaz]]</small> ||{{bandera|Rusia}} [[Serguéi Kariakin (pilotu)|S. Karyakin]]<br /><small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || {{nowrap|{{bandera|Brasil}} [[Leandro Torres (pilotu)|L. Torres]]}}<br /><small>[[Industries Polaris|Polaris]]</small>
|- bgcolor="#efefef"
|40ª || '''[[Rally Dakar de 2018|2018]] '''||[[Lima]] - [[La Paz]] - [[Córdoba (Arxentina)|Córdoba]]||{{bandera|España}} [[Carlos Sainz|C. Sainz]]<br /><small>[[Peugeot 2008|Peugeot 3008 DKR]]</small> || {{bandera|AUT}} [[Matthias Walkner|M. Walkner]]<br /><small>[[KTM]]</small> || {{bandera|Rusia}} [[Eduard Nikolaev|Y. Nikolaev]]<br /><small>[[Kamaz]]</small> || {{bandera|Chile}} [[Ignacio Casale|I. Casale]] <br /> <small>[[Yamaha Motor Company|Yamaha]]</small> || {{bandera|Brasil}} [[Reinaldo Varela|R. Varela]]<br /><small>[[Can-Am (empresa)|Can-Am]]</small>
|}
== Trunfos per país ==
[[Ficheru:Dakar Rally 2011 prize.JPG|miniaturadeimagen|Touareg o Beduín premiu apurríu a los ganadores de cada categoría.]]
<center>
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%"
|-
!País
!Coches
!Motocicletes
!Camiones
!Cuatriciclos
!UTV
!Trunfos
|-
| '''{{bandera2|Francia}}''' || '''22''' || '''22''' || 5 || - || -
|'''49'''
|-
| {{bandera2|Rusia}} || - || - || '''15''' || 1 || -
|16
|-
| {{bandera2|Italia}} || -|| 6 || 4 || -|| -
|10
|-
|{{bandera2|España}} || 3 || 6 || -|| -|| -
|9
|-
|{{bandera2|República Checa}}|| -|| -|| 5 || 1 || -
|6
|-
| {{bandera2|Finlandia}} || 5 || - || - || - || -
|5
|-
| {{bandera2|Arxentina}} || - || - || - || '''5''' || -
|5
|-
| {{bandera2|Países Baxos}} || - || - || 4 || - || -
|4
|-
| {{bandera2|Bélxica}} || 1 || 2 || - || - || -
|3
|-
| {{bandera2|Xapón}} || 3 || - || - || - || -
|3
|-
| {{bandera2|Qatar}} || 2 || - || - || - || -
|2
|-
| {{bandera2|Alemaña}} || 1 || - || 1 || - || -
|2
|-
| {{bandera2|Austria}} || - || 1 || 1 || - || -
|2
|-
| {{bandera2|Chile}} || - || - || - || 2 || -
|2
|-
| {{bandera2|Brasil}} || - || - || - || - || '''2'''
|2
|-
| {{bandera2|Sudáfrica}} || 1 || - || - || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Suecia}} || 1 || - || - || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Australia}} || - || 1 || - || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Reinu Xuníu}} || - || 1 || - || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Arxelia}} || - || - || 1 || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Checoslovaquia}} || - || - || 1 || - || -
|1
|-
| {{bandera2|Polonia}} || - || - || - || 1 || -
|1
|}
</center>
== Estadístiques ==
=== Constructores de coches con más títulos ===
{| class=wikitable
|-
!Núm.!!Constructor!!Victories!!Años
|-
!1
| {{Bandera|Xapón}} [[Mitsubishi]] || align=center | 12 || 1985, 1992, 1993, 1997, 1998, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007
|-
!2
| {{Bandera|Francia}} [[Peugeot]] || align=center | 7 || 1987, 1988, 1989, 1990, 2016, 2017, 2018
|-
!rowspan=3| 3
| {{Bandera|Francia}} [[Citroën]] || rowspan="3" style="text-align:center;"| 4 || 1991, 1994, 1995, 1996
|-
| {{Bandera|Alemaña}} [[Volkswagen]] || 1980, 2009, 2010, 2011
|-
| {{Bandera|Reinu Xuníu}} [[MINI]] || 2012, 2013, 2014, 2015
|-
!rowspan=3| 6
| {{Bandera|Reinu Xuníu}} [[Range Rover]] || rowspan="3" style="text-align:center;"| 2 || 1979, 1981
|-
| {{Bandera|Alemaña}} [[Porsche]] || 1984, 1986
|-
| {{Bandera|Francia}} [[Jean-Louis Schlesser|Schlesser-Renault Buggy]] || 1999, 2000
|-
!rowspan=2| 9
| {{Bandera|Francia}} [[Renault]] || rowspan="2" style="text-align:center;" | 1 || 1982
|-
| {{Bandera|Alemaña}} [[Mercedes-Benz]] || 1983
|-
|}
== Polémiques ==
[[Ficheru:Nissan Navara Lisboa Dakar.jpg|thumb|right|300px|Nissan Navara, Lisboa-Dakar 2006.]]
El fechu de que se produxeren atropellos mortales de ciudadanos de los países africanos, que ven les carreres a lo llargo de la ruta pol desiertu, por onde pasa'l rally, amenó muncho discutiniu.
Mientres la edición del añu 2005, 24 organizaciones non gubernamentales, ecoloxistes y sindicales, suscribieron un manifiestu<ref>{{Cita web |url=http://www.stop-rallyedakar.com/ |títulu=STOP RALLYE DAKAR |fechaaccesu=27 de xineru de 2016 |idioma=francés |sitiuweb=www.stop-rallyedakar.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180318111136/http://stop-rallyedakar.com/ |fechaarchivu=2018-03-18 }}</ref> pidiendo la supresión del rally, al que tachaben de ''rodiu publicitariu nel continente de la probeza'' y criticaben el "usu d'África, estrozada pol sida, la fame y l'endeldamientu, como terrenal de xuegu".
La edición de 2008 quedó chiscada por amenaces terroristes per parte del grupu terrorista [[Al Qaeda]] que llevaron a la suspensión de la prueba n'África pol encamientu del gobiernu francés, y decidiéndose que la edición siguiente celebrar n'América, pasando d'Europa-África a Arxentina-Chile.<ref name="terrorismu_dakar" />
Tamién se xeneró discutiniu en Chile pol dañu medioambiental que causa'l pasu de los vehículos pol [[desiertu d'Atacama]], afectando gravemente los sectores onde crez flora desértica, fenómenu únicu nel mundu conocíu como [[desiertu floríu]].<ref>{{Cita web |url=http://www.olca.cl/oca/desertificacion/informe056.htm |títulu=OLCA: El Dakar afectaría al desiertu floríu |autor=Roberto Bruna|fechaaccesu=2009}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.surysur.net/2009/02/rally-dakar-en-america-latina-y-el-dano-al desiertu floríu/ |títulu=Sur y sur: Rally Dakar n'América Llatina: ¿y el dañu al desiertu floríu? |autor=Virginia Vidal |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.surysur.net/2009/02/rally-dakar-en-america-latina-y-el-dano-al desiertu floríu/|fechaarchivu=27 de payares de 2015|fechaaccesu=2009}}</ref>
Nel añu 2018, la competencia nun tuvo a Chile como parte del percorríu debíu, principalmente, a la presión qu'exercieren los sectores ambiental y arqueolóxicu, por cuenta de que dende 2009, produxérase, sistemáticamente, la destrucción de numberosos sitios arqueolóxicos de forma irreversible<ref>http://www.uchile.cl/noticias/109110/los-danos-arqueologicos-que-dexa-el-rally-dakar-en-chile</ref>
== Muertes nel Dakar ==
{{ap|Muertes en Rally Dakar}}
[[Ficheru:Monumento al Dakar, Salar de Uyuni, Bolivia, 2016-02-04, DD 47.JPG|miniaturadeimagen|Monumentu nel [[salar d'Uyuni]].]]
Venticinco participantes morrieron mientres la disputa de dalguna de les ediciones del Rally Dakar. En [[1986]] finó'l fundador de la prueba, [[Thierry Sabine]] al estrellase'l [[helicópteru]] nel que viaxaba, xunto a otros cuatro pasaxeros.
* [[Rally Dakar de 1979|1979]]: [[Patrick Dodin]], motociclista, por causa de una cayida.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorsportmemorial.org/focus.php?db=ms&n=1017 |títulu=Patrice Dodin |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |idioma=inglés |editorial=www.motorsportmemorial.com}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1982|1982]]: [[Bert Oosterhuis]], motociclista, por causa de una cayida.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1982/01/08/LVG19820108-006.pdf |títulu=Fina un pilotu nel Rally París-Dakar |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=8 de xineru de 1982 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1983|1983]]: [[Jean Noël Pineau]], motociclista, por causa de un atropellu.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1983/01/16/LVG19830116-003.pdf |títulu=Pineau, primer víctima mortal |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=16 de xineru de 1983 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1986|1986]]: [[Yasuo Kaneko]], motociclista, nun accidente.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1986/01/03/LVG19860103-040.pdf |títulu=Un motociclista xaponés, primer participante que muerre en Francia |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=3 de xineru de 1986 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1988|1988]]: [[Kees Van Loevezijn]], copilotu de camión, nun accidente.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1988/01/10/LVG19880110-047.pdf |títulu=El París-Dakar'88 cobróse la so primer víctima |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=Domingo García |fecha=10 de xineru de 1988 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* 1988: [[Patrick Canado]], copilotu d'autu, nun accidente.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1988/01/11/LVG19880111-031.pdf |títulu=Patrick Canado, otru copilotu, segunda víctima mortal |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=Domingo García |fecha=11 de xineru de 1988 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1991|1991]]: [[Charles Cabannes]], conductor de camión, por un disparu.<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE08/HEM/1991/01/12/LVG19910112-033.pdf |títulu=Un pilotu de camión foi ablayáu a tiros pol exércitu de Mali |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=12 de xineru de 1991 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* 1991: [[Laurent Le Bourgeois]] y [[Jean Marie Sounillac]], pilotu y copilotu de coche, nun accidente.<ref>{{Cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/SERVIA/_SALVADOR_/AUTOMOVILISMU/RALLY_DAKAR/franceses/muerren/entornar/vehiculo/pocu/concluyir/segunda/etapa/Libia/elpepidep/19911228elpepidep_10/Tes |títulu=Dos franceses muerren al entornar el so vehículu poco primero de concluyir la segunda etapa en Libia |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=J.M. Formosu |fecha=28 d'avientu de 1991 |editorial=[[El País (España)|El País]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1992|1992]]: [[Gilles Lalay]], motociclista, por atropellu.<ref>{{Cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/RALLY_DAKAR/frances/Gilles/Lalay/fina/accidente/mientres/Rally/Paris-El Cabu/elpepidep/19920108elpepidep_11/Tes |títulu=El francés Gilles Lalay fina nun accidente mientres el Rally París-El Cabu |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=J.M. Formosu |fecha=8 de xineru de 1992 |editorial=[[El País (España)|El País]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1994|1994]]: [[Michel Sansen]], motociclista, por una cayida.<ref>{{Cita web |url=https://www.elpais.com/articulo/deportes/RALLY_DAKAR/Accidente/mortal/belga/Sansen/Rally/Paris-Dakar-Paris/elpepidep/19940106elpepidep_17/Tes |títulu=Accidente mortal del belga Sansen nel Rally París-Dakar-París |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=6 de xineru de 1994 |editorial=[[El País (España)|El País]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1996|1996]]: [[Laurent Gueguen]], conductor de camión, por una esplosión producida al triar una [[Mina antipersonal|mina]].<ref>{{Cita web |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.es/LVE01/PUB/1996/01/04/LVG19960104-031.pdf |títulu=Una mina mata a un camioneru francés nel ex-Sáḥara español |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=12 de xineru de 1991 |editorial=[[La Vanguardia]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 1997|1997]]: [[Jean Pierre Leduc]], motociclista, por una cayida.<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/1997/01/06/deportes/06N0074.html |títulu=Muerte nel quilómetru 247 |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=Juanjo Pelo |fecha=6 de xineru de 1997 |editorial=[[El Mundo (España)|El Mundo]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2003|2003]]: [[Bruno Cauvy]], copilotu de coche, nun accidente.<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/papel/2003/01/12/deportes/1309641.html |títulu=Fina nun accidente'l copilotu francés Bruno Cauvy |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=J. Rodríguez |fecha=12 de xineru de 2003 |editorial=[[El Mundo (España)|El Mundo]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2005|2005]]: [[José Manuel Pérez (pilotu)|José Manuel Pérez]], motociclista, por una cayida.<ref>{{Cita web |url=http://elmundodeporte.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/10/motor/1105356103.html |títulu=Fina un pilotu español mientres corría'l Dakar |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=10 de xineru de 2005 |editorial=[[elmundo.es]]}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.as.com/motor/articulo/jose-manuel-perez-dexo-vida/daimot/20050111dasdaimot_1/Tes |títulu=José Manuel Pérez dexó la vida nel desiertu |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=M. Franca Peral |fecha=11 de xineru de 2005 |editorial=[[Diariu As]]}}</ref>
* 2005: [[Fabrizio Meoni]], motociclista, por un paru cardiacu.<ref>{{Cita web |url=http://elmundodeporte.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/11/motor/1105443787.html |títulu=La muerte de Meoni tiñe de más llutu'l Dakar |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=11 de xineru de 2005 |editorial=[[elmundo.es]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2006|2006]]: [[Andy Caldecott]], motociclista, por una cayida.<ref>{{Cita web |url=http://www.eldiariomontanes.es/pg060110/prensa/noticias/Deportes/200601/10/DMO-DEP-186.html |títulu=El pilotu australianu Andy Caldecott, nueva víctima del Rallye Dakar |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |autor=A. Briano |fecha=10 de xineru de 2006 |editorial=[[El diario montañés]]}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/deportes/newsid_4595000/4595906.stm |títulu=Fina pilotu nel rally Dakar |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=9 de xineru de 2006 |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2007|2007]]: [[Elmer Symons|Elmer Symonds]], motociclista, por una cayida.<ref>{{Cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/189762/0/dakar/fináu/symonds/ |títulu=El Dakar cóbrase la vida d'otru pilotu |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=9 de xineru de 2007 |editorial=[[20 minutos]]}}</ref>
* 2007: [[Eric Aubijoux]], motociclista, por un paru cardiacu.<ref>{{Cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/193487/0/muerte/dakar/paro/ |títulu=Muerre un pilotu del Dakar d'un paru cardiaco mientres competía |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=20 de xineru de 2007 |editorial=[[20 minutos]]}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2009|2009]]: [[Pascal Terry]], motociclista, por edema pulmonar.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/edicion/marca/motor/dakar/es/desarrollo/1196671.html |títulu=Atopen el cuerpu ensin vida del motorista francés Pascal Terry |fechaaccesu=7 de xineru de 2009 |fecha=7 de xineru de 2009 |editorial=[[Diariu Marca]]}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/edicion/marca/motor/dakar/es/desarrollo/1196847.html |títulu=El pilotu fináu nel Dakar morrió por un edema pulmonar |fechaaccesu=8 de xineru de 2009 |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=8 de xineru de 2009 |editorial=[[Diariu Marca]]}}</ref>
* [[Rally Dakar 2010|2010]]: [[Jean-Michel Baron]], motociclista, por cayida (1986), muerre dempués de tar en [[estáu vexetativu]] mientres 24 años.<ref>{{Cita web |url=http://www.latercera.com/noticia/deportes/tuerca/2010/09/731-289093-9-muerre-pilotu-que-tuvo-24-anos-vexetal-tres-accidente-en-el-dakar.shtml |títulu=Muerre pilotu que tuvo 24 años vexetal tres accidente nel Dakar |fechaaccesu=16 de xineru de 2012 |autor=www.latercera.com |fecha=3 de setiembre de 2010 }}</ref>
* [[Rally Dakar de 2012|2012]]: [[Jorge Andrés Martínez Boero|Jorge Martínez Boero]], motociclista, traumatismu de tórax.
* [[Rally Dakar de 2013|2013]]: [[Thomas Bourgin]], motociclista, topetó de forma frontera con un vehículu policial cuando realizaba l'enllaz ente [[Calama]] y [[Purmamarca]] [[Provincia de Jujuy]] nel quilómetru 140 de la ruta 27, cerca del [[Pasu de Jama]].<ref>{{Cita web |url=https://www.publico.es/deportes/448765/fina-el pilotu-de-motos-frances-thomas-bourgin-en-un accidente-en-el-dakar |títulu=Fina'l pilotu de motos francés Thomas Bourgin nun accidente nel Dakar |fechaaccesu=16 de xineru de 2012 |autor=www.publico.es |fecha=11 de xineru de 2013}}</ref>
* [[Rally Dakar de 2014|2014]]: [[Eric Palante]], motociclista, por muerte súbita cardiaca.<ref>[http://canchallena.lanacion.com.ar/1654545-rally-dakar-2014-murio-un pilotu belga-de-motos-eric-palante Diariu La Nación (consultáu'l 10 de xineru de 2014)]</ref><ref>[http://www.elesquiu.com/notes/2014/1/13/policiales-310408.asp(consultáu'l 24 d'ochobre de 2014)]</ref>
* [[Rally Dakar de 2015|2015]]: [[Michal Hernik]], motociclista, por [[deshidratación]].<ref>[http://canchallena.lanacion.com.ar/1757927-muerte-en-el-dakar-fallecio-el pilotu-de-moto-michal-hernik Diariu La Nación (consultáu'l 6/1/2015)]</ref><ref>http://canchallena.lanacion.com.ar/1758213-el pilotu polacu-que-murio-en-el-dakar-fallecio-por-deshidratacion Diariu La Nación (consultáu'l 7 de xineru de 2015)]</ref>
=== Finaos non amestaos al Dakar ===
La siguiente llista correspuende a persones que nun teníen nenguna rellación col Rally Dakar. El númberu de finaos álzase percima del mediu centenar si añaden les muertes d'otres persones, dende neños y muyeres de llocalidaes africanes, a mecánicos o periodistes que cubríen l'eventu.
* [[1982]]: Muerre un neñu maliense, que xugaba na carretera desértica, arolláu por un vehículu de la prueba.
* [[1984]]: Una madre maliense muerre y la so fía resultó gravemente mancada en siendo truñaes por un Range Rover que daba vueltes de campana, nel desiertu de Burkina Fasu.
* [[1985]]: Fina una neña nixeriana al ser pillada por un coche de la prueba. Otra neña de 10 años muerre pillada en Mauritania.
* [[1988]]: Muerren pillaos una muyer y un neñu en Mauritania. Muerre una neña na aldega de Kitta, Malí. Dos neños y una muyer muerren atropellaos en Malí, por un vehículu d'asistencia del Rally Paris-Dakar.
* [[1994]]: Muerre un neñu senegalés al ser arolláu por un vehículu d'asistencia.
* [[1996]]: Una neña guineana muerre en siendo pillada pol motociclista francés Marcel Pilet (KTM).
* [[1998]]: Cuatro persones muerren tres un choque asocedíu al sur de la capital mauritana, ente un taxi y un vehículu de la prueba.
* [[2006]]: Boubakar Diallo, un neñu guineanu de 10 años, muerre atropelláu ente Lobé y Tambacounda por un vehículu de la Prueba Lisboa-Dakar. Con Boubakar, foi la primer vegada que la prensa publicó'l nome d'una víctima "non pilotu" del París-Dakar. Muerre pilláu un neñu senegalés, esta vegada de 12 años d'edá, ente Tambacounda y Dakar, por un camión de sofitu loxísticu en Senegal.
* [[2009]]: Muerren dos persones al topetar un vehículu particular con un camión d'asistencia nel tramu ente [[La Serena (Chile)|La Serena]] y [[Ovalle]].<ref>{{Cita web |url=http://www.eluniversal.com.mx/notas/568075.html |títulu=Reporten dos muertos en Rally Dakar |fechaaccesu=15 de xunu de 2010 |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=9 de xineru de 2009 |editorial=[[El Universal (Méxicu)|El Universal]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140102224725/http://www.eluniversal.com.mx/notas/568075.html |fechaarchivu=2014-01-02 }}</ref>
* [[2010]]: La espectadora Natalia Sonia Gallardo muerre pillada en cercaníes de Alpa Corral, nuna zona irreglamentaria, na provincia de Córdoba, [[Arxentina]], pola carroceta Desert Warrior númberu 418, conducida pol alemán Mirco Shultis y saleada pol checu Ulrich Leardi.<ref>{{Cita web |url=http://www.clarin.com/diario/2010/01/02/um/m-02112027.htm |títulu=Rally Dakar 2010 Morrió la muyer atropellada pola carroceta del alemán Schultis |fechaaccesu=2 de xineru de 2010 |autor=[[Diariu Clarin]] |fecha=2 de xineru de 2010 |editorial=[[Diariu Clarin]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210411230424/https://www.clarin.com/diario/2010/01/02/um/m-02112027.htm |fechaarchivu=2021-04-11 }}</ref>
* [[2011]]: Marcelo Reales, de 42 años, que remanaba un Rastrojero, foi truñáu pola Toyota Hilux númberu 410, conducíu pol pilotu Eduardo Amor, nun tramu d'enllaz en cercaníes de la ciudá catamarqueña de Tinogasta.<ref>{{Cita web |url=http://www.infobae.com/dakar/556697-101515-0-Muerte-el-Dakar |títulu=Muerte nel Dakar |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110818053153/http://www.infobae.com/dakar/556697-101515-0-Muerte-el-Dakar |fechaarchivu=2011-08-18 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://mundod.lavoz.com.ar/motores/traxedia-muerte-en-el-dakar |títulu=Muerte nel Dakar }}</ref> Tamién dos trabayadores perdieron la vida mientres montaben una carpa, primero qu'empecipiara la competencia.<ref>{{Cita web |url=http://www.latercera.com/noticia/deportes/2011/01/656-337902-9-fatal-accidente-enlluta-el regresu-del-rally-dakar-a-arxentina.shtml |títulu=Fatal accidente enlluta'l regresu del Rally Dakar a Arxentina }}</ref>
* [[2012]]: Finen dos persones, un home de 37 años y el so fíu de 11 años, al estrellase cola so avioneta, col enfotu de siguir el trayeutu de los pilotos. Un motociclista colombianu pierde la vida al intentar siguir el Rally Dakar en Perú, en perdiendo'l control del so vehículu.
* [[2014]]: Dos fotógrafos, naturales de la provincia de Córdoba [[Arxentina]], perdieron la vida cuando la carroceta na que se treslladaben se desbarrancó d'un derribadoriu conocíu como "La Cuesta de La Chilca", asitiada na provincia de Catamarca, bien cercana a la llende cola provincia de Tucumán.<ref>{{Cita web |url=http://www.cadena3.com/contenido/2014/01/09/123784.asp?titulo=Morrieron-dos-cronistes-ifreelancei-que-cubrian-el-Dakar |títulu=Morrieron dos cronistes cordobeses que cubríen el Dakar |fechaaccesu=10 de xineru de 2014 |autor=Mario Laplaca, Juan Pablo Estela. |fecha=9 de xineru de 2014}}</ref>
* [[2016]]: Un espectador bolivianu perez en siendo truñáu pol pilotu francés Lionel Baud, mientres la especial que xunió Uyuni con Salta.<ref>{{Cita web |url=http://www.diariouno.com.ar/ovacion/dakar-2016/murio-un espectador-la-septima-etapa-del-rallu-dakar-2016-20160109-n209228titulo=Morrió un espectador bolivianu |títulu=Morrió un espectador mientres la séptima etapa del Rallu Dakar 2016 |fechaaccesu=9 de xineru de 2016 |autor=Diariu Unu. |fecha=9 de xineru de 2016 }}</ref>
== Participantes per país ==
Ente los participantes de fala [[Idioma español|hispana]], los [[España|españoles]] ganaron 9 vegaes la prueba, 6 d'elles na categoría de motos y 3 na de coches. Los competidores [[Arxentina|arxentinos]] alzáronse con 5 títulos, toos na categoría de cuadriciclos. Chile cunta dos títulos en cuadriciclos.
* {{bandera2|España}}: destaquen en motos: el catalán [[Nani Roma]] que foi'l primer español en ganar el Dakar nesta categoría en [[Rally Dakar de 2004|2004]], repitiendo trunfu en 2014, esta vegada na categoría de coches, siendo'l segundu pilotu en consiguir tal proeza en tola historia del Dakar. Pasar a la categoría de coches en 2005, en [[Rally Dakar de 2006|2006]] foi 3º de la clasificación xeneral. [[Marc Coma]] ganó'l Dakar en cinco causes, la edición de 2006, la del 2009 y la del [[Rally Dakar de 2011|2011]], la 2014 y la de 2015 na categoría de motos, con una [[KTM]]. Enantes, fuera 2º en [[Rally Dakar de 2005|2005]]. El primer español n'algamar el podiu foi [[Carlos Mas]], con una Yamaha en [[Rally Dakar de 1990|1990]], al acabar segundu. [[Jordi Arcarons]] ye otru de los españoles más gallardoniáu: foi segundu en [[Rally Dakar de 1994|1994]] (Cagiva), [[Rally Dakar de 1995|1995]] (Cagiva), [[Rally Dakar de 1996|1996]] (KTM) y [[Rally Dakar de 2001|2001]] (KTM), y 3º en [[Rally Dakar de 1992|1992]] (Cagiva) y [[Rally Dakar de 1993|1993]] (Yamaha). [[Carlos Sotelo]] foi 3º en 1996, con KTM. [[Óscar Gallardo]] foi 2º en [[Rally Dakar de 1997|1997]] (Cagiva) y [[Rally Dakar de 2000|2000]] (BMW). En coches: el bicampeón mundial de [[Campeonatu Mundial de Rally|rally]], [[Carlos Sainz]] foi'l primer español vencedor en coches, nel [[Rally Dakar de 2010]], con un [[Volkswagen]]. Repitió trunfu con Peugeot nel añu 2018. [[Miguel Prieto]] foi'l primer español qu'algamó'l podiu na categoría de coches. Llograr en [[Rally Dakar de 1999|1999]], al acabar segundu a los mandos d'un Mitsubishi. Otros españoles que destacaron na prueba son [[Josep Maria Servià]], [[Salvador Servià]], [[Marc Blázquez]], [[Isidre Esteve]], [[Manolo Plaza]], [[José Luis Monterde]], [[Xavier Foj]] y los componentes del equipu de la Guardia Civil [[Montserrat Ruiz]] (primer española en rematar el Rally Dakar) y [[José Manuel Salinero]] (únicu español en terminar y vencer la categoría de "solo" ensin copilotu). [[Laia Sanz]] tamién ganó en categoría femenina de motos en [[Rally Dakar de 2011|2011]], [[Rally Dakar de 2012|2012]], [[Rally Dakar de 2013|2013]], [[Rally Dakar de 2014|2014]], [[Rally Dakar de 2015|2015]], [[Rally Dakar de 2016|2016]] y [[Rally Dakar de 2017|2017]].
* {{bandera2|Arxentina}}: Destaquen [[Marcos Patronelli]] y [[Alejandro Patronelli]], con 3 y 2 victories nesta categoría respeutivamente. Marcos ([[2010]] , [[2013]] y 2016) y Alejandro ([[2011]] y [[2012]]). Marcos ganó tres etapes nel [[Rally Dakar de 2009|Rally Dakar 2009]], rematando segundu na categoría cuadriciclos. Coles mesmes, nel [[Rally Dakar de 2010|Rally Dakar 2010]] ganó cuatro etapes, rematando en primer llugar de la clasificación final de la señalada categoría.<ref name="Clasificación xeneral en quads">{{Cita web |url=http://www.dakar.com/es/DAKAR/2010/etapa-14/clasificaciones/quads/general.html |títulu=Clasificación xeneral en quads |fechaaccesu=16 de xineru de 2010 |formatu=www.dakar.com |editorial=Rally Dakar |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100113194227/http://www.dakar.com/es/DAKAR/2010/etapa-14/clasificaciones/quads/general.html |fechaarchivu=2010-01-13 }}</ref> Marcos tuvo de retirase en 2011 tres un accidente. Alejandro Patronelli, hermanu de Marcos, nel so debú nel añu 2010, remató en segundu llugar de la clasificación xeneral de cuadriciclos, dempués de ganar dos etapes en dichu eventu y en 2011 llevóse'l títulu.<ref name="Clasificación xeneral en quads" />
:Tamién en 2010 destacaron [[Sebastián Halpern]], con un sestu puestu na xeneral en cuadriciclos y ganador de dos etapes; y [[Orlando Terranova]], n'autos cuartu na xeneral y ganador de dos etapes en 2013 y 2014. [[Lucio Y. Álvarez]] foi en 2011 el meyor de los pilotos arxentinos na categoría de coches en terminando nel 15.° llugar de la clasificación xeneral y 2.° llugar na so categoría cola so Subaru Forester.
* {{bandera2|Chile}}: La primer participación chilena remontar al añu 1988, cuando Enrique Pinochet participó como copilotu del francu venezolanu Bernard Cave, rematando na 70º allugamientu. La primer vegada qu'hubo un participante en frente del volante foi en 1991, cuando [[Pedro Palacios]] participó na categoría autos a bordu d'un Mitsubishi Montero, debiendo lamentablemente abandonar pola quema del so vehículu nun tramu que percorría la llocalidá maliense de Tombuctú. Dende entós túvose qu'esperar hasta 1996, cuando [[Carlo de Gavardo]] corrió na categoría motos, llogrando un meritoriu 17º llugar na xeneral. De Gavardo foi'l primer hispanoamericanu en ganar una etapa y n'algamar un podiu, al rematar terceru na clasificación xeneral de motos nel añu [[Rally Dakar de 2001|2001]], pilotando una [[KTM]]. Destaca tamién [[Francisco López Contardo|Francisco "Chalecu" López]], ganador d'una etapa en 2009 y de tres etapes en 2010, rematando en tercer llugar na clasificación xeneral de la categoría motos del Rally Dakar 2010.<ref name="Clasificación xeneral en motos">{{Cita web |url=http://www.dakar.com/es/DAKAR/2010/etapa-14/clasificaciones/motos/general.html |títulu=Clasificación xeneral en motos |fechaaccesu=16 de xineru de 2010 |formatu=www.dakar.com |editorial=Rally Dakar |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100117081410/http://www.dakar.com/es/DAKAR/2010/etapa-14/clasificaciones/motos/general.html |fechaarchivu=2010-01-17 }}</ref> Coles mesmes, destacaron les participaciones en motos de Jaime Prohens y Manuel Jamett, rematando dambos nes posiciones 20 y 22 de la clasificación xeneral nel Rally Dakar 2010 y nel [[Rally Dakar de 2011]] respeutivamente. "Chalecu" López nuevamente ganó una etapa nel [[Dakar 2011]] y otra nel [[Dakar 2012]], amás de ganar cuatro nel [[Dakar 2013]], onde remató nel tercer llugar. Nel [[Rally Dakar 2013]] destacaron los pilotos de cuatriciclos [[Ignacio Casale]], quien ganó una etapa y terminó segundu, y [[Sebastián Palma]], quien ganó una etapa y remató nel quintu llugar. Nel [[Rally Dakar 2014]], [[Ignacio Casale]] coronóse campeón na categoría cuatriciclos, repitiendo la fazaña en [[Rally Dakar de 2018|Rally Dakar 2018]].
* {{bandera2|Perú}}: En 1986 la dupla compuesta por Cocu Corbetto y Alfredo Bergna llegó segunda na so categoría, y nel puestu 31 de la clasificación xeneral, al volante d'una Mitsubishi Montero. En [[Rally Dakar 2013|Dakar 2013]] el pilotu Ignacio Flores Seminariu llogra ganar la primer etapa en cuatriciclos terminando n'octavu llugar na clasificación xeneral. Na edición 2014 participaron en tres categoríes; en coches participaron Luis Felipe Pinillos – Ive Bromberg, Fernando Ferrand Malatesta – Fernando Ferrand Del Bustu, Tomás Hiraoka, Jesús López y Francisco León. En motocicletes participaron Eduardo Heinrich, Carlo Veluttino y Erick Meier; en cuatrimotos compitieron [[Alexis Hernández]], Atilio Encomendero y Juan Alonso Pacheco-Benavides. Na edición 2015 participaron n'autos (carrocetes) Fernando Ferrand Malatesta – Fernando Ferrand Del Bustu y Francisco León – Tomes Hiraoka; en motocicleta Eduardo Heinrich, Felipe Ríos, Mariano Kazmiersky y Carlo Vellutino; en cuatrimotos Enrique Alonso y José Salaverry. En [[Rally Dakar 2016|Dakar 2016]] el pilotu [[Alexis Hernández]] gana la quinta etapa de la competencia (Jujuy - Uyuni) na categoría de cuatrimotos.
* {{bandera2|Bolivia}}: [[Juan Carlos Salvatierra|Juan Carlos "Chavo" Salvatierra]] (Motos) ye'l pilotu más esitosu, llogró'l puestu 39 na so primer participación en 2011, el puestu 31 na edición de 2012, el puestu 29 na edición de 2013 y el puestu 14 na edición de 2014. Marcu Bulacia (Coches) tamién participó tres veces, anque terminó abandonando'l 2011 por problemes mecánicos, el 2012 pola mor del decesu del so padre en [[Santa Cruz de la Sierra]] el 7 de xineru de 2011, cuando ocupaba'l puestu 30 na clasificación xeneral y finalmente'l 2013 terminó'l rally nel puestu 46. Na edición de 2013 participaron per Bolivia seis competidores ("Chavo" Salvatierra en categoría motos, Diego Martínez y el so padre, Leonardo Martínez, en categoría cuadriciclos y Marcu Bulacia, Luis Barbery y Miguel Zambrana en categoría coches). Na edición 2015 el pilotu Walter Nosiglia convertir nel pilotu bolivianu meyor asitiáu en dakar dalgunu consiguiendo llegar nel puestu 3 de la xeneral, siendo asina'l primer bolivianu en llograr un podiu nesta prestixosa competencia. Na edición 2017. El "Chavo" Salvatierra (Motos) llogro la meyor posición qu'un pilotu bolivianu pudo llograr, llegó 10mo. Otros pilotos destacaos en motos fueron: Daniel Nosiglia Jager 24, Fabricio Fuentes 35, Walter Nosiglia Jager 41 y Daniel Nozales 91 completando la serie. Rodrigo Gutiérrez (Autos) convertir nel pilotu meyor asitiáu nesta categoría ente los bolivianos llegando na 16va posición. Otros pilotos destacaos fueron: Marcu Bulacia 20, Eduardo "Happy" Peredo 25, Julio Roca Mercado 41, Orlando Careaga 48 y Luis Fernando Barbery nel puestu 55 completaron la serie. Un casu estreme pa mentar ye'l de Walter Nosiglia, quien a pesar d'abandonar la competencia llogró salir primero en 2 etapes del dakar na categoría cuatriciclos, convirtiéndose asina nel primer bolivianu en ganar etapes del Rally Dakar.
* {{bandera2|Colombia}}: [[Juan Manuel Linares]] y [[Camilo Perdomo]] (el so copilotu) convertir nos primeres colombianos n'apostar l'afamáu Rally Dakar, na edición de 2011. En 2014 [[Ivan Moreno]] y [[Federico Mosquera]] En Motos participaron Juan Esteban Sarmiento "Chilo", Mateo Moreno, Marcu Saldarriaga. En cuatrimotos Christian Cajicá y Nicolas Carbayeda. Nel Rally Dakar 2015 debutó Mauricio Salazar como copilotu de Phillipe Kreisberger nel equipu Sodicars de Francia. Nel 2016 confórmase'l MS2 Team Colombia ente Mauricio Salazar Velasquez y Mauricio Salazar Sierra en sofitu a la Fundación Alejandra Vélez Mejia de neños con cancer. En 2016 terminen el percorríu nuna Toyota Hilux con matricules colombianes.
* {{bandera2|El Salvador}}: Na edición del [[Rally Dakar de 2013|2013]], [[Jorge Aguilar (pilotu)|Jorge Aguilar]] convertir nel primer salvadorianu que tomó parte de la competencia.
* {{bandera2|Guatemala}}: El guatemalianu [[Francisco Arredondo]] participó en 9 ediciones (2004-07 y 2009-13), siendo amás el primer centroamericanu en correr el rally.
* {{bandera2|Uruguái}}: [[Luis Henderson]] terminó terceru na primer etapa del Rally Dakar 2009, na categoría de Cuadriciclos. Participó nes ediciones de 2009 y 2010. [[Sergio Lafuente]] participó nel [[Estadisticas del Rally Dakar| Rally Dakar 2014]] ganando 3 etapes y liderando la xeneral mientres dellos díes, siendo esta la so tercer participación. Amás los pilotos Nᵘ64 [[Laurent Lazard]](Moto KTM) francés, nacionalizáu uruguayu, Nᵘ41 Sebastián Fernández (Moto Kawasaki), Nᵘ181 Alejo Maisonnave (Moto KTM), Nᵘ273 Mauro Almeida (quad Yamaha), Nᵘ90 y Javier Fernández Diego (quad CAN-AM) na edición 2014.
* {{bandera2|Venezuela}}: 2012 [[Team Azimut]], la dupla integrada por [[Nunzio Coffaro]] (pilotu) y [[Daniel Meneses]] (copilotu) Con una Toyota Hilux (465) fabricada por Toyota de Venezuela y fayadiza por Jaton 4WD quedaron campeones na categoría T1.2 escuderíes independientes (Arxentina, Chile, Perú). En 2013 [[Team Azimut]] con [[Nunzio Coffaro]], tamién asistíu por [[Daniel Meneses]], Con una Toyota Hilux Overdrive (352), llogró conquistar la posición númberu 20 na Clasificación Xeneral (Perú, Arxentina, Chile). El so meyor llogru foi 7mo nuna etapa. Na edición 2013 participaron los motociclistes Nicolás Cardona, Gustavo Querales y Rafael Eraso. Na edición 2014 participaron los motociclistes Nicolás Cardona, Gustavo Querales y Raael Eraso. Na Edición 2016 [[Team Azimut]] (dos autos de competencia) con [[Nunzio Coffaro]], [[Daniel Meneses]], Con una Toyota Hilux Overdrive (357), llogró conquistar la posición númberu 36 na Clasificación Xeneral (Arxentina, Bolivia) y la dupla Jose Ferraz y Tony Del Villar na Toyota Hilux (361) fabricada por Toyota de Venezuela y fayadiza por Jaton 4WD. Na Edición 2017 participo'l motociclistes Nicolás Cardona asistíu pol equipu español Pedrega sobre una moto KTM.
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Ver tamién ==
* [[Baxa 1000]]
* [[Rally Safari]]
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Dakar Rally}}
* [http://www.dakar.cc/ Información y videos del Dakar]
* [http://www.aventuradakar.com/ Un amateur nel Dakar 2006 y 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180305124606/http://aventuradakar.com/ |date=2018-03-05 }}
* [http://www.dakar.com/ Páxina oficial del París-Dakar]
* [https://web.archive.org/web/20091225175225/http://viajeenargentina.com.ar/rallydakar2010/ Rally Dakar Arxentina Chile 2010]
* [https://web.archive.org/web/20100108191144/http://viajeenargentina.com.ar/rallydakar2010/reglamentu-rally-dakar-2010/ Reglamentu Rally Dakar 2010]
* [http://www.dakardantan.com Artículos, biografíes, resultancies y fotografíes de les ediciones del Rally Dakar ente 1979 y 1985]
* [https://web.archive.org/web/20061210124856/http://www.melilladirecto.com/paris_dakar/ Imáxenes de los participantes] al so pasu por [[Melilla]] (páxina sumida; parcialmente accesible n'archive.org)
* [https://www.rtve.es/deportes/rally-dakar/ Tola información del Rally Dakar 2012] RTVE *
[http://larepublica.pe/especiales/dakar/ Especial sobre'l Rally Dakar 2012 que remató en Lima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161222075501/http://larepublica.pe/especiales/dakar |date=2016-12-22 }} La República *
{{Enllaz rotu|1=Invasión motorizada y neocolonialismu deportivu |2=https://www.diagonalperiodico.net/global/21305-invasion-motorizada-y-neocolonialismu-deportivu.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
{{Rally Dakar}}
{{Tradubot|Rally Dakar}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Rally Dakar|Rally Dakar]]
r9xyj160nfrghvhlwdnvng7rpbdq5to
Sauber F1 Team
0
129737
4527198
4503031
2026-09-11T00:40:35Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 3 referencia(es) y marcando 9 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527198
wikitext
text/x-wiki
{{equipu
| nome = {{bandera|Suiza}} Sauber
| nome completu = Alfa Romeo Sauber F1 Team
| imaxe = Sauber F1 Team logo.svg
| pie =
| localidad = [[Hinwil]], [[Suiza]]
| fundador = {{bandera|Suiza}} [[Peter Sauber]]
| presidente = {{bandera|Suiza}} Pascal Picci
| direutor = {{bandera|Francia}} Frédéric Vasseur
| direutor téunicu = {{bandera|Alemaña}} Jörg Zander
| pilotos = 9. {{bandera|Suecia}} [[Marcus Ericsson]] <br /> 16. {{bandera|MON}} [[Charles Leclerc (pilotu)|Charles Leclerc]]
| pilotos de prueba = 36. {{bandera|ITA}} [[Antonio Giovinazzi]] <br /> {{bandera|Colombia}} [[Tatiana Calderón]]
| xasis = [[Sauber C37|C37]]
| motor = [[Ferrari]] 063 [[Motor V6|V6]] [[Turbocompresor|Turbo]]
| neumáticos = {{Neumáticu|P}}
| patrocinadores= {{bandera|Italia}} [[Alfa Romeo]] <br /> {{bandera|Italia}} Carrera <br /> {{bandera|Brasil}} [[Claro]] <br /> {{bandera|Italia}} [[Kappa (marca)|Kappa]] <br /> {{bandera|SUI}} Richard Mille <br /> {{bandera|Australia}} Silanna
| debut = {{bandera|Sudáfrica}} [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1993]]
| carreres apostaes = 441
| grandes premios = 444
| victories = 1
| poles = 1
| podios = 27
| vueltes rápides = 5
| última temporada = 2017
| última posición = 10º (5 puntos)
| campeonatos constructor = 0
| campeonatos pilotos = 0
}}
'''Sauber F1 Team''' (dende 2018, como '''Alfa Romeo Sauber F1 Team''' por cuenta de la firma d'un alcuerdu téunicu cola empresa matriz de [[Ferrari]], ''[[Alfa Romeo]]'')<ref name="AlfaRomeoenSauber">{{Cita web |url=http://www.wradio.com.co/noticias/deportes/alfa-romeo-torna-a formular-1-de-la mano-de-sauber/20171129/nota/3650956.aspx |títulu=Alfa Romeo torna a la Fórmula 1 de la mano de Sauber |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[W Radio (Colombia)|W Radio]] |fecha=29 de payares de 2017 }}</ref> ye una [[escudería]] de [[Fórmula 1]] con base en [[Hinwil]], [[Suiza]].<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/teams_and_drivers/teams/7/ |títulu=Sauber |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]]}}</ref> El so nome deber al dueñu y ex direutor de la escudería, [[Peter Sauber]]. La primer temporada na que l'equipu compitió na categoría foi la de {{f1|1993}}, y en [[2005]] foi vendíu a [[BMW]], que-y lo devolvió a [[Peter Sauber]] al acabar la temporada [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]], quien finalmente lo vendió a Longbow Finance, S.A., a media temporada [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]] dempués de munches especulaciones sobre la situación financiera del equipu.
Antes del so ingresu a la [[Fórmula 1]], Sauber participó n'otres categoríes, como por casu nos campeonatos suizu ya internacional y nel [[Campeonatu Mundial de Resistencia]], onde consiguió una gran victoria nes [[24 hores de Le Mans]] de [[1989]] y el títulu mundial nesa temporada ([[1989]]) y na siguiente ([[1990]]).
== Coches deportivos ==
Dende los años 70 Sauber construyía autos deportivos. Dempués d'usar el motor Mercedes V8 turbo, convertir nel equipu oficial de Mercedes Benz, alicando la lleenda de les Fleches de Plata. Ganaron les 24 Hores de Le Mans y el Campeonatu Mundial de Resistencia en [[1989]] y [[1990]]) lluchando contra los [[Porsche]] y [[Jaguar Racing|Jaguar]]. Xunto con otros, pilotos como [[Heinz-Harald Frentzen]], [[Michael Schumacher]], [[Karl Wendlinger]], [[Jochen Mass]], [[Jean-Louis Schlesser]] y [[Mauro Baldi]] corrieron pa Sauber.
[[Ficheru:Sauber C9 1989.jpg|thumb|left|[[Sauber C9|Sauber/Mercedes C9]] (#63) ganador absolutu de les [[24 Hores de Le Mans]] de 1989.]]
Sauber participó nun númberu de campeonatos antes de la so entrada a la Fórmula Unu, como campeonatos de deportivos Suizos ya internacionales y les [[24 Hores de Le Mans]]. El primer auto de Sauber, el C1, foi construyíu en [[1970]]. Sauber, en collaboración con Mercedes, ganaron la carrera de les [[24 Hores de Le Mans]] en [[1989]], y el Campeonatu Mundial de Resistencia en [[1989]] y [[1990]] col Sauber C9.
En marzu de 1992 saltó la noticia de que Sauber participaría na [[Fórmula 1]].<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1992/03/22/MD19920322-038.pdf |títulu=Peter Sauber confirma la so llegada a la F-1 |fecha=22 de marzu de 1992 |publicación=[[Mundo Deportivo]] |páxina=38|formatu=[[PDF]]}}</ref>
El [[20 de xunetu]] de [[2016]] anuncióse que la firma d'inversión suiza, Longbow Finance, mercaba tantu a [[Peter Sauber]] como a [[Monisha Kaltenborn]] el 100% de les sos aiciones del equipu, lo que fizo que Longbow Finance sía l'únicu propietariu de Sauber. Pascal Picci anuncióse como'l presidente de la xunta. [[Monisha Kaltenborn|Kaltenborn]] caltiénse como direutora del equipu y CEO de Sauber. L'alquisición per parte de Longbow Finance trai consigo una serie d'especulaciones sobre'l futuru de Sauber. L'equipu tuviera en problemes financieros mientres los últimos años, y de cutiu nun podía pagar los sueldos de los miembros del equipu a tiempu.
== Primer etapa na Fórmula 1 (1993-2005) ==
[[Ficheru:Sauber C12.JPG|thumb|left|200px|El Sauber C12 de {{f1|1993}}.]]
Sauber debutó en {{f1|1993}} en preparando la so monoplaza faciendo tests mientres los últimos meses de [[1992]].<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1992/11/05/MD19921105-046.pdf |títulu=Sauber preparar nel Circuit |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=5 de payares de 1992 |apellíu=Sasselli |nome=Alfons |páxina=46|formatu=[[PDF]]}}</ref> Los primeros años del equipu fueron de continuu cambéu de motores (Ilmor, [[Mercedes-Benz|Mercedes]], [[Ford]])<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1995/01/20/MD19950120-036.pdf |títulu=Ford enseña les sos armes pa 1995 |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=20 de xineru de 1995 |apellíu=Gurt |nome=Pere |páxina=46|formatu=[[PDF]]}}</ref> hasta la llegada de los patrocinios de la marca de bébores [[Red Bull]] y de la petrolera malaya [[Petronas]] en [[1995]]. Esa inestabilidá nun foi torga por que los sos pilotos llograren puntos yá dende la so primer apaición.
Dase la circunstancia de que l'equipu suizu caltenía estrechos venceyos con [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], al puntu que munchos lo consideraben un "terrén de pruebes" de la escudería [[italia]]na. Sauber utilizaba motores diseñaos por [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], y caxes de cambéu construyíes por Sauber [[Petronas]]; llogrando monoplaces práuticamente idénticos a los utilizaos pola escudería del ''cavallino rampante''.
Foi a partir de {{f1|1997}} cuando empezó la so lligadura téunica con [[Scuderia Ferrari|Ferrari]],<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/HEM/1996/11/30/MD19961130-042.pdf |títulu=Nicola Larini, con Sauber-Ferrari |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=30 de payares de 1996 |páxina=42|cita=L'equipu Sauber y Ferrari anunciaron llegar a un alcuerdu de collaboración téunica |formatu=[[PDF]]}}</ref> que duraría hasta {{f1|2005}}. Mientres esos 9 años, l'equipu suizu llicenciaba práuticamente tolos componentes que pueden llicenciase de les máquines de Maranello, ya inclusive tenía a dellos inxenieros d'esa escudería na so plantía. Munchos destacaron les bultables semeyances ente los xasis de Sauber y [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], anque nun esistieron acusaciones oficiales al respeutive de esta tema (La [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] establez que cada equipu tien de diseñar el so propiu xasis). Tantu yera asina, que se consideraba a Sauber un segundu equipu o "equipu satélite" de [[Scuderia Ferrari|Ferrari]].<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2004/11/26/mas_motor/1101487821_850215.html |títulu=Sauber aprovecha les ventayes de los Michelin |apellíu=Romojaro |nome=Raúl |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=26 de payares de 2004}}</ref>
[[Ficheru:Frentzen 2003.jpg|thumb|right|200px|[[Heinz-Harald Frentzen]] nel Sauber C22.]]
En respuesta a esto, nel equipu suizu resaltábase'l fechu de que la escudería invirtió una importante cantidá de dineru nun [[túnel de vientu]] en Hinwil, y nuna supercomputadora d'altu rendimientu destinada a ameyorar l'[[aerodinámica]] de les sos monoplaces, elementos de los que l'actual equipu inda dispón.<ref>{{Cita web |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2008/01/14/actualidad/1200298936_850215.html |títulu=El vientu nun engañar |nome=Oriol |apellíu=Puigdemont |obra=[[El País (España)|El País]] |fecha=14 de xineru de 2008}}</ref>
L'equipu completó la so meyor temporada en {{f1|2001}}. Magar cuntar con dos pilotos inespertos como [[Nick Heidfeld]] y [[Kimi Räikkönen]], llograron la cuarta posición nel mundial de constructores.<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/clasificaciones/50/clasificaciones-de-2001-formula-1/ |títulu=Clasificaciones de 2001 Formula 1 |obra=GPUpdate}}</ref>
Sicasí, a partir de 2004, los venceyos de Sauber con [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] fuéronse debilitando. L'equipu de [[Peter Sauber]] alliniar coles otres escuderíes con al respeutive de los cambeos de reglamentu que se plantegaron a la fin de la [[Temporada 2004 de Fórmula 1|temporada 2004]]. Tamién se comentó que participara pal intentu fallíu del [[Grand Prix World Championship]], una supuesta categoría paralela a la [[Fórmula 1|F1]]. La so última temporada como equipu priváu, la de {{f1|2005}}, foi abondo probe, yá que namái superó a dos escuderíes en claru cayente como [[Jordan Grand Prix|Jordan]] y [[Minardi F1 Team|Minardi]].
El resume d'esta primer etapa resulta un tanto decepcionante, yá que l'equipu suizu nunca ganó una carrera nin llogró una ''[[pole position]]''. Ello ye que los sos meyores resultaos fueron seis terceros llugares y dos salíes na primer fila de la parrilla de salida. Anque hai que destacar que Sauber yera un equipu priváu, ensin les ferramientes de 'xigantes' como'l mesmu Ferrari o [[McLaren]]; y que del equipu suizu salieron dellos pilotos de sonadía como [[Heinz-Harald Frentzen]], [[Nick Heidfeld]], [[Kimi Räikkönen]] o [[Felipe Massa]].
== Cambéu de dueñu ==
{{AP|BMW (Fórmula 1)}}
Na [[temporada 2005 de Fórmula 1|temporada 2005]], [[BMW]] anunció la compra del equipu, anque decidió caltener el nome por respetu a los fans, trabayadores ya inclusive el mesmu [[Peter Sauber]], que tuvo un papel d'asesor nel entós nuevu equipu empobináu por [[BMW]]. El nuevu nome de la escudería foi [[BMW (Fórmula 1)|BMW Sauber]].<ref>{{Cita web |url=http://cincodias.com/cincodias/2005/06/23/sentíos/1119493640_850215.html |títulu=BMW merca Sauber y va tener equipu en Fórmula 1 |obra=[[Cinco Días]] |apellíu=Clemente |nome=Joaquim |fecha=23 de xunu de 2005 }}</ref>
El [[8 de xunu]] de [[2008]], [[BMW (Fórmula 1)|BMW Sauber]] consigue la so primer victoria gracies al pilotu polacu [[Robert Kubica]] nel [[Gran Premiu de Canadá de 2008|Gran Premiu de Canadá]].<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2008/06/09/mas_motor/1213026618_850215.html |títulu=La táctica estremó a Alonso del trunfo |apellíu=Miquel |nome=Carlos |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=9 de xunu de 2008}}</ref>
El 20 de xunetu de 2016 anuncióse que la firma d'inversión suiza, Longbow Finance, mercó a Peter Sauber el 66,6% y a Monisha Kaltenborn el restu de les aiciones del equipu que remanaben dende'l 2012,<ref>{{Cita web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/formula1/18090535 |títulu=Peter Sauber transfers shares to Monisha Kaltenborn |apellíu=Benson |nome=Andrew |obra=[[BBC News]] |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] |fecha=16 de mayu de 2012 |idioma=inglés}}</ref> lo que fizo qu'a partir d'esi momentu Longbow Finance sía'l propietariu de Sauber al 100%. Pascal Picci anuncióse como'l presidente de la xunta ente que Kaltenborn s'hai caltién como la direutora del equipu y CEO de Sauber. L'alquisición per parte de Longbow Finance sigue a una serie d'especulaciones sobre'l futuru de Sauber. L'equipu tuviera en problemes financieros mientres los últimos años, de cutiu nun podía pagar los sueldos de los miembros del equipu a tiempu.<ref>{{Cita noticies |títulu=Sauber F1 team announces change of ownership |url=http://www.motorsport.com/f1/news/sauber-f1-team-announces-change-of-ownership-800401/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180624175600/https://www.motorsport.com/f1/news/sauber-f1-team-announces-change-of-ownership-800401/ |archivedate=2018-06-24 |fechaaccesu=2018-03-21 }}</ref><ref>{{Cita noticies |títulu=ANALYSIS: KALTENBORN REMAINS AT THE HELM AS SAUBER SECURES F1 FUTURE WITH NEW BACKERS |url=https://www.jamesallenonf1.com/2016/07/analysis-kaltenborn-remains-at-the-helm-as-sauber-secures-f1-future-with-new-backers/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160721124638/https://www.jamesallenonf1.com/2016/07/analysis-kaltenborn-remains-at-the-helm-as-sauber-secures-f1-future-with-new-backers/ |archivedate=2016-07-21 |fechaaccesu=2018-03-21 }}</ref>
== Regresu como equipu independiente (2010-2016) ==
Cuatro años dempués, y cola retirada de BMW de la Fórmula 1, l'equipu suizu finalmente volvió competir en [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], anque tuvo de faelo utilizando'l nome de [[BMW (Fórmula 1)|BMW Sauber]]. De toes formes, como dixo [[Peter Sauber]], yera por un asuntu reglamentariu y diba ser daqué temporal.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2010/02/01/mas_motor/1265043018_850215.html |títulu=De la Rosa lidera la renacencia de Sauber |apellíu=Miquel |nome=Carlos |fecha=1 de febreru de 2010 |obra=[[As (periódicu)|AS]] |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304192954/http://motor.as.com/motor/2010/02/01/mas_motor/1265043018_850215.html |fechaarchivu=2016-03-04 }}</ref> En [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]], l'equipu vuelve denominase Sauber F1 Team.
=== 2010 ===
{{VT|Temporada 2010 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Kamui Kobayashi 2010 Malaysia 3rd Free Practice.jpg|thumb|left|200px|[[Kamui Kobayashi|Kobayashi]] col [[Sauber C29|C29]] mientres los llibres del [[Gran Premiu de Malasia de 2010|GP de Malasia]].]]
[[Ficheru:Pedro_de_la Rosa_Hockenheim_2010.jpg|thumb|left|200px|[[Pedro de la Rosa|De la Rosa]] nel [[Gran Premiu d'Alemaña de 2010|GP d'Alemaña]].]]
El [[29 de xunetu]] de [[2009]], [[BMW (Fórmula 1)|BMW Sauber]] anunció la retirada del mundial de [[Fórmula 1|F1]] al terminar la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada 2009]].<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2009/07/30/mas_motor/1248969022_850215.html |títulu=BMW va retirar al acabar la temporada |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=30 de xunetu de 2009}}</ref> Tres esti anunciu, [[BMW (Fórmula 1)|BMW]] punxo en venta al equipu, que la empresa [[Qadbak Investiments|Qadbak]] diba mercar por aproximao 80 millones d'euros, pero por cuenta de que la empresa foi retenida por un tribunal por delitos de fraude, [[Peter Sauber]] fíxose nuevamente cargu del equipu.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2009/11/27/motor/formula1/1259321219.html |títulu=BMW viende'l so equipu de Fórmula 1 a Peter Sauber |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=27 de payares de 2009}}</ref> Sauber inscribir pa la temporada [[2010]] utilizando motor y transimisiones de [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] y nuevamente con Peter Sauber como direutor del equipu.<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2009/09/15/EMD20090915041MDP.pdf |títulu=Sauber va ser el sustitutu de Sauber-BMW |apellíu=Blancafort |nome=Raymond |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=15 de setiembre de 2009 |páxina=41|formatu=[[PDF]]}}</ref> Tres la oposición de que lo mercara tamién [[Lotus Racing]] per parte de [[Campos Meta]] y [[Williams Racing|Williams]], l'equipu quedóse fora temporalmente; pero tres la retirada de [[Toyota Racing|Toyota]], Sauber tenía posibilidaes de retornar como constructor en [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]].
Finalmente, el día [[3 d'avientu]] de [[2009]], la [[Federación Internacional del Automóvil|FIA]] anunció que Sauber ocuparía la plaza llibre de [[Toyota Racing|Toyota]].<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/12/03/motor/1259860985.html |títulu=Sauber va ocupar la plaza de Toyota nel próximu Mundial |autor=[[Europa Press]] |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=3 d'avientu de 2009}}</ref> El día [[17 d'avientu]], la escudería [[suiza]] confirmó'l fichaxe del pilotu xaponés [[Kamui Kobayashi]], de 23 años, que corrió con [[Toyota Racing|Toyota]] les dos últimes carreres de la temporada anterior en sustitución del mancáu [[Timo Glock]] y que realizó un bon papel en dambes participaciones;<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2009/12/17/motor/formula1/1261041618.html |títulu=Sauber ficha a Kamui Kobayashi |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=17 d'avientu de 2009}}</ref> y el día [[3 de xineru]] de [[2010]], surdió la primicia de que [[Pedro Martínez de la Rosa]] sería'l compañeru d'equipu de [[Kamui Kobayashi|Kobayashi]] al mandu del segundu monoplaza de la escudería de [[Hinwil]].<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2010/01/20/mas_motor/1264006218_850215.html |títulu=De la Rosa vuelve competir con Sauber |obra=[[As (periódicu)|AS]] |apellíu=Miquel |nome=Carlos |fecha=20 de xineru de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304124836/http://motor.as.com/motor/2010/01/20/mas_motor/1264006218_850215.html |fechaarchivu=2016-03-04 }}</ref>
Mientres los tests ivernizos, el C29 paecía un coche fiable y con nivel; sicasí, mientres la temporada, el rendimientu foi bastante fluexu. El [[12 d'abril]], [[Peter Sauber]] realiza unes desafortunaes declaraciones en contra de los sos pilotos, argumentando una supuesta falta d'adaptación.<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2010/04/13/EMD20100413045MDP.pdf |títulu=Sauber esperaba más de De la Rosa y Kobayashi |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=13 d'abril de 2010 |páxina=45|formatu=[[PDF]]}}</ref> Nel equipu ye sabíu'l calter de Peter n'esviar l'atención frente a los sos patrocinadores por cuenta de la baxa fiabilidá y escasu rendimientu amosáu nel so coche respeuto al restu de la parrilla nes primeres carreres de {{f1|2010}}.
Tres el [[Gran Premiu d'Italia de 2010|GP d'Italia]], n'acabando la carrera, falar d'una xunta nel motorhome del equipu Sauber, de la que [[Pedro Martínez de la Rosa]] salió daqué cafiante; y a posteriori empezóse a abarruntar pola presencia de [[Nick Heidfeld]] nel paddock mientres el fin de selmana. El martes [[14 de setiembre]], pela mañana, confirmóse oficialmente que [[Nick Heidfeld]] ocuparía'l puestu de [[Pedro Martínez de la Rosa]] dende'l [[Gran Premiu de Singapur de 2010|GP de Singapur]] hasta final de temporada.<ref>{{Cita web |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/noticias/20100914/54003039595/nick-heidfeld-sustituye-a-de-la rosa-en-sauber.html |títulu=Nick Heidfeld sustitúi a De la Rosa en Sauber |obra=[[La Vanguardia]] |fecha=14 de setiembre de 2010 }}</ref> L'equipu ameyoró nes últimes carreres y remató la so temporada de regresu con 44 puntos y un 8ᵘ puestu en constructores.<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/especiales/f1/2010/clasificacion/escuderias.html |títulu=Mundial de constructores 2010 - Clasificación escuderíes |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]]}}</ref>
=== 2011 ===
{{VT|Temporada 2011 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Sergio_Perez_2011_Malaysia_FP1.jpg|thumb|right|[[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] al volante del [[Sauber C30]].]]
[[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] (de 19 años) foi confirmáu pol equipu Sauber como nuevu pilotu de pruebes y de reserva. El [[4 d'ochobre]] de [[2010]], anuncióse qu'otru pilotu [[Méxicu|mexicanu]], [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]], competiría na [[temporada 2011 de Fórmula 1]] col equipu xunto con [[Kamui Kobayashi]].<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/10023/sauber-confirma-a-sergio-perez-como-segundu-pilotu-en-2011/ |títulu=Sauber confirma a Sergio Pérez como segundu pilotu en 2011 |apellíu=Sanza |nome=Miguel A. |obra=F1 al día |fecha=4 d'ochobre de 2010}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2010/09/07/sauber-anueva-kobayashi-pa-2011-silenciu-sobre-la-rosa |títulu=Sauber anueva a Kobayashi pa 2011; callo sobre De la Rosa |obra=Car and Driver The F1 |fecha=7 de setiembre de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250411200347/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2010/09/07/sauber-anueva-kobayashi-pa-2011-silenciu-sobre-la-rosa |fechaarchivu=2025-04-11 }}</ref> Asina, convertir nel primer mexicanu en trenta años que compite na Fórmula 1, desque lo fixera [[Héctor Rebaque|Héctor Alonso Rebaque]].
Con estes incorporaciones, la xigante mexicana de telecomunicaciones [[Telmex]] entra na máxima categoría como patrocinador, según [[Claro]] y [[Telcel]] -toes elles parte de Carso Global Telecom, pertenecientes a [[Carlos Slim]] (el segundu home más ricu del mundu)-. Otru patrocinadores mexicanos son [[Tequila José Cuervo|Tequila Cuervo]] y Cholula, el conglomeráu suizu/mexicanu [[Holcim|Apasco]] y la transnacional xaponesa NEC Corporation.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2011/02/01/mas_motor/1296579025_850215.html |títulu=Sauber presentó'l C30 'azteca' de Pérez y Kobayashi |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=1 de febreru de 2011}}</ref>
El 28 de xunetu de 2011, el Sauber F1 Team confirma a los sos trés pilotos pa la [[temporada 2012 de Fórmula 1]]: "Checu" Pérez, Kamui Kobayashi y Esteban Gutiérrez como pilotu de pruebes y de reserva.<ref>{{Cita web |url=http://www.sauberf1team.com/en/news.cfm?id=TC03KP8Y-Sauber_F1_Team_confirms_trio_of_drivers_for_2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120707155315/http://www.sauberf1team.com/en/news.cfm?id=TC03KP8Y-Sauber_F1_Team_confirms_trio_of_drivers_for_2012 |títulu=Sauber F1 Team confirms trio of drivers for 2012 |obra=sauberf1team.com |fecha=28 de xunetu de 2011 |fechaarchivu=7 de xunetu de 2012 |idioma=inglés }}</ref>
Sauber termina la temporada nun discretu séptimu llugar con 44 puntos.<ref name="Clas 2011">{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/clasificaciones/134/clasificaciones-de-2011-formula-1/ |títulu=Clasificaciones de 2011 Formula 1 |obra=GPUpdate}}</ref> Kobayashi llogra 30 y Pérez 14 nel so añu de debú.<ref name="Clas 2011" /> La meyor posición del equipu foi'l 5ᵘ puestu en [[Gran Premiu de Mónacu de 2011|Mónacu]] per parte de Kobayashi.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2011/855/ |títulu=FORMULA 1 GRAND PRIX DE MONACO 2011 |idioma=inglés |fecha=29 de mayu de 2011 |editorial=[[Fórmula 1]]}}</ref>
=== 2012 ===
{{VT|Temporada 2012 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Fernando Alonso and Sergio Perez 2012 Malaysia.jpg|thumb|right|[[Sergio Pérez (pilotu)|'Checu' Pérez]] acesmando a [[Fernando Alonso|Alonso]] pol lideralgu del [[Gran Premiu de Malasia de 2012|GP de Malasia 2012]].]]
[[Ficheru:2012 Canadian Grand Prix Kamui Kobayashi Sauber C31.jpg|thumb|right|[[Kamui Kobayashi]] nel [[Gran Premiu de Canadá de 2012|GP de Canadá]].]]
L'equipu suizu empezó con fuercia la temporada del 2012 col [[Sauber C31]]. Nel [[Gran Premiu d'Australia de 2012|GP d'Australia]], dambos pilotos (Kobayashi y Pérez), rematen la competición nel "top 10"; y Checu llogra'l segundu llugar nel [[Gran Premiu de Malasia de 2012|GP de Malasia]].<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2012/03/25/motor/formula1/1332678726.html |títulu=El 'Checu' doctórase |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=25 de marzu de 2012 |apellíu=García |nome=Miguel Ángel}}</ref> Este foi'l primer podiu de Sauber dende la era BMW (específicamente'l [[Gran Premiu de Brasil de 2009|GP de Brasil de 2009]], onde [[Robert Kubica]] remató en segundu puestu).<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2009/822/ |títulu=FORMULA 1 GRANDE PREMIU PETROBRAS DO BRASIL 2009 |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]] |fecha=18 d'ochobre de 2009}}</ref>
El 10 d'abril del 2012, Peter Sauber (69 años), anuncia de manera extra oficial que la persona que la sustituyirá dempués del so retiru ye l'[[austria]]ca d'orixe [[India|indiu]], [[Monisha Kaltenborn]], actual [[Director executivu|CEO]] del equipu helvéticu.<ref>{{Cita web |url=http://televisadeportes.esmas.com/autos/429097/sauber-tendria-primer-xefa-f1 |títulu=Sauber tendría la primer xefa de F1 |fecha=10 d'abril de 2012 |obra=[[Televisa Deportes]] }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.centraldeportiva.com/autos/detalle/%27Checu%27+P%C3%A9rez+tendr%C3%ADa+xefa+-48883 |títulu=Checu Pérez tendría xefa |fecha=10 d'abril de 2012 |obra=central deportiva}}</ref>
Pal [[Gran Premiu de Malasia de 2012|GP de China]] nel equipu Sauber teníense munches esperances, una y bones dambos autos pasaron a la Q3, Kobayashi en terceru y Pérez n'octavu puestos, pero a la fin Kamui queda en décimu y Checu n'undécimu con una collecha d'un puntu.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2012/866/ |títulu=2012 FORMULA 1 UBS CHINESE GRAND PRIX |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]] |fecha=15 d'abril de 2012}}</ref> La bona noticia ye que'l xaponés llogra la vuelta rápida del circuitu de Shanghai col Sauber C31.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2012/866/7137/fastest_laps.html |títulu=2012 FORMULA 1 UBS CHINESE GRAND PRIX |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]] |fecha=15 d'abril de 2012}}</ref>
Dempués de 4 frustrantes carreres ([[Gran Premiu de China de 2012|China]], [[Gran Premiu de Baréin de 2012|Baréin]], [[Gran Premiu d'España de 2012|España]] y [[Gran Premiu de Mónacu de 2012|Mónacu]]), tan solo un quintu puestu n'España de Kobayashi, Sauber torna al podiu col tercer llugar de Checu Pérez nel [[Gran Premiu de Canadá de 2012|GP de Canadá]] y el novenu llugar de Kamui, colo que l'equipu suizu suma 17 pervalibles puntos nel campeonatu del 2012.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2012/870/7143/ |títulu=FORMULA 1 GRAND PRIX DU CANADA 2012 |fecha=10 de xunu de 2012 |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]]}}</ref>
Pal [[Gran Premiu d'Alemaña de 2012|GP d'Alemaña]] l'equipu Sauber llogra una gran resultancia. Kobayashi llogra la meyor posición de la so carrera na F1. Empecipia del puestu 12 y termina 4°. Orixinalmente concluyera 5°, pero una penalización de 20 segundos a [[Sebastian Vettel|Vettel]] upó-y a la 4ª plaza. Pela so parte, Checu Pérez empecipia nel puestu 17 y conclúi na sesta posición, otorgando a Sauber un total de 18 puntos pal campeonatu.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2012/873/ |títulu=FORMULA 1 GROSSER PREIS SANTANDER VON DEUTSCHLAND 2012 |idioma=inglés |editorial=[[Fórmula 1]] |fecha=22 de xunetu de 2012 }}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.europapress.es/deportes/formula1-00312/noticia-formula-gp-alemania-vettel-red-bull-sancionáu-termina-quintu-hockenheim-20120722190837.html |títulu=Fórmula 1/GP d'Alemaña.- Vettel (Red Bull), sancionáu, termina quintu en Hockenheim |obra=[[Europa Press]] |fecha=22 de xunetu de 2012}}</ref>
Tres dos pruebes ensin resultancies positives (anque non pola so culpa en [[Gran Premiu de Bélxica de 2012|Bélxica]], onde dambos coches viéronse envolubraos nun incidente provocáu por [[Romain Grosjean]] qu'arruinó la meyor sesión clasificatoria del equipu suizu na so historia, con Kamui 2º y Sergio 4º), Sauber vuelve rellumar en [[Gran Premiu d'Italia de 2012|Monza]], onde una agresiva estratexa de Pérez (con un primera stint de 30 vueltes) da-y el tercer podiu (2º) de la temporada al pilotu y al equipu. Pela so parte Kobayashi crucia la meta en novena posición por que el equipu suizu colleche 20 puntos totales.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/16503/sergio-perez-esmolecía-neumaticos-esmorecieren-de-repente/ |títulu=Sergio Pérez: "Esmolecíame que los neumáticos esmorecieren de sópitu" |apellíu=Pinu |nome=Ángel |obra=F1 al día |fecha=9 de setiembre de 2012}}</ref> Dempués d'una discreta fin de selmana en [[Gran Premiu de Singapur de 2012|Singapur]], na carrera de [[Gran Premiu de Xapón de 2012|Xapón]] tocó-y el vez de xubise per primer vegada al podiu a Kobayashi, siendo terceru en casa, mientres Pérez sufre un trompu y tien qu'abandonar.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/16798/kamui-kobayashi-nun asimilé--todavia-dificil-creer/ |títulu=Kamui Kobayashi: "Nun lo asimilé inda, ye malo de creer" |apellíu=Pinu |nome=Ángel |obra=F1 al día |fecha=7 d'ochobre de 2012}}</ref>
El 11 d'ochobre de 2012 formalízase, con efeutu inmediatu, el pasu de [[Monisha Kaltenborn]] a xefe d'equipu, en sustitución de [[Peter Sauber]]. L'austriaca d'orixe indiu convertíase asina na primer muyer qu'ostenta dichu cargu na máxima categoría.<ref>{{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/noticias/monisha-kaltenborn-sera-primer-muyer-direutora-equipu-formula_2012101158b420450cf2fa92de524905.html |títulu=Monisha Kaltenborn va ser la primer muyer direutora d'un equipu de Fórmula 1 |obra=[[Antena 3]] |fecha=11 d'ochobre de 2012}}</ref>
Finalmente, l'equipu cierra la temporada con un rendimientu y unes resultancies radicalmente ameyoraes: 126 puntos, dos vueltes rápides ([[Gran Premiu de China de 2012|China]] y [[Gran Premiu de Mónacu de 2012|Mónacu]]), 4 podios ([[Circuitu de Sepang|Malasia]], [[Gran Premiu de Canadá de 2012|Canadá]], [[Gran Premiu d'Italia de 2012|Italia]] y [[Gran Premiu de Xapón de 2012|Xapón]]) y 13 participaciones na Q3.<ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/11/25/65301-balance-gp-brasil-f1-2012-equipu-sauber |títulu=Balance GP de Brasil F1 2012 - equipu Sauber |apellíu=P. Corona |nome=Daniel |obra=Car and Driver The F1 |fecha=25 de payares de 2012 |fechaaccesu=27 de payares de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250411103604/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/11/25/65301-balance-gp-brasil-f1-2012-equipu-sauber |fechaarchivu=2025-04-11 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/statistics/2012-f1-statistics/qualifying-data/ |títulu=2012 F1 qualifying data |idioma=inglés |obra=F1 fanatic}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2012/12/10/change-sauber-season/ |títulu=All change at Sauber after strong season |apellíu=Collantine |nome=Keith |idioma=inglés |obra=F1 fanatic |fecha=10 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=10 d'avientu de 2012}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17668/analisis-f1-2012-sauber-pura-inestabilidá/ |títulu=Analís F1 2012: Sauber, pura inestabilidá |apellíu=Gorbe |nome=Daniel |obra=F1 al día |fecha=16 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=16 d'avientu de 2012}}</ref>
El 5 d'avientu de 2012, los editores de la páxina d'internet ''F1 al día'' asitien a Sauber como'l tercer meyor equipu de F1 del {{f1|2012}}. Según el portal de la web los editores votaron y puntuaron a los equipos basándonse puramente na so forma de trabayar, tantu na pista como na fábrica, lo mesmo que de cara a los medios de comunicación, dexando a un llau los ésitos mientres l'añu, esto ye, la forma de trabayar como equipu y encaxando caúna de les distintes pieces de la estructura.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17594/5-meyores-equipos-temporada-2012-formula-1/ |títulu=Los 5 meyores equipos de la temporada 2012 de Fórmula 1 |obra=F1 al día |fecha=5 d'avientu de 2012}}</ref>
=== 2013 ===
{{VT|Temporada 2013 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Nico Hulkenberg 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 3.jpg|thumb|right|[[Nico Hülkenberg]] al volante del [[Sauber C32]].]]
[[Ficheru:Esteban_Gutierrez_2013_Malaysia_FP2.jpg|thumb|right|[[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] nel [[Gran Premiu de Malasia de 2013|GP de Malasia]].]]
Pa la [[temporada 2013 de Fórmula 1]], Sauber pierde a Sergio Pérez, quien decidió fichar por [[McLaren]].<ref>{{Cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2012/09/28/deportes/1348788489_850215.html |títulu=Sergio Pérez ficha por McLaren y Hamilton colar a Mercedes |autor=[[Europa Press]] |obra=[[Cadena SER]] |fecha=28 de setiembre de 2012}}</ref> Pela so parte, la escudería de Hinwil anunció la contratación de [[Nico Hülkenberg]] como primer pilotu<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2012/10/31/motor/formula1/1351684724.html |títulu=Sauber confirma'l fichaxe de Hulkenberg |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=31 d'ochobre de 2012 |fechaaccesu=31 d'ochobre de 2012}}</ref> y, darréu, confirmóse la promoción d'[[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] al segundu volante titular. El pilotu de pruebes va ser l'[[Holanda|holandés]] [[:en:Robin Frijns|Robin Frijns]].<ref>{{Cita web |url=http://camaroonsf1.com/oficial-esteban-gutierrez-sera-piloto-titular-de-sauber-pa-2013/ |títulu=OFICIAL: Esteban Gutierrez va ser pilotu titular de Sauber pa 2013. |apellíu=Castillo |nome=César |obra=Camaroons F1 |fecha=23 de payares de 2012 |fechaaccesu=23 de payares de 2012 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17424/esteban-gutierrez-correra-sauber-2013-robin-frijns-piloto-reserva/ |títulu=Oficial: Esteban Gutiérrez va correr pa Sauber en 2013, y Robin Frijns va ser pilotu reserva |apellíu=Fernández |nome=Juanjo |obra=F1 al día |fecha=23 de payares de 2012 |fechaaccesu=23 de payares de 2012}}</ref>
L'equipu Sauber anunció'l [[3 de xineru]] de [[2013]] que la presentación del so nuevu monoplaza, el C32, sería'l [[2 de febreru]] na base del equipu en Hinwil, Suiza. El desenvolvimientu de la monoplaza yá empezó a ser públicu n'avientu, cuando Sauber foi'l primer equipu en confirmar que pasaren tolos ''crash test'' obligatorios de la FIA, al empar qu'afirmaben que taríen col coche nos primeros entrenamientos de pretemporada en Xerez.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17801/sauber-presentara-c32-nuevu-monoplaza-2-febreru-hinwill/ |títulu=Sauber va presentar el C32, el so nuevu monoplaza, el 2 de febreru en Hinwil |apellíu=Fernández |nome=Juanjo |obra=F1 al día |fecha=3 de xineru de 2013 |fechaaccesu=3 de xineru de 2013}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.magazineracing.com/2013/01/sauber-presentara-el-c32-el-dia-2-de-febreru/ |títulu=Sauber va presentar el C32 el día 2 de febreru |obra=Magacín Racing|fecha=4 de xineru de 2013 |fechaaccesu=4 de xineru de 2013}}</ref> El nuevu monoplaza yera casi dafechu gris, similar a los coches del equipu de mediaos de los [[años 1990]].<ref>{{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/noticias/esteban-gutierrez-nico-hulkenberg-presenten-nuevu-sauber-c32_2013020200042.html |títulu=Esteban Gutiérrez y Nico Hulkenberg presenten el nuevu Sauber C32 |obra=[[Antena 3]] |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=2 de febreru de 2013 |fechaaccesu=3 de febreru de 2013}}</ref>
Sauber tuvo un decepcionante debú n'[[Gran Premiu d'Australia de 2013|Australia]] (cuando se cumplíen 20 años del so debú na categoría en [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1993|Sudáfrica]]), yá que [[Nico Hülkenberg]] nun pudo salir a la carrera por cuenta de un problema col suministru de carburante y [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] terminó en 13º llugar. La fortuna camudó nel [[Gran Premiu de Malasia de 2013|GP de Malasia]], onde [[Nico Hülkenberg]] consiguió terminar 8º nuna dura prueba; y en [[Gran Premiu de China de 2013|China]] sumó otru puntu más pal equipu. Pero nes 4 siguientes pruebes nun consiguieron llograr más unidaes, amosándose bien pocu competitivos y poniendo de manifiestu que'l [[Sauber C32]] taba lloñe de les prestaciones del [[Sauber C31|C31]], siendo'l 10ᵘ puestu lo máximu que podríen llograr na primer parte del campeonatu. Sauber incorporó delles meyores aerodinámiques al so coche nel [[Gran Premiu d'España de 2013|Montmeló]],<ref>{{Cita web |url=http://www.magazineracing.com/2013/05/sauber-estrenara-un-nuevu-aleron-traseru-en-montmelo/ |títulu=Sauber va estrenar un nuevu alerón traseru en Montmeló |obra=Magacín Racing |fecha=3 de mayu de 2013}}</ref> pero nun fueron abondos como pa remontar el vuelu. Pela so parte, [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] nun tuvo a l'altor de esperar mientres les primeres pruebes del calendariu, yá que nun pudo puntuar. La escudería suiza volvió sumar un puntu nun caóticu [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|GP de Gran Bretaña]], gracies a la 10ª posición de [[Nico Hülkenberg]], resultancia que repitió nel [[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|GP d'Alemaña]]. A mediaos de temporada, anunciábase la marcha del diseñador Matt Morris, que foi sustituyíu por Éric Gandelin.<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/108329 |títulu=Sauber designer Matt Morris to leave team |autor=Straw, Edd |obra=[[Autosport]] |editorial=[[Haymarket Group]] |fecha=27 de xunu de 2013 |idioma=inglés}}</ref>
El [[1 de xunetu]], [[Monisha Kaltenborn]] reconoz que l'equipu traviesa una difícil situación económica: El desenvolvimientu de la monoplaza ta deteníu y hai problemes pa pagar puntualmente a los provisores. Pa solucionalo, Sauber atópase buscando patrocinadores de forma urxente.<ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2013/07/01/77060-problemes-economicos-sauber-aumenten-busquen-patrocinador-recuperase |títulu=Los problemes económicos de Sauber aumenten: busquen patrocinador pa recuperase |fecha=1 de xunetu de 2013 |fechaaccesu=1 de xunetu de 2013 |nome=Alejandro |apellíu=Corcuera |obra=Car and Driver The F1 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250411110715/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2013/07/01/77060-problemes-economicos-sauber-aumenten-busquen-patrocinador-recuperase |fechaarchivu=2025-04-11 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.motorsport.com/f1/news/hulkenberg-not-paid-by-struggling-sauber/ |títulu=Hulkenberg not paid by struggling Sauber |obra=motorsport.com |fecha=1 de xunetu de 2013 |fechaaccesu=1 de xunetu de 2013 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160415163133/http://www.motorsport.com/f1/news/hulkenberg-not-paid-by-struggling-sauber/ |fechaarchivu=2016-04-15 }}</ref> Finalmente consiguen llegar a un alcuerdu con tres empreses de [[Rusia]] que garanticen el so futuru.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/19780/tres-empreses-ruses-aseguren-futuru-llargu-plazu-sauber-f1/ |títulu=Trés empreses ruses aseguren el futuru al llargu plazu de Sauber na F1 |obra=F1 al día |apellíu=Grau |nome=Pablo |fecha=15 de xunetu de 2013}}</ref> Coles mesmes, incorporar al equipu'l nuevu pilotu [[Sergey Sirotkin]] gracies a un programa de desenvolvimientu.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/19784/vetrov-manager-sirotkin-confia-ver-representáu-c32-dalguna-sesion-entrenamientos-llibres/ |títulu=Vetrov, manager de Sirotkin, confía en ver al so representáu nel C32 en dalguna sesión d'entrenamientos llibres |apellíu=Gorbe |nome=Daniel |obra=F1 al día |fecha=15 de xunetu de 2013}}</ref>
Nel [[Gran Premiu d'Italia de 2013|GP d'Italia]], [[Nico Hülkenberg]] consigue clasificar nuna escelente 3ᵉʳ posición na parrilla, y acaba la carrera en 5ᵘ puestu. En [[Gran Premiu de Singapur de 2013|Singapur]], los pilotos de Sauber clasifiquen 10º y 11º, llogrando dos puntos más gracies a la 9ª plaza de [[Nico Hülkenberg]]. La meyora del coche rescampló en [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2013|Corea]], con un paquete especial d'actualizaciones, onde dambos pilotos entraron na Q3 y [[Nico Hülkenberg]] terminó nuna fantástica 4ª posición que dexa que Sauber supere a [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] nel campeonatu.<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/110447 |títulu=Sauber lifted by passing Toro Rosso in the F1 standings |apellíu=Straw |nome=Edd |obra=[[Autosport]] |editorial=[[Haymarket Group]] |fecha=8 d'ochobre de 2013 |fechaaccesu=8 d'ochobre de 2013 |idioma=inglés}}</ref> Finalmente, [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Gutiérrez]] llogró los sos primeros puntos en [[Gran Premiu de Xapón de 2013|Suzuka]], siendo la única vegada que Sauber puntuó con dambos coches en {{f1|2013}}. [[Nico Hülkenberg]] volvió puntuar nes dos últimes carreres y Sauber llogró'l 7ᵘ puestu nel campeonatu de constructores gracies a una importante evolución na segunda parte del añu.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/06/2013-f1-season-review-sauber/ |títulu=Sauber fall to seventh despite late-season surde |apellíu=Collantine |nome=Keith |idioma=inglés |obra=F1 fanatic |fecha=6 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=8 d'avientu de 2013 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304081441/http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/06/2013-f1-season-review-sauber/ |fechaarchivu=2016-03-04 }}</ref>
=== 2014 ===
{{VT|Temporada 2014 de Fórmula 1}}
El 13 d'avientu de 2013, Sauber anuncia a [[Adrian Sutil]] como unu de los sos pilotos en {{f1|2014}};<ref name="Sutil">{{Cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2013/12/13/deportes/1386894493_850215.html |títulu=Adrian Sutil colar a Sauber |obra=[[Cadena SER]] |fecha=13 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=13 d'avientu de 2013}}</ref> y una selmana dempués, confírmase la continuidá d'[[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]]<ref name="Guti">{{Cita web |url=http://yucatan.com.mx/deportes/polideportivo/gutierrez-un anu-mas-con-sauber |títulu=Gutiérrez, un añu más con Sauber |obra=[[Diariu de Yucatán]] |fecha=21 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=21 d'avientu de 2013 }}</ref> y que [[Sergey Sirotkin]] va ser el pilotu reserva,<ref name="Sirotkin">{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/304734/sergei-sirotkin-firma-como-piloto-probador-de-sauber/ |títulu=Sergei Sirotkin robla como piloto probador de Sauber |obra=GPUpdate |fecha=21 d'avientu de 2013}}</ref> al que darréu se sumó [[Giedo van der Garde]].<ref name="VDG">{{Cita web |url=https://www.marca.com/2014/01/21/motor/formula1/1390295334.html |títulu=L'holandés Van der Garde, pilotu reserva de Sauber |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=21 de xineru de 2014}}</ref>
Na primer prueba del calendariu'l conxuntu suizu queda a les puertes de los puntos (11º y 12º). Sicasí, el rendimientu del C33 cai en picáu a partir del [[Gran Premiu de Malasia de 2014|GP de Malasia]], viéndose ente equipos más modestos como [[Marussia F1 Team|Marussia]] o [[Caterham F1 Team|Caterham]] y ensin poder puntuar nuna sola prueba, lo que supón la peor temporada de la so historia.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorsport.com/f1/news/pointless-season-embarrassing-for-sauber-report/ |títulu=Pointless season 'embarrassing' for Sauber - report |idioma=inglés |obra=motorsport.com |fecha=26 de mayu de 2014 |fechaaccesu=28 de mayu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180524151744/https://www.motorsport.com/f1/news/pointless-season-embarrassing-for-sauber-report/ |fechaarchivu=2018-05-24 }}</ref> Sauber tuvo delles oportunidaes pa puntuar, pero esmucir por distintos factores. Nuna carrera caótica en [[Gran Premiu de Mónacu de 2014|Mónacu]], [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]] puntuara a cencielles con llegar a la meta, pero tocó un guardarraíl y tuvo qu'abandonar. Nel [[Gran Premiu d'Hungría de 2014|GP d'Hungría]], cola intervención de l'agua, [[Adrian Sutil]] quedar a les puertes de los puntos, yá que foi 11º a menos d'un segundu de [[Jenson Button]], el 10º clasificáu. El pilotu alemán tuvo otra gran oportunidá n'[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2014|Austin]], onde arrincó dende'l novenu puestu, pero foi arolláu por [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] na primer vuelta.
A la fin, Sauber nun consigue nengún puntu en tola temporada, acabando l'equipu últimu nel campeonatu de constructores xunto con [[Caterham F1 Team|Caterham]], siendo la peor temporada de la so historia, y la primera en nun sumar puntos.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2014/12/02/saubers-growing-plight-set-alarm-bells-ringing/ |títulu=Sauber's growing plight should set alarm bells ringing |apellíu=Collantine |nome=Keith |idioma=inglés |obra=F1 fanatic |fecha=2 d'avientu de 2014 |fechaaccesu=3 d'avientu de 2014}}</ref>
=== 2015 ===
{{VT|Temporada 2015 de Fórmula 1}}
El 1 de payares de 2014, Sauber anuncia la llegada de [[Marcus Ericsson]] para {{f1|2015}},<ref name="ERI">{{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/noticias/marcus-ericsson-correra-sauber-2015_2014110100122.html |títulu=Marcus Ericsson va correr en Sauber en 2015 |obra=[[Antena 3]] |fecha=1 de payares de 2014}}</ref> ente que 4 díes más tarde confírmase'l fichaxe de [[Felipe Nasr]], qu'apurre'l patrociniu del [[Bancu do Brasil]], pa ser el so compañeru.<ref name="NASR">{{Cita web |url=https://www.marca.com/2014/11/06/motor/formula1/1415233144.html |títulu=Felipe Nasr va ser pilotu de Sauber en 2015 |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=6 de payares de 2014}}</ref> L'equipu tuvo un fantásticu debú en [[Gran Premiu d'Australia de 2015|Melbourne]], terminando colos sos dos coches nos puntos (5º y 8º), circunstancia que se repitiría nel [[Gran Premiu de China de 2015|GP de China]]. Sicasí, a partir d'ende Sauber entró en barrena, sumando namái 2 puntos nes 5 siguientes carreres.
El 1 de xunetu de 2015, Mark Smith yera confirmáu como nuevu direutor téunicu.<ref>{{Cita web |url=http://lat.motorsport.com/f1/news/sauber-noma-a-mark-smith-como-direutor-tecnico |títulu=Sauber noma a Mark Smith como direutor téunicu |autor=Noble, Jonathan |obra=motorsport.com |fecha=1 de xunetu de 2015 }}</ref> De la mesma el 23 de xunetu de 2015, l'equipu confirma la continuidá de los sos dos pilotos l'añu próximu.<ref>{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/sauber-anueva-ericsson-nasr-4379998 |títulu=Sauber anueva a Ericsson y Nasr |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=23 de xunetu de 2015}}</ref>
Sauber terminó la temporada siendo'l 8º equipu gracies a los sos 36 puntos.
=== 2016 ===
{{VT|Temporada 2016 de Fórmula 1}}
La temporada anterior tuvo marcada pola situación llegal ente Sauber y los sos trés pilotos con contratu pa 2015: [[Marcus Ericsson]], [[Felipe Nasr]] y [[Giedo Van der Garde]]. Sicasí l'asuntu nun se quedó ende. Anguaño [[Adrian Sutil]] denunció tamién qu'él tenía contratu pa ser titular en 2015. La demanda xube a los 3,5 millones de francos suizos.<ref>{{Cita web |url=http://velocidadtotal.com/nota/296-sutil-demanda-a-sauber/ |títulu=Sutil demanda a Sauber |obra=Velocidá Total |fecha=15 de xineru de 2016}}</ref>
Per otra parte, Sauber comunicó que [[Raffaele Marciello]] nun va ser más pilotu reserva del equipu, quedando esi puestu vacante.<ref>{{Cita web |url=http://velocidadtotal.com/nota/316-raffaele-marciello-yá-nun ser-pilotu-ferrari/ |títulu=Raffaele Marciello yá nun va ser piloto Ferrari |obra=Velocidá Total |fecha=21 de xineru de 2016}}</ref>
El 14 de marzu de 2016, el direutor téunicu de Sauber [[Mark Smith]] anuncia qu'abandona'l so puestu por motivos familiares.<ref>{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/sauber-queda-ensin-direutor-tecnico-visperas-del mundial-4977628 |títulu=Sauber quedar ensin direutor téunicu en víspores del Mundial |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=15 de marzu de 2016 }}</ref>
El 20 de xunetu de 2016, confírmase l'alquisición del equipu Sauber per parte de Longbow Finance S.A.<ref>{{Cita web |url=http://www.mundodeportivo.com/motor/f1/20160720/403356978547/bocanada-d'aire fresco-pa-l'equipu-sauber.html |títulu=Bocanada d'aire fresco pal equipu Sauber |obra=[[Mundo Deportivo]] |fecha=20 de xunetu de 2016}}</ref>
=== 2017 ===
El 7 de payares de 2016, Sauber anunció'l regresu de Jorg Zander como nuevu direutor téunicu a partir del 2017,<ref>{{Cita web |url=http://www.bbc.com/sport/formula1/37899960 |títulu=Jorg Zander: Sauber appoint Swiss as new technical direutor |autor=Benson, Andrew |obra=[[BBC Sport]] |editorial=[[BBC]] |fecha=7 de payares de 2016 |idioma=inglés}}</ref> cuando utilizaría motores [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] del añu anterior.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/motor/formula1/gp-japon/2016/10/07/57f76caf46163f0y488b46a6.html |títulu=Sauber va montar el motor Ferrari de 2016 en 2017 |autor=Sanz, Miguel |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=7 d'ochobre de 2016}}</ref> [[Marcus Ericsson]] foi confirmáu un añu más como pilotu del equipu suizu, ente que [[Pascal Wehrlein]] reemplazó a [[Felipe Nasr]].<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/motor/formula1/2017/01/16/587cbe8bca47413a638b465y.html |títulu=Sauber confirma'l fichaxe de Wehrlein |autor=Sanz, Miguel |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=16 de xineru de 2017}}</ref> Sicasí, nos dos primeros Grandes Premios, [[Antonio Giovinazzi]] susituyó a [[Pascal Wehrlein]] por una mancadura d'esti postreru.<ref>{{Cita web |url=https://www.sport.es/es/noticias/formula1/f1-giovinazzi-sustituye-wehrlein-motivos-salud-sauber-australia-melbourne-5925678 |títulu=Giovinazzi sustitúi a Wehrlein en Sauber por motivos de salú |autor=Viaplana, Josep |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=25 de marzu de 2017}}</ref>
Nel [[Gran Premiu d'España de 2017|Gran Premiu d'España]], Pascal Wehrlein remató 8º con una estratexa a una parada y consiguió 4 puntos pal equipu.
Más tarde, nel [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2017|Gran Premiu d'Azerbaixán]], Wehrlein consiguió otru puntu tres una carrera lloca, pero n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2017|Hungría]], [[McLaren|McLaren Honda]] consiguió 9 puntos y Sauber volvió ser el décimu y postreru clasificáu, posición que caltendría hasta'l final.
=== 2018 ===
En 2018, l'equipu se renombra como '''Alfa Romeo Sauber F1 Team''' frutu d'un alcuerdu de collaboración téunicu y comercial col fabricante italianu,<ref name="AlfaRomeoenSauber"/> anque van siguir llevando motores y caxes de cambéu de [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], esta vegada actualizaos. Los pilotos van ser [[Charles Leclerc (pilotu)|Charles Leclerc]] y [[Marcus Ericsson]].<ref>{{Cita web |url=http://www.wradio.com.co/noticias/deportes/charles-leclerc-y-marcus-ericsson-seran-los-pilotos-de-sauber-en-2018/20171202/nota/3654391.aspx |títulu=Charles Leclerc y Marcus Ericsson van ser los pilotos de Sauber en 2018 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[W Radio (Colombia)|W Radio]] |fecha=2 d'avientu de 2017 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180628015907/http://www.wradio.com.co/noticias/deportes/charles-leclerc-y-marcus-ericsson-seran-los-pilotos-de-sauber-en-2018/20171202/nota/3654391.aspx |fechaarchivu=2018-06-28 }}</ref>
== Monoplaces en Fórmula 1 ==
La siguiente galería amuesa los distintos modelos utilizaos por Sauber en Fórmula 1.
* 1993-1997
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Sauber C12.JPG| anchu1 = 200| testu1 = [[Sauber C12]] (1993)| semeya2 = Sauber C13 1.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Sauber C13]] (1994)| semeya3 = Hangar7-01.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Sauber C14]] (1995)| semeya4 = Heinz-Harald Frentzen 1996 Imola.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Sauber C15]](1996)| semeya5 = Sauber C16 at Grassau.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Sauber C16]] (1997)}}
* 1998-2003
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Sauber C17.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Sauber C17]] (1998)| semeya2 = Sauber C18 Auto und Technik Museum Sinsheim.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Sauber C18]] (1999)| semeya3 = Mika Salo 2000 Belgian.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Sauber C19]] (2000)| semeya4 = Sauber C20 2001 Formula1 Racer Nick Heidfeld Petronas-Red Bull Racing LSideFront SATM 05June2013 (14597429951).jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Sauber C20]] (2001)| semeya5 = Sauber petronas c21.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Sauber C22]] (2003)}}
* 2004-2012
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Giancarlo Fisichella 2004 Belgium.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Sauber C23]] (2004)| semeya2 = Jacques Villeneuve 2005 Canada.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Sauber C24]] (2005)| semeya3 = De la Rosa Canada GP 2010 (cropped).jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Sauber C29]] (2010)| semeya4 = Kamui Kobayashi 2011 Malaysia Qualify.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Sauber C30]] (2011)| semeya5 = Kamui Kobayashi 2012 Malaysia FP3.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Sauber C31]] (2012)}}
* 2013-2017
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = F1 2013 Jerez test - Sauber.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Sauber C32]] (2013)| semeya2 = Adrian Sutil 2014 Singapore FP1.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Sauber C33]] (2014)| semeya3 = Felipe Nasr 2015 Malaysia FP3.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Sauber C34]] (2015)| semeya4 = Felipe Nasr 2016 Malaysia Q1.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Sauber C35]] (2016)| semeya5 = Marcus Ericsson 2017 Catalonia test (27 Feb-2 Mar) Day 1.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Sauber C36]] (2017)}}
* 2018-
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Ericsson Alfa Romeo Sauber C37 Testing Barcelona.jpg | anchu1 = 200| testu1 = [[Sauber C37]] (2018)}}
== Resultaos en Fórmula 1 ==
{{AP|Resultaos de Sauber F1 Team}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|Sauber|Sauber}}
* {{Cita web |url=http://www.sauberf1team.com/es/ |títulu=Sitio oficial de Sauber |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150421050401/http://www.sauberf1team.com/es |fechaarchivu=2015-04-21 }}
* {{Twitter|OfficialSF1Team}}
* {{Cita web |url=http://www.youtube.com/watch?v=-nfyiAlPcUE |títulu=History & Heritage / Evolution of Race Cars, extended version - Sauber F1 Team |autor=Sauber |fecha=6 de payares de 2013 |obra=[[YouTube]] |idioma=inglés}}
* {{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/escuderias/sauber/ |títulu=Sauber |obra=[[Antena 3]]}}
* {{Enllaz rotu|1=Sauber |2=http://www.arpem.com/competicion/formula_unu/escuderias/sauber/sauber.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web |url=http://www.as.com/motor/formula-1/escuderia/bmw/ |títulu=Sauber |autor=Martínez, Héctor |obra=[[As (periódicu)|AS]]}}
* {{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipos/sauber |títulu=Sauber |obra=The F1}}
* {{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/escuderias/sauber/ |títulu=Sauber |obra=F1 al día}}
* {{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/equipos/6/sauber/ |títulu=Sauber |obra=GPUpdate}}
* {{Cita web |url=https://www.marca.com/deporte/motor/formula1/2013/sauber.html |títulu=Sauber |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]}}
* {{Cita web |url=http://www1.skysports.com/formula1/teams/sauber |títulu=Sauber |obra=[[Sky Sports]] |idioma=inglés}}
* {{Cita web |url=http://www.statsf1.com/es/sauber.aspx |títulu=Sauber |obra=statsf1.com}}
* {{Cita web |url=http://velocidadtotal.com/equipo/10-sauber |títulu=Sauber |obra=Velocidá Total}}
{{Tradubot|Sauber F1 Team}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Equipos de Fórmula 1]]
[[Categoría:Equipos de Fórmula 3]]
[[Categoría:Deportes de motor en Suiza]]
[[Categoría:Equipos deportivos de Suiza]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
l41jvgzjejq8hjzx7jg7sgoq7a1d4ko
Sahara Force India F1 Team
0
129764
4527187
4479858
2026-09-10T20:52:31Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 4 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527187
wikitext
text/x-wiki
{{equipu
| imaxe = Mazepin Force India VJM11 Testing Barcelona.jpg
| pie = Force India VJM11.
| nome = {{bandera|India}} Force India |
nome completu = Sahara Force India Formula One Team
| fundador = {{bandera|India}} [[Vijay Mallya]]
| llocalidá = [[Silverstone]], [[Northamptonshire]], [[Reinu Xuníu]] || direutor = {{bandera|Reinu Xuníu}} Robert Fernley
| direutor técnicu = {{bandera|Reinu Xuníu}} Andrew Green
| pilotos = 11. {{bandera|MEX}} [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] <br/> 31. {{bandera|Francia}} [[Esteban Ocon]]
| pilotos de prueba = 35. {{bandera|Canadá}} Nicholas Latifi
| xasis = [[Force India VJM11|VJM11]]
| motor = [[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]]-AMG F1 M09 EQ Power+ [[Motor V6|V6]] [[Turbocompresor|Turbo]]
| neumáticos = {{Neumáticu|P}}
| patrocinadores = {{bandera|Austria}} BWT <br /> {{bandera|India}} [[Sahara India Pariwar]] <br /> {{bandera|Méxicu}} [[Claro]] <br /> {{Bandera|Méxicu}} [[Telmex]] <br /> {{bandera|Xapón}} [[NEC]] <br /> {{Bandera|Méxicu}} [[Telcel]] <br />
<br /> {{Bandera|Méxicu}} [[Pemex]] <br />{{Bandera|Escocia}} [[Johnnie Walker]] <br/> {{bandera|Italia}} [[Pirelli]] <br /> {{bandera|Méxicu}} [[Telmex|Infinitum]] <br /> {{bandera|India}} Kingfisher <br /> {{bandera|EEXX}} Hype Energy <br /> {{bandera|EEXX}} Felio Siby <br /> {{bandera|Reinu Xuníu}} LDNR.biz <br /> {{bandera|Chipre}} FXTM <br /> {{bandera|Méxicu}} Interprotección <br /> {{bandera|Méxicu}} Quaker State
| debut = {{bandera|Australia}} [[Gran Premiu d'Australia de 2008]]
| carreres apostaes = 191
| grandes premios = 191
| victories = 0
| poles = 1
| podios = 5
| vueltes rápides = 5
| última temporada = 2017
| última posición = 4º (187 puntos)
| campeonatos constructor = 0
| campeonatos pilotos = 0
}}
'''Sahara Force India Formula One Team''', tamién conocida como '''Force India''', ye una [[escudería]] [[hindú]] de [[Fórmula 1]] creada n'ochobre de [[2007]], surdida arriendes de la compra de [[Spyker F1]] per parte del consorciu formáu pol empresariu de la [[India]] [[Vijay Mallya]] y pol holandés Michiel Mol, pagando 88 millones d'euros p'adquirir la metá de les aiciones del equipu.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2007/10/7036.html |títulu=FIA approve Spyker's Force India name change |idioma=inglés |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=24 d'ochobre de 2007}}</ref> Participa nel [[Campeonatu Mundial de Constructores de Fórmula 1|Mundial de Fórmula 1]] dende [[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]. En ochobre de 2011, la compañía India [[Sahara India Pariwar]] adquirió'l 42,5% de les aiciones de Force India F1 por 100 millones de [[Dólar d'Estaos Xuníos|$]].<ref name="Sahara India">{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2011/10/12640.html |títulu=Sahara Group becomes co-owner of Force India |obra=[[Fórmula 1]] |idioma=inglés |fecha=12 d'ochobre de 2011}}</ref>
Sahara Force India F1 Team representa la medría de participación d'[[India]] na [[Fórmula 1]] xunto col [[Circuitu Internacional de Buddh]], qu'allugó'l primera [[Gran Premiu de la India]] en [[2011]], los pilotos [[Karun Chandhok]] y [[Narain Karthikeyan]], y el Sahara India Pariwar Group.
== Historia ==
=== Temporada 2008: añu de deprendimientu ===
{{AP|Temporada 2008 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Adrian Sutil 2008 Canada.jpg|right|thumb|200px|[[Adrian Sutil]] nel [[Gran Premiu de Canadá de 2008|GP de Canadá]].]]
Dellos pilotos como l'español [[Roldán Rodríguez]],<ref>{{Cita web |títulu=Roldán Rodríguez nun va correr en Force India |obra=[[El País (España)|El País]] |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2008/01/09/actualidad/1199866918_850215.html |fecha=9 de xineru de 2008}}</ref> [[Christian Klien]], [[Franck Montagny]], [[Ralf Schumacher]] y [[Vitantonio Liuzzi]] participaron tamién en pruebes col equipu,<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2007/11/12/motor/1194890119.html |títulu=Roldán compite con Ralf Schumacher y Giancarlo Fisichella por pilotar en Force India |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=12 de payares de 2007}}</ref> siendo'l postreru'l que consiguiera'l puestu de pilotu probador.<ref>{{Cita web |títulu=Force India confirma la so alliniación de pilotos pa 2008 |obra=GPUpdate.net |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/177338/force-india-confirma-la so-alineacion-de-pilotos-pa-2008/ |fecha=10 de xineru de 2008 |fechaaccesu=11 de xineru de 2008}}</ref> Los pilotos titulares na [[Temporada 2008 de Fórmula 1|temporada 2008]] fueron [[Adrian Sutil]] y [[Giancarlo Fisichella]].<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD02/PUB/2008/01/11/EMD20080111047MDP.pdf |títulu=Force India confirma a Fisichella |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=11 de xineru de 2008 |páxina=47|formatu=[[PDF]]}}</ref>
En [[2008]], empiecen la [[Temporada 2008 de Fórmula 1|temporada]] col xasis del [[Spyker F1|Spyker]] del añu anterior con dellos cambeos, que ye llamáu [[Force India VJM01]]; y cunten col motor [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], como'l [[Spyker F1|Spyker]] de [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]].<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2008/2/7387.html |títulu=Force India debú the VJM01 in Barcelona |idioma=inglés |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=25 de febreru de 2008}}</ref> El coche foi presentáu'l [[7 de febreru]] en [[Bombay]].
Empiecen la temporada con dos abandonos nel [[Gran Premiu d'Australia de 2008|Gran Premiu d'Australia]]. Na siguiente carrera, celebrada en [[Gran Premiu de Malasia de 2008|Malasia]], [[Giancarlo Fisichella]] consigue acabar en docena posición, ente que [[Adrian Sutil|Sutil]] abandona de nuevu. Nes primeres clasificaciones, el coche amuesa un nivel más aceptable que'l de [[Spyker F1|Spyker]], raspiando la Q2.
Nel [[Gran Premiu de Mónacu de 2008|Gran Premiu de Mónacu]], [[Adrian Sutil|Sutil]] realizó la carrera de la so vida, llegando al 4ᵘ puestu a 10 minutos del final de la carrera, cuando foi truñáu por [[Kimi Räikkönen]], arruinando lo que fuera un resultáu histórica tantu pal pilotu como pal equipu. Igualmente, l'alemán foi reconocíu pol so gran carrera realizada.
A pesar d'un empiezu esperanzador, l'equipu siguía siendo'l "farolucu coloráu" de la parrilla, y a media temporada concentró los sos esfuercios nel {{f1|2009}}.<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/69161 |títulu=Force India set to switch focus to 2009 |obra=[[Autosport]] |editorial=[[Haymarket Group]] |apellíu=Noble |nome=Jonathan |fecha=15 de xunetu de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
Nel [[Gran Premiu de Singapur de 2008|Gran Premiu de Singapur]], [[Giancarlo Fisichella|Fisichella]] coló nel 3ᵘ puestu dende la vuelta 19 hasta la vuelta 27, na que'l pilotu de [[Williams Racing|Williams]] [[Nico Rosberg]] pasó por boxes pa cumplir una penalización. A partir d'ellí, l'italianu pasó a tar segundu, detrás del pilotu de [[Toyota Racing|Toyota]] [[Jarno Trulli]]; pero na vuelta 29, [[Giancarlo Fisichella|Fisichella]] fixo la so única parada y perdió la so 2ᵘ puestu. Al rematar la carrera, l'italianu llegó'l 14º.
El so meyor resultáu final na so primer temporada ({{f1|2008}}) foi'l 10º de [[Giancarlo Fisichella|Fisichella]] n'[[Gran Premiu d'España de 2008|España]]. En clasificación, el mesmu pilotu italianu consiguió un 12º en [[Gran Premiu d'Italia de 2008|Monza]]. L'equipu Force India nun llogró puntuar nel so añu de debú, pero tuvo cerca de consiguilo.
=== Temporada 2009: lleguen los primeros frutos ===
{{AP|Temporada 2009 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Adrian_Sutil_2009_Germany_2.jpg|right|thumb|200px|[[Adrian Sutil]] conduciendo'l Force India mientres el [[Gran Premiu d'Alemaña de 2009|GP d'Alemaña]].]]
A pesar de que Force India nun puntuó en [[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]], l'equipu llogró una pervalible esperiencia y una mira real de meyora. [[:en:Vijay Mallya|Vijay Mallya]] afirmó tar contentu colos sos actuales pilotos, colos que siguió en [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]].<ref>{{Cita web |url=http://www.as.com/motor/articulo/formula-automovilismu-deportes/20081214dasdaimot_3/Tes |títulu=Force India va siguir colos sos mesmos pilotos |fecha=14 d'avientu de 2008 |obra=[[As (periódicu)|AS]]}}</ref> De cara a anguaño, Force India pretendía dar un saltu calidable y por ello despidió a [[Colin Kolles]] y [[Mike Gascoyne]] (que la so vacante ocuparon [[James Key]], Mark Smith y Robert Fernley) y nun anovó'l so contratu con [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], yá que llegó a un alcuerdu pa usar motores [[Mercedes-Benz]] y [[KERS]] y [[caxa de cambeos]] de [[McLaren]] a partir de la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada 2009]].<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/203219/mercedes-suministrara-motores-a-force-india/ |títulu=Mercedes va suministrar motores a Force India |obra=GPUpdate.net |fecha=10 de payares de 2008}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.as.com/motor/articulo/formula-automovilismu-deportes/20081111dasdaimot_3/Tes |títulu=Mallya nun quier ser una comparsa na F-1 |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=11 de payares de 2008}}</ref>
En {{f1|2009}}, l'equipu ameyoró les sos prestaciones y tuvo a puntu de llograr los sos primeros puntos delles vegaes (como en [[Gran Premiu de China de 2009|China]], [[Gran Premiu de Mónacu de 2009|Mónacu]] o [[Gran Premiu d'Alemaña de 2009|Alemaña]], onde s'escaparon por dellos factores: accidentes, toques con rivales, etc.). Finalmente, nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2009]], [[Giancarlo Fisichella]] fizo historia al logar la primera [[pole position]] na historia de Force India y sumando na carrera los primeros puntos pal equipu, siendo segundu y lluchando pola victoria hasta'l final. El día [[3 de setiembre]] de [[2009]] confirmóse la marcha de [[Giancarlo Fisichella]] a la [[Scuderia Ferrari]] como sustitutu de [[Luca Badoer]] hasta'l final de [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada 2009]].<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2009/09/04/EMD20090904031MDP.pdf |títulu=Ferrari decantar por Fisichella |apellíu=Blancafort |nome=Raymond |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=4 de setiembre de 2009 |páxina=31|formatu=PDF}}</ref> [[Vitantonio Liuzzi]], hasta entós probador del equipu indiu, ocupó'l [[monoplaza]] nº21 de [[Giancarlo Fisichella]] hasta'l final de la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada]].<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/219088/liuzzi-pilotu-de-force-india/ |títulu=Liuzzi pilotu de Force India |obra=GPUpdate.net |fecha=7 de setiembre de 2009}}</ref> [[Adrian Sutil]] consiguió'l restu de puntos de la temporada pa Force India con un 4ᵘ puestu en [[Gran Premiu d'Italia de 2009|Monza]], dexando a la escudería 9ª en constructores con 13 puntos.
=== Temporada 2010: afitamientu como escudería de media tabla ===
{{AP|Temporada 2010 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Liuzzi Canada GP 2010.jpg|left|thumb|200px|[[Vitantonio Liuzzi]] nel [[Gran Premiu de Canadá de 2010|GP de Canadá]].]]
Empezaron una pretemporada esperanzadora, tres les grandes resultancies del equipu a la fin de la temporada {{F1|2009}}. Efeutivamente, na primer carrera, [[Adrian Sutil]] llogra pasar a la Q3 clasificándose 10º, ente que [[Vitantonio Liuzzi]] consigui ser 12º. En carrera, [[Adrian Sutil|Sutil]] tien problemes y pierde puestos, pero sicasí, [[Vitantonio Liuzzi|Liuzzi]] fai una gran carrera y acaba en novena posición. N'[[Gran Premiu d'Australia de 2010|Australia]], ameyoren y [[Vitantonio Liuzzi|Liuzzi]] llogra acabar 7º, pero [[Adrian Sutil|Sutil]] tien qu'abandonar por problemes de motor. En [[Gran Premiu de Malasia de 2010|Malasia]] siguen col ameyoramientu y [[Adrian Sutil|Sutil]] acaba 5º, ente que [[Vitantonio Liuzzi|Liuzzi]] tien problemes col acelerador y abandona. En [[Gran Premiu de China de 2010|China]], Liuzzi causa un espaxaráu accidente na primer vuelta, qu'arreya a [[Sébastien Buemi]] y [[Kamui Kobayashi]], y vese obligáu a abandonar. Sutil tien munchos problemes so l'agua y llega 11º a la meta. A partir d'ende, l'equipu indiu encadena una racha positiva de resultancies y acaba nos puntos nes 6 siguientes carreres de manera consecutiva de la mano de Sutil. Pero n'[[Gran Premiu d'Alemaña de 2010|Hockenheim]], los homes de Vijay Mallya esperimenten l'entamu d'un baxón nel so rendimientu que s'enllarga hasta'l final del añu y que se traduz na perda de la sesta posición -por un solu puntu- nel mundial en favor d'un [[Williams Racing|Williams]] a l'alza na segunda metá del añu. Magar ello, l'equipu indiu completó la so meyor temporada na máxima categoría al rematar en séptimu llugar na clasificación de constructores, siguiendo cola so progresión.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/10909/temporada-2010-l'equipu-force-india/ |títulu=Temporada 2010: L'equipu Force India |obra=F1 al día |fecha=27 d'avientu de 2010}}</ref>
=== Temporada 2011: ameyorando adulces ===
{{ap|Temporada 2011 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Paul_di_Resta_2011_Malaysia_Qualify.jpg|thumb|right|[[Paul di Resta]] al volante del [[Force India VJM04|VJM04]].]]
Nesta temporada, Force India quier siguir evolucionando y pallo ficha al vixente campeón del [[Deutsche Tourenwagen Masters|DTM]] [[Paul di Resta]].<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2011/01/26/mas_motor/1295996401_850215.html |títulu=Confirmaos Sutil y Di Resta como pilotos de Force India |autor=[[Europa Press]] |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=26 de xineru de 2011}}</ref> El pilotu escocés protagoniza un empiezu de temporada espectacular, llogrando rematar décimu nos dos primeres carreres y batiendo en delles ocasiones a [[Adrian Sutil]]. El pilotu alemán, pela so parte, llogra puntuar n'[[Gran Premiu d'Australia de 2011|Australia]], siendo novenu, pero en [[Gran Premiu de Malasia de 2011|Malasia]] ye oncenu. Un gran empiezu pa Force India, que cada vez escala más puestos y yá se llogra integrar nel grupu mediu de la parrilla, superando inclusive a [[Williams Racing|Williams]]. En [[Gran Premiu de China de 2011|China]], [[Paul di Resta|Di Resta]] parte dende una impresionante 8ª posición, ente que [[Adrian Sutil|Sutil]] ye 11º. En carrera, [[Paul di Resta|Paul]] queda a les puertes de los puntos, con un oncenu llugar, y [[Adrian Sutil|Adrian]] ye decimoquintu, nuna carrera más fluexa que'l so compañeru. Sicasí, nes siguientes carreres, la formación india sufre y baxa el so rendimientu. Sicasí, nel [[Gran Premiu d'Alemaña de 2011|GP d'Alemaña]], [[Adrian Sutil]], na so casa, protagoniza una carrera escelente y remata nuna estelante sesta plaza, consiguiendo'l so meyor resultáu de la temporada, dempués de ser séptimu en [[Gran Premiu de Mónacu de 2011|Montecarlu]]. L'equipu indiu amosó'l meyor ritmu de toles escuderíes de nivel mediu y [[Adrian Sutil|Adrian]] superó a los [[Mercedes AMG F1 Team|Mercedes GP]]. Otru gran llogru pa Force India llograr en [[Gran Premiu de Singapur de 2011|Singapur]], con un 6ᵘ puestu de [[Paul di Resta|Di Resta]] y un 8º de [[Adrian Sutil|Sutil]]. Foi'l preludiu d'un desenvolvimientu del so coche que-yos fixo esguilar posiciones nel mundial na segunda metá del añu.
En ochobre de 2011, el consorciu [[Sahara India Pariwar]] de Subrata Roy Sahara adquier el 42,5% del equipu.<ref name="Sahara India" />
En [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2011|Corea]], Force India nun llogró tener un ritmu tan consistente y fueron superaos por [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]. Aun así, [[Paul di Resta|Di Resta]] llogró un puntu al rematar 10º, ente que [[Adrian Sutil|Sutil]] quedó 11º. N'[[Gran Premiu de la India de 2011|India]], na so carrera de casa, volvieron ser batíos polos [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]; pero siquier [[Adrian Sutil|Sutil]] llogró ser 9º, ente que [[Paul di Resta|Di Resta]] tuvo más problemes y nun pasó de la 13ª posición. [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] averábase-yos na clasificación, pero colos seis puntos llograos n'[[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2011|Abu Dhabi]] y los dolce na última carrera en [[Gran Premiu de Brasil de 2011|Brasil]], Force India llogró'l so oxetivu y remató 6º na clasificación final, ameyorando nun puntu tamién al respective de {{f1|2010}}. Amás, quedar a namái 4 puntos de [[Renault F1 Team|Lotus Renault]], que foi'l 5º equipu. Fueron claramente de menos a más y la reaición valió-yos pa consiguir la so meyor posición nel mundial de constructores.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorpasionf1.com/formula-1/resume-formula-1-2011-force-india-un equipu-en-alza |títulu=Resumen Fórmula 1 2011: Force India, un equipu n'alza |apellíu=Garcia |nome=Àlex |obra=MotorPasiónF1 |fecha=30 d'avientu de 2011}}</ref>
=== Temporada 2012: más punto pero peor puestu global ===
{{ap|Temporada 2012 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:F1 2012 Jerez test - Force India 5.jpg|thumb|180px|left|[[Nico Hülkenberg]] pilotando la monoplaza nun test.]]
Para [[temporada 2012 de Fórmula 1|2012]], Force India anuncia que [[Nico Hülkenberg]] va ser el nuevu compañeru de [[Paul di Resta]].<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/272815/oficial-di-resta-y-hulkenberg-pilotos-force-india-pa-2012/ |títulu=Oficial: Di Resta y Hülkenberg pilotos Force India pa 2012 |obra=GPUpdate.net |fecha=16 d'avientu de 2011}}</ref> La escudería afincada en Silverstone pretendía lluchar pola quinta posición del mundial de constructores.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2012/02/03/motor/formula1/1328264764.html |títulu=Force India presenta'l VJM05 en Silverstone |nome=Miguel Ángel |apellíu=García |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=3 de febreru de 2012}}</ref>
L'entamu de la temporada nun foi descomanadamente positivu pa Force India, yá que magar llograba puntuar, ello producía forma irregular; anque sí ameyoraba los arranques d'años precedentes. A partir del descansu veraniegu, Force India empieza una dinámica positiva al desenvolver tol so potencial, puntuando en cada carrera con posiciones más altes (dos cuartos puestos como meyores resultaos) y volviendo a la llucha pol sestu puestu del campeonatu d'equipos. Finalmente nun pudo consiguir dicha posición por cuenta de les bones resultancies de [[Sauber F1 Team|Sauber]] na primer parte del añu, pero aun así Force India demostró nuevamente la so solidez al ameyorar el botín de puntos del añu precedente y amosar un eleváu grau de fiabilidá.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2012/12/09/2012-f1-season-review-force-india/ |títulu=One step forward, one step back for Force India |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 Fanatic |idioma=inglés |fecha=9 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=10 d'avientu de 2012}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17659/analisis-f1-2012-force-india-evolucion-ascendente/ |títulu=Analís F1 2012: Force India, evolución ascendente |apellíu=Grau |nome=Pablo |obra=F1 al día |fecha=15 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=15 d'avientu de 2012}}</ref>
=== Temporada 2013: de más a menos ===
{{ap|Temporada 2013 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Adrian Sutil 2013 Malaysia FP2.jpg|thumb|right|[[Adrian Sutil]] nel [[Gran Premiu de Malasia de 2013|GP de Malasia]].]]
El [[1 de febreru]], Force India desvela'l so nuevu [[Force India VJM06|VJM06]] cola presencia d'un solu pilotu, [[Paul di Resta]].<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2013/02/01/motor/formula1/1359723044.html |títulu=El nuevu Force India VJM06 yá rueda en Silvestone |autor=S., M. |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=1 de febreru de 2013 |fechaaccesu=1 de febreru de 2013}}</ref> Finalmente, tres una llarga espera, [[Adrian Sutil]] gana la partida a [[Jules Bianchi]] y faise col segundu volante.<ref>{{Cita web |url=https://www.europapress.es/deportes/formula1-00312/noticia-formula-force-india-da-sutil-ultimo-asientu-llibre-parrilla-20130228140129.html |títulu=Force India da a Sutil l'últimu asientu llibre |obra=[[Europa Press]] |fecha=28 de febreru de 2013 |fechaaccesu=28 de febreru de 2013}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2013/03/20/deportes/1363739309_850215.html |títulu=Force India: Paul di Resta y Adrian Sutil |autor=[[Europa Press]] |obra=[[Cadena SER]] |fecha=20 de marzu de 2013 |fechaaccesu=21 de marzu de 2013}}</ref>
A pesar de la incertidume, Force India sorprendió na primer carrera n'[[Gran Premiu d'Australia de 2013|Australia]] al asitiar a los sos dos pilotos nos puntos (7º y 8º). Paecía que tamién llograríen una bon resultancia en [[Gran Premiu de Malasia de 2013|Malasia]], pero problemes nes tuerques nes paraes en boxes obligar a retirar dambos coches por seguridá.
El [[28 de marzu]], la escudería anunció la renovación del so contratu de suministru de motores con [[Mercedes-Benz]].<ref>{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/force-india-seguira-usando-motores-mercedes-2351046 |títulu=Force India va siguir usando motores Mercedes |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=28 de marzu de 2013 |fechaaccesu=28 de marzu de 2013}}</ref>
Mientres [[Adrian Sutil]] sigue lastrado pola mala fortuna, [[Paul di Resta]] consigue unos puntos bien pervalibles en [[Gran Premiu de China de 2013|China]] y [[Gran Premiu de Baréin de 2013|Baréin]], al terminar eses carreres en 8º y 4º llugar respeutivamente, roblando asina'l meyor empiezu d'una temporada de la historia de la escudería anglu-india.<ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2013/04/21/72715-balance-gp-bahrein-f1-2013-equipu-force-india |títulu=Balance GP de Bahréin F1 2013 - equipu Force India |autor=Del Mar García, Blanca |obra=CarandDriverTheF1 |fecha=21 d'abril de 2013 |fechaaccesu=22 d'abril de 2013 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250119085619/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2013/04/21/72715-balance-gp-bahrein-f1-2013-equipu-force-india |fechaarchivu=2025-01-19 }}</ref> En [[Gran Premiu de Mónacu de 2013|Mónacu]], dambos pilotos consiguen acabar en zona de puntos, situación que se repite na centésima carrera de Force India, el [[Gran Premiu de Canadá de 2013|GP de Canadá]], y que sirve pa consolidar la quinta posición nel campeonatu.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/19392/sutil-bonu-colase-montral-un puntu-teniendo-cunta-tou-sucedio/ |títulu=Sutil: "Ye bonu colase de Montreal con un puntu teniendo en cuenta tou lo qu'asocedió" |apellíu=Gorbe |nome=Daniel |obra=F1 al día |fecha=10 de xunu de 2013 |fechaaccesu=10 de xunu de 2013}}</ref> Tres otra bon resultancia en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|Silverstone]], les coses empiecen a torcese a partir del [[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|GP d'Alemaña]], con 2 carreres consecutives ensin puntuar, mientres [[McLaren]] recupera ritmu y arrampúña-yos el so 5ª posición nel mundial, coincidiendo col cambéu de compuestos [[Pirelli]].<ref>{{Cita web |url=http://www.laf1.es/noticias/los-nuevos-neumaticos-perxudicaron--force-india-segun-mallya |títulu=Los nuevos neumáticos perxudicaron a Force India, según Mallya |apellíu=Carricas |nome=Miguel |obra=La F1 |fecha=2 d'agostu de 2013 |fechaaccesu=8 d'agostu de 2013}}</ref> Sicasí, dos bonos resultancies na [[Gran Premiu de la India de 2013|India]] y n'[[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2013|Abu Dhabi]] consolidaron el 6º llugar nel campeonatu de constructores, ameyorando asina la so posición con respectu al {{f1|2012}} magar llograr menos puntos qu'entós.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/09/2013-f1-season-review-force-india/ |títulu=Force India hold off Sauber challenge for sixth |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 Fanatic |idioma=inglés |fecha=9 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=9 d'avientu de 2013 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170301075040/http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/09/2013-f1-season-review-force-india/ |fechaarchivu=2017-03-01 }}</ref>
=== Temporada 2014: la revelación de la temporada ===
{{ap|Temporada 2014 de Fórmula 1}}
[[Ficheru:Sergio Pérez Bahrain 2014.jpg|thumb|250px|[[Sergio Pérez (pilotu)|Checo Pérez]] nel [[Gran Premiu de Baréin de 2014|GP de Baréin de 2014]] onde consigue'l segundu podiu na historia de Force India con un tercer llugar na carrera.]]
El 3 d'avientu de 2013, Force India confirma'l regresu de [[Nico Hülkenberg]] como pilotu titular, roblando un contratu "multianual" a partir de {{f1|2014}}.<ref name="Hulk">{{Cita web |url=https://www.marca.com/2013/12/03/motor/formula1/1386085698.html |títulu=Hulkenberg dexa Sauber y vuelve a Force India |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=3 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=3 d'avientu de 2013}}</ref> Nueve díes dempués, el 12 d'avientu, Vijay Mallya presenta a [[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]] como segundu pilotu de la escudería.<ref name="Perez">{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/sergio-perez-ficha-por-force-india-2919769 |títulu=Sergio Pérez ficha por Force India |autor=[[DPA]] |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=12 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=13 d'avientu de 2013}}</ref> [[Daniel Juncadella]] foi confirmáu como piloto probador.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2014/01/24/formula_1/1390556409_700134.html |títulu=Dani Juncadella ye'l nuevu piloto probador de Force India |apellíu=Franco |nome=Manuel |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=24 de xineru de 2014}}</ref> L'equipu desveló una imaxe del so nuevu monoplaza, el [[Force India VJM07|VJM07]], cola novedá del color negru na so decoración.<ref>{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/sahara-force-india-primer-equipo-que-presenta-coche-2014-3032591 |títulu=Sahara Force India, primer equipu que presenta'l coche de 2014 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=22 de xineru de 2014 |fechaaccesu=22 de xineru de 2014}}</ref>
L'equipu empezó la temporada puntuando colos sos dos coches na primer carrera n'[[Gran Premiu d'Australia de 2014|Australia]]. En [[Gran Premiu de Baréin de 2014|Baréin]], Pérez llogró'l segundu podiu de la historia de Force India, al terminar en 3ᵘ puestu. Nes siguientes 7 carreres, tanto Pérez como Hülkenberg van siguir entrando regularmente nos puntos, consolidando a la escudería india como la quinta nel campeonatu de constructores.
Nel [[Gran Premiu d'Austria de 2014|GP d'Austria]], Pérez consigue la [[vuelta rápida]] (1:12.142), de la carrera y conclúi na sesta posición, y Hülkenberg facer na novena.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/results/season/2014/923/7359/fastest_laps.html |títulu=FORMULA 1 GROSSER PREIS VON ÖSTERREICH 2014 |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=22 de xunu de 2014 |idioma=inglés |urlarchivu=https://archive.today/20150413214700/http://origin.lb.formula1.com/results/season/2014/923/7359/fastest_laps.html |fechaarchivu=13 d'abril de 2015 }}</ref> Sicasí, un doble abandono n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2014|Hungría]] dexa a [[McLaren]] retayar la so ventaya y arrampúña-yos la 5ª posición en [[Gran Premiu d'Italia de 2014|Monza]]; pero en [[Gran Premiu de Singapur de 2014|Singapur]] Force India vuelve asitiase per delantre de los de Woking y supera el so récor de puntos. Tres el [[Gran Premiu de Rusia de 2014|GP de Rusia]], McLaren recupera de nuevu la 5ª plaza del campeonatu. Foi una temporada na que Force India foi de más a menos, empezó bien fuerte (consiguiendo inclusive un podiu), pero acabó atopando dificultaes pa entrar na zona de puntos con regularidá. Finalmente, Force India vuelve acabar en 6ᵘ puestu nel mundial de constructores, pero establez un nuevu récor particular de puntuación, con 155 unidaes. Con éses el balance final de la temporada foi positivu.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2014/12/09/force-indies-best-ever-season-better/ |títulu=Force India's best season could have been even better |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 Fanatic |idioma=inglés |fecha=9 d'avientu de 2014 |fechaaccesu=9 d'avientu de 2014 }}</ref>
=== Temporada 2015 ===
{{ap|Temporada 2015 de Fórmula 1}}
El 20 d'ochobre de 2014, Force India confirma la continuidá de [[Nico Hülkenberg]] en {{f1|2015}},<ref>{{Cita web |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/20141020/54418080032/hulkenberg-seguira-en-sahara-force-india-en-2015.html |títulu=Hulkenberg va siguir en Sahara Force India en 2015 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[La Vanguardia]] |fecha=20 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=21 d'ochobre de 2014}}</ref> ente que un mes dempués anúnciase que [[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]] tamién va permanecer na escudería dempués d'anovar el so contratu.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2014/11/22/motor/formula1/1416672321.html |títulu=El mexicanu Sergio Pérez anueva con Force India |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=22 de payares de 2014 |fechaaccesu=22 de payares de 2014}}</ref>
[[Ficheru:Pérez Force India VJM08B Britain 2015.jpg|thumb|280px|Checo Pérez nel [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|GP de Gran Bretaña de 2015]]]]
El 21 de xineru de 2015 el [[Force India VJM08]] foi presentáu per primer vegada nun eventu nel [[Muséu Soumaya]] en [[Ciudá de Méxicu]].<ref>{{Cita web |url=http://www.eluniversaltv.com.mx/videos/v_8fa23ec207fb4679bb7354f595efe320.html |títulu=Presenten per primer vegada auto de F1 en Méxicu |obra=[[El Universal (Méxicu)|El Universal]] |fecha=21 de xineru de 2015}}</ref> A pesar de que Force India foi'l primer equipu en presentar el so auto del 2015, anuncióse que nun lo llevarán a la primer práutica de prueba en [[Circuitu de Xerez|Xerez]], van facer col auto del 2014, el [[Force India VJM07|VJM07]]. Esti retrasu deber en parte a que Force India camudó al [[túnel de vientu]] de [[Toyota]] con sede en [[Colonia (Alemaña)|Colonia]], [[Alemaña]].<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/321079/force-india-wind-tunnel-move-behind-car-delay/ |títulu=Force India: Wind tunnel move behind car delay |obra=GPUpdate |fecha=22 de xineru de 2015 |idioma=inglés}}</ref> L'equipu empezó la temporada puntuando colos sos dos coches n'[[Gran Premiu d'Australia de 2015|Australia]], pero namái llograron otros 4 puntos nes 4 siguientes carreres.
Nel [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|GP de Gran Bretaña]], l'equipu estrenó la especificación B del so coche, y dambos pilotos llograron puntuar. Tres un doble abandono n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2015|Hungría]], llegó, hasta esi momentu, el meyor resultáu de la temporada del equipu, un 5ᵘ puestu de [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]].
El [[Gran Premiu de Rusia de 2015|Gran Premiu de Rusia]], en Sochi, foi una carrera de clarescuros pa la escudería. Ente que [[Nico Hülkenberg]] tuvo un accidente na llargada, lo qu'obligó al so abandonu, [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio "Checo" Pérez]] aprovechó un accidente na vuelta 12 pa camudar neumáticos, que llevó hasta'l final, calteniéndose nel octavu llugar y llegando hasta'l 2º. Foi superáu por Vettel y quedóse terceru, cargu que caltuvo hasta la penúltima vuelta, cuando ser degoláu polos pilotos finlandeses: Bottas (Williams) y Raikkonen (Ferrari). Pero estos dos topetaron na postrera, lo que-y abrió la puerta a [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] pa rematar la carrera en 3ª plaza, dando a la so escudería'l 3º podiu de la so historia y consolidándola nel 5º llugar del campeonatu.
Nel [[Gran Premiu de Brasil de 2015|GP de Brasil]], l'equipu asegurar de forma matemática la quinta posición del campeonatu, el meyor rexistru de la so historia.<ref>{{Cita web |url=http://www.jamesallenonf1.com/2015/11/force-india-secures-best-ever-finish-in-formula-1-constructors-championship/ |títulu=FORCE INDIA SECURES BEST EVER FINISH IN FORMULA 1 CONSTRUCTORS' CHAMPIONSHIP |apellíu=Kalinauckas |nome=Alex |obra=James Allen on F1 |idioma=inglés |fecha=16 de payares de 2015 |fechaaccesu=16 de payares de 2015 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170807083815/https://www.jamesallenonf1.com/2015/11/force-india-secures-best-ever-finish-in-formula-1-constructors-championship/ |fechaarchivu=2017-08-07 }}</ref>
=== Temporada 2016: El meyor equipu de la clase media ===
En 2016, tantu [[Nico Hülkenberg]] como [[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]] van siguir siendo los pilotos de Force India quien van correr col [[Force India VJM09]].<ref>{{Cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/hulkenberg-anueva-por dos-anos-con-force-india-4472030 |títulu=Hulkenberg anueva por dos años con Force India |autor=López Albiac, Laura |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=1 de setiembre de 2015 |fechaaccesu=2 de setiembre de 2015 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://lat.motorsport.com/f1/news/sergio-perez-ye-confirmado-con-force-india-pa-2016/ |títulu=Sergio Pérez ye confirmáu con Force India pa 2016 |obra=motorsport.com |fecha=23 de setiembre de 2015 |fechaaccesu=24 de setiembre de 2015 }}</ref>
[[Ficheru:Pérez Hülkenberg Bahrain 2016.jpg|thumb|280px|Pérez y Hülkenberg nel [[Gran Premiu de Baréin de 2016|GP de Baréin 2016]]]]
Dempués d'un entamu timido (con 14 puntos nes primeres cinco pruebes), nel [[Gran Premiu de Mónacu de 2016|GP de Monaco]] Checo Pérez llogra'l so primer podiu del 2016. Checo arrincó del 7° puestu y termina 3°, solo detrás de [[Lewis Hamilton]] y de [[Daniel Ricciardo]]. La carrera empecipió con ''[[auto de seguridá|safety car]]'' por cuenta de la intensa agua en [[Montecarlu]], na vuelta 15 camuda a nuemáticos d'agua entemedio y nel xiru a 31 slicks nidios, una gran estratexa con paraes nos fosos bien rápides. [[Sebastian Vettel]] terminó detrás de Pérez y nun llogró averase al pilotu mexicanu anque lu intentó en repitíes ocasiones. Pela so parte Hülk corrió bien al entamu, pero atopóse atrapáu nel tráficu dempués de la so primer parada y terminó sestu, consiguiendo la posición na postrera curva con un rebase impresionante a [[Nico Rosberg]]. Force India fixo una carrera épica pa recordar y onde tou pilotu suaña con ganar. Force India embólsase 23 pervalibles puntos pal campeonatu.
Tres un granible domingu en Montreal, pa Force India foi una gran fin de selmana mientres la octava fecha del calendariu, el [[Gran Premiu d'Europa de 2016|GP d'Europa]], celebráu nel [[Circuitu urbanu de Bakú]]. Checo y Hülk arrinquen 7° y 12° respeutivamente, anque Pérez calificara segundu foi sancionáu con 5 puestos por cambéu de [[Caxa de cambéu|caxa de velocidaes]]. El domingu na carrera, Checo avanza dos asities na primer vuelta dando cuenta de [[Daniil Kvyat|Kvyat]] y de [[Felipe Massa|Massa]] y nel últimu xiru degola a [[Kimi Räikkönen|Räikkönen]], quien anque debía de cumplir con una sanción de 5 segundos, Pérez quixo degolar en pista ente que Hülk queda 9° y rescata 2 puntos más pa una fin de selmana de 17 puntos en total colo que l'equipu suma puntos por tercer GP consecutivu. Checo quedó por detrás solo de los [[Alemaña|alemán]]es Rosberg y Vettel.<ref>https://www.marca.com/motor/formula1/gp-europa/2016/06/19/5766b059y2704y33328b45d2.html</ref><ref>http://www.record.com.mx/mas-deportes-f1/checo-perez-llogra-valiente-podiu-en-gp-de-europa</ref>
Force India termina'l campeonatu de constructores nun gran cuartu puestu, ameyorando'l quintu del añu anterior, con 173 puntos, y metiendo a los sos dos pilotos ente los diez primeros per primer vegada nel campeonatu, con Pérez séptimu (con 101 puntos, un únicu abandonu y dos podios en Mónacu y Bakú) en sumando unidaes nes últimes diez carreres; y Hülkenberg (72 puntos y una vuelta rápida en China) novenu na so última campaña col equipu indiu, yá que va ser el francés de Manor [[Esteban Ocon]] el so sustitutu en 2017.
== Monoplaces ==
La siguiente galería amuesa los distintos modelos utilizaos por Force India na Fórmula 1.
* 2008-2012
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Sutil 2008 Malaysia (cropped).jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Force India VJM01]] (2008)| semeya2 = Force India VJM02 Barcelona.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Force India VJM02]] (2009)| semeya3 = Liuzzi Canadian GP 2010.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Force India VJM03]] (2010)| semeya4 = A Sutil Monza 2011.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Force India VJM04]] (2011)| semeya5 = F1 2012 Jerez test - Force India 5.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Force India VJM05]] (2012)}}
* 2013-2017
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = F1 2013 Xerez test - Force India 2.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Force India VJM06]] (2013)| semeya2 = Nico Hulkenberg 2014 Singapore FP1.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Force India VJM07]] (2014)| semeya3 = Sergio Perez 2015 Malaysia FP3.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Force India VJM08]] (2015)| semeya4 = Sergio Perez 2016 Malaysia Q1.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Force India VJM09]] (2016) | semeya5 = Sergio Pérez (36099986012).jpg| anchu5 = 200| testu5 = [[Force India VJM10]] (2017)}}
* 2018-
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Mazepin Force India VJM11 Testing Barcelona.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Force India VJM11]] (2018)|}}
== Resultaos completes ==
{{AP|Resultaos de Force India F1 Team}}
=== Pilotos ===
Estos son los datos de tolos pilotos que compitieron pa Force India.<ref>{{Cita web |url=http://statsf1.com/es/force-india/pilote.aspx |títulu=Force India - Pilotos |obra=statsf1.com}}</ref> Los actuales tán marcaos en '''negrina'''.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center"
|-
!Pilotos !! Carreres !! Podios !! Puntos !! Victories !! Poles !! V. Rápides !! Títulos
|-
|align=left| {{bandera|Alemaña}} [[Adrian Sutil]] ||92 ||0 ||123* ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Alemaña}} [[Nico Hülkenberg]] ||79 ||0 ||283* ||0 ||0 ||2 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Méxicu}} '''[[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]]''' ||77 ||4 ||332* ||0 ||0 ||2 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Paul Di Resta]] ||58 ||0 ||121* ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]] ||30 ||1 ||8 ||0 ||1 ||1 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Italia}} [[Vitantonio Liuzzi]] ||24 ||0 ||21* ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Francia}} '''[[Esteban Ocon]]''' ||19 ||0 ||83 ||0 ||0 ||0 ||0
|}
* Hai qu'aprofiar qu'a partir de la [[Temporada 2010 de Fórmula 1]] hai un cambéu nel sistema de puntuación.
===Llogros===
* '''Meyor puestu na parrilla''': [[Pole position]] de [[Giancarlo Fisichella]] nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2009]].
* '''Meyor posición final en carrera''': 2ᵘ puestu de [[Giancarlo Fisichella]] nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2009]].
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{Commons|Force India}}
* {{Cita web |url=http://www.forceindiaf1.com/ |títulu=Páxina web oficial de Force India F1 Team |idioma=inglés}}
* {{Twitter|clubforce}}
* {{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/teams_and_drivers/teams/188/ |títulu=Force India |obra=[[Fórmula 1]] |idioma=inglés}}
* {{Enllaz rotu|1=Force India cumple 100 Grandes Premios en Fórmula 1 |2=http://www.f1aldia.com/semeyes/galerias/force-india-cumple-100-grandes-premios-formula-1/ |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/escuderias/force-india/ |títulu=Force India |obra=[[Antena 3]]}}
* {{Enllaz rotu|1=Force India |2=http://www.arpem.com/competicion/formula_unu/escuderias/force-india/force-india.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web |url=http://www.as.com/motor/formula-1/escuderia/force-india/ |títulu=Force India |obra=[[As (periódicu)|AS]] |autor=Martínez, Héctor}}
* {{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipos/force-india |títulu=Force India |obra=The F1}}
* {{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/escuderias/force-india/ |títulu=Force India |obra=F1 al día |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180323034649/http://www.f1aldia.com/escuderias/force-india/ |fechaarchivu=2018-03-23 }}
* {{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/equipos/283/force-india-f1/ |títulu=Force India |obra=GPUpdate}}
* {{Cita web |url=https://www.marca.com/deporte/motor/formula1/2013/forceindia.html |títulu=Force India |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]}}
* {{Cita web |url=http://www1.skysports.com/formula1/teams/forceindia |títulu=Force India |obra=[[Sky Sports]] |idioma=inglés}}
* {{Cita web |url=http://www.statsf1.com/es/force-india.aspx |títulu=Force India |obra=statsf1.com}}
* {{Cita web |url=http://velocidadtotal.com/equipo/7-force-india |títulu=Force India |obra=Velocidá Total}}
{{Tradubot|Sahara Force India F1 Team}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Equipos de Fórmula 1]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
lq6tjdhop72azdbrq3q33x16jka7ds3
Scuderia Toro Rosso
0
129771
4527200
4490280
2026-09-11T01:08:08Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 3 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527200
wikitext
text/x-wiki
{{equipu
| nome = {{bandera|Italia}} Toro Rosso
| nome completu = Red Bull Toro Rosso Honda |
imaxe = Toro Rosso logo in a truck.jpg
| pie =
| fundador = {{bandera|Austria}} [[Dietrich Mateschitz]]
| presidente = {{bandera|Austria}} [[Dietrich Mateschitz]]
| llocalidá = [[Faenza]], [[Italia]]
| direutor = {{bandera|Austria}} [[Franz Tost]]<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD02/PUB/2005/11/02/EMD20051102036MDG.pdf |títulu=Toro Rosso escueye al so direutor d'escudería |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=2 de payares de 2005 |páxina=36|formatu=[[PDF]]}}</ref>
| direutor téunicu = {{bandera|Reinu Xuníu}} [[James Key]]<ref name="James Key convertir nel nuevu direutor téunicu de Toro Rosso">{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/16442/james-key-convierte-nuevu-director-tecnico-toro-rosso/ |títulu=James Key convertir nel nuevu direutor téunicu de Toro Rosso |apellíu=Grau |nome=Pablo |obra=F1 al día |fecha=6 de setiembre de 2012}}</ref>
| direutor deportivu = {{bandera|GBR}} [[Graham Watson]]<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/117167 |títulu=Graham Watson takes on expanded role within Toro Rosso F1 team |idioma=inglés |autor=Anderson, Ben |obra=[[Autosport]] |editorial=[[Haymarket Group]] |fecha=16 d'avientu de 2014}}</ref>
| pilotos = 10. {{bandera|Francia}} [[Pierre Gasly]]<br />28. {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Brendon Hartley]]
| pilotos de prueba = 38. {{bandera|Indonesia}} [[Sean Gelael]]
| xasis = [[Toro Rosso STR13|STR13]]
| motor = [[Honda]] RA618H [[Motor V6|V6]] [[Turbocompresor|Turbo]]
| neumáticos = {{Neumáticu|P}}
| patrocinadores = {{bandera|Austria}} [[Red Bull]] <br />
{{bandera|Suiza}} [[Acronis]]<br /> {{bandera|Xapón}} [[Casio]] <br /> {{bandera|Alemaña}} [[Riedel Communications]] <br />
{{bandera|Alemaña}} [[Siemens]] <br /> {{bandera|Italia}} [[Pirelli]] <br /> {{bandera|Italia}} [[Gi Group]]
| debut = {{bandera|Bahréin}} [[Gran Premiu de Baḥréin de 2006]]
| carreres apostaes = 226
| grandes premios = 226
| victories = 1
| poles = 1
| podios = 1
| vueltes rápides = 1
| última temporada = 2017
| última posición = 7º (53 puntos)
| campeonatos constructor = 0
| campeonatos pilotos = 0
}}
La '''Scuderia Toro Rosso''', a partir de 2018, '''Red Bull Toro Rosso Honda''', ye una [[escudería]] de [[Fórmula 1]] creada a finales de [[2005]], dempués de la compra de la escudería [[Minardi F1 Team|Minardi]] per parte de [[Red Bull]].<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/46882 |títulu=Red Bull confirm Minardi takeover |idioma=inglés |obra=[[Autosport]] |editorial=[[Haymarket Group]] |autor=Dodgins, Tony |autor2=Noble, Jonathan |fecha=10 de setiembre de 2005}}</ref> Actúa como equipu [[Filial (deporte)|filial]] del equipu [[Red Bull Racing]], formando nueves promeses pa dar el saltu a la escudería "madre".<ref>{{cita publicación|url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2011/07/09/EMD20110709036MDP.pdf|títulu=La 'Masia' Red Bull|nome=Raymond|apellíu=Blancafort|publicación=[[Mundo Deportivo]]|fecha=9 de xunetu de 2011|páxina=36|cita=Toro Rosso tien una misión: formar pilotos pa Red Bull|formatu=[[PDF]]|idioma=castellanu}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/interviews/2009/10/10021.html |títulu=Exclusive Franz Tost Q&A: Buemi, Alguersuari a good investment for 2010 |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=1 d'ochobre de 2009 |idioma=inglés |cita=That was in fact the reason why Red Bull acquired this team - to develop in-house drivers}}</ref> Namái [[Sébastien Bourdais]] compitió con Toro Rosso ensin formar parte del programa de nuevos pilotos de [[Red Bull Racing|Red Bull]]. En pallabres del so xefe d'equipu [[Franz Tost]], Toro Rosso ye la espresión de "''mocedá, enerxía, dinamismu y agresividá''", lo que toma'l llevar a nuevos pilotos a la F1.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/interviews/2005/12/3891.html |títulu=Interview with STR's Franz Tost |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=20 d'avientu de 2005 |idioma=inglés |cita=Toro Rosso will be the expression of youth, energy, dynamism and aggressiveness}}</ref> La so sede anicia en [[Faenza]], [[Italia]]; pero trabayen con un [[túnel de vientu]] asitiáu en [[Bicester]], [[Inglaterra]].
== Historia ==
=== Orixe del equipu ===
El nome '''Scuderia Toro Rosso''' ye la traducción al italianu del términu inglés ''Red Bull Team,'' y foi llamáu asina n'alusión al so principal propietariu, el fabricante de bébores [[Red Bull]].<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/103796/red-bull-opta-por-scuderia-toro-rosso/ |títulu=Red Bull opta por 'Scuderia Toro Rosso' |obra=GPUpdate |fecha=22 de payares de 2005}}</ref> Antes de da-y esi nome definitivu, embaraxáronse otres opciones como ''Squadra Toro Rosso''<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2005/10/3734.html |títulu=Red Bull reveal new Minardi name, drivers |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=15 d'ochobre de 2005 |idioma=inglés}}</ref> o ''Red Bull Junior''.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2005/09/28/mas_motor/1127922620_850215.html |títulu=Takuma candidatu a Red Bull Jr. |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=28 de setiembre de 2005}}</ref> L'equipu naz de la compra del equipu [[Minardi F1 Team|Minardi]], dempués de que [[Red Bull Racing]] mercara l'equipu a [[Paul Stoddart]] a finales del añu [[2005]]. Toro Rosso participó na [[Fórmula 1]] dende la [[Temporada 2006 de Fórmula 1|temporada 2006]], con [[Red Bull Racing|Red Bull]] como "primer equipu". Toro Rosso naz cola idea d'ampliar la cantera de la so escudería homónima, [[Red Bull Racing]], y asina dar una oportunidá na F1 a pilotos nuevos qu'espunten dende categoríes inferiores.
En febreru de 2006, l'ex piloto de [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] y ex direutivu de [[BMW (Fórmula 1)|BMW]] [[Gerhard Berger]] realizó una transaición con [[Red Bull Racing|Red Bull]] pola qu'él se convirtió en copropietariu y alministrador del equipu.<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD02/PUB/2006/02/10/EMD20060210049MDP.pdf |títulu=Berger vuelve a la F-1 |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=10 de febreru de 2006 |páxina=49|formatu=[[PDF]]}}</ref> Berger devolvió les sos aiciones a Red Bull en payares de 2008, abandonando asina l'equipu, por considerar que nel futuru nun diba progresar más.<ref>{{Cita web |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2008/11/25/actualidad/1227601328_850215.html |títulu=Berger dexa Toro Rosso, que pasa a ser controlada totalmente por Red Bull |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[El País (España)|El País]] |fecha=25 de payares de 2008}}</ref>
A partir del [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], cola nueva reglamentación, los equipos nun pueden tresferir el so xasis a otru equipu, colo cual Toro Rosso yá nun usa los xasis de [[Red Bull Racing|Red Bull]], sinón que tien de crear la so propia carrocería.<ref name="Toro Rosso va construyir la so propiu monoplaza">{{Cita web
|url=http://www.f1aldia.com/6364/toro-rosso-construira-la so-propiu-monoplaza.html
|títulu=Toro Rosso va construyir la so propiu monoplaza |apellíu=Vidal
|nome=Jacobo |obra=F1
al día |fecha=10 de payares de 2009
}}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
=== Temporada 2006: Debú y primer puntu ===
[[Ficheru:Scott Speed Toro Rosso 2006 Malaysia.jpg|thumb|left|312x312px|[[Scott Speed]] nel [[Gran Premiu de Malasia de 2006]].]]
Pa la so temporada de debú, l'equipu usó [[Motor V10|motores V10]] de [[Cosworth]] llindaos de revoluciones, amás del xasis del equipu [[Red Bull Racing]] del añu [[Temporada 2005 de Fórmula 1|2005]] con nuevos cambeos, renombrándolo como "Toro Rosso STR1". Amás, usó neumáticos [[Michelin]]. La eleición del motor traxo polémica consigo yá que para dicha temporada los V10 taben prohibíos y anque taben llindaos electrónicamente, dellos equipos presentaron quexes contra Toro Rosso.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2006/02/13/mas_motor/1139849420_850215.html |títulu=Berger defende l'usu de los V10 llindaos |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=13 de febreru de 2006}}</ref>
[[Vitantonio Liuzzi]], conocíu pola so participación nel equipu principal [[Red Bull Racing]], foi confirmáu como pilotu oficial del equipu pa la so primer temporada. [[Scott Speed]] foi'l so compañeru d'equipu, mientres [[Neel Jani]] sería'l tercer pilotu.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2005/12/3859.html |títulu=Toro Rosso confirm Liuzzi and Speed |idioma=inglés |fecha=6 d'avientu de 2005 |obra=[[Fórmula 1]]}}</ref>
L'equipu taba práuticamente percima de los otros equipos debutantes ([[MF1 Racing|Midland]] y [[Super Aguri F1 Team|Super Aguri]]), superándolos davezu. Sicasí, el STR1 nun daba pa más, pero aun así, los sos pilotos acabaron ente los 8 primeros de forma esporádica.
Nun tardaron enforma en puntuar, pos la primer vegada fuera n'[[Gran Premiu d'Australia de 2006|Australia]], nel tercer asaltu de la temporada, gracies a [[Scott Speed]]. Pero'l pilotu d'Estaos Xuníos recibió una penalización de 25 segundos, polo que [[David Coulthard]] heredó'l so 8ª posición. Nun foi hasta'l [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2006]] cuando llograron consiguir el so primer puntu al asitiar a [[Vitantonio Liuzzi]] nel octavu llugar de la competencia. Foi la única unidá consiguida na [[Temporada 2006 de Fórmula 1|temporada 2006]], dexando a la escudería allugase en 9ᵘ puestu na clasificación de constructores nel so añu de debú.
=== Temporada 2007 ===
[[Ficheru:Vitantonio Liuzzi 2007 (crop).jpg|thumb|333x333px|[[Vitantonio Liuzzi]] mientres el [[Gran Premiu de Malasia de 2007]].]]
Pa la [[Temporada 2007 de Fórmula 1|temporada 2007]], dambos pilotos fueron anovaos<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2007/02/13/motor/1171370741.html |títulu=Liuzzi, confirmáu como pilotu titular de Toro Rosso |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=13 de febreru de 2007}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2007/02/25/motor/1172396676.html |títulu=Speed ocupa l'últimu volante de la parrilla |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=25 de febreru de 2007 |fecha=25 de febreru de 2007}}</ref> y l'equipu llegó a un alcuerdu cola [[Scuderia Ferrari]], tresfiriendo'l contratu del equipu Red Bull Racing, pa usar los motores de la escudería italiana.<ref>{{Cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2006/10/31/deportes/1162254491_850215.html |títulu=Red Bull va usar motores Renault y Toro Rosso va llevar Ferrari |obra=[[Cadena SER]] |fecha=31 d'ochobre de 2006}}</ref> Amás, el xasis STR2 supón un gran adelantu, yá que ye'l mesmu que va usar [[Red Bull Racing]] en [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]] pero afechu al propulsor italianu. Sicasí, la primer metá de la temporada foi abondo difícil, con numberosos abandonos.
A partir del [[Gran Premiu d'Hungría de 2007]], [[Sebastian Vettel]] reemplaza a [[Scott Speed]] pol so baxu rendimientu.<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD02/PUB/2007/08/01/EMD20070801037MDP.pdf |títulu=Vettel, con Toro Rosso |fecha=1 d'agostu de 2007 |publicación=[[Mundo Deportivo]] |páxina=37|formatu=[[PDF]]}}</ref> Coles mesmes, n'agostu de 2007, [[Sébastien Bourdais]] ye nomáu como'l compañeru de [[Sebastian Vettel]] pa la [[Temporada 2008 de Fórmula 1|temporada 2008]].<ref>{{Cita web |url=http://archivo.marca.com/edicion/marca/motor/formula1/es/desarrollo/1025299.html |títulu=Bourdais va ser pilotu de Toro Rosso la próxima temporada |fecha=10 d'agostu de 2007 |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]}}</ref>
Tres unes probes carreres, la escudería completó una carrera de suañu nel [[Gran Premiu de China de 2007]], onde [[Sebastian Vettel]] remató 4º y [[Vitantonio Liuzzi]] 6º, consiguiendo 8 puntos pal equipu d'una tacada. Tamién yera'l meyor resultáu en [[Fórmula 1]] pa dambos pilotos dempués del desastre del [[Gran Premiu de Xapón de 2007|Gran Premiu de Xapón]], onde [[Sebastian Vettel]] tuvo un accidente col [[Red Bull Racing|Red Bull]] de [[Mark Webber]] so condiciones de [[coche de seguridá]], cuando corríen en 2º y en 3ᵘ puestu; mientres [[Vitantonio Liuzzi]] perdió un puntu potencial por adelantrar al [[Spyker F1|Spyker]] d'[[Adrian Sutil]] pa la octava posición so banderes marielles, recibiendo una sanción de tiempu de 25 segundos que-y dexó en 9ᵘ puestu. Asina, Toro Rosso ameyoraba al respective de {{f1|2006}}, acabando 7º na clasificación por equipos con 8 puntos.
=== Temporada 2008: Vctoria en Monza con Vettel ===
A primeros d'añu, saltaba la noticia de que [[Dietrich Mateschitz]] (propietariu de la marca [[Red Bull]]) quería vender Toro Rosso antes de {{f1|2010}} debíu al cambéu de normativa que prohibía los "coches veceru".<ref>{{Cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/03/18/motor/1205860068.html |títulu=La escudería Toro Rosso, en venta |autor=[[DPA]] |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=18 de marzu de 2008}}</ref> Sicasí, dicha operación nun se produció y anguaño tantu Toro Rosso como Red Bull siguen nes sos manes. Toro Rosso empezaría'l {{f1|2008}} usando'l xasis del añu pasáu, el STR2, con dellos cambeos.<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/178765/vettel-ve-una ventaya-en-empecipiar-mundial-con-str2/ |títulu=Vettel ve una ventaya n'empecipiar mundial con STR2 |fecha=28 de xineru de 2008 |obra=GPUpdate}}</ref>
[[Ficheru:Toro Rosso duo 2008 Japan free practice.jpg|thumb|330x330px|[[Sebastian Vettel]] y [[Sébastien Bourdais]] mientres el [[Gran Premiu de Xapón de 2008|Gran Premiu de Xapón]].]]
Nel [[Gran Premiu d'Australia de 2008|Gran Premiu d'Australia]], [[Sebastian Vettel]] consiguió un 9ᵘ puestu na parrilla de salida; y na carrera, [[Sébastien Bourdais]] consiguió'l 7ᵘ puestu magar romper el motor a 3 vueltes del final. Darréu, nel [[Gran Premiu de Mónacu de 2008|Gran Premiu de Mónacu]], onde la escudería estrena'l nuevu [[Toro Rosso STR3|STR3]], [[Sebastian Vettel]] algama un brillante 5ᵘ puestu; y na siguiente prueba, el [[Gran Premiu de Canadá de 2008|Gran Premiu de Canadá]], l'alemán vuelve puntuar. El rendimientu del Toro Rosso ameyoró na segunda parte del campeonatu. Asina, nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2008|Gran Premiu de Bélxica]], dambos pilotos clasificar ente los 10 primeros y suman unidaes al terminar 5º y 7º en carrera. Nel [[Gran Premiu d'Italia de 2008|Gran Premiu d'Italia]], la escudería italiana vivió un sábadu de suañu, yá que [[Sebastian Vettel|Vettel]] consiguió la [[pole position]]; y [[Sébastien Bourdais|Bourdais]], un xenial 4ᵘ puestu.<ref>{{Cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2008/09/13/deportes/1221262090_850215.html |títulu=L'agua de Monza facilita a Vettel llograr la pole más nueva de la historia |autor=[[Europa Press]] |fecha=13 de setiembre de 2008 |obra=[[Cadena SER]]}}</ref> Na carrera, [[Sebastian Vettel|Vettel]] apoderó con autoridá y consiguió la primer victoria pa Toro Rosso nun día históricu pal modestu equipu italianu.<ref>{{Cita web |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/20080914/53539753174/vettel-el ganador-mas-joven-hace-historia-en-monza.html |títulu=Vettel, el ganador más nuevu, fai historia en Monza |autor=[[Axencia EFE]] |fecha=15 de setiembre de 2008 |obra=[[La Vanguardia]] }}</ref> Darréu, el mozu alemán llogró un 5º llugar nel [[Gran Premiu de Singapur de 2008|Gran Premiu de Singapur]] y un 4º na última carrera en [[Gran Premiu de Brasil de 2008|Brasil]]. L'equipu acabó na 6ª posición nel mundial de constructores, per delantre de [[Red Bull Racing|Red Bull]], con 39 puntos nel so haber (31 más que los llograos na [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]), no que foi la so meyor temporada hasta la fecha.
L'equipu llamara l'atención del ''paddock'' algamando la victoria con un presupuestu bien modestu, de cuenta que al dar esti saltu calidable, los sos volantes pasaron a ser bien cotizaos.<ref>{{Cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/interviews/2008/11/8726.html |títulu=Sato exclusive: All I can do now is wait |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=19 de payares de 2008 |idioma=inglés |cita=You have been testing a car that shocked the Formula One world this year with an unexpected win at Monza, helping Toro Rosso to sixth in the constructors’ championship ahead of Red Bull Racing, Williams and Honda}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/7723774.stm |títulu=Toro Rosso to assess 2009 drivers |obra=[[BBC News]] |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] |fecha=12 de payares de 2008 |idioma=inglés}}</ref> A mediaos d'añu súpose que [[Sebastian Vettel]] correría en [[Red Bull Racing|Red Bull]] la temporada siguiente,<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/2130/red-bull-confirma-el-fichaje-de-vettel-pa-2009/ |títulu=Red Bull confirma'l fichaxe de Vettel pa 2009 |nome=Jacobo |apellíu=Vidal |obra=F1 al día |fecha=17 de xunetu de 2008}}</ref> aumentando les especulaciones sobre quién seríen los pilotos de Toro Rosso en [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]]. [[Sébastien Buemi]] foi'l primeru en ser confirmáu pola escudería,<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2009/01/10/EMD20090110029MDP.pdf |títulu=Sebastien Buemi, a Toro Rosso |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=10 de xineru de 2009 |páxina=29|formatu=[[PDF]]}}</ref> ente que depués anovaron el contratu a [[Sébastien Bourdais]]<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/206586/str-da-una-segunda-oportunidá-a-bourdais/ |títulu=STR da una segunda oportunidá a Bourdais |obra=GPUpdate |fecha=6 de febreru de 2009}}</ref> dempués de considerar l'alternativa de [[Takuma Satō]] mientres dellos tests.<ref>{{Cita web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/7764555.stm |títulu=Sato to test for Toro Rosso again |obra=[[BBC News]] |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] |fecha=4 d'avientu de 2008 |idioma=inglés}}</ref>
=== Temporada 2009 ===
[[Ficheru:Sebastien Buemi 2009 Germany.jpg|thumb|left|353x353px|[[Sébastien Buemi]] al volante del Toro Rosso nel [[Gran Premiu d'Alemaña de 2009]].]]
El {{f1|2009}} arrincaba con un considerable retrasu per parte de la escudería pa escoyer a los sos pilotos y presentar el so nuevu xasis.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2009/03/10/mas_motor/1236703820_850215.html |títulu=Toro Rosso el postreru en llegar |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=10 de marzu de 2009}}</ref> Mientres la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada 2009 de F1]], [[Sébastien Buemi|Buemi]] y [[Sébastien Bourdais|Bourdais]] nun pueden igualar les bones resultancies del añu anterior. L'equipu amosó un rendimientu aceptable nes primeres carreres, pero depués foi superáu por casi tolos sos rivales.
El [[16 de xunetu]] de [[2009]], [[Sébastien Bourdais]] foi despidíu pol equipu al "''nun cumplir les mires creaes pol equipu esta temporada''", según afirmó [[Franz Tost]], direutor de la Scuderia Toro Rosso.<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2009/07/16/motor/formula1/1247733541.html |títulu=Toro Rosso echa a Bourdais |nome=Miguel |apellíu=Sanz |fecha=16 de xunetu de 2009 |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]}}</ref>
El [[20 de xunetu]], nun comunicáu oficial de la Scuderia Toro Rosso, anúnciase que [[Jaime Alguersuari]] va convertir en pilotu titular de la escudería italiana xunto a [[Sébastien Buemi]] a partir del [[Gran Premiu d'Hungría de 2009|Gran Premiu d'Hungría]].<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.lavanguardia.com/LVE05/PUB/2009/07/21/LVG200907210531LB.pdf |títulu=Alguersuari, la neña maravía de la cantera catalana |apellíu=López Jordà |nome=Toni |publicación=[[La Vanguardia]] |páxina=53|fecha=21 de xunetu de 2009 |formatu=[[PDF]]}}</ref> L'español sería'l pilotu más nuevu en debutar nun Gran Premiu de [[Fórmula 1]]. Munchos pilotos y xente especializada duldaron de que fuera bonu pal pilotu estrenase na [[Fórmula 1]] a metá de temporada por cuenta de qu'apenes pudiera probar una monoplaza de [[Fórmula 1|F1]], anque él dixo tar preparáu.
Coles meyores nel STR4 que s'implementaron n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2009|Hungría]], coincidiendo col debú d'[[Jaime Alguersuari|Alguersuari]], esperábense meyores resultaos, yá que yera'l paquete aerodinámicu que llevaba'l Red Bull RB5, que diba 2º nel [[Temporada 2009 de Fórmula 1|Mundial]].<ref>{{Cita web |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/75982 |títulu=STR targets Hungary for new diffuser |apellíu=Noble |nome=Jonathan |editorial=[[Haymarket Group]] |obra=[[Autosport]] |fecha=10 de xunu de 2009 |idioma=inglés}}</ref> Sicasí, esos cambeos nun producieron l'efectu deseyáu y l'equipu cayó hasta'l postreru puestu na clasificación.
Sorpresivamente, [[Sébastien Buemi]] consigui lo imposible: clasificar 6º en [[Gran Premiu de Brasil de 2009|Brasil]], pa rematar 7º en carrera. El so compañeru [[Jaime Alguersuari]] tamién tuvo a puntu de pasar a la Q3 si nun-y punxeren ruedes d'agua estremo cuando precisaba les entemedies y quedó el 12º pa rematar 14º en carrera. Foi un pequeñu saltu cualitativu pa Toro Rosso nesti GP, cerrando l'añu con una unidá más n'[[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2009|Abu Dhabi]]. La escudería de Faenza acusó l'importante cambéu de la normativa al respective de les monoplaces, la simplería de los sos pilotos y la prohibición de los entrenamientos mientres la temporada,<ref>{{Cita web |url=http://www.jamesallenonf1.com/2009/07/why-is-toro-rosso-an-ejector-seat/ |títulu=Why is Toro Rosso an ejector seat? |apellíu=Allen |nome=James |obra=James Allen on F1 |fecha=18 de xunetu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160305011219/http://www.jamesallenonf1.com/2009/07/why-is-toro-rosso-an-ejector-seat/ |fechaarchivu=2016-03-05 }}</ref> de cuenta que nun pudo refugar la última posición del mundial de constructores.
=== Temporada 2010 ===
[[Ficheru:Jaime_Alguersuari_2010_Malaysia_2nd_Free_Practice.jpg|thumb|right|[[Jaime Alguersuari]] conduciendo'l [[Toro Rosso STR5|STR5]] mientres el [[Gran Premiu de Malasia de 2010]].|310x310px]]
Toro Rosso confirmó extraoficialmente inclusive antes de terminar la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada anterior]] que tanto Alguersuari como Buemi siguiríen siendo los sos pilotos en {{f1|2010}},<ref>{{Cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2009/08/28/EMD20090828039MDP.pdf |títulu=Alguersuari va siguir en Toro Rosso en 2010 |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=28 d'agostu de 2009 |páxina=39|formatu=[[PDF]]}}</ref> anque l'anunciu oficial facer de rogar.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2010/01/23/mas_motor/1264265418_850215.html |títulu=Alguersuari remata un triplete español históricu |apellíu=Miquel |nome=Carlos |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=23 de xineru de 2010 }}</ref>
El [[Toro Rosso STR5|STR5]], la monoplaza de Toro Rosso pa la temporada 2010, foi'l primeru diseñáu totalmente pola escudería, que dexaba de ser un "equipu veceru" de [[Red Bull Racing|Red Bull]] y por tanto yá nun comparten más el xasis.<ref name="Toro Rosso va construyir la so propiu monoplaza"/> Sicasí, el coche consistía nuna actualización del [[Red Bull RB5]] de la temporada anterior. La pretemporada caltener siempres nel centru del pelotón, pa lluchar polos últimu puntos.
Pa la primer carrera del añu ([[Gran Premiu de Baḥréin de 2010|Bahréin]]) completaron una decepcionante sesión de clasificación, con [[Sébastien Buemi]] 15º y [[Jaime Alguersuari]] 18º. En carrera, Jaime remontó delles posiciones y acabó 13, ente que'l so compañeru nun tuvo tanta suerte y trompeó nes últimes vueltes, asitiándose 16º. Na segunda carrera, Buemi tuvo d'abandonar, pero Alguersuari realizó una gran carrera aguantando a [[Michael Schumacher]], quien finalmente llogró supera-y arrampuñándo-y la última posición de puntos (acabó 11º). Na tercer carrera ([[Gran Premiu de Malasia de 2010|Malasia]]), Jaime Alguersuari realiza una gran carrera, protagonizando dellos adelantamientos p'acabar 9º y consiguiendo asina los sos primeros puntos y los del equipu na temporada. Buemi solo foi 11º. En [[Gran Premiu de China de 2010|China]], Buemi tuvo de retirase na primer vuelta por un accidente que provocó [[Vitantonio Liuzzi]] y Jaime Alguersuari fixo una gran carrera, tando enforma tiempu nos puntos, pero pola degradación de los neumáticos y una mala estratexa que-y obligó a parar hasta 6 vegaes, namái llogró ser 13º. Na siguiente prueba, n'[[Gran Premiu d'España de 2010|España]], Alguersuari volvió puntuar n'acabando 10º, ente qu'en [[Gran Premiu de Mónacu de 2010|Mónacu]] foi Buemi el que sumó'l so primer puntu. En [[Gran Premiu de Canadá de 2010|Canadá]] y [[Gran Premiu d'Europa de 2010|Valencia]] Buemi suma al acabar 8° y 9° y depués de 6 carreres consecutives ensin puntuar, el suizu llogró de nuevu tornar a los puntos al acabar 10° nel [[Gran Premiu de Xapón de 2010|GP de Xapón]]. Alguersuari acabara 10° en [[Gran Premiu de Bélxica de 2010|Spa]] y [[Gran Premiu d'Italia de 2010|Monza]], pero una sanción quitó-y el puntu que sumara en cada prueba. Otra oportunidá que tuvo de puntuar l'español foi en [[Gran Premiu de Xapón de 2010|Xapón]], onde rodaba 10° hasta qu'un toque con [[Kamui Kobayashi]] fíxo-y entrar a boxes y terminar 11°. Tres 5 carreres superando a Buemi en clasificación y con trés oncenos puestos consecutivos en carrera, l'español consigue acabar na última prueba 9º, sumando 2 puntos más. Cerrábase asina l'añu con más puntos que l'añu pasáu, pero de siguir el sistema de puntuación anterior, l'equipu solu consiguiría un puntu.
=== Temporada 2011 ===
[[Ficheru:F1 2011 Jerez day 3-18.jpg|thumb|right|[[Sébastien Buemi]] probando'l [[Toro Rosso STR6|STR6]].|314x314px]]
En {{f1|2011}}, Toro Rosso empieza les primeres carreres con un rendimientu similar al de la pasada temporada. [[Sébastien Buemi]] consiguía dellos puntos nes primeres carreres, pero [[Jaime Alguersuari]] tenía serios problemes cola degradación de los neumáticos. Sicasí, l'enclín invertir a partir del [[Gran Premiu de Canadá de 2011|GP de Canadá]]: El pilotu catalán foi 8º en saliendo postreru, resultancia que repitiría en [[Gran Premiu d'Europa de 2011|Valencia]], atopando asina la forma y pasando a ser l'home fuerte de Toro Rosso mientres la segunda metá del añu. Nesi mesmu periodu de tiempu llegaron nuevos patrocinadores como [[Cepsa]]<ref name="Cepsa">{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2011/09/07/mas_motor/1315410618_850215.html |títulu=CEPSA confirma'l so patrociniu a Toro Rosso |autor=Payá, Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=7 de setiembre de 2011}}</ref> y les evoluciones al [[Toro Rosso STR6|STR6]], que supunxeron un saltu cualitativu. Ante les dificultaes de [[Sébastien Buemi|Buemi]], [[Jaime Alguersuari|Alguersuari]] convertir na principal baza del equipu italianu na recta final del campeonatu, llogrando'l 100º puntu de la historia del equipu en [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2011|Corea]]. El so ameyoramientu dexó-y primir a [[Sauber F1 Team|Sauber]] pola 7ª posición nel mundial de constructores, daqué que finalmente nun consiguiríen por namái 3 puntos. A pesar d'eso, la escudería de Faenza ameyoró notablemente les sos prestaciones al respective de {{f1|2010}}, como lo demuestra'l fechu de rematar 8º con 41 puntos.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorpasionf1.com/formula-1/resume-formula-1-2011-toro-rosso |títulu=Resumen Fórmula 1 2011: Toro Rosso, más cerca pero non lo suficiente |apellíu=Garcia |nome=Àlex |obra=MotorPasiónF1 |fecha=27 d'avientu de 2011}}</ref>
=== Temporada 2012 ===
[[Ficheru:F1_2012_Jerez_test_-_Toro_Rosso.jpg|thumb|left|[[Daniel Ricciardo]] a bordu del [[Toro Rosso STR7]].|298x298px]]
Toro Rosso encaraba una nueva temporada con aire fresco nes sos files, una y bones el [[14 d'avientu]] de [[2011]] anuncióse la contratación de [[Daniel Ricciardo]] y [[Jean-Éric Vergne]] como nuevos pilotos pa {{f1|2012}}.<ref>{{Cita web |url=https://www.lne.es/deportes/2011/12/15/toro-rosso-prescinde-jaime-alguersuari/1171302.html |títulu=Toro Rosso prescinde de Jaime Alguersuari |fecha=15 d'avientu de 2011 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[La Nueva España]]}}</ref>
La escudería de Faenza tuvo un bon entamu de temporada, puntuando n'[[Gran Premiu d'Australia de 2012|Australia]], onde [[Daniel Ricciardo]] pudo pasar a la Q3 y [[Jean-Éric Vergne]] quedar a les puertes, y en carrera, l'australianu acaba 9º, ente que'l francés quédase 11º na so primer carrera. En [[Gran Premiu de Malasia de 2012|Malasia]] demuestren nun tener ritmu na clasificación, pero eso nun torgar que'l pilotu francés consiguiera los sos primeros puntos al acabar 8º, tamién aprovechando diversos incidentes. Sicasí, nes siguientes pruebes, l'equipu italianu nun llogra resultancies positives, yá que de normal namái llograba superar a les escuderíes que se crearon en {{f1|2010}}. [[Daniel Ricciardo]] llogró un 6ᵘ puestu na clasificación del [[Gran Premiu de Baréin de 2012|Gran Premiu de Baḥréin]], pero nun pudo puntuar en carrera. [[Jean-Éric Vergne]] tuvo en condiciones de puntuar en [[Gran Premiu de Mónacu de 2012|Mónacu]], pero un error na estratexa condergólu.<ref>{{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/281299/tost-los pilotos-de-toro-rosso-demostraron--tener-chispa/ |títulu=Tost: "Los pilotos de Toro Rosso demostraron tener chispa" |obra=GPUpdate |fecha=12 de xunetu de 2012}}</ref>
La mala racha (9 carreres consecutives fuera de la zona de puntos) romper nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2012|Gran Premiu de Bélxica]], onde abandonos ayenos ayuden a puntuar con dambos coches per primer vegada en casi un añu.<ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/09/02/60011-balance-gp-belgica-f1-2012-equipo-toro-rosso |títulu=Balance GP de Bélxica F1 2012 - equipo Toro Rosso |apellíu=Campos |nome=Isaac |obra=Car and Driver The F1 |fecha=2 de setiembre de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150923221513/http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/09/02/60011-balance-gp-belgica-f1-2012-equipo-toro-rosso |fechaarchivu=2015-09-23 }}</ref> Poco dempués, Toro Rosso confirma'l fichaxe de [[James Key]] como nuevu direutor téunicu,<ref name="James Key convertir nel nuevu direutor téunicu de Toro Rosso"/> sustituyendo al veteranu [[Giorgio Ascanelli]] (quien formaba parte de la escudería dende abril de 2007),<ref>{{Cita web |url=https://elpais.com/diario/2008/09/15/deportes/1221429614_850215.html |títulu=¡Chapeau, Giorgio! |apellíu=Villadelprat |nome=Joan |enllaceautor=Joan Villadelprat |obra=[[El País (España)|El País]] |fecha=15 de setiembre de 2008 |fechaaccesu=16 de setiembre de 2008}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2012/07/25/mas_motor/1343231421_850215.html |títulu=La xirigonza de Toro Rosso acaba con Ascanelli |apellíu=Romojaro |nome=Raúl |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=25 de xunetu de 2012 |fechaaccesu=26 de xunetu de 2012}}</ref> en busca d'un ameyoramientu na monoplaza. N'efeutu, el rendimientu del Toro Rosso progresó na parte final del campeonatu, especialmente en ritmu de carrera, terminando nos puntos con ciertu avezamientu. A pesar d'ello, terminó 9º en constructores con 26 puntos, amosando un rendimientu peor qu'en {{f1|2011}};<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/17645/analisis-f1-2012-toro-rosso-querer-nun poder/ |títulu=Analís F1 2012: Toro Rosso, querer y nun poder |apellíu=Grau |nome=Pablo |obra=F1 al día |fecha=13 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=13 d'avientu de 2012}}</ref> y los sos dos pilotos rayaron a un nivel bien similar, con [[Daniel Ricciardo]] siendo más rápidu en clasificación y [[Jean-Éric Vergne]] llogrando más puntos en carrera.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2012/12/07/toru-rossos-latest-red-bull-rookies-closelymatched/ |títulu=Toro Rosso’s Red Bull rookies prove closely-matched |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 Fanatic |idioma=inglés |fecha=7 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=10 d'avientu de 2012 }}</ref> Que les prestaciones de Toro Rosso nun fueron bones foi daqué qu'afirmó'l dueñu del equipu.<ref>{{Cita web |url=http://www1.skysports.com/formula-1/news/12471/8321617/Red-Bull-owner-Dietrich-Mateschitz-says-Toro-Rosso-must-improve-car-development |títulu=Red Bull owner Dietrich Mateschitz says Toro Rosso must improve car development |obra=[[Sky Sports]] |fecha=10 d'avientu de 2012 |fechaaccesu=11 d'avientu de 2012 |idioma=inglés}}</ref>
=== Temporada 2013 ===
[[Ficheru:Jean-Eric_Vergne_2013_Malaysia_FP2.jpg|thumb|right|[[Jean-Éric Vergne]] nel [[Gran Premiu de Malasia de 2013|GP de Malasia]], onde llogró puntuar.|302x302px]]
[[Ficheru:Daniel_Ricciardo_2013_Malaysia_FP2_2.jpg|thumb|right|[[Daniel Ricciardo]] pilotando'l [[Toro Rosso STR8]].|312x312px]]
Toro Rosso confirmó la continuidá de [[Daniel Ricciardo]] y [[Jean-Éric Vergne]] como pilotos pa [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]] el [[31 d'ochobre]] de [[2012]].<ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2012/10/31/motor/formula1/1351702860.html |títulu=Toro Rosso confirma a Vergne y Ricciardo pa 2013 |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=31 d'ochobre de 2012}}</ref> Col nuevu [[Toro Rosso STR8]] diseñáu por [[James Key]], la escudería pretende algamar el sestu puestu nel mundial de constructores.<ref name="STR8">{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2013/02/05/formula_1/1360029458_277468.html |títulu=Toro Rosso presenta'l coche de la empresa española Cepsa |apellíu=Franco |nome=Manuel |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=5 de febreru de 2013 |fechaaccesu=5 de febreru de 2013}}</ref>
Empezando la temporada, n'[[Gran Premiu d'Australia de 2013|Australia]] nun tuvieron una clasificación negativa, onde [[Jean-Éric Vergne]] podría pasar a la Q3 de nun ser por un error d'equipu. En carrera tuvieron un ritmu daqué esperáu. El francés acabó 12º, cerca de los puntos, ente que [[Daniel Ricciardo]] tuvo una mala salida, hasta qu'acabaría abandonando.
Na siguiente carrera, que se celebró en [[Gran Premiu de Malasia de 2013|Malasia]] fueron menos rápidos que n'Australia, pos el pilotu francés nun pudo entrar a la Q2, y l'australianu clasificó nun aceptable 13º. En carrera, [[Daniel Ricciardo]] acaba abandonando, ente que'l francés acabó 10º y l'equipu llograría la primer unidá del añu.
Dempués tres selmanes, en [[Gran Premiu de China de 2013|China]], [[Daniel Ricciardo]] llogra una bien merecida 7ª posición, clasificando per delantre de tolos sos rivales direutos ([[Sauber F1 Team|Sauber]], [[Williams Racing|Williams]], [[Force India]], ...). Pero [[Jean-Éric Vergne]] nun tien el mesmu ritmu y solo consigue una decepcionante 16ª posición si tenemos en cuenta'l ritmu del so compañeru. En carrera, el pilotu australianu tien problemes y fai la so primer parada precipitada, pero torna con un gran ritmu pa finalmente, acabar nuna meritoria 7ª posición, sumando 6 puntos a dambos casilleros (del equipu y del propiu pilotu). Pero, para [[Jean-Éric Vergne]] nada ye lo mesmo. Tuvo un toque con [[Mark Webber]], lo que-y fixo perder tiempu. A la fin acaba 12º.
Para [[Gran Premiu de Baréin de 2013|Baréin]], les mires de la escudería yeren altes, yá que s'imaxinaben que seríen tan rápidos como na pasada carrera, pero nun se cumplieron los sos deseos. En clasificación, demuestren un ritmu aceptable, con [[Daniel Ricciardo]] en 13ª posición y [[Jean-Éric Vergne]] na 16ª. En carrera les coses funcionen entá peor. El francés tien qu'abandonar na vuelta 16 y l'australianu acaba nuna bien decepcionante 16ª posición, aportando a dobláu. Salieron de Baréin ensin nengún puntu llográu.
Tres esti irregular empiezu, llega la quinta fecha del campeonatu, en territoriu européu, el [[Gran Premiu d'España de 2013|GP d'España]]. Toro Rosso introduz importantes actualizaciones na so monoplaza p'ameyorar<ref>{{Cita web |url=http://motorsportstalk.nbcsports.com/2013/05/06/toro-rosso-get-to-the-bottom-of-bahrain-problems/ |títulu=Toro Rosso get to the bottom of Bahrain problems |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=[[NBC Sports]] |fecha=6 de mayu de 2013 |idioma=inglés}}</ref> y ponese al altor de [[Force India]] (5ª con 26 puntos) y de [[McLaren]] (6ª con 23 puntos): Nos entrenamientos, [[Jean-Éric Vergne]] llogra tiempos bien pareyos a ellos, acabando nel 'top ten'. En clasificación demuestren tener ritmu, pero non el suficiente como pa poder pasar la corte. [[Daniel Ricciardo]] clasifica en 11ª posición y [[Jean-Éric Vergne]] en 12ª posición. L'equipu esperaba más el sábadu debíu al ritmu que tuvieron el vienres. En carrera, l'equipu nun tuvo un bon empiezu, pero'l pilotu australianu foi coyendo ritmu a midida que avanzaben les vueltes, hasta ponese al altor de [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]], pero nes postreres vueltes el ritmu esmoreció, hasta cayer a la 10ª posición, onde-y les tuvo qu'iguar por que nun lu pasara [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]]. A la fin, el pilotu mexicanu nun lu consigue y l'australianu acaba 10º. Per otra parte, [[Jean-Éric Vergne]] tuvo diversos incidentes en pista y una pinchada final acabó cola so carrera. Toro Rosso llevó un puntu que dexó un bon sabor de boca.
La escudería llegó a [[Gran Premiu de Mónacu de 2013|Montecarlu]] con ganes de sumar puntos. En clasificación ente que [[Jean-Éric Vergne]] llogren entrar en Q3 pa ser 10º, mientres [[Daniel Ricciardo]] quedar a les puertes calificando 12º. En carrera'l francés caltién la so posición (10ª) a diferencia del australianu que pierde una posición na salida. La cosa pa él nun ameyora y a pocu d'acabar la carrera, [[Romain Grosjean]] topeta col pilotu de Toro Rosso, dexándolo fuera de la carrera.
Per parte de [[Jean-Éric Vergne]] llogra acabar 8ª gracies al abandonu de [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] y a los problemes de [[Kimi Räikkönen]], sumando 4 pervalibles puntos.
Llegando a la primer cita del mes de xunu, fora d'Europa, en [[Gran Premiu de Canadá de 2013|Canadá]], l'equipu italianu llogra meter a los dos coches en Q3, con [[Jean-Éric Vergne]] en 7ª posición y [[Daniel Ricciardo]] na 10ª. En carrera, el francés llogra adelantrar a [[Valtteri Bottas]] (que salía 3º) p'acabar nuna impecable 6ª posición y sumar 8 puntos. Pero nun ye lo mesmo pal pilotu australianu, que perdió ritmu mientres la carrera p'acabar nuna probe 15ª posición.
En [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|Silverstone]], l'equipu llogra liderar los primeres llibres (onde solo marcaron tiempu 11 pilotos). En clasificación [[Daniel Ricciardo]] llogra una meritoria 6ª posición, que se convierte en 5ª gracies a la penalización de [[Paul di Resta]]. [[Jean-Éric Vergne]] nun llogra pasar de Q2 y namái ye 13º. En carrera l'australianu pierde delles posiciones en salida anque colos incidentes recupera tales posiciones, pero a la fin de la carrera'l pilotu pierde ritmu p'acabar 8º. Peor suerte tuvo'l francés que se vio arreyáu nel incidente de [[Pirelli]] al españar el so neumáticu traseru esquierdu. Con ello quedó'l coche lo suficiente estropiáu como pa tener qu'abandonar. La escudería namái se llevó 4 puntos, que supieron a pocu dempués del gran ritmu que tuvieron en tol fin de selmana.
Nel [[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|GP d'Alemaña]], [[Daniel Ricciardo]] llogra clasificase sestu, mientres el so compañeru foi 16º. [[Daniel Ricciardo]] termina 12º en carrera tres una fluexa actuación, y [[Jean-Éric Vergne]] tuvo otra vegada mala suerte y tuvo que retirase por avería. Asina, tres dellos GGPP en forma, l'equipu ruempe la so racha de 4 carreres consecutives puntuando, situación que se repite n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2013|Hungría]]. Pero en [[Gran Premiu de Bélxica de 2013|Spa]] volvieron sumar (10ᵘ puestu de [[Daniel Ricciardo]]) a pesar d'un fallu estratéxicu en clasificación que-yos dexó nes últimes posiciones.
Toro Rosso volvió realizar una sólida actuación n'[[Gran Premiu d'Italia de 2013|Italia]], la so carrera de casa; onde, magar una avería nel coche de [[Jean-Éric Vergne]], [[Daniel Ricciardo]] terminó en 7ª plaza. Nel [[Gran Premiu de Singapur de 2013|GP de Singapur]], los pilotos desperdiciaron bones posiciones en parrilla con una mala salida y acabaron con un abandonu y un 14ᵘ puestu. Paecía que tornaben al bon camín en [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2013|Corea]], pero nes postreres vueltes dambos coches sufrieron problemes mecánicos y tuvieron qu'abandonar, viéndose superaos polos [[Sauber F1 Team|Sauber]]. Dos puntos más llograos por [[Daniel Ricciardo]] na [[Gran Premiu de la India de 2013|India]] y en [[Gran Premiu de Brasil de 2013|Brasil]] fueron insuficientes pa recuperar el 7ᵘ puestu del mundial, de cuenta que Toro Rosso remata nel octavu allugamientu con 33 unidaes na so casillero, ameyorando un pocu respectu al {{f1|2012}} pero menos de lo que creíen en pretemporada.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/05/2013-f1-season-review-toro-rosso/ |títulu=Toro Rosso fall well short of sixth place target |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 fanatic |fecha=5 d'avientu de 2013 |fechaaccesu=7 d'avientu de 2013 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170414225202/http://www.f1fanatic.co.uk/2013/12/05/2013-f1-season-review-toro-rosso/ |fechaarchivu=2017-04-14 }}</ref>
=== Temporada 2014: ===
El 26 de mayu de 2013, Toro Rosso confirma que va usar motores [[Renault Sport F1|Renault]] a partir de {{f1|2014}}, siendo este'l so tercer motorista dempués de camudar de [[Cosworth]] a [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] en {{f1|2007}}.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorsport.com/f1/news/scuderia-toro-rosso-to-use-renault-power-unit-from-2014-435448/ |títulu=Scuderia Toro Rosso to use Renault power unit from 2014 |obra=motorsport.com |fecha=26 de mayu de 2013 |fechaaccesu=27 de mayu de 2013 |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160618002624/http://www.motorsport.com/f1/news/scuderia-toro-rosso-to-use-renault-power-unit-from-2014-435448/ |fechaarchivu=2016-06-18 }}</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.marca.com/2013/05/26/motor/formula1/1369561362.html |títulu=Toro Rosso camudar a Renault |apellíu=Sanz |nome=Miguel |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=26 de mayu de 2013 |fechaaccesu=27 de mayu de 2013}}</ref> Tres la promoción de [[Daniel Ricciardo]] a [[Red Bull Racing|Red Bull]], [[Daniil Kvyat]] foi anunciáu como nuevu compañeru de [[Jean-Éric Vergne]] el [[21 d'ochobre]] de [[2013]].<ref name="pilotos2014">{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2013/10/21/formula_1/1382385600_581278.html |títulu=Kvyat y Vergne va ser la pareya de Toro Rosso pa 2014 |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=21 d'ochobre de 2013 |fechaaccesu=21 d'ochobre de 2013}}</ref>
[[Ficheru:Daniil_Kvyat_2014_China_Race.jpg|thumb|[[Daniil Kvyat]] a bordu del [[Toro Rosso STR9]].|313x313px]]
L'empiezu d'una nueva temporada foi positivu pal equipu, llogrando puntuar colos sos dos homes na primer carrera n'[[Gran Premiu d'Australia de 2014|Australia]], ente qu'en [[Gran Premiu de Malasia de 2014|Malasia]] y [[Gran Premiu de China de 2014|China]] vuelve sumar otru puntu gracies a [[Daniil Kvyat]]. Pero nes siguientes pruebes sufren numberosos abandonos que-yos torguen siguir con esa racha,<ref>{{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2014/08/01/94973-tost-asegura-que-la fiabilidá-del-STR9-nun ye-bona |títulu=Tost asegura que la fiabilidá del STR9 nun ye lo suficientemente bona |apellíu=Gago |nome=Javier |obra=Car and Driver The F1 |fecha=1 d'agostu de 2014 |fechaaccesu=1 d'agostu de 2014 }}</ref> magar pueden llograr bones resultancies cuando nun tienen esos problemes mecánicos (asina, Kvyat terminó 9º en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2014|Silverstone]] y Vergne foi 8º en [[Gran Premiu de Canadá de 2014|Canadá]] y 9º n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2014|Hungría]]). Na segunda parte de la temporada, Toro Rosso ameyora en fiabilidá; y nel [[Gran Premiu de Singapur de 2014|GP de Singapur]], Vergne llogra'l meyor resultáu del añu pal equipu, un 6ᵘ puestu, gracies a una estratexa alternativa que-y fixo ganar munches posiciones nes últimes vueltes.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/24631/jev-gran-resulado-teniendo-en-cuenta-penalizaciones/ |títulu=Jean Eric Vergne: "Foi un resultáu bien bona teniendo en cuenta los dos penalizaciones" |autor=Santiago Muniozguren, Maitane |obra=F1 al día |fecha=21 de setiembre de 2014 |fechaaccesu=22 de setiembre de 2014}}</ref> El pilotu francés llograría 3 puntos más nes pruebes restantes, insuficientes pa progresar más allá del 7ᵘ puestu del campeonatu. Asina, anque Toro Rosso sumó menos puntos que l'añu precedente (30 por 33), esguiló un llugar nel mundial de constructores.<ref>{{Cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2014/12/05/tough-choices-toro-rosso-vettels-ferrari-move/ |títulu=Tough choices at Toro Rosso after Vettel's move |apellíu=Collantine |nome=Keith |obra=F1 Fanatic |idioma=inglés |fecha=5 d'avientu de 2014 |fechaaccesu=6 d'avientu de 2014}}</ref>
=== Temporada 2015 ===
El 18 d'agostu de 2014, anúnciase que [[Daniil Kvyat]] va siguir en Toro Rosso en {{f1|2015}} y que'l so compañeru va ser el jovencísimo [[Max Verstappen]].<ref name="Verstappen">{{Cita web |url=http://www.mundodeportivo.com/20140818/motor/f1/max-verstappen-sera-piloto-de-toro-rosso-el-proximo-anu_54413158948.html |títulu=Max Verstappen va correr en F1 antes de cumplir los 18 |nome=Raymond |apellíu=Blancafort |obra=[[Mundo Deportivo]] |fecha=18 d'agostu de 2014 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140819090339/http://www.mundodeportivo.com/20140818/motor/f1/max-verstappen-sera-piloto-de-toro-rosso-el-proximo-anu_54413158948.html |fechaarchivu=19 d'agostu de 2014 }}</ref> Sicasí, el 3 d'ochobre de 2014, [[Red Bull Racing|Red Bull]] comunica la marcha de [[Sebastian Vettel]] a final de temporada y que la so reemplazante va ser [[Daniil Kvyat]], lo cual dexaba una vacante en Toro Rosso,<ref>{{Cita web |url=https://www.lne.es/deportes/2014/10/04/vettel-dexara-red-bull-anu/1651570.html |títulu=Vettel va dexar Red Bull anguaño y va ser sustituyíu por Kvyat |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[La Nueva España]] |fecha=4 d'ochobre de 2014 |fechaaccesu=5 d'ochobre de 2014}}</ref> que ye cubierta por [[Carlos Sainz Jr.]].<ref name="Sainz">{{Cita web |autor=[[DPA]] |obra=[[La Vanguardia]] |títulu=Fórmula 1: Toro Rosso confirma a Carlos Sainz Jr. como pilotu pa 2015 |url=https://www.lavanguardia.com/deportes/formula-1/20141128/54420853291/formula-1-toro-rosso-carlos-sainz-2015.html |fecha=28 de payares de 2014 |fechaaccesu=28 de payares de 2014}}</ref> L'español, d'apenes 20 años; y l'holandés, de 17, formen la pareya de pilotos más nuevos de la historia.<ref>{{Cita web |nome=Raymond |apellíu=Blancafort |obra=[[Mundo Deportivo]] |títulu=Carlos Sainz y Max Verstappen, l'equipu más nuevu de la historia |url=http://www.mundodeportivo.com/motor/f1/20150131/54426711782/carlos-sainz-y-max-verstappen-l'equipu-mas-mozu-de-la historia.html |fecha=31 de xineru de 2015 |fechaaccesu=31 de xineru de 2015}}</ref> L'equipu tenía grandes esperances puestes nel [[Toro Rosso STR10|STR10]] y aspiraba a lluchar por ser la 5ª meyor escudería.<ref>{{Cita web |url=http://www.bbc.com/sport/formula1/31078500 |títulu=Toro Rosso target fifth with drivers Max Verstappen and Carlos Sainz |obra=[[BBC Sport]] |editorial=[[BBC]] |idioma=inglés |fecha=31 de xineru de 2015 |fechaaccesu=31 de xineru de 2015}}</ref>
L'equipu empezó'l {{f1|2015}} sumando dos puntos n'[[Gran Premiu d'Australia de 2015|Australia]] gracies a [[Carlos Sainz Jr.]], magar sufrir un ''pit stop'' bien lentu, ente que [[Max Verstappen]] tuvo qu'abandonar por problemes de motor. En [[Gran Premiu de Malasia de 2015|Malasia]], dambos pilotos terminaron na zona de puntos; pero nos dos siguientes carreres tuvieron más fallos de fiabilidá y coláronse de vacíu. Volvieron sumar más unidaes gracies a [[Carlos Sainz Jr.]], que fizo dos grandes carreres remontando posiciones pa terminar 9º en [[Gran Premiu d'Australia de 2015|Barcelona]] y 10º en [[Gran Premiu de Mónacu de 2015|Montecarlu]]. Pela so parte, [[Max Verstappen]] tornó a los puntos n'[[Gran Premiu d'Austria de 2015|Austria]], y llogró el meyor resultáu del equipu dende {{f1|2008}} al terminar 4º nel [[Gran Premiu d'Hungría de 2015|GP d'Hungría]]. El pilotu holandés siguía impresionando y consiguió encadenar 6 carreres consecutives puntuando.
Finalmente, Toro Rosso concluyó la temporada con 67 puntos, más del doble de los consiguíos l'añu anterior, pero que nun-y sirvieron p'ameyorar la 7ª posición del campeonatu que tamién consiguieron en {{f1|2014}}. A pesar d'esto, esta foi la meyor temporada del equipu dende {{f1|2008}}, y la meyor desque usen el so propiu xasis.<ref>{{Cita web |url=http://www.motorsport.com/f1/news/toro-rosso-hails-best-season-so-far-in-f1/ |títulu=Toro Rosso hails “best season so far” in F1 |autor=Klein, Jamie |obra=motorsport.com |idioma=inglés |fecha=6 d'avientu de 2015 |fechaaccesu=7 d'avientu de 2015 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160407061538/http://www.motorsport.com/f1/news/toro-rosso-hails-best-season-so-far-in-f1/ |fechaarchivu=2016-04-07 }}</ref>
=== Temporada 2016 ===
En {{f1|2016}}, Toro Rosso va cuntar colos mesmos pilotos, [[Carlos Sainz Jr.]] y [[Max Verstappen]], y volverá usar motores [[Scuderia Ferrari|Ferrari]].<ref>{{Cita web |nome=Héctor |apellíu=Martínez |obra=[[As (periódicu)|AS]] |títulu=Sainz y Toro Rosso van llevar en 2016 el motor Ferrari de 2015 |url=http://motor.as.com/motor/2015/12/04/formula_1/1449249802_074614.html |fecha=4 d'avientu de 2015 |fechaaccesu=5 d'avientu de 2015}}</ref> Dempués del [[Gran Premiu de Rusia de 2016|GP de Rusia]], [[Max Verstappen]] sustituyó a [[Daniil Kvyat]] en [[Red Bull Racing|Red Bull]], de la que'l rusu tornaba a Toro Rosso pal restu de la temporada.<ref name="KVY-VES">{{Cita web |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |títulu=Max Verstappen reemplaza a Daniil Kvyat en Red Bull |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/max-verstappen-reemplaza-daniil-kvyat-red-bull-5109880 |fecha=5 de mayu de 2016 |fechaaccesu=6 de mayu de 2016}}</ref>
=== Temporada 2017 ===
El 29 de mayu de 2016, Toro Rosso anuncia que volverá usar motores [[Renault Sport F1|Renault]] los dos próximes temporaes.<ref>{{Cita web |nome=Javier |apellíu=Alfaro Manso |obra=[[Mundo Deportivo]] |títulu=Red Bull y Toro Rosso, con motores Renault en 2017 y 2018 |url=http://www.mundodeportivo.com/motor/f1/20160529/402124904673/red-bull-y-toro-rosso-con-motores-renault-en-2017-y-2018.html |fecha=29 de mayu de 2016 |fechaaccesu=29 de mayu de 2016}}</ref>
Nel GP de Singapur, confírmase que Toro Rosso va usar motores Honda en 2018, dexando Renault.
== Monoplaces ==
La siguiente galería amuesa los distintos modelos utilizaos por Toro Rosso na Fórmula 1.
* 2006-2010
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Scott Speed 2006 USA.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Toro Rosso STR1]] (2006)| semeya2 = Toro Rosso STR2 2007 London.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Toro Rosso STR2]] (2007)| semeya3 = Sebastien Bourdais 2008 Britain.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Toro Rosso STR3]] (2008)| semeya4 = Tororosso-buemi6-spain-2009-lrg.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Toro Rosso STR4]] (2009)| semeya5 = Sebastien Buemi 2010 Xerez test 6.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Toro Rosso STR5]] (2010)}}
* 2011-2015
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Jaime Alguersuari 2011 Malaysia Qualify.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Toro Rosso STR6]] (2011)| semeya2 = F1 2012 Xerez test - Toro Rosso.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Toro Rosso STR7]] (2012)| semeya3 = Toro Rosso STR8 F1 2013 Xerez (cropped).jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Toro Rosso STR8]] (2013)| semeya4 = Daniil Kvyat 2014 Singapore FP2.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Toro Rosso STR9]] (2014)| semeya5 = Max Verstappen 2015 Malaysia FP3 2.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Toro Rosso STR10]] (2015)}}
2016-
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Verstappen Bahrain 2016.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Toro Rosso STR11]] (2016)| semeya2 = Toro Rosso STR12 Sainz Barcelona Test.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Toro Rosso STR12]] (2017)| semeya3 = Brendon Hartley Toro Rosso STR13 Barcelona testing.jpg| anchu3 = 200| testu3 = [[Toro Rosso STR13]] (2018)}}
== Patrocinadores ==
Yá que l'equipu ye propiedá de la marca [[Red Bull]], el patrociniu más llamativu ye'l de la marca de bébores. Otru patrocinadores importantes son [[Acronis]], Hangar-7, [[Siemens]], [[Magneti Marelli]], [[Gi Group]], [[Casio Computer Co., Ltd.|Casio]]<ref name=Casio>{{cita noticia |títulu=Casio EDIFICE acomuñar col equipu de Formula One Scuderia Toro Rosso |url=http://www.casio-intl.com/latin/es/news/2016/ToroRosso/ |fechaaccesu=18 de marzu de 2017 |obra=Casio |fecha=16 de febreru de 2016 |allugamientu=Tokio |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180325005930/http://www.casio-intl.com/latin/es/news/2016/ToroRosso/ |archivedate=2018-03-25 }}</ref> y [[Riedel Communications]].
== Pilotos ==
[[Ficheru:Sebastian_Vettel_2008_test_3.jpg|thumb|right|[[Sebastian Vettel]] ye'l cuartu pilotu que fizo menos carreres con Toro Rosso y, sicasí, el segundu con meyores rexistros.|282x282px]]
Estos son los datos de tolos pilotos que compitieron pa Toro Rosso. Los actuales tán marcaos en '''negrina'''.<ref>{{Cita web |url=http://motor.as.com/motor/2013/09/03/formula_1/1378239915_669185.html |títulu=Marko escoyó a Daniel Ricciardo magar el so fluexu rendimientu |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=3 de setiembre de 2013 |fechaaccesu=4 de setiembre de 2013}}</ref>
{| {{tablaguapa}}
|-
!Pilotos !! Carreres !! Puntos* !! Puntos por<br />carrera* !! Meyor<br />resultancia !! Meyor<br />clasificación !! Meyor<br />mundial !! Abandono
|-
| {{bandera|Francia}} [[Jean-Éric Vergne]] || 58 || 51 (51) || 0,879 (0,879) || 6º || 7º || 13º || 12
|-
| {{bandera|ESP}} [[Carlos Sainz Jr.]] || 56 || 112 (112) || 2 (2) || 4º || 5º || 9º* || 17
|-
| {{bandera|Suiza}} [[Sébastien Buemi]] || 55 || 29 (43) || 0,527 (0,781) || 7º || 6º || 15º || 18
|-
| {{bandera|Rusia}} [[Daniil Kvyat]] || 50 || 16 (16) || 0,32 (0,32) || 9° || 5° || 14º* || 15
|-
| {{bandera|España}} [[Jaime Alguersuari]] || 46 || 31 (31) || 0,673 (0,673) || 7º || 6º || 14º || 11
|-
| {{bandera|AUS}} [[Daniel Ricciardo]] || 39 || 30 (30) || 0,769 (0,769) || 7º || 5º || 14º || 6
|-
|{{bandera|Italia}} [[Vitantonio Liuzzi]] || 35 || 4 (17) || 0,114 (0,485) || 6º || 12º || 18º || 12
|-
| {{bandera|USA}} [[Scott Speed]] || 28 || 0 (4) || 0 (0,214) || 9º || 11º || 20º || 12
|-
| {{bandera|Francia}} [[Sébastien Bourdais]] || 27 || 6 (23) || 0,222 (0,851) || 7º || 4º || 17º || 8
|-
| {{bandera|GER}} [[Sebastian Vettel]] || 25 || 40 (105) || 1,6 (4,2) || 1º || 1º || 8º || 9
|-
| {{bandera|NED}} [[Max Verstappen]] || 23 || 49 (49) || 2,579 (2,579) || 4º || 6º || 12º || 6
|-
| {{bandera|Francia}} '''[[Pierre Gasly]]''' || 5 || 0 || 0 || 12º || 17º || 21º || 0
|-
| {{bandera|Nueva Zelanda}} '''[[Brendon Hartley]]''' || 4 || 0 || 0 || 13º || 13º || 23º || 2
|}
* [[Daniil Kvyat|Kvyat]] remató la [[Temporada 2016 de Fórmula 1|temporada 2016]] en 14ª posición, participando en 3 carreres con [[Red Bull Racing|Red Bull]].
* El sistema de puntuación camudó en {{f1|2010}}. Los puntos y la media de puntos per carrera ente paréntesis correspuenden al sistema actual.
== Resultaos ==
{{ap|Resultaos de Scuderia Toro Rosso}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons|Scuderia Toro Rosso}}
* {{Cita web |url=http://www.scuderiatororosso.com/ |títulu=Páxina web oficial de la Scuderia Toro Rosso |idioma=inglés}}
* {{Twitter|ToroRossoSpy}}
* {{Facebook|tororosso}}
* {{Cita web |url=http://www.formula1.com/teams_and_drivers/teams/184/ |títulu=Toro Rosso |editorial=[[Fórmula 1|formula1.com]] |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120323125524/http://www.formula1.com/teams_and_drivers/teams/184/ |fechaarchivu=2012-03-23 }}
* {{Cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/escuderias/toro-rosso/ |títulu=Toro Rosso |obra=[[Antena 3|antena3.com]]}}
* {{Enllaz rotu|1=Toro Rosso |2=http://www.arpem.com/competicion/formula_unu/escuderias/toro-rosso/toro-rosso.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web |url=http://www.as.com/motor/formula-1/escuderia/toro-rosso/ |títulu=Toro Rosso |obra=[[As (periódicu)|as.com]] |autor=Martínez, Héctor}}
* {{Cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipo/toro-rosso |títulu=Toro Rosso |obra=TheF1.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20251113231547/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipo/toro-rosso |fechaarchivu=2025-11-13 }}
* {{Enllaz rotu|1=Toro Rosso |2=http://www.cepsa.com/CepsaSports/Sports/Scuderia_Toru_Rosso/ |date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{Cita web |url=http://www.f1aldia.com/escuderias/toro-rosso/ |títulu=Toro Rosso |obra=F1 al día |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190415030909/https://www.f1aldia.com/escuderias/toro-rosso/ |fechaarchivu=2019-04-15 }}
* {{Cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/equipos/158/scuderia-toro-rosso/ |títulu=Scuderia Toro Rosso |obra=GPUpdate}}
* {{Cita web |url=https://www.marca.com/deporte/motor/formula1/2013/tororosso.html |títulu=Toro Rosso |obra=[[Marca (periódicu)|marca.com]]}}
* {{Cita web |url=http://www1.skysports.com/formula1/teams/tororosso |títulu=Toro Rosso |editorial=[[Sky Sports|skysports.com]] |idioma=inglés}}
* {{Cita web |url=http://www.statsf1.com/es/toro-rosso.aspx |títulu=Toro Rosso |obra=statsf1.com}}
* {{Cita web |url=http://velocidadtotal.com/equipo/9-toro-rosso |títulu=Toro Rosso |obra=Velocidá Total}}
|}
{{Tradubot|Scuderia Toro Rosso}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Scuderia Toro Rosso| ]]
bbuq9j033lwl67lz5j5r6fpclgoftti
Red Bull Racing
0
129774
4527135
4487190
2026-09-10T13:37:08Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527135
wikitext
text/x-wiki
{{equipu
| nome = {{bandera|Austria}} Red Bull
| nome completu = Aston Martin Red Bull Racing
| imaxe = Verstappen Red Bull RB14 Testing Barcelona.jpg
| pie = [[Max Verstappen]] al volante del [[Red Bull RB14|RB14]] na pretemporada.
| fundador = {{Bandera|Austria}} [[Dietrich Mateschitz]]
| presidente = {{Bandera|Austria}} [[Dietrich Mateschitz]]
| llocalidá = [[Milton Keynes]], [[Reinu Xuníu]]
| direutor = {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Christian Horner]]
| direutor téunicu = {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Adrian Newey]]
| pilotos = 3. {{bandera|Australia}} [[Daniel Ricciardo]]<br />33. {{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]
| pilotos de prueba =
| xasis = [[Red Bull RB14|RB14]]
| motor = [[Renault Sport F1|TAG Heuer]] R.E.18 [[Motor V6|V6]] [[Turbocompresor|Turbo]]
| neumáticos = {{Neumáticu|P}}
| patrocinadores= {{bandera|Austria}} [[Red Bull]] <br /> {{bandera|UK}} [[Aston Martin]] <br /> {{bandera|Austria}} [[Rauch (empresa)|Rauch]] <br /> {{bandera|Alemaña}} [[Puma (marca)|Puma]] <br /> {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Esso]] <br/>{{bandera|Suiza}} [[TAG Heuer]] <br /> {{bandera|EEXX}} [[Citrix Systems]] <br /> {{bandera|EEXX}} [[IBM]] <br /> {{bandera|Alemaña}} [[Siemens]] <br />{{bandera|EEXX}} [[AT&T]] <br /> {{bandera|Italia}} [[Pirelli]] <br /> {{bandera|Estaos Xuníos}} Mobil 1 <br /> {{bandera|China}} Hisense <br /> {{bandera|EEXX}} SimpliVity
| debut = {{bandera|Australia}} [[Gran Premiu d'Australia de 2005]]
| carreres apostaes = 244
| grandes premios = 245
| campeonatos constructor = 4 ([[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]], {{f1|2013}})
| campeonatos pilotos = 4 ([[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]], {{f1|2013}})
| victories = 55
| podios = 148
| poles = 58
| vueltes rápides = 54
| última temporada = 2017
| última posición = 3º (368 puntos)
}}
'''Red Bull Racing''', ye una [[escudería]] de [[Fórmula 1]] [[Austria|austriaca]] con base en [[Milton Keynes]] ([[Inglaterra]]) propiedá de la empresa de bébores enerxétiques [[Red Bull]]. La compañía adquirió la escudería [[Jaguar Racing]] per cerca de 110 millones de dólares cuando la propietaria anterior d'esti equipu, [[Ford Motor Company]], anunció la so retirada de la máxima categoría del automovilismu. La empresa Red Bull tien un equipu filial de [[Fórmula 1]], [[Scuderia Toro Rosso]] ("Red Bull" traducíu al italianu), con sede en [[Faenza]] ([[Italia]]), dende'l que los nuevos pilotos dan darréu'l saltu al primer equipu.
Magar la escudería debe'l so nome a la empresa de bébores [[Red Bull]], que amás de la so propietaria ye de la mesma el so principal sponsor, la denominación comercial del equipu recibió cambeos en distintes temporaes, incorporando a la mesma'l nome de distintos patrocinadores de pesu que supieron cerrar alcuerdu cola escuadra. Por tal motivu, ente los años [[2013]] y [[2017]] l'equipu foi conocíu como ''Infiniti Red Bull Racing'', llevando como segundu patrocinador a la marca d'autos [[Infiniti]], propiedá de l'alianza [[Renault]]-[[Nissan]].<ref>{{cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/11/25/65289-red-bull-pasara-llamase-red-bull-racing-infiniti-partir-2013 |títulu=Red Bull va pasar a llamase Infiniti Red Bull Racing a partir de 2013 |nome=Martí |apellíu=Muñoz |obra=Car and Driver The F1 |fecha=25 de payares de 2012 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250117082856/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/11/25/65289-red-bull-pasara-llamase-red-bull-racing-infiniti-partir-2013 |fechaarchivu=2025-01-17 }}</ref> A partir del añu [[2018]] y en celebrando un importante alcuerdu col productor inglés [[Aston Martin]], l'equipu pasó a ser conocíu como '''Aston Martin Red Bull Racing.''' Les primeres imáxenes del nuevu monoplaza RB14 cola denominación Aston Martin, fueron daes a conocer la {{fecha|19|02|2018}}.<ref>{{Cita web |url=http://www.campeones.com.ar/0/nota/index.vnc?id=56360 |títulu=Aston Martin Red Bull presentó'l RB14. ''Campeones - 19-02-2018'' |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180220151910/http://www.campeones.com.ar/0/nota/index.vnc?id=56360 |fechaarchivu=2018-02-20 }}</ref>
== Historia ==
=== Antecedentes (1995-2004) ===
Los oríxenes del equipu remontar a la escudería creada por [[Jackie Stewart]], [[Stewart Grand Prix]], qu'apostó les sos primeres carreres en [[Temporada 1997 de Fórmula 1|1997]]. L'equipu foi mercáu por Ford y corrió sol nome de Jaguar mientres la [[Temporada 2000 de Fórmula 1|temporada 2000 de Fórmula 1]]. A pesar de la mocedá del equipu en comparanza con otros constructores como [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] y [[McLaren]], consideróse un entamu bastante esitosu, con una carrera ganada en [[Temporada 1999 de Fórmula 1|1999]]. Sicasí los numberosos cambeos téunicos y alministrativos (qu'incluyeron la contratación de personalidaes d'altu perfil, como [[Niki Lauda]] y [[Bobby Rahal]]), y el fallíu intentu d'atraer al diseñador [[Adrian Newey]], l'equipu nunca volvió algamar los llogros de la era Stewart.
Arriendes de los decepcionantes resultancies llograes pol equipu, [[Ford_Motor_Company|Ford]] anunció la so retirada tres la [[Temporada 2004 de Fórmula 1|temporada 2004 de Fórmula 1]].<ref>{{cita web |url=http://origin.lb.formula1.com/news/headlines/2004/9/2225.html |títulu=Jaguar to leave Formula One racing |obra=[[Fórmula 1]] |fecha=17 de setiembre de 2004 |idioma=inglés}}</ref>
Primeramente Red Bull patrocinara a les escuderíes [[Sauber F1 Team|Sauber]] ente [[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]] y [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]] y a [[Arrows Grand Prix International|Arrows]] en [[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]] antes de la quiebra d'esta escudería.
=== Entamu (2005-2008) ===
==== Temporada 2005 ====
El [[15 de payares]] de [[2004]], Red Bull anunció que l'alquisición de Jaguar concretárase.<ref>{{cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/69327/red-bull-merca-jaguar-racing/ |títulu=Red Bull merca Jaguar Racing |obra=gpupdate.net |editorial=GPUpdate |fecha=15 de payares de 2004}}</ref><ref name="compra">{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2004/11/15/mas_motor/1100473201_850215.html |títulu=Red Bull merca la escudería Jaguar por un dólar |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=15 de payares de 2004}}</ref> Mientres la [[Temporada 2005 de Fórmula 1|temporada 2005 de Fórmula 1]], l'equipu caltién los propulsores [[Cosworth]]. Los primeros [[:Categoría:Pilotos de Fórmula 1|pilotos]] de la escudería fueron el veteranu [[David Coulthard]] y el mozu [[Christian Klien]],<ref>{{cita publicación |url=http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD01/PUB/2005/01/06/EMD20050106050MDP.pdf |títulu=Red Bull piensa rotar a los sos trés pilotos el próximu mundial |nome=Josep M. |apellíu=Serra |publicación=[[Mundo Deportivo]] |fecha=6 de xineru de 2005 |páxina=50|formatu=[[PDF]]}}</ref> quien debutaron na [[Temporada 2005 de Fórmula 1|Temporada 2005]] marcando puntos con dambos vehículos nos sos dos primeres carreres. A la fin acabaron el so primer añu nel 7ᵘ puestu ente los constructores con 34 puntos, siendo un prometedor entamu pa la debutante formación austriaca, especialmente en comparanza con llograr por Jaguar nel so últimu añu.
El dueñu de Red Bull, [[Dietrich Mateschitz]], tentó al so compatriota [[Austria|austriacu]] [[Gerhard Berger]] (ex piloto de la categoría, y direutor de [[BMW]] Motorsport) por que pasara a dirixir la nueva escudería.<ref name="compra"/>
En payares de 2005, anuncióse la contratación del diseñador [[Adrian Newey]] para {{f1|2006}}.<ref>{{cita web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/4416342.stm |títulu=Newey makes shock Red Bull move |editorial=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] |obra=[[BBC News]] |fecha=8 de payares de 2005 |idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2005/11/09/mas_motor/1131555019_850215.html |títulu=Adrian Newey ficha por Red Bull Racing pa 2006 |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=9 de payares de 2005}}</ref>
==== Temporada 2006 ====
Dempués d'una primer temporada con signos positivos, l'equipu esperaba más en {{f1|2006}}, pero l'empiezu foi bastante decepcionante, con namái 2 puntos llograos en 6 carreres. El [[28 de mayu]] de [[2006]], Red Bull consigue'l so primer podiu de la historia al acabar [[David Coulthard]] en tercer llugar nel [[Gran Premiu de Mónacu de 2006]].<ref>{{cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/119585/coulthard-feliz-con-su-primer-podiu-pa-red-bull/ |títulu=Coulthard feliz col so primer podiu pa Red Bull |fecha=28 de mayu de 2006 |obra=gpupdate.net |editorial=GPUpdate}}</ref> Volvieron acabar séptimos na clasificación de constructores, anque con menos puntos qu'en {{f1|2005}}, a pesar de cuntar con motores [[Ferrari]].
==== Temporada 2007 ====
En [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]], l'equipu incorpora a [[Mark Webber]],<ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2006/08/08/mas_motor/1155052222_850215.html |títulu=Red Bull confirma a Mark Webber |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=8 d'agostu de 2006}}</ref> que, en parte, torna a "casa" tres el so pasu por [[Jaguar Racing|Jaguar]] en [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]] y [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]], y usaría motores [[Renault]].<ref>{{cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2006/10/31/deportes/1162254491_850215.html |títulu=Red Bull va usar motores Renault y Toro Rosso va llevar Ferrari |obra=[[Cadena SER]] |fecha=31 d'ochobre de 2006}}</ref> Xunto con [[David Coulthard]], Webber formaría l'alliniación de pilotos titular de la escudería; polo que [[Christian Klien]] buscóse siguir na [[Fórmula 1|F1]] intentando entrar como piloto probador n'[[Honda Racing F1|Honda]], fichaxe que se peracabó. Tres unes primeres carreres complicaes, nel [[Gran Premiu d'Europa de 2007]], [[Mark Webber]] supo beneficiase del caos nes primeres vueltes pa sumar el segundu podiu de la so carrera, ente que la suerte nun-y sonrió nel circuitu de [[Fuji Speedway|Fuji]], onde se vio obligáu a abandonar al ser arolláu pol mozu [[Sebastian Vettel]] cuando colaba segundu. Magar ello, RBR completó una destacable temporada en 5ᵘ puestu na clasificación por equipos; quedándose a 9 puntos de la cuarta posición al trate afaraos polos abandonos.<ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2008/01/17/mas_motor/1200588622_850215.html |títulu=Red Bull amosó'l so RB4 en Xerez |autor=Payá, Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=17 de xineru de 2008 |cita=En 2007, el Red Bull amosóse competitivu pero pocu fiable y rexistró múltiples abandonos}}</ref><ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2007/10/31/mas_motor/1193849420_850215.html |títulu=Los cuatro principales opciones d'Alonso pa 2008 |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=31 d'ochobre de 2007 |cita=El problema foi la so enorme fraxilidá}}</ref>
==== Temporada 2008 ====
Pa la [[Temporada 2008 de Fórmula 1|temporada 2008]], l'equipu decidió caltener a los sos dos pilotos<ref>{{cita web |url=http://www.libertaddigital.com/deportes/red-bull-confirma-a-coulthard-y-webber-en-la-presentacion-del-rb4-en-xerez-1276321439/ |títulu=Red Bull confirma a Coulthard y Webber na presentación del RB4 en Xerez |autor=[[Europa Press]] |obra=[[Libertad Digital]] |fecha=16 de xineru de 2008}}</ref> y tres dos años de seca, l'escocés [[David Coulthard]] volvió xubise al podiu nel [[Gran Premiu de Canadá de 2008]], onde cuayó una gran actuación con una estratexa a una sola parada.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/06/08/motor/1212943352.html |títulu=Doble golpe de Kubica en Montreal |autor=Guisasola, Carlos |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=8 de xunu de 2008}}</ref> Hai que dicir que'l rendimientu del RB4 foi notable na primer metá del añu, anque darréu menguó les sos prestaciones y tuvo un mal final de temporada. A la fin, la escudería austriaca empeoró la so posición nel campeonatu (7ª) al respeutive de la de [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]] (5ª), anque llogró más puntos qu'entós (29 a 24).<ref>{{cita web |url=http://www.motorpasionf1.com/escuderias/resumen-temporada-2008-red-bull |títulu=Resumen Temporada 2008: Red Bull |obra=MotorPasiónF1 |fecha=19 d'avientu de 2008}}</ref>
=== Años doraos (2009-2013) ===
==== Temporada 2009, a la chisba de los campeonatos ====
Magar la retirada del esperimentáu escocés [[David Coulthard]], el mozu [[Sebastian Vettel]] sustituyir en [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]],<ref>{{cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/193768/rbr-confirma-a-vettel-pa-2009/ |títulu=RBR confirma a Vettel pa 2009 |obra=gpupdate.net |editorial=GPUpdate |fecha=17 de xunetu de 2008}}</ref> en completando una temporada magnífica l'añu anterior (8º con 35 puntos) y llogrando una victoria y una [[pole position]] con [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]. Precisamente foi [[Sebastian Vettel|Vettel]] quien fizo que Red Bull Racing llograra la so primer [[pole position]] y la so primer victoria na Fórmula 1, llantando cara a los equipos que los sos automóviles tienen difusores dobles, nel [[Gran Premiu de China de 2009]].<ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2009/04/20/mas_motor/1240242618_850215.html |títulu=Vettel convertir nel maestru de l'agua |apellíu=Miquel |nome=Carlos |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=20 d'abril de 2009}}</ref>
En {{f1|2009}}, Red Bull completa una magnífica temporada na que supieron interpretar meyor que naide'l nuevu reglamentu relativu a les monoplaces, xunto a [[Brawn GP]], siendo les revelaciones del añu al ameyorar notablemente'l so rendimientu respeuto al {{f1|2008}}.<ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2009/05/10/mas_motor/1241970622_850215.html |títulu=RB05 verdugu del R29 col mesmu propulsor |apellíu=Miquel |nome=Carlos |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=10 de mayu de 2009}}</ref> Ello ye que Red Bull foi'l primer equipu que llogró romper el dominiu apolmonante de [[Brawn GP]] y [[Jenson Button]], y davezu yera'l so competidor más cercanu. La escudería proclamóse subcampeona del Campeonatu de Constructores, ente que [[Sebastian Vettel]] consiguió'l subcampeonatu de pilotos y [[Mark Webber]] acabó 4º. Vettel ganó 4 carreres; y Webber, 2. Foi'l preludiu d'un reblincón calidable per parte de RBR.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/especiales/2009/03/f1/clasificacion/escuderias.html |títulu=Clasificación Mundial de constructores |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]]}}</ref>
Pa la temporada {{f1|2010}}, l'equipu asítiase como unu de los favoritos pol gran coche de la temporada anterior. Efeutivamente, a la fin de la pretemporada toos señalen al equipu como'l rival a bater.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2010/02/10/motor/1265802094.html |títulu=Red Bull presenta'l nuevu RB6 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[El Mundo (periódicu)|El Mundo]] |fecha=10 de febreru de 2010}}</ref>
==== Temporada 2010, la primer conquista nun añu bien apostáu ====
[[Ficheru:Sebastian_Vettel_won_2010_Japanese_GP.jpg|thumb|right|[[Sebastian Vettel]] dempués de ganar el [[Gran Premiu de Xapón de 2010|GP de Xapón]] col [[Red Bull RB6|RB6]].]]
Na primer carrera en [[Gran Premiu de Baḥréin de 2010|Bahréin]], Vettel facer con una pole position bastante autoritaria, y en carrera lidera ensin problemes. Sicasí, a unes vueltes del final, el so escape empieza a fallar y vese devasáu por [[Fernando Alonso]], [[Felipe Massa]] y [[Lewis Hamilton]], y finalmente acaba 4º. [[Mark Webber]] terminó en 8ᵘ puestu, tamién con bastantes problemes, polo que se demuestra que'l [[Red Bull RB6]], al igual que'l so predecesor, ye rápidu pero daqué fráxil. N'[[Gran Premiu d'Australia de 2010|Australia]], Vettel facer de nuevu cola pole, pero de nuevu abandona por avería cuando va en cabeza. Finalmente, ye en [[Gran Premiu de Malasia de 2010|Malasia]] onde l'equipu llogra la primer victoria y doblete del añu, con Vettel per delantre de Webber. Darréu llegaron dos victories consecutives de Webber, n'[[Gran Premiu d'España de 2010|España]] y [[Gran Premiu de Mónacu de 2010|Mónacu]]. Sicasí, la consistencia de [[McLaren]] apóstra-yos al segundu puestu de la clasificación.
Tres una temporada marcada por un dominiu apolmonante nes sesiones de calificación (con 15 de 19 [[pole position]]s llograes), l'equipu alzar cola victoria nel campeonatu de constructores na última carrera, en [[Gran Premiu de Brasil de 2010|Brasil]] en sumando 43 puntos gracies a la victoria de [[Sebastian Vettel]] y al segundu puestu de [[Mark Webber]], y gracies al error de Ferrari qu'equivocó la estratexa del so pilotu, que lideraba'l campeonatu, llogrando hasta la fecha un total de 469 puntos. Como colofón final, [[Sebastian Vettel]] proclámase'l campeón más nuevu de la historia ganando en [[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2010|Yas Marina]] l'últimu GP del campeonatu, polo que Red Bull remata la temporada con 498 puntos.<ref>{{cita web |url=http://www.f1aldia.com/11226/temporada-2010-l'equipu-red-bull-racing/ |títulu=Temporada 2010: L'equipu Red Bull Racing |fecha=6 de febreru de 2011 |obra=F1 al día}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/formula-1/20101115/ferrari-patina-titulo-vettel/589173.shtml |títulu=Ferrari patina y da el títulu a Vettel |nome=Miguel |apellíu=Martínez |obra=[[El Periódico de Catalunya]] |fecha=15 de payares de 2010 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160324192822/http://www.elperiodico.com/es/noticias/formula-1/20101115/ferrari-patina-titulo-vettel/589173.shtml |fechaarchivu=2016-03-24 }}</ref>
==== Temporada 2011, Segundu campeonatu nun añu demoledor ====
En {{f1|2011}}, Red Bull rizó'l rizu y, con un imbatible [[Red Bull RB7|RB7]], revalidó dambos campeonatos con una indiscutible superioridá, hasta'l puntu que sacaron más de 100 puntos al so primer persiguidor tantu nel mundial de pilotos como'l de constructores. Vettel protagonizó un arranque espectacular, terminando primeru o segundu en toles carreres hasta que foi 4º na décima ronda, proclamándose campeón de forma matemática al acabar terceru nel [[Gran Premiu de Xapón de 2011|GP de Xapón]]. Ente otros datos, hai que destacar el récor de 18 poles sobre 19 posibles y 12 victories de 19 posibles. Naide pudo face-yos solombra.<ref>{{cita web |url=https://www.abc.es/especiales/f1/2011/clasificacion/ |títulu=Clasificación Especial Mundial F1 2011 |obra=[[ABC (periódicu)|ABC]]}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.motorpasionf1.com/formula-1/resume-formula-1-2011-red-bull-para-que-ganar-cuando-puedes-afarar |títulu=Resumen Fórmula 1 2011: Red Bull, ¿para qué ganar cuando puedes afarar? |nome=Àlex |apellíu=Garcia |obra=MotorPasiónF1 |fecha=28 d'avientu de 2011}}</ref>
==== Temporada 2012, Tricampeonatu bien sufríu ====
Col empiezu la temporada {{f1|2012}} en [[Gran Premiu d'Australia de 2012|Melbourne]] nel trazáu d'Albert Park, tolos güeyos centrar en Red Bull y el so nuevu [[Red Bull RB8|RB8]], col que quieren conquistar otru títulu.<ref>{{cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/274229/red-bull-presenta-el-rb8/ |títulu=Red Bull presenta'l RB8 |obra=gpupdate.net |editorial=GPUpdate |fecha=6 de febreru de 2012}}</ref> Pero mientres la sesión final de clasificación apenes quedaron 5º y 6º; anque dempués d'una difícil carrera, finalmente [[Sebastian Vettel]] llogró'l 2ᵘ llugar y [[Mark Webber]] el 4º. Pa la segunda prueba, nel [[Gran Premiu de Malasia de 2012|Gran Premiu de Malasia]] mientres l'intre d'una tormentosa carrera, Sebastian asitiar en 4º llugar, hasta que se tocó con un pilotu de HRT quedando fora de la zona de puntos. Webber acabó en 4ᵘ puestu. Na tercer carrera en [[Gran Premiu de China de 2012|China]], una venturera estratexa nun funcionar d'igual forma pa los pilotos. Dambos terminaben nos puntos (4º y 5º) y asina Red Bull llograba'l lideralgu de constructores. A la cuarta foi la vencida y Vettel ganó la so primer carrera de la temporada en [[Gran Premiu de Baréin de 2012|Bahrein]].
A pesar de la prohibición de los escapes soplaos, que punxo fin a la so superioridá y llindó el so rendimientu na primer parte del campeonatu; la escudería austriaca supo sobreponese a ello, ameyorando de forma destacable la so monoplaza na segunda metá del añu. Eso dexó a Vettel encadenar cuatro dominantes victories de forma consecutiva, ente [[Gran Premiu de Singapur de 2012|Singapur]] y la [[Gran Premiu de la India de 2012|India]]. Na penúltima carrera del añu, n'[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2012|Estaos Xuníos]], Red Bull llogró la so tercer corona consecutiva.<ref>{{cita web |url=https://www.marca.com/2012/11/19/motor/formula1/1353333108.html |títulu=Newey yá ye tricampeón |nome=Miguel |apellíu=Sanz |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |fecha=19 de payares de 2012}}</ref> Finalmente, el 25 de payares de 2012 en [[Gran Premiu de Brasil de 2012|Brasil]], [[Sebastian Vettel]] consigue'l so tercer títulu consecutivu, proclamándose'l tricampeón más nuevu, a pesar d'un toque al empiezu de la prueba que-y retrasó hasta la última posición.<ref>{{cita web |url=http://www.elperiodico.com/es/noticias/formula-1/vettel-llogra-titulo-una-carrera-bien-movida-2258339 |títulu=Vettel llogra'l títulu nuna carrera bien movida |nome=Miguel |apellíu=Martínez |obra=[[El Periódico de Catalunya]] |fecha=25 de payares de 2012}}</ref>
==== Temporada 2013, de menos a más faía'l tetracampeonatu ====
En febreru de 2013, la escudería Red Bull presentó'l nuevu monoplaza, conocíu como RB9 y diseñáu por Adrian Newey.<ref>{{cita web |url=https://www.marca.com/2013/02/03/motor/formula1/1359897109.html |títulu=Red Bull sigue col morru gradiáu |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] |apellíu=García |nome=Miguel Ángel |fecha=4 de febreru de 2013 |fechaaccesu=4 de febreru de 2013}}</ref>
L'equipu arrincó la temporada amosándose competitivu, pero sufría cola degradación de los neumáticos en carrera y nun yera tan cimera a los rivales como n'años anteriores. Con too y con eso, Vettel llogró un podiu na cita inaugural n'[[Gran Premiu d'Australia de 2013|Australia]] y lideró un polémicu doblete de la escudería en [[Gran Premiu de Malasia de 2013|Malasia]], onde desobedeció les órdenes d'equipu. En [[Gran Premiu de China de 2013|China]], Red Bull nun tuvo atináu en clasificación y en carrera namái pudo llograr un 4ᵘ puestu de Vettel y un abandonu de Webber por perder la rueda, pero Sebastian volvería imponese en [[Gran Premiu de Baréin de 2013|Bahrein]]. Dambos pilotos terminaron nos puntos n'[[Gran Premiu d'España de 2013|España]], y en [[Gran Premiu de Mónacu de 2013|Mónacu]] ocuparon el 2º y el 3ᵉʳ llugar del podiu. Vettel consolidaba'l so lideralgu al ganar de forma clara en [[Gran Premiu de Canadá de 2013|Montreal]]. La carrera de [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|Silverstone]] foi agriduz pa Red Bull, yá que Webber xubió al caxón, pero Sebastian sufrió'l so primer abandonu del añu por avería. Sicasí, el tricampeón recuperar al vencer ante los sos aficionaos en [[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|Nürburgring]]. Antes del parón veraniegu, Vettel sumó otru podiu n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2013|Hungría]], y tornó polos sos fueros imponiéndose con claridá en [[Gran Premiu de Bélxica de 2013|Bélxica]] y [[Gran Premiu d'Italia de 2013|Italia]], amás d'una tercer victoria consecutiva en [[Gran Premiu de Singapur de 2013|Singapur]] con más de 30 segundos de diferencia con al respeutive de Alonso a pesar d'un [[coche de seguridá]] a metá de carrera. La racha imparable del binomiu Vettel-Red Bull siguió y finalmente, con otru apolmonante trunfu na [[Gran Premiu de la India de 2013|India]], l'equipu y el pilotu convertir en tetracampeones del mundu de F1.<ref>{{cita web |url=http://www.superdeporte.es/formula1/2013/10/27/directu-gp-india/208996.html |títulu=Vettel suma'l so cuartu títulu mundial y engranda la so lleenda |apellíu=G. Barbero |nome=Igor|coautores=[[Axencia EFE]] |obra=[[Superdeporte]] |fecha=27 d'ochobre de 2013}}</ref> Lloñe de relaxase, Vettel ganó les tres carreres restantes, encadenando 9 victories consecutives al concluyir l'añu.<ref>{{cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/mundial-2013/brasil/noticias/formula-directu-previu-carrera-brasil_2013112300095.html |títulu=Alonso xubir al podiu de Brasil na novena victoria consecutiva de Vettel |obra=[[Antena 3]] |fecha=23 de payares de 2013}}</ref>
=== Fin de la hexemonía (2014-act.) ===
==== Temporada 2014: Despidida de Vettel, subcampeonatu y namái 3 victories nun añu difícil ====
El 2 de setiembre de 2013, Red Bull confirma al nuevu [[Daniel Ricciardo]] como nuevu compañeru de [[Sebastian Vettel]] en {{f1|2014}}.<ref>{{cita web |url=http://www.mundodeportivo.com/20130902/mas-motor/ricciardo-sera-el-companero-de-vettel-en-red-bull-en-2014_54380940619.html |títulu=Ricciardo va ser el compañeru de Vettel en Red Bull en 2014 |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Mundo Deportivo]] |fecha=2 de setiembre de 2013}}</ref><ref>{{cita web |url=http://motor.as.com/motor/2013/09/03/formula_1/1378239915_669185.html |títulu=Marko escoyó a Daniel Ricciardo magar el so fluexu rendimientu |apellíu=Payá |nome=Rafa |obra=[[As (periódicu)|AS]] |fecha=3 de setiembre de 2013}}</ref> Cola entrada de los nuevos propulsores [[Motor V6|V6]] [[turbocompresor|turbo]], la escudería tuvo importantes problemes de fiabilidá coles sos unidaes [[Renault Sport F1|Renault]], que complicaron el so trabayu nos tests al llindar el so quilometraxe.<ref>{{cita web |url=http://www.20minutos.es/noticia/2079484/0/sebastian-vettel/xusto-dicir/favoritos-ganar/ |títulu=Vettel: "Ye xusto dicir que nun somos favoritos pa ganar" |autor=[[Europa Press]] |obra=[[20 minutos]] |fecha=8 de marzu de 2014}}</ref> Dichos problemes fixeron abandonar a [[Sebastian Vettel]] nel [[Gran Premiu d'Australia de 2014|GP d'Australia]], onde [[Daniel Ricciardo]] foi descalificáu por superar la llende de consumu en terminando en segundu llugar. Na siguiente carrera, Vettel llogró'l primer podiu del añu al terminar en 3ᵘ puestu. Tres dos pruebes con dificultaes, l'equipu consigue dos nuevos podios de la mano de Ricciardo en [[Gran Premiu d'España de 2014|Barcelona]] y [[Gran Premiu de Mónacu de 2014|Mónacu]] y el mesmu pilotu australianu da la sorpresa al consiguir el so primer trunfu en [[Gran Premiu de Canadá de 2014|Canadá]], n'adelantrando a [[Nico Rosberg]] nos últimos intres de la carrera.<ref>{{cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2014/06/08/deportes/1402189639_850215.html |títulu=Ricciardo termina col dominiu de Mercedes |obra=[[Cadena SER]] |fecha=8 de xunu de 2014}}</ref> Tres una actuación decepcionante ante los sos aficionaos n'[[Gran Premiu d'Austria de 2014|Austria]], Red Bull vuelve ser competitivu en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2014|Silverstone]] (onde [[Daniel Ricciardo]] ye 3º) y de nuevu llogra otra victoria n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2014|Hungría]] gracies al nuevu pilotu australianu.<ref>{{cita web |url=http://cadenaser.com/ser/2014/07/27/deportes/1406423239_850215.html |títulu=Ricciardo gana n'Hungría y Fernando Alonso obra un milagru |autor=[[Axencia EFE]] |obra=[[Cadena SER]] |fecha=27 de xunetu de 2014}}</ref> En [[Gran Premiu de Bélxica de 2014|Bélxica]], Ricciardo volvería trunfar, aprovechando los problemes de [[Mercedes AMG F1 Team|Mercedes]] y confirmándose como la única alternativa al so dominiu.<ref>{{cita web |url=http://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2014/08/24/formula-1-ricciardo-vence-spa-fernando-alonso-concluye-octavu/00031408888100689989153.htm |títulu=Ricciardo aprovecha la guerra en Mercedes pa ganar en Bélxica |autor=[[Europa Press]] |obra=[[La Voz de Galicia]] |fecha=24 d'agostu de 2014}}</ref> Nel [[Gran Premiu de Singapur de 2014|GP de Singapur]], los dos pilotos de Red Bull tuvieron nel podiu, rematando en 2º (Vettel) y 3ᵘ puestu (Ricciardo). Nel [[Gran Premiu de Xapón de 2014|GP de Xapón]], los dos pilotos de Red Bull remataron en 3º y 4ᵘ puestu, siendo este l'últimu podiu de Vettel cola escudería, ente que nel [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2014|Austin]] Ricciardo dio-y l'últimu podiu del añu al equipu. N'[[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2014|Abu Dhabi]], los dos pilotos de Red Bull fueron descalificaos na clasificación por irregularidaes na so alerón delanteru, pero ambos pilotos remonten en carrera y terminen en 4° (Ricciardo) y 8° (Vettel), certificando'l subcampeonatu de la escudería.
==== Temporada 2015: Añu ensin victories y 3 podios ====
El 4 d'ochobre de 2014 l'alemán [[Sebastian Vettel]] anuncia la so marcha de la escudería pa {{f1|2015}}, siendo sustituyíu pol mozu rusu [[Daniil Kvyat]].<ref>{{cita web |url=http://www.sport.es/es/noticias/formula1/vettel-camuda-red-bull-por-ferrari-3573755 |títulu=Vettel camuda Red Bull por Ferrari |autor=Viaplana, Josep |obra=[[Diariu Sport|Sport]] |fecha=4 d'ochobre de 2014}}</ref> L'equipu volvió empezar la temporada con problemes de fiabilidá (Kvyat nun pudo nin siquier tomar la salida n'[[Gran Premiu d'Australia de 2015|Australia]] por una avería na vuelta de formación), pero esta vegada'l coche foi menos competitivu que'l so predecesor, pos nun pasa de la llucha polos puntos. Namái en [[Gran Premiu de Mónacu de 2015|Mónacu]] tuvieron cerca de la llucha pol podiu, terminando 4º y 5º. Asina, l'equipu protagoniza'l so peor entamu de temporada dende {{f1|2008}}.<ref>{{cita web |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2015/06/19/actualidad/1434729571_392125.html |títulu=Puxanza y cayida de Red Bull |autor=Puigdemont, Oriol |obra=[[El País (España)|El País]] |fecha=19 de xunu de 2015}}</ref> N'[[Gran Premiu d'Hungría de 2015|Hungría]], l'equipu llogra'l so primer podiu de la temporada, con Kvyat 2º y Ricciardo 3º. Dempués del parón veraniegu llegó'l [[Gran Premiu d'Hungría de 2015|GP de Bélxica]], un circuitu pocu favorable a los Red Bull. Daniel tuvo que retirase, ente que Daniil acabó nuna meritoria cuarta posición. En [[Gran Premiu d'Italia de 2015|Monza]], dambos pilotos salieron dende les últimes posiciones por cuenta de una penalización por usar un nuevu motor, pero en carrera pudieron remontar y sumar dellos puntos. Na recta final del campeonatu, Kvyat consiguió ser el meyor pilotu del equipu, en contraste coles primeres carreres, periodu nel cual Ricciardo amosábase cimeru. Tres un periplu asiáticu pocu granible, l'equipu lluchó pola victoria mientres la pista tuvo moyada n'[[Gran Premiu d'Estaos Xuníos de 2015|Estaos Xuníos]], anque depués fendióse col asfaltu seco, y llograron una 4ª y una 5ª posición en [[Gran Premiu de Méxicu de 2015|Méxicu]]. Finalmente, Red Bull terminó como'l 4º equipu nel mundial de constructores, siendo la primer vegada que nun llogra nin una victoria dende {{f1|2008}}.<ref>{{cita web |url=http://www.bbc.com/sport/formula1/34947749 |títulu=2015 Formula 1 season in numbers - Stats you need to know |obra=[[BBC Sport]] |editorial=[[BBC]] |fecha=5 d'avientu de 2015 |idioma=inglés}}</ref>
==== Temporada 2016: Repique con 2 victories ====
En 2016, la escudería austriaca utiliza motores con unidá de potencia [[Renault Sport F1|Renault]] y componentes [[Ilmor]] so la denominación [[TAG Heuer]], que s'incorpora al equipu en terminando'l so patrociniu con [[McLaren]]. Amás, tantu [[Daniil Kvyat]] como [[Daniel Ricciardo]] fueron confirmaos como pilotos un añu más. Sicasí, a partir del [[Gran Premiu d'España]] [[Max Verstappen]] ocupó'l puestu de [[Daniil Kvyat]] siendo'l pilotu más nuevu en debutar pa Red Bull, con 18 años.<ref>{{cita web |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2015/12/04/actualidad/1449224572_743299.html |títulu=Red Bull confía en Renault |autor=Puigdemont, Oriol |obra=[[El País (España)|El País]] |fecha=4 d'avientu de 2015}}</ref>
L'equipu consiguió dos trunfos. Primero, Verstappen ganó'l [[ Gran Premiu d'España de 2016|GP d'España]] ante [[Kimi Räikkönen]], [[Sebastian Vettel]] y ante el so compañeru, siendo'l pilotu más nuevu en ganar un Gran Premiu con 18 años y 228 díes. Darréu, nel [[Gran Premiu de Malasia de 2016|GP de Malasia]], [[Daniel Ricciardo]] llogró la segunda victoria de la temporada pa Red Bull, completando un doblete cola 2ª posición de Verstappen.
==== Temporada 2017:De mal a meyor ====
En 2017 Red Bull tuvo problemes col so RB13 a nivel de fiabilidá. Sicasí nel GP de China [[Max Verstappen|Verstappen]] xubir al podiu. Yeren 3º casi siempres taben detrás de Ferrari y Mercedes. La primer victoria de la Temporada vendría del pilotu [[Daniel Ricciardo]] nel GP d'Azerbaixán. Tres les vacaciones de branu [[Max Verstappen|Verstappen]] consiguió 2 victories en Malasia y Méxicu. Red Bull si nun tuviera esos fallos de fiabilidá agora taría delantre de Ferrari. N'Ochobre fíxose oficial que l'equipu tendría un patrocinador principal Aston Martin. El contratu vencéya-yos más puestu Newey taba creando'l Aston Martin Valkirya. Tres esto, nel añu 2018 l'equipu va pasar '''Aston Martin Red Bull Racing''' y non sera l'únicu equipu llicenciáu por una empresa de coches como patrocinador principal una y bones tamién ta Sauber pasara a llamase '''Alfa Romeo Sauber F1 Team''' na mesma temporada.
== Monoplaces ==
La siguiente galería amuesa los distintos modelos utilizaos por Red Bull en Fórmula 1.
* 2005-2009
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Coulthard RedBull Canada2005.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Red Bull RB1]] (2005)| semeya2 = Christian Klien 2006 Turkey.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Red Bull RB2]] (2006)| semeya3 = David Coulthard 2007 Belgium.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Red Bull RB3]] (2007)| semeya4 = David Coulthard 2008 Canadian GP 003.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Red Bull RB4]] (2008)| semeya5 = Sebastian Vettel 2009 Germany (Cropped).jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Red Bull RB5]] (2009)}}
* 2010-2014
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Vettel Corée 2010.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Red Bull RB6]] (2010)| semeya2 = 2011 Monaco GP Sebastien (cropped).jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Red Bull RB7]] (2011)| semeya3 = Sebastian Vettel 2012 Malaysia FP3.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Red Bull RB8]] (2012)| semeya4 = Sebastian Vettel 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 2-2.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Red Bull RB9]] (2013)| semeya5 = Daniel Ricciardo 2014 Singapore FP2.jpg | anchu5 = 200| testu5 = [[Red Bull RB10]] (2014)}}
* 2015-
{{Imaxe múltiple| posición_tabla = center| semeya1 = Daniel Ricciardo 2015 Malaysia FP3.jpg| anchu1 = 200| testu1 = [[Red Bull RB11]] (2015)| semeya2 = Max Verstappen 2016 Malaysia FP3.jpg| anchu2 = 200| testu2 = [[Red Bull RB12]] (2016)| semeya3 = Red Bull RB13 Verstappen Barcelona Test.jpg | anchu3 = 200| testu3 = [[Red Bull RB13]] (2017)| semeya4 = Verstappen Red Bull RB14 Testing Barcelona.jpg | anchu4 = 200| testu4 = [[Red Bull RB14]] (2018)}}
== Resultaos ==
{{AP|Resultaos de Red Bull Racing}}
=== Pilotos ===
Estos son los datos de tolos pilotos que compitieron pa Red Bull.<ref>{{cita web |url=http://statsf1.com/es/red-bull/pilote.aspx |títulu=Red Bull - Pilotos |obra=statsf1.com}}</ref> Los actuales tán marcaos en '''negrina'''.
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center"
|-
!Pilotos !! Carreres !! Podios !! Puntos !! Victories !! Poles !! V. Rápides !! Títulos
|-
|align=left| {{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]''' ||204 ||121 ||3,234.50 ||67 ||46 ||35 ||4
|-
|align=left| {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] ||129 ||41 ||978.5* ||9 ||13 ||19 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]] ||113 ||64 ||1577* ||38 ||44 ||24 ||4
|-
|align=left| {{bandera|Australia}} [[Daniel Ricciardo]] ||100 ||27 ||956 ||7 ||3 ||13 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[David Coulthard]] ||71 ||2 ||60 ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Austria}} [[Christian Klien]] ||28 ||0 ||11 ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Xapón}} '''[[Yuki Tsunoda]]''' ||16 ||0 ||17 ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Rusia}} [[Daniil Kvyat]] ||21 ||2 ||117 ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Italia}} [[Vitantonio Liuzzi]] ||4 ||0 ||1 ||0 ||0 ||0 ||0
|-
|align=left| {{bandera|Países Baxos}} [[Robert Doornbos]] ||3 ||0 ||0 ||0 ||0 ||0 ||0
|}
* Hai qu'aprofiar qu'a partir de la [[Temporada 2010 de Fórmula 1]] hai un cambéu nel sistema de puntuación.
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Ver tamién ==
* [[Red Bull Racing (equipu de NASCAR)]]
* [[Dietrich Mateschitz]]
* [[Scuderia Toro Rosso]]
== Enllaces esternos ==
{{commons|Red Bull Racing}}
* {{cita web |url=http://www.redbullracing.com/ |títulu=Páxina oficial de Red Bull Racing |idioma=inglés}}
* {{Twitter|redbullracing}}
* {{Enllaz rotu|1=Red Bull 100 carreres pa ser el meyor equipu |2=http://motor.as.com/motor/2010/08/05/mas_motor/1281023420_850215.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{cita web |url=http://www.youtube.com/watch?v=cDMVac2nuAo |títulu=The Red Bull Racing Story: 2005-2012 |obra=[[YouTube]] |idioma=inglés}}
* {{cita web |url=http://www.youtube.com/watch?v=y1K53Xv4Zao |títulu=Dan's The Man For 2014 |obra=[[YouTube]] |idioma=inglés}}
* {{cita web |url=http://www.f1aldia.com/21235/cantera-red-bull-fabrica-talento/ |títulu=La cantera de Red Bull: ¿fábrica de talentos? |obra=F1 al día |fecha=8 de payares de 2013}}
* {{cita web |url=http://www.antena3.com/formula-1/escuderias/red-bull/ |títulu=Red Bull |obra=[[Antena 3]]}}
* {{Enllaz rotu|1=Red Bull |2=http://www.arpem.com/competicion/formula_unu/escuderias/red-bull/red-bull.html |date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{cita web |url=http://www.as.com/motor/formula-1/escuderia/red-bull/ |títulu=Red Bull |autor=Martínez, Héctor |obra=[[As (periódicu)|AS]]}}
* {{cita web |url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipo/red-bull |títulu=Red Bull |obra=The F1 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250120040205/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/equipo/red-bull |fechaarchivu=2025-01-20 }}
* {{cita web |url=http://www.f1aldia.com/escuderias/red-bull/ |títulu=Red Bull Racing |obra=F1 al día}}
* {{cita web |url=http://www.gpupdate.net/es/equipos/156/red-bull/ |títulu=Red Bull |obra=GPUpdate}}
* {{cita web |url=https://www.marca.com/deporte/motor/formula1/2013/escuderias.html |títulu=Red Bull Racing |obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]}}
* {{cita web |url=http://www1.skysports.com/formula1/teams/redbull |títulu=Red Bull |obra=[[Sky Sports]] |idioma=inglés}}
* {{cita web |url=http://www.statsf1.com/es/red-bull.aspx |títulu=Red Bull |obra=statsf1.com}}
* {{cita web |url=http://velocidadtotal.com/equipo/5-red-bull |títulu=Red Bull |obra=Velocidá Total}}
{{Tradubot|Red Bull Racing}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Red Bull Racing]]
2t9vjk3ou29hkl30yrou85lozgt2b9r
Récores de pilotos de Fórmula 1
0
129788
4527184
4479691
2026-09-10T19:47:15Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 16 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527184
wikitext
text/x-wiki
{{desactualizáu|t=20250807184556}}
Esta ye la llista de '''récores de los pilotos''' nel '''Campeonatu Mundial de [[Fórmula 1]]''' de la [[Federación Internacional del Automóvil|FIA]]. Los pilotos que s'atopen n'activu destacar en '''negrina'''.
== Grandes Premios empezaos y apostaos ==
Considérase qu'un pilotu empezó un gran premiu si, siquier, participó nuna sesión d'entrenamientos oficiales col enfotu de apostar la carrera. Estos pilotos son anotaos na llista de grandes premios empezaos. Considérase qu'un pilotu empezó una carrera asitiar na parrilla de salida. Si la carrera detiénse y vuélvese a volver a entamar solo va cuntase la última apertura.
=== Grandes premios empezaos ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
! # !! Pilotu !! Carreres !! Temporaes
|-
! 1
|align="left"| {{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]] || 323 || [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]-[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|-
! 2
|align="left"| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] || 308 || [[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]-[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|-
! 3
|align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]] ||306|| [[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 4
|align="left"| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' ||291||[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]], [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 5
|align="left"| {{bandera|Brasil}} '''[[Felipe Massa]]''' ||268|| [[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]], [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]-[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]], [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 6
|align="left"| {{bandera|FIN}} '''[[Kimi Raikkonen]]''' ||262|| [[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 7
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Riccardo Patrese]] || 257 || [[Temporada 1977 de Fórmula 1|1977]]-[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|-
! 8
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Jarno Trulli]] || 256 || [[Temporada 1997 de Fórmula 1|1997]]-[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|-
! 9
|align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[David Coulthard]] || 247 || [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]-[[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]
|-
! 10
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]] || 231 || [[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]]
|-
|}
=== Grandes premios apostaos ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
! # !! Pilotu !! Carreres !! Temporaes
|-
! 1
|align="left"| {{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
| 323
| [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]-[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|-
! 2
|align="left"| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| 308
| [[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]-[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|-
! 3
|align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]] ||306||[[2000]]-[[2017]]
|-
! 4
|align="left"| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' ||284|| [[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]], [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 5
|align="left"| {{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]''' ||262||[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! 6
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Riccardo Patrese]] || 256 || [[Temporada 1977 de Fórmula 1|1977]]-[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|-
! 7
|align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[David Coulthard]] || 246 || [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]-[[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]
|-
! 8
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Jarno Trulli]] || 235 || [[Temporada 1997 de Fórmula 1|1997]]-[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|-
! 9
|align="left"| {{bandera|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]] || 231 || [[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]]
|-
! 10
|align="left"| {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] || 215 || [[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]-[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|-
|colspan=5|<ref name=f1fansitedrivers>{{cita web|autor=F1-Fansite.com.|títulu=Top 100 F1 Driver Rankings|url=http://www.f1-fansite.com/f1-results/all-time-f1-driver-rankings/|fechaaccesu=7 de payares de 2013|idioma=inglés}}</ref>
|}
=== Pilotos más nuevos n'apostar un Gran Premiu ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
! 1
| {{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]'''
| 17 años, 166 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 2015]]
|-
! 2
| {{Bandera|Canadá}} '''[[Lance Stroll]]'''
| 18 años, 148 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 2017]]
|-
! 3
| {{bandera|España}} [[Jaime Alguersuari]]
| 19 años, 125 díes
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2009]]
|-
! 4
| {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Mike Thackwell]]
| 19 años, 182 díes
| [[Gran Premiu de Canadá de 1980]]
|-
! 5
| {{bandera|Méxicu}} [[Ricardo Rodríguez de la Vega|Ricardo Rodríguez]]
| 19 años, 208 díes
| [[Gran Premiu d'Italia de 1961]]
|-
! 6
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| 19 años, 218 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 2001]]
|-
! 7
| {{bandera|Arxentina}} [[Esteban Tuero]]
| 19 años, 320 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 1998]]
|-
! rowspan="2"|8
| {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Chris Amon]]
| rowspan=2|19 años, 324 díes
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1963]]
|-
| {{bandera|Rusia}} '''[[Daniil Kvyat]]'''
| [[Gran Premiu d'Australia de 2014]]
|-
! 10
| {{Bandera|Francia}} '''[[Esteban Ocon]]'''
| 19 años, 345 díes
| [[Gran Premiu de Bélxica de 2016]]
|}
=== Pilotos más vieyos n'apostar un Gran Premiu ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
! 1
| {{bandera|Mónacu}} [[Louis Chiron]]
| 55 años, 292 díes
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1955]]
|-
! 2
| {{bandera|Francia}} [[Philippe Étancelin]]
| 55 años, 191 díes
| [[Gran Premiu de Francia de 1952]]
|-
! 3
| {{bandera|Bélxica}} [[Arthur Legat]]
| 54 años, 232 díes
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1953]]
|-
! 4
| {{bandera|Italia}} [[Luigi Fagioli]]
| 53 años, 22 díes
| [[Gran Premiu de Francia de 1951]]
|-
! 5
| {{bandera|Alemaña}} [[Adolf Brudes]]
| 52 años, 293 díes
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 1952]]
|}
== Campeonatos Mundiales ==
=== Total Campeonatos Mundiales ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Campeonatos
! Temporaes
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|7
|[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]], [[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]], [[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]], [[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]], [[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]], [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]], [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|5
|[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]], [[Temporada 1954 de Fórmula 1|1954]], [[Temporada 1955 de Fórmula 1|1955]], [[Temporada 1956 de Fórmula 1|1956]], [[Temporada 1957 de Fórmula 1|1957]]
|-
! rowspan="3"|3
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|rowspan="3"|4
|[[Temporada 1985 de Fórmula 1|1985]], [[Temporada 1986 de Fórmula 1|1986]], [[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]], [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]], [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]], [[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]], [[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]], [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
! rowspan="5"|6
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|rowspan="5"|3
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]], [[Temporada 1990 de Fórmula 1|1990]], [[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
|[[Temporada 1969 de Fórmula 1|1969]], [[Temporada 1971 de Fórmula 1|1971]], [[Temporada 1973 de Fórmula 1|1973]]
|-
|align="left"|{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
|[[Temporada 1975 de Fórmula 1|1975]], [[Temporada 1977 de Fórmula 1|1977]], [[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]
|-
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Nelson Piquet]]
|[[Temporada 1981 de Fórmula 1|1981]], [[Temporada 1983 de Fórmula 1|1983]], [[Temporada 1987 de Fórmula 1|1987]]
|-
|align="left"|{{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]]
|[[Temporada 1959 de Fórmula 1|1959]], [[Temporada 1960 de Fórmula 1|1960]], [[Temporada 1966 de Fórmula 1|1966]]
|-
|}
== Victories ==
=== Total victories ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
! #
! Pilotu
!Temporaes
! Carreres
! Victories
|-
! 1
|align=left|{{Bandera|DEU}} [[Michael Schumacher]]
|{{F1|1991}}-{{F1|2006}}, {{F1|2010}}-{{F1|2012}}
|308
|91
|-
! 2
|align=left|{{Bandera|GBR}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2007}}-{{F1|2017}}
|206
|62
|-
! 3
|align=left|{{Bandera|FRA}} [[Alain Prost]]
|{{F1|1980}}-{{F1|1991}}, {{F1|1993}}
|202
|51
|-
! 4
|align=left|{{Bandera|DEU}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|{{F1|2007}}-{{F1|2017}}
|197
|46
|-
!5
|align=left|{{Bandera|BRA}} [[Ayrton Senna]]
|{{F1|1984}}-{{F1|1994}}
|161
|41
|-
! 6
|align=left|{{Bandera|ESP}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|{{F1|2001}}, {{F1|2003}}-{{F1|2017}}
|291
|32
|-
! 7
|align=left|{{Bandera|GBR}} [[Nigel Mansell]]
|{{F1|1980}}-{{F1|1992}}, {{F1|1994}}-{{F1|1995}}
|187
|31
|-
! 8
|align=left|{{Bandera|GBR}} [[Jackie Stewart]]
|{{F1|1965}}-{{F1|1973}}
|99
|27
|-
!rowspan=2|9
|align=left|{{Bandera|GBR}} [[Jim Clark]]
|{{F1|1960}}-{{F1|1968}}
|73
|rowspan=2|25
|-
|align=left|{{Bandera|AUT}} [[Niki Lauda]]
|{{F1|1971}}-{{F1|1979}}, {{F1|1982}}–{{F1|1985}}
|170
|-
|colspan=5|{{center|{{small|<ref name=f1fansitedrivers/><ref>{{cita web|títulu=Schumacher claims record win|url=http://news.bbc.co.uk/sport/hi/english/motorsport/formula_one/newsid_1521000/1521684.stm|work=BBC Sport|publisher=BBC|fechaaccesu=20 d'avientu de 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011214125501/http://news.bbc.co.uk/sport/hi/english/motorsport/formula_one/newsid_1521000/1521684.stm|archivedate=14 d'avientu de 2001|date=2 de setiembre de 2001}}</ref>}}}}
|}
=== Mayor porcentaxe de victories ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Carreres
! Victories
! Porcentaxe
|-
!1
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]–[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]], [[Temporada 1953 de Fórmula 1|1953]]–[[Temporada 1958 de Fórmula 1|1958]]
|52
|24
|46,15%
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]–[[Temporada 1955 de Fórmula 1|1955]]
|33
|13
|39,39%
|-
!3
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1960 de Fórmula 1|1960]]–[[Temporada 1968 de Fórmula 1|1968]]
|73
|25
|34,25%
|-
! rowspan="2"|4
|align="left"|{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Lee Wallard]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]-[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]], [[Temporada 1954 de Fórmula 1|1954]]
|3
|1
|rowspan="2"|33,33%
|-
|align="left"|{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Bill Vukovich]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]-[[Temporada 1955 de Fórmula 1|1955]]
|6
|2
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]-[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|308
|91
|29,55%
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]–[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|206
|62
|28,34%
|-
! 8
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
|[[Temporada 1965 de Fórmula 1|1965]]–[[Temporada 1973 de Fórmula 1|1973]]
|99
|27
|27,27%
|-
! 9
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]–[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|162
|41
|25,31%
|-
! 10
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1980 de Fórmula 1|1980]]–[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]], [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|202
|51
|25,25%
|-
|}
=== Más victories nuna mesma temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
! #
! Pilotu
!Temporada
!Carreres
! Victories
! Porcentaxe
|-
! rowspan="2"|1
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|18
|rowspan="2"|13
|72%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|19
|68%
|-
!rowspan="3"|3
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]
|17
|rowspan="3"|11
|65%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|19
|58%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|19
|58%
|-
! rowspan="2"|6
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|19
|rowspan="1"|10
|53%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|21
|rowspan="1"|10
|48%
|-
! rowspan="5"|7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|16
|rowspan="5"|9
|56%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]]
|17
|53%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]
|17
|53%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|17
|53%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|21
|43%
|-
! rowspan="4" |11
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|16
| rowspan="4" |8
|50%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|16
|50%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Damon Hill]]
|[[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]
|16
|50%
|-
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 1998 de Fórmula 1|1998]]
|16
|50%
|-
!rowspan="3"|11
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|20
| rowspan="4"|8
|43%
|-
|colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Victories|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/en-un|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150358/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/en-un|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Mayor porcentaxe de victories nuna mesma temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres
! Victories
! Porcentaxe
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|[[Temporada 1952 de Fórmula 1|1952]]
|8
|6
|75%
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|18
|13
|72%
|-
! 3
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1963 de Fórmula 1|1963]]
|10
|7
|70%
|-
! 4
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|19
|13
|68%
|-
! 5
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1954 de Fórmula 1|1954]]
|9
|6
|67%
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]
|17
|11
|65%
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1965 de Fórmula 1|1965]]
|10
|6
|60%
|-
! rowspan="2"|8
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|19
|rowspan="2"|11
|58%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|19
|58%
|-
! 10
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1955 de Fórmula 1|1955]]
|7
|4
|57%
|}
=== Mayor númberu de victories consecutives ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotos
! Temporada(s)
! Victories
! Carreres
|-
! 1
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|align="center"|[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|align="center"|9
|[[Gran Premiu de Bélxica de 2013|Bélxica]], [[Gran Premiu d'Italia de 2013|Italia]], [[Gran Premiu de Singapur de 2013|Singapur]], [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2013|Corea del Sur]], [[Gran Premiu de Xapón de 2013|Xapón]], [[Gran Premiu de la India de 2013|India]], [[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2013|Abu Dhabi]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2013|Estaos Xuníos]], [[Gran Premiu de Brasil de 2013|Brasil]]
|-
! rowspan="3" |2
|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|align="center"|[[Temporada 1952 de Fórmula 1|1952]]–[[Temporada 1953 de Fórmula 1|1953]]
| rowspan="3" align="center" |7
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1952|Bélxica]], [[Gran Premiu de Francia de 1952|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1952|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1952|Alemaña]], [[Gran Premiu de los Países Baxos de 1953|Países Baxos]], [[Gran Premiu d'Italia de 1952|Italia]] / [[Gran Premiu d'Arxentina de 1953|Arxentina 1953]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|[[Gran Premiu d'Europa de 2004|Europa]], [[Gran Premiu de Canadá de 2004|Canadá]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2004|Estaos Xuníos]], [[Gran Premiu de Francia de 2004|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2004|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 2004|Alemaña]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2004|Hungría]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|align="center"|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]–[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|[[Gran Premiu de Méxicu de 2015|Méxicu]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2015|Estaos Xuníos]], [[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2015|Abu Dhabi]], [[Gran Premiu d'Australia de 2016|Australia]], [[Gran Premiu de Baréin de 2016|Baḥréin]], [[Gran Premiu de China de 2016|China]], [[Gran Premiu de Rusia de 2016|Rusia]]
|-
!5
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center" |[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]–[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
| align="center" |6
|[[Gran Premiu d'Italia de 2000|Italia]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2000|Estaos Xuníos]], [[Gran Premiu de Xapón de 2000|Xapón]], [[Gran Premiu de Malasia de 2000|Malasia]] / [[Gran Premiu d'Australia de 2001|Australia 2001]], [[Gran Premiu de Malasia de 2001|Malasia 2001]]
|-
! rowspan="5" |6
|{{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]]
|align="center"|[[Temporada 1960 de Fórmula 1|1960]]
| rowspan="5" align="center" |5
|[[Gran Premiu de los Países Baxos de 1960|Países Baxos]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1960|Bélxica]], [[Gran Premiu de Francia de 1960|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1960|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu de Portugal de 1960|Portugal]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|align="center"|[[Temporada 1965 de Fórmula 1|1965]]
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1965|Bélxica]], [[Gran Premiu de Francia de 1965|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1965|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu de los Países Baxos de 1965|Países Baxos]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1965|Alemaña]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1992|Sudáfrica]], [[Gran Premiu de Méxicu de 1992|Méxicu]], [[Gran Premiu de Brasil de 1992|Brasil]], [[Gran Premiu d'España de 1992|España]], [[Gran Premiu de San Marín de 1992|San Marín]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|[[Gran Premiu d'Australia de 2004|Australia]], [[Gran Premiu de Malasia de 2004|Malasia]], [[Gran Premiu de Baḥréin de 2004|Bahréin]], [[Gran Premiu de San Marín de 2004|San Marín]], [[Gran Premiu d'España de 2004|España]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|align="center"|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|[[Gran Premiu d'Italia de 2014|Italia]], [[Gran Premiu de Singapur de 2014|Singapur]], [[Gran Premiu de Xapón de 2014|Xapón]], [[Gran Premiu de Rusia de 2014|Rusia]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2014|Estaos Xuníos]]
|-
! rowspan="16" |11
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|align="center"|[[Temporada 1963 de Fórmula 1|1963]]
| align="center" rowspan="16" |4
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1963|Bélxica]], [[Gran Premiu de los Países Baxos de 1963|Países Baxos]], [[Gran Premiu de Francia de 1963|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1963|Reinu Xuníu]]
|-
|{{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]]
|align="center"|[[Temporada 1966 de Fórmula 1|1966]]
|[[Gran Premiu de Francia de 1966|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1966|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu de los Países Baxos de 1966|Países Baxos]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1966|Alemaña]]
|-
|{{bandera|Austria}} [[Jochen Rindt]]
|align="center"|[[Temporada 1970 de Fórmula 1|1970]]
|[[Gran Premiu de los Países Baxos de 1970|Países Baxos]], [[Gran Premiu de Francia de 1970|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1970|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1970|Alemaña]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|align="center"|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1988|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1988|Alemaña]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1988|Hungría]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1988|Bélxica]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|align="center"|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]
|[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 1991|Estaos Xuníos]], [[Gran Premiu de Brasil de 1991|Brasil]], [[Gran Premiu de San Marín de 1991|San Marín]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1991|Mónacu]]
|-
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|align="center"|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|[[Gran Premiu de Canadá de 1993|Canadá]], [[Gran Premiu de Francia de 1993|Francia]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1993|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 1993|Alemaña]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|[[Gran Premiu de Brasil de 1994|Brasil]], [[Gran Premiu del Pacíficu de 1994|Pacíficu]], [[Gran Premiu de San Marín de 1994|San Marín]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1994|Mónacu]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Damon Hill]]
|align="center"|[[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]]–[[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]
|[[Gran Premiu d'Australia de 1995|Australia]] / [[Gran Premiu d'Australia de 1996|Australia 96]], [[Gran Premiu de Brasil de 1996|Brasil 96]], [[Gran Premiu d'Arxentina de 1996|Arxentina 96]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]
|[[Gran Premiu de Brasil de 2002|Brasil]], [[Gran Premiu de San Marín de 2002|San Marín]], [[Gran Premiu d'España de 2002|España]], [[Gran Premiu d'Austria de 2002|Austria]]
|-
|{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|align="center"|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]]
|[[Gran Premiu d'España de 2006|España]], [[Gran Premiu de Mónacu de 2006|Mónacu]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2006|Reinu Xuníu]], [[Gran Premiu de Canadá de 2006|Canadá]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
|align="center"|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2009]]
|[[Gran Premiu de Baḥréin de 2009|Bahréin]], [[Gran Premiu d'España de 2009|España]], [[Gran Premiu de Mónacu de 2009|Mónacu]], [[Gran Premiu de Turquía de 2009|Turquía]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|align="center"|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]–[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|[[Gran Premiu de Brasil de 2010|Brasil]], [[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2010|Abu Dhabi]] / [[Gran Premiu d'Australia de 2011|Australia 2011]], [[Gran Premiu de Malasia de 2011|Malasia 2011]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|align="center"|[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|[[Gran Premiu de Singapur de 2012|Singapur]], [[Gran Premiu de Xapón de 2012|Xapón]], [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2012|Corea del Sur]], [[Gran Premiu de la India de 2012|India]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|align="center"|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|[[Gran Premiu de Malasia de 2014|Malasia]], [[Gran Premiu de Baréin de 2014|Baḥréin]], [[Gran Premiu de China de 2014|China]], [[Gran Premiu d'España de 2014|España]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|align="center"|[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|[[Gran Premiu d'Austria de 2016|Austria]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2016|Gran Bretaña]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2016|Hungría]], [[Gran Premiu d'Alemaña de 2016|Alemaña]]
|}
=== Meyor entamu de temporada ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres consecutives
! Victories
|-
! rowspan="2"|1
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
| align="center"| [[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1992|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de San Marín de 1992|San Marín]]
|rowspan="2" align="center"|5
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2004|Australia]]–[[Gran Premiu d'España de 2004|España]]
|-
! rowspan="3" |3
| {{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
| align="center"| [[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]
| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 1991|Estaos Xuníos]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1991|Mónacu]]
| rowspan="3" align="center" |4
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
| [[Gran Premiu de Brasil de 1994|Brasil]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1994|Mónacu]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
| align="center"| [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2016|Australia]]–[[Gran Premiu de Rusia de 2016|Rusia]]
|-
! rowspan="2" |6
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Damon Hill]]
| align="center" | [[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 1996|Australia]]–[[Gran Premiu d'Arxentina de 1996|Arxentina]]
| rowspan="2" align="center" |3
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| [[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2000|Australia]]–[[Gran Premiu de San Marín de 2000|San Marín]]
|-
! rowspan="10"|8
| {{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
| align="center"| [[Temporada 1957 de Fórmula 1|1957]]
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1957|Arxentina]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1957|Mónacu]]
| rowspan="10" align="center"|2
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
| align="center"| [[Temporada 1969 de Fórmula 1|1969]]
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1969|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu d'España de 1969|España]]
|-
| {{bandera|Brasil}} [[Emerson Fittipaldi]]
| align="center"| [[Temporada 1973 de Fórmula 1|1973]]
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1973|Arxentina]]–[[Gran Premiu de Brasil de 1973|Brasil]]
|-
| {{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
| align="center"| [[Temporada 1976 de Fórmula 1|1976]]
| [[Gran Premiu de Brasil de 1976|Brasil]]–[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1976|Sudáfrica]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Jacques Laffite]]
| align="center"| [[Temporada 1979 de Fórmula 1|1979]]
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1979|Arxentina]]–[[Gran Premiu de Brasil de 1979|Brasil]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| align="center"| [[Temporada 1982 de Fórmula 1|1982]]
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1982|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de Brasil de 1982|Brasil]]
|-
| {{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
| align="center"| [[Temporada 1998 de Fórmula 1|1998]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 1998|Australia]]–[[Gran Premiu de Brasil de 1998|Brasil]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| [[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2001|Australia]]–[[Gran Premiu de Malasia de 2001|Malasia]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
| align="center"| [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2009|Australia]]–[[Gran Premiu de Malasia de 2009|Malasia]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
| align="center"| [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2011|Australia]]–[[Gran Premiu de Malasia de 2011|Malasia]]
|}
=== Más victories na temporada de debú ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Victories
|-
! rowspan="2"|1
|{{bandera|Canadá}} [[Jacques Villeneuve]]
|align="center"|[[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]]
| rowspan="2" align="center"|4
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|align="center"|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]
|-
! rowspan="2"|3
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|align="center"|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]
| rowspan="2" align="center"|3
|-
|{{bandera|Italia}} [[Nino Farina]]
|align="center"|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]
|-
! rowspan="7"|6
|{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Johnnie Parsons]]
|align="center"|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]
| rowspan="7" align="center"|1
|-
|{{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]]
|align="center"|[[Temporada 1959 de Fórmula 1|1959]]
|-
|{{bandera|Italia}} [[Giancarlo Baghetti]]
|align="center"|[[Temporada 1961 de Fórmula 1|1961]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
|align="center"|[[Temporada 1965 de Fórmula 1|1965]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Emerson Fittipaldi]]
|align="center"|[[Temporada 1970 de Fórmula 1|1970]]
|-
|{{bandera|Suiza}} [[Clay Regazzoni]]
|align="center"|[[Temporada 1970 de Fórmula 1|1970]]
|-
|{{bandera|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya]]
|align="center"|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|-
|}
=== Mayor númberu de victories ensin ganar el campeonatu ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Victories
|-
! 1
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|align="center"|[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|align="center"| 10
|-
! rowspan="4"|2
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|align="center"|[[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]
| rowspan="4" align="center"|7
|-
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|align="center"|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|-
|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|align="center"|[[Temporada 2005 de Fórmula 1|2005]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]]
|-
!rowspan="6"|6
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|[[Temporada 1987 de Fórmula 1|1987]]
| rowspan="6" align="center"|6
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|align="center"|[[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Damon Hill]]
|align="center"|[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 1998 de Fórmula 1|1998]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Felipe Massa]]
|align="center"|[[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|align="center"|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|-
!rowspan="9"|10
|{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
|align="center"|[[Temporada 1976 de Fórmula 1|1976]]
|rowspan="9" align="center"|5
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|[[Temporada 1986 de Fórmula 1|1986]]
|-
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|align="center"|[[Temporada 1990 de Fórmula 1|1990]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|align="center"|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|[[Temporada 1997 de Fórmula 1|1997]]
|-
|{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|align="center"|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|align="center"|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|align="center"|[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
|}
=== Vencedor más nuevu ===
(Solamente cúntase la primer victoria de cada pilotu)
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
! 1
|{{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]
| 18 años, 228 díes
| [[Gran Premiu d'España de 2016]]
|-
!2
|'''{{bandera|Italia}} [[Andrea Kimi Antonelli]]'''
|19 años, 202 díes
|[[Gran Premiu de China de 2026]]
|-
! 3
| {{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]]
| 21 años, 73 díes
| [[Gran Premiu d'Italia de 2008]]
|-
! 4
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| 22 años, 26 díes
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2003]]
|-
! 5
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Troy Ruttman]]
| 22 años, 80 díes
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1952
|-
! 6
| {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]]
| 22 años, 104 díes
| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 1959]]
|-
! 7
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| 22 años, 154 díes
| [[Gran Premiu de Canadá de 2007]]
|-
! 8
| {{bandera|Finlandia}} [[Kimi Räikkönen]]
| 23 años, 157 díes
| [[Gran Premiu de Malasia de 2003]]
|-
! 9
| {{bandera|Polonia}} [[Robert Kubica]]
| 23 años, 184 díes
| [[Gran Premiu de Canadá de 2008]]
|-
! 10
| {{bandera|Bélxica}} [[Jacky Ickx]]
| 23 años, 188 díes
| [[Gran Premiu de Francia de 1968]]
|}
=== Vencedor más vieyu ===
(Solamente cúntase la última victoria de cada pilotu)
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
! 1
| {{bandera|Italia}} [[Luigi Fagioli]]
| 53 años, 22 díes
| [[Gran Premiu de Francia de 1951]]
|-
! 2
| {{bandera|Italia}} [[Nino Farina]]
| 46 años, 276 díes
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 1953]]
|-
! 3
| {{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
| 46 años, 41 díes
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 1957]]
|-
! 4
| {{bandera|Italia}} [[Piero Taruffi]]
| 45 años, 219 díes
| [[Gran Premiu de Suiza de 1952]]
|-
! 5
| {{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]]
| 43 años, 339 díes
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1970]]
|-
! 6
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Sam Hanks]]
| 42 años, 321 díes
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1957
|-
! 7
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
| 41 años, 97 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 1994]]
|-
! 8
|{{bandera|FRA}} [[Maurice Trintignant]]
|40 años, 6m, 18d
|[[Gran Premiu de Mónacu de 1958]]
|-
! 9
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Graham Hill]]
| 40 años, 92 díes
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1969]]
|-
! 10
| {{bandera|Suiza}} [[Clay Regazzoni]]
| 39 años, 10m 9d
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1979]]
|-
|align="center" colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Victories por edá (vieyos)|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/per-ed%C3%A1-vieyos|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150526/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/per-ed%C3%A1-vieyos|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Menor númberu de carreres antes de la primer victoria ===
{| {{tablaguapa}}
|-
! #
! Nᵘ
! Pilotu
!Carrera
|-
! rowspan="3"|1
| align="right" rowspan="3"|1ª Carrera |
{{bandera|Italia}} [[Nino Farina]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1950]]
|-
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Johnnie Parsons]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1950
|-
| {{bandera|Italia}} [[Giancarlo Baghetti]]
| [[Gran Premiu de Francia de 1961]]
|-
! rowspan="2"|4
| align="right" rowspan="2"|2ª Carrera |
{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1950]]
|-
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Lee Wallard]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1951
|-
! rowspan="3"|6
| align="right" rowspan="3"|3ª Carrera |
{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Troy Ruttman]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1952
|-
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Bill Vukovich]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1953
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Tony Brooks]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1957]]
|-
! rowspan="2"|9
| align="right" rowspan="2"|4ª Carrera |
{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Bob Sweikert]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1955
|-
| {{bandera|Canadá}} [[Jacques Villeneuve]]
| [[Gran Premiu d'Europa de 1996]]
|}
=== Mayor númberu de carreres antes de la primer victoria ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Nᵘ
! Pilotu
!Carrera
|-
! 1
|130ª Carrera |
{{bandera|Australia}} [[Mark Webber]]
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2009]]
|-
! 2
|123ª Carrera |
{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2000]]
|-
! 3
|119ª Carrera |
{{bandera|Italia}} [[Jarno Trulli]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 2004]]
|-
! 4
|113ª Carrera |
{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2006]]
|-
! 5
|111ª Carrera |
{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
| [[Gran Premiu de China de 2012]]
|-
! 6
|110ª Carrera |
{{bandera|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]]
| [[Gran Premiu de Brasil de 2003]]
|-
! 7
|96ª Carrera |
{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
| [[Gran Premiu d'Europa de 1997]]
|-
! 8
|95ª Carrera |
{{bandera|Bélxica}} [[Thierry Boutsen]]
| [[Gran Premiu de Canadá de 1989]]
|-
! 9
|91ª Carrera |
{{bandera|Francia}} [[Jean Alesi]]
| [[Gran Premiu de Canadá de 1995]]
|-
! 10
|82ª Carrera |
{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Eddie Irvine]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 1999]]
|}
=== Mayor númberu de puntos ensin ser campeón ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Puntos
! Meyor puestu nel campeonatu
|-
!1
|{{bandera|Brasil}} '''[[Felipe Massa]]'''
|1160
|align=center| 2° en [[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]
|-
!2
|{{bandera|Australia}} [[Mark Webber]]
|1047.5
|align=center| 3° en [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]], [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]] y [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|-
!3
|{{bandera|Australia}} '''[[Daniel Ricciardo]]'''
|808
|align=center| 3° en [[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]] y [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|-
!4
|{{bandera|Finlandia}} '''[[Valtteri Bottas]]'''
|716
|align=center| 3° en [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
!5
|{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
|658
|align=center| 2° en [[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]] y [[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|-
!6
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[David Coulthard]]
|535
|align=center| 2° en [[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|-
!7
|{{bandera|Méxicu}} '''[[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]]'''
|459
|align=center| 7° en [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|-
!8
| {{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]'''
|401
|align=center| 5° en [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|-
!9
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Nico Hülkenberg]]'''
|390
|align=center| 9° en [[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]] y [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|-
! 10
|{{bandera|Austria}} [[Gerhard Berger]]
|385
|align=center| 3° en [[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]] y [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|-
|}
=== Mayor númberu de carreres ensin ganar ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Apostaes
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Andrea de Cesaris]]
|208
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Nick Heidfeld]]
|183
|-
! 3
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Martin Brundle]]
|158
|-
! 4
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Derek Warwick]]
|147
|-
! 5
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Jean-Pierre Jarier]]
|136
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Nico Hülkenberg]]'''
|135
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Méxicu}} '''[[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]]'''
| 134
|-
! 8
|align="left"|{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Eddie Cheever]]
|132
|-
! 9
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Adrian Sutil]]
|128
|-
! 10
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Pierluigi Martini]]
|124
|-
|}
=== Mayor númberu de puntos ensin conocer la victoria ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Puntos
|-
! 1
| align="left"| {{bandera|Méxicu}} '''[[Sergio Pérez Mendoza|Sergio Pérez]]'''
| 459
|-
! 2
| align="left"| {{bandera|Alemaña}} '''[[Nico Hülkenberg]]'''
| 390
|-
! 3
| align="left"| {{bandera|Francia}} '''[[Romain Grosjean]]'''
| 344
|-
! 4
| align="left"| {{bandera|Alemaña}} [[Nick Heidfeld]]
| 259
|-
! 5
| align="left"| {{bandera|Rusia}} '''[[Daniil Kvyat]]'''
| 133
|-
! 6
| align="left"| {{bandera| Xapón}} [[Kamui Kobayashi]]
| 125
|-
! 7
| align="left"| {{bandera|Alemaña}} [[Adrian Sutil]]
| 124
|-
! 8
| align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Paul di Resta]]
| 121
|-
! 9
| align="left"| {{bandera|España}} '''[[Carlos Sainz Jr.|Carlos Sainz]]'''
| 118
|-
! 10
| align="left"| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Martin Brundle]]
| 98
|-
|}
=== Victoria partiendo dende'l puestu más retrasáu na parrilla ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Carrera
!Posición de salida
|-
! 1
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Watson (pilotu)|John Watson]]
| [[Gran Premiu del oeste de los Estaos Xuníos de 1983|Gran Premiu del Oeste de los Estaos Xuníos de 1983]]
| align="center"| 22ª
|-
! 2
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Bill Vukovich]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1954
| align="center"| 19ª
|-
! 3
| {{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2000]]
| align="center"| 18ª
|-
! rowspan="2"| 4
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Watson (pilotu)|John Watson]]
| [[Gran Premiu del este de los Estaos Xuníos de 1982|Gran Premiu del Este de los Estaos Xuníos de 1982]]
|rowspan="2" align="center"| 17ª
|-
| {{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
| [[Gran Premiu de Xapón de 2005]]
|-
! rowspan="2"| 6
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1973]]
|rowspan="2" align="center"| 16ª
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1995]]
|-
! 8
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| [[Gran Premiu de Singapur de 2008]]
|align="center"| 15ª
|-
! rowspan="5"| 9
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Bob Sweikert]]
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1955
|rowspan="5" align="center"| 14ª
|-
| {{bandera|Australia}} [[Alan Jones]]
| [[Gran Premiu d'Austria de 1977]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Olivier Panis]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1996]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Johnny Herbert]]
| [[Gran Premiu d'Europa de 1999]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Jenson Button]]'''
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2006]]
|}
=== Mayor númberu de victories nun mesmu gran premiu ===
{|{{tablaguapa}}
|-
!
!Pilotu !Victories
!Gran Premiu !Temporada
|-
! 1
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"| 8
| [[Gran Premiu de Francia]]
| [[Gran Premiu de Francia de 1994|1994]], [[Gran Premiu de Francia de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Francia de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Francia de 1998|1998]], [[Gran Premiu de Francia de 2001|2001]], [[Gran Premiu de Francia de 2002|2002]], [[Gran Premiu de Francia de 2004|2004]], [[Gran Premiu de Francia de 2006|2006]]
|-
! rowspan="2" | 2
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| rowspan="2" align="center"| 7
| [[Gran Premiu de Canadá]]
| [[Gran Premiu de Canadá de 1994|1994]], [[Gran Premiu de Canadá de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Canadá de 1998|1998]], [[Gran Premiu de Canadá de 2000|2000]], [[Gran Premiu de Canadá de 2002|2002]], [[Gran Premiu de Canadá de 2003|2003]], [[Gran Premiu de Canadá de 2004|2004]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de San Marín]]
| [[Gran Premiu de San Marín de 1994|1994]], [[Gran Premiu de San Marín de 1999|1999]], [[Gran Premiu de San Marín de 2000|2000]], [[Gran Premiu de San Marín de 2002|2002]], [[Gran Premiu de San Marín de 2003|2003]], [[Gran Premiu de San Marín de 2004|2004]], [[Gran Premiu de San Marín de 2006|2006]]
|-
! rowspan="8" |4
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| rowspan="8" |6
|[[Gran Premiu de Canadá]]
|[[Gran Premiu de Canadá de 2007|2007]], [[Gran Premiu de Canadá de 2010|2010]], [[Gran Premiu de Canadá de 2012|2012]], [[Gran Premiu de Canadá de 2015|2015]], [[Gran Premiu de Canadá de 2016|2016]], [[Gran Premiu de Canadá de 2017|2017]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| [[Gran Premiu de Brasil]]
| [[Gran Premiu de Brasil de 1982|1982]], [[Gran Premiu de Brasil de 1984|1984]], [[Gran Premiu de Brasil de 1985|1985]], [[Gran Premiu de Brasil de 1987|1987]], [[Gran Premiu de Brasil de 1988|1988]], [[Gran Premiu de Brasil de 1990|1990]]
|-
| {{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
| [[Gran Premiu de Mónacu]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1987|1987]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1991|1991]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1992|1992]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1993|1993]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| [[Gran Premiu de Francia]]
| [[Gran Premiu de Francia de 1981|1981]], [[Gran Premiu de Francia de 1983|1983]], [[Gran Premiu de Francia de 1988|1988]], [[Gran Premiu de Francia de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Francia de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Francia de 1993|1993]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de Bélxica]]
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1992|1992]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1996|1996]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Bélxica de 2001|2001]], [[Gran Premiu de Bélxica de 2002|2002]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu d'España]]
| [[Gran Premiu d'España de 1995|1995]], [[Gran Premiu d'España de 1996|1996]], [[Gran Premiu d'España de 2001|2001]], [[Gran Premiu d'España de 2002|2002]], [[Gran Premiu d'España de 2003|2003]], [[Gran Premiu d'España de 2004|2004]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de Xapón]]
| [[Gran Premiu de Xapón de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Xapón de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Xapón de 2000|2000]], [[Gran Premiu de Xapón de 2001|2001]], [[Gran Premiu de Xapón de 2002|2002]], [[Gran Premiu de Xapón de 2004|2004]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu d'Europa]]
| [[Gran Premiu d'Europa de 1994|1994]], [[Gran Premiu d'Europa de 1995|1995]], [[Gran Premiu d'Europa de 2000|2000]], [[Gran Premiu d'Europa de 2001|2001]], [[Gran Premiu d'Europa de 2004|2004]], [[Gran Premiu d'Europa de 2006|2006]]
|-
! rowspan="9" | 11
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
| align="center" rowspan="9" | 5
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1962|1962]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1963|1963]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1964|1964]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1965|1965]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1967|1967]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Graham Hill]]
| [[Gran Premiu de Mónacu]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1963|1963]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1964|1964]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1965|1965]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1968|1968]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1969|1969]]
|-
| {{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
| [[Gran Premiu de Bélxica]]
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1985|1985]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1988|1988]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Bélxica de 1991|1991]]
|-
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1983|1983]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1985|1985]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1993|1993]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de Mónacu]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1994|1994]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1999|1999]], [[Gran Premiu de Mónacu de 2001|2001]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos]]
| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2000|2000]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2003|2003]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2004|2004]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2005|2005]], [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2006|2006]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| [[Gran Premiu d'Italia]]
| [[Gran Premiu d'Italia de 1996|1996]], [[Gran Premiu d'Italia de 1998|1998]], [[Gran Premiu d'Italia de 2000|2000]], [[Gran Premiu d'Italia de 2003|2003]], [[Gran Premiu d'Italia de 2006|2006]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| [[Gran Premiu d'Hungría]]
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2007|2007]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2009|2009]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2012|2012]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2013|2013]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2016|2016]]
|-
|align="center" colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Victories por circuitu|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/per-circuitu|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150432/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/victories/per-circuitu|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
== Puntos ==
=== Total de puntos ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
!Pilotu !Temporaes
!Puntos
|-
!1
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2592
|-
!2
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2410
|-
!3
|align="left"|{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]], [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|1847
|-
!4
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]]-[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|1594,5
|-
!5
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]–[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|1566
|-
!6
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|1548
|-
!7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
|[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|1235
|-
!8
|align="left"|{{bandera|Brasil}} '''[[Felipe Massa]]'''
|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|1166
|-
!9
|align="left"|{{bandera|Australia}} [[Mark Webber]]
|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]-[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|1047,5
|-
!10
|align="left"|{{bandera|Australia}} [[Daniel Ricciardo]]
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|814
|-
|colspan=5|<ref name=f1fansitedrivers/>
|}
=== Total de puntos calculáu col sistema de puntuación de 2010 ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
!Pilotu !Temporaes
!Puntos
|-
!1
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]-[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|3890
|-
!2
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2942
|-
!3
|align="left"|{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]], [[Temporada 2003 de Fórmula 1|2003]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2688
|-
!4
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2596
|-
!5
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]-[[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]], [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|2471
|-
!6
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1980 de Fórmula 1|1980]]–[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]], [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|2467
|-
!7
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]-[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|1892
|-
!8
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]-[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|1860,5
|-
!9
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
|[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]-[[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|1836,5
|-
!10
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]]-[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|1737
|-
|}
== Pole Positions ==
=== Total de Participaciones en Pole Positions ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Clasificaciones
! Poles
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[2007]]-[[2017]]
|206
|72
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]–[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|308
|68
|-
!3
| align="left" |{{Bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]–[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|161
|65
|-
! 4
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[2007]]-[[2017]]
|197
|50
|-
! rowspan="2"|5
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1960 de Fórmula 1|1960]]–[[Temporada 1968 de Fórmula 1|1968]]
|73
| rowspan="2"|33
|-
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1980 de Fórmula 1|1980]]–[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]], [[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|202
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1980 de Fórmula 1|1980]]–[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]], [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]–[[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]]
|191
|32
|-
! 8
|align="left"|{{bandera|GER}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]] -[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|206
|30
|-
! 9
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]–[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]], [[Temporada 1953 de Fórmula 1|1953]]–[[Temporada 1958 de Fórmula 1|1958]]
|52
|29
|-
! 10
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]–[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|165
|26
|-
|colspan=5|<ref name=f1fansitedrivers/>
|}
=== Mayor porcentaxe de pole positions ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Clasificaciones
! Poles
! Porcentaxe
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]–[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]], [[Temporada 1953 de Fórmula 1|1953]]–[[Temporada 1958 de Fórmula 1|1958]]
|52
|29
|55.77%
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1960 de Fórmula 1|1960]]–[[Temporada 1968 de Fórmula 1|1968]]
|73
|33
|45.21%
|-
! 3
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]]–[[Temporada 1955 de Fórmula 1|1955]]
|33
|14
|42.42%
|-
! 4
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]–[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|162
|65
|40.12%
|-
! 5
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]–[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|201
|70
|34,82%
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]–[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|180
|46
|27,54%
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]]
|[[Temporada 1951 de Fórmula 1|1951]]–[[Temporada 1961 de Fórmula 1|1961]]
|67
|16
|23.88%
|-
! 8
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]–[[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]], [[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]-[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
|308
|68
|22.08%
|-
! 9
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
|[[Temporada 1965 de Fórmula 1|1965]]–[[Temporada 1973 de Fórmula 1|1973]]
|100
|17
|17.00%
|-
! 10
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1980 de Fórmula 1|1980]]–[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]], [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]–[[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]]
|191
|32
|16.75%
|}
=== Pole Positions consecutives ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotos
! Poles
! Temporada(s)
! Carreres
|-
! 1
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|align="center"|8
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]–[[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]]
|[[Gran Premiu d'España de 1988|España]]–[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 1989|Estaos Xuníos 89]]
|-
! rowspan="4"|2
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|rowspan="4" align="center"|7
|[[Temporada 1990 de Fórmula 1|1990]]–[[Temporada 1991 de Fórmula 1|1991]]
|[[Gran Premiu d'España de 1990|España]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1991|Mónacu 91]]
|-
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1993|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de Canadá de 1993|Canadá]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]–[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|[[Gran Premiu d'Italia de 2000|Italia]]–[[Gran Premiu de Brasil de 2001|Brasil 2001]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|[[Gran Premiu de Mónacu de 2015|Mónacu]]–[[Gran Premiu d'Italia de 2015|Italia]]
|-
! rowspan="6"|6
|{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
|rowspan="6" align="center"|6
|[[Temporada 1974 de Fórmula 1|1974]]
|[[Gran Premiu de los Países Baxos de 1974|Países Baxos]]–[[Gran Premiu d'Italia de 1974|Italia]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|[[Gran Premiu de Brasil de 1988|Brasil]]–[[Gran Premiu del este de los Estaos Xuníos de 1988|Este de los Estaos Xuníos]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]]
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1989|Bélxica]]–[[Gran Premiu d'Australia de 1989|Australia]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1992|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1992|Mónacu]]
|-
|{{bandera|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 1999 de Fórmula 1|1999]]
|[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1999|Reinu Xuníu]]–[[Gran Premiu d'Italia de 1999|Italia]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|[[Gran Premiu de Xapón de 2015|Xapón]]-[[Gran Premiu de Abu Dhabi de 2015|Abu Dhabi]]
|-
| colspan="5" align="center" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Pole Positions consecutives|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/consecutives|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150454/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/consecutives|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Más pole position nun mesmu gran premiu ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:left"
|-
!
! Pilotu
!Poles
! Gran Premiu
!Temporaes
|-
! rowspan="2"|1
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|rowspan="2" align="center"| 8
|[[Gran Premiu de San Marín]]
| [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1985]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1986]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1987]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1988]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1989]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1990]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1991]], [[Gran Premiu de San Marín de 1985|1994]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu de Xapón]]
| [[Gran Premiu de Xapón de 1994|1994]], [[Gran Premiu de Xapón de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Xapón de 1998|1998]], [[Gran Premiu de Xapón de 1999|1999]], [[Gran Premiu de Xapón de 2000|2000]], [[Gran Premiu de Xapón de 2001|2001]], [[Gran Premiu de Xapón de 2002|2002]], [[Gran Premiu de Xapón de 2004|2004]]
|-
! rowspan="2"|3
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| rowspan="2" align="center"| 7
|[[Gran Premiu d'España]]
| [[Gran Premiu d'España de 1994|1994]], [[Gran Premiu d'España de 1995|1995]], [[Gran Premiu d'España de 2000|2000]], [[Gran Premiu d'España de 2001|2001]], [[Gran Premiu d'España de 2002|2002]], [[Gran Premiu d'España de 2003|2003]], [[Gran Premiu d'España de 2004|2004]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu d'Hungría]]
| [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|1994]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|1996]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|1997]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|2000]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|2001]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|2004]], [[Gran Premiu d'Hungría de 1994|2005]]
|-
! rowspan="5" |5
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
| rowspan="5" align="center" | 6
|[[Gran Premiu d'Australia]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1985]], [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1988]], [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1989]], [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1990]], [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1991]], [[Gran Premiu d'Australia de 1985|1993]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Gran Premiu de Brasil]]
| [[Gran Premiu de Brasil de 1986|1986]], [[Gran Premiu de Brasil de 1988|1988]], [[Gran Premiu de Brasil de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Brasil de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Brasil de 1991|1991]], [[Gran Premiu de Brasil de 1994|1994]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu de Canadá]]
| [[Gran Premiu de Canadá de 1994|1994]], [[Gran Premiu de Canadá de 1995|1995]], [[Gran Premiu de Canadá de 1997|1997]], [[Gran Premiu de Canadá de 1999|1999]], [[Gran Premiu de Canadá de 2000|2000]], [[Gran Premiu de Canadá de 2001|2001]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu de Canadá]]
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2007|2007]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2008|2008]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2012|2012]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2013|2013]], [[Gran Premiu d'Hungría de 2015|2015]], [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
|-
|{{Bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu de China]]
|[[2007]], [[2008]], [[2013]], [[2014]], [[2015]], [[2017]].
|-
! rowspan="8" |10
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
| align="center" rowspan="8" |5
|[[Gran Premiu d'Italia]]
| [[Gran Premiu d'Italia de 1950|1950]], [[Gran Premiu d'Italia de 1951|1951]], [[Gran Premiu d'Italia de 1954|1954]], [[Gran Premiu d'Italia de 1955|1955]], [[Gran Premiu d'Italia de 1956|1956]]
|-
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Gran Premiu de Francia]]
| [[Gran Premiu de Francia de 1950|1950]], [[Gran Premiu de Francia de 1951|1951]], [[Gran Premiu de Francia de 1954|1954]], [[Gran Premiu de Francia de 1956|1956]], [[Gran Premiu de Francia de 1957|1957]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Gran Premiu de Gran Bretaña]]
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1962|1962]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1963|1963]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1964|1964]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1965|1965]], [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1967|1967]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Gran Premiu de Mónacu]]
| [[Gran Premiu de Mónacu de 1985|1985]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1988|1988]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1989|1989]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1990|1990]], [[Gran Premiu de Mónacu de 1991|1991]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Gran Premiu d'Italia]]
| [[Gran Premiu d'Italia de 1985|1985]], [[Gran Premiu d'Italia de 1988|1988]], [[Gran Premiu d'Italia de 1989|1989]], [[Gran Premiu d'Italia de 1990|1990]], [[Gran Premiu d'Italia de 1991|1991]]
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu de Malasia]]
| [[Gran Premiu de Malasia de 1999|1999]], [[Gran Premiu de Malasia de 2000|2000]], [[Gran Premiu de Malasia de 2001|2001]], [[Gran Premiu de Malasia de 2002|2002]], [[Gran Premiu de Malasia de 2004|2004]]
|-
|{{Bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu d'Hungría]]
|[[2007]], [[2008]], [[2012]], [[2013]], [[2015]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu d'Italia]]
|2009, 2012, 2014, 2015, 2016
|-
|align="center" colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Pole Positions por circuitu|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150405/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Más pole positions nuna temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres
! Poles
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|19
|15
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|16
|14
|-
! rowspan="3"|3
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|16
| rowspan="3"|13
|-
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]]
|16
|-
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|16
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
|21
|12
|-
! rowspan="4"|7
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 1999 de Fórmula 1|1999]]
|16
| rowspan="4"|11
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2001 de Fórmula 1|2001]]
|17
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|19
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|19
|-
! rowspan="3"|11
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1990 de Fórmula 1|1990]]
|16
| rowspan="3"|10
|-
|align="left"|{{bandera|Canadá}} [[Jacques Villeneuve]]
|[[Temporada 1997 de Fórmula 1|1997]]
|17
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]]
|19
|-
|colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Pole Positions nun añu|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/en-un|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150412/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/en-un|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Mayor porcentaxe de poles nuna temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Carreres
! Poles
! Porcentaxe
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|16
|14
|88%
|-
! rowspan="3"|2
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|16
|13
|rowspan="3"|81%
|-
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|[[Temporada 1989 de Fórmula 1|1989]]
|16
|13
|-
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]
|16
|13
|-
! 5
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|19
|15
|79%
|-
! 6
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|[[Temporada 1956 de Fórmula 1|1956]]
|8
|6
|75%
|-
! 7
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1963 de Fórmula 1|1963]]
|10
|7
|70%
|-
! 8
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 1999 de Fórmula 1|1999]]
|16
|11
|69%
|-
! rowspan="2"|9
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Temporada 1962 de Fórmula 1|1962]]
|9
|6
|rowspan="2"|67%
|-
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|[[Temporada 1953 de Fórmula 1|1953]]
|9
|6
|}
=== Pilotu más nuevu en consiguir la pole ===
(Solamente cúntase la primer carrera na que se consigue la pole)
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
!1
|'''{{bandera|Italia}} [[Andrea Kimi Antonelli]]'''
|19 años, 201 díes
|[[Gran Premiu de China de 2026]]
|-
! 2
| {{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]]
| 21 años, 72 díes
| [[Gran Premiu d'Italia de 2008]]
|-
! 3
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| 21 años, 237 díes
| [[Gran Premiu de Malasia de 2003]]
|-
! 4
| {{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
| 22 años, 97 díes
| [[Gran Premiu de Bélxica de 1994]]
|-
! 5
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| 22 años, 153 díes
| [[Gran Premiu de Canadá de 2007]]
|-
! 6
| {{bandera|Italia}} [[Andrea de Cesaris]]
| 22 años, 308 díes
| [[Gran Premiu del oeste de los Estaos Xuníos de 1982|Gran Premiu del Oeste de los Estaos Xuníos de 1982]]
|-
! 7
| {{bandera|Alemaña}} '''[[Nico Hülkenberg]]'''
| 23 años, 79 díes
| [[Gran Premiu de Brasil de 2010]]
|-
! 8
| {{bandera|Polonia}} [[Robert Kubica]]
| 23 años, 120 díes
| [[Gran Premiu de Baḥréin de 2008]]
|-
! 9
| {{bandera|Bélxica}} [[Jacky Ickx]]
| 23 años, 216 díes
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 1968]]
|-
! 10
| {{bandera|Finlandia}} [[Kimi Räikkönen]]
| 23 años, 255 díes
| [[Gran Premiu d'Europa de 2003]]
|-
|align="center" colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Pole Positions por edá (mozos)|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150405/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Pilotu más vieyu en consiguir la pole ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
! 1
| {{bandera|Italia}} [[Nino Farina]]
| 47 años, 79 díes
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1954]]
|-
! 2
| {{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
| 46 años, 209 díes
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1958]]
|-
! 3
| {{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]]
| 44 años, 17 díes
| [[Gran Premiu d'España de 1970]]
|-
! 4
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| 43 años, 145 díes
| [[Gran Premiu de Mónacu de 2012]]*
|-
! 5
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Mario Andretti]]
| 42 años, 196 díes
| [[Gran Premiu d'Italia de 1982]]
|-
! 6
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
| 41 años, 97 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 1994]]
|-
! 7
| {{bandera|Arxentina}} [[Carlos Reutemann]]
| 39 años, 188 díes
| [[Gran Premiu de Las Vegas de 1981|Gran Premiu Caesars Palace de 1981]]
|-
! 8
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Graham Hill]]
| 39 años, 156 díes
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1968]]
|-
! 9
| {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Fred Agabashian]]
| 38 años, 283 díes
| [[500 milles d'Indianapolis]] de 1952
|-
! 10
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| 38 años, 241 díes
| [[Gran Premiu de Xapón de 1993]]
|-
| colspan="4" align="center" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Pole Positions por edá (vieyos)|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150405/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/pole-positions/por|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
*<small>'''Nota''': Michael Schumacher consiguió la pole nel [[Gran Premiu de Mónacu de 2012]], pero salió na 6ª posición por una sanción acumulada del GP anterior.</small>
== Vueltes rápides ==
=== Total de vueltes rápides ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
! Nᵘ
! Pilotu
!Vueltes rápides
! Carreres
! Porcentaxe
|-
! 1
|align=left|{{bandera|DEU}} [[Michael Schumacher]]
|77
|306
|25.16%
|-
!2
|align=left|{{bandera|FIN}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|45
|270
|16.67%
|-
!3
|align=left|{{bandera|FRA}} [[Alain Prost]]
|41
|199
|20.60%
|-
!4
|align=left|{{bandera|GBR}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|38
|207
|18.36%
|-
!5
|align=left|{{bandera|DEU}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|33
|197
|16.75%
|-
!6
|align=left|{{bandera|GBR}} [[Nigel Mansell]]
|30
|187
|16.04%
|-
! 7
|align=left|{{bandera|GBR}} [[Jim Clark]]
|28
|72
|38.89%
|-
!8
|align=left|{{bandera|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
|25
|161
|15.53%
|-
!9
|align=left|{{bandera|AUT}} [[Niki Lauda]]
|24
|171
|14.03%
|-
!rowspan=3|10
|align=left|{{bandera|ARX}} [[Juan Manuel Fangio]]
|rowspan=3|23
|51
|45.10%
|-
|align=left|{{bandera|BRA}} [[Nelson Piquet]]
|204
|11.27%
|-
|align=left|{{bandera|ESP}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|290
|7.93%
|-
|colspan=5|<ref name=f1fansitedrivers/>
|}
=== Más vueltes rápides nuna temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres
! Vueltes rápides
! Porcentaxe
|-
! rowspan="3"|1
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]]
|18
|rowspan="3"|10
|55.55%
|-
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|[[Temporada 2008 de Fórmula 1|2008]]
|18
|55.55%
|-
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|[[Temporada 2005 de Fórmula 1|2005]]
|19
|52.63%
|-
! 4
|align="left"|{{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]]
|[[Temporada 2000 de Fórmula 1|2000]]
|17
|9
|52.94%
|-
! rowspan="4"|5
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|[[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]]
|16
|rowspan="4"|8
|50.00%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]
|16
|50.00%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 1995 de Fórmula 1|1995]]
|17
|47.05%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
|19
|42.10%
|-
! rowspan="6"|9
|align="left"|{{bandera|Brasil}} [[Nelson Piquet]]
|[[Temporada 1986 de Fórmula 1|1986]]
|16
|rowspan="6"|7
|43.75%
|-
|align="left"|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]
|16
|43.75%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]]
|17
|41.17%
|-
|align="left"|{{bandera|Australia}} [[Mark Webber]]
|[[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
|19
|36.84%
|-
|align="left"|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|[[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|19
|36.84%
|-
|align="left"|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
|19
|36.84%
|-
|colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Vueltes rápides nun añu|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/en-un|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150417/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/en-un|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Mayor porcentaxe de vueltes rápides nuna temporada ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Vueltes rápides
! Carrera
!Temporada
!Percentaje
|-
! 1
|{{bandera|ITA}} [[Alberto Ascari]]
|align="center"|6
|align="center"|8
|align="center"|{{F1|1952}}
|align="center"|75.00%
|-
! 2
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|align="center"|5
|align="center"|8
|align="center"|{{F1|1951}}
|align="center"|62.50%
|-
!rowspan=2| 3
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|align="center"|6
|align="center"|10
|align="center"|{{F1|1963}}
|rowspan=2 align="center"|60.00%
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|align="center"|6
|align="center"|10
|align="center"|{{F1|1965}}
|-
!rowspan=3| 5
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|align="center"|5
|align="center"|9
|align="center"|{{F1|1962}}
|rowspan=3 align="center"|55.55%
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|10
|align="center"|18
|align="center"|{{F1|2004}}
|-
|{{bandera|FIN}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|align="center"|10
|align="center"|18
|align="center"|{{F1|2008}}
|-
! 8
|{{bandera|FIN}} [[Mika Häkkinen]]
|align="center"|9
|align="center"|17
|align="center"|{{F1|2000}}
|align="center"|52.94%
|-
! 9
|{{bandera|FIN}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|align="center"|10
|align="center"|19
|align="center"|{{F1|2005}}
|align="center"|52.63%
|-
! rowspan=3|10
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|align="center"|4
|align="center"|8
|align="center"|{{F1|1956}}
|rowspan=3 align="center"|50.00%
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|8
|align="center"|16
|align="center"|{{F1|1992}}
|-
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|8
|align="center"|16
|align="center"|{{F1|1994}}
|}
=== Más vueltes rápides consecutives ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Vueltes rápides
! Temporada(s)
! Carreres
|-
! 1
|{{bandera|ITA}} [[Alberto Ascari]]
|align="center"|7
|align="center"|{{F1|1952}}–{{F1|1953}}
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1952|Bélxica]]–[[Gran Premiu d'Arxentina de 1953|Arxentina 53]]
|-
! 2
|{{bandera|FIN}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|align="center"|6
|align="center"|{{F1|2008}}
|[[Gran Premiu d'España de 2008|España]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2008|Reinu Xuníu]]
|-
! 3
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|align="center"|5
|align="center"|{{F1|2004}}
|[[Gran Premiu de Baḥréin de 2004|Bahréin]]–[[Gran Premiu d'Europa de 2004|Europa]]
|-
! rowspan=4|4
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jackie Stewart]]
|rowspan="4" align="center"|4
|align="center"|{{F1|1969}}
|[[Gran Premiu de Mónacu de 1969|Mónacu]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1969|Reinu Xuníu]]
|-
|{{bandera|CAN}} [[Gilles Villeneuve]]
|align="center"|{{F1|1979}}
|[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1979|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de Bélxica de 1979|Bélxica]]
|-
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|align="center"|{{F1|1991}}
|[[Gran Premiu de Canadá de 1991|Canadá]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1991|Reinu Xuníu]]
|-
|{{bandera|FIN}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|align="center"|{{F1|2005}}
|[[Gran Premiu de Francia de 2005|Francia]]–[[Gran Premiu d'Hungría de 2005|Hungría]]
|-
| colspan="5" align="center" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Vueltes rápides consecutives|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/consecutives|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150417/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/consecutives|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Pilotu más nuevu en consiguir una vuelta rápida ===
(Solamente cúntase la primer vuelta rápida consiguida pol pilotu)
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Carrera
|-
!1
|'''{{bandera|Italia}} [[Andrea Kimi Antonelli]]'''
|18 años, 225 díes
|[[Gran Premiu de Xapón de 2025]]
|-
! 2
| {{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]'''
| 19 años, 44 díes
| [[Gran Premiu de Brasil de 2016]]
|-
! 3
| {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
| 20 años, 258 díes
| [[Gran Premiu de Baḥréin de 2006]]
|-
! 4
| {{bandera|Méxicu}} [[Esteban Gutiérrez Gutiérrez|Esteban Gutiérrez]]
| 21 años, 280 díes
| [[Gran Premiu d'España de 2013]]
|-
! 5
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| 21 años, 321 díes
| [[Gran Premiu de Canadá de 2003]]
|-
! 6
| {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]]
| 21 años, 322 díes
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1959]]
|-
! 7
| {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
| 21 años, 353 díes
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2009]]
|-
! 8
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| 22 años, 91 díes
| [[Gran Premiu de Malasia de 2007]]
|-
! 9
| {{bandera|Méxicu}} '''[[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]]'''
| 22 años, 122 díes
| [[Gran Premiu de Mónacu de 2012]]
|-
! 10
| {{bandera|Finlandia}} [[Kimi Räikkönen]]
| 22 años, 137 díes
| [[Gran Premiu d'Australia de 2002]]
|-
|align="center" colspan=6|<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Vueltes rápides por edá (moces)|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/por|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150409/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/vueltes-rapidas/por|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
== Podios ==
=== Total de podios ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Carreres
! Podios
|-
!1
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2007}}–{{F1|2026}}
|382
|203
|-
! 2
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|{{F1|1991}}-{{F1|2006}}, {{F1|2010}}-{{F1|2012}}
|308
|155
|-
!3
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|{{F1|2015}}–{{F1|2026}}
|235
|127
|-
!4
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]]
|{{F1|2007}}–{{F1|2022}}
|300
|122
|-
! rowspan="2" | 5
| align="left" |{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|{{F1|1980}}-{{F1|1991}}, {{F1|1993}}
|202
| rowspan="2" |106
|-
| align="left" |{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|{{F1|2001}}, {{F1|2003}}–{{F1|2018}}, {{F1|2021}}-{{F1|2026}}
|430
|-
! 7
| align="left" |{{bandera|Finlandia}} [[Kimi Räikkönen]]
|{{F1|2001}}–{{F1|2009}}, {{F1|2012}}-{{F1|2021}}
|353
|103
|-
! 8
| align="left" |{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|{{F1|1984}}–{{F1|1994}}
|162
|80
|-
! 9
| align="left" |{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
|{{F1|1993}}–{{F1|2011}}
|326
|68
|-
! 10
| align="left" |{{bandera|Finlandia}} '''[[Valtteri Bottas]]'''
|{{F1|2013}}-{{F1|2024}}, {{F1|2026}}
|249
|67
|-
| colspan="5" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Podio|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/por-numbero|fechaaccesu=12
d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150405/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/por-numbero|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Mayor porcentaxe de podios ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporaes
! Carreres
! Podios
! Percentaje
|-
! 1
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]]
|{{F1|1950}}–{{F1|1951}}, {{F1|1953}}–{{F1|1958}}
|51
|35
|68.62%
|-
! 2
|align="left"|{{bandera|Italia}} [[Nino Farina]]
|{{F1|1950}}–{{F1|1955}}
|33
|20
|60.61%
|-
! 3
|align="left"|{{bandera|Arxentina}} [[José Froilán González]]
|{{F1|1950}}–{{F1|1957}}, {{F1|1960}}
|26
|15
|57.69%
|-
!4
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|{{F1|2015}}–{{F1|2026}}
|235
|127
|54.04%
|-
!5
| align="left" |{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
|{{F1|1980}}–{{F1|1991}}, {{F1|1993}}
|199
|106
|53.27%
|-
! 6
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2007}}-{{F1|2016}}
|382
|203
|53.14%
|-
! 7
| align="left" |{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]]
|{{F1|1950}}–{{F1|1955}}
|32
|17
|53.13%
|-
! 8
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|{{F1|1991}}–{{F1|2006}}, {{F1|2010}}-{{F1|2012}}
|305
|155
|50.81%
|-
! 9
| align="left" |{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]]
|{{F1|1984}}-{{F1|1994}}
|162
|80
|49.38%
|-
!10
| align="left" |{{bandera|GBR}} [[Jim Clark]]
|{{F1|1960}}-{{F1|1968}}
|72
|32
|44.44%
|-
|}
=== Más podios nuna temporada ===
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center"
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres
! Podios
|-
!1
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|{{F1|2023}}
|22
|21
|-
! rowspan="2" |2
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|{{F1|2021}}
|22
| rowspan="2" |18
|-
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lando Norris]]'''
|{{F1|2025}}
|24
|-
! rowspan="8" |4
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|{{F1|2002}}
|17
| rowspan="8" |17
|-
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|{{F1|2011}}
|19
|-
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2015}}
|19
|-
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2016}}
|21
|-
| align="left" |{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
|{{F1|2018}}
|21
|-
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2019}}
|21
|-
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|{{F1|2021}}
|22
|-
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|{{F1|2022}}
|22
|-
| colspan="5" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Podio nun añu|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios-2/en-un|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150356/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios-2/en-un|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Más podios consecutivos ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Carreres consecutives
! Podios
|-
! 1
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2001]]–[[Gran Premiu de Xapón de 2002]]
| align="center" |19
|-
! 2
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu d'Italia de 2014]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015]]
| align="center" |16
|-
! rowspan="2" | 3
|{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
|[[Gran Premiu de Turquía de 2005]]–[[Gran Premiu de Canadá de 2006]]
| rowspan="2" align="center" |15
|-
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2022]]–[[Gran Premiu d'Italia de 2023]]
|-
! rowspan="2" |5
| rowspan="2" |{{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]]
|[[Gran Premiu de Brasil de 2010]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2011]]
| rowspan="2" align="center" |11
|-
|[[Gran Premiu d'Alemaña de 2013]]-[[Gran Premiu de Brasil de 2013]]
|-
! rowspan="2" |7
| align="left" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu de Brasil de 2018]]–[[Gran Premiu de Francia de 2019]]
| rowspan="2" align="center" |10
|-
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|[[Gran Premiu de los Países Baxos de 2025]]-[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2025]]
|-
! rowspan="10" |9
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]]
|[[Gran Premiu de Bélxica de 1963]]–[[Gran Premiu de Sudáfrica de 1963]]
| rowspan="10" align="center" |9
|-
|{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
|[[Gran Premiu d'Italia de 1975]]–[[Gran Premiu de Suecia de 1976]]
|-
|{{bandera|Brasil}} [[Nelson Piquet]]
|[[Gran Premiu de Mónacu de 1987]]–[[Gran Premiu de Portugal de 1987]]
|-
| rowspan="2" |{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|[[Gran Premiu d'Hungría de 2000]]–[[Gran Premiu de Brasil de 2001]]
|-
|[[Gran Premiu d'Europa de 2004]]–[[Gran Premiu d'Italia de 2004]]
|-
| rowspan="2" |{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|[[Gran Premiu d'Australia de 2007]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2007]]
|-
|[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2018]]–[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2018|Gran Premio de los Estaos Xuníos de 2018]]
|-
| rowspan="2" |{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|[[Gran Premiu d'Australia de 2015]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015]]
|-
|[[Gran Premiu de Bélxica de 2016]]–[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2016]]
|-
| align="left" |'''{{bandera|Países Baxos}} [[Max Verstappen]]'''
|[[Gran Premiu de Xapón de 2023]]-[[Gran Premiu d'Arabia Saudita de 2024]]
|-
| colspan="4" align="center" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Podio consecutivos|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/consecutivos|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160306165742/http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/consecutivos|fechaarchivu=2016-03-06}}</ref>
|}
=== Más podios consecutivos dende empiezu de temporada ===
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Temporada
!Carreres consecutives
! Podios
|-
! 1
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| {{f1|2002}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2002|Australia]]–[[Gran Premiu de Xapón de 2002|Xapón]]
|align="center"|17
|-
! rowspan="5"|2
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| align="center"| {{f1|2006}}
| [[Gran Premiu de Baḥréin de 2006|Bahréin]]–[[Gran Premiu de Canadá de 2007|Canadá]]
|rowspan="5" align="center"|9
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| align="center"| {{f1|2007}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2007|Australia]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2007|Reinu Xuníu]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
| align="center"| {{f1|2011}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2011|Australia]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2011|Reinu Xuníu]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
| align="center"| {{f1|2015}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2015|Australia]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|Gran Bretaña]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
| align="center"| {{f1|2015}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2015|Australia]]–[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|Gran Bretaña]]
|-
! 7
| {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
| align="center"| {{f1|2014}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2014|Australia]]–[[Gran Premiu d'Austria de 2014|Austria]]
|align="center"|8
|-
! rowspan="4"|8
| {{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]]
| align="center"| {{f1|1976}}
| [[Gran Premiu de Brasil de 1976|Brasil]]–[[Gran Premiu de Suecia de 1976|Suecia]]
|rowspan="4" align="center"|7
|-
| {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]]
| align="center"| {{f1|1988}}
| [[Gran Premiu de Brasil de 1988|Brasil]]–[[Gran Premiu de Francia de 1988|Francia]]
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| {{f1|1994}}
| [[Gran Premiu de Brasil de 1994|Brasil]]–[[Gran Premiu de Francia de 1994|Francia]]
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
| align="center"| {{f1|2009}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2009|Australia]]–[[Gran Premiu de Turquía de 2009|Turquía]]
|-
! rowspan="2"|12
| {{bandera|Brasil}} [[Emerson Fittipaldi]]
| align="center"| {{f1|1973}}
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1973|Arxentina]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1973|Mónacu]]
|rowspan="2" align="center"|6
|-
| {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
| align="center"| {{f1|1992}}
| [[Gran Premiu de Sudáfrica de 1992|Sudáfrica]]–[[Gran Premiu de Mónacu de 1992|Mónacu]]
|-
! rowspan="3"|14
| {{bandera|Arxentina}} [[Carlos Reutemann]]
| align="center"| {{f1|1981}}
| [[Gran Premiu del oeste de los Estaos Xuníos de 1981|Oeste de los Estaos Xuníos]]–[[Gran Premiu de Bélxica de 1981|Bélxica]]
|rowspan="3" align="center"|5
|-
| {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
| align="center"| {{f1|2004}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2004|Australia]]–[[Gran Premiu d'España de 2004|España]]
|-
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| align="center"| {{f1|2005}}
| [[Gran Premiu d'Australia de 2005|Australia]]–[[Gran Premiu d'España de 2005|España]]
|}
=== Pilotu más nuevu en consiguir un podiu ===
(Solamente va tenese en cuenta'l primer podiu consiguíu per cada pilotu)
{| {{tablaguapa}}
|-
!
! Pilotu
!Edá
!Posición
! Carrera
|-
! 1
| {{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]'''
| 18 años, 228 díes
|align="center"| 1ᵘ
| [[Gran Premiu d'España de 2016]]
|-
! 2
| {{bandera|Canadá}} '''[[Lance Stroll]]'''
| 18 años, 239 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2017]]
|-
! 3
| {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
| 21 años, 73 díes
|align="center"| 1ᵘ
| [[Gran Premiu d'Italia de 2008]]
|-
! 4
| {{bandera|Rusia}} '''[[Daniil Kvyat]]'''
| 21 años, 89 díes
|align="center"| 2ᵘ
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2015]]
|-
! 5
| {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
| 21 años, 237 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu de Malasia de 2003]]
|-
! 6
| {{bandera|Polonia}} [[Robert Kubica]]
| 21 años, 278 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu d'Italia de 2006]]
|-
! 7
| {{bandera|Alemaña}} [[Ralf Schumacher]]
| 21 años, 287 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu d'Arxentina de 1997]]
|-
! 8
| {{bandera|Italia}} [[Elio de Angelis]]
| 21 años, 307 díes
|align="center"| 2ᵘ
| [[Gran Premiu de Brasil de 1980]]
|-
! 9
| {{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]]
| 21 años, 322 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1959]]
|-
! 10
| {{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]]
| 21 años, 329 díes
|align="center"| 3ᵘ
| [[Gran Premiu del Pacíficu de 1994]]
|-
| colspan="5" align="center" |<ref>{{cita web|autor=www.caranddriverthef1.com|títulu=Podio por edá (mozos)|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/per-ed%C3%A1-jovenes|fechaaccesu=12 d'avientu de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250708150408/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/records/podios/per-ed%C3%A1-jovenes|fechaarchivu=2025-07-08}}</ref>
|}
=== Pilotu más nuevu en consiguir un podiu na temporada de debú ===
(Solamente va tenese en cuenta'l primer podiu consiguíu per cada pilotu)
{| {{tablaguapa}}
!
!Pilotu !Edá !Posición
!Carrera
|-
!1
|{{bandera|Canadá}} '''[[Lance Stroll]]'''
|18 años, 239 díes
|3ᵘ
|[[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2017]]
|-
!2
|{{bandera|Polonia}} [[Robert Kubica]]
|21 años, 278 díes
|3ᵘ
|[[Gran Premiu d'Italia de 2006]]
|-
!3
|{{bandera|Alemaña}} [[Ralf Schumacher]]
|21 años, 287 díes
|3ᵘ
|[[Gran Premiu d'Arxentina de 1997]]
|-
!4
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|21 años, 295 díes
|3ᵘ
|[[Gran Premiu d'Australia de 2007]]
|-
!5
|{{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]]
|21 años, 322 díes
|3ᵘ
|[[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1959]]
|}
== Otros récores ==
{| {{tablaguapa}}
|-
! Tipu
!Récor
! Autor
|-
| Campeón a falta de más Grandes Premios pal final de la temporada |align="center"|6
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]] nel 11ᵘ Gran Premiu de 17)
|-
| Campeón en siendo líder mientres más Grandes Premios
|align="center"|19
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]])
|-
|Mayor númberu de Grandes Premios consecutivos liderando la competición
|align="center"|37
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2000|Estaos Xuníos 2000]] - [[Gran Premiu de Xapón de 2002|Xapón 2002]])
|-
|Campeones ensin liderar el certame |align="center"|
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Surtees]] ([[Temporada 1964 de Fórmula 1|1964]])<br/>{{bandera|Reinu Xuníu}} [[James Hunt]] ([[Temporada 1976 de Fórmula 1|1976]])<br/>{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]])
|-
|Mayor diferencia de puntos ente'l campeón y el subcampeón
|align="center"|155
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' (397) sobre {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' (242) en [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
|-
|Menor diferencia de puntos ente'l campeón y el subcampeón
|align="center"|0.5
|{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]] (72) sobre {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]] (71.5) en [[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]]
|-
|Menor diferencia de puntos ente'l campeón y el tercer clasificáu |align="center"|1
|{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]''' (110) sobre {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' (109) en [[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]]
|-
|Campeón más nuevu |align="center"|23
años, 134 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]])
|-
|Bicampeón más nueva |align="center"|24
años, 98 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]])
|-
|Tricampeón más nueva |align="center"|25
años, 145 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]])
|-
|Tetracampeón más nueva |align="center"|26
años, 116 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]])
|-
|Pentacampeón más nueva |align="center"|33
años, 199 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Michael Schumacher]]''' ([[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]])
|-
|Campeón más vieyu |align="center"|46
años, 41 díes
|{{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]] ([[Temporada 1957 de Fórmula 1|1957]])
|-
|Campeón póstumu |
|{{bandera|Austria}} [[Jochen Rindt]] ([[Temporada 1970 de Fórmula 1|1970]])
|-
|Pilotu más vieyu en ganar el so primer campeonatu |align="center"|43
años, 308 díes
|{{bandera|Italia}} [[Nino Farina]] ([[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]])
|-
|Pilotu más nuevu en liderar el campeonatu |align="center"|22
años, 126 díes
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]])
|-
|Meyor clasificación d'un debutante
|align="center"|2ᵘ
|{{bandera|Canadá}} [[Jacques Villeneuve]] ([[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]])<br/>{{bandera|Dinamarca}} '''[[Kevin Magnussen]]''' ([[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]])
|-
|Meyor puntuación d'un debutante
|align="center"|109
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]])
|-
|Mayor cantidá de carreres ganaes en temporada de debú |align="center"|4
|{{bandera|Canadá}} [[Jacques Villeneuve]] ([[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]])<br/>{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]])
|-
|Mayor númberu de carreres apostaes antes de proclamase campeón
|align="center"|206
|{{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]]
|-
|Mayor númberu de subcampeonatos antes de proclamase campeón
|align="center"|3
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Nigel Mansell]]
|-
|Mayor númberu de subcampeonatos ensin proclamase campeón
|align="center"|4
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]]
|-
|Más cambeos de líder nuna temporada |align="center"|10
|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]] ({{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' - {{bandera|Brasil}} '''[[Felipe Massa]]''' - {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]] - {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] - {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' - {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] - {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' - {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] - {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' - {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''')
|-
|Más aspirantes al títulu nel postreru Gran Premiu |align="center"|4
|[[Temporada 2010 de Fórmula 1|2010]] ({{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''', {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]], {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''', {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''')
|-
|Más campeones del mundu al entamu d'una temporada |align="center"|6
|[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
<br/>{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
<br/>{{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]'''
<br/>{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]'''
<br/>{{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
<br/>{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
<br/>{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]]
|-
|Mayor númberu de campeones clasificaos consecutivamente nes primeres posiciones
|align="center"|5
|[[Gran Premiu d'Italia de 2011|Italia 2011]] (1ᵘ {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''', 2ᵘ {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]], 3ᵘ {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''', 4ᵘ {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''', 5ᵘ {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]])<br/>[[Gran Premiu de China de 2013|China 2013]] (1ᵘ {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''', 2ᵘ {{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]''', 3ᵘ {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''', 4ᵘ {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''', 5ᵘ {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]])
|-
|Mayor númberu de Grandes Premios distintos ganaos
|align="center"|22
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|-
|Mayor númberu de Grandes Premios ganaos en circuitos distintos
|align="center"|24
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|-
|Mayor númberu victories na mesma escudería |align="center"|72
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] con {{bandera|Italia}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|-
|Victories con más escuderíes distintes
|align="center"|5
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]] ({{bandera|Alemaña}} [[Mercedes-Benz|Mercedes]], {{bandera|Italia}} [[Maserati]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Vanwall]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Cooper Car Company|Cooper]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Team Lotus|Lotus]])
|-
|Pilotu más nuevu en consiguir la victoria con distintes escuderíes
|align="center"|21 años, 287 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Gran Premiu d'Italia de 2008]] con {{bandera|Italia}} [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] - [[Gran Premiu de China de 2009]] con {{bandera|Austria}} [[Red Bull Racing|Red Bull]])
|-
|Pilotu más nuevu en repitir victoria nun mesmu Gran Premiu |align="center"|23
años, 98 díes
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Gran Premiu de Xapón]] de [[Gran Premiu de Xapón de 2009|2009]] y [[Gran Premiu de Xapón de 2010|2010]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente la primera y la última victoria |align="center"|5145
díes
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Gran Premiu de Bélxica de 1992|Bélxica 1992]] - [[Gran Premiu de China de 2006|China de 2006]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente dos victories consecutives
|align="center"|2402 díes
|{{bandera|Italia}} [[Riccardo Patrese]] ([[Gran Premiu de Sudáfrica de 1983|Sudáfrica 1983]] - [[Gran Premiu de San Marín de 1990|San Marín 1990]])
|-
|Mayor númberu de temporaes con victories
|align="center"|15
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Temporada 1992 de Fórmula 1|1992]] - [[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]])
|-
|Mayor númberu de temporaes con victories dende'l debú |align="center"|11
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]] - [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]])
|-
|Mayor númberu de tripletes (Pole, vuelta rápida y victoria)
|align="center"|20
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|-
|Mayor númberu de tripletes nuna temporada |align="center"|5
|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]] ([[Temporada 1952 de Fórmula 1|1952]]), {{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Temporada 2004 de Fórmula 1|2004]])
|-
|Más ganadores nun añu |align="center"|11
|[[Temporada 1982 de Fórmula 1|1982]] ({{bandera|Francia}} [[Alain Prost]], {{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]], {{bandera|Francia}} [[Didier Pironi]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Watson (pilotu)|John Watson]], {{bandera|Italia}} [[Riccardo Patrese]], {{bandera|Brasil}} [[Nelson Piquet]], {{bandera|Francia}} [[René Arnoux]], {{bandera|Francia}} [[Patrick Tambay]], {{bandera|Italia}} [[Elio de Angelis]], {{bandera|Finlandia}} [[Keke Rosberg]], {{Bandera|Italia}} [[Michele Alboreto]])
|-
|Menos ganadores nun añu |align="center"|3
|[[Temporada 1950 de Fórmula 1|1950]] ({{bandera|Italia}} [[Giuseppe Farina]], {{bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]], {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Johnnie Parsons]])<br/>[[Temporada 1952 de Fórmula 1|1952]] ({{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]], {{bandera|Italia}} [[Piero Taruffi]], {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Troy Ruttman]])<br/>[[Temporada 1963 de Fórmula 1|1963]] ({{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Graham Hill]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Surtees]])<br/>[[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]] ({{bandera|Francia}} [[Alain Prost]], {{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]], {{bandera|Austria}} [[Gerhard Berger]])<br/>{{f1|2014}} ({{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Lewis Hamilton]], {{bandera|Australia}} [[Daniel Ricciardo]])<br/>{{f1|2015}} ({{bandera|Reinu Xuníu}} [[Lewis Hamilton]], {{bandera|Alemaña}} [[Sebastian Vettel]], {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]])
|-
|Menos victories del pilotu con más victories
|align="center"|2
|[[Temporada 1959 de Fórmula 1|1959]] ({{bandera|Australia}} [[Jack Brabham]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Tony Brooks]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]])<br/>[[Temporada 1961 de Fórmula 1|1961]] ({{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]], {{bandera|Alemaña}} [[Wolfgang von Trips]], {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Phil Hill]])<br/>[[Temporada 1982 de Fórmula 1|1982]] ({{bandera|Francia}} [[Alain Prost]], {{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]], {{bandera|Francia}} [[Didier Pironi]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Watson (pilotu)|John Watson]], {{bandera|Francia}} [[René Arnoux]])
|-
|Más carreres consecutives con distinta ganador
|align="center"|9
|[[Temporada 1961 de Fórmula 1|1961]] - [[Temporada 1962 de Fórmula 1|1962]] ({{bandera|Italia}} [[Giancarlo Baghetti]] en [[Gran Premiu de Francia de 1961|Francia 1961]],{{bandera|Alemaña}} [[Wolfgang von Trips]] en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1961|Gran Bretaña 1961]],{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]] n'[[Gran Premiu d'Alemaña de 1961|Alemaña 1961]],{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Phil Hill]] n'[[Gran Premiu d'Italia de 1961|Italia 1961]],{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Innes Ireland]] n'[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 1961|Estaos Xuníos 1961]],{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Graham Hill]] en [[Gran Premiu de Países Baxos de 1962|Países Baxos 1962]],{{bandera|Nueva Zelanda}} [[Bruce McLaren]] en [[Gran Premiu de Mónacu de 1962|Mónacu 1962]],{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]] en [[Gran Premiu de Bélxica de 1962|Bélxica 1962]],{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Dan Gurney]] en [[Gran Premiu de Francia de 1962|Francia 1962]])<br/>
[[Temporada 1982 de Fórmula 1|1982]] ({{bandera|Italia}} [[Riccardo Patrese]] en [[Gran Premiu de Mónacu de 1982|Mónacu]],{{bandera|Reinu Xuníu}} [[John Watson (pilotu)|John Watson]] en [[Gran Premiu del este de los Estaos Xuníos de 1982|Detroit]],{{bandera|Brasil}} [[Nelson Piquet]] en [[Gran Premiu de Canadá de 1982|Canadá]],{{bandera|Francia}} [[Didier Pironi]] en [[Gran Premiu de Países Baxos de 1982|Países Baxos]],{{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]] en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1982|Gran Bretaña]],{{bandera|Francia}} [[René Arnoux]] en [[Gran Premiu de Francia de 1982|Francia]],{{bandera|Francia}} [[Patrick Tambay]] n'[[Gran Premiu d'Alemaña de 1982|Alemaña]],{{bandera|Italia}} [[Elio de Angelis]] n'[[Gran Premiu d'Austria de 1982|Austria]],{{bandera|Finlandia}} [[Keke Rosberg]] en [[Gran Premiu de Suiza de 1982|Suiza]])
|-
|Mayor númberu de carreres consecutives con distintu ganador dende l'empiezu de temporada |align="center"|7
|[[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]] ({{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]] n'[[Gran Premiu d'Australia de 2012|Australia]], {{bandera|España}} '''[[Fernando Alonso]]''' en [[Gran Premiu de Malasia de 2012|Malasia]], {{bandera|Alemaña}} [[Nico Rosberg]] en [[Gran Premiu de China de 2012|China]], {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' en [[Gran Premiu de Baréin de 2012|Baḥréin]], {{bandera|Venezuela}} [[Pastor Maldonado]] n'[[Gran Premiu d'España de 2012|España]], {{bandera|Australia}} [[Mark Webber]] en [[Gran Premiu de Mónacu de 2012|Mónacu]], {{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' en [[Gran Premiu de Canadá de 2012|Canadá]])
|-
|Menos victories pa ser campeón
|align="center"|1
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Mike Hawthorn]] ([[Temporada 1958 de Fórmula 1|1958]]), {{bandera|Finlandia}} [[Keke Rosberg]] ([[Temporada 1982 de Fórmula 1|1982]])
|-
|Campeón del mundu con menos victories
|align="center"|3
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Mike Hawthorn]], {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Phil Hill]]
|-
|Non campeón con más victories
|align="center"|16
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Stirling Moss]]
|-
|Mayor númberu de victories ensin ganar el títulu |align="center"|10
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]])
|-
|Mayor porcentaxe de podios nuna temporada |align="center"|100%
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Temporada 2002 de Fórmula 1|2002]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente'l primera y l'últimu podiu |align="center"|7369
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Gran Premiu de Méxicu de 1992|Méxicu 1992]] - [[Gran Premiu d'Europa de 2012|Europa 2012]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente dos podios consecutivos
|align="center"|2870 díes
|{{bandera|Austria}} [[Alexander Wurz]] ([[Gran Premiu de Gran Bretaña de 1997|Gran Bretaña 1997]] - [[Gran Premiu de San Marín de 2005|San Marín 2005]])
|-
|Mayor númberu de podios consecutivos dende'l debú |align="center"|9
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Gran Premiu d'Australia de 2007|Australia 2007]] - [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2007|Gran Bretaña 2007]])
|-
|Más segundos puestos
|align="center"|43
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]]
|-
|Más terceros puestos
|align="center"|28
|{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]], {{bandera|Finlandia}} '''[[Kimi Räikkönen]]'''
|-
|Podiu con menor media d'edá |align="center"|23
años, 350 díes
|[[Gran Premiu d'Italia de 2008|Italia 2008]] ({{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''', {{bandera|Finlandia}} [[Heikki Kovalainen]], {{bandera|Polonia}} [[Robert Kubica]])
|-
|Podiu con mayor media d'edá |align="center"|46
años, 263 díes
|[[Gran Premiu de Suiza de 1950|Suiza 1950]] ({{bandera|Italia}} [[Giuseppe Farina]], {{bandera|Italia}} [[Luigi Fagioli]], {{bandera|Francia}} [[Louis Rosier]])
|-
|Mayor númberu de podios ensin conocer la victoria |align="center"|13
|{{bandera|Alemaña}} [[Nick Heidfeld]]
|-
|Mayor númberu de podios antes de la 1ª victoria |align="center"|15
|{{bandera|Francia}} [[Jean Alesi]], {{bandera|Finlandia}} [[Mika Häkkinen]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Eddie Irvine]], {{bandera|Francia}} [[Patrick Depailler]]
|-
|Mayor númberu de carreres antes del primer podiu |align="center"|91
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Martin Brundle]]
|-
|Mayor númberu de carreres ensin xubir al podiu |align="center"|119
|{{bandera|Italia}} [[Pierluigi Martini]]
|-
|Mayor númberu de poles na temporada de debú |align="center"|6
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]])
|-
|Menor númberu de poles pa consiguir el títulu |align="center"|0
|{{bandera|Nueva Zelanda}} [[Denny Hulme]] ([[Temporada 1967 de Fórmula 1|1967]]), {{bandera|Austria}} [[Niki Lauda]] ([[Temporada 1984 de Fórmula 1|1984]])
|-
|Pole en mayor númberu de grandes premios distintos
|align="center"|23
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|-
|Mayor númberu de temporaes consecutives llogrando dalguna pole
|align="center"|13
|{{bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]] - [[Temporada 2006 de Fórmula 1|2006]])
|-
|Mayor númberu de temporaes consecutives llogrando dalguna pole dende'l debú |align="center"|11
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2007 de Fórmula 1|2007]] - [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente la primera y la postrera pole
|align="center"|5531 díes
|{{bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]] ([[Gran Premiu de Bélxica de 1994|Bélxica 1994]] - [[Gran Premiu de Brasil de 2009|Brasil 2009]])
|-
|Mayor periodu de tiempu ente dos poles consecutives
|align="center"|3262 díes
|{{bandera|Finlandia}} [[Kimi Raikkonen]] ([[Gran Premiu de Francia de 2008|Francia 2008]] - [[Gran Premiu de Mónacu de 2017|Mónacu 2017]])
|-
|Mayor númberu de carreres antes de la primera pole
|align="center"|131
|{{bandera|Australia}} [[Mark Webber]]
|-
|Mayor númberu de carreres ensin llograr la pole
|align="center"|165
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Martin Brundle]], {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Johnny Herbert]]
|-
|Mayor númberu de poles ensin conocer la victoria |align="center"|5
|{{bandera|Australia}} [[Chris Amon]]
|-
|Mayor númberu de poles en circuitos distintos
|align="center"|24
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]'''
|-
|Primer llinia en toles carreres de la temporada |align="center"|
|{{bandera|Brasil}} [[Ayrton Senna]] ([[Temporada 1988 de Fórmula 1|1988]]), {{bandera|Francia}} [[Alain Prost]] ([[Temporada 1993 de Fórmula 1|1993]]), {{bandera|Reinu Xuníu}} [[Damon Hill]] ([[Temporada 1996 de Fórmula 1|1996]])
|-
|Primer llinia con menor media d'edá |align="center"|23
años, 102 díes
|[[Gran Premiu de Brasil de 2010|Brasil 2010]] ({{bandera|Alemaña}} '''[[Nico Hülkenberg]]''', {{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''')
|-
|Mayor númberu de vueltes lideraes nuna temporada |align="center"|739
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]])
|-
|Mayor númberu de vueltes lideraes consecutives
|align="center"|304
|{{bandera|Italia}} [[Alberto Ascari]] ([[Gran Premiu de Bélxica de 1952|Bélxica 1952]] - [[Gran Premiu de Países Baxos de 1952|Países Baxos 1952]])
|-
|Mayor porcentaxe de vueltes lideraes nuna temporada |align="center"|71.47%
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jim Clark]] ([[Temporada 1963 de Fórmula 1|1963]])
|-
|Mayor númberu de carreres consecutives liderando dalguna vuelta |align="center"|18
|{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Gran Premiu d'Hungría de 2014|Hungría 2014]] - [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|Gran Bretaña 2015]])
|-
|Mayor númberu de paraes en boxes nuna carrera |align="center"|7
|{{bandera|Francia}} [[Alain Prost]] ([[Gran Premiu d'Europa de 1993|Europa 1993]])
|-
|Mayor númberu de paraes en boxes nuna victoria |align="center"|6
|{{bandera|Reinu Xuníu}} [[Jenson Button]] ([[Gran Premiu de Canadá de 2011|Canadá 2011]])
|-
|Mayor númberu de sanciones nuna temporada |align="center"|9
|{{bandera|Venezuela}} [[Pastor Maldonado]] ([[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]])
|-
|Menor cantidá de tiempu dende'l debú hasta la primer sanción
|align="center"|6 segundos
|{{bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[Gran Premiu de Turquía de 2006|Turquía 2006]])
|-
|Pilotu más vegaes adelantráu nuna temporada |align="center"|70
|{{bandera|Francia}} [[Charles Pic]] ([[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]])
|-
|Pilotu más nuevu en puntuar
|align="center"| 17 años y 180 díes
|{{bandera|Países Baxos}} '''[[Max Verstappen]]''' ([[Gran Premiu de Malasia de 2015|Malasia 2015]])
|-
|Pilotu con más Grandes Premios ensin concluyir
|align="center"|239
|{{Bandera|Italia}} [[Andrea de Cesaris]] (206 DNF, 26 DNP, 2 DNS, y 5 DNQ)
|-
|Pilotu con mayor númberu de podios ensin ser campeón
|align="center"|17 podio |
{{bandera|Reinu Xuníu}} '''[[Lewis Hamilton]]''' ([[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]])
|-
|Pilotu con más grandes premios ganaos nuna temporada |13
|{{Bandera|Alemaña}} [[Michael Schumacher]] ([[2004]]), {{Bandera|Alemaña}} '''[[Sebastian Vettel]]''' ([[2013]])
|-
|Pilotu con más Pole Position con más equipos
| 4
|{{Bandera|Arxentina}} [[Juan Manuel Fangio]] con {{Bandera|Italia}} [[Lancia]], {{Bandera|Italia}} [[Maserati]],{{Bandera|Italia}} [[Alfa Romeo]] y {{Bandera|Italia}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
{{Bandera|Brasil}} [[Rubens Barrichello]] con {{Bandera|Irlanda}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]], {{Bandera|GBR}} [[Stewart Grand Prix|Stewart]], {{Bandera|Italia}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] y {{Bandera|GBR}} [[Brawn GP|Brawn]]
|-
|Pilotu con más Pole Positions nuna temporada ensin victoria |7
|{{Bandera|COL}} [[Juan Pablo Montoya]] en ([[2002]]),
|}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Ver tamién ==
* [[Pilotos de Fórmula 1]]
== Enllaces esternos ==
* [http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records Tolos númberos de la F1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307050634/http://www.caranddriverthef1.com/formula1/records |date=2016-03-07 }} www.carandriverf1.com
{{Fórmula 1}}
{{Tradubot|Anexo:Récords de pilotos de Fórmula 1}}
[[Categoría:Pilotos de Fórmula 1| Records]]
[[Categoría:Récores mundiales de deportes]]
l1hr10pm37yy693o0fafw03e7yzf45o
Romain Grosjean
0
130044
4527173
4415098
2026-09-10T18:09:37Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 3 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527173
wikitext
text/x-wiki
{{Referencies|t=20170910235404}}
{{persona}}
'''Romain Grosjean''' {{nym}} ye un pilotu d'[[automovilismu de velocidá]] [[Francia|francés]]. Foi campeón de la [[Fórmula 3 Euroseries]] 2007 y la [[GP2 Series]] 2011. Grosjean apostó la [[Fórmula 1]] en [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]] para [[Renault F1 Team|Renault]], en [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]] para [[Lotus F1 Team|Lotus]] y dende [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]] ye pilotu oficial del equipu [[Haas F1 Team|Haas]]. El pilotu consiguió diez podios, y remató séptimu nel campeonatu [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]] y octavu en [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]].
== Carrera deportiva ==
=== Categoríes inferiores ===
Empezó en carreres de [[Kart|karting]].
En 2003 debutó na [[Fórmula Renault]] 1600 Suiza onde se tituló campeón ganando en toles cites apostaes.
Un añu más tarde, Grosjean pasó a la Fórmula Renault 2000 llogrando consiguir el títulu en [[2005]]. Tres eses resultancies, ingresó al programa de desenvolvimientu de pilotos de Renault.
=== Fórmula 3 Euroseries ===
Grosjean debutó na [[Fórmula 3 Euroseries]] en 2006, resultando 13ᵘ con Signature. En 2007 alzar col títulu del campeonatu col equipu ASM Formule 3 en consiguiendo seis victories, cuatro pole positions, seis podios y siete vueltes rápides esa temporada, batiendo al so compañeru d'equipu [[Nico Hülkenberg]], campeón de la [[GP2 Series]] en 2009.<ref>{{cita web | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20071017180612/http://ing-renaultf1.com/es/team/rdd/news.php?news=romain_grosjean_nuevu_campeon_de_les_f3_euroseries_8-67477 | títulu=Romain Grosjean, nuevu campeón de les F3 Euroseries | url=http://ing-renaultf1.com/es/team/rdd/news.php?news=romain_grosjean_nuevu_campeon_de_les_f3_euroseries_8-67477 | fechaarchivu=17 d'ochobre de 2007 | fecha=13 d'ochobre de 2007 | editorial=[[Renault F1]] }}</ref> Nel mes d'[[avientu]] d'esi añu, Grosjean ye anunciáu como piloto probador de la escudería [[Renault F1|ING Renault F1]] pa la [[Temporada 2008 de Fórmula 1|temporada 2008 de Fórmula 1]] y un día dempués tamién s'oficializa como pilotu de la escudería de la [[GP2 Series]] [[ART Grand Prix]].<ref>{{cita web | url=http://www.motorpasionf1.com/escuderias/romain-grosjean-correra-pa-art-en-2008 | títulu=Romain Grosjean va correr pa ART en 2008 | fecha=11 d'avientu de 2007 | obra=Motor Pasión F1 }}</ref>
=== GP2 ===
[[Ficheru:R_Grosjean_Monza_2011.jpg|thumb|right|Grosjean proclamóse campeón de [[GP2 Series|GP2]] en [[Temporada 2011 de GP2 Series|2011]].]]
Na so participación na [[GP2 Asia Series]] llogró ganar el campeonatu con dos pruebes del mundial por apostase. N'[[agostu]] del [[2009]] se rumoreó que Romain yera principal aspirante pa sustituyir al pilotu de [[Fórmula 1|F1]] [[Nelson Piquet Jr.]] pal restu de la [[Temporada 2009 de Fórmula 1|temporada]]. Y ye en [[Temporada 2009 de GP2 Series|2009]] cuando empieza a collechar importantes y esitoses resultancies na GP2, abandonando a metá de la temporada en 2ª posición de la clasificación (dos victories), tres [[Nico Hülkenberg]], pa ocupar un asientu en [[Fórmula 1]].
Antes del [[Gran Premiu d'Europa de 2009]], confirmóse que Grosjean sería'l sustitutu de [[Nelson Piquet Jr.|Nelson Piquet]] nel equipu [[Renault F1|ING Renault F1 Team]], compartiendo equipu col bicampeón español [[Fernando Alonso]] pal restu de la temporada.<ref>{{cita web | url=https://www.rtve.es/deportes/20090818/grosjean-sera-companero-alonso-valencia/289294.shtml | títulu=Grosjean va ser el compañeru d'Alonso en Valencia | obra=[[Radiotelevisión española|RTVE]] | fecha=18 d'agostu de 2009 | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120320224828/https://www.rtve.es/deportes/20090818/grosjean-sera-companero-alonso-valencia/289294.shtml | fechaarchivu=20 de marzu de 2012 }}</ref> Esti cambéu probablemente foi precipitáu, una y bones l'añu siguiente decidieron prescindir de los sos servicios contratando a [[Vitaly Petrov]], que s'amosó menos rápidu en categoríes inferiores.
A partir de [[Temporada 2011 de GP2 Series|2011]], el pilotu vuelve a la categoría con [[DAMS]]. Consigue empezar de manera inmeyorable al ganar la 1ª carrera, a la que siguiríen otros trés trunfos y un lideralgu destacáu per delantre de [[Giedo van der Garde]]. El [[27 d'agostu]] del [[2011]] convertir en matemáticamente campeón de la [[Temporada 2011 de GP2 Series|GP2 2011]] a falta de 3 carreres puntuables por apostase, con un tercer puestu na carrera de Bélxica (Spa).
== Trayeutoria na Fórmula 1 ==
=== Renault (2009) ===
[[Ficheru:Romain Grosjean 2009 Japan 1st Qualify.jpg|thumb|right|Grosjean al volante del so [[Renault R29]].]]
Romain Grosjean foi contratáu como segundu pilotu en [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]] pal equipu [[Renault F1 Team|ING Renault F1 Team]], sustituyendo a [[Nelsinho Piquet]] a partir del [[Gran Premiu d'Europa de 2009|Gran Premiu d'Europa]]. Empieza la so carrera na [[Fórmula 1|F1]] llogrando un meritoriu decimocuartu llugar na clasificación y acabando 15ᵘ en carrera tres un toque na primer vuelta. Nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2009|Gran Premiu de Bélxica]] tuvo qu'abandonar na primera vuelta tres un choque múltiple ente él, [[Lewis Hamilton]], [[Jenson Button]] y [[Jaime Alguersuari]]. En [[Gran Premiu d'Italia de 2009|Monza]] vuelve acabar la carrera en 15ᵘ puestu, anque cometiendo dellos errores. En [[Gran Premiu de Singapur de 2009|Singapur]] abandona por problemes nos frenos y en [[Gran Premiu de Xapón de 2009|Suzuka]] acaba 16ᵘ n'otra fluexa actuación. En [[Gran Premiu de Brasil de 2009|Brasil]] sale 13ᵘ y acaba na mesma posición. Y n'[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2009|Abu Dhabi]], nel so últimu intentu de puntuar, sale 19ᵘ, y na carrera, namái avanza una posición, terminando 18ᵘ y postreru. El so estrenu na máxima categoría viose claramente perxudicáu pola baxa competitividá del so coche.
=== Renault (2011) ===
==== 2011 ====
En {{f1|2010}} el pilotu francés tuvo que dar el so volante al pilotu rusu [[Vitaly Petrov]], polo que tuvo que buscase la vida n'otres competiciones como na [[GP2 Series]]. En {{f1|2011}} ye confirmáu como pilotu de pruebes de la escudería [[Renault F1 Team|Lotus Renault]].<ref>{{cita web|url=http://f1actual.com/2011/01/grosjean-sera-piloto-reserva-de-lotus-renault|títulu=Grosjean va ser pilotu reserva de Lotus Renault|autor=Cerrato, Samuel|obra=F1 actual|fecha=31 de xineru de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20111019152910/http://f1actual.com/2011/01/grosjean-sera-piloto-reserva-de-lotus-renault|fechaarchivu=2011-10-19}}</ref> A midida que va avanzando l'añu, se rumorea el so regresu como titular na [[Temporada 2012 de Fórmula 1|temporada 2012]]. Tuvo presente col equipu nes últimes carreres a partir del [[Gran Premiu de Singapur de 2011|GP de Singapur]] y pudo pilotar el coche nos entrenamientos llibres de les dos últimes carreres: n'[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2011|Abu Dhabi]] y en [[Gran Premiu de Brasil de 2011|Brasil]]. Per otra parte, l'ex piloto de [[Renault F1 Team|Renault]] gana'l títulu de la [[GP2 Series]].<ref>{{cita web|url=https://www.marca.com/2011/08/27/motor/gp2/1314462511.html|títulu=Romain Grosjean proclámase campeón de la GP2|obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]|fecha=27 d'agostu de 2011}}</ref>
=== Lotus (2012-2015) ===
==== 2012 ====
[[Ficheru:Romain Grosjean 2012 Malaysia FP2 1.jpg|thumb|right|Romain pilotando para [[Lotus F1 Team|Lotus]].]]
Para {{f1|2012}}, anúnciase que va ser pilotu oficial de [[Lotus F1 Team|Lotus]] xunto a [[Kimi Räikkönen]].<ref>{{cita web|url=http://motor.as.com/motor/2011/12/10/mas_motor/1323535825_850215.html|títulu=Grosjean va acompañar a Raikkonen en Lotus|apellíu=Payá|nome=R.|obra=[[As (periódicu)|AS]]|fecha=10 d'avientu de 2011}}</ref> Na so primer carrera, el [[Gran Premiu d'Australia de 2012|GP d'Australia]], Grosjean sospriende al clasificase en 3ᵉʳ posición, pero en carrera tuvo qu'abandonar tres un toque con [[Pastor Maldonado]].<ref>{{cita web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/98167|títulu=Grosjean takes positives from Australia display despite early exit|autor=Beer, Matt|obra=[[Autosport]]|editorial=[[Haymarket Group]]|idioma=inglés|fecha=18 de marzu de 2012}}</ref> Tres otru abandonu en [[Gran Premiu de Malasia de 2012|Malasia]], Romain consiguió los sos primeros puntos en llegando 6ᵘ na carrera de [[Gran Premiu de China de 2012|China]]. Nel [[Gran Premiu de Baréin de 2012|GP de Baréin]], el pilotu francés protagoniza una escelente carrera y consigue el so primer podiu al acabar 3ᵘ.<ref>{{cita web|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/04/22/53501-balance-gp-bahrein-2012-equipu-lotus|títulu=Balance GP de Baréin 2012 - equipu Lotus|apellíu=Nogal|nome=Verónica|obra=Car and Driver The F1|fecha=22 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20241201174137/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/04/22/53501-balance-gp-bahrein-2012-equipu-lotus|fechaarchivu=2024-12-01}}</ref> N'[[Gran Premiu d'España de 2012|España]] remata 4ᵘ y consigue la so primer [[vuelta rápida]]. Pero ye nel [[Gran Premiu de Canadá de 2012|GP de Canadá]] onde llogra un meritoriu 2ᵘ puestu, presentando los sos credenciales como un pilotu sólidu esta temporada.<ref>{{cita web|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/06/11/55712-balance-gp-canada-f1-2012-equipu-lotus|títulu=Balance GP de Canadá F1 2012 - equipu Lotus|apellíu=Nigales|nome=Verónica|obra=Car and Driver The F1|fecha=11 de xunu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250427014851/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/06/11/55712-balance-gp-canada-f1-2012-equipu-lotus|fechaarchivu=2025-04-27}}</ref> Más tarde, nel [[Gran Premiu d'Europa de 2012|GP d'Europa]], mientres ocupaba la segunda posición y cada vez más cerca de [[Fernando Alonso]], quien lideraba nesos momentos, sufre una desafortunada avería nel alternador del so motor, obligándo-y a abandonar la carrera.<ref>{{cita web|url=http://www.f1aldia.com/15693/kimi-raikkonen-segunda-plaza-esta-bien-pero-queria-victoria/|títulu=Kimi Räikkönen: "La segunda plaza ta bien, pero quería la victoria"|autor=Nieves, Manuel Andrés|obra=F1 al día|fecha=25 de xunu de 2012}}</ref> Nel [[Gran Premiu d'Hungría de 2012|GP d'Hungría]] llogra'l so tercer caxón, rematando la carrera en 3ᵉʳ posición.<ref>{{cita web|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/07/29/58861-balance-gp-hungria-f1-2012-equipu-lotus|títulu=Balance GP d'Hungría F1 2012 - equipu Lotus|apellíu=Molina|nome=Raúl|obra=Car and Driver The F1|fecha=29 de xunetu de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250427140137/https://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2012/07/29/58861-balance-gp-hungria-f1-2012-equipu-lotus|fechaarchivu=2025-04-27}}</ref>
[[Ficheru:2012 Japanese GP opening lap.jpg|thumb|El pilotu francés tuvo un golpe con [[Mark Webber]] nel [[Gran Premiu de Xapón de 2012|GP de Xapón]].]]
Na primer vuelta del [[Gran Premiu de Bélxica de 2012|GP de Bélxica]], Grosjean causa un espectacular accidente dexando fora de combate a [[Sergio Pérez (pilotu)|Checu Pérez]], al líder del campeonatu [[Fernando Alonso]], a [[Lewis Hamilton]] y al propiu pilotu [[Francia|galu]]. El [[Sauber C31|Sauber]] de [[Kamui Kobayashi]] tamién quedó estropiáu y terminó la xusta en 13ᵘ llugar. Romain recibió una multa de 50,000 [[euru|euros]] y la suspensión de la siguiente carrera, el [[Gran Premiu d'Italia de 2012|GP d'Italia]] a celebrase en [[Autodromo Nazionale di Monza|Monza]]; con esto conviértese nel primer pilotu en ser suspendíu una carrera en 18 años ([[Michael Schumacher]], [[Gran Premiu d'Italia de 1994|Italia]] y [[Gran Premiu de Portugal de 1994|Portugal]] [[Temporada 1994 de Fórmula 1|1994]]).<ref>{{cita web|url=https://www.marca.com/2012/09/02/motor/formula1/1346601819.html|títulu=Grosjean, sancionáu con una carrera, nun va correr en Monza|autor=Canseco, Marco|obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]|fecha=2 de setiembre de 2012}}</ref> El remplazo de Romain ye'l pilotu de pruebes de Lotus, [[Jérôme d'Ambrosio]] de Bélxica.<ref>{{cita web|url=https://www.marca.com/2012/09/04/motor/formula1/1346757309.html|títulu=D'Ambrosio va sustituyir a Grosjean en Monza|apellíu=Martín|nome=Jaime|obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]|fecha=4 de setiembre de 2012}}</ref> Volvería en [[Gran Premiu de Singapur de 2012|Singapur]], onde acabaría 7ᵘ a pesar de que'l Lotus tenía problemes nes cais urbanes. Nel [[ Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2012|GP d'Abu Dhabi]], na vuelta 38, el pilotu francés retirar del circuitu por cuenta de un choque con [[Sergio Pérez (pilotu)|Sergio Pérez]] y [[Mark Webber]].
;Race of Champions 2012
Per segundu añu consecutivu Grosjean ye convidáu a participar na 25a., edición de la [[Carrera de Campeones]] que se llevó a cabu del 14 al 16 d'avientu del 2012 en [[Bangkok]].<ref>{{cita web|url=http://www.raceofchampions.com/News/general-news/bangkok-to-host-25th-race-of-champions.aspx|títulu=Bangkok to host 25th Race Of Champions|fecha=25 de mayu de 2012|obra=raceofchampions.com|editorial=[[Race of Champions]]|fechaaccesu=25 de mayu de 2012|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120919164908/http://www.raceofchampions.com/News/general-news/bangkok-to-host-25th-race-of-champions.aspx|fechaarchivu=2012-09-19}}</ref>
Na ''Copa de Naciones'' la escuadra de Francia formada por Grosjean y el pilotu de [[rally]]s [[Sébastien Ogier]], queda nel segundu llugar, solo superaos pol equipu alemán conformáu por [[Sebastian Vettel]] y [[Michael Schumacher]].<ref>{{cita web|url=http://raceofchampions.com/News/general-news/team-germany-win-sixth-roc-nations-cup.aspx|títulu=Team Germany win sixth ROC Nations Cup|obra=raceofchampions.com|editorial=[[Race of Champions]]|fecha=15 d'avientu de 2012|fechaaccesu=17 d'avientu de 2012|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121217035732/http://www.raceofchampions.com/News/general-news/team-germany-win-sixth-roc-nations-cup.aspx|fechaarchivu=2012-12-17}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.f1aldia.com/17669/sebastian-vettel-michael-schumacher-consiguen-sesta-carrera-campeones-alemania/|títulu=Sebastian Vettel y Michael Schumacher consiguen la so sesta Carrera de Campeones p'Alemaña|apellíu=Illán|nome=Iván|obra=F1 al día|fecha=15 d'avientu de 2012|fechaaccesu=17 d'avientu de 2012}}</ref>
Nel eventu de ''Campeón de Campeones'', Romain dexó sorpresivamente nel camín a Vettel en cuartos de final y a Schumacher na semifinal. Na gran final el pilotu [[galo]] ganó a la lleenda de [[24 Hores de Le Mans|Le Mans]], el [[nórdicu]] [[Tom Kristensen]] por un marcador de 2-0.<ref>{{cita web|url=http://raceofchampions.com/News/general-news/grosjean-crowned-2012-champion-of-champions.aspx|títulu=Grosjean crowned 2012 Champion of Champions|obra=raceofchampions.com|editorial=[[Race of Champions]]|fecha=15 d'avientu de 2012|fechaaccesu=17 d'avientu de 2012|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20121219065814/http://www.raceofchampions.com/News/general-news/grosjean-crowned-2012-champion-of-champions.aspx|fechaarchivu=2012-12-19}}</ref>
==== 2013 ====
El [[17 d'avientu]] de [[2012]], [[Lotus F1 Team|Lotus]] anuncia la continuidá de Grosjean para [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]].<ref>{{cita web|url=http://www.f1aldia.com/17687/oficial-lotus-confirma-romain-grosjean-2013/|títulu=Oficial: Lotus confirma a Romain Grosjean pa 2013|apellíu=Grau|nome=Pablo|obra=F1 al día|fecha=17 d'avientu de 2012|fechaaccesu=17 d'avientu de 2012}}</ref> El so empiezu de temporada nun foi bien bonu, con un 6ᵘ puestu como meyor resultancia en [[Gran Premiu de Malasia de 2013|Malasia]]. Pero en [[Gran Premiu de Baréin de 2013|Baḥréin]], con un xasis nuevu,<ref>{{cita web|url=http://f1actual.com/2013/04/romain-grosjean-estrena-xasis|títulu=Romain Grosjean estrena xasis y ve solucionaos los sos problemes|autor=Gómez, Héctor|obra=F1 actual|fecha=19 d'abril de 2013|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221126091420/http://f1actual.com/2013/04/romain-grosjean-estrena-xasis|fechaarchivu=2022-11-26}}</ref> Grosjean volvió amosase competitivu y llogró la tercer posición. Nel [[Gran Premiu d'España de 2013|GP d'España]] un problema na suspensión trasera forzó-y a abandonar, y en [[Gran Premiu de Mónacu de 2013|Mónacu]] tampoco pudo terminar por causa de un accidente. Una sanción condergólu a salir dende la última posición en [[Gran Premiu de Canadá de 2013|Canadá]], onde terminó 13ᵘ. En volviendo a quedase ensin puntuar en [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|Silverstone]], empezar a especular sobre'l so futuru nel equipu, pero Grosjean respondió con una gran carrera n'[[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|Alemaña]], onde llogra'l so segundu podiu de la temporada. Volvió lluchar pola victoria n'[[Gran Premiu d'Hungría de 2013|Hungría]], pero de nuevu nun puede materializalo y una penalización acabó coles sos esperances. En [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2013|Corea]], el pilotu francés realizó una sólida carrera, terminando terceru en perdiendo'l segundu puestu ante [[Kimi Räikkönen]]. Na siguiente prueba, en [[Gran Premiu de Xapón de 2013|Suzuka]], vuelve terminar en tercer llugar en liderando la carrera y confirma la so progresión, corrixendo los sos errores de mocedá.<ref>{{cita web|url=http://deportes.elpais.com/deportes/2013/10/13/actualidad/1381681337_684861.html|títulu=L'impecable soldáu Grosjean|apellíu=Villadelprat|nome=Joan|enllaceautor=Joan Villadelprat|obra=[[El País (España)|El País]]|fecha=13 d'ochobre de 2013}}</ref> Nel [[Gran Premiu de la India de 2013|GP de la India]], a pesar d'un error na clasificación que la dexó 17ᵘ en parrilla, remontó en carrera hasta'l so tercer podiu consecutivu. Tres un 4ᵘ llugar n'[[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2013|Abu Dhabi]], n'[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2013|Austin]] igualó'l so meyor resultáu, un 2ᵘ puestu, conteniendo a [[Mark Webber]] y namái por detrás de [[Sebastian Vettel]]. Terminó l'añu con un abandonu n'[[Gran Premiu de Brasil de 2013|Interlagos]] por un frayatu de motor.
==== 2014 ====
El [[29 de payares]] de [[2013]], Grosjean ye confirmáu pol equipu [[Lotus F1 Team|Lotus]] para {{f1|2014}} xunto a [[Pastor Maldonado]].<ref>{{cita web|url=http://motor.as.com/motor/2013/11/29/formula_1/1385743092_093858.html|títulu=Maldonado va ser el compañeru de Romain Grosjean en Lotus|apellíu=Romojaro|nome=Raúl|obra=[[As (periódicu)|AS]]|fecha=29 de payares de 2013}}</ref> Sicasí, a diferencia de los dos años anteriores, la monoplaza nun foi competitivu y tuvo serios problemes de fiabilidá tres el cambéu reglamentariu.<ref>{{cita web|url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/307773/|títulu=Lotus: 'Tenemos un montón de problemes'|obra=GPUpdate|fecha=15 de marzu de 2014}}</ref> Romain nun pudo puntuar hasta la quinta prueba de la temporada, en [[Gran Premiu d'España de 2014|Barcelona]], onde termina 8ᵘ, resultancia que repite en [[Gran Premiu de Mónacu de 2014|Montecarlu]]. Sicasí, de siguío el coche vuelve tener los mesmos problemes que de primeres de la temporada, polo que'l francés, amás de sufrir múltiples abandonos, nun pudo sumar nengún puntu más nel restu de la temporada.
El [[19 de payares]] de [[2014]], Grosjean y [[Lotus F1 Team|Lotus]] anuncien que van siguir xuntos otru añu más.<ref>{{cita web|url=http://www.caracol.com.co/noticias/deportes/lotus-confirma-a-grosjean-como-pilotu-pa-2015/20141119/nota/2514276.aspx|títulu=Lotus confirma a Grosjean como pilotu pa 2015|autor=[[Axencia EFE]]|obra=[[Caracol Radio]]|fecha=19 de payares de 2014}}</ref>
==== 2015 ====
En {{f1|2015}}, Grosjean cuenta con un coche más competitivu. Tres un accidente na primer carrera y ser 11ᵘ na segunda, llogra los sos primeros puntos del añu al ser 7ᵘ en [[Gran Premiu de China de 2015|China]], resultancia que repite en [[Gran Premiu de Baréin de 2015|Baḥréin]], ente qu'en [[Gran Premiu d'España de 2015|Barcelona]] termina 8ᵘ. Suma un puntu más al so casillero en [[Gran Premiu de Canadá de 2015|GP de Canadá]]; y nel [[Gran Premiu de Bélxica de 2015|GP de Bélxica]], Grosjean remonta del 9ᵘ al 3ᵘ llugar, consiguiendo asina'l so primer podiu (y el del so equipu) en casi dos años.<ref>{{cita web|url=https://www.europapress.es/deportes/formula1-00312/noticia-grosjean-podiu-demuestra-fuerte-tamos-20150823171047.html|títulu=Grosjean: "El podiu demuestra lo fuerte que tamos"|obra=[[Europa Press]]|fecha=23 d'agostu de 2015}}</ref> Terminó la so llarga estancia nel equipu d'[[Enstone]] puntuando nes 3 últimes carreres.
=== Haas (2016-) ===
==== 2016 ====
[[Ficheru:Romain Grosjean 2016 Malaysia FP2 1.jpg|miniaturadeimagen|250x250px|Grosjean nel [[Gran Premiu de Malasia de 2016]], nel añu debú de Haas en F1.]]
El [[29 de setiembre]] de [[2015]], Grosjean foi presentáu como pilotu del nuevu equipu [[Haas F1 Team|Haas]] para {{f1|2016}}.<ref>{{cita web|url=http://www.sportyou.es/blog/formula-1/2015/09/29/grosjean-pilotu-haas-f1-team-571693.html|títulu=Grosjean va liderar el nuevu equipu Haas F1|obra=SportYou|fecha=29 de setiembre de 2015}}</ref> Contra tou pronósticu, llogró debutar sumando los primeros puntos de la hestoria de la so escudería, pos terminó en 6° puestu nel [[Gran Premiu d'Australia de 2016|GP d'Australia]]. Na siguiente carrera, en [[Gran Premiu de Baréin de 2016|Baḥréin]], consigue ameyorar la resultancia de la carrera anterior, acabando nesta en 5° puestu. En [[Gran Premiu de China de 2016|China]], Romain nun pasa del puestu 19° y vuelve a la parte de puntos con una octava posición en [[Gran Premiu de Rusia de 2016|Rusia]]. Pero cola llegada de la xira europea, el rendimientu de la monoplaza amuésase inferior, a lo que foi nes 2 primeres carreres, que solo-y dexen a Grosjean, volver puntuar n'[[Gran Premiu d'Austria de 2016|Austria]], antes de rematar la primer parte de la temporada. En volviendo de les vacaciones, el ritmu del coche siguía siendo'l mesmu qu'antes del branu. El francés nun consiguió tomar la salida en 2 carreres ([[Gran Premiu de Singapur de 2016|Singapur]] y [[Gran Premiu de Brasil de 2016|Brasil]]), raspió la zona de puntos n'otres 2 ([[Gran Premiu de Xapón de 2016|Xapón]] y [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2016|Abu Dhabi]]) y volvería puntuar n'[[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2016|Austin]], cerrando'l campeonatu na posición 13° con 29 puntos.
==== 2017 ====
Na temporada 2017, Grosjean puntuó n'ocho de les 20 carreres, llogrando un sestu puestu n'Austria como meyor resultancia. Por tanto, consiguió la 13ª posición nel campeonatu de pilotos.
== Resultaos ==
=== Fórmula 1 ===
([[Plantía:Lleenda de resultancies de carreres de Fórmula 1|Clave]]) ('''negrina''' indica [[pole position]]) (''cursiva'' indica [[vuelta rápida]])
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center; font-size:95%"
! Añu
! Escudería
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! 20
! 21
! Pos.
! Puntos
|-
| [[Temporada 2009 de Fórmula 1|2009]]
! [[Renault F1 Team|ING Renault F1 Team]]
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Australia de 2009|AUS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Malasia de 2009|MYS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de China de 2009|CHN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Baréin de 2009|BHR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'España de 2009|ESP]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Mónacu de 2009|MON]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Turquía de 2009|TUR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2009|GBR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2009|GER]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Hungría de 2009|HUN]]<br /><small></small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Europa de 2009|EUR]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2009|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2009|ITA]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2009|SIN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2009|JPN]]<br /><small>16</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2009|BRA]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2009|ABU]]<br /><small>17</small>
|
|
|
|
! 23ᵘ
! 0
|-
| [[Temporada 2011 de Fórmula 1|2011]]
! [[Renault F1 Team|Lotus Renault GP]]
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Australia de 2011|AUS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Malasia de 2011|MYS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de China de 2011|CHN]] <br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Turquía de 2011|TUR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'España de 2011|ESP]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Mónacu de 2011|MON]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Canadá de 2011|CAN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Europa de 2011|EUR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2011|GBR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2011|GER]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Hungría de 2011|HUN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Bélxica de 2011|BEL]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Italia de 2011|ITA]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Singapur de 2011|SIN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Xapón de 2011|JPN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de la República de Corea de 2011|RCO]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de la India de 2011|IND]]<br /><small></small>
|bgcolor="#F0F8FF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2011|ABU]]<br /><small>TD</small>
|bgcolor="#F0F8FF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2011|BRA]]<br /><small>TD</small>
|
|
! –
! –
|-
| [[Temporada 2012 de Fórmula 1|2012]]
! [[Lotus F1 Team]]
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Australia de 2012|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2012|MYS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de China de 2012|CHN]] <br /><small>6</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de Baréin de 2012|BHR]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| ''[[Gran Premiu d'España de 2012|ESP]]''<br /><small>4</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2012|MON]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFDFDF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2012|CAN]]<br /><small>2</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Europa de 2012|EUR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2012|GBR]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2012|GER]]<br /><small>18</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2012|HUN]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2012|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|| [[Gran Premiu d'Italia de 2012|ITA]]<br /><small>EX</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2012|SIN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2012|JPN]]<br /><small>19<sup>≠</sup></small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de la República de Corea de 2012|RCO]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de la India de 2012|IND]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2012|ABU]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2012|USA]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2012|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|
! 8ᵘ
! 96
|-
| [[Temporada 2013 de Fórmula 1|2013]]
! [[Lotus F1 Team]]
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Australia de 2013|AUS]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2013|MYS]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de China de 2013|CHN]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de Baréin de 2013|BHR]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'España de 2013|ESP]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2013|MON]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2013|CAN]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2013|GBR]]<br /><small>19<sup>≠</sup></small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2013|GER]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2013|HUN]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2013|BEL]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2013|ITA]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2013|SIN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de Corea del Sur de 2013|RCO]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de Xapón de 2013|JPN]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de la India de 2013|IND]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2013|ABU]]<br /><small>4</small>
|bgcolor="#DFDFDF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2013|USA]]<br /><small>2</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2013|BRA]]<br /><small>Ret</small>
|
|
! 7ᵘ
! 132
|-
| [[Temporada 2014 de Fórmula 1|2014]]
! [[Lotus F1 Team]]
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Australia de 2014|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2014|MYS]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Baréin de 2014|BHR]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de China de 2014|CHN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'España de 2014|ESP]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2014|MON]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2014|CAN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Austria de 2014|AUT]]<br /><small>14</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2014|GBR]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2014|GER]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2014|HUN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2014|BEL]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2014|ITA]]<br /><small>16</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2014|SIN]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2014|JPN]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Rusia de 2014|RUS]]<br /><small>17</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2014|USA]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2014|BRA]]<br /><small>17<sup>≠</sup></small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2014|ABU]]<br /><small>13</small>
|
|
! 14ᵘ
! 8
|-
| [[Temporada 2015 de Fórmula 1|2015]]
! [[Lotus F1 Team]]
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Australia de 2015|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2015|MYS]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de China de 2015|CHN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Baréin de 2015|BHR]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'España de 2015|ESP]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2015|MON]]<br /><small>12</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2015|CAN]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Austria de 2015|AUT]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2015|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2015|HUN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#FFDF9F"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2015|BEL]]<br /><small>3</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2015|ITA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2015|SIN]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2015|JPN]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Rusia de 2015|RUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2015|USA]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Méxicu de 2015|MEX]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2015|BRA]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2015|ABU]]<br /><small>9</small>
|
|
! 11ᵘ
! 51
|-
| [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
! [[Haas F1 Team]]
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Australia de 2016|AUS]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Baréin de 2016|BHR]]<br /><small>5</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de China de 2016|CHN]]<br /><small>19</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Rusia de 2016|RUS]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#efcfff"| [[Gran Premiu d'España de 2016|ESP]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2016|MON]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2016|CAN]]<br /><small>14</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Europa de 2016|EUR]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Austria de 2016|AUT]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#efcfff"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2016|GBR]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2016|HUN]]<br /><small>14</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2016|GER]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"|[[Gran Premiu de Bélxica de 2016|BEL]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2016|ITA]]<br /><small>11</small>
|| [[Gran Premiu de Singapur de 2016|SIN]]<br /><small>DNS</small>
|bgcolor="#EFCFFF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2016|MYS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2016|JPN]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2016|USA]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Méxicu de 2016|MEX]]<br /><small>20</small>
|| [[Gran Premiu de Brasil de 2016|BRA]]<br /><small>DNS</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2016|ABU]]<br /><small>11</small>
! 13ᵘ
! 29
|-
| [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
! [[Haas F1 Team]]
|bgcolor="#efcfff"| [[Gran Premiu d'Australia de 2017|AUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#cfcfff"| [[Gran Premiu de China de 2017|CHN]]<br /><small>11</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Baréin de 2017|BHR]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="#efcfff"| [[Gran Premiu de Rusia de 2017|RUS]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="DFFFDF"| [[Gran Premiu d'España de 2017|ESP]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="DFFFDF"| [[Gran Premiu de Mónacu de 2017|MON]]<br /><small>8</small>
|bgcolor="DFFFDF"| [[Gran Premiu de Canadá de 2017|CAN]]<br /><small>10</small>
|bgcolor="#cfcfff"| [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2017|AZE]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="DFFFDF"| [[Gran Premiu d'Austria de 2017|AUT]]<br /><small>6</small>
|bgcolor="#cfcfff"| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2017|GBR]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#efcfff"| [[Gran Premiu d'Hungría de 2017|HUN]]<br /><small>Ret</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Bélxica de 2017|BEL]]<br /><small>7</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Italia de 2017|ITA]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Singapur de 2017|SIN]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Malasia de 2017|MYS]]<br /><small>13</small>
|bgcolor="#DFFFDF"| [[Gran Premiu de Xapón de 2017|JPN]]<br /><small>9</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2017|USA]]<br /><small>14</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Méxicu de 2017|MEX]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu de Brasil de 2017|BRA]]<br /><small>15</small>
|bgcolor="#CFCFFF"| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2017|ABU]]<br /><small>11</small>
|
! 13ᵘ
! 28
|-
| [[Temporada 2018 de Fórmula 1|2018]]
! [[Haas F1 Team]]
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Australia de 2018|AUS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Baréin de 2018|BHR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de China de 2018|CHN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2018|AZE]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'España de 2018|ESP]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Mónacu de 2018|MON]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Canadá de 2018|CAN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Francia de 2018|FRA]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Austria de 2018|AUT]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2018|GBR]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2018|GER]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Hungría de 2018|HUN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Bélxica de 2018|BEL]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Italia de 2018|ITA]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Singapur de 2018|SIN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Rusia de 2018|RUS]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Xapón de 2018|JPN]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2018|USA]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Méxicu de 2018|MEX]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu de Brasil de 2018|BRA]]<br /><small></small>
|bgcolor=""| [[Gran Premiu d'Abu Dhabi de 2018|ABU]]<br /><small></small>
!
!
|}
* ≠ El pilotu nun acabó'l Gran Premiu, pero clasificar al completar el 90% de la distancia total.
== Curiosidaes ==
{{intereses}}
* Superó a [[Vitaly Petrov]], a [[Nico Hülkenberg]] y a [[Sébastien Buemi]] en categoríes inferiores.
* Alzóse col títulu en casi toles categoríes nes que corrió.
* En 2011, Grosjean vuelve competir na [[GP2 Series]] y álzase col títulu d'esi añu.
* Vence al so compañeru [[Kimi Räikkönen]] en clasificación, en 7 de los 8 primeros GGPP.
== Vida personal ==
Combinaba la so carrera automovilística col so trabayu nun bancu na so ciudá de [[Xinebra (Suiza)|Xinebra]], llabor que dexó pa dedicase dafechu al automovilismu.<ref>{{cita web| url=https://www.marca.com/2012/06/23/motor/formula1/1340449249.html | títulu=Grosjean: "L'oxetivu ye'l títulu en 2014" | apellíu=Sanz | nome=Miguel | obra=[[Marca (periódicu)|Marca]] | fecha=23 de xunu de 2012 | cita=¿Sigui trabayando nel bancu? Non, yá non. Nun se puede, pero creo qu'escaecí un pocu tol asuntu económicu }}</ref> Casóse con Marion Jollès, una periodista de la televisión francesa, el [[27 de xunu]] de [[2012]].<ref>{{cita web|url=https://www.marca.com/2012/09/03/motor/formula1/1346666493.html|títulu=Grosjean, el provecíu francés|obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]|fecha=3 de setiembre de 2012|fechaaccesu=4 de setiembre de 2012|nome=Miguel|apellíu=Sanz}}</ref> La pareya tuvo un fíu llamáu Sacha el [[29 de xunetu]] de [[2013]]. El [[27 de mayu]] de [[2015]], nació'l segundu renuevu de los Grosjean, que recibió'l nome de Simon.<ref>{{cita web|url=http://www.parismatch.com/People/Sport/Romain-Grosjean-et-Marion-Jolles-confirment-la-naissance-de-leur-deuxieme-enfant-Simon-770970|títulu=LE PETIT SIMON VIENT AGRANDIR LA FAMILLE|obra=[[Paris Match]]|fecha=27 de mayu de 2015|fechaaccesu=28 de mayu de 2015|idioma=francés}}</ref> El [[31 d'avientu]] de [[2017]], la pareya tuvo un tercer fíu, una neña a la que llamaron Camille.
En [[2014]], Grosjean apaeció nel video musical de [[David Guetta]] tituláu «[[Dangerous (cantar de David Guetta)|Dangerous]]».<ref>{{Obra citada|títulu=David Guetta Ft Sam Martin: Dangerous|apellíos=Åkerlund|nome=Jonas|url=https://www.imdb.com/title/tt4264300/|fechaaccesu=1 d'avientu de 2017|fecha=31 d'ochobre de 2014|apellíos2=Guetta|nome2=David|apellíos3=Purefoy|nome3=James}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* {{cita web|url=http://www.romaingrosjean.com/|títulu=Páxina web oficial}}
* {{Twitter|RGrosjean}}
* {{cita web|url=http://www.driverdb.com/drivers/romain-grosjean/|títulu=Romain Grosjean|obra=Driver Database|idioma=inglés}}
* {{cita web|url=http://www.antena3.com/formula-1/pilotos/romain-grosjean/|títulu=Romain Grosjean|obra=[[Antena 3]]}}
* {{cita web|url=http://www.as.com/motor/formula-1/piloto/romain-grosjean|títulu=Romain Grosjean|autor=Payá, Rafa|obra=[[As (periódicu)|as.com]]}}
* {{cita web|url=http://www1.skysports.com/formula1/drivers/romain-grosjean|títulu=Romain Grosjean|obra=[[Sky Sports]]|idioma=inglés}}
* {{cita web|url=http://www.f1aldia.com/pilotos/romain-grosjean/|títulu=Romain Grosjean|obra=F1 al día}}
* {{cita web|url=http://www.lotusf1team.com/-Romain-Grosjean,337-.html|títulu=Romain Grosjean|obra=[[Lotus F1 Team]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120918094544/http://lotusf1team.com/-Romain-Grosjean,337-.html|fechaarchivu=18 de setiembre de 2012}}
* {{cita web|url=http://www.formula1.com/teams_and_drivers/drivers/838/|títulu=Romain Grosjean|obra=[[Fórmula 1|formula1.com]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141025125037/http://www.formula1.com/teams_and_drivers/drivers/838/|fechaarchivu=2014-10-25}}
* {{cita web|url=http://www.gpupdate.net/es/noticias-f1/272580/grosjean-vuelve-a-renault/|títulu=Grosjean vuelve a Renault|obra=GPUpdate|fecha=9 d'avientu de 2011}}
* {{cita web|url=https://www.marca.com/2012/12/17/motor/formula1/1355768977.html|títulu=Grosjean va siguir en Lotus|obra=[[Marca (periódicu)|Marca]]|fecha=17 d'avientu de 2012}}
{{Socesión
|títulu=[[Auto GP|Campeón del Auto GP]]
|predecesor= {{bandera|UK}} [[Will Bratt]]
|socesor= {{bandera|ITA}} [[Kevin Ceccon]]
|periodu=2010
|títulu2=[[GP2 Series|Campeón de la GP2 Series]]
|predecesor2= {{bandera|VEN}} [[Pastor Maldonado]]
|socesor2= {{bandera|ITA}} [[Davide Valsecchi]]
|periodu2=[[Temporada 2011 de GP2 Series|2011]]
}}
{{ORDENAR:Grosjean, Romain}}
{{Tradubot|Romain Grosjean}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Pilotos de Renault en Fórmula 1]]
[[Categoría:Pilotos de GP2 Series]]
[[Categoría:Pilotos de Fórmula 1 de Francia]]
[[Categoría:Pilotos de Lotus F1 Team]]
[[Categoría:Franco-suizos]]
[[Categoría:Pilotos de Haas F1 Team]]
[[Categoría:Persones de Xinebra]]
[[Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía NF]]
guo1a2tv1euznb9lkktt0ak60zp47lu
Stoffel Vandoorne
0
130046
4527248
4424119
2026-09-11T09:34:51Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527248
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Stoffel Vandoorne''' {{nym}} ye un [[Pilotu_de_carreres|piloto]] [[Bélxica|belga]] d'[[automovilismu de velocidá]].<ref>{{cita web|url=https://www.formula1.com/en/championship/drivers/stoffel-vandoorne.html|títulu=Stoffel Vandoorne|fechaaccesu=14 d'avientu de 2016|sitiuweb=Formula 1® - The Official F1® Website|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180706075237/https://www.formula1.com/en/championship/drivers/stoffel-vandoorne.html|fechaarchivu=2018-07-06}}</ref><ref name=":0">{{cita web |url=http://www.driverdb.com/drivers/stoffel-vandoorne/|títulu=Stoffel Vandoorne {{!}} Racing career profile {{!}} Driver Database|fechaaccesu=14 d'avientu de 2016|sitiuweb=www.driverdb.com}}</ref> Llogró'l subcampeonatu de la [[World Series by Renault|Fórmula Renault 3.5]] en [[Temporada_2013_de_Fórmula_Renault_3.5|2013]], y foi campeón de la [[GP2 Series]] en 2015 col equipu [[ART Grand Prix]]. En 2013 ingresó al Programa de Nuevos Pilotos de [[McLaren F1 Team|McLaren]],<ref>{{cita web |url=http://www.f1aldia.com/18185/stoffel-vandoorne-nuevu-miembru-programa-jovenes-pilotos-mclaren/ | títulu=Stoffel Vandoorne, nuevu miembru del Programa de Nuevos Pilotos de McLaren | apellíu= Pinu | nome=Ángel | obra=F1 al día | fecha= 19 de febreru de 2013|fechaaccesu= 15 d'avientu de 2013|idioma= castellanu}}</ref> y anguaño ye pilotu oficial de McLaren tres la retirada de [[Jenson Button]].<ref name=f1>{{cita web |nome=James|apellíu=Galloway|títulu=McLaren hand Stoffel Vandoorne 2014 F1 acute driver role and ART GP2 drive|url=http://www1.skysports.com/f1/news/12479/9129103/mclaren-hand-stoffel-vandoorne-2014-f1-acute-driver-role-and-art-gp2-drive|obra=[[Sky Sports]]|fechaaccesu=23 de xineru de 2014|fecha=23 de xineru de 2014}}</ref> Nel 2016 salió 4° na [[Super Fórmula Xaponesa]], con Honda,<ref name=":0" /> y apostó el [[Gran Premiu de Baḥréin de 2016|Gran Premiu de Baḥréin]], sustituyendo a [[Fernando Alonso]].<ref name=":1">{{cita publicación |títulu=Vandoorne, sustitutu d'Alonso, pon en dulda que la xoya de la F1 sía Verstappen. Noticies de Fórmula 1|url=http://www.elconfidencial.com/deportes/formula-1/2016-03-31/stoffel-vandoorne-perfil-mclaren-fernando-alonso-accidente_1176911/|fechaaccesu=14 d'avientu de 2016|periódicu=El Confidencial}}</ref>
== Trayeutoria ==
=== Karting ===
Vandoorne empezó la so carrera de karting en 1998 a los seis años d'edá. Diez años más tarde ganó'l Campeonatu KF2 belga. En 2009 terminó como subcampeón nel [[Campeonatu Mundial de Karting|Campeonatu del Mundu de la CIK -FIA]] na categoría KF2.
=== Fórmula Renault ===
==== Temporada 2010 ====
Empecipió la so carrera en [[monoplaza|monoplaces]], na serie [[Fórmula Renault|F4 Eurocopa 1.6]], proclamándose campeón nel so primer añu y terminando la temporada con seis victories y tres podios.
==== Temporada 2011 ====
Compitió na [[Eurocopa Formula Renault 2.0]] col equipu [[Kurt Mollekens|KTR]]. Terminó quintu na xeneral , con un podiu nel circuitu de [[Hungaroring]], y puntuó n'otros ocho carreres mientres tola temporada. Tamién participó na [[Copa d'Europa del Norte de Fórmula Renault 2.0]], onde terminó terceru nel campeonatu con ocho podios.
==== Temporada 2012 ====
Vandoorne permaneció na [[Eurocopa Formula Renault 2.0]], pero dexó'l so equipu [[Kurt Mollekens|KTR]] pa xunise a [[Josef Kaufmann Racing]]. Ganó'l campeonatu, terminando la temporada con cuatro victories y seis podios . Tamién participó na [[Copa d'Europa del Norte de Fórmula Renault 2.0|Copa d'Europa del Norte]], onde ganó cinco de les siete carreres qu'empezó y terminó nel podiu na sesta carrera.
==== Temporada 2013 ====
Compitió na [[Fórmula Renault 3.5]], sustituyendo a [[Robin Frijns]] nel equipu [[Fortec Motorsport]]. Terminó na segunda posición por detrás de [[Kevin Magnussen]], con cuatro victories y diez podios en 17 carreres.<ref name="1a">{{cita web |url=http://www.mclaren.com/formula1/team/young-driver-programme/Profile-stoffel-vandoorne/ | títulu=Profile Stoffel Vandoorne | apellíu=| nome= | obra=McLaren.com | fecha= |fechaaccesu= 15 d'avientu de 2013|idioma= inglés}}</ref>
=== GP2 Series ===
==== Temporada 2014 ====
[[Ficheru:Stoffel Vandoorne GP2 2014 Silverstone 001.jpg|miniaturadeimagen|Vandoorne na [[Temporada 2014 de GP2 Series|GP2 Series de 2014]].]]
[[Ficheru:Vandoorne Bahrain 2016.jpg|miniaturadeimagen|Vandoorne nel [[Gran Premiu de Baḥréin de 2016|Gran Premiu de Baḥréin 2016]].]]
[[Ficheru:Stoffel Vandoorne 2017 Catalonia test (27 Feb-2 Mar) Day 4.jpg|miniaturadeimagen|Vandorne nos test de [[Pretemporada de Fórmula 1 2017|pretemporada de Fórmula 1 2017]].]]
Stoffel fichó pal equipu [[Francia|francés]] [[ART Grand Prix]].<ref name="gp2"/> Atropó cuatro victories y diez podios en 22 carreres, polo que resultó subcampeón frente a [[Jolyon Palmer]].
==== Temporada 2015 ====
Vandoorne continua nes [[Temporada 2015 de GP2 Series|GP2 Series]] con [[ART Grand Prix]] en 2015. Llogró siete victories n'once carreres principales, y 16 podios en 21 carreres, apoderando la temporada y resultando campeón ante [[Alexander Rossi]].<ref name=":0" /><ref>{{cita web |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2015/11/30/stoffel-vandoorne-is-gp2s-most-dominant-champion-yet/|títulu=Stoffel Vandoorne is most dominant GP2 champion|fechaaccesu=14 d'avientu de 2016|fecha=30 de payares de 2015|sitiuweb=F1 Fanatic}}</ref>
=== Super Fórmula ===
==== Temporada 2016 ====
Al ganar el campeonatu de GP2 Series en 2015, Vandoorne nun podía competir de nuevu na categoría. Ensin buecu na [[Fórmula 1]], [[McLaren]] búsco-y un sitiu na [[Super Fórmula Xaponesa|Super Fórmula]], al pie d'el so sociu [[Honda F1|Honda]]. Consiguió ganar en dos causes, xubir al podiu en trés causes y terminar 4º con 27 puntos.<ref name=":0" />
=== Fórmula 1 ===
Vandoorne ye pilotu de reserva del equipu [[McLaren F1 Team|McLaren F1]] dende la temporada [[Temporada 2014 de Fórmula 1]] hasta l'actualidá.<ref name="f1"/><ref name=":2">{{cita web|url=http://www.caranddriverthef1.com/formula1/noticias/2016/09/03/138147-mclaren-fai-vandoorne-titular-en-2017-y-button-pasa-ser-tercer-piloto|títulu=McLaren fai a Vandoorne titular en 2017 y Button pasa a ser tercer pilotu {{!}} CarandDriverTheF1.com|fechaaccesu=14 d'avientu de 2016|sitiuweb=www.caranddriverthef1.com}}</ref>
==== Temporada 2016 ====
Fixo'l so debú oficial nel [[Gran Premiu de Baḥréin de 2016|Gran Premiu de Baḥréin]] sustituyendo a [[Fernando Alonso]], rematando nel 10º llugar y per ende llogrando 1 puntu, ingresando asina a la selecta llista de pilotos que ganaron puntos nel so debú.<ref name=":1" />
==== Temporada 2017 ====
El 3 de setiembre de 2016, [[McLaren]] confirmó nuna rueda de prensa que'l pilotu belga sería pilotu titular xunto a [[Fernando Alonso]], coles mesmes qu'anunciaríen el retiru de [[Jenson Button]] pa la temporada 2017.<ref name=":2" />
== Resume de carrera ==
{| {{tablaguapa}} style="font-size: 90%; text-align:center"
! Añu
!Serie
!Equipu
!Carreres
! Victories
! Poles
! V/Rápides
! Podios
! Puntos
! Posición
|-
! [[2010]]
| align="left" | [[Fórmula Renault|F4 Eurocopa 1.6]]
| align="left" | Autosport Academy
| 14
| 6
| 5
| 4
| 3
| 151
| bgcolor="#FFFFBF" | '''1º'''
|-
! rowspan=2 | [[2011]]
| align=left | [[Eurocopa Fórmula Renault 2.0]]
| rowspan="2" align="left" | [[Kurt Mollekens|KTR]]
| 14
| 0
| 0
| 0
| 1
| 93
| 5º
|-
| align="left" | [[Copa d'Europa del Norte de Fórmula Renault 2.0|Fórmula Renault 2.0 NEC]]
| 14
| 0
| 2
| 0
| 8
| 328
| bgcolor="#FFDF9F" | '''3º'''
|-
! rowspan="2" | [[2012]]
| align="left" | [[Eurocopa de Fórmula Renault 2.0|Eurocopa Formula Renault 2.0]]
| rowspan="2" align="left" | Josef Kaufmann Racing
| 14
| 4
| 6
| 3
| 7
| 244
| bgcolor="#FFFFBF" | '''1º'''
|-
| align="left" | [[Copa d'Europa del Norte de Fórmula Renault 2.0|Fórmula Renault 2.0 NEC]]
| 7
| 5
| 4
| 5
| 1
| 176
| 9º
|-
! [[2013]]
| align="left" | [[Temporada 2013 de Fórmula Renault 3.5|Fórmula Renault 3.5]]
| align="left" | [[Fortec Motorsport]]
| 17
| 4
| 3
| 2
| 10
| 214
|bgcolor="#DFDFDF"| '''2º'''
|-
! rowspan=2 | [[2014]]
| align="left" | [[Temporada 2014 de Fórmula 1|Fórmula 1]]
| align="left" | [[McLaren F1 Team|McLaren Mercedes]]
| colspan=7 | Pilotu de pruebes
|-
| align="left" | [[Temporada 2014 de GP2 Series|GP2 Series]]
| align="left" | [[ART Grand Prix]]
| 22
| 4
| 4
| 3
| 10
| 229
|bgcolor="#DFDFDF"| '''2º'''
|-
! rowspan=2 | [[2015]]
| align="left" | [[Temporada 2015 de Fórmula 1|Fórmula 1]]
| align="left" | [[McLaren F1 Team|McLaren Honda]]
| colspan=7 | Pilotu de pruebes
|-
| align="left" | [[Temporada 2015 de GP2 Series|GP2 Series]]
| align="left" | [[ART Grand Prix]]
| 21
| 7
| 4
| 7
| 16
| 341,5
| bgcolor="#FFFFBF" | '''1º'''
|-
! rowspan="3" | [[2016]]
| align="left" | [[Super Fórmula Xaponesa|Super Fórmula]]
| align="left" | Docomo Team Dandelion Racing
| 9
| 2
| 1
| 0
| 3
| 27
| 4º
|-
| rowspan=2 align="left" | [[Temporada 2016 de Fórmula 1|Fórmula 1]]
| rowspan=2 align="left" | [[McLaren Honda]]
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 17º
|-
| colspan=7 | Pilotu de pruebes
|-
! align="left" | [[2017]]
| align="left" | [[Temporada 2017 de Fórmula 1|Fórmula 1]]
| align="left" | [[McLaren Honda]]
| 19
| 0
| 0
| 0
| 0
| 13
| 16º
|}
*<ref name=":0" />
== Resultaos ==
=== Eurocopa de Fórmula Renault 2.0 ===
([[Plantiya:Lleenda de resultancies de carreres de motor|Clave]]) ('''negrina''' indica [[pole position]]) (''cursiva'' indica [[vuelta rápida]])
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center; font-size:90%"
! Añu
!Equipu
!1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
!Pos.
! Puntos
|-
| [[Eurocopa de Fórmula Renault 2.0|2011]]
! [[KTR]]
| style="background:#EFCFFF;" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />1]]<br /><small>Ret</small>
| style="background:#EFCFFF;" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />2]]<br /><small>Ret</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Circuitu de Spa-Francorchamps|SPA<br />1]]<br /><small>15</small>
| style="background:#EFCFFF; " | [[Circuitu de Spa-Francorchamps|SPA<br />2]]<br /><small>Ret</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Nurburgring|NÜR<br />1]]<br /><small>20</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Nurburgring|NÜR<br />2]]<br /><small>7</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Hungaroring|HUN<br />1]]<br /><small>4</small>
| style="background:#FFDF9F;" | [[Hungaroring|HUN<br />2]]<br /><small>3</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu de Silverstone|SIL<br />1]]<br /><small>4</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu de Silverstone|SIL<br />2]]<br /><small>4</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu Paul Ricard|LEC<br />1]]<br /><small>6</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu Paul Ricard|LEC<br />2]]<br /><small>5</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu de Barcelona-Cataluña|CAT<br />1]]<br /><small>5</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuitu de Barcelona-Cataluña|CAT<br />2]]<br /><small>6</small>
! 5º
! 93
|-
| [[Eurocopa de Fórmula Renault 2.0|2012]]
! [[Josef Kaufmann Racing]]
| style="background:#FFDF9F;" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />1]]<br /><small>3</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />2]]<br /><small>4</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Circuitu de Spa-Francorchamps|SPA<br />1]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFDF9F; " | [[Circuitu de Spa-Francorchamps|SPA<br />2]]<br /><small>3</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Nurburgring|NÜR<br />1]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''''[[Nurburgring|NÜR<br />2]]'''''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | '''''[[Moscow Raceway|MSC<br />1]]'''''<br /><small>2</small>
| style="background:#DFDFDF;" | '''[[Moscow Raceway|MSC<br />2]]'''<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''''[[Hungaroring|HUN<br />1]]'''''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Hungaroring|HUN<br />2]]<br /><small>4</small>
| style="background:#FFFFBF;" | [[Circuitu Paul Ricard|LEC<br />1]]<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | '''[[Circuitu Paul Ricard|LEC<br />2]]'''<br /><small>2</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Circuitu de Barcelona-Cataluña|CAT<br />1]]<br /><small>2</small>
| style="background:#EFCFFF;" | [[Circuitu de Barcelona-Cataluña|CAT<br />2]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#FFFFBF" | '''1º'''
| bgcolor="#FFFFBF" | '''244'''
|}
=== Formula Renault 3.5 Series ===
([[Plantiya:Lleenda de resultancies de carreres de motor|Clave]]) ('''negrina''' indica [[pole position]]) (''cursiva'' indica [[vuelta rápida]])
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center; font-size:90%"
|-
! Temporada
!Equipu
!1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
!Pos.
! Puntos
|-
| [[Temporada_2013_de_Fórmula_Renault_3.5|2013]]
! [[Fortec Motorsports]]
| bgcolor="#FFFFBF" | '''[[Autodromo Nazionale Monza|MNZ<br />1]]'''<br /><small>1</small>
| bgcolor="#FFDF9F" | [[Autodromo Nazionale Monza|MNZ<br />2]]<br /><small>3</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />1]]<br /><small>8</small>
| bgcolor="#FFDF9F" | [[Ciudá del Motor d'Aragón|ALC<br />2]]<br /><small>3</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Circuit de Monaco|MON<br />1]]<br /><small>9</small>
| bgcolor="#CFCFFF" | [[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA<br />1]]<br /><small>13</small>
| bgcolor="#FFFFBF" | [[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA<br />2]]<br /><small>1</small>
| bgcolor="#FFFFBF" | '''''[[Moscow Raceway|MOS<br />1]]'''''<br /><small>1</small>
| bgcolor="#FFFFBF" | '''''[[Moscow Raceway|MOS<br />2]]'''''<br /><small>1</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Red Bull Ring|RBR<br />1]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Red Bull Ring|RBR<br />2]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Hungaroring|HUN<br />1]]<br /><small>4</small>
| bgcolor="#DFDFDF" | [[Hungaroring|HUN<br />2]]<br /><small>2</small>
| bgcolor="#DFDFDF" | [[Circuit Paul Ricard|LEC<br />1]]<br /><small>2</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Circuit Paul Ricard|LEC<br />2]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#FFDF9F" | [[Circuit de Catalunya|CAT<br />1]]<br /><small>3</small>
| bgcolor="#DFDFDF" | [[Circuit de Catalunya|CAT<br />2]]<br /><small>2</small>
| bgcolor="#DFDFDF" | '''2º'''
| bgcolor="#DFDFDF" | '''214'''
|}
=== GP2 Series ===
([[Plantiya:Lleenda de resultancies de carreres de motor|Clave]]) ('''negrina''' indica [[pole position]]) (''cursiva'' indica [[vuelta rápida]])
{| {{tablaguapa}} style="text-align:center; font-size:90%"
! Añu
!Equipu
!1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! 20
! 21
! 22
!Pos.
! Puntos
|-
| [[Temporada_2014_de_GP2_Series|2014]]
! [[ART Grand Prix]]
| bgcolor="#FFFFBF" | [[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />FEA]]<br /><small>1</small>
| bgcolor="#CFCFFF" | [[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />SPR]]<br /><small>22</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Barcelona-Catalunya|ESP<br />FEA]]<br /><small>13</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Barcelona-Catalunya|ESP<br />SPR]]<br /><small>10</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Monaco|MON<br />FEA]]<br /><small>14</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Monaco|MON<br />SPR]]<br /><small>13</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Red Bull Ring|AUT<br />FEA]]<br /><small>2</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Red Bull Ring|AUT<br />SPR]]<br /><small>15</small>
| style="background:#FFDF9F;" | [[Silverstone Circuit|GBR<br />FEA]]<br /><small>3</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Silverstone Circuit|GBR<br />SPR]]<br /><small>9</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Hockenheimring|GER<br />FEA]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFDF9F;" | [[Hockenheimring|GER<br />SPR]]<br /><small>3</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Hungaroring|HUN<br />FEA]]<br /><small>7</small>
| style="background:#FFFFBF;" | ''[[Hungaroring|HUN<br />SPR]]''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | '''[[Circuit de Spa-Francorchamps|BEL<br />FEA]]'''<br /><small>2</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Circuit de Spa-Francorchamps|BEL<br />SPR]]<br /><small>6</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Autodromo Nazionale Monza|ITA<br />FEA]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Autodromo Nazionale Monza|ITA<br />SPR]]<br /><small>13</small>
| style="background:#DFFFDF;" | '''''[[Sochi Autodrom|RUS<br />FEA]]'''''<br /><small>5</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Sochi Autodrom|RUS<br />SPR]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Yas Marina Circuit|ABU<br />FEA]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFFFDF;" | ''[[Yas Marina Circuit|ABU<br />SPR]]''<br /><small>5</small>
! style="background:#DFDFDF;" | 2º
! style="background:#DFDFDF;" | 229
|-
| [[Temporada_2015_de_GP2_Series|2015]]
! [[ART Grand Prix]]
| style="background:#FFFFBF;" | '''''[[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />FEA]]'''''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />SPR]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Circuit de Catalunya|ESP<br />FEA]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | ''[[Circuit de Catalunya|ESP<br />SPR]]''<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | [[Circuit de Monaco|MON<br />FEA]]<br /><small>1</small>
| style="background:#DFFFDF;" | ''[[Circuit de Monaco|MON<br />SPR]]''<br /><small>8</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Red Bull Ring|AUT<br />FEA]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Red Bull Ring|AUT<br />SPR]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFDF9F;" | [[Silverstone Circuit|GBR<br />FEA]]<br /><small>3</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Silverstone Circuit|GBR<br />SPR]]<br /><small>9</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Hungaroring|HUN<br />FEA]]<br /><small>5</small>
| style="background:#DFDFDF;" | ''[[Hungaroring|HUN<br />SPR]]''<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | '''[[Circuit de Spa-Francorchamps|BEL<br />FEA]]'''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFFFDF;" | ''[[Circuit de Spa-Francorchamps|BEL<br />SPR]]''<br /><small>4</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Autodromo Nazionale Monza|ITA<br />FEA]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFDF9F;" | [[Autodromo Nazionale Monza|ITA<br />SPR]]<br /><small>3</small>
| style="background:#FFDF9F;" | ''[[Sochi Autodrom|RUS<br />FEA]]''<br /><small>3</small>
| style="background:#DFFFDF;" | [[Sochi Autodrom|RUS<br />SPR]]<br /><small>4</small>
| style="background:#FFFFBF;" | ''[[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />FEA]]''<br /><small>1</small>
| style="background:#DFDFDF;" | [[Circuitu Internacional de Baḥréin|BHR<br />SPR]]<br /><small>2</small>
| style="background:#FFFFBF;" | [[Yas Marina Circuit|ABU<br />FEA]] <br /><small>1</small>
| style="background:#FFFFFF;" | [[Yas Marina Circuit|ABU<br />SPR]]<br /><small>C</small>
! style="background:#FFFFBF;" | 1º
! style="background:#FFFFBF;" | 341.5
|}
=== Fórmula 1 ===
([[Plantiya:Lleenda de resultancies de carreres de Fórmula 1|Clave]]) ('''negrina''' indica [[pole position]]) (''cursiva'' indica [[vuelta rápida]])
{| {{tablaguapa}} style="font-size: 95%; text-align: center"
! Añu
!Escudería
!1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! 20
! 21
!Pos.
! Puntos
|-
| [[Temporada 2016 de Fórmula 1|2016]]
![[McLaren Honda]]
| [[Gran Premiu d'Australia de 2016|AUS]]<br /><small></small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Gran Premiu de Baḥréin de 2016|BHR]]<br /><small>10</small>
| [[Gran Premiu de China de 2016|CHN]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Rusia de 2016|RUS]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'España de 2016|ESP]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Mónacu de 2016|MON]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Canadá de 2016|CAN]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Europa de 2016|EUR]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Austria de 2016|AUT]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2016|GBR]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Hungría de 2016|HUN]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Alemaña de 2016|GER]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Bélxica de 2016|BEL]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Italia de 2016|ITA]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Singapur de 2016|SIN]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Malasia de 2016|MYS]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Xapón de 2016|JPN]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2016|USA]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Méxicu de 2016|MEX]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu de Brasil de 2016|BRA]]<br /><small></small>
| [[Gran Premiu d'Abu Dabi de 2016|ABU]]<br /><small></small>
! 20°
! 1
|-
| [[Temporada 2017 de Fórmula 1|2017]]
![[McLaren Honda]]
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu d'Australia de 2017|AUS]]<br /><small>13</small>
| style="background:#EFCFFF;" | [[Gran Premiu de China de 2017|CHN]]<br /><small>Ret</small>
|| [[Gran Premiu de Baḥréin de 2017|BHR]]<br /><small>DNS</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Rusia de 2017|RUS]]<br /><small>14</small>
| style="background:#EFCFFF;" | [[Gran Premiu d'España de 2017|ESP]]<br /><small>Ret</small>
| style="background:#EFCFFF;" | [[Gran Premiu de Mónacu de 2017|MON]]<br /><small>Ret</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Canadá de 2017|CAN]]<br /><small>14</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2017|AZE]]<br /><small>12</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu d'Austria de 2017|AUT]]<br /><small>12</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2017|GBR]]<br /><small>11</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Gran Premiu d'Hungría de 2017|HUN]]<br /><small>10</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Bélxica de 2017|BEL]]<br /><small>14</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Gran Premiu d'Italia de 2017|ITA]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Gran Premiu de Singapur de 2017|SIN]]<br /><small>7</small>
| bgcolor="#DFFFDF" | [[Gran Premiu de Malasia de 2017|MYS]]<br /><small>7</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Xapón de 2017|JPN]]<br /><small>14</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2017|USA]]<br /><small>12</small>
| style="background:#CFCFFF;" | [[Gran Premiu de Méxicu de 2017|MEX]]<br /><small>12</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Gran Premiu de Brasil de 2017|BRA]]<br /><small>Ret</small>
| bgcolor="#EFCFFF" | [[Gran Premiu d'Abu Dabi de 2017|ABU]]<br /><small>12</small>
|
!16º
!13
|-
| [[Temporada 2018 de Fórmula 1|2018]]
![[McLaren F1 Team]]
| bgcolor="DFFFDF" | [[Gran Premiu d'Australia de 2018|AUS]]<br /><small>9</small>
| bgcolor="DFFFDF" | [[Gran Premiu de Baḥréin de 2018|BHR]]<br /><small>8</small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de China de 2018|CHN]]<br /><small>13</small>
| bgcolor="DFFFDF" | [[Gran Premiu d'Azerbaixán de 2018|AZE]]<br /><small>9</small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'España de 2018|ESP]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Mónacu de 2018|MON]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Canadá de 2018|CAN]]<br /><small><sup></sup></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Francia de 2018|FRA]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'Austria de 2018|AUT]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Gran Bretaña de 2018|GBR]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'Alemaña de 2018|GER]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'Hungría de 2018|HUN]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Bélxica de 2018|BEL]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'Italia de 2018|ITA]]<br /><small><sup></sup></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Singapur de 2018|SIN]]<br /><small></small><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Rusia de 2018|RUS]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Xapón de 2018|JPN]]<br /><small></small><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de los Estaos Xuníos de 2018|USA]]<br /><small></small><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Méxicu de 2018|MEX]]<br /><small></small><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu de Brasil de 2018|BRA]]<br /><small></small>
| bgcolor="" | [[Gran Premiu d'Abu Dabi de 2018|ABU]]<br /><small></small>
!16º
!12
|}
*<ref>{{cita web |url=https://www.formula1.com/en/results.html/2016/races.html|títulu=Results|fechaaccesu=16 de xunetu de 2017|sitiuweb=Formula 1® - The Official F1® Website|idioma=en}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.formula1.com/en/results.html/2017/races.html|títulu=Results|fechaaccesu=16 de xunetu de 2017|sitiuweb=Formula 1® - The Official F1® Website|idioma=en}}</ref>
== Palmarés ==
* Campeón de la F4 Eurocopa 1.6 (2010)
* Campeón Eurocopa Formula Renault 2.0 (2012)
* Subcampeón Fórmula Renault 3.5 (2013)
* Subcampeón GP2 Series (2014)
* Campeón GP2 Series (2015)
== Vida privada ==
Stoffel Vandoorne ye solteru, mide 1.76 m y vive anguaño en [[Roeselare]], [[Bélxica]]. Fala 4 idiomes, [[idioma neerlandés]], [[idioma alemán|alemán]], [[idioma francés|francés]] ya [[idioma inglés|inglés]]. Practica'l [[ciclismu]] y el [[karting]]. La so comida favorita ye la italiana, especialmente la [[pizza]] y la [[pasta]], el tofu ye otra de les sos comíes favorites.<ref name="1a"/><ref>{{cita web | url=http://www.stoffelvandoorne.com/about/board-member-profile.aspx | títulu=Stoffel | apellíu=Vandoorne | nome=Stoffel | obra=stoffelvandoorne.com | fecha= | fechaaccesu=15 d'avientu de 2013 | idioma=inglés | urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131215063451/http://www.stoffelvandoorne.com/about/board-member-profile.aspx | fechaarchivu=15 d'avientu de 2013 }}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces deportista}}
{{Tradubot|Stoffel Vandoorne}}
{{NF|1992||Vandoorne, Stoffel}}
[[Categoría:Pilotos d'automovilismu de Bélxica]]
[[Categoría:Pilotos de Fórmula 1 de Bélxica]]
[[Categoría:Pilotos de McLaren]]
a633dt9vvlm261v86y7trez5woqd11d
Robert Watson-Watt
0
132196
4527170
4524948
2026-09-10T17:34:14Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527170
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
[[Ficheru:Robert Watson-Watt.JPG|thumb|278px|Robert Watson-Watt, en 1944.]]
'''Robert Alexander Watson-Watt''' {{nym}} foi un inxenieru y físicu [[Escocia|escocés]], consideráu equivocadamente por dalgunos como l'inventor del [[radar]] (el desenvolvimientu yera bien anterior). A pesar d'ello, la so patente sobre esti asuntu en [[1935]], condució al [[Reinu Xuníu]] a instalar la primer rede de radares de defensa. Les sos investigaciones y la so direición de los proyeutos antes y mientres la [[Segunda Guerra Mundial]] fixeron del radar un preséu esencial de los [[Aliaos de la Segunda Guerra Mundial|aliaos]] pa la victoria final.
== Mocedá ==
D'orixe yera descendiente de [[James Watt]], l'inxenieru qu'inventara la [[máquina de vapor]]. N'estudiando na escuela pública de Brechin, foi almitíu na [[Universidá de Dundee]] (qu'entós formaba parte de la [[Universidá de St. Andrews]]). Graduar n'Inxeniería en [[1912]] y consiguió trabayar de profesor ayudante d'investigación col profesor William Peddie, quién-y animó nel estudiu de la radio o, como entós llamábase, la [[TSH]].
== Entamos de la so carrera ==
En [[1915]], Watson-Watt trató de trabayar na Oficina de Guerra pero nun esistía nenguna infraestructura pa investigar en [[telecomunicaciones]]. Asina, empezó a trabayar como inxenieru electrotécnico nel [[meteorología|Servicio Meteorolóxicu]] comenenciudu nel usu de la radiodetección de nubes. Al producir los rescamplos la [[ionización]] del aire, produzse una señal de radio que Watson-Watt creía podía ser utilizada p'alvertir del peligru a los pilotos.
== Desenvolvimientu d'un conceutu ==
Yá nos sos primeros esperimentos pudo detectar la señal inclusive a bien gran distancia. Sicasí, esistíen dos problemes: la direición dende la qu'esa señal venía y cómo afitala. El primer problema resolvióse utilizando una [[antena]] direccional que podía xirase manualmente para maximizar la señal, apuntando d'esa manera escontra la nube. El segundu resolvióse utilizando un [[tubu catódicu]] de [[fósforu]] y un [[osciloscopiu]], que s'acababa de desenvolver. Esti sistema, puestu en marcha en [[1923]], representaba una importante meyora nel desenvolvimientu del sistema de radar. Sicasí faltaba la parte emisora d'un impulsu y una manera de midir el tiempu d'ida y vuelta de la señal pa consiguir determinar la distancia hasta l'oxetivu.
De primeres trabayó na Aldershot Wireless Station del Air Ministry Meteorological Office (Serviciu Meteorolóxicu de l'Aviación Militar). En [[1924]] pasó a trabayar pal Ministeriu de Defensa.
=== Defensa aérea del Reinu Xuníu ===
En [[1933]], el Ministeriu del Aire (Air Ministry) empezara a modernizar les estructures de la defensa aérea del [[Reinu Xuníu]]. Mientres la [[Primer Guerra Mundial]], los alemanes usaren [[zeppelin]]es como [[Bombarderu (avión)|bombarderos]] de llarga distancia y la so interceptación per mediu d'aviones fracasara, y lo único que funcionara fuera l'[[Cañón antiaéreo|artillería antiaérea]]. A pesar de que los zeppelines midíen centenares de metros de llargor y movíense a namái 100 km/h, los [[Avión de caza|caces]] namái los afayaron trés de les 20 vegaes en que fueron utilizaos y nunca pudieron atacalos.
Los bombarderos que se desenvolvieron dempués de la guerra yá yeren capaces de volar bien percima de les [[Batería (artillería)|bateríes]] antiaéreas, lo que representaba una gran amenaza. Amás, los aeródromos enemigos namái taben asitiaos a 20 minutos de vuelu lo que-yos dexaba atacar y fuxir primero que los caces pudieren interceptalos. La única solución paecía ser caltener permanentemente una escuadrilla de caces en vuelu, lo que yera materialmente imposible.
=== Alemaña nazi ===
Col rearmamientu d'[[Alemaña]] en tiempu de los [[nazi]]s, el peligru paecía tar cada vez más cerca. La propaganda alemana, amás, aseguraba que desenvolvieren un ''[[rayu de la muerte]]'', que funcionaba con ondes de radio, y qu'inclusive podía destruyir ciudaes. H. Y. Wimperis, presidente del comité, visitó a Watson-Watt en [[Teddington]] en [[1934]] pa saber si yera facederu construyir una versión británica d'esi ''rayu de la muerte''. Watson-Watt amosó-y unos cálculos que yá realizara'l so ayudante Arnold Wilkins, demostrando la imposibilidá del conceutu. Esti fechu dexó que la medrana a los nazis rebaxárase. Sicasí, fixo constar que'l so equipu trabayaría sobre «el difícil pero más real problema del usu d'ondes de radio reflexaes pa detectar y asitiar blancos».
=== Detección y posición de los aviones ===
El [[12 de febreru]] de [[1935]], Watson-Watt unvió un memorándum sobre'l sistema propuestu al Air Ministry tituláu ''Detection and location of aircraft by radio methods''. A pesar de que nun yera tan escitante como'l conceutu de rayu de la muerte, el conceutu tenía un importante potencial y solicitóse-y una inmediata demostración práutica. Dende'l [[26 de febreru]] yá cuntaba con dos antenes a unos 10 km d'una antena d'[[onda curtia]] de la [[British Broadcasting Corporation|BBC]] en Daventry. Nel secretu más absolutu, Watson-Watt, el so ayudante Arnold Wilkins y un únicu miembru del comité A. P. Rowe, asistieron a la demostración que dexó alcontrar un bombarderu delles vegaes cola señal emitida. Y lo que foi más importante, el primer ministru [[Stanley Baldwin]] taba informáu de los progresos nel desenvolvimientu del radar.
Dos selmanes dempués, Wilkins dexaba la Radio Research Station xunto a un pequeñu grupu de collaboradores ente los que taba [[Edward George Bowen]], pa prosiguir les sos investigaciones en Orfordness. El 2 d'abril de [[1935]], Watson-Watt consiguió una patente pal sistema de radar (patente británica<ref name="radarnet">[https://web.archive.org/web/20061229091613/http://www.radar-france.net/brevet%20radar1934.htm Copia de les patentes d'invención del radar] por www.radar-france.net</ref><ref>{{subst:en}} [https://web.archive.org/web/20060719224405/http://www.patent.gov.uk/media/pressrelease/2001/1009.htm British man first to patent radar] pol sitiu oficial de la Patent Office (Oficina Británica de Patentes)</ref> GB593017). A partir de xunu, el so equipu yá yera capaz de detectar un avión a 27 km, lo que yera abondu pa frenar cualquier desenvolvimientu o investigación de sistemes competidores de llocalización sonora. A finales d'esi añu, l'algame yá yera de 100 km y n'avientu taben llistos los planos pa cinco estaciones que cubríen el posible aproximamientu aereu a [[Londres]].
Una d'eses estaciones asitiar na mariña, cerca d'[[Orfordness]] y convirtióse nel principal centru d'investigación sobre los radares. Llueu se realizaríen pruebes a gran escala del sistema, que más tarde se conocería col nome de [[Chain Home]], nes qu'había qu'alcontrar ya interceptar a un bombarderu primero qu'actuara. Les pruebes fracasaron, non pola detección del radar sinón pol problema de tresmitir la información a tiempu. Los caces salieron demasiada tarde y nun vieron el so oxetivu hasta dempués de que'l bombarderu travesara la zona de bombardéu. Watson-Watt encetó esti problema gradiando'l detectores. Los informes terminaben nel ''War room'' nel que los observadores indicaben nun gran mapa la posición del enemigu y el coordinadores unviaben la información a los escuadrones d'aviones de caza direutamente per radio.
En [[1937]], yá taben operatives les primeres estaciones, lo que dexó poner a prueba'l so sistema. Los resultaos fueron concluyentes y encargar otros venti estaciones. A principios de la [[segunda guerra Mundial]], había 19 construyíes y llistes p'asumir un papel decisivu na [[batalla d'Inglaterra]]. Al rematar la guerra había un total de cincuenta estaciones. Los alemanes supieron de la construcción de la ''Chain Home'' pero en realidá nun sabíen para qué sirvía. Punxeron a prueba les sos teoríes al respeutu unviando'l ''GRAF Zeppelin II'' pero llegaron a la conclusión de que la rede yera un sistema de comunicación a llarga distancia puestu en marcha pola [[Armada Británica]].
Yá en [[1936]], los británicos entendieron que la [[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] camudaría a los bombardeos nocherniegos si les espediciones diurnes revelábense infructuoses. Watson-Watt dedicó a otru de los sos ayudantes na Radio Research Station, Edward George Bowen al desenvolvimientu d'un radar que pudiera tresportase nun caza. Esto debía a que'l contautu visual nocherniegu d'un bombarderu yera namái d'unos 300 metros y la rede ''Chain Home'' de detección nun yera lo bastante precisa como pa emponer a los caces tan cerca de los sos oxetivos.
Bowen decidió qu'un radar sobre un avión nun podía pesar más de 90 kg nin tener un volume de más de 230 [[llitru|L]] si nun se cuntaba con más de 500 W de potencia. Pa poder amenorgar el rastru de l'antena amenorgando'l so diámetru, la llonxitú d'onda del fexe nun podía ser mayor d'un metro, lo que yera difícil, dada la teunoloxía de la dómina. Sicasí, esi tipu de sistema perfeccionar en [[1940]] y resultó esencial pa rematar el "[[Blitz]]" de [[1941]]. Bowen tamién montó esi tipu de radares nos aviones de patrulla marítima na llucha contra los [[submarín|submarinos]].
== La guerra y la posguerra ==
Participó en [[1941]] na puesta en marcha de los sistemes de radar nos [[Estaos Xuníos]]. La so contribución al esfuerciu de guerra foi de tal magnitú que foi nomáu Caballero en [[1942]]. En [[1952]], el gobiernu británicu abonólu 50.000 [[llibra esterlina|llibres esterlines]] pola so contribución al desenvolvimientu del radar. Tres la guerra, pasó gran parte de la so vida primero en [[Canadá]] y depués nos [[Estaos Xuníos]] nos que publicó ''Three Steps to Victory'' en [[1958]].
Foi gallardoniáu en 1948 cola [[medaya Hughes]], concedida pola [[Royal Society]] «poles sos contribuciones distinguíes a la física de l'atmósfera y nel desenvolvimientu del radar».<ref>"for his distinguished contributions to atmospheric physics and to the development of radar".</ref>
Robert Watson-Watt tornó a Escocia nos [[años 1960]] y morrió en [[Inverness]].
== Obra ==
* ''Three Steps to Victory''. 1957
* ''The Pulse of Radar''. Autobiographie 1959
== Ver tamién ==
* [[Radar]]
* [[Radar meteorolóxicu]]
* [[Nikola Tesla]]
* [[Christian Hülsmeyer]]
* [[Lletricidá]]
* [[Historia de la electricidá]]
== Referencies==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* (n'inglés) Davis, Chris, ''[http://www.wdc.rl.ac.uk/ionosondes/history/watsonwatt.html Sir Robert Alexander Watson-Watt], FRS (1892-1973)''
* (n'inglés) Hollmann, Martin, ''[http://www.radarworld.org/england.html Desenvolvimientu del radar n'Inglaterra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180414211648/http://www.radarworld.org/england.html |date=2018-04-14 }}''. [http://www.radarworld.org/ Radar World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041206022052/http://www.radarworld.org/ |date=2004-12-06 }}.
* (n'inglés) Lem, Elizabeth, ''[http://www.dittonpark-archive.rl.ac.uk/ ''The Ditton Park Archive'']''. Ditton Park Archive, rl.ac.uk. January 2004.
* (n'inglés) ''Radar Personalities: [http://www.radarpages.co.uk/people/watson-watt/watson-watt.htm Sir Robert Watson-Watt]''. RadarPages
* (n'inglés) ''[http://www.radarmuseum.co.uk/ The Royal Air Force Air Defence Radar Museum]'' en RAF Neatishead, Norfolk.
{{Tradubot|Robert Watson-Watt}}
{{NF|1892|1973|Watson}}
[[Categoría:Inxenieros ya inxenieres d'Escocia]]
[[Categoría:Físicos y físiques d'Escocia]]
[[Categoría:Inventores d'Escocia]]
[[Categoría:Pioneros del radar]]
[[Categoría:Miembros de la Royal Society]]
[[Categoría:Medaya Hughes]]
03lwrcdcqd9qeiprjnu0pb5wknd5s7z
Shrine Auditorium
0
133508
4527225
3619255
2026-09-11T04:43:43Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527225
wikitext
text/x-wiki
{{Revisáu}}
{{Edificiu}}
El '''Shrine Auditorium''' ye un llugar de referencia de los grandes eventos en [[Los Angeles]], [[California]].
Diseñáu por [[G. Albert Lansburgh]], [[A.M. Edelman]] y [[John C. Austin]], y construyíu en [[1906]], el Shrine Auditorium ye propiedá del [[Al Malaikah Auditorium Company]], y cumple al empar la doble función de centru d'espectáculos y de sede de la [[Fraternidá Shriner]], tamién conocíos como ''Shriners'', organización collateral integrante de la [[Francmasonería|Masonería.]] El [[11 de xineru]] de [[1920]] foi destruyíu por una quema y reconstruyíu darréu, reinauguróse en [[1926]]. En [[2002]], l'Auditorium sufrió una remodelación que supunxo la inversión de 15 millones de [[dólares]] na meyora del llume del escenariu, el sistema de cordaxes, un nuevu teyáu y [[aire acondicionao]] tantu nel Auditorium como nel Centru d'esposiciones, según otres meyores menores. El complexu enteru sigue una estilu arquiteutónicu [[Marruecos|marroquín]].
El Shrine Auditorium tien una capacidá d'unes 6300 persones y un escenariu de 59 metros d'anchu y 21 metros de fondura. Ente otros eventos, l'Auditorium acoyó les ceremonies d'entrega de los [[Premios Óscar|Óscar]], los [[Premios Grammy|Grammys]], los [[MTV Video Music Awards]], los [[Premios Emmy|Emmys]], los [[Premios American Music|American Music Awards]], y los [[NAACP Image Awards]]. Siendo tovía'l llugar onde se celebren los Emmys. L'Auditorium acoyó delles ceremonies d'entrega de los Oscars dende mediaos de los [[Década de 1980|80]] hasta que se treslladaron a la so sede definitiva, el [[Dolby Theatre|Teatru Dolby]], y foi la sede d'entrega de los Grammys hasta que se construyó'l [[Staples Center]]. Amás, mientres 33 años, el Shrine Auditorium foi la sede de los trojans, l'equipu de [[baloncestu]] de la [[Universidá del Sur de California]]. La pista de baloncestu atopábase asitiada nel escenariu del Shrine.
El Shrine tamién acoyó conciertos, obres de teatru y otros eventos. Por casu, el Shrine Auditorium acoyó'l [[23 de xunetu]] de [[2006]] la eleición de [[Miss Universu 2006]].
== Shrine Expo Center ==
Axacente al Shrine Auditorium asítiase'l centru d'Esposiciones, qu'ocupa una estensión de 5000 metros cuadraos, y con una capacidá pa 4000 espositores.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
* [http://www.shrineauditorium.com/ Páxina oficial del Shrine Auditorium]
* [http://www.shriners.com/ Web oficial de la Shriner's Fraternity of North America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509170955/http://www.shriners.com/ |date=2008-05-09 }}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Premios Óscar]]
[[Categoría:Arquiteutura d'Estaos Xuníos]]
oc1v2y1tdijii4tny7vucjap53q0mdd
Seleición masculina de fútbol de Perú
0
137067
4527212
4517098
2026-09-11T02:24:07Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 15 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527212
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de seleición de fútbol 2
|país = Perú |cod
= PER
|asociación = [[Federación Peruana de Fútbol]] (FPF)
|confederación = [[Confederación Suramericana de Fútbol|Conmebol]]
|seudónimu = ''La Blanquirroja''<br />''La Roxiblanca''<br />''La Bicolor''<br />''Los Inques''<br />
|país-dt = Arxentina |direutor
téunicu = [[Ricardo Gareca]]
|añu-dt = 2015
|capitán = [[Paolo Guerrero]]
|mayor goliador = [[Paolo Guerrero]]<ref name="goliadores">{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/miscellaneous/peru-recintlp.html#goals |títulu= Goalscoring for Peru National Team |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
|mayor goliador goles = 34
|más participaciones = [[Roberto Palacios]]<ref name="presencies">{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/miscellaneous/peru-recintlp.html#app |títulu= Appearances for Peru National Team |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
|mayor partíos = 128
|estadiu = '''[[Estadiu Nacional de Perú|Estadiu Nacional de Lima]]''', [[Perú]]
|PPI país1 = Perú |PPI
bandera1 = 1825
|PPI país2 = Uruguái |PPI
bandera2 =
|PPI marcador = 0:4
|PPI llugar = [[Lima]], [[Perú]]
|PPI fecha = {{Fecha|1|11|1927}}
|PPI eventu = [[Campeonatu Suramericanu 1927]]
|MRI país1 = Perú |MRI
bandera1 = 1825
|MRI país2 = Ecuador
|MRI bandera2 = 1900
|MRI marcador = 9:1
|MRI llugar = [[Bogotá]], [[Colombia]]
|MRI fecha = {{Fecha|11|8|1938}}
|MRI eventu = [[Xuegos Bolivarianos de 1938|I Xuegos Bolivarianos]]
|PRI país1 = Brasil
|PRI bandera1 =
|PRI país2 = Perú |PRI
bandera2 =
|PRI marcador = 7:0
|PRI llugar = [[Santa Cruz de la Sierra|Santa Cruz]], [[Bolivia]]
|PRI fecha = {{Fecha|26|6|1997}}
|PRI eventu = [[Copa América 1997]]
|participación mundial = 5
|primer mundial = [[Copa Mundial de Fútbol de 1930|1930]]
|meyor mundial = Cuartos de final, [[Copa Mundial de Fútbol de 1970|1970]]<br/ >Segunda fase, [[Copa Mundial de Fútbol de 1978|1978]]
|confederaciones = [[Copa FIFA Confederaciones]]
|participación confederaciones = ''Ensin participaciones''
|primer confederaciones =
|meyor confederaciones =
|copa rexonal = [[Copa América]]
|participación rexonal = 31
|primera rexonal = [[Campeonatu Suramericanu 1927|1927]]
|meyor rexonal = Campeón (2), [[Campeonatu Suramericanu 1939|1939]] y [[Copa América 1975|1975]]
|olímpicu = [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos|Xuegos Olímpicos]]
|participación olímpicu = 2
|primer olímpicu = [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de Berlín 1936|1936]]
|meyor olímpicu = Cuartos de final, [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de Berlín 1936|1936]]
|color_izq1 = FFFFFF
|color_cuerpo1 = FFFFFF
|color_der1 = FFFFFF
|color_pantalón1 = FFFFFF
|color_medias1 = FFFFFF
|trama_izq1 = _peru20h
|trama_cuerpo1 = _peru20h
|trama_der1 = _peru20h
|trama_pantalón1 = _per20h
|trama_medias1 = _per20h
|color_izq2 = DF0000
|color_cuerpo2 = DF0000
|color_der2 = DF0000
|color_pantalón2 = DF0000
|color_medias2 = DF0000
|trama_izq2 = _peru20a
|trama_cuerpo2 = _peru20a
|trama_der2 = _peru20a
|trama_pantalón2 = _peru20A
|trama_medias2 = _socks
|color_izq3 = 7A7A7A
|color_cuerpo3 = 7A7A7A
|color_der3 = 7A7A7A
|color_pantalón3 = 7A7A7A
|color_medias3 = DF0000
|trama_izq3 = _peru2122t
|trama_cuerpo3 = _peru2122t
|trama_der3 = _peru2122t
|trama_pantalón3 = png
|trama_medias3 = _socks
|tipo_pantalón3 = _peru2122t
}}
La '''[[seleición de fútbol]] de [[Perú]]''' ye l'equipu representativu d'esi país nes competiciones oficiales de [[fútbol]]. La so organización ta al cargu de la [[Federación Peruana de Fútbol]], que ye miembru de la [[Confederación Suramericana de Fútbol]]. El so debú produció'l [[1 de payares]] de [[1927]] ante la seleición d'{{sel|Uruguái}} nel [[Campeonatu Suramericanu 1927|Campeonatu Suramericanu]] d'aquel añu.<ref>{{Cita web|url=https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-cumplen-90-anos-primer-triunfo-historia-53805/#:~:text=Luego%20de%20hasta%20proponer%20cambiar,noviembre%20en%20el%20Estadio%20Nacional.|títulu=Selección Peruana: se cumplen 90 años del primer triunfo de su historia|autor=Eduardo Combe|fechaaccesu=13-11-2017}}</ref>
Hasta la fecha llogró clasificase a cinco ediciones de la [[Copa Mundial de Fútbol|Copa del Mundu]] ([[Copa Mundial de Fútbol de 1930|1930]], [[Copa Mundial de Fútbol de 1970|1970]], [[Copa Mundial de Fútbol de 1978|1978]], [[Copa Mundial de Fútbol de 1982|1982]] y [[Copa Mundial de Fútbol de 2018|2018]]), siendo los sos meyores resultaos los cuartos de final algamaos en 1970 (onde ganó'l [[Premios de la Copa Mundial de Fútbol|premiu al xuegu llimpiu]])<ref>{{Cita web|url=https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-hinchada-bicolor-gano-the-best-otros-premios-recibio-peru-fifa-88847/|títulu=La hinchada bicolor ganó en The Best: ¿Qué otros premios recibió el Perú de la FIFA?|autor=Eduardo Combe|fechaaccesu=24-09-2018}}</ref><ref>https://andina.pe/agencia/noticia-seleccion-peruana-conoce-cual-fue-mejor-presentacion-peruana-mundiales-690245.aspx</ref> y la segunda fase en 1978, ente que, a nivel rexonal, foi campeona de la [[Copa América]] en [[Campeonatu Suramericanu 1939|1939]] y [[Copa América 1975|1975]],<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_v6rb6Du53g&ab_channel=MovistarDeportesPer%C3%BA</ref><ref>{{Cita web |url=https://guik.pe/2020/10/28/hace-45-anos-peru-logro-la-copa-america/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221002132451/https://guik.pe/2020/10/28/hace-45-anos-peru-logro-la-copa-america/ |fechaarchivu=2022-10-02 }}</ref> ganando a les seleiciones d'Uruguái y Colombia respeutivamente. Na [[Copa América]] de [[Chile 2015]] ganó'l premiu al [[xuegu llimpiu]] per primer vegada nesta competición, algamando tamién per octava vegada'l tercer llugar.<ref>{{Cita web |url=https://laprensa.peru.com/deportes/noticia-peru-copa-america-2015-tercer-puesto-seleccion-peruana-fotos-47100 |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20241130154656/https://laprensa.peru.com/deportes/noticia-peru-copa-america-2015-tercer-puesto-seleccion-peruana-fotos-47100 |fechaarchivu=2024-11-30 }}</ref><ref>https://elpais.com/deportes/2015/07/04/actualidad/1435975487_478372.html</ref> Anguaño, la seleición peruana ocupa'l 11° llugar nel ranking mundial FIFA dende'l mes de payares de [[2017]].
Tocantes a les categoríes xuveniles, la seleición sub-23 llogró'l segundu llugar nel [[Tornéu Preolímpicu Suramericanu Sub-23 de 1960]], el tercer llugar en [[Tornéu Preolímpicu Suramericanu Sub-23 de 1964|1964]] y [[Tornéu Preolímpicu Suramericanu Sub-23 de 1980|1980]] y el cuartu llugar en [[Tornéu Preolímpicu Suramericanu Sub-23 de 1972|1972]].<ref>{{Cita web |autor= José Luis Pierrend y José Batalha |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tabless/sam-olym-qual.html |títulu= Pre-Olímpicu - South-American Olympic Qualifying Tournament |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> La seleición sub-20 llogró la [[medaya d'oru]] nos [[Xuegos Suramericanos de 1990]] y la [[medaya de bronce]] nos de [[Xuegos Suramericanos de 1994|1994]].<ref>{{Cita web |autor= Neil Morrison, José Luis Pierrend y Erik Garin |añu= 2006 |url= http://www.rsssf.com/tableso/odesur.html |títulu= Juego Odesur |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> La seleición sub-17, pela so parte, participó en dos Copes del Mundu de la categoría, primero na [[Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2005]] y depués na de [[Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2007|2007]], avanzando nesta postrera hasta los [[Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2007#Cuartos de final|cuartos de final]].<ref>https://www.fifa.com/es/tournaments/mens/u17worldcup/korea2007/teams/1889661</ref><ref>https://elbocon.pe/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-sub-17-clasifico-a-un-mundial-por-ultima-vez-en-2007-98390/</ref>
Na categoría sub 15 la seleición consiguió'l [[Campeonatu Suramericanu de Fútbol Sub-15 de 2013|Campeonatu Suramericanu]] de dicha categoría l'añu 2013<ref>https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-sub-15-vida-campeones-sudamericano-2013-23339/</ref><ref>https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-sub-15-este-es-el-mas-completo-resumen-de-la-bicolor-y-sus-titulos-de-la-decada-2010-2019-noticia/</ref><ref>https://www.conmebol.com/banners/peru-celebra-la-seleccion-sub-15-se-consagro-campeona-invicta/</ref> y a nivel
internacional llogró la medaya d'oru nos [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de la Mocedá Nankín 2014|Xuegos Olímpicos de la mocedá]] en 2014.<ref>https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-campeones-juegos-olimpicos-juventud-jugaron-primera-division-45242/</ref><ref>https://pqs.pe/deportes/peru-campeon-en-los-juegos-olimpicos-de-la-juventud-nanjing-2014/</ref><ref>http://www.coperu.org/noticias/eventos/un-dia-como-hoy-peru-alcanzo-la-medalla-de-oro-en-los-juegos-olimpicos-nanjing-2014.html</ref><ref>https://www.bbc.com/mundo/ultimas_noticias/2014/08/140827_ultnot_peru_gana_jjoo_futbol_jgc</ref>
La xeneración más destacada de xugadores foi la que ganó una [[Copa América]] y participó en 3 mundiales nel periodu 1970 - 1982, conformada por [[Alberto Gallardo]], [[Héctor Chumpitaz]], [[Julio Meléndez Calderón|Julio Meléndez]], [[Roberto Chale]], [[Ramón Mifflin]], [[Teófilo Cubillas]], [[Julio César Uribe]], [[Hugo Sotil]], [[César Cueto]], [[Juan Carlos Oblitas]], [[José Velásquez Castillo|José Velásquez]], [[Percy Rojas]], [[Gerónimo Barbadillo]] y [[Franco Navarro]]. Años antes, cuando'l fútbol suramericano entá se consolidaba, rellumaron cola seleición ganando una Copa América, futbolistes como: [[Alejandro Villanueva]], [[Teodoro Fernández Meyzán]], el porteru [[Juan Valdivieso]], [[Alberto Terry]], [[Valeriano López]], [[Miguel Loayza]], [[Juan Seminario]] y [[Juan Joya]].
Nes dos últimes décades resaltaron cola seleición xugadores como [[Nolberto Solano]], [[Roberto Palacios]], [[Paolo Guerrero]], [[Jefferson Farfán]], [[Alberto Rodríguez (futbolista peruanu)|Alberto Rodríguez]], [[Christian Cueva]], [[Edison Flores]], [[Yoshimar Yotún]], [[André Carrillo]], [[Pedro Gallese]] y [[Renato Tapia]].<ref>{{cita noticia|títulu=Cuatro peruanos ente los meyores 500 futbolistes del mundu|url=https://elbocon.pe/futbol-peruano/cuatro-peruanos-ente-los meyores-500-futbolistes-del mundu-semeya-149689/|fechaaccesu=16 de payares de 2017|axencia=ElBocon.pe}}</ref>. Estos postreros fueron artífices de la clasificación mundialista depués de 36 años.
== Historia ==
{{AP|Historia de la seleición de fútbol de Perú}}
=== Introducción del fútbol y establecimientu de la seleición de Perú ===
[[Ficheru:PER-URU 1927.jpg|200px|miniaturadeimagen|left|Escoyíos de Perú y Uruguái nel [[Campeonatu Suramericanu 1927|Campeonatu Suramericanu de 1927]] realizáu nel Perú.]]
[[Ficheru:Peru 1929.JPG|200px|miniaturadeimagen|Escoyíu peruanu que participó nel [[Campeonatu Suramericanu 1929]].]]
El [[fútbol]] foi introducíu nel [[Perú]] a finales del [[sieglu XIX]] por [[marín|marinos]] [[Inglaterra|ingleses]] mientres les sos frecuentes visites al [[puertu del Callao]], consideráu nesi tiempu unu de los más importantes puertos pal [[comerciu]] nel [[océanu Pacíficu]].<ref>{{Cita web |url= http://gosouthamerica.about.com/od/callao/Callao_Peru.htm |títulu= Callao, Peru |editor= gosouthamerica.about.com |idioma= inglés |fechaaccesu= 2 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20091110002851/http://gosouthamerica.about.com/od/callao/Callao_Peru.htm |fechaarchivu= 10 de payares de 2009 }}</ref> El fútbol creció gracies a la so práutica polos residentes británicos nel Perú y a la so adopción per parte de los peruanos que tornaben d'[[Inglaterra]].<ref name="difusion">{{Cita web |autor= Gerardo Tomas Álvarez Gradia |url= http://sisbib.unmsm.edu.pe/BibVirtual/Tesis/Human/Alvarez_Y_T/Cap2.htm |títulu= L'espardimientu del fútbol en Lima |editor= sisbib.unmsm.edu.pe |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20040905005658/http://sisbib.unmsm.edu.pe/BibVirtual/Tesis/Human/Alvarez_Y_T/Cap2.htm |fechaarchivu= 5 de setiembre de 2004 }}</ref>
Llueu, la rivalidá deportiva que se desenvolvió ente los visitantes estranxeros y los locales empezó a ganar l'atención de los peruanos residentes n'otres ciudaes,<ref name="difusion"/> anque nun principiu el deporte apostóse fora de la organización formal, tales como clubes deportivos o lligues. Los primeros clubes fueron fundaos a empiezos del [[sieglu XX]] col fin de siguir cola práutica del deporte.<ref>{{Cita web |url= http://www.clublimacricket.com/futbol.htm |títulu= Lima Cricket & Football Club |editor= clublimacricket.com |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20080121072225/http://www.clublimacricket.com/futbol.htm |fechaarchivu= 21 de xineru de 2008 }}</ref><ref name="fundaciones">{{Cita web |autor= Eli Schmerler y Carlos Manuel Nieto Tarazona |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tablesp/perufound.html |títulu= Peru - Foundation Dates of Clubes |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref>
La falta d'una organización centralizada de cutiu condució a conflictos ente los equipos, polo qu'en 1922 tuvo llugar la creación de la [[Federación Peruana de Fútbol]] xunto con una nueva [[Primer División de Perú|Lliga Peruana de Fútbol]] nel marcu del reglamentu de dicha organización en 1926.<ref>{{Cita web |url= http://fpf.org.pe/ |títulu= Historia |editor= fpf.org.pe |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref>
La Federación Peruana de Fútbol afiliar a la [[Confederación Suramericana de Fútbol]] en 1925, pero les llimitaciones internes y los problemes económicos torgaron la creación d'una seleición nacional qu'oficialmente representara al país internacionalmente. En 1927, la seleición de fútbol de Perú foi creada oficialmente, y foi la anfitriona del [[Campeonatu Suramericanu 1927|Campeonatu Suramericanu]] d'esi mesmu añu, onde ocupó'l tercer llugar dempués d'una victoria (3:2 ante {{sel|Bolivia}}) y dos ganes (0:4 ante {{sel|Uruguái}} y 1:5 ante {{sel|Arxentina}}).<ref name="suramericanu27">{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/27safull.html |títulu= Southamerican Championship 1927 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
=== El debú nel mundial y el títulu del Campeonatu Suramericanu (1930-1939) ===
[[Ficheru:Peru Football 1936 Olympics.png|220px|miniaturadeimagen|left|Seleición peruana que participó nos [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de Berlín 1936|Xuegos Olímpicos de Berlín de 1936]] estrenando la clásica banda colorada que perduró hasta los nuesos díes. Alantre: Magallanes, [[Jorge Alcalde|Alcalde]], [[Teodoro Fernández Meyzán|Fernández]], Morales y [[Alejandro Villanueva|Villanueva]]. Tras: Tovar, Lavalle, [[Juan Valdivieso|Valdivieso]], Arturo Fernández, Castillo, Xordán y el téunicu [[Alberto Denegri]].]]
[[Ficheru:Túnel Punta Olimpica2.jpg|derecha|miniaturadeimagen|200px|El [[túnel Punta Olímpica]], allugáu en Áncash, foi nomáu asina n'honor a la victoria de Perú sobre la seleición d'Austria mientres les olimpiaes de 1936.]]
{|class=infobox width=100 cellspacing=0 style=font-size:95%
|-
!colspan=2 style=font-size:small"| '''[[Campeonatu Suramericanu 1939]]'''<br />[[Ficheru:Star*.svg|15px]]
|}
En 1930, la ''blanquirroja'' foi convidada a participar na primer [[Copa Mundial de Fútbol]],<ref>{{Cita web |url= http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html |títulu= 1930 FIFA World Cup Uruguái |editor= fifa.com |idioma= inglés |fechaaccesu= 2 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090202113439/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1/overview.html |fechaarchivu= 2 de febreru de 2009 }}</ref><ref>https://especiales.elcomercio.pe/?q=especiales/seleccion-peruana-90-anios-debut-mundiales-nndd-ecvisual-ecpm/index.html</ref> [[Perú]] integró'l [[Copa Mundial de Fútbol de 1930#Grupu C|grupu C]] xunto coles seleiciones de {{sel|Rumanía}} y {{sel|Uruguái}},<ref name="mundial30">{{Cita web |autor= Karel Stokkerman |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tables/30full.html#grc |títulu= World Cup 1930: Group C - PER ROM URU |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> siendo ganada nos dos alcuentros qu'apostó, 1:0 contra'l anfitrión y 3:1 contra los rumanos, este foi l'alcuentru en que se marcó'l primer gol de Perú na historia de los mundiales, marcáu por [[Luis de Souza Ferreira|Luis de Souza]] nel minutu 75.<ref>https://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/primer-gol-peruano-mundiales-pedro-canelo-noticia-496833-noticia/</ref><ref>https://rpp.pe/futbol/mas-futbol/luis-de-souza-ferreira-y-el-primer-gol-peruano-noticia-401105</ref><ref name="mundial30"/> Depués d'un receso de seis años llevar a cabu nuevamente'l [[Copa América|Campeonatu Suramericanu de Seleiciones]] y per segunda ocasión realizar nel Perú.<ref>https://www.auf.org.uy/copa-america-1935/</ref><ref>https://www.livefutbol.com/todos_partidos/copa-america-1935-in-peru/</ref><ref>https://www.partidosdelaroja.com/1970/01/26011935-peru-chile-10.html</ref> Fueron solu cuatro seleiciones les que participaron: {{sel|Arxentina}}, Uruguái, {{sel|Chile}} y el Perú como sede.
La seleición peruana empecipió la so participación el 13 de xineru con una gana ante los ''charrúas''. Siete díes más tarde foi ganada nuevamente, esta vegada a manes d'Arxentina, y el 26 de xineru consiguió la so única victoria del tornéu, ante Chile por 1:0,<ref>https://www.transfermarkt.es/peru_chile/index/spielbericht/3043867</ref><ref>https://elbocon.pe/seleccion-nacional/peru-y-chile-estrenaron-clasico-del-pacifico-en-1935-y-fue-en-un-ambiente-de-camaraderia-4266/</ref> y terminó na tercer posición.<ref name="suramericanu35">{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/35safull.html |títulu= Southamerican Championship 1935 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> Nos [[Xuegos Olímpicos de Berlín 1936]], la seleición peruana algamó les semifinales depués de vencer a la seleición de {{sel|Finlandia}} por marcador de 7:3 y a la seleición d'{{sel|Austria}} por [[Perú vs Austria (1936)|4:2]],<ref name="olimpiaes">{{Cita web |autor= Macario Reyes |añu= 2000 |url= http://www.rsssf.com/tableso/ol1936f-det.html |títulu= XI. Olympiad Berlin 1936 Football Tournament |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref> depués de dir perdiendo por 2:0 y empatando nos últimos quince minutos del tiempu reglamentariu.<ref name="olimpiaes"/>
Esto provocó una supuesta invasión del campu de xuegu per parte de los siguidores peruanos que s'atopaben nel estadiu.<ref name="mitu">{{Cita web |autor= Claudio Chaparro |añu= 2008 |url= http://www.larepublica.pe/17-08-2008/discutiniu-berlin-36-un mitu esmarranáu |títulu= Berlín 36. Un mitu esmarranáu |editor= larepublica.pe |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref> Yá nel tiempu extra Perú llogró anotar dos goles más, llogrando la victoria.<ref name="mitu"/> Sicasí, [[Austria]] protestó ante la [[FIFA]] y ordenóse apostar un alcuentru de revancha ensin espectadores,<ref name="mitu"/> situación ante la cual el [[Estáu de Perú|gobierno peruanu]] decidió que tola delegación peruana abandonara los Xuegos Olímpicos,<ref>{{Cita web |autor= Patrick Espejo |añu= 2008 |url= http://elcomercio.pe/edicionimpresa/html/2008-08-02/les%20olimpiaes-paginas-comerciu.html |títulu= Les olimpiaes nes páxines d'El Comercio |editor= elcomercio.com.pe |fechaaccesu= 15 d'abril de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111207024823/http://elcomercio.pe/edicionimpresa/html/2008-08-02/les |fechaarchivu= 2011-12-07 }}</ref> dando como ganadores del alcuentru a los [[austria]]cos.<ref>https://www.conmebol.com/banners/la-misteriosa-anulacion-de-un-gran-triunfo-peruano-ante-austria-en-1936/</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.elcincocero.com/noticias/detalle/58-selecciones/3340-el-escandalo-de-la-seleccion-de-peru-en-los-juegos-olimpicos-de-berlin-1936 |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221004192846/https://www.elcincocero.com/noticias/detalle/58-selecciones/3340-el-escandalo-de-la-seleccion-de-peru-en-los-juegos-olimpicos-de-berlin-1936 |fechaarchivu=2022-10-04 }}</ref><ref>https://peru21.pe/deportes/historia-olimpicos-berlin-1936-40499-noticia/</ref>
En 1938, cola mayoría de los «futbolistes olímpicos» y en venciendo con facilidá a les seleiciones de {{sel|Colombia}}, {{sel|Ecuador}}, {{sel|Bolivia}} y {{sel|Panamá}},<ref name="bolivarianos">{{Cita web |autor= José Luis Pierrend y Alfonzo Cornejo |añu= 2005 |url= http://www.rsssf.com/tablesb/bolivarianos.html |títulu= Bolivarian Games: Soccer Tournaments |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref> Perú llogró la [[medaya d'oru]] nos [[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|I Xuegos Bolivarianos]] anotando 18 goles nos cuatro alcuentros.<ref>{{Cita web |url=http://perufootball.org/partidosoficialesbolivarianos1938.htm |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220927003501/http://perufootball.org/partidosoficialesbolivarianos1938.htm |fechaarchivu=2022-09-27 }}</ref><ref>https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-80-anos-gano-primer-titulo-historia-infografia-84771/</ref><ref>{{Cita web |url=https://leeporgusto.com/2018/06/30/antenor-guerra-garcia-el-enciclopedista-del-futbol-peruano/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20221007170221/https://leeporgusto.com/2018/06/30/antenor-guerra-garcia-el-enciclopedista-del-futbol-peruano/ |fechaarchivu=2022-10-07 }}</ref> Sicasí, recién en 1939 consiguió'l so primer títulu internacional de gran valumbu: el Campeonatu Suramericanu que se realizó na ciudá de [[Lima]].<ref>[https://www.infobae.com/america/peru/2022/06/13/el-dia-que-peru-gano-su-primera-copa-america-en-1939/#:~:text=Con%20un%20Estadio%20Nacional%20repleto,a%202%20a%20los%20chilenos. https://www.infobae.com/america/peru/2022/06/13/el-dia-que-peru-gano-su-primera-copa-america-en-1939/#:~:text=Con%20un%20Estadio%20Nacional%20repleto,a%202%20a%20los%20chilenos.]</ref><ref>https://andina.pe/agencia/noticia-copa-america-peru-logro-su-primer-campeonato-invicto-1939-archivo-historico-754789.aspx</ref><ref>https://www.futbolperuano.com/seleccion/noticias/seleccion-peruana-hace-80-anos-la-bicolor-gano-su-primera-copa-america-218836</ref> La seleición apostó cuatro alcuentros nel campeonatu y ganar toos, 5:2 a Ecuador, 3:1 a Chile, 3:0 a {{sel|Paraguái}} y 2:1 a Uruguái nel últimu alcuentru.<ref name="acopa39">{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/39safull.html |títulu= Southamerican Championship 1939 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref><ref>https://www.goal.com/es/noticias/historia-de-la-copa-america-1939-el-dia-que-peru-toco-el/n32pw6gkicrl13js1yfcsqf2b</ref><ref>https://especiales.depor.com/copa-america-1939/</ref> L'artilleru peruanu [[Teodoro Fernández Meyzán]] foi'l goliador del campeonatu con siete tantos,<ref>{{Cita web |autor= Roberto Mamrud y Karel Stokkermans |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tabless/sachamp.html#goal |títulu= Copa América - Goalscorings |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref> amás de ser escoyíu como'l meyor futbolista del tornéu.<ref name="best">{{Cita web |autor= Roberto Mamrud y Karel Stokkermans |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tabless/sachampfulltrivia.html#best-players |títulu= Copa América Best Players |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=28 d'abril de 2009}}</ref>
=== La dómina del fútbol y la falta de títulos (1940-1969) ===
[[Ficheru:Victor Benitez Morales.jpg|miniaturadeimagen|left|130px|[[Víctor Benítez]] participó cola seleición nos [[Copa América|Campeonatos Suramericanos]] de [[Campeonatu Suramericanu 1957|1957]] y [[Campeonatu Suramericanu 1959 (Arxentina)|1959]].]]
[[Ficheru:Seleccion peruana 1959.jpg|miniaturadeimagen|derecha|200px|Plantía del escoyíu de 1959.]]
Mientres les siguientes décades, la seleición de [[Perú]] foi animadora de casi tolos torneos del continente, y a pesar de cuntar con xugadores de gran nivel internacional, nun consiguió títulos importantes. L'amenorgamientu d'eficacia de la seleición nacional foi más evidente mientres los [[Copa América|Campeonatos Suramericanos]] de la [[Años 1940|década de 1940]]. Perú nun llogró un títulu internacional hasta 1947, cuando llogró nuevamente la [[medaya d'oru]] nos [[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|II Xuegos Bolivarianos]].<ref name="bolivarianos"/>
Na [[Años 1950|década de 1950]], volvió ser un importante protagonista del fútbol suramericano, gracies al apurra de futbolistes como [[Alberto Terry]],<ref>https://universitario.pe/noticias/historia/alberto-toto-terry-a-15-anos-de-la-partida-de-una-de-las-maximas-glorias-cremas</ref><ref>{{Cita web |url=https://elbocon.pe/futbol-peruano/seleccion-peruana/alberto-toto-terry-hoy-se-cumplen-15-anos-del-fallecimiento-de-la-saeta-rubia-nnsp-futbol-seleccion-peruana-universitario-de-deportes-noticia/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220924232821/https://elbocon.pe/futbol-peruano/seleccion-peruana/alberto-toto-terry-hoy-se-cumplen-15-anos-del-fallecimiento-de-la-saeta-rubia-nnsp-futbol-seleccion-peruana-universitario-de-deportes-noticia/ |fechaarchivu=2022-09-24 }}</ref><ref>{{Cita web |url=https://once.pe/toto-terry-el-ultimo-romantico-del-futbol-peruano/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220924232819/https://once.pe/toto-terry-el-ultimo-romantico-del-futbol-peruano/ |fechaarchivu=2022-09-24 }}</ref> [[Guillermo Barbadillo Alvarado|Guillermo Barbadillo]], [[Valeriano López]],<ref>https://elbocon.pe/futbol-peruano/real-madrid-valeriano-lopez-conoce-peruano-choteo-merengues-fumaba-billetes-fajos-dolares-foto-192155/</ref><ref>https://larepublica.pe/deportes/2022/08/06/valeriano-lopez-quien-fue-el-futbolista-peruano-que-rechazo-jugar-en-el-real-madrid-sport-boys-evat/</ref><ref>{{Cita web |url=https://once.pe/las-confesiones-de-valeriano-lopez-el-mejor-cabeceador-del-futbol-peruano/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220924213338/https://once.pe/las-confesiones-de-valeriano-lopez-el-mejor-cabeceador-del-futbol-peruano/ |fechaarchivu=2022-09-24 }}</ref> [[Félix Castillo]] y [[Óscar Gómez Sánchez]] que contribuyeron a la competitividá del escoyíu a lo llargo d'esos años. En 1952, participó na primer edición del [[Campeonatu Panamericanu de Fútbol]], que se llevó a cabu na ciudá de [[Santiago de Chile]].<ref name="panamericanu52">{{Cita web |autor= Macario Reyes |añu= 1998 |url= http://www.rsssf.com/tablesp/panamch52.html |títulu= I. Panamerican Championship 1952 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=22 de setiembre de 2009}}</ref> La seleición peruana empecipió la so participación venciendo por 7:1 a {{sel|Panamá}},<ref>https://dechalaca.com/informes/estadisticas/siete-canales-del-exito</ref><ref>https://www.archivosdebalon.com/peru-vs-panama-cuales-han-sido-los-resultados-de-la-bicolor-ante-los-panamenos/</ref><ref>https://www.panamaamerica.com.pa/deportes/la-historia-de-los-panama-vs-peru-650399</ref> depués sufrió dos ganes consecutives ante {{sel|Uruguái}} 5:2 y {{sel|Chile}} 3:2.
Darréu empató 0:0 ante {{sel|Brasil}} y remató con una victoria por marcador de 3:0 ante {{sel|Méxicu}}, colo que sumó 5 puntos y allugóse na cuarta posición.<ref name="panamericanu52"/> En 1955 nel Campeonatu Suramericanu, l'equipu nacional ocupó'l tercer puestu.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/55safull.html |títulu= Southamerican Championship 1955 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref><ref>https://www.worldfootball.net/schedule/copa-america-1955-in-chile-endrunde/0/</ref> Sicasí, nun-y foi perbién nel [[Campeonatu Suramericanu 1956]] nel cual ocupó l'últimu llugar, al nun llograr nenguna victoria.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/56safull.html |títulu= Southamerican Championship 1956 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> La seleición tuvo una llixera recuperación a finales de la década, algamando'l cuartu llugar nos Campeonatu Suramericanos de [[Campeonatu Suramericanu 1957|1957]] y [[Campeonatu Suramericanu 1959 (Arxentina)|1959]].
En 1961, el combináu peruanu apostó les [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1962|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1962]] ante {{sel|Colombia}}. Nel alcuentru de día la seleición colombiana venció por 1:0, ente que nel alcuentru de vuelta empataron 1:1.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/preliminaries/preliminary=20/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Chile 1962 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 22 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090505072333/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=21/preliminaries/preliminary=20/index.html |fechaarchivu= 5 de mayu de 2009 }}</ref> Nel [[Campeonatu Suramericanu 1963]], ocupó'l quintu llugar en sumando cinco puntos productu de dos victories, un empate y dos ganes.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tables/63safull.html |títulu= Southamerican Championship 1963 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> Na [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1966|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1966]], formó parte del [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1966#Grupu 1|grupu 1]] xunto coles seleiciones d'{{sel|Uruguái}} y {{sel|Venezuela}}.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/preliminaries/preliminary=23/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Inglaterra 1966 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 22 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090505073120/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=26/preliminaries/preliminary=23/index.html |fechaarchivu= 5 de mayu de 2009 }}</ref>
En seriar ante los venezolanos, llogró dos victories, primero 1:0 y depués 6:3,<ref>https://dechalaca.com/efemerides/1965/venezuela-3-peru-6-1966-sexto-libre</ref><ref>https://libero.pe/futbol-peruano/seleccion-peruana/2021/11/12/peru-vs-venezuela-eliminatorias-qatar-2022-revive-vez-seleccion-peruana-gano-6-3-venezuela-en-su-casa-1966-peru-pe-noticia-28175</ref><ref>https://es.athlet.org/futbol/mundial/1966/clasificacion/conmebol/grupo-1/1965-06-02-venezuela-peru.html</ref> ente qu'ante los uruguayos nun consiguió victories polo qu'ocupó'l segundu llugar del so grupu, perdiéndose la oportunidá de clasificar a la Copa del Mundu. El 31 d'agostu de 1969, la seleición peruana enfrentó al so similar d'{{sel|Arxentina}} en [[Estadiu Alberto J. Armando|La Bombonera]], alcuentru que se dio nel marcu de les [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1970|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1970]]. Perú venía de vencer a los [[Arxentina|arxentinos]] y a los [[bolivia]]nos en [[Lima]],<ref name="eliminatories70">{{Cita web |autor= Karel Stokkermans y Sergio Henrique Jarreta |añu= 2006 |url= http://www.rsssf.com/tables/70q.html |títulu= World Cup 1970 Qualifying |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> en perdiendo en [[La Paz]], precisaba namái un empate pa clasificar al Mundial dexando fora de competición a bolivianos y arxentinos. Esi día Perú llogró empatar 2:2 con goles d'[[Oswaldo Ramírez]].<ref name="eliminatories70"/> y la ''blanquirroja'' llogró la so clasificación a la [[Copa Mundial de Fútbol de 1970]].
=== La xeneración d'oru (1970-1980) ===
[[Ficheru:Sotil Cubillas Challe 1973.png|miniaturadeimagen|180px|derecha|D'esquierda a derecha: [[Hugo Sotil]], [[Teófilo Cubillas]] y [[Roberto Chale]] nel Estadiu Nacional en 1973.]]
{|class=infobox width=100 cellspacing=0 style=font-size:95%
|-
!colspan=2 style=font-size:small"| '''[[Copa América 1975]]'''<br />[[Ficheru:Star*.svg|15px]][[Ficheru:Star*.svg|15px]]
|}
[[Ficheru:Marcos Calderon 1975 Copa America.png|miniaturadeimagen|derecha|150px|El téunicu [[Marcos Calderón]] cola [[Copa América]] de 1975.]]
Na Copa del Mundu, formó parte del [[Copa Mundial de Fútbol de 1970#Grupu D|grupu D]] xunto coles seleiciones d'{{sel|Alemaña Federal}}, {{sel|Bulgaria}} y {{sel|Marruecos}}.<ref name="mundial70">{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/results/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Méxicu 1970 |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090130061530/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/results/index.html |fechaarchivu= 30 de xineru de 2009 }}</ref> Nel primer alcuentru consiguió una victoria por 3:2 ante Bulgaria depués de dir perdiendo 2:0, siendo los goles peruanos anotaos por [[Alberto Gallardo]], Héctor Chumpitaz y [[Teofilo Cubillas]]. Nel so segundu alcuentru nuevamente llogró una victoria en venciendo cómodamente por 3:0 a Marruecos, con dos goles de Teófilo Cubillas y unu de Roberto Chale, ente que nel últimu alcuentru de la fase de grupos foi ganada per Alemaña Federal por marcador de 3:1, ocupando'l segundu llugar del so grupu con 4 puntos y llogrando la clasificación a los [[Copa Mundial de Fútbol de 1970#Cuartos de final|cuartos de final]].
En dicha fase, la seleición foi esaniciada por {{sel|Brasil}}, que finalmente resultó campeón del tornéu.<ref name="mundial70"/> Tres la desilusión de nun consiguir clasificar a la [[Copa Mundial de Fútbol de 1974]],<ref name="arkiv75">{{Cita web |url= http://www.arkivperu.com/copamerica75.htm |títulu= Perú Campeón Suramericanu 1975 |editor= arkivperu.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20180722163915/http://www.arkivperu.com/copamerica75.htm |fechaarchivu= 2018-07-22 }}</ref> al añu siguiente mientres la [[Copa América]] que s'apostó ensin tener una sede fixa y con un formatu d'alcuentros d'ida y vuelta, Perú foi arrexuntada xunto con {{sel|Chile}} y Bolivia. Al llograr tres victories y un empate, clasificó a les semifinales xunto coles seleiciones de {{sel|Colombia}}, Brasil y {{sel|Uruguái}}.<ref name="arkiv75"/>
Nes semifinales enfrentar a Brasil, llogrando nel alcuentru d'ida en [[Belo Horizonte]] una victoria por 3:1 de visitante con dos goles d'[[Enrique Casaretto]] y unu de Teófilo Cubillas. Nel alcuentru de vuelta apostáu en [[Lima]], la seleición ''canarinha'' venció por 2:0, y la igualdá na diferencia de goles implicó que se decidiera al clasificáu por aciu sortéu, que foi ganáu pol Perú.<ref name="arkiv75"/> La final apostar ante Colombia que primeramente venciera por marcador global de 3:1 a Uruguái. El primer alcuentru apostar en Lima con victoria pa Colombia por 1:0, ente que nel alcuentru de vuelta la ''raxona'' ganó por 2:0,<ref name="arkiv75"/> por cuenta de lo que Perú tuvo de llevase'l títulu por diferencia de goles, anque esto nun foi alcordáu polo que se tuvo qu'apostar un alcuentru extra'l 28 d'ochobre de 1975 na ciudá de [[Caraques]].
Perú venció 1:0 con gol de [[Hugo Sotil]] a los 25 minutos del primer tiempu, y Teófilo Cubillas foi escoyíu como'l meyor futbolista del campeonatu.<ref name="best"/> Nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978]], Perú formó parte del [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978#Grupu 3|grupu 3]] xunto coles seleiciones de Chile y {{sel|Ecuador}},<ref name="eliminatories78">{{Cita web |autor= Karel Stokkermans y Sergio Henrique Jarreta |añu= 2000 |url= http://www.rsssf.com/tables/78q.html |títulu= World Cup 1978 Qualifying |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> apostando cuatro alcuentros de los cualos ganó dos y empató nos otros dos, sumando asina seis puntos y pasando a la siguiente ronda de manera invicta.<ref name="eliminatories78"/> Na [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978#Ronda final|ronda final]] enfrentar a Brasil, col que perdió por 1:0, y depués midióse ante Bolivia, a la cual venció por marcador de 5:0, consiguiendo d'esta forma la so segunda clasificación pa una Copa del Mundu.
Nel primer alcuentru venció a {{sel|Escocia}} (unu de los equipos favoritos pa llograr el campeonatu)<ref>{{Cita web |url= http://www.arkivperu.com/escocia.htm |títulu= Córdoba, Arxentina. 3 de xunu de 1978 |editor= arkivperu.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20210509230404/http://www.arkivperu.com/escocia.htm |fechaarchivu= 2021-05-09 }}</ref> por 3:1,<ref name="mundial78">{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/results/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Méxicu 1978 |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090202123543/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/results/index.html |fechaarchivu= 2 de febreru de 2009 }}</ref> el segundu alcuentru foi un empate a cero goles ante los {{sel|Países Baxos}} y finalmente venció por 4:1 a la seleición d'{{sel|Irán}}, que participaba per primer vegada nun mundial de fútbol.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/overview.html |títulu= Arxentina coronar so una agua de confeti |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090201044111/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/overview.html |fechaarchivu= 1 de febreru de 2009 }}</ref> Yá na segunda fase'l combináu peruanu integró'l [[Copa Mundial de Fútbol de 1978#Grupu 2|grupu 2]] xunto con Brasil (perdió 3:0), {{sel|Polonia}} (perdió 1:0) y Arxentina (perdió 6:0).<ref name="mundial78"/> Na [[Copa América 1979]], la seleición peruana, por ser la campeona vixente del tornéu, avanzó direutamente a les [[Copa América 1979#Semifinales|semifinales]] pa enfrentase a Chile, siendo esaniciada tres una derrota en Lima por 1:2 y un empate 0:0 en [[Santiago de Chile|Santiago]].<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tables/79safull.html |títulu= Copa América 1979 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
=== El principiu de la decadencia (1981-1986) ===
Nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1982|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1982]], Perú enfrentó nel so grupu a {{sel|Colombia}} y {{sel|Uruguái}}, los segundos ganando apocayá'l [[Copa d'Oru de Campeones Mundiales|Mundialín]] realizáu nel so país.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2006 |url= http://www.rsssf.com/tablesm/mund80.html |títulu= Mundialín 1980 (Montevideo, Uruguái) |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=8 de setiembre de 2009}}</ref> El 26 de xunetu de 1981, apostó'l primer alcuentru del so grupu ante Colombia na ciudá de [[Bogotá]], onde consiguió un empate 1:1, depués recibió en [[Lima]] al mesmu rival y esta vegada ganar por 2:0.<ref name="preliminares82">{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/preliminaries/preliminary=52/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA España 1982 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 8 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090505073306/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/preliminaries/preliminary=52/index.html |fechaarchivu= 5 de mayu de 2009 }}</ref> Darréu apostáronse los alcuentros ante Uruguái, primero en [[Montevidéu]] onde llogró una victoria por 2:1, ente que nel alcuentru de vuelta Perú clasificó al [[Copa Mundial de Fútbol de 1982]] depués d'empatar 0:0 en Lima.<ref name="preliminares82"/>
Yá nel Mundial integró'l [[Copa Mundial de Fútbol de 1982#Grupu A|grupu A]] xunto con {{sel|Italia}}, {{sel|Camerún}} y {{sel|Polonia}}.<ref name="mundial82">{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA España 1982 |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 8 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100306045500/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=59/results/index.html |fechaarchivu= 6 de marzu de 2010 }}</ref> Nel so primer alcuentru llogró un empate ensin goles ante la seleición africana, depués empató nuevamente ante Italia por 1:1, el gol peruanu obra de [[Rubén Toribio Díaz]] y el tantu italianu de [[Bruno Conti]]. Finalmente fueron ganaos per Polonia por marcador de 5:1, colo que Perú ocupó l'últimu llugar del grupu con namái dos puntos y foi esaniciáu na primer fase del tornéu.<ref name="mundial82"/>
Na [[Copa América 1983]], la seleición peruana tuvo una decorosa participación esaniciando en primer fase a les seleiciones de Colombia y {{sel|Bolivia}} tres dos victories y dos empates.<ref name="acopa83">{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/83safull.html |títulu= Copa América 1983 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=8 de setiembre de 2009}}</ref> Nes semifinales enfrentar a Uruguái y nel alcuentru d'ida fueron ganaos por 1:0, ente que nel de vuelta empató a 1 gol.<ref name="acopa83"/> A falta de dos feches por que remataren les [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1986|clasificatorias pa la Copa Mundial de Fútbol de 1986]], Perú precisaba vencer a {{sel|Arxentina}} tanto de llocal como de visitante.
Nel alcuentru que s'apostó en Lima, llogró una victoria por marcador de 1:0 con un gol anotáu por [[Juan Carlos Oblitas|Oblitas]].<ref name="eliminatories86">{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/preliminaries/preliminary=62/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Méxicu 1986 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 21 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090505073321/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/preliminaries/preliminary=62/index.html |fechaarchivu= 5 de mayu de 2009 }}</ref> Darréu, en [[Buenos Aires]] la ''raxona'' vencía 2:1 a los locales hasta'l minutu 80, momentu en cual gracies a una aición individual de [[Daniel Passarella]] y un gol de Ricardo Gareca,<ref name="eliminatories86"/> la seleición arxentina llogró igualar el marcador y clasificar a la so seleición al Mundial en que, a lo postrero, campeonarían.<ref>{{Cita web |autor= Karel Stokkermans |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tables/78full.html |títulu= World Cup 1978 finals |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> Depués perdió la oportunidá de clasificar al Mundial ante {{sel|Chile}} nel repechaje, siendo ganada por 4:2 nel alcuentru d'ida y 1:0 nel alcuentru de vuelta.<ref name="eliminatories86"/>
=== La etapa más baxa (1987-2009) ===
[[Ficheru:Argentina and Peru, Copa America 2007.jpg|miniaturadeimagen|250px|Les seleiciones d'{{sel|Arxentina}} y Perú interpretando los sos [[Himnos nacionales y de territorios dependientes|himnos nacionales]] na [[Copa América 2007]].]]
Na [[Copa América 1987]], la «blanquirroja» nun pasó de la [[Copa América 1987#Primer fase|primer fase]] n'empatando por marcador de 1:1 ante Arxentina y {{sel|Ecuador}}.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tables/87safull.html |títulu= Copa América 1987 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> Na [[Copa América 1989]], nuevamente foi esaniciada na [[Copa América 1989#Primer Fase|primer fase]] en consiguiendo trés empates (0:0 ante {{sel|Brasil}}, 1:1 ante {{sel|Venezuela}} y 1:1 ante {{sel|Colombia}}) y una derrota (5:2 ante {{sel|Paraguái}}).<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tables/89safull.html |títulu= Copa América 1989 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> Nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1990|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 1990]], integró'l [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1990#Grupu 1|grupu 1]] xunto con {{sel|Bolivia}} y {{sel|Uruguái}}, apostó 4 alcuentros y remató nel últimu llugar del so grupu tres nun consiguir nengún puntu, namái anotando 2 goles y recibiendo 8 en contra.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=76/preliminaries/preliminary=70/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Italia 1990 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 21 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090505072606/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=76/preliminaries/preliminary=70/index.html |fechaarchivu= 5 de mayu de 2009 }}</ref>
Na [[Copa América 1993]] viose una curtia recuperación del combináu peruanu, ocupando'l primer llugar del so [[Copa América 1993#Grupu B|grupu]] tres una victoria y dos empates, anque foi esaniciáu nos [[Copa América 1993#Cuartos de final|cuartos de final]] al ser derrotáu 4:2 por {{sel|Méxicu}}.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tables/93safull.html |títulu= Copa América 1993 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> [[José Guillermo del Solar]] sería con tres anotaciones el goliador de la seleición.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tables/93safull.html#scorers |títulu= Scorers' List |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> En [[1993]], mientres el [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1994|procesu eliminatoriu pa la Copa Mundial de Fútbol de 1994]], formó parte del [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1994#Grupu A|grupu A]] xunto coles seleiciones d'Arxentina, Colombia y Paraguái. En dichu proceso namái llogró un puntu al empatar de llocal 2:2 na última fecha col equipu paraguayu. Na [[Copa América 1995]] nuevamente foi esaniciada na primer fase con un empate y dos ganes,<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/95safull.html |títulu= Copa América 1995 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> ente que na [[Copa América 1997]] ocupó'l segundu llugar del so [[Copa América 1997#Grupu B|grupu]] y nos [[Copa América 1997#Cuartos de final|cuartos de final]] ganó 2:1 a Arxentina.
Nes [[Copa América 1997#Semifinales|semifinales]] ante Brasil cayó por 7:0, lo que constitúi la derrota más abuitada en tola so historia hasta'l momentu.<ref name="historial">{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tablesp/peru-intres.html |títulu= Peru - International Results |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref> Depués enfrentóse a Méxicu pol tercer puestu, anque nuevamente foi ganada, esta vegada por marcador de 1:0.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/97safull.html |títulu= Copa América 1997 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=21 de setiembre de 2009}}</ref> Pa la [[Copa Mundial de Fútbol de 1998]] el [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1998|sistema eliminatoriu]] modificóse y los equipos [[América del Sur suramericanos]] apostaron dos ruedes d'enfrentamientos [[Sistema de toos contra toos|toos contra toos]].<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/preliminaries/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Francia 1998 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 22 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100309105114/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/preliminaries/index.html |fechaarchivu= 9 de marzu de 2010 }}</ref> Perú ocupó'l cuartu llugar pa la clasificación al Mundial hasta la penúltima fecha cuando foi derrotáu 4:0 por {{sel|Chile}} en Santiago nun vergonzosu alcuentru pol mal desempeñu del cuadru peruanu. Chile empató a los peruanos en puntaje pero tenía una meyor diferencia de goles, más el trunfu nel so últimu alcuentru sumó otros trés puntos, que tresformáronse nun pasaxe a la Copa del Mundu.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/preliminaries/preliminary=896/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Francia 1998 Preliminar - Suramérica |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 22 de setiembre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090405144029/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/preliminaries/preliminary=896/index.html |fechaarchivu= 5 d'abril de 2009 }}</ref>
Na XXXIX edición de la [[Copa América]], la postrera del [[sieglu XX]], el combináu peruanu ocupó'l segundu llugar nel so [[Copa América 1999#Grupu A|grupu]] en venciendo a Xapón y Bolivia, y avanzaría a los [[Copa América 1999#Cuartos de final|cuartos de final]], siendo esaniciáu per Méxicu 4:2 en [[tanda de penaltis]].<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tables/99safull.html |títulu= Copa América 1999 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=22 de setiembre de 2009}}</ref> Nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002]], intentó ensin ésitu ameyorar el so rendimientu de la eliminatoria anterior, quedando n'octavu llugar con 16 puntos, productu de cuatro victories, cuatro empates y diez ganes.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3889/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Corea/Xapón 2002 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090405144039/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3889/index.html |fechaarchivu= 5 d'abril de 2009 }}</ref> Nel añu [[2004]], el [[Perú]] foi sede de la [[Copa América 2004|Copa América]] qu'a lo postrero ganaría Brasil. Na [[Copa América 2004#Grupu A|primer fase]], l'equipu llocal venció 3:1 a {{sel|Venezuela}} y empató 2:2 con Bolivia y con Colombia.<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/2004safull.html#grA |títulu= Group A - BOL COL PER VEN |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> Finalmente la roxiblanca» foi esaniciada del tornéu al cayer 1:0 ante {{sel|Arxentina}} gracies a una anotación de [[Tiru llibre (fútbol)|tiru llibre]] de [[Carlos Tévez]].<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/2004safull.html#quarter |títulu= Quarter Finals |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> Nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2006|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 2006]], nun consiguió l'oxetivu de clasificar al Mundial baxu tutelar de los téunicos [[Paulo Autuori]] y depués [[Freddy Tenral]] y ocupó el penúltimu llugar con tan solo 18 puntos, superando namái a Bolivia.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=7302/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Alemaña 2006 Preliminares |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090203072120/http://es.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=7302/index.html |fechaarchivu= 3 de febreru de 2009 }}</ref>
Perú compartió'l [[Copa América 2007#Grupu A|grupu A]] con Venezuela, Uruguái y Bolivia na [[Copa América 2007]] entamada polos venezolanos.<ref name="vene07">{{Cita web |autor= Martín Tabeira y Neil Morrison |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/2007safull.html#grA |títulu= Copa América 2007 |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> [[Franco Navarro]] abandonara'l cargu por males resultancies, y tou indicaba que [[Juan Carlos Oblitas]] sería'l nuevu direutor téunicu peruanu, sicasí a la fin foi escoyíu Julio César Uribe. El combináu peruanu empecipió la so participación con una sorpresiva victoria por 3:0 sobre Uruguái na ciudá de [[Mérida (Venezuela)|Mérida]],<ref name="vene07"/> depués treslladáronse a la ciudá de [[San Cristóbal (Venezuela)|San Cristóbal]] pa enfrentar a los locales, siendo derrotaos por 2:0,<ref name="vene07"/> ente que nel so últimu alcuentru empataron 2:2 ante Bolivia,<ref name="vene07"/> consiguiendo d'esta manera'l so pase a los [[Copa América 2007#Cuartos de final|cuartos de final]], onde fueron esaniciaos per Arxentina por marcador de 4:0.<ref name=autogenerated1>{{Cita web |autor= Martín Tabeira y Neil Morrison |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/2007safull.html#quarter |títulu= Quarter Finals |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref>
El [[13 d'ochobre]] del [[2007]], la «blanquirroja» apostó nel [[Estadiu Monumental (Perú)|Estadiu Monumental]] de [[Lima]] el primer alcuentru del [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|procesu clasificatorio pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010]], siendo'l rival l'escoyíu de Paraguái, col cual consiguió un empate ensin goles.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300032130/index.html |títulu= Reporte Perú - Paraguái |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110414210553/http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300032130/index.html |fechaarchivu= 14 d'abril de 2011 }}</ref> Cuatro díes más tarde, pola segunda fecha, Perú cayó ante'l so similar de Chile en condición de visitante por 2:0.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300032131/index.html |títulu= Reporte Chile - Perú |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110414210558/http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300032131/index.html |fechaarchivu= 14 d'abril de 2011 }}</ref> En total, sumó apenes tres puntos en seis xornaes, y yá dellos medios de comunicación falaben sobre'l posible arrenunciu de la Comisión Mundialista Sudáfrica 2010», auníu a los actos d'indisciplina de dalgunos de los futbolistes peruanos mientres s'atopaben na concentración del escoyíu nel [[Hotel Golf Los Inques]], depués del empate 1:1 con Brasil en Lima.
Ente los arreyaos atopábense [[Claudio Pizarro]], [[Jefferson Farfán]], [[Andrés Mendoza]] y [[Santiago Acasiete]],<ref>{{Cita web |añu= 2008 |url= http://elcomercio.pe/ediciononline/html/2007-12-08/comision-justicia-fpf-tien-peracaba-pallabra-sobre-sancion.html |títulu= Comisión de Xusticia de la FPF tien la última pallabra sobre la sanción |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111206222058/http://elcomercio.pe/ediciononline/html/2007-12-08/comision-justicia-fpf-tien-peracaba-pallabra-sobre-sancion.html |fechaarchivu= 6 d'avientu de 2011 }}</ref> a quien la Comisión de Xusticia de la Federación Peruana de Fútbol impunxo primeramente un castigu d'añu y mediu ensin poder ser convocaos.<ref>{{Cita web |añu= 2008 |url= http://elcomercio.pe/edicionimpresa/pdf/2008/03/28/ECDT280308a18.pdf |títulu= Caso Golf Los Inques: nun volverán vistir se de blanquirrojo hasta mayu del 2009 |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111206224901/http://elcomercio.pe/edicionimpresa/pdf/2008/03/28/ECDT280308a18.pdf |fechaarchivu= 6 d'avientu de 2011 }}</ref><ref>{{Cita web |autor= Jorge Alvarado |añu= 2008 |url= http://www.peruinside.com/fpf-suspende-por-18-meses-a-escoyíos-indisciplinaos/ |títulu= FPF suspende por 18 meses a escoyíos indisciplinaos |editor= peruinside.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 }}</ref> Sicasí, depués del atopo ante Uruguái reconsideróse la sanción y foi menguada a tres meses,<ref>{{Cita web |añu= 2008 |url= http://elcomercio.pe/edicionimpresa/pdf/2008/07/04/ECDT040708a16.pdf |títulu= Caso Golf Los Inques: Resolvimientu de la Comisión de Xusticia ye definitiva |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111206221231/http://elcomercio.pe/edicionimpresa/pdf/2008/07/04/ECDT040708a16.pdf |fechaarchivu= 6 d'avientu de 2011 }}</ref><ref>{{Cita web |añu= 2008 |url= http://www.eluniverso.com/2008/07/03/0001/15/0FE96F9835534D129021AC0DC4997618.html |títulu= FPF amenorga sanción a Pizarro, Farfán y Acasiete |editor= eluniverso.com |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2009}}</ref> pero'l [[Entrenador|direutor téunicu]] [[José Guillermo del Solar]] decidió nun convocalos nunca más mientres él tuviera nel cargu. Depués d'esi sucesu, Perú sufrió derrotes bien fuertes contra Ecuador (5:1) en [[payares]] de 2007<ref>{{Cita web|url=http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=250491/match=300032143/report.html|títulu=Copa Mundial de la FIFA Sudáfrica 2010 - Partíos - Ecuador-Perú - FIFA.com|fechaaccesu=5 de marzu de 2018|apellíu=FIFA.com|sitiuweb=FIFA.com|idioma=es-ES|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180306082613/http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=250491/match=300032143/report.html|fechaarchivu=2018-03-06}}</ref> y contra Uruguái (6:0) en [[xunu]] de [[2008]]<ref>{{Cita web|url=http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=250491/match=300035297/report.html|títulu=Copa Mundial de la FIFA Sudáfrica 2010 - Partido - Uruguái-Perú - FIFA.com|fechaaccesu=5 de marzu de 2018|apellíu=FIFA.com|sitiuweb=FIFA.com|idioma=es-ES|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180306082836/http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=250491/match=300035297/report.html|fechaarchivu=2018-03-06}}</ref>, siendo esti postreru partíu la so peor derrota n'eliminatories.
Tres estos fechos intentóse empecipiar una renovación nel escoyíu, convocando nuevos futbolistes como [[Carlos Augusto Zambrano|Carlos Zambrano]], [[Daniel Chávez Castillo|Daniel Chávez]] y [[Johan Fano]] pa la siguiente fecha eliminatoria que s'empecipió'l [[6 de setiembre]] de 2008, cola primer victoria como llocal ante Venezuela por 1:0, con gol de [[Piero Alva Niezen|Piero Alva]],<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300035300/index.html |títulu= Reporte Perú - Venezuela |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110414210923/http://es.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300035300/index.html |fechaarchivu= 14 d'abril de 2011 }}</ref> y más palantre un empate ante Arxentina con gol de Johan Fano nel últimu minutu del alcuentru.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300035306/index.html |títulu= Reporte Perú - Arxentina |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090331053634/http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=250491/match=300035306/index.html |fechaarchivu= 2009-03-31 }}</ref> A partir d'esto faló d'un posible resurdimientu del bon fútbol, pero tou volvió cayese cuando perdieron seis alcuentros consecutivos ante Bolivia, Paraguái, Chile, Brasil, Ecuador y Colombia. Depués l'escoyíu peruanu llogró dos victories (1:0 a Uruguái y 1:0 a Bolivia), anque de toes formes remató no fondero de la tabla de posiciones con 13 unidaes.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/standings/index.html |títulu= Reporte Grupos y asities |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100306050721/http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/standings/index.html |fechaarchivu= 2010-03-06 }}</ref>
=== La transición con Markarián y Bengoechea (2010-2014) ===
[[Ficheru:First-goal-at-BMO.jpg|300px|derecha|miniaturadeimagen|Con [[Sergio Markarián]], la seleición debutó nel [[Estadiu Nacional de Canadá]] con victoria de 2-0 sobre la [[Seleición de fútbol de Canadá|seleición canadiense]]]]
Tres les [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|eliminatories pal mundial de 2010]] los dirixentes de la [[Federación Peruana de Fútbol|FPF]] anunciaron, en xunetu de [[2010]], la contratación del téunicu [[Uruguái|uruguayu]] [[Sergio Markarián]],<ref>{{Cita web |añu= 2010 |url= http://elcomercio.pe/deportes/504492/noticia-confirmado-sergio-markarian-nuevu-tecnico-seleccion-peruana |títulu= Confirmáu: Sergio Markarián ye'l nuevu téunicu de la seleición peruana |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu=10 de setiembre de 2010}}</ref> quien ente [[1993]] y [[1997]] dirixó a los clubes peruanos [[Club Universitario de Deportes Universitario de Deportes]] y [[Club Sporting Cristal|Sporting Cristal]]. Dientro del so plan de trabayu convocó nuevamente a los xugadores suspendíos del casu "Golf Los Inques": [[Santiago Acasiete]], [[Claudio Pizarro]] y [[Jefferson Farfán]].<ref>{{Cita web |autor= Mario Aguirre |añu= 2010 |url= http://www.goal.com/es-la/news/686/mercáu/2010/07/03/2008513/mercáu-markari%C3%A1n-dexa-danubio-por-la-selecci%C3%B3n-peruana |títulu= Markarián dexa Danubiu pola seleición peruana |editor= goal.com |fechaaccesu= 15 de payares de 2010 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100707084831/http://www.goal.com/es-la/news/686/mercáu/2010/07/03/2008513/mercáu-markari%C3%A1n-dexa-danubio-por-la-selecci%C3%B3n-peruana |fechaarchivu= 7 de xunetu de 2010 }}</ref>
Con Markarián, seleición debutó con victoria de 2:0 el [[4 de setiembre]] de [[2010]], na ciudá de [[Toronto]] frente a la seleición de {{sel|Canadá}}.,<ref>{{Cita web |añu= 2010 |url= http://www.eluniverso.com/2010/09/05/1/1372/markarian-debuta-como-dt-peru-victoria-2-0-sobre-canada.html |títulu= Markarián debuta como DT de Perú con victoria 2-0 sobre Canadá |editor= eluniverso.com |fechaaccesu=15 de payares de 2010}}</ref> un mes dempués, depués d'un amistosu contra Panamá, salió a la lluz pública un nuevu escándalu d'indisciplina dientro del escoyíu. Los futbolistes [[Jefferson Farfán]], [[John Galliquio]] y [[Reimond Mancu]] abandonaron la concentración y fueron vistos a les 4:30 de la mañana acompañaos d'una muyer y dirixéndose escontra un casino.<ref>{{Cita web |añu= 2010 |url= http://elcomercio.pe/deportes/654364/noticia-escandalo-seleccion-mancu-galliquio-guizasola-se-habrian-alloriáu-festexar-derrota-peru |títulu= ¿Escándalu na seleición?: Mancu y Galliquio saldríen de madrugada tres derrota de Perú en Panamá |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu=20 de payares de 2010}}</ref> Tres les investigaciones el téunicu declaró que los trés futbolistes nun seríen tomaos en cuenta pa les próximes convocatories.<ref>{{Cita web |añu= 2010 |url= http://elcomercio.pe/deportes/655949/noticia-castigo-mancu-galliquio-farfan-solo-depende-comision-justicia-fpf |títulu= ¿Qué castigu van tener Mancu, Galliquio y Farfán? |editor= elcomercio.pe |fechaaccesu=20 de payares de 2010}}</ref> Sicasí n'abril de [[2011]], Markarián decidió llevantar la sanción a los trés futbolistes.<ref>{{Cita web |añu= 2011 |url= http://www.peru.com/futbol/portada20110420/148274/Markarian-perdono-a-los-indisciplinaos-de-Panama |títulu= Markarián perdonó a los indisciplinaos de Panamá |editor= peru.com |fechaaccesu= 7 de xunu de 2011 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110815213523/http://www.peru.com/futbol/portada20110420/148274/Markarian-perdono-a-los-indisciplinaos-de-Panama |fechaarchivu= 15 d'agostu de 2011 }}</ref>
[[Ficheru:EstadioUnicoLaPlata Interior June2014.jpg|300px|derecha|miniaturadeimagen|L'estadiu [[Estadiu Ciudad de La Plata|Ciudá de La Plata]] foi l'escenariu onde se consiguió'l bronce d'América depués de 28 años]]
En xunetu de [[2011]] producióse l'estrenu de la ''Blanquirroja'' na [[Perú na Copa América 2011|Copa América 2011]] empatando 1:1 ante {{sel|Uruguái}}. Cuatro díes más tarde llogró la so primer victoria al ganar por marcador de 1:0 al so similar de {{sel|Méxicu}}. Perú cerró la so participación na [[Copa América 2011#Primer fase|primer fase]] con una gana ante {{sel|Chile}} pola mínima con autogol d'[[André Carrillo]].<ref name="acopa11">{{Cita web |añu= 2011 |url= http://www.ca2011.com/selecoes_jogos.php?idS=6512bd43d9caa6y02c990b0a82652dca |títulu= Perú na Copa América 2011 |editor= ca2011.com |fechaaccesu= 8 d'agostu de 2011 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110405044223/http://www.ca2011.com/selecoes_jogos.php?idS=6512bd43d9caa6y02c990b0a82652dca |fechaarchivu= 5 d'abril de 2011 }}</ref> Nos [[Cuartos de final de la Copa América 2011|cuartos de final]] enfrentó a la seleición de {{sel|Colombia}} a la que venció por 2:0 con goles de [[Carlos Lobatón]] y [[Juan Manuel Vargas|Juan Vargas]] en [[Prórroga|tiempo extra]].<ref name="acopa11"/> Na siguiente ronda enfrentaron per segunda ocasión al escoyíu d'Uruguái, col que perdieron por 2:0. Nel alcuentru pol tercer llugar el conxuntu peruanu enfrentó a {{sel|Venezuela}}, el partíu terminó con una victoria por 4:1, con tres goles de [[Paolo Guerrero]] y unu de [[Willian Chiroque]].<ref name="acopa11"/> Con esta resultancia Perú ocupó'l tercer llugar, posición que nun algamar dende faía 28 años. El goliador del equipu, según tamién del tornéu foi Paolo Guerrero con cinco anotaciones.
El [[7 d'ochobre]] de [[2011]], l'escoyíu fixo'l so debú nes [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|clasificatorias pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014]] contra l'escoyíu de {{sel|Paraguái}} al que venció por 2:0.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=258419/match=300170256/index.html |títulu= Perú 2:0 Paraguái |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 5 de marzu de 2012 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111008150019/http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=258419/match=300170256/index.html |fechaarchivu= 2011-10-08 }}</ref> Perú cerró la so participación na primer rueda de les eliminatories con 8 punto producto de 2 victories, 4 derrotes y 2 empates. El [[16 d'ochobre]] de [[2012]], Perú empecipió la segunda rueda de les clasificatorias con una derrota pola mínima estrema ante l'escoyíu de Paraguái.<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=258419/match=300170274/index.html |títulu= Paraguái 1:0 Perú |editor= es.fifa.com |fechaaccesu= 14 de xineru de 2013 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20130118072009/http://es.fifa.com/worldcup/preliminaries/southamerica/matches/round=258419/match=300170274/index.html |fechaarchivu= 2013-01-18 }}</ref> A pesar d'esti trespié, la ''Blanquirroja'' sumó dos trunfos consecutivos, en [[Lima]], ante los escoyíos de {{sel|Chile}} (1:0) con gol de [[Jefferson Farfán]] y {{sel|Ecuador}} (1:0) con gol de [[Claudio Pizarro]]. En marzu y xunu de 2013 respeutivamente, rellanzándose nes eliminatories antes de perder toa esperanza de dir al Mundial de [[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Brasil 2014]] en concediendo trés ganes al filo ante {{sel|Colombia}} (2:0) en [[Barranquilla]], {{sel|Uruguái}} (1:2) en [[Lima]] y {{sel|Venezuela}} (3:2) en [[Puerto La Cruz]], sumando d'esta manera una octava eliminación consecutiva.<ref>De Chalaca: [http://dechalaca.com/informes/opinion/los papelones-nun son-panuelos «Los papelones nun son pañuelos»]</ref> El [[30 d'ochobre]] de [[2013]], Sergio Markarián dexó la ''Blanquirroja'' y el 4 de febreru de 2014, el que fuera'l so asistente, [[Pablo Bengoechea]] aceptó'l cargu hasta la [[Copa América 2015]].<ref>Perú21: [http://peru21.pe/deportes/sergio-markarian-nun va-mas-seleccion-2155594 «Sergio Markarián nun va más na seleición»]</ref> Sicasí, al cambéu de presidente de la FPF Bengoechea foi despidíu.
Col retiru de la postulación de Manuel Burga a la reeleición del cargu de presidente de la Federación Peruana de Fútbol tres 12 años nel cargu, escoyer al empresariu Edwin Uviéu, presidente del club [[Juan Aurich]], quien en conferencia de prensa despidió al téunicu de la seleición [[Pablo Bengoechea]] y declaró que se buscaría un nuevu téunicu de mayor esperiencia pa les vinientes eliminatories y finalmente fueron cinco d'ellos los que recibieron la propuesta de la FPF: [[Alejandro Sabella]], [[Luiz Felipe Scolari]], [[Ricardo Gareca]], [[Reinaldo Rueda]] y [[Paulo Bento]].
=== El resurdimientu y la torna mundialista (2015 - act.) ===
En marzu de [[2015]], la Federación Peruana presentó al téunicu arxentín [[Ricardo Gareca]] como'l nuevu entrenador de la seleición, hasta finales del añu 2017. El contratu axustaba de qu'en casu que Perú clasifique al Mundial de [[Copa Mundial de Fútbol de 2018|Rusia 2018]] va anováse-y hasta finales de dicha competición.<ref>[http://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/ricardo-gareca-presentado-tecnico-peru-videna-noticia-1794838?ref=fluxu_tags_520729&ft=nota_95&y=titulo «Ricardo Gareca: "Ye'l desafíu más importante de la mio carrera"» ''n'El Comercio.pe'']</ref>
==== Copa América Chile 2015 ====
Ricardo Gareca al mandu del escoyíu nacional vieno desenvolviendo un xuegu dinámicu, a flor del suelu y siempres ofensivu. Na [[Copa América 2015]] llogró'l tercer puestu ganando trés partíos, empatando unu y perdiendo dos. La participación peruana nel tornéu empezó con una afecha gana frente a una de les seleiciones llamaes a ser protagonistes nesta copa, {{sel|Brasil}}, partiendo ganando a los 3 minutos del primer tiempu con gol de [[Christian Cueva|Cueva]] para depués ser empatáu rápido a los 5' por [[Neymar]], les posibilidaes de desempate fueron compartíes mientres gran parte del segundu tiempu, hasta que nos descuentos Neymar habilita a [[Douglas Costa|Douglas]] p'anotar el 2-1, dexando escapar la oportunidá d'empezar con un pervalible empate ante Brasil.<ref>http://www.libero.pe/chile-2015/2015-06-14-peru-vs-brasil-partíu-pola primer fecha-de-la-copa-america-2015</ref>
Nel siguiente alcuentru Perú enfrentar a {{sel|Venezuela}} alicando'l partíu definitoriu pol tercer llugar en 2011, una vegada más los peruanos ganaron nun partíu que quedó marcáu pola salida de [[Jefferson Farfán]] por [[Claudio Pizarro|Pizarro]] quien foi clave nel final del alcuentru al anotar l'únicu gol del partíu a los 72', anque a la media hora recibió una ayuda inesperada del so rival [[Fernando Amorebieta]] que se fixo espulsar de manera infantil por una pisotada na zanca a [[Paolo Guerrero|Guerrero]] dempués de garralo de la casaca.<ref>http://elcomercio.pe/deporte-total/copa-america-2015/peru-vs-venezuela-bicolor-primer-trunfu-copa-america-noticia</ref> Pa cerrar el grupu clasificando a cuartos enfrentar a {{sel|Colombia}} nun partíu que remató 0-0, la seleición cafetera salió con tou dende'l pitazo inicial tomando la posesión del balón y obligando a los peruanos a defender dientro de la so propia área. Los de Pekerman tuvieron un par d'opciones antes de los primeros 15 minutos, pero nun les capitalizaron. A los 22', la Tricolor sufrió la mancadura de Valencia, quien tuvo qu'abandonar el campu. Dempués d'eso, l'equipu de Gareca afacer nel terrén de xuegu y empezó a poner n'apiertos a Colombia, que yá nun atacaba cola mesma intensidá.<ref>http://www.goal.com/es-cl/match/colombia-vs-per%C3%BA/1947919/report</ref>
Yá en cuarto Perú xugó'l so meyor partíu ante {{sel|Bolivia}} ganando 3-1 con "hat-trick" de Guerrero que lo fixo per segunda Copa consecutiva, yá que tamién anotó trés tantos n'[[Copa América 2011|Arxentina 2011]] na victoria de Perú sobre Venezuela por 4-1 nel partíu pol tercer y cuartu puestu, quedando a 2 tantos de [[Teófilo Cubillas|Cubillas]].<ref>http://elcomercio.pe/deporte-total/copa-america-2015/paolo-guerreru-quedu-dos-goles-record-teofilo-cubillas-noticia-1821585</ref> En semifinal Perú enfrentar al local {{sel|Chile}} perdiendo 2-1 con 2 goles d'[[Eduardo Vargas]], siendo'l descuentu un autogol de [[Gary Medel]] y faciendo que la seleición chilena llegara a la final tres 28 años siendo la so última vegada [[Copa América 1987|Arxentina 1987]].<ref>http://chile.as.com/chile/2015/06/30/futbol/1435620302_340085.html</ref> Nel partíu pol tercer y cuartu puestu enfrentóse ante {{sel|Paraguái}} ganando 2-0 con goles d'[[André Carrillo]] a los 48' y de [[Paolo Guerrero]] a los 88', faciendo al xugador peruanu goliador una vegada más de la competición con 4 tantos xunto con [[Eduardo Vargas|Vargas]] y llegar a anotar 25 goles per Perú quedando a unu de Cubillas.<ref>http://elcomercio.pe/deporte-total/copa-america-2015/peru-vs-paraguay-vivu-america-tv-dia-hora-tercer-llugar-copa-america-2015-noticia-1822989</ref><ref>http://elbocon.pe/copa-america/paolo-guerreru-a-un gol-de-empatar-a-teofilo-cubillas-como-maximo-anotador-105994/</ref> Estes resultancies xeneraron enfotu na fanaticada nacional pa los duelos mientres les eliminatories a Rusia 2018, sicasí'l combináu bicolor sumó namái 3 puntos (de 12 posibles) mientres les cuatro primeres feches de la etapa clasificatoria, unu de los peores arranques n'eliminatories de la so historia.<ref>{{cita noticia |títulu=Ricardo Gareca: revisa les cifres en colloráu del téunicu de Perú |url=http://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/ricardo-gareca-revisa-cifres-coloráu-tecnico-peru-noticia-1857092?flsm=1 |fechaaccesu=18 de payares de 2015 |editorial=El Comercio}}</ref>
[[Ficheru:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|250px|derecha|miniaturadeimagen|Perú y Colombia apostando'l pase a semifinales de la [[Copa América Centenariu]].]]
==== Copa América Centenariu 2016 ====
Pa la [[Copa América Centenariu]], desenvuelta n'[[Estaos Xuníos]] con equipos participantes de la [[Conmebol]] y [[Concacaf]], [[Ricardo Gareca]] armó un equipu nuevu, con namái 6 referentes internacionales. El 13 de mayu oficializóse la llista, los xugadores que fueron convocaos per primer vegada na era Gareca: el porteru [[Carlos Cáceda Ollaguez]], los defenses [[Aldo Corzu]] y [[Miguel Trauco]] y los mediocampistes [[Armando Alfageme]], [[Óscar Vilchez]], [[Cristian Benavente]] y [[Alejandro Hohberg]]<ref>{{Cita web |añu= 2016 |url= http://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/copa-america-2016-40-inscritos-peru-tornéu-noticia-1897867?flsm=1 |títulu= Copa América 2016: los 40 inscritos de la seleición peruana |editor= [[El Comercio (Perú)|Diariu El Comercio]] |fechaaccesu=30 d'abril de 2016}}</ref><ref>{{Cita web |añu= 2016 |url= http://www.fpf.com.pe/tus-selecciones/noticia/393-esta-es-la-convocatoria-provisional-para-la-copa-america-centenario-usa-2016 |títulu= Esta ye la Convocatoria Provisional pa la Copa América Centenariu USA 2016 |editor= [[Federación Peruana de Fútbol]] |fechaaccesu= 13 de mayu de 2016 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20160516181830/http://www.fpf.com.pe/tus-selecciones/noticia/393-esta-es-la-convocatoria-provisional-para-la-copa-america-centenario-usa-2016 |fechaarchivu= 16 de mayu de 2016 }}</ref><ref>{{Cita web |añu= 2016 |url= http://www.fpf.com.pe/tus-selecciones/noticia/393-esta-es-la-convocatoria-provisional-para-la-copa-america-centenario-usa-2016 |títulu= Convocatoria definitiva pa la Copa América Centenariu USA 2016 |editor= [[Federación Peruana de Fútbol]] |fechaaccesu= 20 de mayu de 2016 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20160523115139/http://fpf.com.pe/tus-selecciones/noticia/393-esta-es-la-convocatoria-provisional-para-la-copa-america-centenario-usa-2016 |fechaarchivu= 23 de mayu de 2016 }}</ref>
Nel [[Sortéu de la Copa América Centenariu 2016|sortéu]] realizáu'l 21 de febreru de 2016 en [[Nueva York]], la seleición peruana quedó empareyada nel [[Grupu B de la Copa América Centenariu 2016|Grupu B]] xunto a {{sel|Haití}} —contra quien debutó—, {{sel|Brasil}} y {{sel|Ecuador}}.<ref>{{Cita web |añu= 2016 |url= http://www.telesurtv.net/news/Definidos-los-grupos-de-la-Copa-America-Centenario-20160221-0036.html |títulu= Definíos los grupos de la Copa América Centenariu |editor= [[TeleSUR]] |fechaaccesu= 24 de febreru de 2016 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20211127122248/https://www.telesurtv.net/news/Definidos-los-grupos-de-la-Copa-America-Centenario-20160221-0036.html |fechaarchivu= 2021-11-27 }}</ref>
L'estrenu de la ''blanquirroja''{{#tag:ref|''Blanquirroja'' ye un [[Alíes|nomatu]] col que se-y conoz a la [[Seleición de fútbol de Perú|seleición peruana]].<ref>{{Cita web |url= http://www.topendsports.com/sport/soccer/team-nicknames.htm |títulu= Football Team Nicknames |editor= Topendsports.com |idioma=inglés |fechaaccesu=20 de xunu de 2016}}</ref>|group=nota}} na competición produció'l 4 de xunu de 2016 ganando por 1:0 a Haití. Cuatro díes más tarde empató por marcador de 2:2 ante'l so similar d'Ecuador. Perú cerró la so participación na [[Copa América Centenariu#Fase de grupos|primer fase]] con una victoria por 1:0 ante Brasil, con un polémicu gol de mano del delanteru Ruidiaz. L'escoyíu peruanu sumó siete puntos lo que-y dexó ocupar el primer llugar del so grupu y avanzar a la siguiente fase.
Nos [[Cuartos de final de la Copa América Centenariu 2016|cuartos de final]] enfrentó a la seleición de {{sel|Colombia}} cola qu'empató 0:0 nel tiempu reglamentariu, finalmente fueron ganaos por 4:2 na [[tanda de penaltis]]. Con esta resultancia Perú ocupó'l quintu llugar. El goliadores del equipu fueron [[Raúl Ruidíaz]], [[Edison Flores]], [[Christian Cueva]] y [[Paolo Guerrero]] con un gol cada unu. Ye destacable tamién, el fechu de que tres la competición, 4 xugadores fueron fichaos por clubes estranxeros nel mercáu de branu (Gallese, Ruidíaz, Ramos, Flores).<ref>{{Cita web |añu= 2016 |url= http://elsiglo.com.ve/2016/06/19/goleadores-de-la-copa-america/ |títulu= Estos son los máximos goliadores de la Copa América Centenariu |editor= Periódicu El Sieglu |fechaaccesu= 20 de xunu de 2016 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20160620175411/http://elsiglo.com.ve/2016/06/19/goleadores-de-la-copa-america/ |fechaarchivu= 20 de xunu de 2016 }}</ref>
==== Clasificación pal Mundial Rusia 2018 ====
{{AP|Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018}}
[[Ficheru:ECUADOR VS PERÚ - RUSIA 2018 (36246039093).jpg|230px|derecha|miniaturadeimagen|La seleición peruana celebrando depués de llograr un resultáu favorable nel [[Estadiu Olímpicu Atahualpa]] de [[Quito]] ante la seleición d'[[Ecuador]].]]
[[Ficheru:PPK eliminatorias Rusia 2018.jpg|230px|derecha|miniaturadeimagen|L'entós presidente de la República [[Pedro Pablo Kuczynski]] n'actividá d'aliendu a la seleición peruana previu al partíu con Colombia.<ref>[http://elcomercio.pe/lima/sucesos/gobierno-declaro-xornada-llaborable-sector-publico-martes-partir-4-p-m-noticia-464483 Gobiernu declaró xornada non llaborable pa sector públicu'l martes a partir de les 4 p.m..]</ref>]]
Dempués del bon desempeñu de la [[Copa América 2015]], l'equipu peruanu concentrar nes eliminatories camín de Rusia 2018 n'ochobre del 2015. Na primer fecha visitó a {{sel|Colombia}} en [[Barranquilla]] onde tamién cayeron por 2-0 con goles de [[Teofilo Gutiérrez]] y [[Edwin Cardona]], na segunda fecha Perú recibió en [[Lima]] a {{sel|Chile}} onde perdieron por 3-4 nun vibrante partíu con goles de los Chilenos [[Eduardo Vargas]] y [[Alexis Sánchez]] dambos por doblete, y pa los Peruanos marcaron [[Jefferson Farfan]] , en dos causes, y [[Paolo Guerrero]] nes acabadures del partíu. Na tercer fecha, Perú recibió en [[Lima]] a {{sel|Paraguái}} onde llogró la so primer victoria al ganar a los paraguayos con un gol de [[Jefferson Farfan]]. El postreru partíu del añu 2015, na cuarta fecha, foi contraa {{sel|Brasil}} en [[Salvador de Bahia]] onde cayeron goliaos por 3-0 con goles de los brasilanos [[Douglas Costa]], [[Filipe Luis]] y [[Renato Augusto]] asitiándose nel novenu llugar con 3 puntos.
En marzu del 2016 volver# a entamar les Eliminatories coles feches 5 y 6 onde na quinta xornada, los Peruanos recibieron a {{sel|Venezuela}} en [[Lima]] onde partieron puntos al igualar 2-2, pa los peruanos marcaron [[Paolo Guerrero]] y [[Raúl Ruidíaz]] ente que pa la visita marcaríen [[Romulo Otero]] y [[Mikel Villanueva]], Na sesta fecha Perú visitó a {{sel|Uruguái}} en [[Montevidéu]] onde perderíen pola mínima diferencia 1-0 con gol d'[[Edinson Cavani]]. Dempués de la eliminación de Perú na [[Copa América Centenariu]] en Cuartos de final ante Colombia, l'equipu de [[Ricardo Gareca]] concentrar nes feches 7 y 8 d'Eliminatories en setiembre del 2016 onde na séptima fecha, Perú visitó a {{sel|Bolivia}} en [[La Paz]] onde fueron ganaos por 2-0 con goles de [[Pablo Escobar (futbolista)|Pablo Escobar]] y de [[Ronald Raldes]]; sicasí, la federación Peruana demandó ante la FIFA xunto colos chilenos l'alliniación indebida del futbolista paraguayu nacionalizáu bolivianu [[Nelson Cabrera]] quien entá nun podía xugar con Bolivia. Ante esto la FIFA decidió da-y la victoria a Perú sobre Bolivia con un marcador de 0-3, dempués d'esti episodiu na octava fecha los peruanos recibieron en [[Lima]] a {{sel|Ecuador}} onde ganaríen por 2-1 con goles de [[Christian Cueva]] y [[Renato Tapia]], ente que pa los ecuatorianos descontó [[Gabriel Achilier]], N'ochobre del 2016 volver# a entamar les feches 9 y 10 de les Eliminatories onde na novena fecha, los peruanos recibieron la visita de {{sel|Arxentina}} en [[Lima]] onde empataríen 2-2 con goles de [[Paolo Guerrero]] y [[Christian Cueva]] ente que pa los Arxentinos marcaron [[Ramiro Funes Mori]] y [[Gonzalo Higuain]] cerrando asina la primer ronda.
El 11 d'ochobre empezó la segunda ronda cola décima fecha onde los peruanos visitaron a {{sel|Chile}} en [[Santiago de Chile|Santiago]]. L'alcuentru terminó 2-1 a favor de los locales onde [[Arturo Vidal]] anotó un doblete ente que pa Perú marcó [[Edison Flores]]. En payares del 2016 remataríen les dos últimes feches del añu onde na fecha 11, Perú visitó a {{sel|Paraguái}} en [[Asunción]] onde llograría una fazaña histórica al vencer a los paraguayos de visita por goliada 1-4. [[Cristian Riveros]] abriría'l marcador, pero depués con goles de los peruanos [[Christian Ramos]], [[Edison Flores]], [[Christian Cueva]] y un autogol del Paraguayu [[Edgar Benitez]] romperíase una mala racha de 12 años ensin ganar de visitante. Na fecha 12 los peruanos recibieron en [[Lima]] a {{sel|Brasil}} onde perdieron 0-2 con goles de [[Gabriel Jesus]] y [[Renato Augusto]] quedando na octava posición con 14 puntos.
En marzu del 2017 empezó la recta final de les Eliminatories camín de Rusia 2018. Na fecha 13 los peruanos visitaron a {{sel|Venezuela}} en [[Maturin]] onde nun sacaron ventaya y empataron 2-2, con goles de los Venezolanos [[Romulo Otero]] y [[Mikel Villanueva]], y pa los inques marcaron [[Paolo Guerrero]] y [[Andre Carrillo]]. Na décima cuarta fecha, Perú nun tenía marxe d'error. En [[Lima]] recibieron a {{sel|Uruguái}}, onde vencieron a los charrúas por 2-1 con goles de [[Paolo Guerrero]] y [[Edison Flores]] ente que pa Uruguái descontó [[Carlos Andrés Sánchez]]. Perú xubía al séptimu llugar con 18 unidaes igualando a Paraguái. N'agostu y setiembre volver# a entamar les eliminatories coles feches 15 y 16. Na fecha 15, Perú recibió a {{sel|Bolivia}} en [[Lima]] onde llogró una afecha victoria por 2-1 con goles d'[[Edison Flores]] y [[Christian Cueva]] pa los peruanos, ente que pa la visita marcó [[Gilbert Álvarez]]. El 5 de setiembre, na fecha 16, ganaron en condición de visitante en [[Quito]] -per primer vegada na so historia- por 2-1 con goles d'[[Edison Flores]] y [[Paolo Hurtado]].
N'ochobre remataron les eliminatories colos dos últimes feches, onde na penúltima fecha (17) Perú visitó a {{sel|Arxentina}} en [[Buenos Aires]] nel estadiu de la [[Estadiu Alberto J. Armando|Bombonera]], esti partíu remató con un empate ensin goles. El combináu peruanu xugóse les sos últimes oportunidaes de clasificar en condición de llocal ante {{sel|Colombia}} en [[Lima]] na última fecha de les clasificatorias. El partíu terminó con un empate de 1-1 onde [[James Rodríguez]] anotó'l primer gol y, darréu, l'equipu peruanu empató con un autogol del golero colombianu [[David Ospina]] tres un tiru llibre indireutu de [[Paolo Guerrero]]<ref name="elcolombiano">El Colombianu.com: [http://www.elcolombiano.com/deportes/futbol/autogol-de-david-ospina-en-el-partíu-peru-vs-colombia-EL MIO7486349 «Según la Fifa, el gol de Perú foi autogol de Ospina»]</ref>. De resultes d'esta resultancia y de les derrotes de {{sel|Chile}} y {{sel|Paraguái}} ante {{sel|Brasil}} y {{sel|Venezuela}}, respeutivamente, la seleición peruana quedó allugada nel 5ᵘ puestu de la tabla de posiciones per delantre de Chile por cuenta de una mayor diferencia de goles. Esto dio-y el derechu d'apostar repescar frente a la seleición de {{sel|Nueva Zelanda}}, ganadora de la 3ᵉʳ ronda de la clasificatoria de OFC.<ref>{{Cita web |añu= 2017 |url= http://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/peru-seleccion-repechaje-rusia-2018-mundialista-noticia-464658 |títulu= Perú al repechaje: cuándo, cómo y contra qué equipu |editorial= El Comercio |fechaaccesu=10 d'ochobre de 2017}}</ref> Asina, Perú atopábase dempués de 36 años cola mayor oportunidá de volver a una Copa del Mundu.<br>
[[Ficheru:All Whites v Peru 11 November 2017.jpg|center|miniaturadeimagen|500px| [[Estadiu Westpac]] de [[Wellington]] mientres el primer alcuentru de repechaje.]]
[[Ficheru:Per-repesca.svg|250px|derecha|miniaturadeimagen|Alliniación titular del combináu que llogró clasificar al mundial depués de 36 años.]]
===== Repechaje contra Nueva Zelanda =====
{{AP|Repesca OFC-Conmebol pola clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018}}
El 10 de payares de 2017, la seleición peruana enfrentar a la seleición de {{sel|Nueva Zelanda}}, seleición que ganó la tercer ronda de la [[Clasificación de OFC pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|clasificación de OFC]]. Los equipos xugaron el partíu d'ida na ciudá de [[Wellington]], onde igualaron ensin goles 0-0. El 15 de payares de 2017, les seleiciones xugaron el partíu de vuelta, nel que la seleición peruana venció por 2 a 0 con goles de [[Jefferson Farfan]] y [[Christian Ramos]]. Perú llogró, d'esa manera, el pase al so quintu mundial, acabando asina con una racha de 36 años d'ausencia nuna Copa del Mundu.<ref>{{Cita noticia|apellíos=Olé|títulu=Perú ye Mundial|url=https://www.ole.com.ar/futbol-internacional/peru-partíu-nuevazalenda-repechaje-rusia_0_1906609425.html|fechaaccesu=16 de payares de 2017}}</ref>
Tres la clasificación, Perú cerró'l 2017 como unu de los meyores años de la so historia: apostó seis partíos d'eliminatories (ganó 3 y empató 3) y ganó dos amistosos. Paolo Guerrero foi'l futbolista que más minutos apostó cola Seleición (1482) en 17 partíos. Siguiólu Christian Cueva con 1302 minutos en 16 compromisos. Namái tuvo dos espulsaos: Christian Ramos y Christian Cueva. El 74% de pases del equipu fueron acertaos y remató 175 vegaes a la portería rival de los cualos 98 fueron tiros esviaos, 47 fueron bloquiaos y 4 a los palos, amás marcó 24 goles.<ref>{{cita noticia|títulu=Dato estadísticos de Perú en 2017|url=http://denganche.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/6-estadisticas-que-grafican-el-renacer-de-peru|fechaaccesu=13 de xineru de 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191210070820/https://denganche.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/6-estadisticas-que-grafican-el-renacer-de-peru|archivedate=2019-12-10}}</ref>
=== Mundial Rusia 2018 ===
El 1 d'avientu de 2017, nel sortéu de grupos del mundial, Perú foi allugáu nel [[Grupu C de la Copa Mundial de Fútbol de 2018|grupu C]] xunto a les seleiciones de {{sel|Francia}}, {{sel|Dinamarca}} y {{sel|Australia}}. Va Xugar el so primer partíu contra Dinamarca el 16 de xunu de 2018 nel estadiu [[Mordovia Arena]] de la ciudá de [[Saransk]], 5 díes dempués, el 21 de xunu va xugar el so segundu partíu, esta vegada contra Francia nel estadiu [[Ekaterimburgu Arena]] de la ciudá d'[[Ekaterimburgu]], y 5 díes dempués va xugar el so postreru partíu de fase de grupos contra Australia nel estadiu [[Estadiu Fisht|Fisht]] de la ciudá de [[Sochi]].
== Uniforme ==
{{AP|Uniforme de la seleición de fútbol de Perú}}
[[Ficheru:Peru national football team kit evolution.png|230px|miniaturadeimagen|Evolución de la camiseta blanquirroja dende 1927.]]
* '''Uniforme titular''': Camiseta blanca con una banda diagonal colorada, pantalón blancu, medies blanques con una franxa colorada.
* '''Uniforme alternativu''': Camiseta colorada con una banda diagonal blanca, pantalón coloráu, medies coloraes.<ref name="uniforme"/>
Dende'l so debú nel [[Campeonatu Suramericanu 1927]], la seleición peruana usó cuatro diseño distintos, el postreru –cola franxa diagonal– ye'l diseñu que más variaciones tuvo.<ref name="arkiuniforme">{{Cita web |url= http://www.arkivperu.com/blanquiroja.htm |títulu= La Blanquiroja |editor= arkivperu.com |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20131224105348/http://www.arkivperu.com/blanquiroja.htm |fechaarchivu= 2013-12-24 }}</ref>
<center>
{|
|
{{Camisetes |patrón_izq = _seleccion peru 1927 |patrón_cuerpu = _seleccion peru 1927 |patrón_der = _seleccion peru 1927 |patrón_pan = _1314A |patrón_med = _peru1927 |esquierdu = FFFFFF |cuerpu = FFFFFF |derechu = FFFFFF |shorts = FFFFFF |medies = FFFFFF |títulu = Primer equipación
}}
|
{{Camisetes |
| pattern_la=_altamira1112h |pattern_b=_unknown |pattern_ra=_altamira1112h |pattern_sh= _blanco|pattern_so=_blanco |
leftarm=|body=|rightarm=|shorts=|socks=FFFFFF|títulu=[[Uniforme de la seleición de fútbol de Perú|(Ver evolución)]]
}}
|
{{Camisetes |patrón_izq = _peru1819h|patrón_cuerpu = _peru1819h|patrón_der = _peru1819h|patrón_pan = _per1819h|patrón_med = _per1819h|esquierdu = FFFFFF |cuerpu = FFFFFF |derechu = FFFFFF |shorts = FFFFFF |medies = FFFFFF |títulu = Equipación actual
}}
|}
</center>
== Estadiu ==
{{AP|Estadiu Nacional de Perú}}
[[Ficheru:Estadio Nacional nuevo 07 10 2011.jpg|285px|miniaturadeimagen| [[Estadiu Nacional de Perú]].]]
L'Estadiu Nacional de Perú, tamién conocíu como «El colosu de José Díaz», ye l'estadiu principal de la seleición de fútbol de Perú. Cuenta con una capacidá pa 50.000 espectadores.<ref>{{enllaz rotu|1={{Cita web |url= http://www.mundo.com/deportes/peru-paraguay-jugaran-en-el-nacional-de-lima-en-debut-de-eliminatorias-25970 |títulu= Perú-Paraguái van xugar nel Nacional de Lima en debú d'eliminatories |editor= mundu.com |fechaaccesu= 18 d'abril de 2008 }} |2=http://www.mundo.com/deportes/peru-paraguay-jugaran-en-el-nacional-de-lima-en-debut-de-eliminatorias-25970 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Foi inauguráu'l 18 de xunetu de 1897 col nome de «Estadiu Guadalupe». En 1921, como parte del programa de «embellecimiento» de la ciudá de [[Lima]] impulsáu pol entós [[Presidente de Perú]] [[Augusto Leguía]] por cuenta de la celebración del [[Centenariu de la Independencia de Perú]], l'estadiu foi anováu y rebautizado col nome d'Estadiu Nacional».
El primer alcuentru oficial apostóse'l 1 de payares de 1927, nel marcu del [[Campeonatu Suramericanu 1927|Campeonatu Suramericanu]], cola victoria d'{{sel|Uruguái}} sobre Perú por 4:0.<ref name="suramericanu27"/> Más tarde, mientres el gobiernu del xeneral [[Manuel A. Odría]], l'estadiu foi reconstruyíu y oficialmente reinauguráu el 27 d'ochobre de 1952. El 27 d'agostu de 2005 inauguróse'l gramado artificial que s'instaló con ocasión de la [[Copa Mundial de Fútbol Sub-17 de 2005]] que se llevó a cabu nel Perú,<ref>{{Cita web |autor= Wolfy Becker |añu= 2007 |url= http://journalperu.com/fifa-inspects-new-artificial-turf-at-peru%E2%80%99s-el-nacional-stadium/ |títulu= FIFA inspects new artificial turf at Peru's El Nacional stadium |editor= journalperu.com |idioma= inglés |fechaaccesu= 2 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20111207003501/http://journalperu.com/fifa-inspects-new-artificial-turf-at-peru%E2%80%99s-el-nacional-stadium/ |fechaarchivu= 2011-12-07 }}</ref> anque la nueva superficie foi bien criticada polos clubes de [[Primer División de Perú|primer división]] por cuenta de les mancadures sufríes polos sos futbolistes.<ref>{{Cita web |añu= 2007 |url= http://www.peru.com/futbol/AutoNoticias/FutbolPortada/2007/11/01/DetalleNoticia96488.asp |títulu= Vuelven les quexes pol sintéticu del Nacional |editor= peru.com |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110516144604/http://www.peru.com/futbol/AutoNoticias/FutbolPortada/2007/11/01/DetalleNoticia96488.asp |fechaarchivu= 16 de mayu de 2011 }}</ref>
Pola remodelación del estadiu nacional, l'escoyíu peruanu nos últimos años ver na obligación d'utilizar como sede p'apostar los sos alcuentros de llocal l'[[Estadiu Monumental (Perú)|Estadiu Monumental]], popularmente conocíu como «Monumental d'Ate» o «Monumental U», propiedá del [[Club Universitariu de Deportes]], allugáu nel [[distritu d'Ate]] al este de la ciudá de [[Lima]]. Foi diseñáu pol [[arquiteutu]] [[Uruguái|uruguayu]] [[Walter Lavalleja]],<ref>{{Cita web |url= http://historico.elpais.com.uy/especiales/Anuarios/2000/13.html |títulu= Walter Lavalleja Sarries: un continente de cementu |editor= elpais.com.uy |fechaaccesu=17 d'abril de 2008}}</ref> y cuenta con una capacidá o aforu total pa 80.093 espectadores: 58.577 asistentes nos sos cuatro tribunes y 21.516 persones adicionales nos cuatro edificios de palcos-suites que lo arrodien.<ref>{{Cita web |url= http://www.fussballtempel.net/conmebol/PER.html |títulu= Peru |idioma=inglés |editor= fussballtempel.net |fechaaccesu=18 d'abril de 2008}}</ref>
La seleición de fútbol de Perú tien un saldu hasta'l momentu desfavorable xugando nel Monumental, d'un total de dieciséis alcuentros solo llogró la victoria en cuatro causes, empató siete veces y perdió en cinco ocasiones. El primer alcuentru apostáu pola seleición nesti estadiu foi ante {{sel|Ecuador}} el 2 de xunu de 2001, nun alcuentru válidu poles [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002]], que remató con victoria pa los ecuatorianos por 2-1. La primer victoria foi ante {{sel|Bolivia}} el 12 de setiembre de 2007 nun alcuentru amistosu. L'Estadiu Nacional foi reinauguráu el 28 de xunetu de 2011 con un partíu ente les seleiciones sub-20 de Perú y España, l'alcuentru remató 0:0.
=== Villa Deportiva Nacional ===
{{AP|Villa Deportiva Nacional}}
La Villa Deportiva Nacional tamién conocida como la «VIDENA», ye'l centru d'operaciones de toles seleiciones peruanes (dende menores hasta l'absoluta) y la sede principal de la [[Federación Peruana de Fútbol]]. Atópase allugada nel [[Distritu de San Luis]], na ciudá de [[Lima]]. Foi construyida en [[1996]], so la presidencia d'[[Alberto Fujimori]] y siendo [[Nicolás Delfino]] presidente de la FPF. Tien un área total cercana a los 50.000 [[Metru cuadráu|m²]].
== Rivalidaes ==
Diversos conflictos territoriales, marítimos y culturales llevaron a qu'esista una gran rivalidá futbolística ente Chile y Perú.<ref>{{Cita web |añu= 2007 |url= http://thestar.com.my/sports/story.asp?file=/2007/10/17/sports/19188779&sec=sports |títulu= High alert for Chile-Peru qualifier, Brazil seek home win |editor= thestar.com.my |idioma= inglés |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20110604011814/http://thestar.com.my/sports/story.asp?file=%2F2007%2F10%2F17%2Fsports%2F19188779&sec=sports |fechaarchivu= 4 de xunu de 2011 }}</ref> Los alcuentros apostaos ente dambes seleiciones son conocíos como'l «Clásicu del Pacíficu»,<ref>{{Cita web |añu= 2007 |url= http://www.conmebol.com/articulos_ver.jsp?id=61487&slangab=S |títulu= El Clásicu del Pacíficu, la oportunidá perfecta de reivindicación pa Chile y Perú |editor= conmebol.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20080611135103/http://www.conmebol.com/articulos_ver.jsp?id=61487&slangab=S |fechaarchivu= 11 de xunu de 2008 }}</ref> y ye considerada como una de los diez mayores rivalidaes del mundu.
{{AP|Rivalidá futbolística ente Ecuador y Perú|l1=Clásicu del Cenepa}}
Otru duelu clásicu de la ''blanquirroja'' ye ante la seleición {{sel|Ecuador}}, deriváu de los diversos [[Conflictu estremeru ente'l Perú y l'Ecuador|conflictos territoriales históricos]] ente dambos países. Nun ye tan grande como la rivalidá con {{sel|Chile}}, pero ye de gran importancia competitiva pa dambes naciones.<ref>{{Cita web |autor= Percy Rojas |añu= 2000 |url= http://www.peru.com/FUTBOL/columnistas/percy_rojas/pasaos/20000628.asp |títulu= La U un Campeon con Altor, y Peru Aldu al Mundial... |editor= peru.com |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20081224212049/http://www.peru.com/FUTBOL/columnistas/percy_rojas/pasaos/20000628.asp |fechaarchivu= 24 d'avientu de 2008 }}</ref>
== Planteles qu'apostaron los mundiales ==
=== {{bandera|Uruguái}} Copa Mundial de 1930 ===
[[Ficheru:Paco Bru.jpg|miniaturadeimagen|200px|[[Paco Bru]], ex-xugador del [[Futbol Club Barcelona|Barcelona]], entrenó a la [[Seleición de fútbol d'España|seleición española]], al [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]] y a otros 6 clubes d'España.]]
{{AP|Copa Mundial de Fútbol de 1930}}
{{AP|Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1930}}
{|
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Porteru (fútbol)|Arqueros]]'''
** [[Juan Valdivieso]]
** [[Jorge Pardón]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Defensa (fútbol)|Defensores]]'''
** Alberto Soria
** [[Antonio Maquilón]] [[Ficheru:Captain sports.svg|10px|Capitán.]]
** [[Mario de les Cases]]
** [[Arturo Fernández Meyzán|Arturo Fernández]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Mediocampista|Mediocampistes]]'''
** Alberto Denégri
** [[Plácido Galindo]]
** [[Eduardo Astengo]]
** [[Domingo García Heredia|Domingo García]]
** Juan Alfonso Valle **
Julio Quintana |valign="top"
width="25%"|
* '''[[Delanteru|Delanteros]]'''
** [[José María Lavalle]]
** [[Julio Lores Colán]]
** [[Alejandro Villanueva]]
** [[Luis de Souza Ferreira]]
** [[Carlos Cillóniz]]
** [[Demetrio Neyra]]
** [[Jorge Góngora]]
** [[Jorge Koochoi Sarmiento]]
** Lizardo Nué Rodríguez
** Pablo Pacheco
|}
* '''[[Direutor téunicu|D.T.]]''': '''[[Paco Bru|Francisco Bru]]''' {{bandera|España}}
=== {{bandera|Méxicu}} Copa Mundial de 1970 ===
{{AP|Copa Mundial de Fútbol de 1970}}
{{AP|Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1970}}
{|
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Porteru (fútbol)|Arqueros]]'''
** [[Luis Rubiños]]
** [[Jesús Goyzueta]]
** [[Rubén Correa]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Defensa (fútbol)|Defensores]]'''
** [[Eloy Campos]]
** [[Orlando de La Torre]]
** [[Héctor Chumpitaz]] [[Ficheru:Captain sports.svg|10px|Capitán.]]
** [[Nicolás Fuentes]]
** [[Javier Gonzáles]]
** [[José Fernández Santini|José Fernández]]
** [[Pedro González Zavala|Pedro González]]
** [[Félix Salinas]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Mediocampista|Mediocampistes]]'''
** [[Ramón Mifflin]]
** [[Roberto Chale]]
** [[Teofilo Cubillas]]
** [[Luis Cruzado]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Delanteru|Delanteros]]'''
** [[Julio Baylón]]
** [[Pedro Pablo León]]
** [[Alberto Gallardo]]
** [[José del Castillo (futbolista)|José del Castillo]]
** [[Eladio Reyes]]
** [[Hugo Sotil]]
** [[Oswaldo Ramírez]]
|}
* '''[[Direutor téunicu|D.T.]]''': '''[[Didí|Waldir Pereira]] "Didí"''' {{bandera|Brasil}}
=== {{bandera|Arxentina}} Copa Mundial de 1978 ===
{{AP|Copa Mundial de Fútbol de 1978}}
{{AP|Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1978}}
{| style="float: right; width: 80px; border: #99B3FF solid 1px"
|-
| <div style="position: relative; font-size:xx-small;">
[[Ficheru:Soccer Field Transparant.svg|200px]]
{{Etiqueta imaxe|x=0.27|y=0.06|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.25|y=0.09|escala=350|testu='''{{tc|Ramon Quiroga|Quiroga|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.09|y=0.25|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.07|y=0.28|escala=350|testu='''{{tc|Jaime Duarte|Duarte|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.18|y=0.16|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.16|y=0.19|escala=350|testu='''{{tc|Rodulfo Manzo|Manzo|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.36|y=0.16|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.33|y=0.19|escala=350|testu='''{{tc|Héctor Chumpitaz|Chumpitaz|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.46|y=0.25|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.46|y=0.28|escala=350|testu='''{{tc|Rubén Toribio Díaz|Díaz|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.27|y=0.33|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.24|y=0.36|escala=350|testu='''{{tc|José Velásquez Castillo|Velásquez|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.16|y=0.43|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.15|y=0.46|escala=350|testu='''{{tc|César Cueto|Cueto|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.38|y=0.43|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} >}}
{{Etiqueta imaxe|x=0.36|y=0.46|escala=350|testu='''{{tc|Teófilo Cubillas|Cubillas|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.12|y=0.55|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.09|y=0.58|escala=350|testu='''{{tc|Juan José Muñante|Muñante|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.29|y=0.61|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.27|y=0.64|escala=350|testu='''{{tc|Guillermo La Rosa|La Rosa|color=Navy}}''' }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.45|y=0.55|escala=350|texto= {{bandera|Perú}} }}
{{Etiqueta imaxe|x=0.43|y=0.58|escala=350|testu='''{{tc|Juan Carlos Oblitas|Oblitas|color=Navy}}''' }}
</div>
<small>Sistema que terminó la primer fase invictu líder del grupu.</small>
|-
|}
{|
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Porteru (fútbol)|Arqueros]]'''
** [[Ottorino Sartor]]
** [[Ramón Quiroga]]
** [[Juan Cáceres]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Defensa (fútbol)|Defensores]]'''
** [[Jaime Duarte]]
** [[Rodulfo Manzo]]
** [[Héctor Chumpitaz]] [[Ficheru:Captain sports.svg|10px|Capitán.]]
** [[Rubén Toribio Díaz|Rubén Díaz]]
** [[José Navarro Aramburu|José Navarro]]
** [[Roberto Rojas Tardíu]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Mediocampista|Mediocampistes]]'''
** [[José Velásquez Castillo|José Velásquez]]
** [[Cesar Cueto]]
** [[German Leguía]]
** [[Percy Rojas]]
** [[Teófilo Cubillas]]
** [[Raúl Gorriti]]
** [[Alfredo Quesada]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Delanteru|Delanteros]]'''
** [[Juan José Muñante]]
** [[Juan Carlos Oblitas]]
** [[Roberto Mosquera Vera|Roberto Mosquera]]
** [[Ernesto Labarthe]]
** [[Guillermo La Rosa]]
** [[Hugo Sotil]]
|}
* '''[[Direutor téunicu|D.T.]]''': '''[[Marcos Calderón]]''' {{bandera|Perú}}
=== {{bandera|España}} Copa Mundial de 1982 ===
{{AP|Copa Mundial de Fútbol de 1982}}
{{AP|Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1982}}
{|
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Porteru (fútbol)|Arqueros]]'''
** [[Eusebio Acasuzo]]
** [[Ramón Quiroga]]
** [[José Gonzáles Ganoza]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Defensa (fútbol)|Defensores]]'''
** [[Jaime Duarte]]
** [[Salvador Salguero]]
** [[Hugo Gastulo]]
** [[Rubén Toribio Díaz|Rubén Díaz]] [[Ficheru:Captain sports.svg|10px|Capitán.]]
** [[Jorge Olaechea]]
** [[Óscar Arizaga]]
** [[Miguel Gutiérrez (futbolista)|Miguel Gutiérrez]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Mediocampista|Mediocampistes]]'''
** [[José Velásquez Castillo|José Velásquez]]
** [[German Leguía]]
** [[Cesar Cueto]]
** [[Julio César Uribe]]
** [[Teófilo Cubillas]]
** [[Eduardo Malasquez]]
** [[Luis Reyna Navarro]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Delanteru|Delanteros]]'''
** [[Gerónimo Barbadillo]]
** [[Juan Carlos Oblitas]]
** [[Franco Navarro]]
** [[Guillermo La Rosa]]
** [[Percy Rojas]]
|}
* '''[[Direutor téunicu|D.T.]]''': '''[[Elba de Pádua Lima]] "Tim"''' {{bandera|Brasil}}
=== {{bandera|Rusia}} Copa Mundial de 2018 ===
{{AP|Copa Mundial de Fútbol de 2018}}
{{AP|Perú na Copa Mundial de Fútbol de 2018}}
{|
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Porteru (fútbol)|Arqueros]]'''
** [[Pedro Gallese]]<ref>https://www.fifa.com/es/tournaments/mens/worldcup/qatar2022/news/gallese-hay-que-dejar-el-mundial-de-rusia-atras</ref>
** [[Carlos Cáceda Ollaguez|Carlos Cáceda]]<ref>https://diariocorreo.pe/edicion/arequipa/los-suenos-de-carlos-caceda-se-hicieron-realidad-tras-jugar-el-mundial-de-rusia-2018-945614/</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.sport.es/es/resultados/mundial-futbol-rusia-2018/carlos-caceda/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220602230010/https://www.sport.es/es/resultados/mundial-futbol-rusia-2018/carlos-caceda/ |fechaarchivu=2022-06-02 }}</ref>
** [[José Carvallo]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=N7q_V4Hjki4</ref><ref>https://trome.pe/deportes/futbol-peruano/jose-carvallo-navidad-mundial-107639/</ref>
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Defensa (fútbol)|Defensores]]'''
** [[Luis Advíncula]]<ref>https://depor.com/mundial/seleccion-peruana/seleccion-peruana-rusia-2018-luis-advincula-jugador-rapido-78465/</ref><ref>https://rpp.pe/futbol/seleccion-peruana/luis-advincula-fue-incluido-en-el-11-ideal-de-la-fase-de-grupos-de-rusia-2018-noticia-1132969</ref>
** [[Aldo Corzu]]<ref>https://rpp.pe/futbol/seleccion-peruana/aldo-corzo-en-rusia-2018-respetamos-a-los-rivales-pero-nuestro-equipo-siempre-piensa-en-ganar-noticia-1129250</ref><ref>https://www.futbolperuano.com/seleccion/noticias/aldo-corzo-conto-que-fue-duro-no-jugar-el-mundial-rusia-2018-270134</ref>
** [[Christian Ramos]]<ref>https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/peru-rusia-2018-christian-ramos-aseguro-mundial-sera-distinto-amistosos-68273/</ref><ref>https://rpp.pe/futbol/seleccion-peruana/seleccion-peruana-christian-ramos-y-su-mensaje-a-un-ano-de-la-clasificacion-del-mundial-noticia-1163370</ref>
** [[Alberto Rodríguez (futbolista peruanu)|Alberto Rodríguez]]
** [[Miguel Araujo]]
** [[Anderson Santamaría]]
** [[Miguel Trauco]]
** [[Nilson Loyola]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Mediocampista|Mediocampistes]]'''
** [[Pedro Aquino Sánchez|Pedro Aquino]]
** [[Wilder Cartaxena]]
** [[Renato Tapia]]
** [[Yoshimar Yotún]]
** [[Edison Flores]]
** [[Paolo Hurtado]]
** [[Christian Cueva]]
|valign="top" width="25%"|
* '''[[Delanteru|Delanteros]]'''
** [[André Carrillo]]
** [[Andy Polo]]
** [[Raúl Ruidíaz]]
** [[Jefferson Farfán]]
** [[Paolo Guerrero]] [[Ficheru:Captain sports.svg|10px|Capitán.]]
|}
* '''[[Direutor téunicu|D.T.]]''': '''[[Ricardo Gareca]] {{bandera|Arxentina}}
== Xugadores ==
{{AP|Futbolistes de la seleición de fútbol de Perú|l1=Futbolistes de la seleición de fútbol de Perú}}
{{VT|Fútbol nel Perú}}
.
]]
A lo llargo de la historia fueron más de 300 los futbolistes que vistieron la camiseta de la seleición de fútbol de Perú. [[Roberto Palacios]] con 128 alcuentros apostaos ye'l [[futbolista]] cola mayor cantidá de presencies.<ref name="presencies"/>
[[Teófilo Cubillas]], el más grande futbolista peruanu según distintos medios<ref>[http://dechalaca.com/especiales-dechalaca/100-anos-de-lolo-fernandez/-lolo-pa-el-peru-enteru Cubillas ye'l futbolista peruanu más grande]</ref><ref>[http://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/prensa-inglesa-10-coses-que-nun sabes-futbol-peruanu-noticia-1732997 Cubillas foi la estrella de Perú per munchos años y ye consideráu'l xugador bicolor más grande]</ref> y el referente máximu del fútbol peruano en tol mundu,<ref>[http://depor.pe/futbol-peruano/teofilo-cubillas-idolo-futbol-peruanu-cumple-65-ano-vida-1011702 El máximu referente de la Seleición Peruana]</ref> ye'l segundu goliador históricu con 26 goles, depués de [[Paolo Guerrero]] (32). El "Nene" Cubillas foi'l conductor y [[goliador]] de la seleición peruana que ganó la [[Copa América 1975]] y que llegó a cuartos de final nos mundiales de [[Mundial de fútbol de 1970|Méxicu '70]] y [[Mundial de fútbol de 1978|Arxentina '78]] onde, nesti postreru, con [[César Cueto]] y [[José Velásquez Castillo|José Velásquez]] formaron el meyor mediu campu según el ranking de la primer fase realizada pola revista El Gráficu. D'igual manera la revista consideró a [[José Navarro Aramburu|José Navarro]] nel ranking ideal realizáu a la fin del mundial.<ref>[http://www.arkivperu.com/ranking-de-la-primer-rueda-argentina-78-el-grafico-arxentina/ El Gráficu, Arxentina, 1978]</ref> Cubillas ye'l novenu [[Goliadores de la Copa Mundial de Fútbol Total|goliador na historia de tolos mundiales de Fútbol]]. Únicu futbolista peruanu na llista de los [[Meyor xugador del mundu según la IFFHS|50 Meyores Xugadores del Sieglu XX]], ellaboráu por espertos ya historiadores de la [[FIFA]] y publicaos por [[IFFHS]], nel [[2004]], esi mesmu añu foi nomáu na llista [[FIFA 100]], ellaborada por [[Pelé]] a pidíu de la [[FIFA]].
De la mesma, [[Teodoro Fernández Meyzán]],<ref>{{Cita web |url= http://dechalaca.com/especiales-dechalaca/100-anos-de-lolo-fernandez/-lolo-pa-el-peru-enteru |títulu= Lolo pal Perú |editor= DeChalaca.com |fechaaccesu= 17 d'avientu de 2014 }}</ref><ref>{{Cita web |url= http://www.peru.com/futbol/seleccion/historia/futbolistes/tfernandez.asp |títulu= Teodoro Fernández - La Seleición |editor= Perú.com |fechaaccesu= 18 d'avientu de 2014 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090407063618/http://www.peru.com/futbol/seleccion/historia/futbolistes/tfernandez.asp |fechaarchivu= 7 d'abril de 2009 }}</ref> posesor del meyor permediu de goles de tolos tiempos cola seleición nacional (24 goles en solu 32 participaciones), ye'l cuartu máximu goliador de la seleición y tercer [[Copa América#Goliadores|goliador históricu]] de la [[Copa América]] con 15 anotaciones.<ref>{{Cita web |autor= Roberto Mamrud y Karel Stokkermans |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tabless/sachamp.html#tops |títulu= Copa América 1916-2004 - Top Scorers |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=15 d'abril de 2009}}</ref> Coles mesmes tien el récor de ser el futbolista con más alcuentros apostaos en dichu tornéu (24).<ref>{{Cita web |añu= 2001 |url= http://www.hoy.com.ec/especial/futbol/futbol04.htm#seis |títulu= Xugadores con más partíos |editor= güei.com.ec |fechaaccesu= 20 d'abril de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20090417074448/http://www.hoy.com.ec/especial/futbol/futbol04.htm#seis |fechaarchivu= 17 d'abril de 2009 }}</ref> Teodoro "Lolo" Fernández consagróse como'l [[goliador]] de la seleición peruana que ganó la [[Campeonatu Suramericanu 1939|Copa América 1939]] na cual destacaron tamién [[Jorge Alcalde]], [[Adelfo Magallanes Campos]], [[Juan Valdivieso]] y el so hermanu [[Arturo Fernández Meyzán]].<ref>{{Cita web |autor= Martín Tabeira |añu= 2007 |url= http://www.rsssf.com/tables/39safull.html#rosters |títulu= Copa América 1939 - Rosters |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=19 de marzu de 2008}}</ref> "Lolo" foi nomáu como unu de los ''máximos goliadores nun [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos|partíu olímpicu]]''<ref>{{Cita web |url= http://www.iffhs.de/?3eca43394y837cc2c03f4d85fc8f15285fdcdc3bfcdc0aec28d6edaca3y4d47215 |títulu= Olympic Games (1908 - 1940) - Máximos goliadores nun partíu olímpicu |editor= iffhs.de |fechaaccesu=12 d'abril de 2008}}</ref> polos cinco goles anotaos ante la [[Seleición de fútbol de Finlandia|seleición de Finlandia]] nos [[Xuegos Olímpicos de Berlín 1936]].<ref name="olimpiaes"/>
Tamién sobresalieron cola seleición peruana de fútbol: [[Pedro Pablo León]], [[Juan Joya]], [[Alberto Terry]], [[Guillermo Barbadillo Alvarado|Guillermo Barbadillo]], [[Valeriano López]], [[Félix Castillo]], [[Juan Seminario]] y [[Óscar Gómez Sánchez]], [[César Cueto]], [[José Velásquez Castillo|José Velásquez]], [[Juan Carlos Oblitas]], [[Héctor Chumpitaz]], [[Julio Meléndez Calderón|Julio Meléndez]], [[Hugo Sotil]], [[Roberto Chale]], [[Julio César Uribe]], [[José Guillermo del Solar]], [[Roberto Palacios]] y [[Nolberto Solano]].<ref>{{Cita web |añu= 2008 |url= http://www.terra.com/deportes/articulo/html/fox538161.htm |títulu= Morrió'l llexendariu Óscar Huaqui Gómez |editor= terra.com |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref><ref>{{Cita web |url= http://www.conmebol.com/articulos_ver.jsp?id=60432&slangab=S |títulu= Delem y Joya, otros dos grandes que pasen a la inmortalidá |editor= conmebol.com |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20080428202256/http://www.conmebol.com/articulos_ver.jsp?id=60432&slangab=S |fechaarchivu= 28 d'abril de 2008 }}</ref><ref name="guillarte">{{enllaz rotu|1={{Cita web |autor= Miguel Guilarte |añu= 2008 |url= http://www.eltiempolatino.com/edic_Ant./08/dic/1/deportes/peru.html |títulu= El fútbol peruano cai en desgracia |editor= eltiempolatino.com |fechaaccesu= 4 d'agostu de 2009 }} |2=http://www.eltiempolatino.com/edic_Ant./08/dic/1/deportes/peru.html |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cita web |url= http://www.conmebol.com/federaciones_pais_index.jsp?pais=per&slangab=Y |títulu= Peruvian Football Federation |editor= conmebol.com |idioma=inglés |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref> Y más apocayá [[Paolo Guerrero]], [[Jefferson Farfán]], [[Alberto Rodríguez (futbolista peruanu)|Alberto Rodríguez]], [[Christian Cueva]], [[Edison Flores]], [[Yosimar Yotún]], [[Pedro Gallese]] y [[Miguel Trauco]].<ref>{{cita noticia|títulu=Cuatro peruanos ente los meyores 500 futbolistes del mundu|url=https://elbocon.pe/futbol-peruano/cuatro-peruanos-ente-los meyores-500-futbolistes-del mundu-semeya-149689/|fechaaccesu=16 de payares de 2017|axencia=ElBocon.pe}}</ref> Ente los porteros sobresalen l'[[Arxentina|arxentín]], nacionalizáu [[Perú|peruanu]] [[Óscar Ibáñez]] quien con 50 alcuentros apostaos ye'l futbolista con más presencies na so posición, siguíu por [[Miguel Miranda]] con 47 alcuentros.
[[Ficheru:ECUADOR VS PERU RUSIA 2018 (36881304552)-cropped.jpg|miniaturadeimagen|derecha|340px|Plantía titular qu'allinió contra Ecuador en [[Quito]]. De izq a der: Cueva, Rodríguez, Tapia, Flores, Yotún, Corzu, Ramos, Trauco, Carrillo, Cáceda y Guerrero.]]
=== Convocaos pa Rusia 2018 ===
Llistáu de los xugadores convocaos por Ricardo Gareca pa encarar la [[Copa Mundial de Fútbol de 2018|Copa Mundial de Rusia 2018]].<ref>{{cita web|títulu=Seleición peruana: esta sería güei la llista de los 25 convocaos pa Rusia 2018|url=https://larepublica.pe/deportes/1240896-llista-ricardo-gareca-25-convocaos-seleccion-peruana-rusia-2018|editorial=Grupu La República|fecha=11 de mayu de 2018|fechaaccesu=15 de mayu de 2018}}</ref>
{|class=sortable align=left cellpadding=2 cellspacing=0 style="background:white; border:1px #AAAAAA solid; border-collapse:collapse; font-size:100%;" width=66%|ye=background:#F5FAFF;
|- align=center
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=2%|N°
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" w{{{{idth=17%|Nome
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=7%|Edá
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=3%|Goles
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=25%|Club
|- align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
!1
| align=left|[[Pedro Gallese]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]] [[Porteru (fútbol)|Porteru]]
| align=center|{{edá|23|04|1990}}
| align=center|39
| align=center|-38
| align=left|{{bandera|MEX}} [[Tiburones Rojos de Veracruz|Veracruz]]
|- bgcolor=F5FAFF
!12
| align=left|[[Carlos Cáceda Ollaguez|Carlos Cáceda]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]] [[Porteru (fútbol)|Porteru]]
| align=center|{{edá|27|09|1991}}
| align=center|6
| align=center|<small>-3</small>
| align=left|{{bandera|MEX}} [[Tiburones Rojos de Veracruz|Veracruz]]
|-
!21
| align=left|[[José Carvallo]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]] [[Porteru (fútbol)|Porteru]]
| align=center|{{edá|01|03|1986}}
| align=center|6
| align=center|<small>-3</small>
| align=left|{{bandera|Perú}} [[Club Universidad Tecnica de Cajamarca|UTC]]
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
!2
| align=left|[[Alberto Rodríguez (futbolista peruanu)|Alberto Rodríguez]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|31|03|1984}}
| align=center|73
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Colombia}} [[Junior de Barranquilla|Junior]]
|-
!3
| align=left|[[Aldo Corzu]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|11|10|1989}}
| align=center|25
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Perú}} [[Club Universitario de Deportes Universitario]]
|- bgcolor=F5FAFF
!4
| align=left|[[Anderson Santamaría]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|10|01|1992}}
| align=center|6
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Méxicu}} [[Club Puebla]]
|-
!5
| align=left|[[Miguel Araujo]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|24|10|1994}}
| align=center|8
| align=center|0
| align=left|{{bandera|PER}} [[Club Alianza Lima|Alianza Lima]]
|- bgcolor=F5FAFF
!6
| align=left|[[Miguel Trauco]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|11|10|1992}}
| align=center|27
| align=center|0
| align=left|{{bandera|BRA}} [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]]
|-
!15
| align=left|[[Christian Ramos]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|4|11|1988}}
| align=center|67
| align=center|3
| align=left|{{bandera|MEX}} [[Tiburones Rojos de Veracruz|Veracruz]]
|- bgcolor=F5FAFF
!17
| align=left|[[Luis Advíncula]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|11|10|1990}}
| align=center|66
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Méxicu}} [[Lobos de la Benemérita Universidad Autónoma de Puebla|Lobos BUAP]]
|-
!22
| align=left|[[Nilson Loyola]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]] [[Defensa (fútbol)|Defensa]]
| align=center|{{Edá|26|10|1994}}
| align=center|4
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Perú}} [[Foot Ball Club Melgar|FBC Melgar]]
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
!7
| align=left|[[Paolo Hurtado]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|27|7|1990}}
| align=center|33
| align=center|3
| align=left|{{bandera|POR}} [[Vitória Sport Clube|Vitória S. C.]]
|-
!8
| align=left|[[Christian Cueva]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|23|11|1991}}
| align=center|46
| align=center|8
| align=left|{{bandera|BRA}} [[São Paulo Futebol Clube|São Paulo]]
|- bgcolor=F5FAFF
!13
| align=left|[[Renato Tapia]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|28|7|1995}}
| align=center|33
| align=center|3
| align=left|{{bandera|NED}} [[Feyenoord Rotterdam|Feyenoord]]
|-
!14
| align=left|[[Andy Polo]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|29|9|1994}}
| align=center|17
| align=center|1
| align=left|{{bandera|USA}} [[Portland Timbers]]
|- bgcolor=F5FAFF
!16
| align=left|[[Wilder Cartaxena]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|23|9|1994}}
| align=center|3
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Méxicu}} [[Tiburones Rojos de Veracruz|Veracruz]]
|-
!19
| align=left|[[Yoshimar Yotún]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|7|04|1990}}
| align=center|73
| align=center|2
| align=left|{{bandera|EUA}} [[Orlando City Soccer Club|Orlando City]]
|- bgcolor=F5FAFF
!20
| align=left|[[Edison Flores]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|11|5|1994}}
| align=center|30
| align=center|9
| align=left|{{bandera|Dinamarca}} [[Aalborg Boldspilklub|Aalborg]]
|-
!23
| align=left|[[Pedro Aquino Sánchez|Pedro Aquino]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]] [[Centrocampista|Mediocampista]]
| align=center|{{Edá|13|4|1995}}
| align=center|13
| align=center|0
| align=left|{{bandera|Méxicu}} [[Club León]]
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
!9
| align=left|[[Paolo Guerrero]] {{cap}}
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]] [[Delanteru]]
| align=center|{{Edá|1|1|1984}}
| align=center|87
| align=center|34
| align=left|{{bandera|BRA}} [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]]
|-
!10
| align=left|[[Jefferson Farfán]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]] [[Delanteru]]
| align=center|{{Edá|26|10|1984}}
| align=center|83
| align=center|25
| align=left|{{bandera|RUS}} [[FC Lokomotiv Moscú|Lokomotiv Moscú]]
|- bgcolor=F5FAFF
!11
| align=left|[[Raúl Ruidíaz]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]] [[Delanteru]]
| align=center|{{Edá|25|7|1990}}
| align=center|29
| align=center|4
| align=left|{{bandera|MEX}} [[Club Atlético Monarcas Morelia|Monarcas Morelia]]
|-
!18
| align=left|[[André Carrillo]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]] [[Delanteru]]
| align=center|{{Edá|14|6|1991}}
| align=center|45
| align=center|5
| align=left|{{bandera|ENG}} [[Watford Football Club|Watford]]
|- align=center bgcolor=EBF5FF style="border-top:2px solid grey"
! D.T.
! align=left|{{bandera|Arxentina}} [[Ricardo Gareca]]
!
!
!
!
!
|}
{{clear}}
=== Otros xugadores con recién convocatories ===
Llista de xugadores que nun fueron consideraos pa l'actual plantía pero que formaron parte del equipu nos postreros 12 meses.
{|class=sortable align=left cellpadding=2 cellspacing=0 style="background:white; border:1px #AAAAAA solid; border-collapse:collapse; font-size:90%;" width=75%
|- align=center
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=20%|Nome
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=8%|Edá
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=5%|Goles
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=20%|Club
!bgcolor=Firebrick style="color:#FFFFFF" width=50%|Últ. convocatoria
|-
| align=left|[[Alejandro Duarte]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]]
| align=center|{{edá|05|04|1994}}
| align=center|0
| align=center|0
| align=left|{{Bandera|PER}} [[Club Deportivo Universidad de San Martín de Porres|Universidad San Martín]]
| align=left|{{selb|ISL}}, 27 de marzu de 2018
|-
|- bgcolor=F5FAFF
| align=left|[[Diego Penny]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]]
| align=center|{{edá|22|4|1984}}
| align=center|18
| align=center|-23
| align=left|{{bandera|PER}} [[Foot Ball Club Melgar|Melgar]]
| align=left|{{selb|ECU}}, 5 de setiembre de 2017
|-
| align=left|[[Leao Furaca]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionGK es.png|18px]]
| align=center|{{edá|6|3|1977}}
| align=center|39
| align=center|-57
| align=left|{{bandera|PER}} [[Club Alianza Lima|Alianza Lima]]
| align=left|{{selb|BOL}}, 31 d'agostu de 2017
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
| align=left|[[Luis Abram]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]]
| align=center|{{edá|27|2|1996}}
| align=center|4
| align=center|0
| align=left|{{bandera|ARX}} [[Club Atlético Vélez Sarsfield|Vélez Sarsfield]]
| align=left|{{selb|SCO}}, 29 de mayu de 2018
|-
| align=left|[[Adrián Zela]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]]
| align=center|{{edá|20|3|1989}}
| align=center|1
| align=center|0
| align=left|{{bandera|PER}} [[Club Centro Deportivo Municipal|Deportivo Municipal]]
| align=left|{{selb|NZL}}, 15 de payares de 2017
|-
| align="left" |[[Rodrigo Cuba]]
| align="left" |[[Ficheru:FootballPositionCT es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|17|5|1992}}
| align=center|1
| align=center|0
| align="left|{{bandera|PER}} [[Club Centro Deportivo Municipal|Deportivo Municipal]]
| align=left|{{selb|BOL}}, 31 d'agostu de 2017
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
| align=left|[[Sergio Peña Flores|Sergio Peña]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]]
| align=center|{{edá|28|9|1995}}
| align=center|6
| align=center|0
| align=left|{{bandera|ESP}} [[Granada Club de Fútbol|Granada]]
| align=left|{{selb|KSA}}, 3 de xunu de 2018
|-
| align=left|[[Cristian Benavente]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|19|5|1994}}
| align=center|16
| align=center|2
| align=left|{{bandera|BEL}} [[Royal Charleroi Sporting Club|Sporting Charleroi]]
| align=left |{{selb|ISL}}, 27 de marzu de 2018
|-
| align=left|[[Roberto Siucho]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|7|2|1997}}
| align=center|0
| align=center|0
| align=left|{{bandera|PER}} [[Club Universitario de Deportes Universitario]]
| align=left |{{selb|ISL}}, 27 de marzu de 2018
|-
| align=left|[[José Mazaneda]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]]
| align=center|{{edá|14|6|1994}}
| align=center|1
| align=center|0
| align=left|{{bandera|PER}} [[Club Centro Deportivo Municipal|Deportivo Municipal]]
| align=left|{{selb|NZL}}, 15 de payares de 2017
|-
| align="left" |[[Alexi Gómez]]
| align="left" |[[Ficheru:FootballPositionMID es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|4|3|1993}}
| align=center|4
| align=center|0
| align="left|{{bandera|USA}} [[Minnesota United Football Club|Minnesota United]]
| align=left|{{selb|ARX}}, 5 d'ochobre de 2017
|- bgcolor=F5FAFF align=center style="border-top:2px solid Firebrick"
| align=left|[[Beto da Silva]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|28|12|1996}}
| align=center|6
| align=center|1
| align=left|{{bandera|ARX}} [[Asociación Atlética Argentinos Juniors|Argentinos Juniors]]
| align=left |{{selb|ISL}}, 27 de marzu de 2018
|-
| align=left|[[Yordy Reyna]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|17|9|1993}}
| align=center|18
| align=center|2
| align=left|{{bandera|Canadá}} [[Vancouver Whitecaps FC|Vancouver Whitecaps]]
| align=left |{{selb|NZL}}, 15 de payares de 2017
|-
|-
| align=left|[[Iván Bulos]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|20|5|1993}}
| align=center|2
| align=center|0
| align=left|{{bandera|POR}} [[Boavista Futebol Clube|Boavista FC]]
| align=left |{{selb|ECU}}, 5 de setiembre de 2017
|- bgcolor=F5FAFF
| align=left|[[Alexander Succar]]
| align=left|[[Ficheru:FootballPositionFWD es.png|18px]]
| align=center|{{Edá|22|8|1995}}
| align=center|2
| align=center|0
| align=left|{{bandera|SUI}} [[Football Club Sion|FC Sion]]
| align=left|{{selb|JAM}}, 13 de xunu de 2017
|}
{{clear}}
[[Ficheru:Presidente del Congreso con Personalidades del Deporte (6911477209)-crop.jpg|180px|derecha|miniaturadeimagen|Roberto Palacios, con 128 partíos y 19 goles, llevaba la dorsal 10 cola seleición.]]
=== Mayores participaciones ===
* <small>Postreru partíu incluyíu: Perú – {{sel|Escocia}} (29 de mayu de 2018)</small><ref name="presencies"/>
{| align=border width=71% border=1 cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; text-align: center;"
|- align="center" bgcolor="FireBrick" style="color:white"
! width = 5% | #
! width = 15% | Xugador
! width = 10% | Periodu
!width = 12% | Partíos
! width = 8% | Goles
! width = 7% | Campeonatos
! width = 7% | Llogros
|-
!1
|align="left"|[[Roberto Palacios]]
|1992-2012
|'''128'''
| 19
|
|
|-
!2
|align="left"|[[Héctor Chumpitaz]]
|1965-1981
|'''105'''
|3
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 1979]]
|-
!3
|align="left"|[[Jorge Soto (futbolista)|Jorge Soto]]
|1992-2005
|'''101'''
|9
|
|
|-
!4
|align=left|[[Ficheru:Flag of Ica.svg|20px|cantu]] [[Juan Jayo]]
|1994-2008
|'''97'''
|1
|
|
|-
!5
|align="left"|[[Ficheru:Bandera del Callao.svg|20px|cantu]] [[Nolberto Solano]]
|1994-2009
|'''95'''
|20
|
|
|-
!6
|align="left"|[[Rubén Toribio Díaz|Rubén Díaz]]
|1972-1985
|'''89'''
|2
||
|
|-bgcolor=EBF5FF
!7
|align=left|'''[[Paolo Guerrero]]'''
|'''2004-act.'''
|'''86'''
|'''34'''
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|13px|link=Copa América 2011]] [[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2015]]
|-
!8
|align=left|[[Ficheru:Bandera del Callao.svg|20px|cantu]] [[Claudio Pizarro]]
|1999-2016
|'''85'''
|20
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|13px|link=Copa América 2015]]
|-
!9
|align="left"|[[Juan Reynoso Guzmán|Juan Reynoso]]
|1986-2000
|'''84'''
|5
|
|
|-bgcolor=EBF5FF
!10
|align="left"|'''[[Jefferson Farfán]]'''
|'''2004-act.'''
|'''83'''
|'''25'''
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2015]]
|}
=== Máximos goliadores ===
* <small>Postreru partíu incluyíu: Perú 3 - 0 {{sel|Arabia Saudita}} (3 de xunu del 2018)</small><ref name="goliadores"/>
{| align=border width=71% border=1 cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; text-align: center;"
|- align="center" bgcolor="FireBrick" style="color:white"
! #
! Xugador
! Periodu
!Goles
! Partíos
! Permediu
!Campeonatos
! Llogros
|-bgcolor=EBF5FF
!1
|align=left|'''''' '''[[Paolo Guerrero]]'''
|'''2004-act.'''
|'''34'''
|87
|'''0,40'''
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2011]] [[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2015]]
|-
!2
|align=left|[[Teófilo Cubillas]]
|1968-1982
|'''26'''
|81
|0,32
|
|
|-bgcolor=EBF5FF
!3
|align=left|'''[[Jefferson Farfán]]'''
|'''2004-act.'''
|'''25
|'''83'''
|'''0,31
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2015]]
|-
!4
|align=left|[[Teodoro Fernández Meyzán|Teodoro Fernández]]
|1935-1947
|'''24'''
|32
|0,75
| [[Ficheru:Gold medal bolivarianos.svg|12px|Xuegos Bolivarianos 1938]]
|
|-
!5
|align=left|[[Ficheru:Bandera del Callao.svg|20px|cantu]] [[Claudio Pizarro]]
|1999-2016
|'''20'''
|85
|0,24
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 2015]]
|-
!6
|align=left|[[Ficheru:Bandera del Callao.svg|20px|cantu]] [[Nolberto Solano]]
|1994-2009
|'''20'''
|95
|0,21
|
|
|-
!7
|align=left|[[Roberto Palacios]]
|1992-2012
|'''19'''
|128
|0,14
|
|
|-
!8
|align=left|[[Ficheru:Flag of Ica.svg|20px|cantu]] [[Hugo Sotil]]
|1970-1979
|'''18'''
|62
|0,29
|
|
|-
!9
|align=left|[[Oswaldo Ramírez]]
|1969-1982
|'''17'''
|57
|0,29
|
|
|-
!10
|align=left|[[Franco Navarro]]
|1980-1989
|'''16'''
|56
|0,28
|
|[[Ficheru:Bronze medal icon.svg|12px|link=Copa América 1983]]
|}
<small>
'''Notes:'''
* En '''negrina''', los xugadores n'actividá.
* Teodoro Fernández tien una Medaya d'Oru de los [[Xuegos Bolivarianos]], yá que participó l'escoyíu mayor.
* Campeón de la [[Copa América]].
* Tamién se contabilicen los amistosos que nun asocedieron en [[fecha FIFA]].
* Paolo Guerrero tien un gol que nun ye consideráu oficial por ser marcáu contra l'equipu B de Senegal.</small>
== Entrenadores ==
[[Ficheru:Ricardo Gareca ECUADOR VS PERU RUSIA 2018 (36881308142) cropped.jpg|miniaturadeimagen|200px| [[Ricardo Gareca]] ye'l segundu arxentín en dirixir al escoyíu peruanu.]]
{{AP|Entrenadores de la seleición de fútbol de Perú|l1=Entrenadores de la seleición de fútbol de Perú}}
Dende la creación de la seleición de fútbol de Perú nel añu de 1927 hasta l'actualidá, 41 fueron los entrenadores que tuvieron al mandu del escoyíu, siendo'l primeru d'ellos l'[[Uruguái|uruguayu]] [[Pedro Olivieri]], quien foi asignáu pa dirixir a la ''blanquirroja'' nel [[Campeonatu Suramericanu 1927]]. Mientres la permanencia del [[Inglaterra|inglés]] [[Jack Greenwell]] nel banquín, la seleición nun llegó a perder nengún alcuentru y llogró la [[medaya d'oru]] nos [[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|I Xuegos Bolivarianos]] y el títulu del [[Campeonatu Suramericanu 1939]].<ref>https://elcomercio.pe/deporte-total/seleccion/copa-america-seleccion-peru-jack-greenwell-ingles-gano-ecpm-noticia-151437-noticia-2/</ref><ref>{{Cita web |url=https://www.bitbol.la/historias/jack-greenwell-peru-campeon-bitbol/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20220517205135/https://www.bitbol.la/historias/jack-greenwell-peru-campeon-bitbol/ |fechaarchivu=2022-05-17 }}</ref><ref>https://www.bbc.com/mundo/deportes-48387400</ref> [[Didí|Waldir Pereira]] y [[Marcos Calderón]] llevaron a la seleición hasta los cuartos de final de les [[Copa Mundial de Fútbol|Copes del Mundu]] de [[Copa Mundial de Fútbol de 1970|1970]] y [[Copa Mundial de Fútbol de 1978|1978]] respeutivamente,<ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/results/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Méxicu 1970 |editor= es.fifa.com |idioma= inglés |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100324155103/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=32/results/index.html |fechaarchivu= 24 de marzu de 2010 }}</ref><ref>{{Cita web |url= http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/results/index.html |títulu= Copa Mundial de la FIFA Méxicu 1978 |editor= es.fifa.com |idioma= inglés |fechaaccesu= 6 d'ochobre de 2009 |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20100306042320/http://es.fifa.com/worldcup/archive/edition=50/results/index.html |fechaarchivu= 6 de marzu de 2010 }}</ref> amás con Calderón l'escoyíu peruanu llogró'l campeonatu de la [[Copa América 1975]]. De los 41 direutores téunicos, 20 fueron [[Perú|peruanos]] y 21 estranxeros (5 [[brasil]]anos, 5 [[Uruguái|uruguayos]], 2 [[Arxentina|arxentinos]], 2 [[España|españoles]], 2 [[Inglaterra|ingleses]], 2 [[Hungría|húngaros]], 1 [[Yugoslavia|yugoslavu]], 1 [[Paraguái]]o y 1 [[colombia|colombianu]]).
{|{{tablaguapa}} width="70%"
|- align=center
!colspan=4 style="background:FireBrick;color:#FFFFFF;"| Direición téunica actual
|- align=left
|'''Entrenador:'''
|{{Bandera|Arxentina}} [[Ricardo Gareca]]
|'''Entrenador ayudante:'''
|{{Bandera|Uruguái}} [[Sergio Santín]]
|- align=left
|'''Preparador físicu:'''
|{{Bandera|Arxentina}} [[Néstor Bonillo]]
|'''Preparador de porteros:'''
|{{Bandera|Arxentina}} [[Alfredo Honores]]
|- align=left
|'''Ayudante Téunicu:'''
|{{Bandera|Perú}} [[Nolberto Solano]]
|'''2° preparador físicu:'''
|{{Bandera|Arxentina}} [[Adrián Vaccarini]]
|- align=left
|'''Psicólogu:'''
|{{Bandera|Arxentina}} [[Marcelo Márquez]]
|'''Médicu:'''
|{{Bandera|Perú}} [[Julio Segura]]
|}
== Estadístiques ==
{{VT|Alcuentros apostaos pola Seleición de fútbol de Perú|l1=Alcuentros apostaos pola Seleición de fútbol de Perú}}
=== [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol|Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol]] ===
{{VT|Participación peruana nes Clasificatorias de la CONMEBOL pa la Copa Mundial de Fútbol mientres el sieglu XX}}
{{VT|Participación peruana nes Clasificatorias de la CONMEBOL pa la Copa Mundial de Fútbol mientres el sieglu XXI}}
{|class="sortable" width="60%" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" text-align:right; ";
|- bgcolor=FireBrick style="color: white;"
!'''Añu'''
!'''Resultancia'''
!'''Posición'''
!'''PX'''
!'''PG'''
!'''PE'''
!'''PP'''
!'''GF'''
!'''GC'''
|-align=center bgcolor=#D0e7FF
|{{bandera|Uruguái}} <span title="Participación per invitación" style="cursor:help">1930</span>
| colspan="9" | ''Convidáu''<ref>{{Cita web |url= http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/history/newsid_1632000/1632201.stm |títulu= World Cup History;– Uruguái 1930 |editorial= BBC Sport |fecha=11 d'abril de 2002 |fechaaccesu=15 de payares de 2017 |idioma=inglés }}</ref>
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Italia|1861}} [[Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 1934|1934]]
| colspan="9" | ''Retiráu''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Francia}} [[Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 1938|1938]]
| colspan="9" | ''Nun participó''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Brasil}} [[Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 1950|1950]]
| colspan="9" | ''Retiráu''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Suiza}} [[Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 1954|1954]]
| colspan="9" | ''Nun participó''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Suecia}} [[Clasificación pa la Copa Mundial de Fútbol de 1958|1958]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1958|Non clasificáu]]
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Chile}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1962|1962]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1962|Non clasificáu]]
|5ᵘ
|2
|0
|1
|1
|1
|2
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Inglaterra}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1966|1966]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1966|Non clasificáu]]
|5ᵘ
|4
|2
|0
|2
|8
|6
|-align=center bgcolor="#D0e7FF"
|{{bandera|Méxicu}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1970|1970]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1970|Clasificáu]]
|4ᵘ
|4
|2
|1
|1
|7
|4
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Alemaña}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1974|1974]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1974|Non clasificáu]]
|6ᵘ
|3
|1
|0
|2
|3
|4
|-align=center bgcolor="#D0e7FF"
|{{bandera|Arxentina}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978|1978]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1978|Clasificáu]]
|2ᵘ
|6
|3
|2
|1
|13
|3
|-align=center bgcolor="#D0e7FF"
|{{bandera|España}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1982|1982]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1982|Clasificáu]]
|3ᵘ
|4
|2
|2
|0
|5
|2
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Méxicu}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1986|1986]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1986|Non clasificáu]]
|4ᵘ
|8
|3
|2
|3
|10
|9
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Italia}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1990|1990]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1990|Non clasificáu]]
|8ᵘ
|4
|0
|0
|4
|2
|8
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Estaos Xuníos}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1994|1994]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1994|Non clasificáu]]
|9ᵘ
|6
|0
|1
|5
|4
|12
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Francia}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1998|1998]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 1998|Non clasificáu]]
|5ᵘ
|16
|7
|4
|5
|19
|20
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Corea del Sur}}{{bandera|Xapón}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002|2002]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2002|Non clasificáu]]
|8ᵘ
|18
|4
|4
|10
|14
|25
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Alemaña}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2006|2006]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2006|Non clasificáu]]
|9ᵘ
|18
|4
|6
|8
|20
|28
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Sudáfrica}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|2010]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|Non clasificáu]]
|10ᵘ
|18
|3
|4
|11
|11
|34
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Brasil}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|2014]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Non clasificáu]]
|7ᵘ
|16
|4
|3
|9
|17
|26
|-align=center bgcolor="#D0e7FF"
|{{bandera|Rusia}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|2018]]
|[[Perú na clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Clasificáu]]
|5ᵘ
|20
|8
|6
|6
|29
|26
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Qatar}} [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2022|2022]]
| colspan="8" rowspan="1" |''Por apostase''
|-align=center bgcolor=#e0e0e0
!'''[[Copa América#Tabla hist.C3.B3rica|Total]]'''
!{{Fontcolor|blue|#e0e0e0|{{Sí|}} 5}}<br />{{Fontcolor|blue|#e0e0e0|{{Non|}} 16}}
!'''8ᵘ'''
!'''149'''
!'''43'''
!'''37'''
!'''69'''
!'''164'''
!'''211'''
|}
=== [[Copa Mundial de Fútbol]] ===
{|class="sortable" width="70%" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" text-align:right; ";
|- bgcolor=FireBrick style="color: white;" align="center"
! '''Añu'''
! '''Ronda'''
! '''Posición'''
! '''PX'''
! '''PG'''
! '''PE'''
! '''PP'''
! '''GF'''
! '''GC'''
! '''Dif.'''
! '''Goliador'''
|- align=center bgcolor=#D0e7FF
! {{bandera|Uruguái}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1930|1930]]
| [[Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1930|Primer fase]]
| 10.°
| 2
| 0
| 0
| 2
| 1
| 4
| {{Ordenarnum|-3}}
| [[Luis de Souza Ferreira|Luis de Souza]] (1)
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Italia|1861}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1934|1934]]
| colspan="10" align="center" | ''Retiráu''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Francia}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1938|1938]]
| colspan="10" align="center" | ''Nun participó''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Brasil}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1950|1950]]
| colspan="10" align="center" | ''Retiráu''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Suiza}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1954|1954]]
| colspan="10" align="center" | ''Nun participó''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Suecia}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1958|1958]]
| colspan="10" rowspan="3" align="center" |''Nun se clasificó''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Chile}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1962|1962]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Inglaterra}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1966|1966]]
|- align=center bgcolor=#D0e7FF
! {{bandera|Méxicu}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1970|1970]]
| [[Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1970|Cuartos de final]]
| 7.°
| 4
| 2
| 0
| 2
| 9
| 9
| {{Ordenarnum|0}}
| [[Teófilo Cubillas]] (5)
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Alemaña}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1974|1974]]
| colspan="10" align="center" | ''Nun se clasificó''
|- align=center bgcolor=#D0e7FF
! {{bandera|Arxentina}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1978|1978]]
| [[Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1978|Segunda fase]]
| 8.°
| 6
| 2
| 1
| 3
| 7
| 12
| {{Ordenarnum|-5}}
| [[Teófilo Cubillas]] (5)
|- align=center bgcolor=#D0e7FF
! {{bandera|España}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1982|1982]]
| [[Perú na Copa Mundial de Fútbol de 1982|Primer fase]]
| 20.°
| 3
| 0
| 2
| 1
| 2
| 6
| {{Ordenarnum|-4}}
| [[Guillermo La Rosa]], [[Rubén Toribio Díaz]] (1)
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Méxicu}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1986|1986]]
| colspan="10" rowspan="8" align="center" |''Nun se clasificó''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Italia}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1990|1990]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Estaos Xuníos}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1994|1994]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Francia}} [[Copa Mundial de Fútbol de 1998|1998]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Corea del Sur}}{{bandera|Xapón}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2002|2002]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Alemaña}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2006|2006]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Sudáfrica}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2010|2010]]
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Brasil}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2014|2014]]
|- align=center bgcolor=#D0e7FF
! {{bandera|Rusia}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2018|2018]]
| colspan="10" align="center" |''[[Perú na Copa Mundial de Fútbol de 2018|Clasificáu]]''
|- align=center bgcolor=#F5F5F5
! {{bandera|Qatar}} [[Copa Mundial de Fútbol de 2022|2022]]
| colspan="10" align="center" |''Por definir''
|- align=center bgcolor=#e0e0e0
!'''[[Tabla estadística de la Copa Mundial de Fútbol|Total]]'''
! {{Fontcolor|blue|#e0e0e0|{{Sí|}} 5}}<br />{{Fontcolor|blue|#e0e0e0|{{Non|}} 16}}
! '''10.°'''
! '''15'''
! '''4'''
! '''3'''
! '''8'''
! '''19'''
! '''31'''
! '''-12'''
! '''[[Teófilo Cubillas]]''' (10)
|}
'''Notes''':
* En [[Italia 1934]], el Perú enfrentar a {{Sel|Brasil}}, pol Grupu 9 de les clasificatorias pero nun se presentó en [[Rio de Janeiro]], faciendo clasificar a la ''verdeamarella'' automáticamente.
* En [[Francia 1938]], el Perú nun participaría al igual qu'otres seleiciones suramericanes pa ''alliniase'' con {{sel|Arxentina}} una y bones esta diba ser sede nun entamu.
* En [[Brasil 1950]], el Perú retirar del grupu 2 de les eliminatories xunto a Paraguái.
* En [[Suiza 1954]] el Perú y {{Sel|Arxentina}}, por orde espresa de [[Manuel A. Odría]] n'alianza política con [[Juan Domingo Perón]], abstener de participar como actu de protesta.
=== [[Copa América]] ===
{|class="sortable" width="60%" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" text-align:right; ";
|- style="background:FireBrick; color:#FFFFFF;"
!'''Añu'''
!'''Ronda'''
!'''Posición'''
!'''PX'''
!'''PG'''
!'''PE'''
!'''PP'''
!'''GF'''
!'''GC'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Arxentina|alt}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1916|1916]]'''
|colspan="8" rowspan="10"|''Nun esistía la seleición''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1917|1917]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Brasil}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1919|1919]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Chile}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1920|1920]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Arxentina}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1921|1921]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Brasil}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1922|1922]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1923|1923]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1924|1924]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Arxentina}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1925|1925]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Chile}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1926|1926]]'''
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Perú|1825}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1927|1927]]'''
|Lliga |3ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1927-in-peru-endrunde/0/</ref>
|3
|1
|0
|2
|4
|11
|-align=center bgcolor="#9acdff"
|{{bandera|Arxentina|alt}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1929|1929]]'''
|Lliga |4ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1929-in-argentinien-endrunde/0/</ref>
|3
|0
|0
|3
|1
|12
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Perú|1825}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1935|1935]]'''
|Lliga |3ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1935-in-peru-endrunde/0/</ref>
|3
|1
|0
|2
|2
|5
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Arxentina|alt}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1937|1937]]'''
|Lliga |6ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1937-in-argentinien-endrunde/0/</ref>
|5
|1
|1
|3
|7
|10
|-align=center bgcolor=gold
|{{bandera|Perú|1825}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1939|1939]]'''
|Campeón<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1939-in-peru-endrunde/0/</ref>
|1ᵘ
|4
|4
|0
|0
|13
|4
|-align=center bgcolor="#9acdff"
|{{bandera|Chile}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1941|1941]]'''
|Lliga |4ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1941-in-chile-endrunde/0/</ref>
|4
|1
|0
|3
|5
|5
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1942|1942]]'''
|Lliga |5ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1942-in-uruguay-endrunde/0/</ref>
|6
|1
|2
|3
|5
|10
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Chile}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1945|1945]]'''
|colspan="8" rowspan="2"|''Retiru''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|ARX|alt}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1946|1946]]'''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Ecuador|1900}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1947|1947]]'''
|Lliga |5ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1947-in-ekuador-endrunde/0/</ref>
|7
|2
|2
|3
|12
|9
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Brasil|1889}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1949|1949]]'''
|Lliga |3ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1949-in-brasilien-endrunde/0/</ref>
|7
|5
|0
|2
|20
|13
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Perú}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1953|1953]]'''
|Lliga |5ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1953-in-peru-endrunde/0/</ref>
|6
|3
|1
|2
|4
|6
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Chile}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1955|1955]]'''
|Lliga |3ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1955-in-chile-endrunde/0/</ref>
|5
|2
|2
|1
|13
|11
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1956|1956]]'''
|Lliga |6ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1956-in-uruguay-endrunde/0/</ref>
|5
|0
|1
|4
|6
|11
|-align=center bgcolor="#9acdff"
|{{bandera|Perú}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1957|1957]]'''
|Lliga |4ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1957-in-peru-endrunde/0/</ref>
|6
|4
|0
|2
|12
|9
|-align=center bgcolor="#9acdff"
|{{bandera|Arxentina|alt}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1959 (Arxentina)|1959]]'''
|Lliga |4ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1959-i-in-argentinien-endrunde/0/</ref>
|6
|1
|3
|2
|10
|11
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Ecuador|1900}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1959 (Ecuador)|1959]]'''
|colspan="8"|''Retiru''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Bolivia}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1963|1963]]'''
|Lliga |5ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1963-in-bolivien-endrunde/0/</ref>
|6
|2
|1
|3
|8
|11
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Campeonatu Suramericanu 1967|1967]]'''
|colspan="8"|''Retiru''
|-align=center bgcolor=gold
|[[Ficheru:CONMEBOL orthographic projection Mapa CONMEBOL.png|20px]] '''[[Copa América 1975|1975]]'''
|Campeón<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1975-finale/3/</ref>
|1ᵘ
|9
|6
|1
|2
|14
|7
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|[[Ficheru:CONMEBOL orthographic projection Mapa CONMEBOL.png|20px]] '''[[Copa América 1979|1979]]'''
|Semifinal<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1979-halbfinale/0/</ref>
|3ᵘ
|2
|0
|1
|1
|1
|2
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|[[Ficheru:CONMEBOL orthographic projection Mapa CONMEBOL.png|20px]] '''[[Copa América 1983|1983]]'''
|Semifinal<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1983-halbfinale/0/</ref>
|3ᵘ
|6
|2
|3
|1
|7
|6
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Arxentina}} '''[[Copa América 1987|1987]]'''
|Primer fase |6ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1987-in-argentinien-gruppe-1/0/</ref>
|2
|0
|2
|0
|2
|2
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Brasil}} '''[[Copa América 1989|1989]]'''
|Primer fase |8ᵘ<ref>https://www.livefutbol.com/calendario/copa-america-1989-in-brasilien-gruppe-1/0/</ref>
|4
|0
|3
|1
|4
|7
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Chile}} '''[[Copa América 1991|1991]]'''
|Primer fase |8ᵘ
|4
|1
|0
|3
|9
|9
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Ecuador|1900}} '''[[Copa América 1993|1993]]'''
|Cuartos de final
|7ᵘ
|4
|1
|2
|1
|4
|5
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Uruguái}} '''[[Copa América 1995|1995]]'''
|Primer fase |10ᵘ
|3
|0
|1
|2
|2
|5
|-align=center bgcolor="#9acdff"
|{{bandera|Bolivia}} '''[[Copa América 1997|1997]]'''
|Cuartu llugar
|4ᵘ
|6
|3
|0
|3
|5
|11
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Paraguái|1990}} '''[[Copa América 1999|1999]]'''
|Cuartos de final
|7ᵘ
|4
|2
|1
|1
|7
|6
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Colombia}} '''[[Copa América 2001|2001]]'''
|Cuartos de final
|8ᵘ
|4
|1
|1
|2
|4
|8
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Perú}} '''[[Copa América 2004|2004]]'''
|Cuartos de final
|7ᵘ
|4
|1
|2
|1
|7
|6
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|Venezuela}} '''[[Copa América 2007|2007]]'''
|Cuartos de final
|7ᵘ
|4
|1
|1
|2
|5
|8
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Arxentina}} '''[[Copa América 2011|2011]]'''
|[[Perú na Copa América 2011|Tercer llugar]]
|3ᵘ
|6
|3
|1
|2
|8
|5
|-align=center bgcolor=#CD7F32
|{{bandera|Chile}} '''[[Copa América 2015|2015]]'''
|[[Perú na Copa América 2015|Tercer llugar]]
|3ᵘ
|6
|3
|1
|2
|8
|5
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|USA}} '''[[Copa América 2016|2016]]'''
|[[Perú na Copa América Centenariu|Cuartos de final]]
|5ᵘ
|4
|2
|2
|0
|4
|2
|-class="sortbottom" align=center bgcolor=#f9f9f9
|{{bandera|BRA}} '''[[Copa América 2019|2019]]'''
| colspan="8" rowspan="1" |''Por apostase''
|-align=center bgcolor=#f9f9f9
!'''[[Clasificación histórica de la Copa América|Total]]'''
!'''31/45'''
!'''6ᵘ'''
!'''148'''
!'''54'''
!'''35'''
!'''59'''
!'''213'''
!'''232'''
|}
=== Ranking ===
Esisten diversos rankings que clasifiquen a les seleiciones nacionales d'alcuerdu a distintos criterios; sicasí, el principal ye'l [[Clasificación mundial de la FIFA|Ranking FIFA]].
{|{{tablaguapa}} width=100%
|-align=center
!rowspan=2 colspan=1 style="background:#BEBEBE"|<span style="color:#000000">{{Abreviatura|Inst.|Institución}}
!rowspan=1 colspan=4 style="background:#BEBEBE; border-left:2px solid #000397"|<span style="color:#000000">Ranking actual
!rowspan=1 colspan=4 style="background:#BEBEBE; border-left:2px solid #008932"|<span style="color:#000000">Meyor ranking
!rowspan=1 colspan=4 style="background:#BEBEBE; border-left:2px solid #970000"|<span style="color:#000000">Peor ranking
!rowspan=2 colspan=1 style="background:#BEBEBE; border-left:2px solid #970088" "cursor:help;" title="Permediu históricu"|<math>\overline{X}</math>
|-align=center
!style="background:#D7D7D7; border-left:2px solid #000397"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|Pos.|Posición}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|V|Variación al respective de l'anterior clasificación}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Puntaje
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Fecha
!style="background:#D7D7D7;
border-left:2px solid #008932"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|Pos.|Posición}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|V|Variación al respective de l'anterior clasificación d'esi tiempu}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Puntaje
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Fecha
!style="background:#D7D7D7;
border-left:2px solid #970000"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|Pos.|Posición}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">{{Abreviatura|V|Variación al respective de l'anterior clasificación d'esi tiempu}}
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Puntaje
!style="background:#D7D7D7"|<span style="color:#000566">Fecha |-align=center
|align=left bgcolor=FDFDFD|[[Clasificación mundial de la FIFA|FIFA]]
!11ᵘ<ref name="fifa actual">{{cita web|url=http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=282/index.html|títulu=Clasificación Mundial FIFA Coca Cola - Clasificación masculina|fechaaccesu=15 de marzu de 2018|formatu=HTML|autor=[[FIFA]]|fecha=15 de marzu de 2018|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180331192402/http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/rank=282/index.html|fechaarchivu=2018-03-31}}</ref>
!{{Estable}}
!1128
!{{Small|{{Fecha|15|03|2018}}}}
|style="background:#D0e7FF"|<span style="color:#000000">10ᵘ<ref name="fifa 2016">{{cita web |url=http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html |títulu=Clasificación Mundial FIFA Coca Cola - Clasificación masculina |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2017 |formatu=HTML |autor=FIFA |fecha=5 de mayu de 2016 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612162831/https://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html |fechaarchivu=2018-06-12 }}</ref>
|style="background:#D0e7FF"|<span style="color:#000000">{{Estable}}
|style="background:#D0e7FF"|<span style="color:#000000">1160
|style="background:#D0e7FF"|<span style="color:#000000">{{Small|{{Fecha|16|10|2017}}}}
|style="background:#FFD2D2"|<span style="color:#000000">91ᵘ
|style="background:#FFD2D2"|<span style="color:#000000">{{Decreciente}} 12
|style="background:#FFD2D2"|<span style="color:#000000">410
|style="background:#FFD2D2"|<span style="color:#000000">{{Small|{{Fecha|09|09|2009}}}}
!style="background:#FFEED2"|<span style="color:#000000">54ᵘ<ref name="ranking fifa peru">{{cita web |url=http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=per/men/index.html |títulu=Clasificación Mundial FIFA Coca Cola - Asociaciones - Perú - Masculín |fechaaccesu=11 d'agostu de 2016 |formatu=HTML |autor=FIFA |fecha=11 d'agostu de 2016 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160810185105/http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/associations/association=per/men/index.html |fechaarchivu=2016-08-10 }}</ref>
|}
=== Clasificación FIFA ===
{|cellpadding=3 cellspacing=0 border=1 style="background:#F5FAFF; border:1px #AAA solid; border-collapse:collapse; font-size:90%" width=100%
|- align=center bgcolor=Y30013 style="color:white"
!AÑU/MES
!{{Abreviatura|ENE|Xineru}}
!{{Abreviatura|FEB|Febreru}}
!{{Abreviatura|MAR|Marzu}}
!{{Abreviatura|ABR|Abril}}
!{{Abreviatura|MAY|Mayu}}
!{{Abreviatura|JUN|Xunu}}
!{{Abreviatura|JUL|Julio}}
!{{Abreviatura|AGO|Agostu}}
!{{Abreviatura|SEP|Setiembre}}
!{{Abreviatura|OCT|Ochobre}}
!{{Abreviatura|NOV|Payares}}
!{{Abreviatura|DIC|Avientu}}
|- align=center bgcolor=FFFFFF
!bgcolor=F1F1F1|2014
|style="cursor:help;" title="16 de xineru"|42ᵘ (698)
|style="cursor:help;" title="13 de febreru"|41ᵘ (704)
|style="cursor:help;" title="13 de marzu"|40ᵘ (703)
|style="cursor:help;" title="10 d'abril"|43ᵘ (653)
|style="cursor:help;" title="8 de mayu"|42ᵘ (665)
|style="cursor:help;" title="5 de xunu"|45ᵘ (627)
|style="cursor:help;" title="17 de xunetu"|59ᵘ (487)
|style="cursor:help;" title="14 d'agostu"|52ᵘ (522)
|style="cursor:help;" title="18 de setiembre"|47ᵘ (563)
|style="cursor:help;" title="23 d'ochobre"|54ᵘ (558)
|style="cursor:help;" title="27 de payares"|52ᵘ (565)
|style="cursor:help;" title="18 d'avientu"|53ᵘ (565)
|- align=center bgcolor=FFFFFF
!bgcolor=F1F1F1|2015
|style="cursor:help;" title="8 de xineru"|53ᵘ (565)
|style="cursor:help;" title="12 de febreru"|59ᵘ (566)
|style="cursor:help;" title="12 de marzu"|59ᵘ (565)
|style="cursor:help;" title="9 d'abril"|64ᵘ (526)
|style="cursor:help;" title="7 de mayu"|63ᵘ (532)
|style="cursor:help;" title="4 de xunu"|61ᵘ (546)
|style="cursor:help;" title="9 de xunetu"|46ᵘ (635)
|style="cursor:help;" title="6 d'agostu"|49ᵘ (612)
|style="cursor:help;" title="3 de setiembre"|48ᵘ (628)
|style="cursor:help;" title="1 d'ochobre"|50ᵘ (623)
|style="cursor:help;" title="5 de payares"|57ᵘ (583)
|style="cursor:help;" title="3 d'avientu"|47ᵘ (644)
|- align=center bgcolor=FFFFFF
!bgcolor=F1F1F1|2016
|style="cursor:help;" title="7 de xineru"|47ᵘ (644)
|style="cursor:help;" title="4 de febreru"|43ᵘ (644)
|style="cursor:help;" title="3 de marzu"|42ᵘ (646)
|style="cursor:help;" title="7 d'abril"|46ᵘ (625)
|style="cursor:help;" title="5 de mayu"|46ᵘ (631)
|style="cursor:help;" title="2 de xunu"|48ᵘ (623)
|style="cursor:help;" title="14 de xunetu"|34ᵘ (765)
|style="cursor:help;" title="11 d'agostu"|33ᵘ (777)
|style="cursor:help;" title="15 de setiembre"|25ᵘ (841)
|style="cursor:help;" title="20 d'ochobre"|23ᵘ (865)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="24 de payares"|19ᵘ (965)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="22 d'avientu"|19ᵘ (965)
|- align=center bgcolor=FFFFFF
!bgcolor=F1F1F1|2017
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="12 de xineru"|19ᵘ (965)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="9 de febreru"|18ᵘ (965)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="9 de marzu"|18ᵘ (965)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="6 d'abril"|17ᵘ (1042)
|bgcolor=D0Y7FF style="cursor:help;" title="4 de mayu"|17ᵘ (1044)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="1 de xunu"|15ᵘ (1108)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="6 de xunetu"|14ᵘ (1014)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="10 d'agostu"|15ᵘ (1023)
|bgcolor=yellow style="cursor:help;" title="14 de setiembre"|12ᵘ (1103)
|bgcolor=lightgreen style="cursor:help;" title="16 d'ochobre"|10ᵘ (1105)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="23 de payares"|11ᵘ (1128)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="21 d'avientu"|11ᵘ (1128)
|- align=center bgcolor=FFFFFF
!bgcolor=F1F1F1|2018
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="18 de xineru"|11ᵘ (1128)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="15 de febreru"|11ᵘ (1128)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="15 de marzu"|11ᵘ (1128)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="12 d'abril"|11ᵘ (1106)
|bgcolor=Yellow style="cursor:help;" title="17 de mayu"|11ᵘ (1106)
|style="cursor:help;" title="21 de xunu"|
|style="cursor:help;" title="19 de xunetu"|
|style="cursor:help;" title="16 d'agostu"|
|style="cursor:help;" title="20 de setiembre"|
|style="cursor:help;" title="18 d'ochobre"|
|style="cursor:help;" title="15 de payares"|
|style="cursor:help;" title="20 d'avientu"|
|- align=center bgcolor=0070B8 style="color:#FFFFFF"
|}
<small>
'''Clasificación de la FIFA más alta''': '''''10ᵘ''''' ''(15 d'ochobre de 2017)''<br />
'''Clasificación de la FIFA más baxa''': '''''91ᵘ''''' ''(2 de setiembre de 2009)''<br />
'''Meyor progresión de la historia''': '''''+25''''' ''(21 de xunetu de 1999)''<br />
'''Peor progresión de la historia''': '''''-33''''' ''(18 d'ochobre de 2006)''<br />
'''Fonte''': [http://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html Estadístiques FIFA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612162831/https://es.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html |date=2018-06-12 }}<br />
'''Colores''': *Celeste =''Top 20''; *Mariellu =''Top 15''; *Verde =''Meyor posición''
</small>
== Palmarés ==
=== Seleición absoluta ===
==== Torneos oficiales ====
* '''[[Copa América]]''':
** [[Ficheru:Gold medal southamerica.svg|15px]] Campeón (2): [[Campeonatu Suramericanu 1939|1939]], [[Copa América 1975|1975]].
** [[Ficheru:Silver medal southamerica.svg|15px]] Subcampeón (1): [[Copa América 2019|2019]].
** [[Ficheru:Bronze medal southamerica.svg|15px]] Tercer llugar (8): [[Campeonatu Suramericanu 1927|1927]], [[Campeonatu Suramericanu 1935|1935]], [[Campeonatu Suramericanu 1949|1949]], [[Campeonatu Suramericanu 1955|1955]], [[Copa América 1979|1979]], [[Copa América 1983|1983]], [[Copa América 2011|2011]], [[Copa América 2015|2015]].
* '''[[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|Xuegos Bolivarianos]]''':
** [[Ficheru:Gold medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya d'oru]] (5): [[Xuegos Bolivarianos de 1938|1938]], [[Xuegos Bolivarianos de 1947|1947]], [[Xuegos Bolivarianos de 1961|1961]], [[Xuegos Bolivarianos de 1973|1973]], [[Xuegos Bolivarianos de 1981|1981]].
** [[Ficheru:Bronze medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya de bronce]] (2): [[Xuegos Bolivarianos de 1951|1951]], [[Xuegos Bolivarianos de 1977|1977]].<ref name="bolivarianos"/>
{|{{tablaguapa}} width="50%"
|- align=center
!colspan=4 style="background:FireBrick;color:#FFFFFF;"| Distinciones daes
|- align=center
|style="background:#DEDEDE"|'''Premiu'''
|style="background:#DEDEDE" |'''Competición'''
|style="background:#DEDEDE" |'''Dau por'''
|- align=center
|[[Premiu Fair Play de la FIFA|Premiu Fair Play]]
|[[Mexico 1970|Copa Mundial Méxicu 1970]]
|[[FIFA]]
|- align=center
|Premiu Fair Play
|[[Copa América Chile 2015]]
|[[Conmebol]]
|- align=center
|Premiu The Best
|[[Copa Mundial Rusia 2018]]
|[[FIFA]]
|}
==== Torneos amistosos ====
* '''[[Copa del Pacíficu (Chile-Perú)|Copa del Pacíficu]] (4)''': [[Copa del Pacíficu 1953|1953]], 1954, [[Copa del Pacíficu 1971|1971]], 1982, 1985.<ref name="copapacifico">{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 2006 |url= http://www.rsssf.com/tablesp/pacifico.html |títulu= Copa del Pacíficu |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
* '''[[Copa Kirin]] (3)''': [[Copa Kirin#1999|1999]], [[Copa Kirin#2005|2005]], [[Copa Kirin#2011|2011]].<ref>https://diariocorreo.pe/deportes/peru-es-el-nuevo-campeon-de-la-copa-kirin-junto-a-japon-y-republica-checa-500662/</ref><ref>https://libero.pe/futbol-peruano/2011-06-07-peru-campeon-gano-la-copa-kirin-junto-con-japon-y-la-republica-checa</ref><ref>https://bolavip.com/otros/Peru-campeon-de-la-Copa-Kirin-20110607-0008.html</ref>
* '''Copa Mariscal Sucre (1)''': 1973.<ref>{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 1998 |url= http://www.rsssf.com/tablesm/mar-sucre73.html |títulu= Copa Mariscal Sucre |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
* '''Copa 75 Aniversariu de la FPF (1)''': 1997.<ref name="historial"/>
* Subcampeón de la [[Copa Desafíu Llatín 2007|Copa Desafíu Llatín]] (1): [[Copa Desafíu Llatín 2007|2007]]
* Subcampeón de la Copa Roque Sáenz Peña (1): 1941.<ref>{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 1998 |url= http://www.rsssf.com/tabless/saenzpena41.html |títulu= Copa Roque Sáenz Peña |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
* Subcampeón de la [[Copa del Pacíficu (Chile-Perú)|Copa del Pacíficu]] (6): [[Copa del Pacíficu 1965|1965]], [[Copa del Pacíficu 1968|1968]], [[Copa del Pacíficu 1983|1983]], [[Copa del Pacíficu 1988|1988]], [[Copa del Pacíficu 2006|2006]], [[Copa del Pacíficu 2012|2012]].<ref name="copapacifico"/>
* Subcampeón de la [[Copa Mariscal Ramón Castilla]] (3): [[Copa Mariscal Ramón Castilla#Primer edición|1972]], [[Copa Mariscal Ramón Castilla#Segunda edición|1976]], [[Copa Mariscal Ramón Castilla#Tercer edición|1978]].<ref>{{Cita web |autor= José Luis Pierrend |añu= 1998 |url= http://www.rsssf.com/tablesr/rcastilla.html |títulu= Copa Ramón Castilla |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
* Subcampeón de la Copa Marlboro (1): 1989.<ref>{{Cita web |autor= Cesar Silva, Neil Morrison y Santiago Reis |añu= 2009 |url= http://www.rsssf.com/tablesm/marlboro.html#89ny |títulu= Marlboro Soccer Cup Series - 1989 (June, New York) |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
* Subcampeón de la Copa Municipalidá de Córdoba (1): 1995.<ref>{{Cita web |autor= Héctor Pelayes y José Luis Pierrend |añu= 1998 |url= http://www.rsssf.com/tablesm/muncordoba95.html |títulu= Copa Municipalidá de Córdoba |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
=== Seleición Sub-23 ===
<small>Camudada en 2007 a sub-22.</small>
* '''[[Tornéu Preolímpicu Suramericanu Sub-23]]''':
** [[Ficheru:Silver medal southamerica.svg|15px]] Subcampeón (1): 1960.<ref>{{Cita web |autor= José Luis Pierrend y José Batalha |añu= 2008 |url= http://www.rsssf.com/tabless/sam-olym-qual.html |títulu= Pre-Olímpicu - South-American Olympic Qualifying Tournament |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
=== Seleición Sub-20 ===
==== Torneos oficiales ====
* '''[[Xuegos Suramericanos]]''':
** [[Ficheru:Gold medal southamerica.svg|15px]] [[Medaya d'oru]] (1): [[Xuegos Suramericanos de 1990|1990]].<ref name="odesur">{{Cita web |autor= Neil Morrison, José Luis Pierrend y Erik Garin |añu= 2006 |url= http://www.rsssf.com/tableso/odesur.html |títulu= Juego Odesur - Palmares |editor= rsssf.com |idioma=inglés |fechaaccesu=2 d'agostu de 2009}}</ref>
** [[Ficheru:Bronze medal southamerica.svg|15px]] [[Medaya de bronce]] (1): [[Xuegos Suramericanos de 1982|1982]].<ref name="odesur"/>
*'''[[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|Xuegos Bolivarianos]]''':
**[[Ficheru:Bronze medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya de bronce]] (1): [[1985]].
==== Torneos amistosos ====
* '''Cuadrangular de Lima (1)''': 2007.<ref>{{Cita web |autor= Eliézer Sebastián Pérez Pérez |añu= 2005 |url= http://www.rsssf.com/tablesp/peru-intyouth58.html |títulu= Four-Nations Youth Tournament (Lima) 1958 |editor= conmebol.com |idioma=inglés |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref>
=== Seleición Sub-17 ===
==== Torneos oficiales ====
* '''[[Xuegos Suramericanos]]''':
** [[Ficheru:Bronze medal southamerica.svg|15px]] [[Medaya de bronce]] (1): [[1994]].
* '''[[Fútbol nos Xuegos Bolivarianos|Xuegos Bolivarianos]]''':
** [[Ficheru:Gold medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya d'oru]] (1): [[Xuegos Bolivarianos de 2001|2001]].<ref name="bolivarianos" />
** [[Ficheru:Silver medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya de plata]] (1): [[Xuegos Bolivarianos de 1997|1997]].<ref name="bolivarianos" />
** [[Ficheru:Bronze medal bolivarianos.svg|15px]] [[Medaya de bronce]] (1): [[2013]].<ref>{{Cita web|url=http://elcomercio.pe/deportes/1664220/noticia-seleccion-peruana-sub-18-llogró-medalla-bronce-bolivarianos|títulu=Seleición peruana Sub 18 llogró medaya de bronce nos Bolivarianos|fechaaccesu=25 de payares de 2013|añu=2013}}</ref>
==== Torneos amistosos ====
* '''Tornéu Internacional de Fútbol Xuvenil de Niigata (1)''': 2007.<ref>{{Cita web |añu= 2007 |url= http://www.conmebol.com/articulos_ver_federacion.jsp?id=61181&jobid=71193&slangab=S |títulu= Seleición sub-17 de Perú ganó tornéu en Xapón |editor= conmebol.com |fechaaccesu=4 d'agostu de 2009}}</ref>
=== Seleición Sub-15 ===
==== Torneos oficiales ====
* '''[[Campeonatu Suramericanu Sub-15]]''':
** [[Ficheru:Gold medal southamerica.svg|15px]] [[Medaya d'oru]] (1): [[Campeonatu Suramericanu Sub-15 de 2013|2013]]<ref name="elcomercio.pe">El Comercio.pe: [http://elcomercio.pe/deportes/1666503/noticia-gloria-peru-xuega-hoy-ante-colombia-final-sub-15 «¡Campeones! Perú venció 1-0 a Colombia na final del Suramericanu Sub 15»]</ref>
** Semifinalista (1): [[Campeonatu Suramericanu de Fútbol Sub-15 de 2017|2017]]<ref name="publimetro">Publimetro.pe: [https://publimetro.pe/deportes/noticia-peru-vs-argentina-vivu-online-semifinal-suramericanu-sub-15-67485 «Perú cayó 1-4 ante Arxentina pol Suramericanu Sub 15»]</ref>
* '''[[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de la Mocedá|Xuegos Olímpicos de la Mocedá]]''':
** [[Ficheru:Gold medal olympic.svg|15px|Medaya d'oru olímpico]] [[Medaya d'oru]] (1): [[Xuegos Olímpicos de la Mocedá 2014|2014]]<ref name="elcomercio.pe"/>
== Ver tamién ==
* [[Fútbol nel Perú]].
* [[Seleición de fútbol sub-23 de Perú]].
* [[Seleición de fútbol sub-20 de Perú]].
* [[Seleición de fútbol sub-17 de Perú]].
* [[Seleición de fútbol sub-15 de Perú]].
* [[Seleición de fútbol playa de Perú]].
* [[Seleición de fútbol sala de Perú]].
== Notes ==
<div class="references-small">
{{llistaref|grupu="nota"}}</div>
== Referencies ==
{{llistaref|3}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru|apellíos=Darby, Paul; Johnes, Martin |nome=Mellor, Gavin |títulu=Soccer and Disaster |añu=2005 |editorial=[[Abingdon-on-Thames|Abingdon]]: Routledge |id=ISBN 0-7146-5352-7}}
* {{cita llibru|apellíos=Fiore |nome=Fernando |títulu=Vamos al Mundial! |añu=2006 |editorial=[[Nueva York]]: HarperCollins Publishers |id=ISBN 978-0-06-082090-9}}
* {{cita llibru|apellíos=Goldblatt |nome=David |títulu=The Ball Is Round: A Global History of Soccer |url=https://archive.org/details/ballisroundgloba0000gold |añu=2008 |editorial=[[Michigan]]: Riverhead Books |id=ISBN 1-59448-296-9}}
* {{cita llibru|apellíos=Miller, Rory |nome=Crolley, Liz |títulu=Football in the Americas |añu=2007 |editorial=[[Londres]]: Institute for the Study of the Americas |id=ISBN 978-1-900039-80-2}}
* {{cita llibru|apellíos=Murray, Bill |nome=Murray, William |títulu=The World's Game: A History of Soccer |url=https://archive.org/details/worldsgamehistor0000murr_d5z8 |añu=1998 |editorial=[[Chicago]]: University of Illinois Press |id=ISBN 0-252-06718-5}}
* {{cita llibru|apellíu=Salinas Benavides |nome=Roberto |títulu=Federación Peruana de Fútbol: 75 aniversariu |añu=1997 |editorial=[[Lima]]: Editorial ya Imprenta Desa}}
* {{cita llibru|apellíos=Witzig |nome=Richard |títulu=The Global Art of Socce |url=https://archive.org/details/globalartofsocce0000witz |añu=2006 |editorial=[[Nueva Orleans]]: CusiBoy Publishing |id=ISBN 0-9776688-0-0}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Peru national association football team}}
{{Wikinoticies|Category:Seleición de fútbol de Perú}}
* {{Páxina web|http://www.fpf.com.pe/|Sitio web de la FPF}}
*{{Facebook|federacionperuanadefutbol|Seleición de Perú}}
* {{twitter|tufpf|Seleición de Perú}}
* Perfil oficial de [http://www.conmebol.com/federaciones/federacion-peruana-de-futbol Perú] en [[Conmebol|Conmebol.com]]
* Perfil oficial de [http://es.fifa.com/associations/association=per/index.html Perú] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180514235953/http://es.fifa.com/associations/association=per/index.html |date=2018-05-14 }} en [[FIFA.com]]
{{Socesión
| títulu = [[Copa América|Campeón d'América]]
| periodu = [[Campeonatu Suramericanu 1939|Perú 1939]]<br />[[Copa América 1975|Ensin sede fixa 1975]]
| predecesor = {{selb|ARX}}<br />{{selb|URU}}
| socesor = {{selb|ARX}}<br />{{selb|PAR}}
}}
{{Tradubot|Seleición de fútbol de Perú}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Seleición de fútbol de Perú| ]]
ffdyo20ub5oip7em5h26e2au19l09m9
Sergio Germán Romero
0
140805
4527214
4512794
2026-09-11T03:08:02Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 39 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527214
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Sergio Romero''' {{nym}}<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1689112-mundial-brasil-2014-sergio-romero|títulu=Mundial Brasil 2014: Sergio Romero|editorial=''[[La Nación (Arxentina)|La Nación]]''|fecha=12 de mayu de 2014|fechaaccesu=6 de xunetu de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170706095001/http://www.lanacion.com.ar/1689112-mundial-brasil-2014-sergio-romero|fechaarchivu=2017-07-06}}</ref>, más conocíu como '''Chiquito Romero''', ye un [[xugador de fútbol|futbolista]] arxentín. Desempeñar na posición de [[Portera (fútbol)|porteru]] y dende 2015 xuega nel [[Manchester United Football Club|Manchester United]] de la [[Premier League]] d'Inglaterra. Empecipió la so carrera deportiva en [[Racing Club]] depués de xunise al club en 2005, con dieciocho años.
En 2007, foi trespasáu al [[AZ Alkmaar|Alkmaar Zaanstreek]] pola suma de 1,45 millones d'[[Euru (moneda)|euros]]. Tres cuatro temporaes nel equipu neerlandés, onde ganó una [[Eredivisie]] y una [[Supercopa de los Países Baxos]], la [[Unione Calcio Sampdoria|Sampdoria]] de la [[Serie B (Italia)|Serie B]] d'Italia mercar por 2,1 millones d'euros. Dempués de dos temporaes nel club italianu, foi cedíu al [[Association Sportive de Monaco Football Club|A. S. Mónaco]]. Cuando'l préstamu terminó, volvió a la Sampdoria. En xugando pocos alcuentros, quedó [[Axente llibre|llibre]] y en 2015 fichó por Manchester United. Col equipu inglés ganó tres títulos a nivel nacional y unu a nivel internacional.
Ye'l porteru con más presencies cola [[Seleición de fútbol d'Arxentina|seleición arxentina]],<ref name="Seleición">{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1801198-l'arcu-tien-dueno-sergio-romero-l'unu-con-mas-presencies-en-la-argentina|títulu=L'arcu tien dueñu: Sergio Romero, l'unu con más presencies na Arxentina|editorial=''La Nación''|nome=Tomás|apellíu=Bence|fecha=12 de xunu de 2015|fechaaccesu=11 d'avientu de 2015}}</ref> cola que participó en dos ediciones de la [[Copa Mundial de Fútbol]], en trés [[Copa América]] y nos [[Xuegos Olímpicos de Beixín 2008]], onde consiguieron la [[medaya d'oru]]. Ye hermanu menor del xugador de baloncestu [[Diego Romero]],<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1417998-diego-l'hermanu-de-chiquito-romero-que-revoluciono-los estaos xuníos|títulu=Diego, l'hermanu de Chiquito Romero que revolucionó los Estaos Xuníos|editorial=''La Nación''|fecha=27 d'ochobre de 2011|fechaaccesu=11 d'avientu de 2015}}</ref> y casóse cola ex-modelu Eliana Guercio, con quien tien trés fíos.
== Trayeutoria ==
=== Racing Club y AZ Alkmaar ===
Romero treslladar a [[Comodoro Rivadavia]] ([[Chubut]]) a los nueve años. Tiempu dempués xunióse a la [[Comisión d'Actividaes Infantiles]]. Mientres una xira per Buenos Aires, l'equipu xugó un partíu contra [[Racing Club]], que depués de ver l'actuación del porteru convocar pa faer una prueba, quedando finalmente nel club.<ref name="RacingLaNación">{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1703469-chiquito-romero-hestoria-del arqueru-que-pudo-ser-xugador de baloncestu-y-que-tuvo-revancha-de-seleccion|títulu=Chiquito Romero, hestoria del arqueru que pudo ser xugador de baloncestu y que tuvo revancha de seleición|nome=Pablo|apellíu=Hacker|editorial=''La Nación''|fecha=22 de xunu de 2014|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref> Por esi entós, l'entrenador de baloncesto Enrique Tolcachier tenía la intención d'incorporar a Romero a les divisiones inferiores de [[Club Gimnasia y Esgrima (Comodoro Rivadavia)|Gimnasia y Esgrima de Comodoro Rivadavia]].<ref name="RacingLaNación"/><ref name="RacingElGráfico">{{cita web|url=http://www.elgrafico.com.ar/2010/04/27/C-2594-sergio-romero-l'unu-del diez.php|títulu=Sergio Romero, l'unu del Diez editorial=''[[El Gráficu]]''|fecha=27 d'abril de 2010|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref> Sicasí, el xugador decidió tornar la ufierta.<ref name="RacingLaNación"/> Dempués de xugar un añu na Sesta División, el 3 de marzu de 2004 l'entrenador de Racing y exguardameta [[Ubaldo Fillol]] decidió sumalo a los entrenamientos col primer equipu.<ref name="RacingElGráfico"/><ref name="bio">{{cita web |url=http://www.sergioromero.net/es/biografia-de-sergio-romero|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100814102003/http://www.sergioromero.net/es/biografia-de-sergio-romero|títulu=Biografía -
Sergio Romero|editorial=www.sergioromero.net|fechaarchivu=14 d'agostu de 2010|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref> Al añu siguiente foi convocáu per primer vegada a un partíu profesional, un alcuentru frente a [[Club Atlético Vélez Sarsfield|Vélez Sarsfield]] onde foi suplente.<ref name="bio"/> En 2006, robló'l so primer contratu profesional con Racing.<ref name="bio"/>
El porteru titular de Racing na [[Campeonatu de primer División 2006-07 (Arxentina)|temporada 2006-07]] yera [[Gustavo Campagnuolo]], que sufrió una mancadura na rodía derecha pocu antes del entamu del [[Tornéu Clausura 2007 (Arxentina)|Tornéu Clausura]]. Como Romero atopar cola [[Seleición de fútbol sub-20 d'Arxentina|seleición arxentina sub-20]] nel [[Campeonatu Suramericanu de Fútbol Sub-20 de 2007|Campeonatu Suramericanu]] de 2007, foi [[José Luis Martínez Gullotta]] quien reemplazó a Campagnuolo.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/876892-el-primer-oxetivu-del pioyu-ponese-a-puntu-fisicamente|títulu=El primer oxetivu del Pioyu: ponese a puntu físicamente|editorial=''La Nación''|fecha=20 de xineru de 2007|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref> Romero debutó con Racing el 11 de febreru de 2007, nun empate 1:1 ante [[Nueva Chicago]] pola primer xornada del Tornéu Clausura,<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/882647-la-academia-en-una visita complicada|títulu=L'Academia, nuna visita complicada|editorial=''La Nación''|fecha=11 de febreru de 2007|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|url=http://edant.clarin.com/deportes/primeraa/c2007/fixture.html|títulu=Fixture Primer A Tornéu Clausura 2007|editorial=''[[Clarín (periódicu)|Clarín]]''|fecha=16 de xunu de 2009|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171012024030/http://edant.clarin.com/deportes/primeraa/c2007/fixture.html|fechaarchivu=2017-10-12}}</ref> anque pasaron dos meses hasta que ganó un llugar na formación titular, de la mano del entrenador [[Reinaldo Merlo]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/900131-da-y-para-alantre-que-confiamos-en-vos|títulu="Dale para alantre que confiamos en vos"|editorial=''La Nación''|fecha=14 d'abril de 2007|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref> Romero reemplazó a Campagnuolo nun alcuentru apostáu'l 16 de xunu frente a [[Club Deportivo Godoy Cruz Antonio Tomba|Godoy Cruz]] por cuenta de una leve mancadura d'esti postreru. Esti partíu, que remató nuna victoria por 4:2, foi'l postreru onde vistió la camiseta de Racing.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/917549-peles canches|títulu=Peles canches|editorial=''La Nación''|fecha=15 de xunu de 2007|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/918247-racing-trunfu-y-alimentu-el so-ilusion|títulu=Racing trunfó y alimentó la so ilusión editorial=''La Nación''|fecha=17 de xunu de 2007|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref>
[[Ficheru:SergioRomero.jpg|thumb|200px|Romero entrenando col AZ Alkmaar en 2007]]
Romero xugó cuatro partíos con Racing hasta que l'entrenador del [[AZ Alkmaar]], [[Louis Van Gaal]], presentó una ufierta pa fichalo.<ref name="RacingElGráfico"/> En marzu de 2007, foi ficháu pol equipu de los Países Baxos pola cifra de 1,45 millones d'[[Euru (moneda)|euros]].<ref>{{cita web |url=http://www.minutouno.com/notas/19738-sergio-romero-foi-tresferíu-holanda|títulu=Sergio Romero foi tresferíu a Holanda|editorial=[[Minutouno.com]]|fecha=28 de marzu de 2007|fechaaccesu=27 de marzu de 2007}}</ref> Apostó l'alcuentru del 30 de setiembre contra'l [[Heracles Almelo]], onde concedió un [[penalti]] que-y dio la victoria al Heracles por marcador 2:1.<ref>{{cita web |url=https://www.vi.nl/nieuws/az-ook-onderuit-op-kunstgras-heracles|títulu=AZ ook onderuit op kunstgras Heracles|editorial=''[[Voetbal International]]''|fecha=30 de setiembre de 2007|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés}}</ref> A pesar d'esto, nel partíu del 23 de febreru de 2008 ante'l [[Football Club Twente|F. C. Twente]] nun-y anotaron goles.<ref>{{cita web |url=http://www.fctwente.nl/blog/2008/02/fc-twente-pakt-punt-in-alkmaar-2/|títulu=FC Twente pakt punt in Alkmaar|editorial=www.fctwente.nl|fecha=23 de febreru de 2008|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés}}</ref> Na [[Copa de la UEFA 2007-08|Copa de la UEFA]], el so equipu integró'l Grupu A» xunto al [[Everton Football Club|Everton F. C.]], [[1. F. C. Núremberg|F. C. Núremberg]], [[Zenit de San Petersburgu]] y [[AE Larisa]], pero terminó nel cuartu llugar na tabla de posiciones y nun se clasificó a la siguiente ronda del tornéu.<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/ec/ec200708.html|títulu=UEFA European Competitions 2007-08|editorial=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> Na [[Eredivisie 2007-08|temporada 2007-08]], el AZ Alkmaar ocupó l'onceavu llugar na tabla de posiciones de la lliga, a ventinueve punto del campeón [[PSV Eindhoven]].<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesn/ned08.html|títulu=Netherlands 2007/08|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
Na [[Eredivisie 2008/09|temporada 2008-09]], Romero permaneció mientres 955 minutos ensin recibir anotaciones, dende'l 16 de payares de 2008 hasta'l 7 de febreru de 2009, cuando'l delanteru [[Said Boutahar]] marcó-y un gol al minutu 16 nun partíu contra'l [[Willem II Tilburg]].<ref>{{cita web|url=http://www.az.nl/nieuws/romero-op-recordjacht/1|títulu=Romero op recordjacht|editorial=www.az.nl|fecha=5 de febreru de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170324203625/http://www.az.nl/nieuws/romero-op-recordjacht/1|fechaarchivu=2017-03-24}}</ref><ref name="invictu">{{cita web |url=http://edant.ole.com.ar/notas/2009/02/08/futbolinternacional/01855012.html|títulu=Romero perdió l'invictu|editorial=''[[Diariu Olé|Olé]]''|fecha=7 de febreru de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref> Dempués de perder el so invictu, escribió nel sitiu web del AZ Alkmaar: «Agora empiezo a pensar nel partíu ante'l PSV. Yo nun taba pensando nesi rexistru. Lo único que pa mi tien importancia son les victories. El mio equipu y yo trabayamos pa eso».<ref name="invictu"/> A pesar de la intención de clubes como [[Villarreal Club de Fútbol|Villarreal]], [[West Ham United Football Club|West Ham United]], [[Tottenham Hotspur Football Club|Tottenham Hotspur]] y [[Associazione Sportiva Roma|A. S. Roma]] de faese colos sos servicios, n'abril de 2009 Romero estendió'l so contratu col AZ Alkmaar hasta xunu de 2013.<ref>{{cita web |url=http://www.goal.com/es/news/21/fichajes/2009/04/27/1232330/mercáu-sergio-romero-anueva-con-el-az-alkmaar|títulu=Sergio Romero anueva col AZ Alkmaar|editorial=Goal.com|fecha=27 d'abril de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref> Na [[Copa de los Países Baxos 2008-09|Copa de los Países Baxos]], el so equipu foi esaniciáu en cuartos de final pol [[NAC Breda]].<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesn/nedcup09.html|títulu=Netherlands Cups 2008/09|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> Cola goliada al PSV por 6:2, el 20 d'abril el AZ coronóse campeón de la Eredivisie a trés feches del final del tornéu.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1120139-sergio-romero-dio-otra-vuelta|títulu=Sergio Romero dio otra vuelta editorial=''La Nación''|fecha=20 d'abril de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612162233/https://www.lanacion.com.ar/1120139-sergio-romero-dio-otra-vuelta|fechaarchivu=2018-06-12}}</ref> El 25 de xunetu de 2009, ganaron la [[Supercopa de los Países Baxos 2009|Supercopa de los Países Baxos]] gracies a la victoria por 5:1 sobre'l [[SC Heerenveen|S. C. Heerenveen]], un alcuentru que Romero empecipió como titular pero foi sustituyíu por [[Joey Didulica]] al minutu 87.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1154953-arxentinos-supercopados|títulu=Arxentinos supercopados|editorial=''La Nación''|fecha=25 de xunetu de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref>
La [[Eredivisie 2009/10|siguiente temporada]], el AZ xugó la [[Lliga de Campeones de la UEFA 2009-10|Lliga de Campeones de la UEFA]], onde integró'l Grupu H» xunto al [[Arsenal Football Club|Arsenal]], [[Olympiacos d'El Pireo|Olympiacos]] y [[Standard de Liège]]. Romero xugó tolos partíos de la primer ronda, pero nun pudo evitar que'l so equipu cayera na última posición de la tabla y fora esaniciáu de la competición.<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/ec/ec200910.html|títulu=UEFA European Competitions 2009-10|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> En setiembre de 2009, sufrió una mancadura na rodía nun partíu frente al [[Football Club Utrecht|F. C. Utrecht]] que lo dexó fora del terrén de xuegu mientres una selmana.<ref>{{cita web|url=http://www.az.nl/nieuws/romero-doubtful-for-fc-utrecht-clash/1|títulu=Romero doubtful for FC Utrecht clash|editorial=www.az.nl|fecha=23 de setiembre de 2009|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170324221843/http://www.az.nl/nieuws/romero-doubtful-for-fc-utrecht-clash/1|fechaarchivu=2017-03-24}}</ref> El 3 d'ochobre, foi sustituyíu al minutu 89 d'un alcuentru contra'l NAC Breda por cuenta de una leve [[contusión]].<ref>{{cita web|url=http://www.az.nl/nieuws/lens-schiet-az-langs-nac-breda/1|títulu=Lens schiet AZ langs NAC Breda|editorial=www.az.nl|fecha=3 d'ochobre de 2009|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170324222118/http://www.az.nl/nieuws/lens-schiet-az-langs-nac-breda/1|fechaarchivu=2017-03-24}}</ref> El 21 de marzu de 2010 volvió mancase la rodía, esta vegada nun partíu ante'l [[Sparta Rotterdam]] que remató nuna victoria por 1:0.<ref>{{cita web |url=https://www.vi.nl/nieuws/az-houdt-het-onnodig-lang-spannend-tegen-sparta|títulu=AZ houdt het onnodig lang spannend tegen Sparta|editorial=''Voetbal International''|fecha=21 de marzu de 2010|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017|idioma=neerlandés}}</ref> El AZ nun pudo retener el títulu de la lliga, quedando nel quintu llugar de la tabla de posiciones de la Eredivisie, a venticuatro punto del [[Football Club Twente|F. C. Twente]].<ref name="temp09-10">{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesn/ned2010.html|títulu=Netherlands 2009/10|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> Na [[Copa de los Países Baxos 2009-10|Copa de los Países Baxos]] l'equipu tampoco llogró bones resultancies, yá que quedó esaniciáu del tornéu nos octavos de final a manes del [[Feyenoord Rotterdam]].<ref name="temp09-10"/> Na [[Eredivisie 2010/11|última campaña]] de Romero col AZ, quedaron na cuarta posición na tabla de la Eredivisie y nun pasaron de los octavos de final na [[Copa de los Países Baxos 2010-11|Copa de los Países Baxos]] en siendo derrotaos 1:0 pol [[Ajax d'Ámsterdam]].<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesn/ned2011.html|títulu=Netherlands 2010/11|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> Nel planu internacional, fueron esaniciaos de la [[Lliga Europa de la UEFA 2010-11|Lliga Europa de la UEFA]] na primer ronda, en quedando terceros nel so grupu.<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/ec/ec201011.html#uefa|títulu=UEFA European Competitions 2010-11|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
=== U. C. Sampdoria y cesión al A. S. Mónaco ===
[[Ficheru:Sergio Romero 2.jpg|thumb|left|180px|Romero dempués d'un partíu contra la [[Società Sportiva Robur Siena|S. S. R. Siena]] en xineru de 2013]]
El 23 d'agostu de 2011, Romero robló por trés temporaes cola [[Unione Calcio Sampdoria|U. C. Sampdoria]], que pagó cerca de cuatro millones d'[[Euru (moneda)|euros]] pol so pase.<ref name="ClarinSampdoria">{{cita web |url=https://www.clarin.com/deportes/Sergio-Romero-presentado-Sampdoria-Italia_0_Bk9YbAnwXl.html|títulu=Romero foi presentáu na Sampdoria|editorial=''Clarín''|fecha=23 d'agostu de 2011|fechaaccesu=13 de xunetu de 2017}}</ref> L'equipu italianu venía de baxar de categoría; sobre esto, Romero dixo: «Ye un pasaxe clave na mio carrera. El fechu de que Sampdoria tea na Serie B nun importa, yá que con un equipu óptimo y un arqueru que respuenda a les necesidaes puede ser una situación momentanea».<ref name="ClarinSampdoria"/> Dos díes depués de la so presentación, xugó un partíu contra'l [[Calcio Padova]] que remató empatáu a dos tantos.<ref>{{cita web |url=http://www.goal.com/it/partita/sampdoria-vs-padova/formazioni/rghpcnatkpukev34gjkd2evp|títulu=UC Sampdoria v Football Padova|editorial=Goal.com|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017|idioma=italianu}}</ref> Anque na [[Serie B (Italia) 2011-12|temporada 2011-12]] la Sampdoria quedó na sesta posición na tabla de la Serie B, llogró clasificase a la [[Serie A (Italia)|Serie A]] dempués de gana-y nos ''[[Eliminación direuta|play-offs]]'' al [[Associazione Sportiva Varese 1910|Varese Calcio S. S. D.]] por marcador global de 3:2 y [[Unione Sportiva Sassuolo Calcio|Sassuolo Calcio]] por un global de 4:2 na final.<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesi/ital2012.html#serieb|títulu=Italy 2011/12|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
La [[Serie A (Italia) 2012-13|siguiente temporada]], Romero llogró la titularidá dempués de que'l porteru [[Angelo da Costa Júnior|Angelo Da Costa]] fora sancionáu por trés meses.<ref>{{cita web |url=https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/sampdoria-da-costa-tre-mesi-out-si-cerca-un-vice-romero-373627|títulu=Sampdoria, Da Costa tre mesi out: si cerca un vice-Romero|editorial=Tutto Mercato Web|nome=Fabrizio|apellíu=Zorzoli|fecha=1 d'agostu de 2012|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017|idioma=italianu}}</ref> Na primer fecha de la Serie A, la Sampdoria ganólu 1:0 al [[Associazione Calcio Milan|A. C. Milan]] nun partíu onde Romero tuvo una bona actuación.<ref>{{cita web|url=http://beta.goal.com/en-gb/match/milan-v-sampdoria/cb89noxohewzzgxvhm66dxplh|títulu=AC Milan v UC Sampdoria|editorial=Goal.com|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017|idioma=italianu|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20230408170050/https://beta.goal.com/en-gb/match/milan-v-sampdoria/cb89noxohewzzgxvhm66dxplh|fechaarchivu=2023-04-08}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.elpais.com.co/deportes/milan-debuto-con-derrota-en-la serie-a-de-italia.html|títulu=Milán debutó con derrota na Serie A d'Italia|editorial=''[[El País]]''|fecha=26 d'agostu de 2012|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017}}</ref> Sicasí, nun alcuentru contra [[Parma Calcio 1913|Parma Calcio]] apostáu'l 21 d'ochobre, foi espulsáu de manera direuta al minutu 34, dempués de conceder un penalti que'l delanteru [[Amauri]] terminó convirtiendo en gol. L'alcuentru remató 2:1 a favor del Parma.<ref>{{cita web |url=http://www.unoentrerios.com.ar/ovacion/romero-heroe-contra-chile-foise-espulsáu-sampdoria-n895868.html|títulu=Romero, héroe contra Chile, foise espulsáu en Sampdoria|editorial=''Diariu Unu''|fecha=21 d'ochobre de 2012|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1519420-inter-gano-el duelu celeste y blanco|títulu=Inter ganó'l duelu celeste y blanco|editorial=''La Nación''|fecha=22 d'ochobre de 2012|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017}}</ref> A finales de temporada, empezaron a circular rumores sobre que Romero podría desvenceyase de la Sampdoria,<ref>{{cita web |url=https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/esclusiva-tmw-samp-romero-e-il-possibile-addio-peracábe-y 446610|títulu=Samp, Romero e il possibile addio: peracábe-y editorial=Tutto Mercato Web|nome=Alessio|apellíu=Alaimo|fecha=7 de mayu de 2013|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017|idioma=italianu}}</ref> pero esto foi desmentíu pol axente del futbolista, [[Mino Raiola]].<ref>{{cita web |url=https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/raiola-romero-resta-alla-samp-ma-non-spalma-l-ingaggio-454674|títulu=Raiola: "Romero resta alla Samp, ma non spalma l'ingaggio"|editorial=Tutto Mercato Web|nome=Raimondo|apellíu=De Magistris|fecha=6 de xunu de 2013|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017|idioma=italianu}}</ref>
Sicasí, dempués de perder el so llugar na plantía de la Sampdoria, n'agostu de 2013 foi tresferíu en calidá de cedíu al [[Association Sportive de Monaco Football Club|A. S. Mónaco]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1611654-un pase-pensando-en-brasil-romero-foi-presentado-en-monaco|títulu=Un pase pensando en Brasil: Romero foi presentáu en Mónaco|editorial=''La Nación''|fecha=17 d'agostu de 2013|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017}}</ref> Realizó'l so debú col Mónaco el 30 d'ochobre nun partíu frente a [[Stade de Reims]] polos dieciseisavos de final de la [[Copa de Francia 2013-14|Copa de Francia]]. L'alcuentru remató nuna derrota por 1:0 y el so equipu foi esaniciáu de la competición.<ref>{{cita web|url=http://www.infobae.com/2013/10/30/1520243-sergio-romero-debuto-el-monaco-y-el so-equipu-foi-esaniciáu/|títulu=Sergio Romero debutó nel Mónaco y el so equipu foi esaniciáu|editorial=''[[Infobae]]''|fecha=30 d'ochobre de 2013|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017}}</ref> Romero xugó un partíu de lliga recién el 12 d'abril de 2014, nuna victoria por 1:0 al [[Stade Rennais Football Club|Stade Rennais]].<ref>{{cita web |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Monaco-retarde--y-sacre/456850|títulu=Monaco retarde -y sacre du PSG|editorial=''[[L'Équipe]]''|fecha=12 d'abril de 2014|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017|idioma=francés}}</ref> Por cuenta de la titularidá del porteru [[Danijel Xubašić]], apostó pocos alcuentros col Mónaco.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1635946-sergio-romero-mas-lloñe-de-ser-titular-en-monaco|títulu=Sergio Romero, más lloñe de ser titular en Mónaco|editorial=''La Nación''|fecha=6 de payares de 2013|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/sampdoria-romero-pocu-spazio-al-monaco-non-ero-abituato-569082|títulu=Sampdoria, Romero: "Poco spazio al Monaco, non ero abituato"|editorial=Tutto Mercato Web|nome=Gaetano|apellíu=Mocciaro|fecha=28 de xunu de 2014|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017|idioma=italianu}}</ref> L'equipu remató na segunda posición na tabla de la lliga, a nueve puntos del [[Paris Saint-Germain Football Club|Paris Saint-Germain]].<ref>{{cita web |url=http://www.rsssf.com/tablesf/fran2014.html|títulu=France 2013/14|editorial=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|fechaaccesu=21 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
En xunetu de 2014, Romero volvió a la Sampdoria. En xunetu de 2014, recibió una ufierta per parte del [[Sport Lisboa e Benfica|Benfica]], qu'ufiertó pagar ochocientos mil euros pol so pase,<ref>{{cita web|títulu=Romero, a un pasu de Benfica|url=http://www.clarin.com/deportes/Romero-pasu-Benfica_0_1181882152.html|editorial=''Clarín''|fecha=26 de xunetu de 2014|fechaaccesu=26 de xunetu de 2014}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Sergio Romero camudar a Benfica en busca de llograr continuidá|url=http://www.lanacion.com.ar/1713298-sergio-romero-camudar a-benfica-en-busca-de-llograr-continuidá|editorial=''La Nación''|fecha=26 de xunetu de 2014|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref> pero les negociaciones nun se concretaron y el porteru permaneció nel equipu italianu. Consiguió la titularidá n'ochobre, dempués de que'l porteru [[Emiliano Viviano]] sufriera una mancadura.<ref>{{cita web|url=https://www.ole.com.ar/futbol-internacional/italia/Seguira-Romero_0_1253274872.html|títulu="Va Atayar Romero"|editorial=''Olé''|fecha=22 de payares de 2014|fechaaccesu=12 d'agostu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612141500/https://www.ole.com.ar/futbol-internacional/italia/Seguira-Romero_0_1253274872.html|fechaarchivu=2018-06-12}}</ref> El 30 de xunu de 2015, dempués de que clubes como'l [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]] y l'[[Associazione Sportiva Roma|A. S. Roma]] amosaren interés por fichalo, nun anovó'l so contratu col club.<ref>{{cita web |títulu=Romero ye la gran opción en Real Madrid pa reemplazar a Casillas|url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/romero-coquetea-roma-real-madrid_0_r18_fItDQg.html|editorial=''Clarín''|fecha=15 de xunetu de 2015|fechaaccesu=5 d'agostu de 2017}}</ref>
=== Manchester United F.C. ===
{{Caxa de cita|«Sergio Romero ye bien talentosu. Va Ser una gran incorporación y toi entusiasmáu de trabayar con él».|[[Louis van Gaal]], sobre la firma de Romero pol Manchester United.<ref name="UnitedMarca">{{cita web |url=https://www.marca.com/2015/07/27/futbol/futbol_internacional/premier_league/1437957080.html|títulu=El Manchester United tien nuevu porteru, Sergio Romero|fecha=27 de xunetu de 2015|editorial=''[[Marca (periódicu)|Marca]]''|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017}}</ref>}}
El 26 de xunetu de 2015, oficializóse'l fichaxe llibre de Romero al [[Manchester United Football Club|Manchester United]] por trés temporaes.<ref name="UnitedMarca"/> Nel so [[Premier League 2015-16|primer temporada]] nel club inglés, llogró caltener la portería a cero mientres les primeres cuatro xornaes de la lliga, hasta la derrota por 2:1 contra'l [[Swansea City Association Football Club|Swansea City]].<ref>{{cita web|url=http://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/error-Romero-costo-gana-Manchester_0_1421858091.html|títulu=Perdió'l Manchester y Romero díxo-y adiós al so invictu|editorial=''Clarín''|fecha=30 d'agostu de 2015|fechaaccesu=11 d'avientu de 2015}}</ref> El 21 de mayu de 2016, el conxuntu de Mánchester proclamóse campeón de la [[FA Cup 2015-16|FA Cup]] dempués de vencer 2:1 al [[Crystal Palace Football Club|Crystal Palace]] na final del tornéu.<ref>{{cita web |url=http://www.bbc.com/sport/football/36292265|títulu=Crystal Palace 1-2 Manchester United|editorial=[[BBC]]|nome=Phil|apellíu=McNulty|fecha=21 de mayu de 2016|fechaaccesu=8 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> Na so primer temporada nel equipu inglés, Romero apostó cuatro alcuentros de lliga.<ref name="pl"/>
Na [[Premier League 2016-17|temporada 2016-17]], xugó solu dos partíos de lliga por cuenta de la presencia de [[David De Gea]] na portería del Manchester United.<ref name="EL1"/> El 7 d'agostu de 2016, el United ganó-y al [[Leicester City Football Club|Leicester City]] por 2:1 nel partíu pola [[Community Shield 2016|Community Shield]] y Romero consiguió'l so segundu títulu col club. El 26 de febreru, l'equipu consiguió la [[Copa de la Lliga d'Inglaterra 2016-17|Copa de la Lliga]] depués de vencer na final al [[Southampton Football Club|Southampton F. C.]] por marcador 3:2. En dambes finales, Romero foi suplente.<ref>{{cita web |url=http://www.bbc.com/sport/football/36934956|títulu=Leicester City 1-2 Manchester United|editorial=BBC|nome=Chris|apellíu=Bevan|fecha=7 d'agostu de 2016|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.bbc.com/sport/football/39018813|títulu=Manchester United 3-2 Southampton|editorial=BBC|nome=Phil|apellíu=McNulty|fecha=26 de febreru de 2017|fechaaccesu=11 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref> A pesar de ser suplente na Premier League, xugó doce alcuentros pola [[Lliga Europa de la UEFA 2016-17|Lliga Europa de la UEFA]] y recibió cuatro goles. El United ganó competición internacional depués de ganar por 2:0 al [[Ajax d'Ámsterdam]] na final, con Romero como titular.<ref name="EL1">{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/2026751-manchester-united-ajax-final-de-la-europa-league|títulu=Manchester United, con Sergio Romero, quedar cola Europa League, la única copa que-y faltaba editorial=''La Nación''|fecha=24 de mayu de 2017|fechaaccesu=8 de xunetu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181020153158/https://www.lanacion.com.ar/2026751-manchester-united-ajax-final-de-la-europa-league|fechaarchivu=2018-10-20}}</ref><ref name="EL2">{{cita web |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/manchester-united-ajax-horario-tv-formaciones_0_S1aI2b7--.html|títulu=El United de Mourinho y Romero vuelve esfrutar la gloria n'Europa|editorial=''Clarín''|fecha=24 de mayu de 2017|fechaaccesu=8 de xunetu de 2017}}</ref> D'esta manera, clasificar a la [[Lliga de Campeones de la UEFA 2017-18|Lliga de Campeones de la UEFA]].<ref name="EL2"/> El 16 de xunetu de 2017, Romero anovó'l so contratu col Manchester United hasta xunu de 2021.<ref>{{cita web|url=http://www.infobae.com/deportes-2/2017/07/17/sergio-chiquito-romero-sigue-en-el-manchester-united-renovo-contrato-por cuatro-ano/|títulu=Sergio Romero sigue nel Manchester United: anovó contratu per cuatro años|editorial=''Infobae''|fecha=17 de xunetu de 2017|fechaaccesu=25 d'agostu de 2017}}</ref> El 8 d'agostu, el Manchester United perdió 2:1 contra'l Real Madrid pola [[Supercopa d'Europa 2017|Supercopa d'Europa]], nun partíu que Romero nun xugó.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/2050916-real-madrid-manchester-united-supercopa-de-europa-un-gran-aperitivo-con-un-titulo-en-juego|títulu=Supercopa d'Europa: Real Madrid venció 2 a 1 a Manchester United y ye'l primer campeón de la temporada editorial=''La Nación''|fecha=8 d'agostu de 2017|fechaaccesu=9 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20170810034727/http://www.lanacion.com.ar/2050916-real-madrid-manchester-united-supercopa-de-europa-un-gran-aperitivo-con-un-titulo-en-juego|fechaarchivu=2017-08-10}}</ref>
El 19 de mayu de 2018 apostóse la final de la [[FA Cup 2017-18|FA Cup]] ente'l Manchester United y el [[Chelsea Football Club|Chelsea F. C.]] A pesar de ser titular en tola competición, Romero foi suplente. El Chelsea ganó l'alcuentru por 1:0 y consagróse campeón.<ref>{{cita web|url=http://www.telam.com.ar/notas/201805/283173-manchester-united-sergio-romero-chelsea-wilfredo-caballeru-fa-cup-futbol-inglaterra-rusia-2018.html|títulu=Chelsea aguantó la ventaya ante'l United y glayó campeón|editorial=[[Télam]]|fecha=19 de mayu de 2018|fechaaccesu=22 de mayu de 2018}}</ref>
== Seleición nacional ==
=== Categoríes inferiores ===
El 18 de xunu de 2007, Romero foi convocáu pol entrenador de la seleición arxentina sub-20, [[Hugo Tocalli]], pa xugar la [[Copa Mundial de Fútbol Sub-20 de 2007|Copa Mundial de Fútbol]] realizada en Canadá.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/918538-tocalli-dio-la llista-pa-el mundial-sub-20|títulu=Tocalli dio la llista pal Mundial Sub 20|editorial=''La Nación''|fecha=28 de xunu de 2007|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> L'escoyíu arxentín llegó hasta la final del tornéu, onde ganó a [[Seleición de fútbol de República Checa|República Checa]] por 2:1 con goles de [[Sergio Agüero]] y [[Mauro Zárate]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/918538-https://www.clarin.com/ultimo-momento/sub-20-consagro-campeon-mundial-canada_0_rkYl4BlkAFl.html|títulu=El Sub 20 consagróse campeón mundial en Canadá|editorial=''Clarín''|fecha=22 de xunetu de 2007|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Cola categoría sub-20, Romero tamién apostó'l [[Campeonatu Suramericanu Sub-20 de 2007|Campeonatu Suramericanu de 2007]] en Paraguái, onde los arxentinos llograron el subcampeonatu.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/872081-sub-20-tocalli-definio-el plantel|títulu=Sub 20: Tocalli definió'l plantel editorial=''La Nación''|fecha=20 de xineru de 2007|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> En 2008, ganó la [[medaya d'oru]] cola seleición olímpica nos [[Tornéu masculín de fútbol nos Xuegos Olímpicos de Beixín 2008|Xuegos Olímpicos de Beixín]]. Nes semifinales, onde xugaron contra {{sel|Brasil}}, el porteru [[Oscar Ustari]] mancóse y Romero reemplazar el restu del tornéu.<ref>{{cita web|url=http://www.elgrafico.com.ar/2016/08/04/C-12332-2008-argentina-oro-en-futbol.php|títulu=2008. Arxentina Oro en fútbol editorial=''El Gráficu''|fecha=4 d'agostu de 2016|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190202024842/http://www.elgrafico.com.ar/2016/08/04/C-12332-2008-argentina-oro-en-futbol.php|fechaarchivu=2019-02-02}}</ref>
=== Seleición mayor ===
[[Ficheru:Argentine - Portugal - Sergio Romero.jpg|thumb|left|180px|Romero nun partíu amistosu contra {{sel|Portugal}} en febreru de 2011]]
Romero debutó cola seleición absoluta'l 9 de setiembre de 2009, nun alcuentru válidu poles [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|eliminatories pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010]] ante la seleición de {{sel|Paraguái}}, onde los arxentinos fueron ganaos por 1:0.<ref>{{cita web |url=http://www.pagina12.com.ar/diario/ultimas/20-131467-2009-09-09.html|títulu=L'Arxentina perdió 1 a 0 y Paraguái yá ta nel Mundial editorial=''[[Página/12]]''|fecha=9 de setiembre de 2009|fechaaccesu=12 d'avientu de 2015}}</ref> A pesar de la derrota, el porteru tuvo una bona actuación a lo llargo del alcuentru.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1172766-romero-y-un-bon-debut-con-la-seleccion-mayor|títulu=Romero y un bon debú cola seleición mayor|editorial=''La Nación''|fecha=10 de setiembre de 2009|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Romero volvió ser titular nos partíos contra {{sel|Perú}}, onde la seleición arxentina ganó por 2:1,<ref>{{cita web|url=http://www.elgrafico.com.ar/2009/10/10/C-2005-un-2-1-pa-l'infartu-asi-gano-arxentina.php|títulu=Un 2-1 pal infartu: asina ganó Arxentina|editorial=''El Gráficu''|fecha=10 d'ochobre de 2009|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> y {{sel|Uruguái}}, llogrando la clasificación a la Copa Mundial en ganando 1:0 de visitante.<ref>{{cita web |url=https://www.pagina12.com.ar/diario/ultimas/20-133458-2009-10-14.html|títulu=L'Arxentina ganólu a Uruguái y clasificó al Mundial editorial=''Página/12''|fecha=14 d'ochobre de 2009|fechaaccesu=12 d'avientu de 2015}}</ref>
Dempués de llograr la clasificación a la [[Copa Mundial de Fútbol de 2010]], l'entrenador [[Diego Armando Maradona]] incluyó a Romero na llista de ventitrés xugadores que viaxaríen a Sudáfrica p'apostar la competición.<ref>{{cita web |url=http://www.espn.com.ar/futbol/copa-mundial/nota?id=1024163|títulu=Maradona dio la llista de 23 xugadores|editorial=ESPN FC|fecha=19 de mayu de 2010|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> El porteru tuvo presente en tolos partíos qu'apostó la so seleición. Los arxentinos quedaron primeros nel so grupu en ganando tolos partíos del mesmu,<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1277555-con-el toque-de-palermo-l'arxentina-sello-la-clasificacion-y-espera-a-mexico|títulu=Col toque de Palermo, l'Arxentina selló la clasificación y espera a Méxicu|editorial=''La Nación''|nome=Nicolás|apellíu=Balinotti|fecha=22 de xunu de 2010|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> lo que-yos dexó avanzar a los octavos de final, onde ganaron 3:1 a {{sel|Méxicu}}.<ref>{{cita web|url=http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061502/index.html#arxentina+pisa+acelerador|títulu=Arxentina-Méxicu|editorial=FIFA.com|fecha=11 de xunu de 2010|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171104171249/http://es.fifa.com/worldcup/matches/round=249717/match=300061502/index.html#arxentina+pisa+acelerador|fechaarchivu=2017-11-04}}</ref> Sicasí, la seleición arxentina foi goliada 4:0 por {{sel|Alemaña}} nos cuartos de final y quedó esaniciada del tornéu.<ref>{{cita web |url=https://www.pagina12.com.ar/diario/ultimas/20-148797-2010-07-03.html|títulu=Alemaña esanició a l'Arxentina por goliada|editorial=''Página/12''|fecha=3 de xunetu de 2010|fechaaccesu=12 d'avientu de 2015}}</ref> Tres esto, Maradona abandonó'l so cargu y [[Sergio Batista]] reemplazar.
Na [[Copa América 2011]], realizada n'Arxentina, la seleición ''albiceleste'' integró'l grupu A xunto a {{sel|Bolivia}}, {{sel|Colombia}} y {{sel|Costa Rica}}. El primer partíu, ante Bolivia, acabó empatáu 1:1. Nel alcuentru ante los colombianos, que remató empatáu ensin goles, Romero atayó-y dos remates a [[Radamel Falcao]] y unu a [[Dayro Moreno]].<ref>{{cita web|url=http://www.eluniversal.com.co/copa-america-2011/noticies/yepes-figura-del-partíu|títulu=Yepes, figura del partíu editorial=''[[El Universal (Colombia)|El Universal]]''|fecha=7 de xunetu de 2011|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Nel postreru partíu de la primer fase, Arxentina golió 3:0 a Costa Rica y clasificóse a los cuartos de final.<ref>{{cita web |url=https://www.elmundo.es/america/2011/07/12/deportes/1310440102.html|títulu=Esto ye Arxentina|editorial=''[[El Mundo (España)|El Mundo]]''|fecha=12 de xunetu de 2017|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Nesta estancia, el conxuntu arxentín foi esaniciáu en [[tanda de penaltis]] pola [[Seleición de fútbol d'Uruguái|seleición uruguaya]].<ref>{{cita web |url=http://www.eluniversal.com/deportes/argentina-2011/110716/uruguay-dexa-fora-a-argentina-en-penaltis|títulu=Uruguái dexa fora a Arxentina en penaltis|editorial=''[[El Universal (Venezuela)|El Universal]]''|fecha=16 de xunetu de 2011|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref>
Yá con [[Alejandro Sabella]] na direición téunica, el 11 de setiembre de 2013 la seleición arxentina clasificar a la [[Copa Mundial de Fútbol de 2014]] en venciendo a {{sel|Paraguái}} por 5:2 de visitante.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1618621-l'arxentina-clasificar al mundial-brasil-2014|títulu=Con una victoria n'Asunción, l'Arxentina clasificar al Mundial Brasil 2014|editorial=''La Nación''|fecha=11 de setiembre de 2013|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> El 2 de xunu de 2014, Romero foi escoyíu por Sabella pa xugar la competición.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1697770-ever-banega-jose-sosa-nicolas-otamendi-llista-de-23-seleccion-argentina-sabella-mundial-brasil|títulu=La llista d'Alejandro Sabella pal Mundial Brasil 2014: la esclusión de Ever Banega foi la mayor sorpresa|editorial=''La Nación''|fecha=2 de xunu de 2014|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Nun principiu, la so convocatoria foi oxetu de crítiques por cuenta de que nun yera titular nel [[Association Sportive de Monaco Football Club|A. S. Mónaco]].<ref>{{cita publicación|títulu=Romero: "Atayé pocu nel Mónaco, pero Sabella siempres me dio'l so respaldu y serenidá"|url=http://www.infobae.com/2014/05/20/1565962-romero-ataye-pocu-el-monaco-pero-sabella-siempres me dio-el so-respaldu-y-serenidá|editorial=''Infobae''|fecha=20 de mayu de 2014|fechaaccesu=20 de mayu de 2014}}</ref> Sicasí, la so figura dexó de ser cuestionada tres los primeros partíos del Mundial. La seleición arxentina llegó hasta les semifinales, onde venció en tanda de penaltis a los {{sel|Países Baxos}}. Romero atayó dos penaltis y foi la figura del alcuentru.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1708465-argentina-vs-holanda-mundial-brasil-2014-semifinal|títulu=L'Arxentina ye finalista de la Copa del Mundu: ganólu a Holanda nos penaltis|editorial=''La Nación''|nome=Pablo|apellíu=Hacker|fecha=9 de xunetu de 2014|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181210111229/https://www.lanacion.com.ar/1708465-argentina-vs-holanda-mundial-brasil-2014-semifinal|fechaarchivu=2018-12-10}}</ref> El porteru foi escoyíu como'l meyor xugador del partíu na páxina web de la [[FIFA]].<ref>{{cita web |títulu=Netherlands-Arxentina - Overview |url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186490/index.html |obra=FIFA |idioma=inglés |fechaaccesu=10 de xunetu de 2014}}</ref> El 13 de xunetu, Arxentina foi ganada 1:0 per Alemaña na final. Pola so participación na Copa del Mundu, Romero foi escoyíu ente los trés meyores porteros de la copa, quedando asina nomáu al [[Guante d'Oru de la FIFA|Guante d'Oru]], distinción dada pola FIFA.<ref>{{cita web|url=http://es.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=7/news=finalistes-y-aspirantes-al guante-de-oru-2403398.html|títulu=Finalistes y aspirantes al Guante d'Oru adidas|editorial=FIFA.com|fecha=11 de xunetu de 2014|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Finalmente, el gallardón quedó en manes del porteru alemán [[Manuel Neuer]].<ref>{{cita publicación |títulu=Manuel Neuer, escoyíu guante d'oru del Mundial de Brasil|url=http://www.20minutos.es/deportes/noticia/manuel-neuer-escogido-guante-oro-mundial-2192519/0/|editorial=''[[20 minutos]]''|fecha=14 de xunetu de 2014|fechaaccesu=14 de xunetu de 2014}}</ref> Dende los octavos de final hasta la mesma final, Romero nun recibió nengún gol, rompiendo asina'l récor d'imbatibilidá en mundiales (de porteros arxentinos) que tenía [[Ubaldo Fillol]].<ref name="imbatibilidá">{{cita web|url=http://www.ellitoral.com/index.php/id_um/102683-romero-rompio-el-record-de-imbatibilidad-de-fillol-en-mundiales|títulu=Romero rompió'l récor d'imbatibilidá de Fillol en mundiales editorial=''[[La Costa (Santa Fe)|La Costa]]''|fecha=13 de xunetu de 2014|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171208174849/http://www.ellitoral.com/index.php/id_um/102683-romero-rompio-el-record-de-imbatibilidad-de-fillol-en-mundiales|fechaarchivu=2017-12-08}}</ref>
[[Ficheru:2017 FRIENDLY MATCH RUSSIA v ARGENTINA - Sergio Romero.jpg|thumb|180px|Romero nun partíu amistosu contra {{sel|Rusia}} en payares de 2017]]
El 31 de marzu de 2015, nun partíu ante l'escoyíu d'{{sel|Ecuador}}, Romero empató'l récor de más partíos defendiendo l'arcu arxentín, igualando a Ubaldo Fillol, con cincuenta y ocho xuegos como porteru de la seleición arxentina. El 6 de xunu, nun alcuentru amistosu contra {{sel|Bolivia}}, superó a Fillol y convirtióse nel porteru con más presencies na seleición arxentina.<ref name="Seleición"/> L'alcuentru remató 5:0 a favor d'Arxentina.<ref>{{cita web|url=http://www.lanueva.com/nota/2015-6-6-22-5-0-la-seleccion-argentina-golio-a-bolivia-por-5-0-en-un-amistosu-en-san-juan|títulu=La seleición arxentina golió a Bolivia por 5-0 nun amistosu en San Juan|editorial=''[[La Nueva Provincia]]''|fecha=6 de xunu de 2015|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> Esi añu, foi convocáu por [[Gerardo Martino]] p'apostar una la [[Copa América 2015|Copa América]] de Chile, onde na primer ronda enfrentar a los escoyíos de {{sel|Xamaica}}, Paraguái y Uruguái. En quedando primer nel so grupu, la seleición arxentina ganó en tanda de penaltis a Colombia nos cuartos de final (Romero atayó-y un penalti a [[Camilo Zúñiga]])<ref>{{cita web |url=https://elcomercio.pe/deporte-total/copa-america-2015/argentina-vencio-5-4-colombia-penaltis-paso-semifinales-279224|títulu=Arxentina venció 5-4 a Colombia en penaltis y pasó a semifinales editorial=''[[El Comercio (Perú)|El Comercio]]''|fecha=27 de xunu de 2015|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> y golió 6:1 a Paraguái nes semifinales. Na final ante {{sel|Chile}}, l'alcuentru remató empatáu a cero goles na [[prórroga]], polo que tuvo de definise en tanda de penaltis. Los chilenos ganaron la competición en venciendo por 4:1 nos llanzamientos.<ref>{{cita web |url=https://www.clarin.com/copa-america-2015/argentina/argentina-va-corona-merez_0_SkaiUKDQx.html|títulu=Arxentina cayó nos penaltis y el títulu quedó pa Chile|editorial=''Clarín''|fecha=4 de xunetu de 2015|fechaaccesu=7 d'avientu de 2017}}</ref> Magar la derrota, Romero tuvo un bon certame y foi unu de los xugadores más regulares del equipu empobináu por Gerardo Martino.
El 20 mayu de 2016, Gerardo Martino incluyir na llista definitiva de ventitrés xugadores convocaos p'apostar la [[Copa América Centenariu]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1900824-llista-copa-america-jonathan-maidana-victor-cuesta-tata-martino-seleccion|títulu=Ensin Carlos Tevez, Martino dio la llista pa la Copa América: Jonatan Maidana y Víctor Cuesta son los dos sorpreses|editorial=''La Nación''|fecha=20 de mayu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> La seleición arxentina integró'l grupu D, xunto a los escoyíos de Bolivia, Chile y {{sel|Panamá}}. En ganando tolos partíos de la fase de grupos, avanzó a los cuartos de final, onde ganó 4:1 a {{sel|Venezuela}}, nun alcuentru onde Romero-y atayó un penalti a [[Luis Manuel Seijas]] nel minutu 43.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1910397-argentina-venezuela-copa-america-2016-cuartos-de-final|títulu=Arxentina-Venezuela, Copa América 2016: la seleición golió, clasificar a semifinales y Messi algamó'l récor de Batistuta|editorial=''La Nación''|fecha=18 de xunu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171209160539/http://www.lanacion.com.ar/1910397-argentina-venezuela-copa-america-2016-cuartos-de-final|fechaarchivu=2017-12-09}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1910434-argentina-venezuela-copa-america-2016-sergio-romero-atayu-un-penalti-y-se|títulu=Arxentina-Venezuela, Copa América 2016: Luis Seijas picó la pelota y Sergio Romero atayó'l penalti|editorial=''La Nación''|fecha=18 de xunu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> Nes semifinales, Arxentina golió 4:0 al local, {{sel|Estaos Xuníos}}.<ref>{{cita web|url=https://www.ole.com.ar/copa-america-centenario-2016/copa-america-centenario-argentina-estados-unidos-semifinal_0_1599440286.html|títulu=Dream Team|editorial=''Olé''|nome=Federico|apellíu=Nogueira|fecha=21 de xunu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180612142023/https://www.ole.com.ar/copa-america-centenario-2016/copa-america-centenario-argentina-estados-unidos-semifinal_0_1599440286.html|fechaarchivu=2018-06-12}}</ref> Na final, l'escoyíu arxentín nuevamente viose enfrentáu a Chile. N'empatando 0:0 en tiempu extra, el conxuntu chilenu ganó 4:2 en tanda de penaltis. Sicasí, Romero tuvo una bona actuación nel alcuentru.<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/deportes/2016/06/26/actualidad/1466963284_721964.html|títulu=Chile gana la Copa América Centenariu en venciendo a Arxentina na tanda de penaltis|editorial=''El País''|fecha=27 de xunu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> El 10 d'ochobre de 2017, nel postreru partíu pola [[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|clasificación pal Mundial Rusia 2018]], Arxentina venció 3:1 a Ecuador de visitante y consiguió clasificar a la competición.<ref>{{cita web|url=https://www.ole.com.ar/seleccion/camín-mundial-argentina-ecuador_0_1885011583.html|títulu=Al altor de Dios editorial=''Olé''|nome=Mariano|apellíu=Dayan|fecha=10 d'ochobre de 2017|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> El 22 de mayu de 2018 foi desafectado de la convocatoria a la competición por cuenta de una mancadura na so rodía derecha, dempués de lo que foi reemplazáu por [[Nahuel Guzmán]].<ref>{{cita publicación|títulu=Mundial Rusia 2018. Sergio Romero foi desafectado de la seleición por una mancadura na rodía derecha: reemplazar Nahuel Guzmán|url=https://www.lanacion.com.ar/2136962-mundial-rusia-2018-sergio-romero-quedu-desafectado-de-la-seleccion|editorial=''La Nación''|fecha=22 de mayu de 2018|fechaaccesu=22 de mayu de 2018}}</ref>
=== Participaciones en Copes del Mundu ===
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="200"|Mundial<ref name="DatosFIFA">{{cita web|url=http://es.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=266783/index.html|títulu=Estadístiques FIFA de Sergio Romero|autor=FIFA.com|fechaaccesu=28 de xunu de 2010|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20100516130940/http://es.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=266783/index.html|fechaarchivu=2010-05-16}}</ref>
!width="125"|Sede
!width="120"|Resultancia
|-align=center
|[[Copa Mundial de Fútbol de 2010]]
|{{ZA}}
|[[Arxentina na Copa Mundial de Fútbol de 2010|Cuartos de final]]
|-align=center
|[[Copa Mundial de Fútbol de 2014]]
|{{BRA}}
|[[Arxentina na Copa Mundial de Fútbol de 2014|Subcampeón]]
|}
=== Participaciones en Copa América ===
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="200"|Copa
!width="125"|Sede
!width="120"|Resultancia
|-align=center
|[[Copa América 2011]]
|{{ARG}}
|[[Arxentina na Copa América 2011|Cuartos de final]]
|-align=center
|[[Copa América 2015]]
|{{CHI}}
|[[Arxentina na Copa América 2015|Subcampeón]]
|-align=center
|[[Copa América 2016]]
|{{USA}}
|[[Arxentina na Copa América Centenariu|Subcampeón]]
|}
=== Participaciones en Xuegos Olímpicos ===
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="200"|Xuegos
!width="125"|Sede
!width="120"|Resultancia
|-align=center
|[[Fútbol nos Xuegos Olímpicos de Beixín 2008|Xuegos Olímpicos de 2008]]
|{{CHN}}
|{{oru}} [[Arxentina nos Xuegos Olímpicos de Beixín 2008|Medaya d'oru]]
|}
== Estadístiques ==
=== Clubes ===
<small>Actualizáu'l [[13 de mayu]] de [[2018]].
<ref>{{cita web |títulu=Sergio Romero - Perfomance data|url=http://www.transfermarkt.co.uk/sergio-romero/leistungsdaten/spieler/30690/saison/ge|idioma=inglés|fechaaccesu=10 d'ochobre de 2014}}</ref>
{| style="background: #F9F9F9; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse;" border="1" align="center" cellpadding="4" cellspacing="2"
|- style="background:#DDDDDD"
! rowspan="2" width="150px" |Club
! rowspan="2" width="30px" |Div.
! rowspan="2" width="50px" | Temporada
!colspan="2" | Lliga
!colspan="2" | Copes<br />Nacionales<sup>([[#1|1]])</sup>
! colspan="2" | Torneos<br />Internacionales<sup>([[#1|2]])</sup>
! colspan="2" | Total
|- style="background:#DDDDDD"
! align="center" | [[Competición (xuegu)#Partíos a dos|Part.]]
! align="center" | [[Gol#Fútbol|Goles]]
! align="center" | [[Competición (xuegu)#Partíos a dos|Part.]]
! align="center" | [[Gol#Fútbol|Goles]]
! align="center" | [[Competición (xuegu)#Partíos a dos|Part.]]
! align="center" | [[Gol#Fútbol|Goles]]
! align="center" | [[Competición (xuegu)#Partíos a dos|Part.]]
! align="center" | [[Gol#Fútbol|Goles]]
|-style="text-align: center;"
|rowspan="4" align=center|'''[[Racing Club]]'''<br /><small>{{ARG}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="2"|[[Primer División d'Arxentina|1ª]]
|[[Campeonatu de primer División 2005-06 (Arxentina)|2005-06]]
| 0 || 0 || - || - || - || -
! 0 || 0
|-style="text-align: center;"
|[[Campeonatu de primer División 2006-07 (Arxentina)|2006-07]]
| 4 || 7 || - || - || - || -
! 4 || 7
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
!4 !! -7 !! - !! - !! - !! - !! 4 !! -7
|-style="text-align: center;"
|rowspan="6" align=center valign=center|'''[[AZ Alkmaar|Alkmaar Zaanstreek]]'''<br/><small>{{NED}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="4"|[[Eredivisie|1ª]]
|[[Eredivisie 2007/08|2007-08]]
| 12 || -14 || 0 || 0 || 2 || 0
! 14 || -14
|-style="text-align: center;"
|[[Eredivisie 2008/09|2008-09]]
| 28 || -18 || 3 || -2 || - || -
! 31 || -20
|-style="text-align: center;"
|[[Eredivisie 2009/10|2009-10]]
| 27 || -30 || 3 || -2 || 6 || -8
! 36 || -40
|-style="text-align: center;"
|[[Eredivisie 2010/11|2010-11]]
| 23 || -25 || 3 || -3 || 5 || -9
! 31 || -37
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
! 90 !! -87 !! 9 !! -7 !! 13 !! -17 !! 112 !! -111
|-style="text-align: center;"
|rowspan="4" align=center valign=center|'''[[Unione Calcio Sampdoria|Sampdoria]]'''<br/><small>{{ITA}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="1"|[[Serie B (Italia)|2ª]]
|[[Serie B (Italia) 2011/12|2011-12]]
| 30 || -26 || 0 || 0 || - || -
! 30 || -26
|-style="text-align: center;"
|rowspan="1"|[[Serie A (Italia)|1ª]]
|[[Serie A (Italia) 2012/13|2012-13]]
| 32 || -39 || 1 || -1 || - || -
! 33 || -40
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
! 62 !! -65 !! 1 !! -1 !! - !! - !! 63 !! -66
|-style="text-align: center;"
|rowspan="3" align=center valign=center|'''[[Association Sportive de Monaco Football Club|A. S. Mónaco]]'''<br/><small>{{MON}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="1"|[[Ligue 1|1ª]]
|[[Ligue 1 2013/14|2013-14]]
| 3 || -1 || 6 || -6 || - || -
! 9 || -7
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
! 3 !! -1 !! 6 !! -6 !! - !! - !! 9 !! -7
|-style="text-align: center;"
|rowspan="3" align=center valign=center|'''[[Unione Calcio Sampdoria|Sampdoria]]'''<br/><small>{{ITA}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="1"|[[Serie A (Italia)|1ª]]
|[[Serie A (Italia) 2014/15|2014-15]]
| 10 || -12 || 1 || -2 || - || -
! 11 || -14
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
! 10 !! -12 !! 1 !! -2 !! - !! - !! 11 !! -14
|-style="text-align: center;"
|rowspan="5" align=center valign=center|'''[[Manchester United Football Club|Manchester United]]'''<br/><small>{{ING}}</small>
|-style="text-align: center;"
|rowspan="3"|[[Premier League|1ª]]
|[[Premier League 2015/16|2015-16]]
| 4 || -2 || 2 || 0 || 4 || -4
! 10 || -8
|-style="text-align: center;"
|[[Premier League 2016/17|2016-17]]
| 2 || 0 || 4 || -2 || 12 || -4
! 18 || -6
|-style="text-align: center;"
|[[Premier League 2017-18|2017-18]]
| 1 || 0 || 7 || -2 || 2 || -2
! 10 || -4
|-align="center" style="background:#DDDDDD; color:#000000"
!colspan="2"|'''Total'''
! 7 !! -2 !! 13 !! -2 !! 18 !! -10 !! 38 !! -18
|- style="color: white;" align="center" bgcolor="000000"
!colspan="3" | Total na so carrera
!176 !! -174 !! 30 !! -18 !! 31 !! -27 !! 239 !! -219
|-
| colspan="16"|
<div id="1"><sup>'''(1)'''</sup><small> Inclúi datos de [[Copa de los Países Baxos]], [[Supercopa de los Países Baxos]], [[Copa d'Italia]], [[Copa de Francia de Fútbol|Copa de Francia]], [[Copa de la Lliga de Francia]], [[FA Cup]] y [[Copa de la Lliga d'Inglaterra]].</small></div>
<div id="1"><sup>'''(2)'''</sup><small> Inclúi datos de [[Lliga Europea de la UEFA]] y [[Lliga de Campeones de la UEFA]].</small></div>
|}
=== Seleición ===
*<small>Actualizáu'l [[27 de marzu]] de [[2018]].</small>
{|style="text-align: center;" border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: #F9F9F9; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse;"
|- style="background:#DDDDDD"
!rowspan="2" width=150px|Seleición
!rowspan="2"|Añu
!colspan="2"|Amistosu
!colspan="2"|Copa América
!colspan="2"|Eliminatories
!colspan="2"|Mundial
!colspan="2"|XX.OO.
!colspan="2"|Total
|- style="background:#DDDDDD"
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
!width=30px|<small>PX</small>
!width=30px| <small>GR</small>
|- style="text-align: center;"
|rowspan="2" align=center valign="center"|'''[[Seleición de fútbol sub-20 d'Arxentina|Sub-20]]'''<br/><small>{{ARG}}</small>
|2007
|7||-10||9||-8||-||-||7||-2||-||-||23||-20
|- style="background:#DDDDDD"
! colspan=1|Total!! 7!! -10!! 9!! -8!! -!! -!! 7!! -2!! -!! -!! 23!! -20
|- style="text-align: center;"
|rowspan="2" align=center valign="center"|'''[[Seleición de fútbol sub-23 d'Arxentina|Olímpica]]'''<br/><small>{{ARG}}</small>
|2008
|0||0||-||-||-||-||-||-||4||0||4||0
|- style="background:#DDDDDD"
! colspan=1|Total!! 0!! 0!! -!! -!! -!! -!! -!! -!! 4!! 0!! 4!! 0
|- style="text-align: center;"
|rowspan="11" align=center valign="center"|'''[[Seleición de fútbol d'Arxentina|Absoluta]]'''<br/><small>{{ARG}}</small>
|2009
|1||-2||-||-||3||-2||-||-||-||-||4||-4
|- style="text-align: center;"
|2010
|6||-2||-||-||-||-||5||-6||-||-||11||-8
|- style="text-align: center;"
|2011
|4||-2||4||-2||2||-2||-||-||-||-||10||-6
|- style="text-align: center;"
|2012
|4||-5||-||-||5||-3||-||-||-||-||9||-8
|- style="text-align: center;"
|2013
|3||-2||-||-||7||-8||-||-||-||-||10||-10
|- style="text-align: center;"
|2014
|6||-5||-||-||-||-||7||-4||-||-||13||-9
|- style="text-align: center;"
|2015
|3||-1||6||-3||4||-3||-||-||-||-||13||-7
|- style="text-align: center;"
|2016
|1||-0||6||-2||8||-9||-||-||-||-||15||-11
|- style="text-align: center;"
|2017
|2||-0||-||-||6||-4||-||-||-||-||8||-4
|- style="text-align: center;"
|2018
|1||-1||-||-||-||-||-||-||-||-||1||-1
|- style="background:#DDDDDD"
! colspan=1|Total!! 31 !! -20 !! 16 !! -7 !! 35 !! -31 !! 12 !! -10 !! - !! - !! 94 !! -68
|- style="text-align: center;"
|- style="color: white;" align="center" bgcolor="000000"
! colspan=2|Total!! 38 !! -30 !! 25 !! -15 !! 35 !! -31 !! 19 !! -12 !! 4 !! -0 !! 121 !! -88
|-
|}
{|class="wikitable collapsible collapsed" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; width:100%;"
|- align=center
!colspan="9"|Estadístiques na Seleición Nacional
|- align=left
! #!! Fecha!! Llugar!! Local!! Resultancia!! Visitante!! Competición
|-
|1.||<small>9 de setiembre de [[2009]]</small>||[[Estadiu Defensores del Chaco]], [[Asunción]], [[Paraguái]]||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}|| 1–0 ||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|Eliminatories 2010]]</small>
|-
|2.||<small>10 d'ochobre de [[2009]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||2–1||{{Bandera|Perú}} {{sel|Perú}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|Eliminatories 2010]]</small>
|-
|3.||<small>14 d'ochobre de [[2009]]</small>||[[Estadiu Centenariu]], [[Montevidéu]], [[Uruguái]]||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}||0–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2010|Eliminatories 2010]]</small>
|-
|4.||<small>14 de payares de [[2009]]</small>||[[Estadiu Vicente Calderón]], [[Madrid]], [[España]]||{{Bandera|España}} {{sel|España}}||2–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|5.||<small>3 de marzu de [[2010]]</small>||[[Allianz Arena|Estadiu Allianz Arena]], [[Munich]], [[Alemaña]]||{{Bandera|Alemaña}} {{sel|Alemaña}}||0–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|6.||<small>24 de mayu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||5–0||{{Bandera|Canadá}} {{sel|Canadá}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|7.||<small>12 de xunu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Ellis Park]], [[Johannesburgu]], [[Sudáfrica]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–0||{{Bandera|Nixeria}} {{sel|Nixeria}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2010|Copa Mundial 2010]]</small>
|-
|8.||<small>17 de xunu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Soccer City]], [[Johannesburgu]], [[Sudáfrica]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||4–1||{{Bandera|Corea del Sur}} {{sel|Corea del Sur}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2010|Copa Mundial 2010]]</small>
|-
|9.||<small>22 de xunu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Peter Mokaba]], [[Polokwane]], [[Sudáfrica]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||2–0||{{Bandera|Grecia}} {{sel|Grecia}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2010|Copa Mundial 2010]]</small>
|-
|10.||<small>27 de xunu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Soccer City]], [[Johannesburgu]], [[Sudáfrica]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||3–1||{{Bandera|Méxicu}} {{sel|Méxicu}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2010|Copa Mundial 2010]]</small>
|-
|11.||<small>3 de xunetu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Green Point]], [[Ciudá del Cabu]], [[Sudáfrica]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||0–4||{{Bandera|Alemaña}} {{sel|Alemaña}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2010|Copa Mundial 2010]]</small>
|-
|12.||<small>11 d'agostu de [[2010]]</small>||[[Estadiu Aviva]], [[Dublín]], [[Irlanda]]||{{Bandera|Irlanda}} {{sel|Irlanda}}||0–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|13.||<small>7 de setiembre de [[2010]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||4–1||{{Bandera|España}} {{sel|España}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|14.||<small>8 d'ochobre de [[2010]]</small>||[[Estadiu de Saitama]], [[Saitama (Saitama)|Saitama]], [[Xapón]]||{{Bandera|Xapón}} {{sel|Xapón}}||1–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|15.||<small>17 de payares de [[2010]]</small>||[[Estadiu Internacional Jalifa]], [[Doḥa]], [[Qatar]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–0||{{Bandera|Brasil}} {{sel|Brasil}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|16.||<small>9 de febreru de [[2011]]</small>||[[Stade de Genève]], [[Xinebra]], [[Suiza]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||2–1||{{Bandera|Portugal}} {{sel|Portugal}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|17.||<small>20 de xunu de [[2011]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||4–0||{{Bandera|Albania}} {{sel|Albania}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|18.||<small>1 de xunetu de [[2011]]</small>||[[Estadiu Ciudad de La Plata]], [[La Plata]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–1||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Copa América 2011]]</small>
|-
|19.||<small>6 de xunetu de [[2011]]</small>||[[Estadiu Brigadier Xeneral Estanislao López]], [[Ciudá de Santa Fe (Arxentina)|Santa Fe]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||0–0||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}||<small>[[Copa América 2011]]</small>
|-
|20.||<small>11 de xunetu de [[2011]]</small>||[[Estadiu Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba (Arxentina)|Córdoba]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||3–0||{{Bandera|Costa Rica}} {{sel|Costa Rica}}||<small>[[Copa América 2011]]</small>
|-
|21.||<small>16 de xunetu de [[2011]]</small>||[[Estadiu Brigadier Xeneral Estanislao López]], [[Ciudá de Santa Fe (Arxentina)|Santa Fe]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–1 (p:4-5)||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}||<small>[[Copa América 2011]]</small>
|-
|22.||<small>2 de setiembre de [[2011]]</small>||[[Salt Lake Stadium]], [[Calcutta]], [[India]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–0||{{Bandera|Venezuela}} {{sel|Venezuela}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|23.||<small>6 de setiembre de [[2011]]</small>||[[Estadiu Nacional Bangabandhu]], [[Dhaka]], [[Bangladex]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||3–1||{{Bandera|Nixeria}} {{sel|Nixeria}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|24.||<small>11 de payares de [[2011]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||1–1||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|25.||<small>15 de payares de [[2011]]</small>||[[Estadiu Metropolitanu Roberto Meléndez]], [[Barranquilla]], [[Colombia]]||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}|||1–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|26.||<small>29 de febreru de [[2012]]</small>||[[Stade de Suisse]], [[Berna]], [[Suiza]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–1||{{Bandera|Suiza}} {{sel|Suiza}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|27.||<small>2 de xunu de [[2012]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||4–0||{{Bandera|Ecuador}} {{sel|Ecuador}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|28.||<small>9 de xunu de [[2012]]</small>||[[MetLife Stadium]], [[Nueva Jersey]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||4–3||{{Bandera|Brasil}} {{sel|Brasil}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|29.||<small>15 d'agostu de [[2012]]</small>||[[Commerzbank-Arena]], [[Frankfurt del Main]], [[Alemaña]]||{{Bandera|Alemaña}} {{sel|Alemaña}}|||1–3||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|30.||<small>7 de setiembre de [[2012]]</small>||[[Estadiu Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba (Arxentina)|Córdoba]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–1||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|31.||<small>11 de setiembre de [[2012]]</small>||[[Estadiu Nacional de Perú]], [[Lima]], [[Perú]]||{{Bandera|Perú}} {{sel|Perú}}|||1–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|32.||<small>12 d'ochobre de [[2012]]</small>||[[Estadiu Malvinas Argentinas]], [[Ciudá de Mendoza|Mendoza]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–0||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|33.||<small>16 d'ochobre de [[2012]]</small>||[[Estadiu Nacional de Chile]], [[Santiago de Chile]], [[Chile]]||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}|||1–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|34.||<small>14 de payares de [[2012]]</small>||[[Estadiu Rei Fahd]], [[Riyad]], [[Arabia Saudita]]||{{Bandera|Arabia Saudita}} {{sel|Arabia Saudita}}|||0–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|35.||<small>6 de febreru de [[2013]]</small>||[[Friends Arena|Estadiu Friends Arena]], [[Estocolmu]], [[Suecia]]||{{Bandera|Suecia}} {{sel|Suecia}}|||2–3||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|36.||<small>22 de marzu de [[2013]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–0||{{Bandera|Venezuela}} {{sel|Venezuela}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|37.||<small>26 de marzu de [[2013]]</small>||[[Estadiu Hernando Siles]], [[La Paz]], [[Bolivia]]||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}|||1–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|38.||<small>7 de xunu de [[2013]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|39.||<small>11 de xunu de [[2013]]</small>||[[Estadiu Olímpicu Atahualpa]], [[Quitu]], [[Ecuador]]||{{Bandera|Ecuador}} {{sel|Ecuador}}|||1–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|40.||<small>10 de setiembre de [[2013]]</small>||[[Estadiu Defensores del Chaco]], [[Asunción]], [[Paraguái]]||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}|||2–5||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|41.||<small>11 d'ochobre de [[2013]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–1||{{Bandera|Perú}} {{sel|Perú}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|42.||<small>15 d'ochobre de [[2013]]</small>||[[Estadiu Centenariu]], [[Montevidéu]], [[Uruguái]]||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}|||3–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2014|Eliminatories 2014]]</small>
|-
|43.||<small>15 de payares de [[2013]]</small>||[[Estadiu Monumental]], [[Nueva Jersey]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0||{{Bandera|Ecuador}} {{sel|Ecuador}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|44.||<small>18 de payares de [[2013]]</small>||[[Estadiu Monumental]], [[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–0||{{Bandera|Bosnia y Herzegovina}} [[Seleición de fútbol de Bosnia y Herzegovina|Bosnia y Herzegovina]]||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|45.||<small>5 de marzu de [[2014]]</small>||[[Arena Națională|Estadiu Arena Națională]], [[Bucarest]], [[Rumanía]]||{{Bandera|Rumanía}} {{sel|Rumanía}}|||0–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|46.||<small>4 de xunu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–0||{{Bandera|Trinidá y Tobagu}} [[Seleición de fútbol de Trinidá y Tobagu|Trinidá y Tobagu]]||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|47.||<small>7 de xunu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Ciudad de La Plata]], [[La Plata]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–0||{{Bandera|Eslovenia}} {{sel|Eslovenia}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|48.||<small>15 de xunu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Maracaná]], [[Rio de Janeiro]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–1||{{Bandera|Bosnia y Herzegovina}} [[Seleición de fútbol de Bosnia y Herzegovina|Bosnia y Herzegovina]]||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|49.||<small>21 de xunu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Mineirão]], [[Belo Horizonte]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Irán}} {{sel|Irán}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|50.||<small>25 de xunu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Beira-Rio]], [[Porto Alegre]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–2||{{Bandera|Nixeria}} {{sel|Nixeria}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|51.||<small>1 de xunetu de [[2014]]</small>||[[Sable Corinthians|Estadiu Arena Corinthians]], [[São Paulo]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (ts:1-0)||{{Bandera|Suiza}} {{sel|Suiza}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|52.||<small>5 de xunetu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Mané Garrincha]], [[Brasilia]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Bélxica}} {{sel|Bélxica}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|53.||<small>9 de xunetu de [[2014]]</small>||[[Sable Corinthians|Estadiu Arena Corinthians]], [[São Paulo]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (p:4-2)||{{Bandera|Países Baxos}} {{sel|Holanda}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|54.||<small>13 de xunetu de [[2014]]</small>||[[Estadiu Maracaná]], [[Rio de Janeiro]], [[Brasil]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (ts:0-1)||{{Bandera|Alemaña}} {{sel|Alemaña}}||<small>[[Copa Mundial de Fútbol de 2014|Copa Mundial 2014]]</small>
|-
|55.||<small>3 de setiembre de [[2014]]</small>||[[ESPRIT arena|Estadiu ESPRIT arena]], [[Düsseldorf]], [[Alemaña]]||{{Bandera|Alemaña}} {{sel|Alemaña}}|||2–4||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|56.||<small>11 d'ochobre de [[2014]]</small>||[[Estadiu Nacional de Beixín|Estadiu Nacional de Beijing]], [[Beixín]], [[China]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–2||{{Bandera|Brasil}} {{sel|Brasil}}||<small>[[Superclásico de les Amériques de 2014]]</small>
|-
|57.||<small>12 de payares de [[2014]]</small>||[[West Ham United Football Club|Estadiu de West Ham]], [[Londres]], [[Inglaterra]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–1||{{Bandera|Croacia}} {{sel|Croacia}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|58.||<small>31 de marzu de [[2015]]</small>||[[MetLife Stadium]], [[Nueva Jersey]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–1||{{Bandera|Ecuador}} {{sel|Ecuador}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|59.||<small>6 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu San Juan del Bicentenariu]], [[Ciudá de San Juan|San Juan]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||5–0||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|60.||<small>13 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu La Portada]], [[La Serena (Chile)|La Serena]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–2||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|61.||<small>16 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu La Portada]], [[La Serena (Chile)|La Serena]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|62.||<small>20 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu Sausalito]], [[Viña del Mar]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Xamaica}} {{sel|Xamaica}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|63.||<small>26 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu Sausalito]], [[Viña del Mar]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (p:5-4)||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|64.||<small>30 de xunu de [[2015]]</small>||[[Estadiu Municipal de Concepción|Estadiu Ester Roa Rebolledo]], [[Concepción (Chile)|Concepción]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||6–1||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|65.||<small>4 de xunetu de [[2015]]</small>||[[Estadiu Nacional de Chile]], [[Santiago de Chile|Santiago]], [[Chile]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (p:1-4)||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}||<small>[[Copa América 2015]]</small>
|-
|66.||<small>4 de setiembre de [[2015]]</small>||[[BBVA Compass Stadium]], [[Texas]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||7–0||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|67.||<small>9 d'ochobre de [[2015]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–2||{{Bandera|Ecuador}} {{sel|Ecuador}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|68.||<small>13 d'ochobre de [[2015]]</small>||[[Estadiu Defensores del Chaco]], [[Asunción]], [[Paraguái]]||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}|||0–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|69.||<small>13 de payares de [[2015]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–1||{{Bandera|Brasil}} {{sel|Brasil}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|70.||<small>17 de payares de [[2015]]</small>||[[Estadiu Metropolitanu Roberto Meléndez]], [[Barranquilla]], [[Colombia]]||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}|||0–1||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|71.||<small>24 de marzu de [[2016]]</small>||[[Estadiu Nacional de Chile]], [[Santiago de Chile|Santiago]], [[Chile]]||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}|||1–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|72.||<small>29 de marzu de [[2016]]</small>||[[Estadiu Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba (Arxentina)|Córdoba]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–0||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|73.||<small>27 de mayu de [[2016]]</small>||[[Estadiu San Juan del Bicentenariu]], [[Ciudá de San Juan|San Juan]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Hondures}} {{sel|Hondures}}||<small>[[Amistosu]]</small>
|-
|74.||<small>6 de xunu de [[2016]]</small>||[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (California)|Santa Clara]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||2–1||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|75.||<small>10 de xunu de [[2016]]</small>||[[Soldier Field]], [[Chicago]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||5–0||{{Bandera|Panamá}} {{sel|Panamá}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|76.||<small>14 de xunu de [[2016]]</small>||[[CenturyLink Field]], [[Seattle]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–0||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|77.||<small>18 de xunu de [[2016]]</small>||[[Gillette Stadium]], [[Foxborough]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||4–1||{{Bandera|Venezuela}} {{sel|Venezuela}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|78.||<small>21 de xunu de [[2016]]</small>||[[Estadiu NRG]], [[Houston]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Estaos Xuníos}} {{sel|Estaos Xuníos}}|||0–4||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|79.||<small>26 de xunu de [[2016]]</small>||[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford]], [[Estaos Xuníos]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–0 (p:2-4)||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}||<small>[[Copa América Centenariu|Copa América Centenariu 2016]]</small>
|-
|80.||<small>1 de setiembre de [[2016]]</small>||[[Estadiu Malvinas Argentinas]], [[ciudá de Mendoza|Mendoza]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Uruguái}} {{sel|Uruguái}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|81.||<small>6 de setiembre de [[2016]]</small>||[[Estadiu Metropolitanu de Mérida|Estadiu Metropolitanu]], [[Mérida (Venezuela)|Mérida]], [[Venezuela]]||{{Bandera|Venezuela}} {{sel|Venezuela}}|||2–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|82.||<small>6 d'ochobre de [[2016]]</small>||[[Estadiu Nacional]], [[Lima (Perú)|Lima]], [[Perú]]||{{Bandera|Perú}} {{sel|Perú}}|||2–2||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|83.||<small>11 d'ochobre de [[2016]]</small>||[[Estadiu Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba (Arxentina)|Córdoba]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||0–1||{{Bandera|Paraguái}} {{sel|Paraguái}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|84.||<small>10 de payares de [[2016]]</small>||[[Estadiu Mineirão]], [[Belo Horizonte]], [[Brasil]]||{{Bandera|Brasil}} {{sel|Brasil}}|||3–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|85.||<small>15 de payares de [[2016]]</small>||[[Estadiu San Juan del Bicentenariu]], [[Ciudá de San Juan|San Juan]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||3–0||{{Bandera|Colombia}} {{sel|Colombia}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|86.||<small>23 de marzu de [[2017]]</small>||[[Estadiu Antonio Vespucio Liberti|Estadiu Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arxentina]]||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}|||1–0||{{Bandera|Chile}} {{sel|Chile}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|-
|87.||<small>28 de marzu de [[2017]]</small>||[[Estadiu Hernando Siles]], [[La Paz]], [[Bolivia]]||{{Bandera|Bolivia}} {{sel|Bolivia}}|||2–0||{{Bandera|Arxentina}} {{sel|Arxentina}}||<small>[[Clasificación de Conmebol pa la Copa Mundial de Fútbol de 2018|Eliminatories 2018]]</small>
|}
== Palmarés ==
=== Campeonatos nacionales ===
<br/>
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|-align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="200"|Títulu
!width="140"|Club
!width="140"|País
!width="95"|Añu
|-align=center
|[[Eredivisie]]
|[[AZ Alkmaar]]
|[[Países Baxos]]
|[[Eredivisie 2008-09|2008-09]]
|-align=center
|[[Supercopa de los Países Baxos]]
|[[AZ Alkmaar]]
|[[Países Baxos]]
|[[Supercopa de los Países Baxos 2009|2009]]
|-align=center
|[[FA Cup]]
|[[Manchester United Football Club|Manchester United]]
|[[Inglaterra]]
|[[FA Cup 2015-16|2015-16]]
|-align=center
|[[Community Shield]]
|[[Manchester United Football Club|Manchester United]]
|[[Inglaterra]]
|[[Community Shield 2016|2016]]
|-align=center
|[[Copa de la Lliga (Inglaterra)|Copa de la Lliga]]
|[[Manchester United Football Club|Manchester United]]
|[[Inglaterra]]
|[[Copa de la Lliga d'Inglaterra 2016-17|2016-17]]
|}
=== Campeonatos Internacionales ===
<br/>
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|-align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="200"|Títulu
!width="140"|Equipu (*)
!width="140"|Sede
!width="95"|Añu
|-align=center
|[[Copa Mundial de Fútbol Sub-20]]
|[[Seleición de fútbol sub-20 d'Arxentina|Seleición d'Arxentina]]
|{{Bandera|Canadá}} [[Toronto]]
|[[Copa Mundial de Fútbol Sub-20 de 2007|2007]]
|-align=center
|[[Medaya d'oru|Oro]] nos [[Fútbol nos Xuegos Olímpicos|Xuegos Olímpicos]]
|[[Seleición de fútbol sub-23 d'Arxentina|Seleición d'Arxentina]]
|{{Bandera|China}} [[Beixín]]
|[[Tornéu masculín de fútbol nos Xuegos Olímpicos de Beixín 2008|2008]]
|-align=center
|[[Lliga Europa de la UEFA]]
|[[Manchester United Football Club|Manchester United]]
|{{Bandera|Suecia}} [[Solna]]
|[[Lliga Europa de la UEFA 2016-17|2016-17]]
|}
=== Distinciones individuales ===
{|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
|-align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;"
!width="600"|Distinción
!width="70"|Añu
|-align=center
|Segundu porteru arxentín con más presencies na Copa Mundial de Fútbol.<ref>{{cita web |url=http://www.losandes.com.ar/noticia/romero-supero-a-pumpido-en-presencies-mundialistas-798681|urlarchivu=https://archive.today/20160522040037/http://www.losandes.com.ar/noticia/romero-supero-a-pumpido-en-presencies-mundialistas-798681|títulu=Romero superó a Pumpido en presencies mundialistas|editorial=''Los Andes''|fecha=5 de xunetu de 2014|fechaarchivu=22 de mayu de 2016|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref>
|[[Copa Mundial de Fútbol 2014|2014]]
|-align=center
|Escoyíu [[Xugador Más Pervalible|xugador del partíu]] del alcuentru contra los {{sel|Países Baxos}} de la Copa Mundial.<ref>{{cita web |url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186490/|títulu=Netherlands 0-0 Arxentina|editorial=FIFA.com|fecha=9 de xunetu de 2014|fechaaccesu=22 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|2014
|-align=center
|Porteru arxentín col récor de valla invicta na Copa Mundial.<ref name="imbatibilidá"/>
|2014
|-align=center
|Nomáu al [[Premios de la Copa Mundial de Fútbol|Guante d'Oru]] al meyor porteru de la Copa Mundial.<ref>{{cita web |url=https://www.clarin.com/mb2014/sirve-consuelu-Balon-Oru-Messi_0_B1SewIj9Pme.html|títulu=Nun sirve de consuelu: el Balón d'Oru foi para Messi|editorial=''Clarín''|fecha=13 de xunetu de 2014|fechaaccesu=14 de xunetu de 2017}}</ref>
|2014
|-align=center
|Sestu meyor porteru del mundu pola [[IFFHS]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1758421-sergio-romero-el sestu meyor-arqueru-del mundu-en-2014|títulu=Sergio Romero, el sestu meyor arqueru del mundu en 2014|editorial=''La Nación''|fecha=8 de xineru de 2015|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref>
|2014
|-align=center
|Porteru con más presencies na hestoria de la Seleición Arxentina.<ref name="Seleición"/>
|2015
|-align=center
|Incluyíu nel once ideal de la Lliga Europa de la UEFA.<ref>{{cita web |url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2471052.html#/photos/|títulu=UEFA Europa League Squad of the 2016/17 Season|editorial=UEFA.com|fecha=25 de mayu de 2017|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
|[[Lliga Europa de la UEFA 2016-17|2016-17]]
|}
== Vida privada ==
=== Familia ===
Sergio Germán Romero nació'l 22 de febreru de 1987 en [[Bernardo de Irigoyen]] (Misiones). El so padre, Ramón, ye un [[Xendarmería Nacional Arxentina|xendarme]] retiráu.<ref name="RacingElGráfico"/> Tien tres hermanos mayores, Oscar, Marcos y [[Diego Romero|Diego]]. Esti postreru ye xugador de [[baloncestu]] profesional.<ref name="RacingLaNación"/><ref name="RacingElGráfico"/> Cuando Romero tenía nueve años, la so familia treslladar a [[Comodoro Rivadavia]] (Chubut).<ref name="RacingLaNación"/>
Romero casóse cola ex-modelu [[Eliana Guercio]] el 16 d'ochobre de 2008.<ref name="guercio">{{cita web|url=https://www.infobae.com/2010/02/17/501062-guercio-y-romero-papes/|títulu=Guercio y Romero, pás|fechaaccesu=18 de febreru de 2010|fecha=17 de febreru de 2010|editorial=''Infobae''}}</ref> El 15 de febreru de 2010 nació nos Países Baxos la so fía Jazmín,<ref name="guercio"/> el 14 de setiembre de 2012 nació la so segunda fía Chloe,<ref>{{cita web|url=https://www.infobae.com/2012/09/14/670616-eliana-guercio-y-sergio-romero-fueron-nuevamente-padres/|títulu=Eliana Guercio y Sergio Romero fueron nuevamente padres|editorial=''Infobae''|fecha=14 de setiembre de 2012|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref> y el 24 de febreru de 2018 nació la so tercer fía, Meghan.<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/2075779-ye-una-nena-eliana-guercio-y-sergio-romero-estan-esperando-la so-tercer-fía|títulu=¡Ye una nena! Eliana Guercio y Sergio Romero tán esperando la so tercer fía|editorial=''La Nación''|fecha=24 d'ochobre de 2017|fechaaccesu=8 d'avientu de 2017}}</ref><ref>{{cita web |títulu=Nació la tercer fía de Eliana Guercio y Sergio Romero: foi bautizada con un nome bien particular |url=https://www.infobae.com/teleshow/infoshow/2018/02/24/nacio-la-tercer-fía-de-eliana-guercio-y-sergio-romero-foi-bautizada-con-un-nome-bien-particular/ |obra=Infobae |fecha=24 de febreru de 2018 |fechaaccesu=24 de febreru de 2018 }}</ref>
=== Reconocimiento ===
Romero foi declaráu ciudadanu pernomáu de Bernardo de Irigoyen, ciudá d'onde ye natural. Esta mención dar a conocer nel actu pol 93ᵘ aniversariu de la llocalidá, depués de que'l plantel de la seleición arxentina llegara al país depués de la Copa Mundial de Fútbol de 2014.<ref>{{cita publicación|títulu=Irigoyen nomó "ciudadanu pernomáu" a Sergio Romero|url=http://www.noticiasdel6.com/ampliar_.php?id=133981&titulo=irigoyen_nomo_ciudadano_pernomáu_a_sergio_romero|fechaaccesu=12 de xunetu de 2014}}</ref> L'intendente del conceyu dixo que Romero los representa ante'l mundu».<ref>{{cita publicación|títulu=Sergio Romero foi declaráu ciudadanu pernomáu de Bernardo de Irigoyen|url=http://misionesonline.net/2014/07/14/sergio-romero-foi-declaráu-ciudadanu-pernomáu-de-bernardo-de-irigoyen/|fechaaccesu=14 de xunetu de 2014}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{traducíu ref|en|Sergio Romero|789113977|Inglés|trad=parcial}}
{{enllaces deportista}}
{{NF|1987||Romero, Sergio}}
{{Tradubot|Sergio Germán Romero}}
[[Categoría:Deportistes nos Xuegos Olímpicos de Beixín 2008]]
[[Categoría:Medayistes olímpicos d'Arxentina]]
[[Categoría:Medayistes olímpicos d'oru]]
[[Categoría:Futbolistes na Copa Mundial de 2010]]
[[Categoría:Futbolistes na Copa Mundial de 2014]]
[[Categoría:Futbolistes na Copa América 2015]]
[[Categoría:Futbolistes d'Arxentina]]
[[Categoría:Porteros de fútbol]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con tables frañíes]]
6gwbgfy1isws1inftn8fd1xy6bg80cl
Rexones y departamentos del Perú
0
143429
4527165
4496509
2026-09-10T16:00:56Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 0 referencia(es) y marcando 12 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527165
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|Mapa de los actuales departamentos de [[Perú]].]]
Les '''rexones''' y los '''departamentos''' son les [[demarcación alministrativa|circunscripciones]] de mayor nivel de [[Perú]]. Tán dotaos de gobiernos autónomos n'asuntos políticos y alministrativos delimitados. Dende [[2003]], el Perú cunta con 26 circunscripciones de nivel rexonal: 24 departamentos y dos [[Provincies de Perú|provincies]] con rexímenes especiales, a saber: la [[provincia constitucional del Callao]], que cunta con un gobiernu rexonal propiu ensin pertenecer a nengún departamentu; y la [[provincia de Lima]], que nun depende del gobiernu rexonal del so [[Departamentu de Lima|departamento homónimu]], sinón que [[Municipalidá Metropolitana de Lima|la so municipalidá]] cuenta coles facultaes y competencies de too gobiernu rexonal, al empar que se topa escluyida del procesu de rexonalización.
Los departamentos crear en 1821 mientres el [[Independencia de Perú|nacencia de la República]], siguiendo'l [[Departamentos de Francia|modelu francés]], como reemplazu de les [[Intendencia indiana|intendencies]] de la [[Virreinatu de Perú|dómina virreinal]]. Darréu, hubo socesives divisiones que dieron llugar a la creación de los actuales departamentos. Pela so parte, les rexones –que fueron mentaes na [[Constitución pa la República de Perú (1979)|Constitución de 1979]]– recién seríen instauraes en 1987 por aciu Llei 24650.<ref>{{cita web|títulu=Llei De Bases De La Regionalizacion|url=http://peru.justia.com/federales/lleis/24650-mar-19-1987/gdoc/|editorial=Justia Perú|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref> En febreru de 1993 por aciu Llei 26922, el presidente [[Alberto Fujimori]] reemplazar colos Conseyos Transitorios d'Alministración Rexonal (CTAR).<ref>{{cita web|títulu=Llei Non. 26922 Llei Marco de Descentralización|url=http://www4.congresu.gob.pe/comisiones/1999/descentralizacion/Leydes.htm|editorial=Congresu de la República|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref> En 2002 incluyóse nuevamente a les rexones na [[Constitución Política de Perú de 1993|Constitución]], creándose [[Gobiernos Rexonales de Perú|gobiernos rexonales]] con autonomía política, económica y alministrativa, pa cada departamentu y pa la [[Provincia Constitucional del Callao]], col fin d'empecipiar el procesu de descentralización y fundir los departamentos por aciu referendu.<ref>{{cita web|títulu=MEMORIA DE LA COMISIÓN DE CONSTITUCIÓN, REGLAMENTU Y ACUSACIONES CONSTITUCIONALES Periodos 2001 - 2002; 2002 - 2003|url=http://www4.congresu.gob.pe/comisiones/2002/constitucion/Memories_comi_const_2003.pdf|editorial=Congresu de la República|formatu=PDF|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref><ref name="regdep">{{cita web|títulu=Rexones y Departamentos de Perú|url=http://www.intertournet.com.ar/web11/pe/provincies/default.htm|editorial=intertournet|fechaaccesu=12 de xunetu de 2017}}</ref>
Anguaño, nun s'estableció nenguna rexón de manera oficial. Depués de la creación de los gobiernos rexonales, ye frecuente nomar informalmente como rexón a cualesquier de los 24 departamentos y a la Provincia Constitucional del Callao, pos estes circunscripciones territoriales tienen un gobiernu rexonal propiu. La [[provincia de Lima]] foi salvada d'esti procesu y nun va formar parte de nenguna rexón.<ref name="regdep" />
== Historia ==
{{VT|Rexonalización de Perú}}
Escontra fines de la dómina colonial, el [[Virreinatu de Perú]] topábase estremáu n'ocho [[intendencia indiana|intendencies]], a saber [[Intendencia de Lima|Lima]], [[Intendencia del Cuzco|Cuzco]], [[Intendencia d'Arequipa|Arequipa]], [[Intendencia de Puno|Puno]], [[Intendencia de Trujillo|Trujillo]], [[Intendencia de Huancavelica|Huancavelica]], [[Intendencia de Huamanga|Huamanga]] y [[Intendencia de Tarma|Tarma]], más la [[Comandancia Xeneral de Maynas]]. Nel reglamentu provisional del [[Protectoráu de Perú|Protectoráu]] qu'estableció don [[José de San Martín]], axustóse la creación de cuatro departamento nos territorios entós llibres: Trujillo, La Mariña, Huaylas y Tarma, a los cualos amestóse La Capital, depués Lima, tres xurar de la [[Independencia de Perú|Independencia]]. Al rematar la guerra, el Perú topábase estremáu n'ocho departamento con territorios similares o equivalentes a les xurisdicciones de les ex intendencies virreinales.
Col trescurrir del tiempu creáronse nuevos departamentos y provincies especiales (''provincies mariniegues'', ''provincies fluviales''), llegando al añu de 1980 cuntando con venticuatro departamento y una provincia especial (la del [[Provincia Constitucional del Callao|Callao]]). Como la concentración del poder políticu y económicu amontar en [[Lima]], la capital del país, munches alministraciones trataron de descentralizar el país anque con poco ésitu.<ref>Schönwälder, ''Linking civil society'', p. 94.</ref> Diversos testos constitucionales ingresaron figures polítiques como xuntes departamentales (1823, 1828, 1856, 1886), conseyos departamentales (1873) y congresos rexonales (1919), que quedaben refugaos al poco tiempu.<ref>[https://web.archive.org/web/http://palestra.pucp.edu.pe/index.php?pag=dossier_fechos_de_interes_7.htm ''Hestoria de la Descentralización: Propuestes y aiciones''] en Palestra, Portal d'Asuntos Públicos de la PUCP.</ref>
=== Les CORDES del Gobiernu militar ===
Mientres el [[Gobiernu Revolucionariu de les Fuercies Armaes]], l'executivu descentralizó dalgunes de les sos decisiones por aciu la creación de ''Organismos Departamentales de Desenvolvimientu'' (ORDES), depués llamaes ''Corporaciones Departamentales de Desenvolvimientu'' (CORDES), organismos encargaes principalmente de la xestión d'obres d'infraestructura específiques determinaes nes sos respeutives lleis de creación, dende los mesmos territorios onde s'executaben.<ref>{{cita web |año = 2012 |url = http://www.egc.edu.pe/revista/numbero2/enllaces/articulo5x.htm |títulu = Cronología de la Descentralización nel Perú |editor = Escuela de Posgráu de la Universidá Continental |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20121104220029/http://www.egc.edu.pe/revista/numbero2/enllaces/articulo5x.htm |fechaarchivu = 4 de payares de 2012 }}</ref> El centralismu sicasí amontóse dada les escases atribuciones que tuvieron los departamentos y la municipalidaes.
=== De la constitución de 1979 a la creación de les CTAR ===
[[Ficheru:Peru - 1989 Regions (locator map, labeled, ES).svg|thumb|200px|Rexones Polítiques creaes mientres el gobiernu [[Alianza Popular Revolucionaria Americana|aprista]] d'[[Alan García]] (1985-1990).]]
La [[Constitución pa la República de Perú (1979)|constitución peruana de 1979]] contuvo previsiones pa la descentralización del poder por aciu la creación de rexones autónomes pero éstes nun fueron implementaes.<ref>O'Neill, ''Decentralizing the State'', p. 197.</ref> Mientres los últimos años del [[Primer Gobiernu de Alan García Pérez|primer gobiernu de Alan García]], el gobiernu enfrentó la posibilidá de perder les [[Eleiciones xenerales de Perú de 1990|eleiciones presidenciales de 1990]] por cuenta de una crisis económica xeneralizada y a la inestable aprobación popular. Como forma d'establecer una fonte de poder alternativa, promulgando la Llei 24650 «Llei de Bases de la Regionalizacion», el 20 de marzu de 1987, el réxime estableció doce rexones autónomes el 20 de xineru de 1989 cola esperanza de ganar delles eleiciones a esti nivel.<ref name="O'Neill 2005:199">O'Neill, ''Decentralizing the State'', p. 199.</ref>
Sicasí, por cuenta de lo azotao de la so creación, los gobiernos rexonales escarecieron de recursos fiscales propios, asina que dependieron de la bondá del gobiernu central pa los fondos.<ref name="O'Neill 2005:199"/> Les eleiciones presidenciales de 1990 tuvieron marcaes pol descreitu al sistema partidariu, evidenciado pola eleición d'[[Alberto Fujimori]], un candidatu independiente. Fujimori retuvo les tresferencies financieres a los gobiernos rexonales y depués, el 29 d'avientu de 1992, reemplazar colos Conseyos Transitorios d'Alministración Rexonal (CTAR) creaos pa cada departamentu.
Eslleiendo'l congresu mientres la [[Autogolpe en Perú de 1992|crisis constitucional de 1992]], Fujimori convocó a eleiciones pa una Asamblea Constituyente la cual promulgó la [[Constitución Política de Perú (1993)|constitución de 1993]]. Esti nuevu testu incluyó provisiones pa la creación de rexones con gobiernos escoyíos y autónomos, pero nun fueron llevaes a cabu. La Llei Marco de Descentralización promulgada'l 30 de xineru de 1998, confirmó la permanencia de los conseyos transitorios, agora so la supervisión del Ministeriu de la Presidencia.<ref>Schönwälder, ''Linking civil society'', pp. 195–196.</ref>
=== La reactivación del procesu de rexonalización ===
[[Ficheru:Peru -2005 Region proposals (locator map, labeled ES).svg|thumb|200px|Propuestes de rexón votaes nel referendu del [[2005]]. Nenguna foi aprobada.]]
En payares de 2000, [[Alberto Fujimori|Fujimori]] arrenunció por cuenta d'acusaciones d'autoritarismu, corrupción y violaciones de derechos humanos.<ref>{{cita web |año = 2000 |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1031752.stm |títulu = Fujimori: Torne and fall |editor = [[British Broadcasting Corporation|BBC News]] |idioma = inglés |fechaaccesu = 1 d'avientu de 2007}}</ref> Dempués d'un gobiernu de transición dirixíu por [[Valentín Paniagua]], [[Alejandro Toledo Manrique|Alejandro Toledo]] foi escoyíu presidente pal periodu 2001–2006 nun contestu qu'incluyó la creación de gobiernos rexonales.<ref>{{cita web |apellíu = Forero |nome = Juan |añu = 2002 |url = http://www.nytimes.com/2002/11/18/world/opposition-party-makes-strong-showing-in-peru-election.html |títulu = Opposition Party Makes Strong Showing in Peru Election |editor = [[The New York Times]] |idioma = inglés |fechaaccesu = 1 d'avientu de 2007}}</ref> La nueva alministración dispunxo'l marcu llegal pa les nueves divisiones alministratives na Llei de Bases de la Descentralización, promulgada'l 17 de xunetu de 2002, y la [[Llei Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú|Llei Orgánica de Gobiernos Rexonales]] promulgada'l 19 de payares de 2002.
Los nuevos Gobiernos Rexonales fueron escoyíos el 20 de payares de 2002, unu por cada antiguu departamentu y unu na [[Provincia Constitucional del Callao]]. La [[provincia de Lima]], que contién a la capital, foi escluyida del procesu por tar destinada a nun conformar parte de nenguna de les futures rexones. Nes [[Eleiciones xenerales de Perú de 2001|eleiciones de 2001]], munchos de los gobiernos rexonales fueron a partíos de la oposición, con dolce ganaes pol [[Partíu Aprista Peruanu|Partíu Aprista]] y namái una por [[Perú Posible]], el partíu del entós presidente Toledo.<ref>{{cita web |año = 2001 |url = http://www.onpe.gob.pe/infoelec/downloads/REXONALES_candidatos_porcentaxe.xls |títulu = Resultaos rexonales |editor = [[Oficina Nacional de Procesos Eleutorales (Perú)|Oficina Nacional de Procesos Eleutorales]] |fechaaccesu = 28 de febreru de 2008 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20070728075706/http://www.onpe.gob.pe/infoelec/downloads/REXONALES_candidatos_porcentaxe.xls |fechaarchivu = 28 de xunetu de 2007 }}</ref> La combinación d'una fuerte oposición y un gobiernu deficiente llevaron a la esmolición sobre una inminente crisis política, sicasí, esti nun foi'l casu yá que los nuevos gobiernos rexonales fueron absorbíos por problemes locales y amosaron poca iniciativa na política nacional.<ref>Monge, ''Los gobiernos rexonales'', p. 34.</ref>
Entá quedaba por ser dau l'últimu pasu pa la conformanza de rexones: La fusión de departamentos. Por cuenta de que les circunscripciones territoriales que los gobiernos rexonales heredaron de los departamentos son consideraes bien pequeñes, por aciu referendu con aprobación mayoritaria en tolos departamentos d'una propuesta de rexón, de conformidá cola Llei Bases de la Descentralización preve la creación de les rexones depués de que los departamentos espresen la so aprobación.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.redrrss.pe/material/20090128192545.pdf |títulu = Ley de Bases de la Descentralización - Artículu 29 |editor = Red d'Instituciones Especializaes en Capacitación pa la Xestión Integral de les Residuos Sólides |páxina = 11 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20150922064957/http://www.redrrss.pe/material/20090128192545.pdf |fechaarchivu = 2015-09-22 }}</ref> El primer referendu d'esti tipu foi lleváu a cabu'l 30 d'ochobre de 2005 coles siguientes propuestes a ser consultaes nes urnes:
* ''Rexón Cusco-Apurímac'': [[Departamentu de Apurímac|Apurímac]], [[Departamentu del Cuzco|Cuzco]]
* ''Región Sur Andina'': [[Departamentu d'Arequipa|Arequipa]], [[Departamentu de Puno|Puno]], [[Departamentu de Tacna|Tacna]]
* ''Rexón Ica-Ayacucho-Huancavelica'': [[Departamentu d'Ayacucho|Ayacucho]], [[Departamentu de Huancavelica|Huancavelica]], [[Departamentu d'Ica|Ica]]
* ''Rexón Nor-Centru-Oriental'': [[Departamentu de Áncash|Áncash]], [[Departamentu de Huánuco|Huánuco]], [[Departamentu de Junín|Junín]], [[Departamentu de Lima|Lima]], [[Departamentu de Pasco|Pasco]]
* ''Región Norte'': [[Departamentu de Lambayeque|Lambayeque]], [[Departamentu de Piura|Piura]], [[Departamentu de Baltes|Baltes]]
Estes propuestes fueron refugaes pol electoráu de toles rexones arreyaes cola esceición d'[[Arequipa]], polo que nenguna fusión foi puesta en marcha.<ref>{{cita web |año = 2001 |url = http://www.web.onpe.gob.pe/modEleiciones/eleiciones/resultaos2005ref/referendos/index.php |títulu = Referendu pa la Integración y Conformanza de Rexones 2005 |editor = Oficina Nacional de Procesos Eleutorales |fechaaccesu = 5 de febreru de 2010}}</ref> Nueves eleiciones pa los gobiernos rexonales fueron celebraes el 19 de payares de 2006; la mayoría de los gobiernos rexonales fueron a manes de movimientos políticos locales en llugar de dir a partíos nacionales. El APRA, que ganó les eleiciones presidenciales del 4 de xunu de 2006, namái llogró ganar en dos departamentos, tolos otros partíos nacionales ganaron entá menos.<ref>{{cita web |año = 2006 |url = http://www.web.onpe.gob.pe/modEleiciones/eleiciones/resultadoserm2006/index.onpe |títulu = Eleiciones Rexonales y Municipales 2006 |editor = Oficina Nacional de Procesos Eleutorales |fechaaccesu = 2 de marzu de 2008}}</ref>
=== Segundu procesu de consulta ===
[[Ficheru:Peru - 2011 Region proposals (locator map, labeled ES).svg|thumb|200px|Mapa colos proyeutos de conformanza de rexones de Perú a ser votaes nel próximu referendu.]]
Tres el retrocesu que significó'l referendu de 2005, poques propuestes de conformanza de rexones fueron presentaes. N'ochobre de 2006, empezaron les primeres conversaciones ente los gobiernos rexonales d'[[Departamentu de Áncash|Áncash]], [[Departamentu de Huánuco|Húanuco]] y [[Departamentu de Ucayali|Ucayali]].<ref>{{cita web |año = 2008 |url = http://elcomercio.pe/ediciononline/html/2008-08-22/ancash-huanuco-y-ucayali-reunen-aldericar-formacion-macrorregion.html |títulu = Áncash, Huánuco y Ucayali axuntar p'aldericar formación de macrorregión |editor = [[El Comercio (Perú)|El Comercio]] |fechaaccesu = 27 de xunu de 2009}}</ref> Les conversaciones desaguaron na primer propuesta de conformanza rexonal tres el referendu a la fecha (2009), la ''(Macro) Rexón Nor Centro Oriente'' actu que foi oficializáu en [[Palaciu de Gobiernu de Perú|Palaciu de Gobiernu]] en menos de cuatro meses, el 10 d'avientu de 2008.<ref>{{cita web |año = 2008 |url = http://www.larepublica.pe/10-12-2008/ancash-huanuco-y-ucayali-llancen-oficialmente-region-pilotu-nor-centru-oriente |títulu = Áncash, Huánuco y Ucayali llancen oficialmente rexón piloto Nor Centru Oriente |editor = [[La República (Perú)|La República]] |fechaaccesu = 27 de xunu de 2009}}</ref> Del llau opuestu, los sucesos de la [[paralización del departamentu de Moquegua de 2008]] confrontaron a los departamentos de [[Departamentu de Moquegua|Moquegua]] y de [[Departamentu de Tacna|Tacna]] pol repartu del canon mineru metanes protestes violentes en dambes rexones, que dexó distancies polítiques pocu salvables pal so ingresu nun procesu común de conformanza rexonal.<ref>{{cita web |apellíu = Zumaeta |nome = Milagros |añu = 2008 |url = http://enlacenacional.com/2008/11/06/tacna-y-moquegua-la guerra-pol canon/ |títulu = Tacna y Moquegua, la guerra pol canon |editor = Enllace Nacional |fechaaccesu = 27 de xunu de 2009 }}</ref>
== Gobiernu ==
{{AP|Gobiernos Rexonales de Perú}}
Los departamentos gobernar por aciu los sos respeutivos gobiernos rexonales. D'alcuerdu a la [[Llei Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú|Llei Orgánica de Gobiernos Rexonales]], les responsabilidaes de los gobiernos rexonales inclúin el desenvolvimientu de la planificación rexonal, execución de proyeutos d'inversión pública, promoción de les actividaes económiques y alministración de la propiedá pública.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículu 10 |editor = [[Congresu de la República de Perú]] |páxina = 2 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref> Los gobiernos rexonales tán compuestos d'un presidente y un conseyu, que sirven por un periodu de cuatro años; adicionalmente, esiste un conseyu de coordinación integráu polos alcaldes provinciales y representantes de la [[Sociedá civil (ciencia política)|sociedá civil]].<ref name="Llei Orgánica_1">{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículu 11 |editor = Congresu de la República de Perú |páxina = 3 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref>
El Gobernador Rexonal<ref>{{cita web |año = 2015 |url = http://www.leyes.congreso.gob.pe/Documento/Ley/30305.pdf |títulu = Ley Nᵘ30305, Llei de Reforma de los Artículos 191º, 194° y 203° de la Constitución Política de Perú |editor = [[Estáu de Perú|Portal del Estáu Peruanu]] |páxina = 1 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 10 de marzu de 2015 }}</ref> (enantes llamáu Presidente Rexonal) ye'l [[Xefe de Gobiernu]]; les sos funciones inclúin proponer y executar el presupuestu, designar a los oficiales de gobiernu, promulgar decretos y resolvimientos, executar planes y programes rexonales y alministrar les propiedaes y rentes rexonales.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículu 21 |editor = Congresu de la República de Perú |páxina = 5 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref> El Conseyu Rexonal alderique y vota sobre'l presupuestu suxeríu pol presidente rexonal, tamién supervisa a tolos oficiales de gobiernu y puede deponer del so cargu al presidente, el so vicepresidente y a cualquier miembru del conseyu.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículu 15 |editor = Congresu de la República de Perú |páxina = 3 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref> El Conseyu de Coordinación Rexonal tien un papel consultivu nos asuntos de planiamientu y presupuestu, nun tien poderes executivos nin llexislativos.<ref name="Llei Orgánica_1"/>
La Llei Orgánica de Gobiernos Rexonales axusta la tresferencia gradual de les funciones del gobiernu central a les rexones, una vegada determinada la so acreditación como capaz d'embarcase neses xeres.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículos 81-84 |editor = Congresu de la República de Perú |páxina = 14 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref> Pa supervisar esti procesu, la Llei de Bases de la Descentralización creó'l Conseyu Nacional de Descentralización.<ref>{{cita web |año = 2002 |url = http://www.congreso.gob.pe/ntley/Imagenes/Lleis/27867.pdf |títulu = Ley Orgánica de Gobiernos Rexonales de Perú - Artículos 23-24 |editor = Congresu de la República de Perú |páxina = 5 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 }}</ref> Sicasí, esta institución foi criticada de ser burocrática y inefectiva pol gobiernu d'[[Alan García]], entós Presidente de la República. Por eso, el 24 de xineru de 2007, el conseyu foi abolíu y reemplazáu pola Secretaría de Descentralización, una dependencia del [[Presidente del Conseyu de Ministros de Perú|espacho del Primer Ministru]].<ref>{{cita web |año = 2007 |url = http://www.peru.gob.pe/docs/PLANES/145/PLAN_145_Reglamentu%20de%20Organizaci%C3%B3n%20y%20Funciones%20-%20PCM_2010.pdf |títulu = Decreto Supremu Nᵘ007-2007-PCM - Artículos 1-3 |editor = [[Estáu de Perú|Portal del Estáu Peruanu]] |páxina = 1 |formatu= [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012}}</ref> Dos meses dempués, los gobernadores rexonales axuntaos na ciudá de [[Huánuco]] establecieron una Asamblea Nacional de Gobiernos Rexonales como una institución de coordinación alternativa, independiente del Gobiernu Central.<ref>{{cita web |año = 2007 |url = http://www.mesadeconcertacion.org.pe/documentos/xeneral/xen_00854.pdf |títulu = Declaración de Huánuco - Artículos 1-2 |editor = Mesadeconcertacion.org.pe |páxina = 1 |formatu = [[PDF]] |fechaaccesu = 13 de xunu de 2012 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20120210183819/http://www.mesadeconcertacion.org.pe/documentos/xeneral/xen_00854.pdf |fechaarchivu = 10 de febreru de 2012 }}</ref>
== Llistáu ==
Esta ye una llista de les circunscripciones rexonales al 2010. Na actualidá, nun s'atopa constituyida nenguna rexón política nel país, siendo la única categoría de circunscripción político-alministrativa del país el departamentu, que nel ordenamientu xurídicu nun s'estrema abondo bien de la categoría de rexones más que por un asuntu de antecedencia: eventualmente tolos departamentos tienen de fundise pa formar rexones.
La información d'área y población foi arrexuntada de datos oficiales pol [[Institutu Nacional d'Estadística ya Informática]] de Perú.<ref>{{cita web |url = http://proyeutos.inei.gob.pe/mapes/bid/ |títulu = Bancu d'Información Distrital |editor = [[Institutu Nacional d'Estadística ya Informática]] |fechaaccesu = 30 de payares de 2007 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20100930000353/http://proyeutos.inei.gob.pe/mapes/bid/ |fechaarchivu = 30 de setiembre de 2010 }}</ref> Los datos demográficos tán basaos nel [[Censu peruanu de 2007|censu de 2007]]<ref>{{cita web |año = 2007 |url = http://desa.inei.gob.pe/censos2007/tabulados/?id=ResultadosCensales |títulu = Censo Nacionales 2007: XI de Población y VI de Vivienda |editor = Institutu Nacional d'Estadística ya Informática |fechaaccesu = 30 de payares de 2007 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20110803211219/http://desa.inei.gob.pe/censos2007/tabulados/?id=ResultadosCensales |fechaarchivu = 3 d'agostu de 2011 }}</ref> lleváu a cabu'l domingu 21 d'ochobre de 2007. La densidá poblacional ta dada con una cifra decimal en persones per quilómetru cuadráu. Los númberos [[Ubigeo]] son códigos usaos pol INEI pa identificar les subdivisiones alministratives nacionales.<ref name="ubigeo">{{cita web |url = http://iinei.inei.gob.pe/iinei/siscodes/UbigeoMarco.htm |títulu = Código d'Allugamientu Xeográficu |editor = Institutu Nacional d'Estadística ya Informática |fechaaccesu = 30 de payares de 2007 |urlarchivu = https://web.archive.org/web/20071117113232/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/siscodes/UbigeoMarco.htm |fechaarchivu = 17 de payares de 2007 }}</ref>
</br clear:all/>
<center>
{| class="wikitable sortable" style="vertical-align:middle;"
|+ Circunscripciones d'ámbitu rexonal de Perú
|-style="vertical-align:top;"
! [[Ubigeo]]
! Departamentu<br />
! Capital<br />
! Superficie<br />(km²)
! Población<br />
! Densidá<br />(hab/km²)
! class="unsortable"|Allugamientu
|-
| 01
| [[Departamentu d'Amazones (Perú)|Amazones]]
| [[Chachapoyas (ciudá)|Chachapoyas]]
| align="right" | {{formatnum:39249.13}}
| align="right" | {{formatnum:375993}}
| align="right" | {{formatnum:9.6}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Amazonas Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 02
| [[Departamentu de Áncash|Áncash]]
| [[Huaraz]]
| align="right" | {{formatnum:35914.81}}
| align="right" | {{formatnum:1063459}}
| align="right" | {{formatnum:29.6}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Ancash Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 03
| [[Departamentu de Apurímac|Apurímac]]
| [[Abancay]]
| align="right" | {{formatnum:20895.79}}
| align="right" | {{formatnum:404190}}
| align="right" | {{formatnum:19.3}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Apurímac Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 04
| [[Departamentu d'Arequipa|Arequipa]]
| [[Arequipa]]
| align="right" | {{formatnum:63345.39}}
| align="right" | {{formatnum:1152303}}
| align="right" | {{formatnum:18.2}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Arequipa Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 05
| [[Departamentu d'Ayacucho|Ayacucho]]
| [[Ayacucho]]
| align="right" | {{formatnum:43814.80}}
| align="right" | {{formatnum:612489}}
| align="right" | {{formatnum:14.0}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Ayacucho Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 06
| [[Departamentu de Cajamarca|Cajamarca]]
| [[Cajamarca]]
| align="right" | {{formatnum:33317.54}}
| align="right" | {{formatnum:1387809}}
| align="right" | {{formatnum:41.7}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Cajamarca Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 07
| [[Provincia constitucional del Callao|Callao]]<ref>Al pie de la [[Provincia de Lima|Ciudá de Lima]], forma parte de la llamada [[Lima Metropolitana]].</ref>
| [[Callao]]
| align="right" | {{formatnum:146.98}}
| align="right" | {{formatnum:876877}}
| align="right" | {{formatnum:5966.0}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Callao, Constitutional Province of (locator map).svg|75px]]
|-
| 08
| [[Departamentu del Cusco|Cusco]]
| [[Cuzco]]
| align="right" | {{formatnum:71986.50}}
| align="right" | {{formatnum:1171403}}
| align="right" | {{formatnum:16.3}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Cuzco Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 09
| [[Departamentu de Huancavelica|Huancavelica]]
| [[Huancavelica]]
| align="right" | {{formatnum:22131.47}}
| align="right" | {{formatnum:454797}}
| align="right" | {{formatnum:20.5}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Huancavelica Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 10
| [[Departamentu de Huánuco|Huánuco]]
| [[Huánuco]]
| align="right" | {{formatnum:36848.85}}
| align="right" | {{formatnum:762223}}
| align="right" | {{formatnum:20.7}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Huánuco Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 11
| [[Departamentu d'Ica|Ica]]
| [[Ica]]
| align="right" | {{formatnum:21327.83}}
| align="right" | {{formatnum:836586}}
| align="right" | {{formatnum:33.4}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Ica Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 12
| [[Departamentu de Junín|Junín]]
| [[Huancayo]]
| align="right" | {{formatnum:44197.23}}
| align="right" | {{formatnum:1232611}}
| align="right" | {{formatnum:27.9}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Junín Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 13
| [[Departamentu de La Libertad|La Libertad]]
| [[Trujillo (Perú)|Trujillo]]
| align="right" | {{formatnum:25499.9}}
| align="right" | {{formatnum:1617050}}
| align="right" | {{formatnum:63.4}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - La Libertad Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 14
| [[Departamentu de Lambayeque|Lambayeque]]
| [[Chiclayo]]
| align="right" | {{formatnum:14231.3}}
| align="right" | {{formatnum:1112868}}
| align="right" | {{formatnum:78.2}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Lambayeque Department (locator map).svg|75px]]
|-
| rowspan="2" | 15
| [[Provincia de Lima|Lima Metropolitana]]
| [[Lima]]
| align="right" | {{formatnum:2672.67}}
| align="right" | {{formatnum:7605742}}
| align="right" | {{formatnum:2854.29}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Perú 0 Lima.png|75px]]
|-
| [[Departamentu de Lima|Lima (departamentu)]]
| [[Huacho]]
| align="right" | {{formatnum:34801.59}}
| align="right" | {{formatnum:8445211}}
| align="right" | {{formatnum:242.7}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Lima Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 16
| [[Departamentu de Loreto|Loreto]]
| [[Iquitos]]
| align="right" | {{formatnum:368851.95}}
| align="right" | {{formatnum:891732}}
| align="right" | {{formatnum:2.4}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Loreto Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 17
| [[Departamentu de Madre de Dios|Madre de Dios]]
| [[Puerto Maldonado]]
| align="right" | {{formatnum:85300.54}}
| align="right" | {{formatnum:109555}}
| align="right" | {{formatnum:1.3}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Madre de Dios Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 18
| [[Departamentu de Moquegua|Moquegua]]
| [[Moquegua]]
| align="right" | {{formatnum:15733.97}}
| align="right" | {{formatnum:161533}}
| align="right" | {{formatnum:10.3}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Moquegua Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 19
| [[Departamentu de Pasco|Pasco]]
| [[Cerro de Pasco]]
| align="right" | {{formatnum:25319.59}}
| align="right" | {{formatnum:280449}}
| align="right" | {{formatnum:11.1}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Pasco Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 20
| [[Departamentu de Piura|Piura]]
| [[Piura]]
| align="right" | {{formatnum:35892.49}}
| align="right" | {{formatnum:1676315}}
| align="right" | {{formatnum:46.7}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Piura Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 21
| [[Departamentu de Puno|Puno]]
| [[Puno]]
| align="right" | {{formatnum:71999.00}}
| align="right" | {{formatnum:1268441}}
| align="right" | {{formatnum:17.6}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Puno Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 22
| [[Departamentu de San Martín|San Martín]]
| [[Moyobamba]]
| align="right" | {{formatnum:51253.31}}
| align="right" | {{formatnum:728808}}
| align="right" | {{formatnum:14.2}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - San Martín Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 23
| [[Departamentu de Tacna|Tacna]]
| [[Tacna]]
| align="right" | {{formatnum:16075.89}}
| align="right" | {{formatnum:288781}}
| align="right" | {{formatnum:18.0}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Tacna Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 24
| [[Departamentu de Baltes|Baltes]]
| [[Baltes]]
| align="right" | {{formatnum:4669.20}}
| align="right" | {{formatnum:200306}}
| align="right" | {{formatnum:42.9}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Tumbes Department (locator map).svg|75px]]
|-
| 25
| [[Departamentu de Ucayali|Ucayali]]
| [[Pucallpa]]
| align="right" | {{formatnum:102410.55}}
| align="right" | {{formatnum:432159}}
| align="right" | {{formatnum:4.2}}
| style="text-align:center;" align="center"| [[Ficheru:Peru - Ucayali Department (locator map).svg|75px]]
|}</center>
== Ver tamién ==
* [[Organización territorial de Perú]]
* [[Municipalidaes de Perú]]
* [[Distritos de Perú]]
* [[Gobiernos Rexonales de Perú]]
* [[Rexonalización de Perú]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* {{Enllaz rotu|1={title}|2={url}|date={timestamp:%B %Y}|bot=InternetArchiveBot|1=''Los gobiernos rexonales del periodu 2003–2006: la primer promoción que se gradúa de la descentralización'' |2=http://www.desco.org.pe/quefer |date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{cita llibru |apellíos = O'Neill |nome = Kathleen |añu = 2005 |títulu = Decentralizing the State: elections, parties, and local power in the Andes |url = https://books.googleco.ve/books?id=VrJIFG78uucC&lpg=PP1&dq=Decentralizing%20the%20State%3A%20elections%2C%20parties%2C%20and%20local%20power%20in%20the%20Andes&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q=Decentralizing%20the%20State:%20elections,%20parties,%20and%20local%20power%20in%20the%20Andes&f=false |lugar-publicación = Cambridge |editorial = [[Cambridge University Press]] |páxines = 286 |idioma = inglés |isbn = 0-521-84694-3}}
* {{cita llibru |apellíos = Schönwälder |nome = Gerd |añu = 2004 |títulu = Linking Civil Society and the State: Urban Popular Movements, the Left, and Local Government in Peru, 1980-1992 |url = https://books.googleco.ve/books?id=JpxGl5rLYR8C&lpg=PA4&ots=8INz_fEAF0&dq=Linking%20civil%20society%20and%20the%20State%3A%20urban%20popular%20movements%2C%20the%20Left%20and%20local%20government%20in%20Per%C3%BA&hl=es&pg=PP1#v=onepage&q=Linking%20civil%20society%20and%20the%20State:%20urban%20popular%20movements,%20the%20Left%20and%20local%20government%20in%20Per%C3%BA&f=false |lugar-publicación = Pennsylvania |editorial = Penn State University Press |páxines = 258 |idioma = inglés |isbn = 0-271-02534-4}}
{{Tradubot|Regiones y departamentos del Perú}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Departamentos de Perú| ]]
[[da:Peru#Regioner]]
[[pl:Peru#Podział administracyjny]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
mjb1ffs4rhawl8rfr1nyt2jv2xcfofm
República Autónoma de Naxçıvan
0
152677
4527153
4454891
2026-09-10T15:00:06Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527153
wikitext
text/x-wiki
{{rexón}}
La '''República Autónoma de Naxçıvan''' ({{Lang-az|Naxçıvan Muxtar Respublikası}}) ye un [[República autónoma|exclave perteneciente]] a [[Azerbaixán]], y ocupa una superficie de 5.363 [[km²]]. Fronteriza con [[Armenia]] en 221 km, con [[Turquía]] 13 km y con [[Irán]] 179 km. La so capital ye la ciudá de [[Naxçıvan (ciudá)|Naxçıvan]] (82.552 habitantes), y cuenta con una universidá estatal y otra privada.
== Historia ==
[[Ficheru:93-vaspurakan908-1021.gif|thumb|right|300px|Reinu de [[Vaspurakán]] ([[908]]-[[1021]])]]
[[Ficheru:265nakhichevan-assr.gif|thumb|right|300px|Naxçıvan na [[Xunión Soviética]]]]
La rexón de Naxçıvan formaba parte d'Armenia anque tenía una importante población [[idioma turcu|turcófona]], cuantimás tres la [[xenocidiu armeniu|masacre de población armenia]] en [[1915]]; los [[otomanu|otomanos]] ocupar a mediaos de [[1918]]. El gobiernu d'Azerbaixán en [[Gandja]], aliáu a los turcos, foi'l beneficiáu de la midida pos gracies a la so influencia sobre los sos compatriotes el territoriu entraba sol so control. Tres la retirada turca a finales del mesmu añu [[1918]], los azerbaixanos proclamaron na rexón la República d'[[Araks]] (payares de 1918), so la direición de [[Jafarkuli-Khan]] pero los británicos esplegar na zona y los armenios repunxeron la rexón en xunu de [[1919]].
Tres tomar del poder polos comunistes n'Azerbaixán (abril de [[1920]]) españó la guerra ente dambos países pola posesión de Naxçıvan, [[Zangechur]] y [[Altu Karabag]], rexones en poder de los armenios y que los azerbaixanos reclamaben. Los nacionalistes turcos tamién se remontaren contra'l tratáu de [[Sèvres]] y atacaben Armenia que recibía ayuda n'armamentu de Gran Bretaña.Con sofitu turcu, tomaron el poder en Naxçıvan y proclamaron la República Soviética. En setiembre un alcuerdu de paz ente Armenia y Azerbaixán punxo fin a la guerra, y Armenia debió trate primida a dexar territorios en pleitu y reconocíó al gobiernu de Naxçıvan, qu'en [[1921]], [[Lenin]] apurrió Naxçıvan xunto a Nagorno Karabakh ([[Altu Karabakh]]) a la República d'Azerbaixán, perdiendo Armenia, otra parte del so territoriu históricu. Esi mesmu añu, les autoridaes de Naxçıvan expelieron a gran parte de la población armenia de la zona.
Con Azerbaixán, dientro de la República Federal Socialista Soviética de Transcaucasia entró na Xunión Soviética, en que'l so periodu non rexistrar acontecimientos d'especial importancia. Foi alzada a República Socialista Soviética autónoma'l 9 de febreru de [[1924]].
En payares de [[1988]], la minúscula población armenia qu'entá vivía na rexón, tuvo que ser evacuada por cuenta de los [[Pogromo|pogromos nel so contra]].
En [[1989]] foi una de les primeres rexones onde surdió'l nacionalismu azerbaixanu. Tres el golpe d'estáu contra [[Gorbachov]] la República proclamóse independiente, proclamación qu'a los pocos díes foi anulada.
== Xeografía ==
Naxçıvan ye una rexón semidesierta d'Azerbaixán dixebrada del restu del país per Armenia ya Irán. Los [[montes Zangezur]] al este componen la so llende fronteriza con Armenia, ente que el [[ríu Ares]] al oeste define la so frontera con Irán y Turquía.
Trátase d'un territoriu grebo y montascoso. El so puntu más altu y característicu atopar nel [[monte Kapydzhik]] ([[Idioma azerbaixanu|azerbaixanu]] y [[Idioma turcu|turcu]]: ''Kapıcık'', significáu: "Puerta pequeña") que llega a los 3.904 m.
Según la lleenda, la hendidura del cume del monte o monte Ilandag (n'[[Idioma azerbaixanu|azerbaixanu]]: ''İlan dağı'', significáu: "Monte de la culiebra", 2.415 m), foi producida pola quilla del [[arca de Noé]] mientres el barcu baxaba col amenorgamientu del hinchente tres el [[diluviu universal]].
== Demografía ==
Nel añu 2009, la población de Naxçıvan envalorar en 398.000 persones, La mayoría<ref>https://web.archive.org/web/20111201114021/http://en.apa.az/news.php?id=105033</ref> de la población ye d'orixe azerbaiyano, grupu que constitúi'l 99% de la población en 1999, ente que los rusos étnicos componíen el (0,15%) y esistía una minoría de curdos (0,6%) que constitúi'l remanente de la población.<ref>https://web.archive.org/web/20120213132849/http://www.azstat.org/region/az/001.shtml</ref>
Ente los años [[1990]] y [[2000]] producióse una importante migración de la población escontra Turquía y Azerbaixán, por cuenta de les dificultaes económiques derivaes del nuevu sistema capitalista, según a la separación xeográfica de Naxçıvan del restu d'Azerbaixán.
Los curdos de Naxçıvan atópense principalmente nos distritos de Sadarak y Teyvaz.<ref>{{Cita web |url=http://www.azerb.com/az-kurd.html |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20080419114542/http://www.azerb.com/az-kurd.html |fechaarchivu=2008-04-19 }}</ref> Los armenios fueron espulsaos poles fuercies d'Azerbaixán mientres el conflictu de [[Nagorno Karabakh]] como parte del intercambiu forzosu de población ente Armenia y Azerbaixán. Acordies con una estimación soviética de 1932, el 85% taba n'árees rurales, ente que solo'l 15% yera población urbana. Esti porcentaxe aumentó al 18% en 1939 y al 27% en 1959.<ref>Hewsen, Robert H (2001). Armenia: A Historical Atles. Chicago: [[University of Chicago Press]]. p. 266. ISBN 0-226-33228-4.</ref>
== División alministrativa ==
{{AP|Organización territorial d'Azerbaixán}}
Naxçıvan ta estremada en siete rayones y una ciudá.
=== Rayones ===
# [[Babek]] Rayonu (Babək)
# [[Julfa]] Rayonu (Culfa)
# [[Kangarli]] Rayonu (Kəngərli)
# [[Ordubad]] Rayonu (Ordubad)
# [[Sadarak]] Rayonu (Sədərək)
# [[Shahbuz]] Rayonu (Şahbuz)
# [[Sharur]] Rayonu (Şərur)
=== Ciudá ===
# [[Naxçıvan (ciudá)|Naxçıvan şəhəri]]
== Banderes ==
La República Soviética utilizó la bandera del partíu comunista [[Hummet]], que yera colorada con media lluna y estrella nel cantón.
Como República Socialista Soviética Autónoma tuvo la so primer bandera colorada con iniciales doraes nel cantón en [[1937]] y el modelu modificar a bandera colorada con franxa azul na parte inferior ya iniciales doraes nel cantón debaxo del focete y martiellu con estrella.{{ensin referencies}}
La bandera actual foi adoptada tres la cayida de la Xunión Soviética siendo similar a la nacional pero cola franxa central colorada de doble anchor.{{ensin referencies}}
<gallery>
Flag of Nakhichevan ASSR (1937-1940).svg|Bаndeгa de la RSSA de Nаjichеvаn (1937-1940)
Flag of the Nakhichevan ASSR (1978–1990).svg|(АССР 1981-1991)
</gallery>
=== Monumentos culturales ===
Nel sieglu XII formó la escuela arquitectónica de [[Naxçıvan]],<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Architectural_school_of_Nakhchivan Architectural school of Nakhchivan]</ref> el distinguíu representante y fundador de la que se considera ''Ajami Ibn Abu Bekr'' .<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ajami_Nakhchivani Ajami Nakhchivani]</ref> La so primer obra ye'l ''Mausoléu de Yusuf Ibn Kuseyr''(1161) ,<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ajami_Nakhchivani#Yusif_ibn_Kuseyir_tomb Yusif ibn Kuseyir tomb]</ref> la construcción fecha de lladriyu cocíu , y cada llau d'esta construcción ta decoráu con dellos ornamientos.
Ente los mausoleos el más grande y el más conocíu ye'l ''Mausoléu de Momina Hatun'' (1186 añu) ,<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Momine_Khatun_Mausoleum Momine Khatun Mausoleum]</ref> construyíu según el proyeutu del arquiteutu Ajami Ibn Abubekr. Esta tumba ye en hohor a Momina Hatun, esposa de Atabek Jahan Pahlavan .<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Eldiguzids#Muhammad_Jahan_Pehlevan Eldiguzids]</ref> El mausoléu foi construyíu de lladriyu cocíu, tien diez facetes abdominales, feches na téunica mesma, que'l Mausoléu de Yusuf ibn Kuseyr. El so altor ye más de 25 metros. Equí tamién esiste una bóveda soterraña y un llugar d'enterramientu o sardaba. Foi restauráu nel 1999-2003, como parte del [[Patrimoniu Cultural]] d'[[Azerbaixán]].
La Mezquita Juma pertenez a la Edá Media, y tamién foi construyíu pol arquiteutu Ajami ibn Abubakr Nakhchivani, y ye unu de los monumentos de complexu arquiteutónicu de Atabey.
Na ciudá de Naxçıvan atópase ''Khanagah'' mausoléu, ye una estructura de tipu mistu: la so parte inferior tien la forma cúbica y la parte cimera ye d'ocho facetes. Ornamientos amuesen que'l mausoléu foi construyíu nos sieglos 12-13.
Cerca de la ciudá de Julfa atópase la fortaleza ''Alinja-gala'' (XI—XIII s. s.) ,<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Alinja_Tower Alinja-gala]</ref> asitiada a les veres de los ríos ''Araz'' y ''Alinja''.
== Ver tamién ==
* [[Kanato de Naxçıvan]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{Commonscat|Nakhichevan}}
* [http://www.ndu.edu.az/ Universidá Estatal de Naxçıvan {{az}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503043801/http://www.ndu.edu.az/ |date=2021-05-03 }}
{{Tradubot|República Autónoma de Najicheván}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Naxçıvan]]
[[Categoría:Repúbliques autónomes|Naxçıvan]]
[[Categoría:Frontera Armenia-Azerbaixán]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
ois7iq3ekij0pgz3dxp1h9kndc97wf8
Sandra Myrna Díaz
0
159418
4527193
4521209
2026-09-10T22:47:57Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 7 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527193
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Sandra Myrna Díaz''' {{nym}}<ref>{{Cita web|url=http://www.anc-argentina.org.ar/web/academicos/diaz|títulu=díaz - www.anc-argentina.org.ar|fechaaccesu=14 de marzu de 2018|sitiuweb=www.anc-argentina.org.ar|idioma=es-ES|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171007170452/http://www.anc-argentina.org.ar/web/academicos/diaz|fechaarchivu=2017-10-07}}</ref> ye una [[bióloga]] arxentina qu'investiga nel área de la ecoloxía vexetal y la [[biodiversidá]] y especialízase nel estudiu del impautu del cambéu ambiental global sobre la biodiversidá rexonal de los ecosistemes vexetales. Tuvo un papel protagonista nel desenvolvimientu teóricu y la implementación práctica del conceutu de diversidá funcional, los sos efeutos sobre les propiedaes ecosistémicas y la so importancia social. Tien una activa participación en diverses iniciatives d'espardimientu públicu de la problemática del cambéu global, incluyendo publicaciones d'espardimientu, entevistes y nel diseñu del currículu de cursos de grau y posgráu na [[Arxentina]].
Ye Investigadora Cimera del [[Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (Arxentina)|Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques]] (CONICET), Direutora del Nucleu DiverSus d'Investigaciones sobre Diversidá y Sustentabilidad,<ref name="konex1">{{Cita noticia|apellíos=Factory|nome=Troop Software|títulu=Páxina non atopada {{!}} Fundación Konex|url=http://www.fundacionkonex.org/b4545-sandra_d%C3%ADaz|fechaaccesu=14 de marzu de 2018|idioma=es}}</ref> editora acomuñada de la revista [[australia|australiana]] ''Austral Ecology'' y [[Redactor xefe|redactora xefe]] del ''Journal of Vegetation Science'', órganu oficial de l'[[Asociación Internacional pa la Ciencia de la Vexetación]]. Foi conferenciante convidada en más de 100 eventos científicos nacionales y interancionales.
Integra o integró delles entidaes científiques, ente les que s'atopen el [[Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu]] -al que fuera dau'l [[Premiu Nobel de la Paz]] en 2007-,<ref name="lavoz">{{cita web|url=http://archivo.lavoz.com.ar/especiales/cordobes07/nota.asp?nota_id=134159|títulu=Sandra Díaz comparte'l premiu Nobel de la Paz como miembru activu del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu.|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013|apellíu=|nome=|enllaceautor=|fecha=|obra=|editor=|editorial=La Voz|ubicación=|idioma=|formatu=|cita=|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210311115129/http://archivo.lavoz.com.ar/especiales/cordobes07/nota.asp?nota_id=134159|fechaarchivu=2021-03-11}}</ref><ref name="konex1" /><ref name="konex">[http://www.fundacionkonex.org/b4545-sandra_d%C3%ADaz Diploma al Méritu en Bioloxía y Ecoloxía]</ref> l'[[Academia de Ciencies de los Países en Desenvolvimientu]] y de l'[[Academia Nacional de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de l'Arxentina]],<ref>{{cita web|url=http://www.cba24n.com.ar/content/sandra-diaz-incorpórase-la-academia-de-ciencies-de-francia|títulu=Sandra Díaz incorporar a l'Academia de Ciencies de Francia|fecha=19 de xunu de 2017|editorial=Servicios de Radio y Televisión de la [[Universidá Nacional de Córdoba]]|cita=''Ye miembru de l'Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos, l'Academia de Ciencies de los Países en Desenvolvimientu y les Academies Nacionales de Ciencies y de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de l'Arxentina. Ye co-fundadora de TRY, la iniciativa global comunal sobre calteres funcionales de plantes.''|publicación=Cba24n}}</ref> amás de ser unu de los cuatro profesionales arxentinos que pertenecen a l'[[Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos]].<ref>{{cita web|url=http://www.lanacion.com.ar/1127356-escueyen-a-una arxentina-como-miembru-de-la-academia nacional-de-ciencies-de-los-eeuu|títulu=Escueyen a una arxentina como miembru de l'Academia Nacional de Ciencies de los EE.XX.|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013|apellíu=|nome=|enllaceautor=|fecha=2009|obra=|editor=|editorial=[[La Nación (Arxentina)|La Nación]]|ubicación=|idioma=|formatu=|cita=}}</ref><ref>{{cita web|url=http://cerebro.fbmc.fcen.uba.ar/pipermail/toos/2011-April/009571.html|títulu=La Dra. Sandra Díaz, Premiu Nobel de la Paz 2007, incorporar a l'Academia Nacional de Ciencies|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013|apellíu=|nome=|enllaceautor=|fecha=2011|obra=|editor=|editorial=Academia Nacional de Ciencies|ubicación=|idioma=|formatu=|cita=}}</ref> Tamién ye miembru de l'[[Academia Francesa de Ciencies]].<ref name="france">{{cita web|url=http://www.academie-sciences.fr/pdf/communique/election_AE_2015.pdf|títulu=Quinze nouveaux associés étrangers à l'Académie des sciences|fechaaccesu=27 de marzu de 2016|fecha=25 de marzu de 2016|editorial=Académie des sciences}}</ref>
Polos sos estudios recibió numberosos premios y distinciones, ente los que s'atopen el Premiu Ramón Margalef d'Ecoloxía del Gobiernu de Catalunia (2017), el Premiu Houssay Trayeutoria 2013 nel Area de Ciencies Biolóxiques dau pol [[Ministeriu de Ciencia, Teunoloxía ya Innovación Granible|Ministeriu de Ciencia y Teunoloxía d'Arxentina]] y el [[Premiu Konex]] de Platino en Ciencia y Teunoloxía 2013.<ref name="lavoz" /><ref>[http://www.fundacionkonex.com.ar/n692-premios_konex_2013_ciencia_y_tecnolog%C3%ADa_-_yá se conocen_los_100_diplomes_a el_m%C3%A9ritu#los100premiaos Premios Konex 2013]</ref> Ye la única arxentina que figura nel llistáu de los científicos más influyentes del mundu, preparáu pola axencia [[Thomson Reuters]], qu'inclúi a 3200 investigadores de 21 disciplines.<ref>[http://www.ambito.com/noticia.asp?id=748262 Bióloga arxentina, ente científicos más influyentes del mundu]. Public. En [[Ámbitu Financieru]] del 5-7-2014 Accesu 6-7-2014</ref><ref>{{cita web|url=http://www.unciencia.unc.edu.ar/2014/xunetu/sandra-diaz-ente-los científicos-mas-influyentes-del-mundo|títulu=Sandra Díaz, ente los científicos más influyentes del mundu|fechaaccesu=27 de marzu de 2016|fecha=2 de xunetu de 2014|editorial=UNCIENCIA}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www.conicet.gov.ar/sandra-diaz-una mente brillosa-reconocida-a nivel mundial/|títulu=Sandra Díaz, una mente brillosa reconocida a nivel mundial|fechaaccesu=14 de marzu de 2018|sitiuweb=www.conicet.gov.ar|idioma=es-ES}}</ref> Esti llistáu foi realizáu por aciu un sondéu de distintes plataformes de ciencia, onde se buscaron los trabayos científicos más mentaos ente los años 2002 y 2013.
== Trayeutoria ==
=== Estudios ===
Egresó de la Escuela Normal de la so ciudá natal y estudió na Universidá Nacional de Córdoba, Arxentina, onde se recibió de [[bióloga]] en 1984, de Profesora en Ciencies Biolóxiques en 1985 y llogró'l títulu de Doctora en Ciencies Biolóxiques (cum laude) en 1989 con una tesis doctoral sobre la recuperación post-disturbiu en [[Herbazal|pastizal]] d'altor y el laboreo de la tierra y usu pastoril.
Ente 1985 y 1991 foi becaria del CONICET nel Centru d'Ecoloxía y Recursos Naturales Anovables de dicha Universidá y nesti últimu añu viaxó a [[Inglaterra]] onde hasta 1993 foi investigadora post-doctoral na Unit of Comparative Plant Ecology del Department of Animal and Plant Sciences na University of Sheffield. Ente 1985 y 1993 foi docente Auxiliar de primera y darréu Xefe de Trabayos Práuticos de la Facultá.
De torna al so país foi, ente 1993 y 1994, la responsable de la ellaboración de la seición correspondiente a Pacionales suramericanos del Segundu Informe d'Evaluación del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (SAR-IPCC). Al tornar tamién volvió trabayar na [[Universidá Nacional de Córdoba]] como Profesora Axunta y darréu Acomuñada nes cátedres Bioxeografía y Ecoloxía de Comunidaes y Ecosistemes de la [[Facultá de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales (Universidá Nacional de Córdoba)]], cargos que tuvo hasta 2004.
=== Trayeutoria como investigadora ===
==== Década de 1990 ====
Ente 1993 y 2000 foi Investigadora Asistente, Adxunta ya Independiente del [[Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques]] (CONICET) nel [Institutu Multidisciplinario de Bioloxía Vexetal]] (IMBIV), [[Universidá Nacional de Córdoba]]. Foi y ye direutora de tesis de numberosos profesionales, tantu en becarios doctorales, post doctorales como n'investigadores del CONICET. Tien una activa participación en diverses iniciatives d'espardimientu públicu de la problemática del cambéu global, incluyendo publicaciones d'espardimientu, entevistes, diseñu del currículu de cursos de grau y posgráu.
En 1994 y 1995 foi miembru del Comité d'Espertos y miembru del Comité de Revisores Arxentinos del Resume pa Executores de Polítiques del Segundu Informe d'Evaluación del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (Summary for Policy Makers, SAR-IPCC) y nesti últimu añu collaboró como co-coordinadora del Grupu d'Ecosistemes Terrestres de la Xunta d'Autores Principales del Grupu de Trabayu II (Impautos) del Panel Intergubernamental sobre'l Cambéu Climáticu (IPCC Working Group II, Charleston, EE. UU). Siempres dientro de la mesma entidá foi co-coordinadora de la Seición Llatinoamericana del Informe Especial sobre Impautos Rexonales del Cambéu Climáticu en 1996 y 1997 y la revisora Editorial del Tercer Informe sobre los Impautos del Cambéu Climáticu (TAR) ente 1998 y 2001.
Dende 1997 ye co-líder de la Xera 2.2.1 - «Respuestes de la vexetación al usu de la tierra y el disturbiu» - del Focu 2 - «Estructura de los Ecosistemes» - del Global Change and Terrestrial Ecosystems Group, International Geosphere and Biosphere Program xunto con [[Susan McIntyre]] d'[[Australia]] y dende 1998 ye la Editora Acomuñada de la revista [[australia|australiana]] Austral Ecology, enantes llamada Australian Journal of Ecology.
En 1999 foi evaluadora de proyeutos pa National Geographic y pa NERC nel [[Reinu Xuníu]] y dende 2003 lo ye pal Challenge Program del Consultative Group on International Agricultural Research (CGIAR). Tamién dende 1999 ye la co-coordinadora - xunto con F. Stuart Chapin y Laura Huenneke, d'Estaos Xuníos,- de la Rede d'Esperimentos de Remoción Rellacionaos colos Efeutos de la Biodiversidá nel funcionamientu Ecosistémico (Core Research Project on Removal Experiments on the Role of Biodiversity in Ecosystem function), del Focu 4 del GCTE-IGBP.
==== Década de 2000 ====
Ente 2000 y 2001 foi miembru de la Comisión Direutiva de la [[Sociedá de Bioloxía de Córdoba]] y ente 2001 y 2003 foi la Vicepresidenta de l'[[Asociación Arxentina d'Ecoloxía]].
Ente 2000 y 2002 foi Miembru de la Comisión Ad-Hoc d'Evaluación en Ciencies Biomédiques del [[Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (Arxentina)|CONICET]] y en 2001 foi la consultora principal nel proyeutu «Interacciones ente Usu de la Tierra y Cambéu Climáticu n'Arxentina Central» de la Environmental Protection Agency de los [[Estaos Xuníos]]. Tamién foi la consultora principal del Plan de Manexu Integráu del [[Parque nacional Quebrada del Condorito|Parque Nacional Quebrada del Condorito]] y la [[Pampa de Achala|Reserva Hídrica Provincial Pampa de Achala]]» de l'[[Parques nacionales d'Arxentina|Alministración de Parques Nacionales]].
En 2002 foi l'autora principal nel Grupu Téunicu Ad. Hoc de la Convención sobre Diversidá Biolóxica Internacional pa la preparación d'un documentu sobre Rellaciones ente [[Biodiversidá]] y [[Cambéu global]]. Dende 2002 ye Miembru del Roster d'Espertos de la Convención sobre Diversidá Biolóxica de les [[Naciones Xuníes]].
En 2002 y 2003 foi Senior Research Associate na [[Stanford University]] d'[[Estaos Xuníos]].
Dende 2002 ye la co-coordinadora de la Seición «Biodiversity Regulation of Ecosystem Services» del Millennium Ecosystem Assesment (UNEP-WCMC) xunto a [[David Tilman]] de los [[Estaos Xuníos]] según miembru permanente de BIOMERGE (Biotic Mechanisms of Ecosystem Regulation in the Global Environment), coordináu pol Departamentu d'Ecoloxía, Evolución y Bioloxía Ambiental de la [[Universidá de Columbia]] nos [[Estaos Xuníos]].
Dende 2003 ye la [[Redactor xefe|redactora xefe]] del ''Journal of Vegetation Science'', órganu oficial de l'Asociación Internacional pa la Ciencia de la Vexetación, xunto a J. B. Wilson, P. White y J. Bakker.
En 2004 foi nomada representante esperta n'ecosistemes ante'l IPCC Expert Meeting on the Science Related to UNFCCC Article 2 Including Key Vulnerabilities que se fixo en [[Buenos Aires]] y el mesmu añu foi la Evaluadora de proyeutos pa la Canadian Foundation for Climate and Atmospheric Sciences.
Dende 2004 ye co-autora nel Biodiversity Synthesis Report to the Convention o Biological Diversity del Millennium Ecosystem Assesment (UNEP-WCMC) y Miembru de la Comisión Asesora de la Comisión de Ciencies Naturales de Axenciar Córdoba Ambiente S. Y. del Gobiernu de la [[Provincia de Córdoba (Arxentina)|Provincia de Córdoba]].
Amás tuvo trabayando mientres periodos curtios en distintos organismos y universidaes: Centre d'Ecologie Fonctionnelle et Evolutive, Centre National de la Recherche Scientifique, Montpellier, Francia, University of Alaska at Fairbanks, EE. UU, Faculty of Agriculture, The Hebrew University of Jerusalem, Israel, New Zealand Pastoral Agriculture Research Institute y Massey University, Nueva Zelanda. Depto. Inv. Científiques y Teunolóxiques, Universidá de Sonora, Méxicu, Imperial College at Silwood Park, Inglaterra, Unit of Comparative Plant Ecology, University of Sheffield, Inglaterra.
Anguaño reviste la categoría d'Investigadora Cimera del [[Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques (Arxentina)|Conseyu Nacional d'Investigaciones Científiques y Téuniques]] (CONICET). Amás ye la Direutora del Nucleu DiverSus d'Investigaciones sobre Diversidá y Sustentabilidad.
Tuvo una participación activa como representante esperta, autora principal, autora principal coordinadora y revisora editorial nos Informes 2, 3 y 4 del Panel Intergubernamental sobre Camudo Climáticu (IPCC), de la Convención sobre Diversidá Biolóxica de les Naciones Xuníes (CBD) y Millennium Ecosystem Assessment. En 2007 el [[Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu]] nel cual trabayaba ganó'l [[Premiu Nobel de la Paz]]. La función del [[Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu]] (IPCC) consiste en ''«analizar, de forma refecha, oxetiva, abierta y tresparente, la información científica, téunica y socioeconómica relevante pa entender los elementos científicos del riesgu que supón el cambéu climáticu provocáu poles actividaes humanes, les sos posibles repercusiones y les posibilidaes d'adaptación y atenuación del mesmu»''.<ref>[http://www.ipcc.ch/home_languages_main_spanish.shtml#.Uk2hEFMgrNc IPCC]</ref>
Dende 2009 Díaz ye miembru de l'Academia Nacional de Ciencies de los Estaos Xuníos. Díaz ye la primer muyer d'Arxentina escoyida pa integrar l'[[Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos]].<ref>{{cita web |url=http://www.diariouno.com.ar/edimpresa/2009/05/13/nota212704.html |títulu=Una bióloga arxentina ta ente los meyores |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Diariu Unu |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131004221259/http://www.diariouno.com.ar/edimpresa/2009/05/13/nota212704.html |fechaarchivu=2013-10-04 }}</ref> Dende 2010 ye miembru de l'Academia de Ciencies de los Países en Desenvolvimientu y dende 2012 lo ye de l'Academia Nacional de Ciencies y de l'Academia Nacional de Ciencies Exactes, Físiques y Naturales de la [[República Arxentina]].<ref>{{cita web |url=http://www.unc.edu.ar/investigacion/cienciaytecnologia/novedades-informacion-cyt/2011/payares/conferencia-de-sandra-diaz-201cbiodiversidad-funcional-y-propiedaes-ecosistemicas-en-un contestu ambiental-cambiante201d |títulu=Biodiversidad funcional y propiedaes ecosistémicas nun contestu ambiental cambiante |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=UNC |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.anc-argentina.org.ar/web/academicos/diaz |títulu=Ciencies Biolóxiques Sandra Myrna Díaz |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Academia Nacional de Ciencies |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171007170452/http://www.anc-argentina.org.ar/web/academicos/diaz |fechaarchivu=2017-10-07 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.israelenbuenosaires.com.ar/cgi-bin/vernota.cgi?nota=511-0826812852 |títulu=La bióloga cordobesa Sandra Díaz quien foi escoyida pola so trayeutoria nel campu de la ecoloxía |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha=2009 |formatu= |obra= |editor= |editorial=Israel en [[Buenos Aires]] |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131004232720/http://www.israelenbuenosaires.com.ar/cgi-bin/vernota.cgi?nota=511-0826812852 |fechaarchivu=2013-10-04 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.pnas.org/content/104/52/20684.full |títulu=Incorporating plant functional diversity effects in ecosystem service assessments |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.efn.uncor.edu/contenido.php?id=1732 |títulu=Los Profesores Godoy y Díaz promovíos a Investigadores Cimeros del CONICET |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=[[CONICET]] |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131005001437/http://www.efn.uncor.edu/contenido.php?id=1732 |fechaarchivu=2013-10-05 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.cadena3.com/contenido/2009/05/12/30155.asp |títulu= Investigadora cordobesa va integrar l'Academia de Ciencies d'EE.XX.|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Cadena 3 |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref> Dende 2016 ye miembru de l'[[Academia Francesa de Ciencies]].<ref name=france/>
Ye consultora pa l'[[Axencia de Proteición Ambiental (Estaos Xuníos)|Axencia de Proteición Ambiental]] d'EE.XX., l'[[Alministración de Parques Nacionales]] d'Arxentina, la National Environment Research Council d'Inglaterra, la Canadian Foundation for Climate and Atmospheric Sciences, el Consultancy Group on International Agricultural Research (CGIAR), NEON Science and Human Dimensions Committee, Biodiversity Subcommittee, AIBS – USA y l'Área de Bioloxía Vexetal, Animal y Ecoloxía de l'Axencia Nacional d'Evaluación y Prospectiva del Ministeriu d'Educación y Cultura d'España.
== Concepción ==
Sandra Díaz afayó, xunto a un grupu d'investigadores del [[CONICET]], una nueva ferramienta metodolóxico que dexa cuantificar los efeutos y beneficios de la biodiversidá de les plantes.
Esto habilita a los científicos a entender meyor los efeutos de la biodiversidá de les plantes nos beneficios d'un ecosistema determináu, apurriendo conocencies al alderique sobre'l cambéu nel usu de la tierra. La biodiversidá contribúi a la provisión de numberosos servicios ecosistémicos, como combustible y material de construcción, medicines, tinturas y suplementos alimenticios naturales, proteición de cuenques hídriques, regulación de la calidá químico y biolóxico de l'agua y gocie estéticu y recreativu.<ref>{{cita web |url=http://www.ecopuerto.com/html/ecohtml/825-ConicetBiodiv.html |títulu=Investigadores de Conicet espliquen cómo los cambeos ambientales pueden influyir sobre los beneficios ecosistémicos |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=[[CONICET]] |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20171007171345/http://www.ecopuerto.com/html/ecohtml/825-ConicetBiodiv.html |fechaarchivu=2017-10-07 }}</ref>
Sandra Díaz realizó diverses comparances trans-rexonales dende'l puntu de vista de los calteres de la vexetación y desenvolvió la base de datos de calteres de plantes más completa d'[[América Llatina]]. Tamién estableció unu de los primeros esperimentos n'América sobre'l papel de diversidá biolóxica nel funcionamientu d'un ecosistema.<ref>{{cita web |url=http://www.nucleodiversus.org/index.php?mod=page&id=39 |títulu=Perfil de Sandra Díaz |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Diversus |ubicación= |idioma= |cita= |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20181003195449/http://www.nucleodiversus.org/index.php?mod=page&id=39 |fechaarchivu=2018-10-03 }}</ref>
Investiga les interrellaciones ente la biodiversidá y los cambeos ambientales globales, entendiendo por tales non solu cambeos de clima sinón cambeos del usu de la tierra. Pa ella ''«la biodiversidá inflúi direutamente na nuesa capacidá de contrarrestrar el cambéu global»'', por eso investiga ''«cómo los organismos que viven nun llugar afecten la productividá y la fertilidá d'un sistema, la capacidá d'esi sistema de persistir, de regulase y de producir beneficios a distintos actores de la sociedá»''. Interésa-y ver que pasa cuando camuden les especies vexetales que predominen nun sitiu determináu. Esto tien aplicaciones práutiques, por casu, «''dellos entes gubernamentales tán bien interesaos nel secuestru de carbonu, esto ye, tratar de caltener la mayor cantidá de carbonu dientro de los ecosistemes por que non se vaya a l'atmósfera y contribuya al calentamientu global''».<ref>{{cita web |url= http://www.pagina12.com.ar/diario/ciencia/19-86829-2007-06-20.html|títulu=Biodiversidad al platu |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha=2007 |formatu= |obra= |editor= |editorial=[[Página 12]] |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
== Premios ==
* Premiu beca Guggenheim Fellow dada pola John S. Guggenheim Memorial Foundation d'Estaos Xuníos en 2002.
* Premiu Lorenzo R. Parodi correspondiente al bieniu 1995-1996, dau pola [[Sociedá Arxentina de Botánica]]. Este premiu estímulu, que lleva'l nome del botánicu arxentín [[Lorenzo R. Parodi]] foi creáu pola [[Sociedá Arxentina de Botánica]] en 1978 col propósitu d'afalar a los mozos que decidieron consagrase a la investigación.
* Premiu Diez Nuevos Sobresalientes del añu 1995 dau pola Bolsa de Comerciu de la Provincia de Córdoba.
* [[Bell Ville]] declarar «Vecina Pernomada Destacada», al traviés de la Ordenanza N°1573/07.
* Homenaxe na Llexislatura.<ref>{{cita web |url=http://www.eldiariocba.com.ar/noticies/nota.asp?nid=69398 |títulu=La bióloga Sandra Myrna Díaz homenaxada na Llexislatura |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Diariu del Centru del País |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
* Premiu Cozzarelli 2007 dau pola [[Academia Nacional de Ciencies d'Estaos Xuníos]].<ref>{{cita web |url=http://www.pnas.org/site/misc/cozzarelliprize.xhtml |títulu= Cozzarelli Prize|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
* [[Premiu Nóbel]] 2007 dau al [[Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu]] del que yera miembru.<ref>{{cita web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2007/ |títulu=The Nobel Peace Prize 2007 |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= 2007|formatu= |obra= |editor= |editorial=Nóbel Price |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
* Premiu Sustentabilidad 2008 como miembru integrante del Panel Intergubernamental sobre'l Cambéu Climáticu, dau pola Sociedá d'Ecoloxía d'Estaos Xuníos.
* Premiu Muyer Destacada del añu de la Provincia de Córdoba en 2012.<ref>{{cita web |url=http://www.informabellville.com.ar/informacion-general/teresa-lazo-y-sandra-diaz-en-la-lista-de-les-10-muyeres-destacadas-del anu/ |títulu= Teresa Lazo y Sandra Díaz na llista de les 10 muyeres destacaes del añu|fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= 2012|formatu= |obra= |editor= |editorial=Informa Bell Ville |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
* Diploma al Méritu en Bioloxía y Ecoloxía, [[Fundación Konex]], 2013.<ref>[http://www.fundacionkonex.org/b4545-sandra_d%C3%ADaz Premiu Konex de Platín]</ref>
* [[Premiu Konex]] de Platino en Bioloxía y Ecoloxía.<ref name="konex"/>
* Premiu Internacional Zayed al Lideralgu en Mediu Ambiente, como miembru de la Valuación de los Ecosistemes del Mileniu, por promover el desenvolvimientu sostenible y protexer el mediu ambiente. El Premiu Zayed, que da'l Xuráu Internacional Zayed y dotáu d'un millón de dólares, foi creáu por Sheik Mohammad Bin Rashid Al Maktoum, príncipe de Dubái y ministru de Defensa de los Emiratos Árabes Xuníos, pa impulsar el compromisu col mediu ambiente del sultán Sheik Zayed Bin. el gallardón concedióse al ex-presidente d'Estaos Xuníos, Jimmy Carter, y a la BBC de Londres. El Secretariu Xeneral de la ONX, Kofi Annan.<ref>{{cita web |url=http://www.un.org/spanish/News/story.asp?NewsID=5967#.Uk2to1MgpCJ |títulu=Secretariu Xeneral recibe Premiu Internacional Zayed por promover desenvolvimientu sostenible |fechaaccesu=3 d'ochobre de 2013 |apellíu= |nome= |enllaceautor= |fecha= |formatu= |obra= |editor= |editorial=[[Naciones Xuníes]] |ubicación= |idioma= |cita= }}</ref>
* [[Premiu Bernardo Houssay]] 2013.<ref>[http://www.iade.org.ar/noticias/conociéronse-los-ganadores-de-los premios-houssay-houssay-trayeutoria-y-jorge-sabato-2013 Conociéronse los ganadores de los Premios Houssay, Houssay Trayeutoria y Jorge Sabato 2013]</ref>
* Miembru Honorariu de la Sociedá Británica d'Ecoloxía 2013.<ref>{{cita web |url=http://www.cba24n.com.ar/content/sandra-diaz-incorpórase-la-academia-de-ciencies-de-francia |títulu=Sandra Díaz incorporar a l'Academia de Ciencies de Francia |publicación=Cba24n |editorial=Servicios de Radio y Televisión de la [[Universidá Nacional de Córdoba]] |fecha=19 de xunu de 2017 }}</ref>
* Miembru Estranxeru de l'Academia de Ciencies de Francia (2015).
* Premiu Ramón Margalef de Ecologia 2017 del Gobiernu de Catalunia.
== Obra ==
Díaz publicó, dende 1987, más de 100 artículos d'espardimientu científicu y artículos pedagóxicos y una ventena de capítulos en llibros internacionales rellacionaos col cambéu global, incluyendo les revistes ''[[Nature]]'', ''[[Science]]'',''[[Ecology letters]]'',''[[Proceeedings of the National Academy of Sciences USA]]'', ''[[Ecology]]'', ''[[Journal of Ecology]]'',''[[Trends in Ecology and Evolution]]'',''Oecologia'', ''Global Change Biology'', ''Journal of Vegetation Science'', ''Journal of Applied Ecology'' ente otres.
== Ver tamién ==
* [[Grupu Intergubernamental d'Espertos sobre'l Cambéu Climáticu]]
* [[Autores de Cambéu Climáticu 2007: La Base de la Ciencia Física|La Base de la Ciencia Física]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons}}
{{wikiquote}}
{{NF|1961||Diaz, Sandra Myrna}}
{{Tradubot|Sandra Myrna Díaz}}
[[Categoría:Biólogos y biólogues d'Arxentina]]
[[Categoría:Científicos y científiques d'Arxentina]]
[[Categoría:Ecólogos y ecólogues d'Arxentina]]
[[Categoría:Premiu Konex]]
[[Categoría:Premiu Princesa d'Asturies d'Investigación Científica y Téunica]]
iwezk17vw14czasj2t9rtu9s8g95p8x
Roman Reigns
0
159944
4527174
4512673
2026-09-10T18:10:57Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 9 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527174
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Leati Joseph "Joe" Anoa'i''' {{nym}}<ref name="Tech"/> ye un [[Llucha llibre profesional|lluchador profesional]] d'[[Estaos Xuníos]] y ex xugador profesional de [[fútbol canadiense]] de raigaños [[Samoa|samoanes]] que trabaya pa la [[WWE]] sol nome de '''Roman Reigns''' na marca [[WWE Raw|Raw]].
Ente los sos llogros como lluchador destáquense cuatro [[World Heavyweight Championship|Campeonatos Mundiales]], siendo tres veces como [[WWE World Championship|Campeón Mundial Pesu Pesáu de la WWE]] y una vegada [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de la WWE]]. Tamién se destacar un reináu como [[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos de WWE]], un reináu como [[WWE Intercontinental Championship|Campeón Intercontinental de WWE]], unu como [[WWE Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de la WWE]] xunto a Seth Rollins y un reináu como [[FCW Florida Tag Team Championship|Campeón en Pareyes de la FCW]] xunto a [[Tyler Breeze|Mike Dalton]] nel territoriu en desenvolvimientu de la WWE [[Florida Championship Wrestling]]. Tamién foi'l ganador de la edición del [[Royal Rumble]] del añu [[Royal Rumble (2015)|2015]], y tien el récor d'eliminaciones na edición del añu [[Royal Rumble (2014)|2014]]. Reigns convertir nel ventenu octavu [[Triple Crown Championship|Campeón de la Triple Corona]] y nel decimoséptimu [[Grand Slam Championship|Campeón de Grand Slam]], y hasta agora ye'l segundu miembru de The Shield en consiguilo dempués de [[Dean Ambrose]].
Anoa'i foi miembru del ''[[Términos de llucha llibre profesional#S|stable]]'' [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]], xunto a [[Seth Rollins]] y [[Dean Ambrose]] ente 2012 y 2014. Reigns encabezó dellos eventos pague-por-ver de la WWE, incluyendo ser maint event de los [[WrestleMania 31]], [[WrestleMania 32]], [[WrestleMania 33]] y [[WrestleMania 34]].
Anguaño ta alloñáu del Wrestling por cuenta de que foi diagnosticáu con [[Leucemia]].
== Carrera en fútbol americano ==
Anoa'i xugó al fútbol americano mientres tola secundaria, trés años na Pensacola Catholic High School amás d'un añu na escuela secundaria de Escambia. Mientres esti tiempu, foi nomáu Xugador Defensivu del Añu pol ''Pensacola News Journal''.<ref name="Tech">{{cita web|url=http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html|títulu=Joe Anoai|fechaaccesu=28 d'abril de 2014|editorial=[[Institutu de Teunoloxía de Georgia]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141009071310/http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html|fechaarchivu=2014-10-09}}</ref> Depués asistió al [[Institutu de Teunoloxía de Georgia]],<ref>{{cita web|url=http://atlanta.sbnation.com/2011/2/27/2014824/joe-anoai-georgia-tech-the-greatest-non-96-in-atlanta-sports-history|títulu=Joe Anoa'i, Georgia Tech Football: The Greatest Non. 96 In Georgia Sports History|editorial=[[Institutu de Teunoloxía de Georgia]]|fecha=Setiembre de 2007|idioma=inglés}}</ref> nel equipu de los [[Georgia Tech Yellow Jackets|Yellow Jackets]], y foi nomáu nel primer equipu All-ACC nel so últimu añu. Dempués de ser escoyíu nel [[Draft de la NFL|NFL Draft]] [[2007]], foi robláu polos [[Minnesota Vikings|Viquingos de Minnesota]]. Nel momentu de ser cortáu polos viquingos, que s'añader a la llista [[Jacksonville Jaguars]] p'apurrir fondura como Tackle Defensivu. Nel [[2008]], Anoa'i foi robláu polos esquimales de Edmonton y aceptó un puestu nel roster de la práctica del equipu.
== Carrera en llucha llibre Profesional ==
=== World Wrestling Entertainment/WWE (2010-2018) ===
==== Territorios de desenvolvimientu (2010-2012) ====
Anoa'i fixo la so primer incursión na llucha llibre en xunetu de 2010, cuando robló un contratu de desenvolvimientu cola [[World Wrestling Entertainment]] (WWE) y depués foi asignáu al so territoriu de desenvolvimientu [[Florida Championship Wrestling]] (FCW).<ref>{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/r/roman-reigns|títulu=Roman Reigns|fechaaccesu=18 de xineru de 2013|obra=Online World of Wrestling}}</ref> Debutó'l 9 de setiembre de 2010, usando'l nome de '''Roman Leakee''' (de cutiu embrivíu a '''Leakee'''), nuna gana ante [[Richie Steamboat]] nuna llucha individual.<ref name="FCW10">{{cita web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/fcw/_2010/|títulu=Florida Championship Wrestling (2010)|obra=Online World of Wrestling|fechaaccesu=17 d'abril de 2016}}</ref> Produciéronse más ganes ante Idol Stevens y [[Wes Brisco]],<ref name="FCW10"/> primero que llograra la so primer victoria'l 21 de setiembre sobre Fahd Rakman.<ref name="FCW10"/> Siguió compitiendo en FCW mientres el restu del añu, lluchando principalmente en lluches por equipos.<ref name="FCW10"/> Nel episodiu del 16 de xineru de 2011 de FCW, Leakee yera un competidor nun Grand Royal de 30 homes, pero foi esaniciáu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/TV_Reports_9/article_46865.shtml|títulu=FCW TV Results 1/16: Report on WWE's developmental territory – Mason Ryan defends FCW Title, NXT Rookies battle|fecha=19 de xineru de 2011|apellíu=Gibbons|nome=Elliott|fechaaccesu=5 de xineru de 2012|obra=Pro Wrestling Torch}}</ref> Más tarde en 2011, Leakee formó un equipu con [[Donny Marlow]] y desafiaron a Calvin Raines y [[Big Y Langston]] polos [[FCW Florida Tag Team Championship|Campeonatos en Pareyes de Florida de FCW]] el 8 de xunetu, pero fueron derrotaos.<ref>{{Enllaz rotu|1={{cita web|url=http://pwtorch.com//publish/Arena_Reports_10/article_51313.shtml|títulu=7/8 FCW results in Gainesville, Fla.: Morrison guest appearance, Black vs. Moxley six-man main event, Steamboat, NXT Rookies & Dives, Vickie's daughter|fecha=9 de xunetu de 2011|apellíu=Mullet|nome=Chris|obra=Pro Wrestling Torch}} |2=http://pwtorch.com//publish/Arena_Reports_10/article_51313.shtml |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
En 2012, Leakee cubrió al Campeón Pesu Pesáu de Florida de FCW [[Leo Kruger]] mientres una llucha por equipos nel episodiu del 8 de xineru de FCW.<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1326130865|títulu=FCW Results – 1/9/12|fecha=9 de xineru de 2012|apellíu=Namako|nome=Jason|fechaaccesu=1 d'abril de 2012|obra=WrestleView}}</ref> Nel episodiu del 5 de febreru de FCW, ganó a [[Dean Ambrose]] y [[Seth Rollins]] nun Triple Threat match pa convertise nel contendente #1 al [[FCW Florida Heavyweight Championship|Campeonatu Pesu Pesáu de Florida de FCW]].<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1328576860|títulu=FCW Results – 2/6/12|fecha=6 y febreru de 2012|apellíu=Namako|nome=Jason|fechaaccesu=1 d'abril de 2012|obra=WrestleView}}</ref> Sicasí, nun pudo ganar el campeonatu cuando perdió ante l'entós campeón Kruger la selmana siguiente.<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1329149118|títulu=FCW Results – 2/13/12|fecha=13de febreru de 2012|apellíu=Namako|nome=Jason|fechaaccesu=1 d'abril de 2012|obra=WrestleView}}</ref> Leakee ganó más tarde los Campeonatos en Pareyes de Florida de FCW con Mike Dalton,<ref name="FCWTagTeam1">{{cita web|títulu=6/20 FCW results Orlando, Fla.: DiBiase appearance & health update, Tyler Black & Kings of Wrestling in main event, Buggy Nova debúes, more (w/VIDEO)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/Arena_Reports_10/article_62650.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=17 d'abril de 2014}}</ref><ref name="FCWTagTeam2">{{cita web|títulu=Leakee and. Mike Dalton win Fla Tag Team title tonight at live event in Palatka - @fcwwrestling |url=https://twitter.com/fcwwrestling/status/213807602965037057|obra=[[Florida Championship Wrestling]]|fechaaccesu=17 d'abril de 2014|fechaarchivu=17 d'abril de 2014|urlarchivu=https://www.webcitation.org/6OtOjxQ0B?url=https://twitter.com/fcwwrestling/status/213807602965037057|fecha=15 de xunu de 2012}}</ref> y perderíen los títulos ante CJ Parker & [[Jason Jordan]] pocu dempués.<ref>{{cita web|títulu=Big ups to new FCW tag champs @CjuicePARKER & @JasonJordanJJ. And even though he's a scumbag...new heavyweight champ @RickVictor69.|url=https://twitter.com/WWERollins/status/224003010651623424|obra=[[Seth Rollins]]|fechaaccesu=17 d'abril de 2014|fechaarchivu=17 d'abril de 2014|urlarchivu=https://www.webcitation.org/6OtQXzy0R?url=https://twitter.com/WWERollins/status/224003010651623424|fecha=13 de xunetu de 2012}}</ref>
Dempués de que WWE camudara'l nome de FCW a [[NXT Wrestling|NXT]] n'agostu de 2012,<ref name="FCWtoNXT">{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/118-daily-updates/27030-wwe-news-fcw-name-being-phased-out|títulu=WWE News: FCW name being phased out|fechaaccesu=14 d'agostu de 2012|obra=Wrestling Observer}}</ref> Anoa'i, col nuevu nome de '''Roman Reigns''' y como ''[[Términos de llucha llibre profesional#H|heel]]'', fixo'l so debú nel episodiu del 31 d'ochobre de NXT, ganando a CJ Parker.<ref name=NXTdebut>{{cita web|apellíu=Trionfo|nome=Richard|títulu=WWE NXT Report: Cesaro/Kidd for the US title; fatal four way next week to determine #1 delidiar; Big Y talks; Roman Reigns debúes on NXT|url=http://www.pwinsider.com/article/73053/wwe-nxt-report-cesarokidd-for-the-us-title-fatal-four-way-next-week-to-determine-1-delidiar-big-y-langston-talks-roman-reigns-debúes-on-nxt.html?p=1|fechaaccesu=4 de payares de 2012|obra=PWInsider}}</ref> Dempués de ganar a Chase Donovan dos selmanes dempués,<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_66737.shtml|títulu=James's NXT Results 11/14 - Week 21: Rollins's NXT Title feud advances, Reigns featured, Layla vs. Aksana, Overall Reax|autor=Justin James|obra=Pro Wrestling Torch|fecha=22 de payares de 2012|fechaaccesu=17 d'abril de 2016}}</ref> Reigns tuvo'l so últimu combate nel episodiu del 5 d'avientu de NXT, ganando a a Gavin Reids.<ref>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwenxtreport/article_67167.shtml|títulu=James's NXT Results 12/5 - WEEK 24: Kidd main event, Cesaro, Shield member in action, Overall Reax|autor=Justin James|obra=Pro Wrestling Torch|fecha=13 d'avientu de 2012|fechaaccesu=17 d'abril de 2016}}</ref>
==== 2012-2013 ====
{{AP|The Shield (llucha llibre)}}
{{Caxa de cita|anchu=30%|«Reigns yera un lluchador más [[Términos de llucha llibre profesional#G|verde]] que la yerba que la ''WWE'' identificó como la cara de la máquina que ye la so ''Performance Center'' - tomando talentu en brutu y ensin los «malos vezos» de los [circuitos de llucha llibre] independientes y tratando de fabricar un lluchador d'eventu principal de ''[[WrestleMania]]''».|<small>James Caldwell del ''Professional Wrestling Torch Newsletter'' sobre la fonderada de Reigns en comparanza cola de los sos compañeros de The Shield.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=DVD review: "Destruction of The Shield" – Historically Significant glimpse into WWE's next decade|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/caldwellstake/article_83364.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=18 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref></small>}}
[[Ficheru:The Shield Enters III.jpg|miniaturadeimagen|left|200px|The Shield en xineru de 2013.]]
Reigns fixo'l so debú nel repartu principal el 18 de payares en [[Survivor Series (2012)|Survivor Series]] xunto con [[Dean Ambrose]] y [[Seth Rollins]], atacando a [[Ryan Reeves|Ryback]] mientres l'eventu principal pol [[WWE Championship|Campeonatu de WWE]], dexando que [[CM Punk]] retuviera'l títulu.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Survivor Series News: NXT stars debú in PPV main event angle, plus other news from annual PPV|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_66716.shtml|fechaaccesu=19 de payares de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> El tríu se autodenominó [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]] y xuró axuntase contra la "inxusticia", mientres negaba trabayar pa Punk, anque rutinariamente saldríen d'ente l'ensame p'atacar a los adversarios de Punk, incluyíos Ryback y los [[Raw Tag Team Championship|Campeones en Pareyes de WWE]] [[Team Hell No]] ([[Daniel Bryan]] & [[Glen Jacobs|Kane]]).<ref name=Raw1119>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE Raw results 11/19: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Survivor Series fall-out|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_66731.shtml|apellíu=Caldwell|nome=James|fechaaccesu=5 d'avientu de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref name=Raw1126>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE Raw results 11/26: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – The Shield speaks, Cena-Ziggler|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_66855.shtml|fechaaccesu=5 d'avientu de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|apellíu=Caldwell|nome=James|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE Raw results 12/3: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – McMahon returns, Punk takes a Test|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_66980.shtml|apellíu=Caldwell|nome=James|fechaaccesu=5 d'avientu de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=WWE News: WWE officially announces TLC main event change; will Ryback still get a WWE Title shot?|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_66817.shtml|fechaaccesu=5 d'avientu de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Esto condució a un Six-man Tag Team Tables, Ladders and Chairs match el 16 d'avientu en [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2012|TLC: Tables, Ladders & Chairs]] nel que Reigns, Ambrose & Rollins ganaron a Team Hell No & Ryback nel so debú.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE TLC PPV Results 12/16: Complete "virtual-time" coverage of final 2012 PPV – Cena vs. Ziggler main event, Shield makes a statement|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_67280.shtml|fechaaccesu=17 d'avientu de 2012|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> The Shield siguió ayudando al Punk en xineru de 2013, atacando tanto a Ryback como a [[Dwayne Johnson|The Rock]], el primu de la vida real de Reign.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 1/7: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – WWE Title match, The Rock returns, Cena vs. Ziggler (updated w/Box Score)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_67712.shtml|fechaaccesu=12 de xineru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Royal Rumble PPV Results 1/27: Complete "virtual-time" coverage of Punk vs. Rock, 30-man Rumble|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_68181.shtml|fechaaccesu=29 de xineru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch}}</ref> Nel episodiu del 28 de xineru de [[WWE Raw|Raw]], revelóse que Punk y el so manager [[Paul Heyman]] tuvieren pagándo-y a The Shield y [[Brad Maddox]] por que trabayaren pa ellos.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 1/28: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Huge Return ends Raw, Rock's first night as WWE champ, Raw Roulette, Heyman-McMahon|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_68224.shtml|fechaaccesu=29 de xineru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref>
Depués d'eso, The Shield terminó silenciosamente la so asociación con Punk al empezar un feudu con Ryback, [[John Cena]] y [[Stephen Farrelly|Sheamus]] que los llevó a un Six-man Tag Team match el 17 de febreru n'[[WWE Elimination Chamber#2013|Elimination Chamber]], que ganó The Shield.<ref name="Caldwell">{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw Results 2/4: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – WWE explains many things, Punk-Jericho main event, Bruno HOF Video|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_68402.shtml|fechaaccesu=6 de febreru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WWE News: Team Cena vs. The Shield official for Elimination Chamber; updated PPV line-up|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_68423.shtml|fechaaccesu=6 de febreru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WWE News: Chamber PPV results & notes – WM29 main event set, World Title match set, Shield big win, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_68728.shtml|fechaaccesu=18 de febreru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> The Shield tuvo'l so primer combate en Raw la nueche siguiente, onde ganaron a Ryback, Sheamus & [[Chris Jericho]].<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 2/18: Complete "virtual-time" coverage of non Raw – Chamber PPV fall-out, big Mania news, Rock's Celebration, Shield six-man tag match|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_68750.shtml|fechaaccesu=26 de febreru de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Depués d'eso, Sheamus formó una alianza con [[Randy Orton]] y [[Paul Wight|Big Show]] pa enfrentar al tríu'l 7 d'abril en [[WrestleMania 29]], onde The Shield salió victoriosu nel so primer combate en [[WrestleMania]].<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 3/25: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Rock returns for Q&A alderique with Cena, Hunter punts Barrett, latest WM29 hype|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_69509.shtml|fechaaccesu=26 de mayu de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE WrestleMania 29 PPV Results: Complete "virtual-time" coverage of live PPV from MetLife Stadium – Rock-Cena II, Taker-Punk, Lesnar-Hunter, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_69830.shtml|fechaaccesu=8 d'abril de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> La nueche siguiente en Raw, The Shield intentó atacar a [[The Undertaker]], pero fueron deteníos por Team Hell No.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 4/8: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – WM29 fall-out, new World Champ, non Rock, Taker live, crowd takes over|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_69884.shtml|fechaaccesu=9 d'abril de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Esto estableció un Six-man Tag Team match nel episodiu del 22 d'abril de Raw, que ganó The Shield.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 4/22 (Second Hour): Shield vs. The Undertaker six-man tag match, Ryder squashed|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_70166.shtml|fechaaccesu=23 d'abril de 2013|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Nel episodiu del 13 de mayu de Raw, la racha invicta de The Shield en combates por equipos terminó con una derrota por descalificación nun Six-man Tag Team Elimination match contra Cena, Kane y Bryan.<ref>{{cita web|títulu=Raw News: Shield loses first match, Lesnar's "mystique" now in-play, Dolph off TV, Miz returns, Dance-Off, App overload, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_70573.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=27 de mayu de 2013|idioma=inglés}}</ref>
El 19 de mayu n'[[WWE Extreme Rules#2013|Extreme Rules]], Reigns & Rollins ganaron a Team Hell No nun Tag Team Tornáu match pa ganar los [[Raw Tag Team Championship|Campeonatos en Pareyes de WWE]].<ref>{{cita web|apellíu=Bishop|nome=Matt|títulu=Lesnar finishes off Triple H at Extreme Rules|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2013/05/19/20834561.html|obra=Slam! Wrestling|editorial=Canadian Online Explorer|fechaaccesu=26 de mayu de 2013|idioma=inglés}}</ref> Fixeron la so primer defensa de los títulos nel episodiu del 27 de mayu de Raw, ganando a Team Hell No nuna revancha.<ref>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE Raw results 5/27 (Hour 2): Ongoing "virtual-time" coverage of live Memorial Day Raw – Tag Title match, HBK cameo, bizarre App Poll|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_70880.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Nel episodiu del 14 de xunu de [[WWE SmackDown|SmackDown]], la racha "nun cunta de trés/non rindición" de The Shield en combates per equipu llegó al so fin a manes de Team Hell No & Randy Orton, cuando Bryan fizo que Rollins rindiérase.<ref>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_71216.shtml|títulu=WWE News: Significant Smackdown spoiler for Friday's episode (w/Analysis of potential fall-out scenarios)|fechaaccesu=15 de xunu de 2013|obra=Pro Wrestling Torch}}</ref><ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/06/14/20901596.html|títulu=Smackdown!: The Shield handed their first loss heading into Payback|fecha=14 de xunu de 2013|apellíu=Plummer|nome=Dale|fechaaccesu=15 de xunu de 2013|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> Reigns & Rollins ganaron a Bryan & Orton en [[WWE Payback#2013|Payback]] pa retener los Campeonatos en Pareyes de WWE.<ref>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE Payback PPV Results 6/16 (Hour 3)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_71318.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> Más defenses esitoses de los títulos siguieron contra [[The Usos]] el 14 de xunetu mientres el pre-show de [[WWE Money in the Bank#2013|Money in the Bank]] y contra [[The Prime Time Players]] ([[Darren Young]] & [[Titus O'Neil]]) el 15 de setiembre en [[WWE Night of Champions#2013|Night of Champions]].<ref>{{cita web|títulu=Caldwell's WWE MITB PPV Results 7/14 (Pre-Show): Ongoing "virtual-time" coverage of Shield defending Tag Titles|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_71945.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Martin|nome=Adam|títulu=WWE Night of Champions PPV Results – 9/15/13 (Orton vs Bryan)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-news/43820-wwe-night-of-champions-ppv-results-9-15-13-orton-vs-bryan|fechaaccesu=18 de setiembre de 2013|editorial=WrestleView|idioma=inglés}}</ref> Nel episodiu del 23 de setiembre de Raw, Reigns recibió la cuenta de trés per primer vegada nel repartu principal por cortesía de The Usos cuando The Shield participó y perdió un 11-on-3 Handicap Elimination match.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw Results 9/23 (Hour 3): Punk returns home, D-Bryan leads Babyfaces vs. Shield in main event|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_73533.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=1 d'avientu de 2013}}</ref>
[[Ficheru:Roman Reigns November 2013.jpg|miniaturadeimagen|Reigns en payares de 2013.]]
N'agostu, The Shield empezó a trabayar pal xefe d'operaciones [[Triple H]] y [[The Authority (llucha llibre)|The Authority]].<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2013/08/20/21059971.html|títulu=Raw: Daniel Bryan cares an even bigger uphill climb|fecha=20 d'agostu de 2013|apellíu=Tylwalk|nome=Nick|fechaaccesu=30 de xunu de 2014|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref><ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2013/08/26/21076926.html|títulu=Raw: Bryan's road through Hell continues|fecha=26 d'agostu de 2013|apellíu=Asher|nome=Matthew|fechaaccesu=30 de xunu de 2014|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> Nel episodiu del 30 de setiembre de Raw, Triple H dio-y una oportunidá a [[Cody Rhodes]] y [[Dustin Rhodes|Goldust]] de volver a la WWE si ganaben a Reigns & Rollins en [[WWE Battleground#2013|Battleground]], pero si The Shield ganaba, non solo nun volveríen a la WWE, si non que'l so padre, [[Dusty Rhodes]], sería despidíu. Nel eventu, The Shield foi derrotáu.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2013/cody-rhodes-goldust-the-shield-26152267|títulu=Goldust & Cody Rhodes def. WWE Tag Team Champions The Shield|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=30 de setiembre de 2013|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151106071619/http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2013/cody-rhodes-goldust-the-shield-26152267|fechaarchivu=2015-11-06}}</ref> Nel episodiu del 14 d'ochobre de Raw, Reigns & Rollins perdieron los Campeonatos en Pareyes de WWE ante Cody Rhodes & Goldust nun Non Disqualification match, depués de la interferencia de Big Show.<ref>{{cita web|apellíu=Benignu|nome=Anthony|títulu=Raw results: The Rhodes get golden, Orton traps Bryan and Heyman goes to 'Hell'|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2013-10-14/wwe-raw-results-26155960/page-9|fechaaccesu=15 d'ochobre de 2013|obra=[[WWE]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304062007/http://www.wwe.com/shows/raw/2013-10-14/wwe-raw-results-26155960/page-9|fechaarchivu=2016-03-04}}</ref> El 27 d'ochobre n'[[WWE Hell in a Cell#2013|Hell in a Cell]], Reigns & Rollins nun pudieron recuperar los títulos nun Triple Threat match contra Rhodes & Goldust y The Usos.<ref>{{cita web|apellíu=Waldman|nome=Jon|títulu=Hell in a Cell: The usual suspects end up on top|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/10/27/21226396.html|obra=Slam! Sports|editorial=Canadian Online Explorer|fechaaccesu=1 de payares de 2013|idioma=inglés}}</ref> Les primeres granes de disensión semar en The Shield (especialmente ente Ambrose y Reigns) cola jactancia de Ambrose de ser l'únicu miembru que quedó con un campeonatu.<ref>{{cita web|títulu=10/28 WWE Raw Hits & Misses: Sandow vs. Cena, Michaels – Bryan, Punk vs. Ryback, Orton's Title Celebration|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_74269.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=27 de payares de 2013}}</ref> El 24 de payares en [[Survivor Series (2013)|Survivor Series]], Reigns foi l'únicu sobreviviente del so equipu nun 5-on-5 Survivor Series Traditional Elimination match dempués d'esaniciar a cuatro oponentes.<ref>{{cita web|títulu=WWE S. Series PPV results 11/24 (Hour 1): Team Shield vs. Team Rhodes & Rei Survivor Series match, IC Title match|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_74736.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=25 de payares de 2013|idioma=inglés}}</ref> El 15 d'avientu en [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2013|TLC: Tables, Ladders and Chairs]], The Shield foi ganáu por CM Punk nun 3-on-1 Handicap match depués de que Reigns aplicára-y un ''Spear'' por fuercia a Ambrose, engrandando la tensión ente l'equipu.<ref>{{cita web|apellíu=Howell|nome=Nolan|títulu=TLC: Randy Orton crowned new WWE World Heavyweight Champion|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2013/12/15/21339031.html|obra=Slam! Sports|editorial=Canadian Online Explorer|fechaaccesu=18 d'avientu de 2013|idioma=inglés}}</ref>
====2014====
Reigns ganó a Punk nuna llucha individual dempués d'una distraición de Ambrose nel episodiu especial del 6 de xineru de 2014 de [[WWE Raw|Raw]] Old School, convirtiéndolo nel únicu miembru de The Shield en vencer a Punk.<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/45948-wwe-raw-results-1-6-14-old-school-raw/|títulu=WWE RAW Results – 1/6/14 (Old School RAW, WWE Legends)|apellíu=Nemer|nome=Paul|fecha=7 de xineru de 2014|obra=Wrestleview|fechaaccesu=17 de setiembre de 2016}}</ref> El 26 de xineru en [[Royal Rumble (2014)|Royal Rumble 2014]], Reigns ingresó al Royal Rumble match como'l númberu 15 y estableció el récor<ref>{{cita web|títulu=Braun Strowman breaks record for most Royal Rumble Match eliminations|url=http://www.wwe.com/shows/greatest-royal-rumble/article/braun-strowman-royal-rumble-match-elimination-record|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=28 d'abril de 2018}}</ref> de mayor númberu d'eliminaciones nun solu Royal Rumble match con 12, yá que esanició a los sos compañeros de The Shield antes de ser el postreru esaniciáu pol eventual ganador [[Dave Bautista|Batista]].<ref name=WWEstatsRR14>{{cita web|apellíos1=Murphy|nome1=Ryan|apellíu1=Linder|nome2=Zach|títulu=Full list of Royal Rumble Match participants and eliminations |url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=27 de xineru de 2014|fechaarchivu=21 de marzu de 2014|urlarchivu=https://www.webcitation.org/6OEdeZIP7?url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285/page-4}}</ref><ref name="rumble">{{cita web|títulu=The 30-Superstar Royal Rumble Match|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=27 de xineru de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131222180606/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/royal-rumble-match-26171285|fechaarchivu=2013-12-22}}</ref> La nueche siguiente en Raw, The Shield compitió nun Six-man Tag Team match contra Daniel Bryan, Sheamus y John Cena, colos trés miembros del equipu ganador clasificando a un Elimination Chamber match pol [[WWE Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE]], que The Shield perdió por descalificación dempués de que [[The Wyatt Family]] interfiriera y atacara a Cena, Bryan y Sheamus.<ref>{{cita web|apellíu=Tylwalk|nome=Nick|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/01/28/21429231.html|títulu=Raw: The Yes Movement keeps rolling in Cleveland|work=Slam! Sports|fechaaccesu=25 de febreru de 2014}}</ref> The Shield quería vengación y concedióse-yos un Six-man Tag Team match contra The Wyatt Family el 24 de febreru n'[[WWE Elimination Chamber#2014|Elimination Chamber]], nel que The Shield perdió.<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/PPVReports/2014/02/24/21491156.html|títulu=Wyatts win, Batista bombs and Randy retains at the Elimination Chamber|fecha=24 de febreru de 2014|apellíu=Asher|nome=Matthew|fechaaccesu=29 de xunu de 2014|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> A pesar de más discutinios,<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 3/3: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Bryan vs. Batista, WM30 hype, new Tag Champs, C.M. Punk from start to finish, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_76765.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=28 de xunu de 2014}}</ref> The Shield reconciliar en marzu.<ref>{{cita web|apellíu=Parks|nome=Greg|títulu=Parks's WWE SmackDown report 3/7 Ongoing "virtual time" coverage of Friday show, including Sheamus vs. Del Rio, Shield|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_76855.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=28 de xunu de 2014}}</ref>
En marzu, The Shield apaeció aparentemente p'atacar a [[Jerry Lawler]], pero en realidá facer p'atacar a Kane, convirtiendo a tolos miembros de The Shield en ''[[Términos de llucha llibre profesional#F|cares]]'' nel procesu.<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=Keller's Six Pack: Raw thoughts including Hunter-Bryan beat down, Batista, Shield's turn, Bray's gimmick shift, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/kellerstake/article_77088.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=26 de marzu de 2014|idioma=inglés}}</ref> Mientres les siguientes selmanes, The Shield siguió intercambiando ataques con Kane, quien se xunió con [[The New Age Outlaws]] ([[Billy Gunn]] & [[Road Dogg]]), lo que condució a un combate ente los dos equipos el 6 d'abril en [[WrestleMania XXX]], que ganó The Shield.<ref>{{cita web|apellíu=Linder|nome=Zach|títulu=The Shield def. Kane & The New Age Outlaws|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/30/shield-kane-outlaws-26193671|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=8 d'abril de 2014|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140329180417/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/30/shield-kane-outlaws-26193671|fechaarchivu=2014-03-29}}</ref> El feudu con Kane tamién provocó que The Shield rompiera los sos venceyos con Triple H, quien reformó [[Evolution (llucha llibre)|Evolution]] pa compensalos.<ref>{{cita web|apellíu=McCarron|nome=Rob|títulu=WWE Raw TV report – April 14, 2014|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/36482|fechaaccesu=23 de mayu de 2014}}</ref> Más tarde, The Shield ganó a Evolution tantu n'[[WWE Extreme Rules#2014|Extreme Rules]] como en [[WWE Payback#2014|Payback]].<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's Extreme Rules PPV results 5/4: Complete "virtual-time" coverage of live PPV - Bryan vs. Kane, Evolution vs. Shield, Cena vs. Wyatt steel cage match|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_78185.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=6 de mayu de 2014|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140506113832/http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_78185.shtml|fechaarchivu=6 de mayu de 2014}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Asher|nome=Matthew|títulu=WWE Payback: The Shield Evolved, Cena stood tall and Brie dropped a bombshell|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/06/01/21709566.html|obra=Slam! Wrestling|fechaaccesu=2 de xunu de 2014|idioma=inglés}}</ref> Dempués de que Batista "abandonara" la WWE nel episodiu del 2 de xunu de Raw, Triple H empecipió'l so "plan B" qu'arreyó a Rollins traicionando a The Shield y aliándose con Triple H y The Authority.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Raw results 6/2: Complete "virtual-time" coverage of live Raw - PPV fall-out, huge angle at the end of Raw, post-Raw coverage, MITB hype, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_78782.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=3 de xunu de 2014|idioma=inglés}}</ref>
[[Ficheru:Roman Reigns April 2014.jpg|miniaturadeimagen|left|200px|Reigns n'abril de 2014.]]
Dempués de la disolución de The Shield en xunu de 2014, Reigns (agora lluchador individual) ensertóse rápido na guerra pol títulu mundial esi mes y encabezó los próximos dos eventos de [[Pague por-ver|pague-por-ver]].<ref>{{cita web|apellíos1=Plummer|nome1=Dale|títulu=Smackdown!: Money in the Bank challengers prepare with a 7 man tag match|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/06/20/21756216.html|sitiuweb=[[Canoe.ca]]|fechaaccesu=6 de xunetu de 2014}}</ref> El primeru cuando, dos selmanes dempués de la traición de Rollins, Reigns ganó un Battle Royal nel episodiu del 16 de xunu de Raw pa ganar un llugar nel Ladder match pol vacante Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE el 29 de xunu en [[WWE Money in the Bank#2014|Money in the Bank]],<ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/06/17/21745461.html|títulu=Raw: Money in the Bank title match gets its last two participants|fecha=17 de xunu de 2014|apellíu=Tylwalk|nome=Nick|fechaaccesu=18 de xunu de 2014|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> pero nun pudo ganar el títulu mientres l'eventu principal del eventu.<ref name=MITB14>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/PPVReports/2014/06/29/21774111.html|títulu=Cena takes authority of the WWE title at Money in the Bank|fecha=29 de xunu de 2014|apellíu=Howell|nome=Nolan|fechaaccesu=30 de xunu de 2014|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> El segundu foi'l 20 de xunetu en [[WWE Battleground#2014|Battleground]], onde Reigns nuevamente nun tuvo ésitu en ganar el títulu mundial, esta vegada nun Fatal 4-Way match nel eventu principal del eventu (el cual tamién arreyó a Kane, Randy Orton y al campeón defensor John Cena).<ref name=Batt14>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/PPVReports/2014/07/21/21820686.html|títulu=Cena, Usos survive Battleground|fecha=21 de xunetu de 2014|apellíu=Powell|nome=John|fechaaccesu=20 d'abril de 2016|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Reigns empezó un feudu con Randy Orton, lo que condució a una llucha ente los dos el 17 d'agostu en [[SummerSlam (2014)|SummerSlam]], onde Reigns ganó a Orton.<ref name=Summer14>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/08/18/21880261.html|títulu=Heels rule, Lesnar runs rampant at SummerSlam 2014|fecha=18 d'agostu de 2014|apellíu1=Plummer|nome1=Dale|apellíu1=Tylwalk|nome2=Nick|fechaaccesu=20 d'abril de 2016|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> Mentanto, los ex compañeros d'equipu de Reigns, Dean Ambrose y Seth Rollins, tuvieren nun feudu por cuenta de la traición de Rollins, con Rollins ganando a Ambrose en cinco combates y finalmente mancando a Ambrose (''[[Términos de llucha llibre profesional#K|kayfabe]]'').<ref name=MITB14/><ref name=Batt14/><ref name=Summer14/><ref>{{cita web|apellíos1=Parks|nome1=Greg|títulu=WWE SmackDown report 8/1: Ongoing "virtual time" coverage of Friday show, including Kane & Seth Rollins vs. Dean Ambrose in a 2-on-1 Handicap Match|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_79947.shtml|sitiuweb=PWTorch.com|fechaaccesu=20 d'abril de 2016}}</ref><ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2014/08/18/21882721.html|títulu=Raw: The Authority hits the jackpot again in Las Vegas|fecha=18 d'agostu de 2014|apellíu1=Tylwalk|nome1=Nick|fechaaccesu=20 d'abril de 2016|obra=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref> Esto condució a un feudu ente Reigns y Rollins, estableciendo una llucha individual pal 21 de setiembre en [[WWE Night of Champions#2014|Night of Champions]], a pesar de que seis díes antes del eventu ganó limpiamente a Rollins nuna llucha individual en Raw.<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=WWE Raw results 9/15: Complete "virtual-time" coverage of Raw vs. NFL Week 2 - Brock Lesnar returns, final Night of Champions PPV hype, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_80751.shtml|sitiuweb=PWTorch.com|fechaaccesu=19 d'abril de 2016}}</ref> Depués, Reigns desenvolvió una hernia encarcelada llexítima que riquió ciruxía unu o dos díes antes de Night of Champions y, como resultancia, Rollins foi declaráu ganador per abandonu, ente que Reigns quedó fora d'aición indefinidamente.<ref>{{cita web|apellíos1=Powers|nome1=Kevin|títulu=Dean Ambrose answers Seth Rollins' open challenge|url=http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2014/dean-ambrose-answers-seth-rollins-challenge-26672956|obra=WWE|fechaaccesu=21 de setiembre de 2014|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160304070053/http://www.wwe.com/shows/nightofchampions/2014/dean-ambrose-answers-seth-rollins-challenge-26672956|fechaarchivu=2016-03-04}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.torontosun.com/2014/09/20/wwe-star-roman-reigns-undergoes-emergency-surgery|títulu=WWE star Roman Reigns undergoes emergency surgery|obra=[[Toronto Sun]]|fecha=20 de setiembre de 2014|fechaaccesu=20 de setiembre de 2014}}</ref>
Reigns tornó a la televisión nel episodiu del 8 d'avientu de Raw, aceptando'l premiu [[Slammy Award]] a la "Superestrella del Añu".<ref name="2014Slammy">{{cita web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/12/09/22120591.html|títulu=Raw: Newer stars take most of the 2014 Slammy Awards|fecha=9 d'avientu de 2014|apellíu=Tylwalk|nome=Nick|fechaaccesu=9 d'avientu de 2014|obra=Slam! Sports|editorial=Canadian Online Explorer|idioma=inglés}}</ref> El 14 d'avientu en [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2014|TLC: Tables, Ladders & Chairs]], cuando Big Show interfirió nel combate de John Cena contra Seth Rollins, Reigns atacó tantu a Big Show como a Rollins, ayudando a Cena a ganar.<ref>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_82280.shtml|títulu=CALDWELL'S WWE TLC PPV REPORT 12/14: Ongoing "virtual-time" coverage of Cena vs. Rollins, Ambrose vs. Wyatt, more|apellíu=Caldwell|nome=James|obra=Pro Wrestling Torch|fecha=14 d'avientu de 2014|fechaaccesu=14 d'avientu de 2014|idioma=inglés}}</ref> Esto fixo qu'empezara un feudu ente Reigns y Big Show,<ref>{{cita web|apellíu=Benignu|nome=Anthony|títulu=Big Show confronted Roman Reigns|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-12-15/wwe-raw-results-26915893/page-8|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=15 d'avientu de 2014|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303220503/http://www.wwe.com/shows/raw/2014-12-15/wwe-raw-results-26915893/page-8|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref> nel que Reigns ganar delles vegaes por cuenta fuera<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/52264-wwe-raw-results-12-22-14-live-results-from-minneapolis|títulu=WWE RAW Results – 12/22/14 (Dean Ambrose vs. Bray Wyatt)|fecha=22 d'avientu de 2014|apellíu=Tedesco|nome=Mike|fechaaccesu=22 d'avientu de 2014|editorial=WrestleView|idioma=inglés}}</ref> y descalificación.<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/we-wrestling-results/wwe-raw-results/52403-wwe-raw-results-1-5-15-live-results-from-corpuspchristi|títulu=WWE RAW Results – 1/5/15 (The Authority resumes power)|fecha=5 de xineru de 2015|apellíu=Tedesco|nome=Mike|fechaaccesu=5 de xineru de 2015|editorial=WrestleView|idioma=inglés}}</ref>
==== 2015 ====
[[Ficheru:WrestleMania 31 2015-03-29 19-53-39 ILCE-6000 9998 DxO (18117494711).jpg|miniaturadeimagen|300x300px|Reigns na so llucha contra Lesnar, pol [[WWE World Heavyweight Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE]] en [[WrestleMania 31]].]]
El 25 de xineru de 2015 en [[Royal Rumble (2015)|Royal Rumble]], Reigns, ingresando como y númberu 19, ganó'l Royal Rumble match al esaniciar a los trés últimos sobrevivientes amás d'él: Big Show, Kane y, a lo último, [[Miroslav Barnyashev|Rusev]].<ref name="RoyalRumble2015">{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=Royal Rumble PPV Report 1/25: Complete "virtual-time" coverage of Lesnar vs. Cena vs. Rollins for WWE Title, Royal Rumble, post-PPV Network show|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_82945.shtml|sitiuweb=PWTorch.com|fechaaccesu=26 de xineru de 2015}}</ref> La nueche siguiente en [[WWE Raw|Raw]], Reigns reconoció ser parte de la familia Anoa'i per primer vegada na programación de la WWE.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WWE Raw TV Report 1/26: Complete "virtual-time" coverage of replacement show for snowed-out Raw - Lesnar & Reigns confrontation, D-Bryan sit-down interview, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_82976.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=28 de xineru de 2015|idioma=inglés}}</ref> L'ex escritor de la WWE, Kevin Eck, dixo que los executivos de la WWE, [[Vince McMahon]] y Triple H, primeramente (cuando Reigns entá yera parte de The Shield) negar a reconocer l'heriedu samoanu de Reigns yá que pensaben qu'estropiaría la so mística.<ref>{{cita web|títulu=Roman Reigns y el misteriu detrás del so personaxe na compañía|url=http://depor.com/full-deportes/roman-reigns-y-tou%20misteriu-detras-el%20so-personaxe-compania-1067155/1|obra=Grupu El Comercio.|allugamientu=Peru|idioma=castellanu|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160617201548/http://depor.com/full-deportes/roman-reigns-y-tou|fechaarchivu=2016-06-17}}</ref> Nel episodiu del 2 de febreru de Raw, Reigns sufrió la so primer derrota por cuenta de trés en lluches individuales nel repartu principal cuando Big Show ganar dempués de la interferencia de Rollins.<ref>{{cita web|títulu=Roman Reigns Profile & Match Listing|url=http://profightdb.com/wrestlers/roman-reigns-6728.html?res=2000|obra=Internet Wrestling Database|fechaaccesu=5 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Tylwalk|nome=Nick|títulu=Raw: The Authority makes things more interesting for Fastlane|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/02/02/22215561.html|obra=Canoe.ca|editorial=Slam! Wrestling|fechaaccesu=24 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> Reigns viose obligáu a defender la so oportunidá titular de WrestleMania contra Daniel Bryan el 22 de febreru nel eventu principal de [[WWE Fastlane#2015|Fastlane]] y llograr dempués de vencer a Bryan por cuenta de trés.<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/53063-wwe-raw-results-2-16-15-live-results-from-orlando|títulu=WWE RAW Results – 2/16/15 (Bryan and Reigns in action)|fecha=16 de febreru de 2015|apellíu=Tedesco|nome=Mike|fechaaccesu=16 de febreru de 2015|sitiuweb=wrestleview.com}}</ref><ref name=Fastlane15>{{cita web|apellíos1=Asher|nome1=Matthew|títulu=WWE Fastlane: Questionable match endings and fan reaction may hurt 'Mania|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/23/22250331.html|obra=Slam Wrestling|fechaaccesu=24 de febreru de 2015}}</ref> Dempués de Fastlane, Bryan y Paul Heyman sofitaron a Reigns con "dos promos sorprendentemente tresparentes ... qu'intenten ilustrar el grandor de Reigns".<ref>{{cita web|url=http://www.tv.com/news/ftw-vs-wtf-the-tv-week-in-review-february-22-to-28-2015-142506537324|fechaaccesu=1 de marzu de 2015|obra=[[CBS Interactive]]|sitiuweb=[[TV.com]]|títulu=FTW vs. WTF: The TV Week in Review (Feb. 22–28)|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160410070931/http://www.tv.com/news/ftw-vs-wtf-the-tv-week-in-review-february-22-to-28-2015-142506537324/|fechaarchivu=2016-04-10}}</ref> El 29 de marzu en [[WrestleMania 31]], Seth Rollins cobró'l so contratu de [[Money in the Bank]] ente que l'eventu principal pol Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE de Reigns contra [[Brock Lesnar]] taba en progresu, convirtiéndolo nun Triple Threat match, que Reigns perdió cuando Rollins cubrir.<ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=John|títulu=WrestleMania 31 the best Mania ever|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/PPVReports/2015/03/26/22309101.html|obra=Slam Wrestling|fechaaccesu=30 de marzu de 2015}}</ref>
N'abril, Reigns volvió a entamar el so feudu con Big Show, que remató'l 26 d'abril n'[[WWE Extreme Rules#2015|Extreme Rules]] con un Last Man Standing match, onde Reigns ganó a Show.<ref>{{cita web|apellíu=Laboon|nome=Jeff|títulu=Roman Reigns def. Big Show (Last Men Standing Match)|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2015/roman-reigns-big-show-27300369|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=26 d'abril de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303214948/http://www.wwe.com/shows/extremerules/2015/roman-reigns-big-show-27300369|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref> El 17 de mayu en [[WWE Payback#2015|Payback]], Reigns una vegada más nun pudo ganar el títulu mundial de Rollins nun Fatal 4-Way match nel eventu principal que tamién arreyó a Orton y Ambrose.<ref>{{cita web|apellíu=Murphy|nome=Ryan|títulu=WWE World Heavyweight Champion Seth Rollins won a Fatal 4-Way Match|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=17 de mayu de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151205173502/http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2015/wwe-world-heavyweight-champion-seth-rollins-roman-reigns-randy-orton-dean-ambrose-27335106|fechaarchivu=2015-12-05}}</ref> El 14 de xunu en [[WWE Money in the Bank#2015|Money in the Bank]], Reigns compitió nel [[Money in the Bank|Money in the Bank Ladder match]], que nun pudo ganar dempués de que [[Bray Wyatt]] interfiriera y atacar.<ref>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_85628.shtml|títulu=CALDWELL'S WWE MITB PPV RESULTS 6/14: Complete "virtual-time" coverage of Dusty Rhodes 10-bell salute, WWE Title match, MITB match, Cena vs. Owens II, more|apellíu=Caldwell|nome=James|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=14 de xunu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 19 de xunetu en [[WWE Battleground#2015|Battleground]], Wyatt ganó a Reigns dempués de que l'ex miembru de The Wyatt Family, [[Luke Harper]], atacara a Reigns.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2015/roman-reigns-bray-wyatt-27511288|títulu=Roman Reigns vs. Bray Wyatt|fechaaccesu=14 de xunu de 2015|obra=WWE|autor=Clapp, John|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151209035548/http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2015/roman-reigns-bray-wyatt-27511288|fechaarchivu=2015-12-09}}</ref><ref>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_86322.shtml|títulu=CALDWELL'S WWE BATTLEGROUND PPV REPORT 7/19: Complete "virtual-time" coverage of live PPV - Rollins vs. Lesnar, Cena vs. Owens III, Orton returns home, more|fechaaccesu=19 de xunetu de 2015|sitiuweb=Pro Wrestling Torch|autor=Caldwell, James}}</ref> Nel episodiu del 6 d'agostu de [[WWE SmackDown|SmackDown]], Wyatt aceptó'l desafíu de Reigns pa un combate por equipos en [[SummerSlam (2015)|SummerSlam]], con Reigns & Ambrose enfrentando a Wyatt & Harper.<ref name="SD8062015">{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE SmackDown Results - 8/06/15 (Roman Reigns vs. Rusev)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/55649-wwe-smackdown-results-8-6-15-roman-reigns-vs-rusev|obra=Wrestleview|fechaaccesu=6 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Reigns cubrió a Wyatt nel eventu'l 23 d'agostu<ref name=SSlam2015>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=CALDWELL'S SUMMERSLAM REPORT 8/23: Complete "virtual-time" coverage of Lesnar vs. Taker, Title vs. Title, more matches|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87122.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=23 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> y la nueche siguiente en Raw nuna llucha de revancha, que terminó por descalificación dempués de que Reigns y Ambrose fueren atacaos pol nuevu aliáu de Wyatt, el debutante [[Braun Strowman]].<ref name="RAW8242015">{{cita web|apellíu=Namako|nome=Jason|títulu=WWE RAW Results - 8/24/15 (The Dudleys, Sting return)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/55897-wwe-raw-results-8-24-15-live-results-from-brooklyn|obra=Wrestleview|fechaaccesu=25 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> El 20 de setiembre en [[WWE Night of Champions#2015|Night of Champions]], Reigns & Ambrose xunir a [[Chris Jericho]], pero fueron ganaos por Wyatt, Harper & Strowman.<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_87597.shtml|títulu=Keller's WWE Night of Champions PPV Report 9/20: Ongoing "virtual time" coverage of event including Sting vs. Seth, Cena vs. Seth, Ryback vs. Owens, mystery partner with Reigns & Ambrose, Dives Title, Tag Title, more|fechaaccesu=20 de setiembre de 2015|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> El feudu ente Reigns y Wyatt terminó dempués d'un Hell in a Cell match el 25 d'ochobre n'[[WWE Hell in a Cell#2015|Hell in a Cell]], nel que Reigns salió victoriosu.<ref>{{cita web|apellíu=Jones|nome=Elton|títulu=WWE Hell in a Cell 2015: The Results & Highlights You Need to Know|url=http://heavy.com/sports/2015/10/wwe-hell-in-a-cell-2015-the-results-highlights-you-need-to-know/|obra=[[Heavy.com]]|fecha=25 d'ochobre de 2015|fechaaccesu=29 de mayu de 2016}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/roman-reigns-bray-wyatt-27992612|títulu=Roman Reigns def. Bray Wyatt (Hell in a Cell Match)|fechaaccesu=23 de payares de 2015|fecha=25 d'ochobre de 2015|obra=[[WWE]]|nome=Ryan|apellíu=Murphy|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303215815/http://www.wwe.com/shows/hellinacell/2015/roman-reigns-bray-wyatt-27992612|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref>
Nel episodiu del 26 d'ochobre de Raw, Reigns ganó un Fatal 4-Way match (ganando a [[Alberto Rodriguez (lluchador)|Alberto del Río]], [[Dolph Ziggler]] y [[Kevin Owens]]) pa convertise nel contendente #1 al Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE.<ref>{{cita web|apellíos1=Tedesco|nome1=Mike|títulu=WWE RAW Results - 10/26/15 (Reigns is Non. 1 Contender)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/56669-wwe-raw-results-10-26-15-live-results-from-san-diego|sitiuweb=wrestleview.com|fechaaccesu=3 de payares de 2015|fecha=26 d'ochobre de 2015}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Tedesco|nome1=Mike|títulu=WWE RAW Results - 11/2/15 (Team Reigns vs. Team Rollins)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/56753-wwe-raw-results-11-2-15-live-results-from-denver|sitiuweb=wrestleview.com|fechaaccesu=3 de payares de 2015|fecha=2 de payares de 2015}}</ref> Sicasí, el campeón Seth Rollins mancóse la rodía llexítimamente'l 4 de payares y dexó vacante'l títulu a otru día, lo que condució a un tornéu pa coronar a un nuevu campeón.<ref>{{cita web|títulu=Seth Rollins suffers knee injury, new WWE World Heavyweight Champion to be crowned at Survivor Series|url=http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|obra=WWE|autor=WWE Staff|fechaaccesu=5 de payares de 2015|fecha=5 de payares de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151106023300/http://www.wwe.com/inside/seth-rollins-injury-title-tournament-survivor-series-28164051|fechaarchivu=6 de payares de 2015}}</ref> Dempués d'esto, Triple H intentó persuadir a Reigns por que se xuniera a The Authority, ufiertándo-y un llugar na final del tornéu, lo que refugó.<ref name="Raw10262015">{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/11/09/119-wwe-raw-results-caldwells-ongoing-live-report/|títulu=11/9 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete Live Report|autor=Caldwell, James|sitiuweb=Pro Wrestling Torch|fecha=9 de payares de 2015|fechaaccesu=9 de payares de 2015}}</ref> Depués d'eso, Reigns ganó a Big Show na primer ronda,<ref name="Raw10262015"/> a [[Claudio Castagnoli|Cesaro]] nos cuartos de final,<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/11/16/1116-wwe-raw-caldwells-live-report-on-pre-survivor-series-show/|títulu=11/16 WWE Raw Results: CALDWELL'S Complete Live Report|autor=Caldwell, James|sitiuweb=Pro Wrestling Torch|fecha=16 de payares de 2015|fechaaccesu=16 de payares de 2015}}</ref> a Alberto del Río nes semifinales<ref>{{cita web|apellíos1=Burdick|nome1=Michael|títulu=Roman Reigns def. Alberto Del Rio (WWE World Heavyweight Championship Tournament Semifinals)|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/roman-reigns-alberto-del-rio-28201141|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=22 de payares de 2015|fecha=22 de payares de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151219012619/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/roman-reigns-alberto-del-rio-28201141|fechaarchivu=2015-12-19}}</ref> y a Dean Ambrose na final el 22 de payares en [[Survivor Series (2015)|Survivor Series]] pa ganar el [[WWE Championship|Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE]] per primer vegada na so carrera.<ref name="SurvivorSeries2015">{{cita web|apellíos1=Murphy|nome1=Ryan|títulu=Roman Reigns def. Dean Ambrose in the WWE World Heavyweight Championship Tournament Final Match; Sheamus cashed in his Money in the Bank contract to become WWE World Heavyweight Champion|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/wwe-world-heavyweight-championship-tournament-finals-28164052|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=22 de payares de 2015|fecha=22 de payares de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151225162713/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2015/wwe-world-heavyweight-championship-tournament-finals-28164052|fechaarchivu=2015-12-25}}</ref> Triple H intentó felicitalo, pero Reigns atacar con un ''Spear'' y [[Stephen Farrelly|Sheamus]] aprovechó eso pa cobrar el so contratu de Money in the Bank y ganó a Reigns, terminando asina'l reináu de Reigns en solu 5 minutos.<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/11/22/1122-survivor-series-live-results-caldwells-ongoing-report/|títulu=11/22 Survivor Series live results – Caldwell's Ongoing Report|autor=Caldwell, James|sitiuweb=Pro Wrestling Torch|fecha=23 de payares de 2015|fechaaccesu=23 de payares de 2015}}</ref><ref>{{cita web|títulu=WWE Survivor Series 2015: Sheamus pins Roman Reigns to win world title|url=http://www.skysports.com/wwe/news/13043/10076085/wwe-survivor-series-2015-sheamus-pins-roman-reigns-to-win-world-title|obra=[[Sky Sports]]|fechaaccesu=25 de payares de 2015}}</ref> El 13 d'avientu en [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2015|TLC: Tables, Ladders & Chairs]], Reigns nun pudo recuperar el títulu de Sheamus nun Tables, Ladders and Chairs match dempués de la interferencia en nome de Sheamus polos miembros de [[The League of Nations]], Alberto del Río y Rusev, pero darréu Reigns atacó al tríu y tamién a Triple H, quien salió a detenelo.<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=12/13 WWE TLC PPV results|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/12/13/1213-wwe-tlc-ppv-results-caldwells-ongoing-real-time-report/|sitiuweb=PWTorch.com|fechaaccesu=14 d'avientu de 2015}}</ref> La nueche siguiente en Raw, [[Vince McMahon|Mr. McMahon]] dio-y a Reigns una revancha pol títulu contra Sheamus (cola carrera de Reigns en xuegu), onde salió victoriosu dempués de superar les interferencies de McMahon, del Rio y Rusev pa recuperar el Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE.<ref name="RawAfterTLC15">{{cita web|apellíos1=Hamlin|nome1=Jeff|títulu=WWE Raw live results 12-14: Will the Authority punish Roman Reigns?|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/wwe-raw-live-results-12-14-will-authority-punish-roman-reigns-203751|obra=Wrestling Observer|fechaaccesu=15 d'avientu de 2015}}</ref>
==== 2016 ====
[[Ficheru:Roman Reigns WWE Champion 2016.jpg|thumb|upright|left|Reigns como [[WWE Championship|Campeón Mundial Pesu Pesáu de WWE]] n'abril de 2016.]]
Nel episodiu del 4 de xineru de 2016 de Raw, Reigns defendió con ésitu'l titulo contra Sheamus, a pesar de que McMahon actuó como árbitru especial convidáu.<ref name="Raw1042016">{{cita web|apellíos1=Tedesco|nome1=Mike|títulu=WWE RAW Results - 1/4/16 (Reigns vs. Sheamus)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/57324-wwe-raw-results-1-4-16-live-results-from-san-antonio|sitiuweb=wrestleview.com|fechaaccesu=4 de xineru de 2016}}</ref> Por cuenta de eso, Reigns foi programáu pa defender el títulu nel Royal Rumble match el 24 de xineru en [[Royal Rumble (2016)|Royal Rumble]], onde Reigns anotó un total de cinco eliminaciones dempués d'entrar cómo'l númberu 1, siendo lleváu a bastidores mientres gran parte del combate dempués d'un ataque de The League of Nations y foi esaniciáu al so regresu pol eventual ganador Triple H, perdiendo asina'l títulu y durando casi una hora (el más llargu de toos nel combate).<ref>{{cita web|url=http://www.skysports.com/wwe/news/14203/10142960/wwe-royal-rumble-2016-triple-h-wins-wwe-world-heavyweight-title|obra=[[Sky Sports]]|títulu=Who won the Royal Rumble|fechaaccesu=25 de xineru de 2016}}</ref> El 22 de febreru en [[WWE Fastlane#2016|Fastlane]], Reigns cubrió a Dean Ambrose nun Triple Threat match que tamién arreyó a Brock Lesnar pa recibir un combate pol Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE contra Triple H el 3 d'abril en [[WrestleMania 32]],<ref name="FL16">{{cita web|apellíos1=Meltzer|nome1=Dave|títulu=WWE Fastlane 2016 live results: Brock Lesnar vs. Roman Reigns vs. Dean Ambrose|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/wwe-fastlane-2016-live-results-brock-lesnar-vs-roman-reigns-vs-dean-ambrose-207716|sitiuweb=f4wonline.com|fechaaccesu=22 de febreru de 2016}}</ref> onde ganó a Triple H nel eventu principal, ganando'l Campeonatu Mundial Pesu Pesáu de WWE per tercer vegada na so carrera.<ref name="WM32">{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=4/3 WrestleMania 32 PPV Results – Caldwell's Complete Live Report on Main PPV|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/04/03/wm32liveresults/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=3 d'abril de 2016}}</ref> A principios de marzu de 2016, Reigns camudó la so entrada al ring a la rampla d'entrada (por defectu como otru lluchadores) en llugar de salir al traviés del ensame.<ref name="OrlandoSent">{{cita web|url=http://www.orlandosentinel.com/sports/vos-roman-reigns-wwe-20160327-story.html|fechaaccesu=5 d'abril de 2016|obra=[[Orlando Sentinel]]|títulu=Q&A: WWE superstar Roman Reigns ready for WrestleMania|nome=Bryan|apellíu=Fritz}}</ref> Mientres el so tercer reináu col títulu mundial, Reigns tuvo dos esitoses defenses televisaes en mayu contra [[AJ Styles]], primero en [[WWE Payback#2016|Payback]]<ref name="PB16">{{cita web|apellíos1=Melok|nome1=Bobby|títulu=WWE World Heavyweight Champion Roman Reigns def. AJ Styles|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2016/roman-reigns-aj-styles-results|obra=WWE|fechaaccesu=2 de mayu de 2016}}</ref> y depués n'[[WWE Extreme Rules#2016|Extreme Rules]].<ref name="ER16">{{cita web|apellíos1=Melok|nome1=Bobby|títulu=WWE World Heavyweight Champion Roman Reigns def. AJ Styles|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2016/roman-reigns-aj-styles-estreme-rules-match-results|obra=WWE|fechaaccesu=23 de mayu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210622051806/https://www.wwe.com/shows/extremerules/2016/roman-reigns-aj-styles-estreme-rules-match-results|fechaarchivu=2021-06-22}}</ref> Xusto dempués del Extreme Rules match contra Styles el 22 de mayu, Reigns foi atacáu por un Seth Rollins qu'escontra'l so regresu.<ref name="pwtorch.com">{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome=James|títulu=5/22 WWE Extreme Rules PPV Results – Caldwell's Complete Live Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/05/22/extremerulesliveresults/|date=22 de mayu de 2016|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=22 de mayu de 2016}}</ref>
Cerca del final del so reináu, la clasificación de TV 2.03 pal episodiu del 13 de xunu de Raw, na qu'apaeció, foi la más baxa dende'l 3 de marzu de 1997.<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/06/14/inside-wwes-historically-low-raw-tv-rating-including-can-learned-20-years-ago/|títulu=Inside WWE's historically-low Raw TV Rating, including what can be learned from 20 years ago|apellíu=Caldwell|nome=James|obra=Pro Wrestling Torch|fecha=14 de xunu de 2016|fechaaccesu=23 de xunu de 2016}}</ref><ref>{{cita web|títulu=WWE World Heavyweight Champion Roman Reigns and Seth Rollins appeared on 'The Ambrose Asylum'|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2016-06-13#full-detail-40006841|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=24 de xunu de 2016}}</ref> El 19 de xunu en [[WWE Money in the Bank#2016|Money in the Bank]], Reigns foi derrotáu limpiamente por Rollins nuna llucha titular, marcando la so primer derrota llimpia nel repartu principal, terminando'l so reináu del títulu a los 77 díes.<ref name="MITB16">{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/06/19/619-wwe-mitb-ppv-results-caldwells-ongoing-live-report/|títulu=6/19 WWE MITB PPV Results – Caldwell's Complete Live Report|apellíu=Caldwell|nome=James|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=19 de xunu de 2016}}</ref> El 21 de xunu, Anoa'i foi suspendíu por 30 díes pola so primer violación a la [[WWE|Política de Bienestar de la WWE]] y, como respuesta, esculpar en Twitter.<ref name="WWESuspension">{{cita web|url=http://www.wwe.com/article/roman-reigns-suspendéi?sf29302845=1|títulu=Roman Reigns suspendéi|fecha=21 de xunu de 2016|fechaaccesu=21 de xunu de 2016|obra=[[WWE]]}}</ref> El programa de bienestar de la WWE usa pruebes de drogues pa detectar l'abusu de sustancies.<ref>{{cita web|títulu=Talent Wellness Program Summary|url=http://corporate.wwe.com/who-we-are/talent|obra=WWE|fechaaccesu=22 de xunu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160702112232/http://corporate.wwe.com/who-we-are/talent|fechaarchivu=2016-07-02}}</ref> ''Pro Wrestling Torch'' y ''TheWrap'' informaron que la WWE sabía de la violación de Anoa'i antes de Money in the Bank, lo que llevó a que'l guión marcara que Reigns perdería'l títulu nel eventu.<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/06/21/breaking-roman-reigns-suspendéi-wellness-violation|títulu=Roman Reigns suspendéi for Wellness Violation|fechaaccesu=22 de xunu de 2016|apellíu1=Caldwell|nome1=James|obra=[[Pro Wrestling Torch]]}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Maglio|nome1=Tony|títulu=Roman Reigns Violated WWE Health Policy, So Why Did He Fight Anyway?|url=http://www.thewrap.com/roman-reigns-wwe-wellness-policy-battleground-mitb/|sitiuweb=[[TheWrap]]|fechaaccesu=6 de xunetu de 2016}}</ref>
[[Ficheru:United States Champion Roman Reigns.jpg|thumb|Reigns como [[WWE United States Championship|Campeón d'Estaos Xuníos]] en 2016.]]
El 19 de xunetu, debíu al [[WWE Draft (2016)|Draft]] y a la nueva [[WWE Brand Extension|separación de marques]], Reigns foi reclutado pola marca [[WWE Raw|Raw]].<ref>{{cita web|títulu=2016 WWE Draft results: WWE officially ushers in New Era|url=http://www.wwe.com/2016-wwe-draft-results|obra=WWE|fechaaccesu=19 de xunetu de 2016}}</ref> A pesar de la suspensión de Reigns, la WWE siguió espublizando a Reigns como parte del eventu principal de [[WWE Battleground#2016|Battleground]],<ref>{{cita web|apellíu=Clapp|nome=John|títulu=WWE Champion Dean Ambrose vs. Roman Reigns vs. Seth Rollins (Triple Threat Match)|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2016/dean-ambrose-roman-reigns-seth-rollins|obra=WWE|fecha=20 de xunu de 2016|fechaaccesu=24 de xunu de 2016}}</ref> y reconoció la suspensión de Reigns na televisión.<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=6/27 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete TV Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/06/27/june27rawresultsfinal/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=27 de xunu de 2016}}</ref> El 24 de xunetu en Battleground, Reigns fixo'l so regresu televisáu, enfrentando a Rollins y Dean Ambrose (quien cobró'l so contratu de Money in the Bank contra Rollins pa ganar el títulu) pol agora rebautizado [[WWE Championship|Campeonatu de WWE]],<ref>{{cita web|títulu=WWE Championship|url=http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|obra=WWE|fechaaccesu=29 de xunu de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160629011310/http://www.wwe.com/classics/titlehistory/wwe-championship|fechaarchivu=29 de xunu de 2016}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwebattleground/2016/dean-ambrose-seth-rollins-roman-reigns-triple-threat-results|títulu=WWE Champion Dean Ambrose def. Roman Reigns & Seth Rollins (Triple Threat Match)|obra=[[WWE]]|fecha=24 de xunetu de 2016|fechaaccesu=29 de xunetu de 2016}}</ref> pero Ambrose retuvo exitosamente el campeonatu cuando cubrió a Reigns de manera llimpia.<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=7/24 WWE Battleground Results – CALDWELL'S Complete Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/07/24/jcbattlegroundppvreport/|obra=Pro Wrestling Torch|fecha=24 de xunetu de 2016|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Reigns nun pudo ganar la oportunidá de lluches pol acabante crear [[WWE Universal Championship|Campeonatu Universal de WWE]] contra Rollins en [[SummerSlam (2016)|SummerSlam]], yá que perdió ante'l debutante [[Finn Bálor]] dempués de ganar un Fatal 4-Way match nel que participaron Chris Jericho, [[El Generico|Sami Zayn]] y Sheamus.<ref>{{cita web|apellíos1=Tedesco|nome1=Mike|títulu=WWE RAW Results – 7/25/16 (Live from Pittsburgh, fallout from Battleground, new era of RAW begins)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/64911-wwe-raw-results-72516-live-pittsburgh-fallout-battleground-new-era-raw-begins/|obra=Wrestleview|fecha=25 de xunetu de 2016|fechaaccesu=25 de xunetu de 2016}}</ref>
Nel episodiu del 1 d'agostu Raw, Reigns confrontó a [[Miroslav Barnyashev|Rusev]],<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=8/1 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete Live TV Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/01/aug1rawresultsfinal/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=1 d'agostu de 2016}}</ref> y depués nel episodiu del 8 d'agostu de Raw, dempués d'atayar la celebración de la boda de Rusev y [[C.J. Perry|Lana]], Reigns desafiar a una llucha pol [[WWE United States Championship|Campeonatu d'Estaos Xuníos]], que Rusev primeramente refugó, pero'l xerente xeneral [[Mick Foley]] programó a Rusev pa defender el Campeonatu d'Estaos Xuníos contra Reigns en [[SummerSlam (2016)|SummerSlam]].<ref>{{cita web|apellíos1=Caldwell|nome1=James|títulu=8/8 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete Live TV Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/08/aug8rawtvresultsfinal/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=8 d'agostu de 2016}}</ref> El 21 d'agostu nel eventu, Reigns y Rusev engarraron primero qu'empezara el combate, lo que provocó que la llucha fuera declarada como non apostada.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=8/21 WWE Summerslam Results – CALDWELL'S Complete Live Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/08/21/summerslam2016resultsfinal/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=21 d'agostu de 2016}}</ref> Dempués de que Rusev costára-y a Reigns la oportunidá de convertise nel contendente #1 al Campeonatu Universal de WWE,<ref>{{cita web|apellíu=Rose|nome=Ash|títulu=Raw results 12/9 – Rusev ruins Reigns Universal Title shot|url=http://talksport.com/wwe/raw-results-129-rusev-ruins-reigns-universal-title-shot-160913209756|obra=[[Talksport]]|fecha=13 de setiembre de 2016|fechaaccesu=27 de setiembre de 2016|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180227150918/http://talksport.com/wwe/raw-results-129-rusev-ruins-reigns-universal-title-shot-160913209756|fechaarchivu=2018-02-27}}</ref> Reigns ganaría a Rusev el 25 de setiembre en [[WWE Clash of Champions#2016|Clash of Champions]] pa ganar el Campeonatu d'Estaos Xuníos,<ref name="COC2016">{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=9/25 WWE Clash PPV Results – CALDWELL'S Complete Report|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/09/25/clashppvresults/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=25 de setiembre de 2016}}</ref> y dempués de selmanes d'engarradielles retuvo con ésitu'l títulu contra Rusev nun Hell in a Cell match el 30 d'ochobre n'[[WWE Hell in a Cell#2016|Hell in a Cell]] pa terminar el feudu.<ref>{{cita web|apellíu=Powell|nome=Jason|títulu=Powell's WWE Hell in a Cell 2016 live review: Sasha Banks vs. Charlotte for the WWE Women's Championship, Kevin Owens vs. Seth Rollins for the WWE Universal Championship, Roman Reigns vs. Rusev for the U.S. Championship|url=http://prowrestling.net/site/2016/10/30/powells-wwe-hell-in-a-cell-2016-live-review-sasha-banks-vs-charlotte-for-the-wwe-womens-championship-kevin-owens-vs-seth-rollins-for-the-wwe-universal-championship-roman-reigns-vs-rusev/|obra=Pro Wreslting Dot Net|fechaaccesu=30 d'ochobre de 2016}}</ref> Reigns foi anunciáu como miembru del Team Raw el 20 de payares en [[Survivor Series (2016)|Survivor Series]] xunto a Kevin Owens, Chris Jericho, el so antiguu compañeru Seth Rollins y Braun Strowman, pero fueron ganaos pol Team SmackDown dempués de que Reigns fuera l'últimu home en ser esaniciáu por Bray Wyatt.<ref>{{cita web|títulu=KELLER'S WWE SURVIVOR SERIES PPV REPORT 11/20: Goldberg vs. Lesnar, Raw vs. Smackdown, The Miz vs. Sami Zayn, more|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/11/20/kellers-wwe-survivor-series-ppv-report-1120-goldberg-vs-lesnar-raw-vs-smackdown-miz-vs-sami-zayn/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=21 de payares de 2016}}</ref> Nel episodiu del 28 de payares de Raw, Reigns desafió al Campeón Universal de WWE Kevin Owens a una llucha non titular, que ganó,<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/11/28/kellers-wwe-raw-report-1128-live-coverage-charlotte-defends-sasha-banks-new-day-defends-anderson-gallows/|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 11/28: Live coverage – Charlotte defends against Sasha Banks, New Day defends against Anderson & Gallows|fecha=28 de payares de 2016|apellíu=Keller|nome=Wade|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=28 de payares de 2016}}</ref> y pola estipulación previa al combate concedióse-y una llucha pol títulu'l 18 d'avientu en [[WWE Roadblock#2016|Roadblock: End of the Line]], pero perdió por descalificación cuando Chris Jericho atacó a Owens pa evitar que Reigns ganara'l títulu.<ref>{{cita web|apellíos1=Pappolla|nome1=Ryan|títulu=WWE Universal Champion Kevin Owens def. Roman Reigns by Disqualification|url=http://www.wwe.com/shows/roadblockendoftheline/2016/kevin-owens-vs-roman-reigns-results|obra=WWE|fechaaccesu=18 d'avientu de 2016}}</ref>
==== 2017 ====
[[Ficheru:Roman Reigns May 2017.jpg|thumb|upright|left|Reigns en mayu de 2017.]]
Nel episodiu del 9 de xineru de 2017 de [[WWE Raw|Raw]], Reigns perdió'l Campeonatu d'Estaos Xuníos contra Jericho nun 2-on-1 Handicap match nel que Owens tamién compitió, terminó'l so reináu en 106 díes.<ref>{{cita web|apellíos1=Keller|nome1=Wade|títulu=KELLER'S WWE MONDAY NIGHT RAW REPORT 1/9: Reigns vs. Owens & Jericho, Shawn Michaels, Foley's Performance Review, Undertaker "rumored" to appear|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/01/09/kellers-wwe-monday-night-raw-report-19-reigns-vs-owens-jericho-shawn-michaels-foleys-performance-review-undertaker-rumored-appear/|obra=TDH Communications Inc.|fechaaccesu=9 de xineru de 2017}}</ref> Esto condució a una revancha nun Non Disqualification match pol Campeonatu Universal de WWE contra Owens el 29 de xineru en [[Royal Rumble (2017)|Royal Rumble]], que vio a Jericho suspendíu sobre'l ring nuna xaula a prueba de tiburones,<ref>{{cita web|apellíos1=Clapp|nome1=John|títulu=WWE Universal Champion Kevin Owens vs. Roman Reigns (Chris Jericho will be suspendéi in a shark cage above the ring)|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2017/kevin-owens-vs-roman-reigns|obra=WWE|fechaaccesu=19 d'avientu de 2016}}</ref> pero Reigns perdió dempués de que Braun Strowman interfiriera.<ref>{{cita web|apellíos1=Taylor|nome1=Scott|títulu=WWE Universal Champion Kevin Owens def. Roman Reigns (Non Disqualification Match, with Chris Jericho suspendéi above the ring in a shark cage)|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2017/kevin-owens-vs-roman-reigns-results|obra=WWE|fechaaccesu=29 de xineru de 2017}}</ref> Más tarde nel eventu, Reigns ingresó como'l númberu 30 nel Royal Rumble match, esaniciando a Bray Wyatt, Chris Jericho y The Undertaker antes de ser el postreru esaniciáu pol eventual ganador Randy Orton.<ref>{{cita web|apellíos1=Benignu|nome1=Anthony|títulu=Randy Orton won the 30-Superstar Royal Rumble Match|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2017/2017-royal-rumble-match-results|obra=WWE|fechaaccesu=29 de xineru de 2017}}</ref> El 5 de marzu en [[WWE Fastlane#2017|Fastlane]], Reigns ganó a Strowman, convirtiéndose na primer persona en cubrir a Strowman desque se xunió al repartu principal.<ref>{{cita web|apellíos1=Benignu|nome1=Anthony|títulu=Roman Reigns def. Braun Strowman|url=http://www.wwe.com/shows/wwefastlane/2017/roman-reigns-vs-braun-strowman-results|obra=WWE|fechaaccesu=5 de marzu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Powell|nome=Jason|títulu=3/5 Powell's WWE Fastlane Live Review: Kevin Owens vs. Goldberg for the WWE Championship, Roman Reigns vs. Braun Strowman, Bayley vs. Charlotte for the Raw Women's Championship, Samoa Joe vs. Sami Zayn|url=http://prowrestling.net/site/2017/03/05/35-powells-wwe-fastlane-live-review-kevin-owens-vs-goldberg-wwe-championship-roman-reigns-vs-braun-strowman-bayley-vs-charlotte-raw-womens-championship-samoa-joe-vs-sam/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=5 de marzu de 2017}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Strowman llamó a Reigns al ring, pero sicasí foi respondíu por The Undertaker, quien atacó a Reigns (quien salió pa confrontar a Undertaker dempués de que Strowman abandonó'l ring) con un ''chokeslam''.<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 3/6: Fallout from Fastlane including Jericho asking Owens for explanation for breaking up their friendship|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/03/06/kellers-wwe-raw-report-36-fallout-fastlane-including-jericho-asking-owens-explanation-breaking-friendship/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=6 de marzu de 2017}}</ref> Esto condució a un Non Holds Barréi match ente Reigns y Undertaker el 2 d'abril en [[WrestleMania 33]],<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/33/undertaker-vs-roman-reigns?sf62052304=1|títulu=The Undertaker vs. Roman Reigns|fecha=13 de marzu de 2017|apellíu=Clapp|nome=John|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=13 de marzu de 2017}}</ref> el cual ganó Reigns nel so tercer eventu principal de WrestleMania consecutivu y l'últimu combate de Undertaker.<ref>{{cita web|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/02/powells-wrestlemania-33-live-review-undertaker-vs-roman-reigns-goldberg-vs-brock-lesnar-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shane-mcmahon-seth-rollins-vs-triple-h/|títulu=Powell's WrestleMania 33 live review: Undertaker vs. Roman Reigns, Goldberg vs. Brock Lesnar for the WWE Universal Championship, AJ Styles vs. Shane McMahon, Seth Rollins vs. Triple H in an unsanctioned match|apellíu1=Powell|nome1=Jason|obra=Pro Wreslting Dot Net|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref> Esta victoria tamién convirtió a Reigns n'unu de los dos lluchadores que ganaron a Undertaker en WrestleMania, siendo l'otru lluchador Brock Lesnar en WrestleMania XXX.<ref>{{cita web|apellíu=Burdick|nome=Michael|títulu=Roman Reigns def. The Undertaker|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/33/undertaker-vs-roman-reigns-results|obra=WWE|fechaaccesu=2 d'abril de 2017}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Reigns abrió'l show con diez minutos d'ulles severes y cantaraes del ensame, intentando evitar que falara, primero qu'a cencielles dixera "este ye'l mio patiu agora" y dexara el ring.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/wwe-raw-april-3-2017/article/roman-reigns-addressed-the-undertaker|títulu=Roman Reigns addressed his defeat of The Undertaker|obra=[[WWE]]|apellíu1=Benignu|nome1=Anthony|fechaaccesu=4 d'abril de 2017}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/04/03/kellers-wwe-monday-night-raw-23-remarkable-opening-ten-minutes-raw-history-perhaps-crowd-berates-reigns/|títulu=KELLER'S WWE MONDAY NIGHT RAW 2/3: The most remarkable opening ten minutes of Raw in history, perhaps, as crowd berates Reigns|fecha=3 d'abril de 2017|apellíu=Keller|nome=Wade|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=3 d'abril de 2017}}</ref> Depués d'eso reinició'l so feudu con Strowman, quien lo atacó frente a [[Michael Cole]] y, depués de que'l personal médico metiéralo dientro d'una ambulancia, Strowman emburrió ésta hasta tirala col cuerpu de Reigns dientro d'ella.<ref>{{cita web|títulu=Everyone is talking about Braun Strowman destroying Roman Reigns on WWE Raw|url=http://metro.co.uk/2017/04/11/everyone-is-talking-about-braun-strowman-defeating-roman-reigns-on-wwe-raw-6567606/|fecha=10 d'abril de 2017|apellíu=Hines|nome=Martin|obra=[[Metro (British newspaper)|Metro]]|fechaaccesu=15 d'abril de 2017}}</ref> Un Reigns "mancáu" tornó pa enfrentar a Strowman el 30 d'abril en [[WWE Payback#2017|Payback]],<ref>{{cita web|apellíos1=Taylor|nome1=Scott|títulu=Roman Reigns vs. Braun Strowman|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2017/roman-reigns-vs-braun-strowman|obra=WWE|fechaaccesu=17 d'abril de 2017}}</ref> pero foi derrotáu y depués atacáu colos pasos metálicos por Strowman.<ref>{{cita web|apellíos1=Laboon|nome1=Jeff|títulu=Braun Strowman def. Roman Reigns|url=http://www.wwe.com/shows/wwepayback/2017/roman-reigns-vs-braun-strowman-results|obra=WWE|fechaaccesu=30 d'abril de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=4/30 Powell's WWE Payback Live Review: Roman Reigns vs. Braun Strowman, Kevin Owens vs. Chris Jericho for the U.S. Championship, Samoa Joe vs. Seth Rollins, Randy Orton vs. Bray Wyatt in a House of Horrors match|url=http://prowrestling.net/site/2017/04/30/430-powells-wwe-fastlane-live-review-roman-reigns-vs-braun-strowman-kevin-owens-vs-chris-jericho-o-s-championship-samoa-joe-vs-seth-rollins-randy-orton-vs-bray-wyatt/|work=Pro Wreslting Dot Net|fechaaccesu=30 d'abril de 2017}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/videos/roman-reigns-is-assaulted-backstage-by-braun-strowman-raw-talk-april-30-2017-wwe-network-exclusive|títulu=Roman Reigns is assaulted backstage by Braun Strowman: Raw Talk, April 30, 2017 (WWE Network Exclusive)|fecha=30 d'abril de 2017|obra=[[WWE]].com|fechaaccesu=3 de mayu de 2017}}</ref>
Tres una mancadura llexítima de Strowman,<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/article/braun-strowman-undergoes-surgery|títulu=Braun Strowman undergoes elbow surgery|fecha=15 de mayu de 2017|obra=WWE|fechaaccesu=17 de mayu de 2017}}</ref><ref>{{cita publicación|last=Meltzer|first=Dave|date=22 de mayu de 2017|títulu=May 22, 2017 Wrestling Observer Newsletter: NJPW business up, ROHWar of the Worlds review, tons more|journal=[[Wrestling Observer Newsletter]]|location=[[Campbell, California]]|page=3|issn=1083-9593|authorlink=Dave Meltzer}}</ref> la cual foi xustificada nel [[Términos de llucha llibre profesional#S|storyline]] como causa d'un ataque de Reigns con una siella mientres una confrontación,<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/05/08/kellers-wwe-raw-report-58-tag-team-turmoil-dean-miz-run-raw-together-angles-absence-seth-vs-joe/|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 5/8: Tag Team Turmoil, Dean and Miz run Raw together in Angle's absence, Seth vs. Joe, more|apellíu=Keller|nome=Wade|fecha=8 de mayu de 2017|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=9 de mayu de 2017}}</ref> Reigns punxo la so mirada nel nuevu Campeón Universal de WWE Brock Lesnar, lo que fizo que'l xerente xeneral [[Kurt Angle]] va programar un Extreme Rules Fatal 5-Way match pa determinar al contendente #1 al Campeonatu Universal de WWE pal 4 de xunu n'[[WWE Extreme Rules#2017|Extreme Rules]] ente Reigns, Bray Wyatt, Finn Bálor, [[Samoa Joe]] y Seth Rollins,<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 5/15: Ongoing coverage including Miz vs. Dean Ambrose, latest on Strowman-Reigns, Sheamus & Cesaro|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/05/15/kellers-wwe-raw-report-515-ongoing-coverage-including-miz-vs-dean-ambrose-latest-strowman-reigns-sheamus-cesaro/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=15 de mayu de 2017}}</ref> pero Reigns nun pudo ganar.<ref>{{cita web|apellíu=Laboon|nome=Jeff|títulu=Samoa Joe won the Extreme Rules Fatal 5-Way Match to become Non. 1 delidiar to the Universal Title|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/2017/roman-reigns-seth-rollins-finn-balor-bray-wyatt-samoa-joe-results|obra=WWE|fechaaccesu=4 de xunu de 2017}}</ref> Nel episodiu del 19 de xunu de Raw, Reigns desafió a quien sía'l Campeón Universal de WWE de camín a [[SummerSlam (2017)|SummerSlam]], pero más tarde esa nueche Strowman tornó nuna ambulancia y costó-y a Reigns la so llucha contra Joe, antes d'atacalo y desafialo a un Ambulance match pal 9 de xunetu en [[WWE Great Balls of Fire#2017|Great Balls of Fire]].<ref>{{cita web|apellíos1=Keller|nome1=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 6/19: Reigns announces what he wants at Summerslam, Hardys vs. Anderson & Gallows|url=http://www.pwtorch.com/site/2017/06/19/kellers-wwe-raw-report-619-reigns-announces-wants-summerslam-hardys-vs-anderson-gallows/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=19 de xunu de 2017}}</ref> Reigns perdió'l combate nel eventu, pero darréu atacó y zarró a Strowman dientro de l'ambulancia antes de conducila escontra tras hasta topetar contra un camión de producción.<ref>{{cita web|apellíos1=Benignu|nome1=Anthony|títulu=Big Cass def. Enzo Amore|url=http://www.wwe.com/shows/great-balls-of-fire/wwe-great-balls-of-fire-2017/enzo-amore-big-cass-results|obra=WWE|fechaaccesu=9 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Docking|nome1=Neil|títulu=WWE Great Balls of Fire 2017 results, final card and updates as Brock Lesnar cares Samoa Joe|url=https://www.mirror.co.uk/sport/other-sports/wrestling/wwe-great-balls-fire-live-10766707|obra=[[The Daily Mirror]]|fechaaccesu=10 de xunetu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=7/9 Powell's WWE Great Balls of Fire Live Review|url=http://prowrestling.net/site/2017/07/09/79-powells-wwe-great-balls-fire-live-review-brock-lesnar-vs-samoa-joe-wwe-universal-championship-braun-strowman-vs-roman-reigns-ambulance-match-alexa-bliss-vs-sasha/|sitiuweb=prowrestling.net|fechaaccesu=10 de xunetu de 2017}}</ref> El 20 d'agostu en SummerSlam, Reigns foi ganáu por Brock Lesnar nun combate pol Campeonatu Universal de WWE que tamién arreyó a Strowman y Joe.<ref>{{cita web|apellíos1=Benignu|nome1=Anthony|títulu=Universal Champion Brock Lesnar def. Roman Reigns, Samoa Joe and Braun Strowman (Fatal 4-Way Match)|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/2017/brock-lesnar-samoa-joe-braun-strowman-roman-reigns-match-results|obra=WWE|fecha=20 d'agostu de 2017|fechaaccesu=21 d'agostu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Powell|nome=Jason|títulu=Powell's WWE SummerSlam 2017 live review: Brock Lesnar vs. Braun Strowman vs. Samoa Joe vs. Roman Reigns for the WWE Universal Championship, Jinder Mahal vs. Shinsuke Nakamura for the WWE Championship, Sheamus and Cesaro vs. Dean Ambrose and Seth Rollins for the Raw Tag Titles|url=http://prowrestling.net/site/2017/08/20/powells-wwe-summerslam-2017-live-review-brock-lesnar-vs-braun-strowman-vs-samoa-joe-vs-roman-reigns-wwe-universal-championship-jinder-mahal-vs-shinsuke-nakamura-wwe-champio/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=20 d'agostu de 2017}}</ref> Dempués d'un curtiu feudu con [[John Cena]],<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/2017/john-cena-roman-reigns|títulu=John Cena vs. Roman Reigns|apellíu1=Burdick|nome1=Michael|obra=WWE|fechaaccesu=28 d'agostu de 2017}}</ref> Reigns ganar el 24 de setiembre en [[WWE No Mercy#2017|No Mercy]];<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/2017/john-cena-roman-reigns-results|títulu=Roman Reigns def. John Cena|apellíu1=Benignu|nome1=Anthony|obra=WWE|fechaaccesu=24 de setiembre de 2017}}</ref> y la nueche siguiente en Raw, describió'l sucesu como la mayor victoria na so carrera.<ref>{{cita web|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/09/25/kellers-wwe-raw-report-925-reigns-miz-tv-opening-segment-miz-vs-reigns-booked-matt-hardy-jordan-vs-miztourage/|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 9/25: Reigns on Miz TV in opening segment, Miz vs. Reigns booked, Matt Hardy & Jordan vs. Miztourage|apellíu=Keller|nome=Wade|fecha=25 de setiembre de 2017|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=26 de setiembre de 2017}}</ref>
N'ochobre, por cuenta de problemes con [[Mike Mizanin|The Miz]], The Miztourage ([[Bo Dallas]] y [[Curtis Axel]]) y [[Cesaro & Sheamus|Cesaro y Sheamus]], los trés miembros de The Shield finalmente decidieron axuntase, siendo Reigns l'últimu miembru que consideró faelo.<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 10/9: Shield reunion continues, Miz TV with Sheamus & Cesaro, TLC build up continues|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/10/09/kellers-wwe-raw-report-109-shield-reunion-continues-miz-tv-sheamus-cesaro-tlc-build-continues/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=9 d'ochobre de 2017}}</ref> Reigns tuvo de faer equipu con Rollins y Ambrose el 22 d'ochobre n'en [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs#2017|TLC: Tables, Ladders & Chairs]],<ref>{{cita web|apellíos1=Burdick|nome1=Michael|títulu=Kurt Angle & Raw Tag Team Champions Dean Ambrose & Seth Rollins vs. Intercontinental Champion The Miz, Cesaro, Sheamus, Braun Strowman & Kane (5-on-3 Handicap Tables, Ladders and Chairs Match)|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2017/kurt-angle-5-on-3-handicap-tables-ladders-chairs-match|obra=WWE|fechaaccesu=9 d'ochobre de 2017}}</ref> pero por cuenta de una enfermedá, [[Kurt Angle]] tomaría'l so llugar.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/article/kurt-angle-returns-replace-roman-reigns-at-wwe-tlc-aj-styles-the-demon?sf123717574=1|títulu=Breaking News: Kurt Angle will return to action and replace Roman Reigns at WWE TLC; AJ Styles to battle "The Demon" Finn Bálor|obra=WWE|fechaaccesu=20 d'ochobre de 2017|fecha=20 d'ochobre de 2017}}</ref> El 19 de payares en [[Survivor Series (2017)|Survivor Series]], The Shield ganó a [[The New Day]] nun Six-man Tag Team match.<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/the-shield-the-new-day-results|títulu=The Shield def. The New Day|apellíu1=Wortman|nome1=James|obra=WWE|fechaaccesu=19 de payares de 2017}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Reigns ganó a The Miz pa ganar el [[WWE Intercontinental Championship|Campeonatu Intercontinental]],<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/roman-reigns-completes-wwe-grand-slam-ic-title-win-246696|títulu=Roman Reigns completes WWE Grand Slam with IC title win|apellíu=Currier|nome=Joseph|fecha=20 de payares de 2017|fechaaccesu=21 de payares de 2017|obra=[[Wrestling Observer Newsletter]]}}</ref> convirtiéndose asina nel ventenu octavu [[Triple Crown Championship|Campeón de Triple Corona]] y nel decimoséptimu [[Grand Slam Championship|Campeón Grand Slam]], siendo'l segundu miembru de The Shield dempués de Ambrose n'algamar dambos llogros.<ref name="GrandSlam">{{cita web|url=http://www.wwe.com/article/new-grand-slam-winners|títulu=The new Grand Slam winners: The nine Superstars who have won every active championship|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=22 de payares de 2017|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180312034811/http://www.wwe.com/article/new-grand-slam-winners|fechaarchivu=2018-03-12}}</ref> Tres la so victoria titular, Reigns entamó llanzar desafíos abiertos de forma regular en Raw,<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2017-11-27/article/roman-reigns-intercontinental-champion|títulu=Elias to walk with The Big Dog later tonight|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=22 de payares de 2017}}</ref> y defendió con ésitu'l títulu contra [[Elias Samson|Elias]],<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 11/27: Reigns addresses crowd with his newly won IC Title, Elias vs. Reigns, Page & Co. vs. Mickey & Sasha & Bayley|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/11/27/kellers-wwe-raw-report-11-27-reigns-addresses-crowd-start-show-newly-won-ic-title-elias-steps/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=29 de payares de 2017}}</ref> [[Jason Jordan]],<ref>{{cita web|apellíu=Keller|nome=Wade|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 12/4: Reigns defends IC Title against mystery opponents, Sasha vs. Paige, Cruiserweight Fatal Four-way, Chigre vs. Shield|url=https://www.pwtorch.com/site/2017/12/04/kellers-wwe-raw-report-12-4-reigns-defends-ic-title-mystery-opponents-sasha-vs-paige-cruiserweight-fatal-four-way-chigre-vs-shield/|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=4 d'avientu de 2017}}</ref> [[Claudio Castagnoli|Cesaro]]<ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=12/11 Powell's WWE Raw Live TV Review: Braun Strowman vs. Kane for a WWE Universal Championship match at the Royal Rumble, Roman Reigns vs. Cesaro for the IC Championship, Samoa Joe vs. Dean Ambrose, Seth Rollins vs. Sheamus|url=https://prowrestling.net/site/2017/12/11/12-11-powells-wwe-raw-live-tv-review-braun-strowman-vs-kane-intercontinental-champion-roman-reigns-vs-cesaro-samoa-joe-vs-dean-ambrose-seth-rollins-vs-sheamus/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fecha=11 d'avientu de 2017|fechaaccesu=12 d'avientu de 2017}}</ref> y [[Samoa Joe]].<ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=12/25 Powell's WWE Raw Live TV Review: John Cena returns on the Christmas edition, Roman Reigns vs. Samoa Joe for the Intercontinental Title, Sheamus and Cesaro vs. Seth Rollins and Jason Jordan for the Raw Tag Titles|url=https://prowrestling.net/site/2017/12/25/12-25-powells-wwe-raw-live-tv-review-john-cena-returns-christmas-edition/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=25 d'avientu de 2017}}</ref><ref>{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=1/1 Powell's WWE Raw Live TV Review: First show of 2018 featuring Roman Reigns vs. Samoa Joe for the Intercontinental Title with a special stipulation, Brock Lesnar and Paul Heyman, Enzo Amore vs. Cedric Alexander for the WWE Cruiserweight Championship|url=https://prowrestling.net/site/2018/01/01/1-1-powells-wwe-raw-live-tv-review-first-show-2018-featuring-roman-reigns-vs-samoa-joe-intercontinental-title-special-stipulation-brock-lesnar-paul-heyman-enzo-amore/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=1 de xineru de 2018}}</ref>
==== 2018 ====
[[Ficheru:Reigns vs Lesnar WM34 crop.jpg|thumb|Reigns de frente col [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de WWE]] [[Brock Lesnar]] en [[WrestleMania 34]].]]
El 22 de xineru de 2018 nel especial del 25° aniversariu de [[WWE Raw|Raw]], Reigns perdió'l títulu ante The Miz, terminando'l so reináu en 63 díes.<ref>{{cita web|url=https://www.pwtorch.com/site/2018/01/22/kellers-wwe-raw-report-1-22-25th-anniversary-monday-night-raw-including-vince-mcmahon-two-locations-parade-superstars/|títulu=KELLER'S WWE RAW REPORT 1/22: 25th Anniversary of Monday Night Raw including Vince McMahon, Two Locations, Parade of Superstars|fecha=22 de xineru de 2018|apellíu=Keller|nome=Wade|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=24 de xineru de 2018}}</ref> Depués d'eso, Reigns participó nel Royal Rumble match el 28 de xineru en [[Royal Rumble (2018)|Royal Rumble]], pero nun pudo ganar el combate dempués de ser el postreru esaniciáu pol eventual ganador [[Shinsuke Nakamura]].<ref>{{cita web|url=https://prowrestling.net/site/2018/01/28/wwe-royal-rumble-2018-live-review-mens-womens-royal-rumble-matches-brock-lesnar-vs-braun-strowman-vs-kane-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-kevin-owens-sami-zayn-han/|títulu=WWE Royal Rumble 2018 live review: Men's and Women's Royal Rumble matches, Brock Lesnar vs. Braun Strowman vs. Kane for the WWE Universal Championship, AJ Styles vs. Kevin Owens and Sami Zayn in a handicap match for the WWE Championship|apellíu=Powell|nome=Jason|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=28 de xineru de 2018}}</ref> Dempués de nun poder recuperar el Campeonatu Intercontinental de The Miz nuna revancha,<ref>{{cita web|url=https://prowrestling.net/site/2018/01/29/1-29-wwe-raw-live-tv-review-night-royal-rumble-edition/|títulu=WWE Raw Live TV Review: Three Elimination Chamber qualifying matches, The Miz vs. Roman Reigns for the Intercontinental Title, the night after the Royal Rumble|apellíu1=Powell|nome1=Jason|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=29 de xineru de 2018}}</ref> Reigns ganó a Bray Wyatt pa clasificar nun Elimination Chamber match el 25 de febreru n'[[WWE Elimination Chamber#2018|Elimination Chamber]].<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns def. Bray Wyatt to qualify for the Men's Elimination Chamber Match |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2018-02-05/article/roman-reigns-def-bray-wyatt-mens-elimination-chamber-match-qualifier |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=5 de febreru de 2018}}</ref> Reigns ganó'l combate, ganándose'l derechu de desafiar a [[Brock Lesnar]] pol [[WWE Universal Championship|Campeonatu Universal de WWE]] en [[WrestleMania 34]].<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns won the first-ever Seven-Man Elimination Chamber Match to challenge Universal Champion Brock Lesnar at WrestleMania |url=https://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/elimination-chamber-2018/mens-elimination-chamber-match-results |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=25 de febreru de 2018}}</ref> Nel episodiu del 12 de marzu de Raw, Reigns foi suspendíu ([[Términos de llucha llibre profesional|kayfabe]]) por comentarios que fizo con al respeutive de Lesnar y la compañía.<ref>{{cita web |títulu=Roman Reigns temporarily suspendéi |url=https://www.wwe.com/shows/raw/article/roman-reigns-temporarily-suspend%C3%A9i-march-2018 |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=12 de marzu de 2018 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210625025446/https://www.wwe.com/shows/raw/article/roman-reigns-temporarily-suspend%C3%A9i-march-2018 |fechaarchivu=2021-06-25 }}</ref> La selmana siguiente en Raw, Reigns foi arrestáu ([[Términos de llucha llibre profesional|kayfabe]]) polos alguaciles d'Estaos Xuníos por allanadura de morada dempués d'invadir Raw a pesar de la so suspensión. Mientres participaba nuna engarradiella con el mariscales, Reigns foi atacáu por Lesnar.<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Universal Champion Brock Lesnar attacked Roman Reigns |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2017-03-19/article/brock-lesnar-attacked-roman-reigns-handcuffs |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=19 de marzu de 2018}}</ref> En [[WrestleMania 34]], Reigns nun pudo ganar el campeonatu de Lesnar dempués de sufrir seis F-5 y un sangráu mientres l'intre del combate.<ref name="WM34">{{cita web|apellíos1=Powell|nome1=Jason|títulu=Powell's WrestleMania 34 live review: AJ Styles vs. Shinsuke Nakamura for the WWE Championship, Brock Lesnar vs. Roman Reigns for the WWE Universal Championship, Charlotte Flair vs. Asuka for the Smackdown Women's Championship, Ronda Rousey and Kurt Angle vs. Triple H and Stephanie McMahon|url=https://prowrestling.net/site/2018/04/08/powells-wrestlemania-34-live-review-aj-styles-vs-shinsuke-nakamura-for-the-wwe-championship-brock-lesnar-vs-roman-reigns-for-the-wwe-universal-championship-charlotte-flair-vs-as/|obra=Pro Wreslting Dot Net|fechaaccesu=8 d'abril de 2018}}</ref> Mientres la so revancha pol títulu nun Steel Cage match en [[WWE Greatest Royal Rumble|Greatest Royal Rumble]] en [[Jeddah]], [[Arabia Saudita]], Reigns nun pudo ganar el títulu dempués d'aplica-y un ''Spear'' a Lesnar al traviés de la xaula y asina da-y la victoria por fuercia a Lesnar mientres escapaba de la xaula primero según les regles del combate.<ref>{{cita web|apellíu=Melok|nome=Bobby|títulu=Brock Lesnar def. Roman Reigns in a Steel Cage Match to retain the Universal Championship|url=http://www.wwe.com/shows/greatest-royal-rumble/2018/brock-lesnar-roman-reigns-results|obra=WWE|fechaaccesu=27 d'abril de 2018}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Powell|nome=Jason|títulu=Powell's WWE Greatest Royal Rumble live review: 50-man Royal Rumble match, Brock Lesnar vs. Roman Reigns in a cage match for the WWE Universal Championship, AJ Styles vs. Shinsuke Nakamura for the WWE Championship, John Cena vs. Triple H, Undertaker vs. Rusev in a casket match|url=https://prowrestling.net/site/2018/04/27/powells-wwe-greatest-royal-rumble-live-review-50-man-royal-rumble-match-brock-lesnar-vs-roman-reigns-in-a-cage-match-for-the-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-shinsuke-nakamura-for-the-ww/|obra=Pro Wreslting Dot Net|fechaaccesu=27 d'abril de 2018}}</ref> En [[WWE Backlash#2018|Backlash]], Reigns ganó a [[Samoa Joe]] nuna llucha individual nel eventu principal; los dos tuvieren nun feudu dende l'episodiu del 9 d'abril de Raw (la nueche en que Joe tornó d'una mancadura) cuando Joe confrontó a Reigns por non poder ganar a Lesnar.<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns def. Samoa Joe |url=https://www.wwe.com/shows/backlash/2018/roman-reigns-samoa-joe-results |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=6 de mayu de 2018}}</ref> Dempués de más d'un mes de feudu, Reigns ganó a [[Jinder Mahal]] en [[WWE Money in the Bank#2018|Money in the Bank]].<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns def. Jinder Mahal |url=https://www.wwe.com/shows/moneyinthebank/2018/roman-reigns-jinder-mahal-results |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=17 de xunu de 2018}}</ref> Depués d'eso, Reigns entró nun feudu con [[Bobby Lashley]], onde dambos homes creíen que yeren los llexítimos retadores al campeonatu de Lesnar. Esto estableció un combate n'[[WWE Extreme Rules#2018|Extreme Rules]], onde Lashley salió victoriosu.<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Bobby Lashley def. Roman Reigns |url=https://www.wwe.com/shows/extremerules/2018/bobby-lashley-roman-reigns-results |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=15 de xunetu de 2018}}</ref> La nueche siguiente en Raw, definiéronse dos Triple Threat Matches pa determinar a los dos lluchadores que s'enfrentaríen pa definir al rival de Lesnar para [[SummerSlam (2018)|SummerSlam]]. Reigns y Lashley ganaron los sos respeutivos combates, estableciendo la llucha pa determinar al contendente #1 la siguiente selmana,<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns def. Finn Bálor and Drew McIntyre to advance to a match to determine Brock Lesnar's next challenger for the Universal Championship |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2018-07-16/article/roman-reigns-def-finn-balor-drew-mcintyre |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=16 de xunetu de 2018}}</ref><ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Bobby Lashley def. Seth Rollins and Elias to advance to a match to determine Brock Lesnar's next challenger for the Universal Championship |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2018-07-16/article/bobby-lashley-def-seth-rollins-elias |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=16 de xunetu de 2018}}</ref> onde Reigns ganó a Lashley pa ganar el combate titular contra Lesnar.<ref>{{cita web |apellíos1=Benignu |nome1=Anthony |títulu=Roman Reigns def. Bobby Lashley to earn the right to face Universal Champion Brock Lesnar at SummerSlam |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2018-07-23/article/roman-reigns-def-bobby-lashley |sitiuweb=WWE.com |fechaaccesu=23 de xunetu de 2018}}</ref> Nel episodiu del 13 d'agostu de Raw, dempués de llamar a Heyman y Lesnar, Heyman cegó a Reigns con gas pimienta, lo que dexó que Lesnar atacara a Reigns.<ref>{{cita web|url=https://nypost.com/2018/08/16/wwe-missed-big-chance-with-brock-lesnar-vs-roman-reigns/|títulu=WWE missed big chance with Brock Lesnar vs. Roman Reigns|fecha=13 d'agostu de 2018|obra=New York Post|fechaaccesu=18 d'agostu de 2018|idioma=inglés}}</ref> En SummerSlam, Reigns ganó con ésitu a Lesnar y ganó'l Campeonatu Universal de WWE per primer vegada na so carrera,<ref name="SSlam2018">{{cita web|apellíu=Powell|nome=Jason|títulu=Powell's WWE SummerSlam 2018 live review: Brock Lesnar vs. Roman Reigns for the WWE Universal Championship, AJ Styles vs. Samoa Joe for the WWE Championship, Alexa Bliss vs. Ronda Rousey for the Raw Women's Championship, Daniel Bryan vs. The Miz|url=https://prowrestling.net/site/2018/08/19/powells-wwe-summerslam-2018-live-review-brock-lesnar-vs-roman-reigns-for-the-wwe-universal-championship-aj-styles-vs-samoa-joe-for-the-wwe-championship-alexa-bliss-vs-ronda-rousey-for-the-raw/|obra=Pro Wrestling Dot Net|fechaaccesu=19 d'agostu de 2018}}</ref> poniendo fin al reináu del títulu de Lesnar en 504 díes.<ref>{{cita web|url=https://twitter.com/WWE/status/1031375445944496130?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Etweet|títulu=WWE on Twitter|obra=Twitter|fechaaccesu=20 d'agostu de 2018|idioma=inglés}}</ref> La nueche siguiente en Raw, Reigns fixo la so primer defensa esitosa del títulu, ganando a [[Finn Bálor]], siendo esta la primer llucha pol Capeonato Universal de WWE nun episodiu de Raw dende xineru de 2017. Dempués del combate, [[Braun Strowman]] intentó cobrar el so maletu de [[Money in the Bank]], pero Seth Rollins y [[Dean Ambrose]] atayaron los sos esfuercios, atacando a Strowman colos sos paxellos de The Shield y xuntos aplicáron-y a Strowman un ''triple powerbomb'' al traviés de la mesa de comentaristes, axuntando oficialmente a The Shield. Strowman anunció que cobraría'l so contratu de Money in the Bank n'[[WWE Hell in a Cell#2018|Hell in a Cell]]. Nel eventu, el Hell in a Cell match ente Reigns y Strowman terminó ensin resultancia dempués de que Brock Lesnar tornara y atacar a dambos. La nueche siguiente en Raw, Reigns tuvo otra esitosa defensa del títulu contra'l xerente xeneral interín [[Baron Corbin]].<ref>{{cita web|apellíu=Csonka|nome=Larry|títulu=Csonka's WWE Raw Review 9.17.18|url=https://411mania.com/wrestling/csonkas-wwe-raw-review-9-17-18/|obra=411MANIA|fecha=17 de setiembre de 2018}}</ref> Nel episodiu del 24 de setiembre de Raw, The Shield compitió nel so primer combate como unidá dende avientu de 2017, ganando a Baron Corbin & [[The Authors of Pain]].<ref>{{Cita web |url=http://www.pwmania.com/wwe-raw-results-september-24-2018 |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180929111229/http://www.pwmania.com/wwe-raw-results-september-24-2018 |fechaarchivu=2018-09-29 }}</ref> El 6 d'ochobre nel eventu [[WWE Super Show-Down|Super Show-Down]], dende [[Melbourne Australia|Melbourne, Australia]], The Shield ganó a Ziggler, McIntyre & Strowman, colectivamente conocíos como "The Dogs of War".<ref>{{cita web|url=https://www.wwe.com/shows/wwe-super-show-down/article/wwe-super-show-down-2018-results|títulu=WWE Super Show-Down 2018 results|sitiuweb=WWE|fecha=6 d'ochobre de 2018|fechaaccesu=6 d'ochobre de 2018}}</ref> Dos nueches más tarde en Raw, The Shield foi ganáu por The Dogs of War nuna llucha de revancha. Dempués del combate, les animosidades españaron ente Ambrose, Rollins y Reigns, que remataron nun Ambrose atayáu que s'alloñar de los sos compañeros d'equipu, dexándolos confundíos nel ring.<ref>{{cita web|url=https://www.pwtorch.com/site/2018/10/08/10-8-wwe-raw-results-kellers-report-on-super-show-down-fallout-as-they-head-to-evolution-and-crown-jewel-in-saudi-arabia/|títulu=10/8 WWE RAW RESULTS: Keller's report on Super Show-down fallout as they head to Evolution and Crown Jewel in Saudi Arabia|sitiuweb=Pro Wrestling Torch|nome=Wade|apellíu=Keller|fecha=8 d'ochobre de 2018|fechaaccesu=13 d'ochobre de 2018}}</ref>
Dempués del eventu Hell in a Cell, programar pal eventu [[WWE Crown Jewel|Crown Jewel]] un Triple Threat match ente Reigns, Strowman y Lesnar pol Campeonatu Universal de WWE. Sicasí, el 22 d'ochobre en Raw, Reigns arrenunció al títulu y anunció que se tomaría un tiempu fora de los cuadriláteros, revelando que'l so [[Leucemia|leucemia]] tornara dempués de 11 años de llucha privada.<ref>{{cita web |apellíos1=Mrosko |nome1=Geno |títulu=Roman Reigns reveals he has leukemia |url=https://www.cagesideseats.com/wwe/2018/10/22/18011982/roman-reigns-leukemia-wwe-raw |sitiuweb=Ringside Seats |fechaaccesu=23 d'ochobre de 2018}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.wwe.com/shows/raw/2018-10-22/article/roman-reigns-relinquished-universal-championship-leukemia-battle|títulu=Roman Reigns relinquished the Universal Championship after revealing his battle with leukemia|obra=WWE|fechaaccesu=23 d'ochobre de 2018|idioma=inglés}}</ref><ref>{{citaweb|url=https://www.cbssports.com/wwe/news/wwe-star-roman-reigns-announces-he has-leukemia-relinquishes-universal-title-on-raw/|títulu=WWE star Roman Reigns announces he has leukemia, relinquishes universal title on Raw|obra=CBSSports.com|fechaaccesu=23 d'ochobre de 2018|idioma=inglés}}</ref>
== Personaxe y receición ==
Ente qu'en NXT en 2012, el calter de Roman Reigns yera'l d'un "home de negocios" que "siempres vistía pa impresionar" y víase sí mesmu como "el más pervalible de los productos básicos na WWE".
Al pasar al roster principal el personaxe de Roman Reigns foi establecíu pola ''WWE'' como'l «''[[Términos de llucha llibre profesional#P|powerhouse]]''» y el pesu pesáu» de The Shield, según un «atleta escepcional».<ref>{{cita web|títulu=Dean Ambrose, Seth Rollins and Roman Reigns: Who are they and why did they help CM Punk?|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2012/dean-ambrose-seth-rollins-and-roman-reigns-who-are-they-and-why-did-they-help-punk-26069706/page-2|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=2 d'avientu de 2014|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150107051036/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/2012/dean-ambrose-seth-rollins-and-roman-reigns-who-are-they-and-why-did-they-help-punk-26069706/page-2|fechaarchivu=2015-01-07}}</ref> Notable como'l miembru que menos falaba de The Shield,<ref>{{cita web|apellíu=McKinley|nome=Shane|títulu=Absurdity of It All: Everyone This Week: How Miz Acquired Flair's Figure-Four, Why Reigns Remains Silent, Taz Ruins Endorsement Deal, Absurd Mania Picks, And...I Confess To Oprah|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/absurityofitall/article_67998.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=2 d'avientu de 2014|idioma=inglés}}</ref> a mediaos de 2013, el personaxe de Reigns foi afechu de «el tranquil al que se-y da una o dos llinies» a ser «ultraconfiado», que solo precisa «unes pallabres pa faer el so puntu» y una fonte de lideralgu con fuercia sele».<ref name=changeevident>{{cita web|títulu=WWE News: Changes to The Shield evident in post-loss promo (w/Analysis of the group vs. individuals)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_71622.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=2 d'avientu de 2014|idioma=inglés}}</ref> CM Punk más tarde reveló que se-y recordó constantemente faer a Reigns llucir «bien, bien fuerte» na so llucha nel eventu d'avientu de 2013 ''TLC'', a pesar de que The Shield taba programáu a perder.<ref>{{cita web|títulu=Punk News: When did CM Punk know it was time for him to leave WWE?, Punk captures the moment, shares infamous TLC story, identifies Roman Reigns as the "chosen one"|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_82106.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=5 d'avientu de 2014|idioma=inglés}}</ref> Reigns foi gallardoniáu col [[Premios de la Wrestling Observer Newsletter#Mayor progreso|premiu al «mayor progresu» del 2013 de la ''Wrestling Observer Newsletter'']].<ref name="WON13"/> Cuando'l ''Royal Rumble'' de 2014 amenorgar a solamente Reigns y Batista, Reigns foi ovacionado a pesar de ser un ''[[Términos de llucha llibre profesional#H|heel]]'' por más d'un añu.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WWE Royal Rumble PPV results 1/26 (Hour 3): Royal Rumble vs. The Crowd main event match|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_75919.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=28 de xineru de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=LaBar|nome=Justin|títulu=Royal Rumble's Pittsburgh debú makes memorable weekend|url=http://triblive.com/sports/prowrestling/5486954-74/story|obra=Pittsburgh Tribune-Review|fechaaccesu=28 de xineru de 2014|idioma=inglés}}</ref> Reigns más tarde reconoció que la llucha cola so «desaxeradamente vocal» reaición de l'audiencia como una situación ''cool''» y un momentu surreal».<ref name=CraveHaters>{{cita web|apellíu=Caudill|nome=Joshua|títulu=Roman Reigns Talks 'Royal Rumble,' Injury Return & Haters|url=http://www.craveonline.com/sports/articles/814477-roman-reigns-talks-royal-rumble-injury-return-haters|obra=CraveOnline|fechaaccesu=23 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> A mediaos de 2014, [[Steve Austin|Stone Cold Steve Austin]] dixo que vio un gran potencial en Anoa'i,<ref>{{cita web|títulu=Thursday's Ask PWTorch staff: Will Cena get booed at his Hall of Fame induction years from now? What has Roman Reigns done to earn future top star status? Was Jericho supposed to become champion 2001? Cena vs. Bryan?|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/askpwtorch/article_77974.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=25 d'abril de 2014}}</ref> ente que David Shoemaker de ''Grantland'' escribió que Anoa'i tenía «misteriu ya intensidá», según «superestrella escritu n'él».<ref>{{cita web|apellíu=Shoemaker|nome=David|títulu=The Pro Wrestling Draft Board|url=http://grantland.com/features/wwe-nfl-draft-masked-man-top-prospects-roman-reigns-bray-wyatt-triple-h/|fechaaccesu=24 de febreru de 2015|obra=Grantland|idioma=inglés}}</ref>peter
{{Caxa de cita|anchu=30%|«Cada críticu que tuvi, ellos nun fueron lluchadores [rises]. Cada lluchador que me criticó, siempres taba arreyáu nes mios coses o lo que toi faciendo perhí. Qu'un non lluchador, daquién que nin siquier sabe cómo faer una llave, y si tuviéramos zarraos nuna llave, nun sabría qué faer, qu'ellos nos critiquen a cualesquier de nós, eso realmente faime españar».|<small>Anoa'i nuna entrevista publicada en xineru de 2015.<ref name=CraveHaters/></small>}}
{{Caxa de cita|anchu=30%|«Nun creo que toi dando cabezaes con [los fans incondicionales], siento como qu'ellos me tán dando cabezaes. [...] Una cosa que como que me confunde ye que ye una representación, ye un espectáculu, hai una historia. Cuando la xente empieza a faer el merezse esto, merezse lo otru›, realmente [[Brad Pitt]] merecía ser [[Aquiles]] en ''[[Troya (película)|Troya]]''?»|<small>Anoa'i nuna entrevista publicada en marzu de 2015.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Roman Reigns interview - fan criticism, calls Dean & Rollins "journeymen," his promos, more (w/Analysis)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_83823.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=14 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref></small>}}
Dempués de que The Shield eslleióse, Reigns (a diferencia de los otros ex miembros de The Shield) caltuvo gran parte de la estética de The Shield, incluyendo vistimienta, tema musical y entrada al ring.<ref>{{cita web|apellíu=Mezzera|nome=Jon|títulu=6/20 WWE Smackdown Hits & Misses: Ziggler vs. Barrett, Kane vs. Ambrose, MITB Participants Talking and Wrestling|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/hitsandmisses/article_79197.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=5 de xunetu de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Ask PWTorch All-Stars 10/05: What will the next WWE yera be about? Why does Reigns have the old Shield music and should he? Who is Cena's most likely WrestleMania 31 opponent? Should Spike force the ouster of Dixie? Low Ki-Lay Cool?|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/askpwtorch/article_81083.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=23 de xineru de 2015|idioma=inglés}}</ref> Señalar en xunetu de 2014 que Reigns taba recibiendo «un sellu d'aprobación vocal» del públicu en vivu.<ref>{{cita web|títulu=WWE Raw report: Roman Reigns the star of the show as red brand hits Montreal|url=http://www1.skysports.com/other-sports/news/14203/9375634/wwe-raw-report-roman-reigns-the-star-of-the-show-as-red-brand-hits-montreal|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20141105144022/http://www1.skysports.com/other-sports/news/14203/9375634/wwe-raw-report-roman-reigns-the-star-of-the-show-as-red-brand-hits-montreal|obra=[[Sky Sports]]|fecha=9 de xunetu de 2014|fechaarchivu=5 de payares de 2014|idioma=inglés}}</ref> A pesar d'esto, fixéronse comparances ente Reigns y [[John Cena]]; el lluchador [[Mikey Whipwreck]] comentó en 2015 que la ''WWE'' faía al personaxe de Reigns «falando y tratando de ser como John Cena» en programes de televisión, que Whipwreck predixo que sería «bien polarizante». Whipwreck tamién dixo que Anoa'i nun tenía la capacidá de, yá sía de «protexer al so personaxe y la forma en que s'atopa col públicu» o «poner el so toque personal al so personaxe».<ref>{{cita web|títulu=Former ECW Champion Mikey Whipreck tells Paul Heyman critics from ECW to "get over it" and comments on WWE star Roman Reigns|url=http://www.prowrestling.net/article.php?41145|obra=prowrestling.net|fechaaccesu=7 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Les comentaristes de la ''Pro Wrestling Torch Newsletter'' criticaron diversamente a Reigns en 2014 y 2015, escribiendo que yá «ta recibiendo'l tratamientu tipo John Cena. Tien l'aspeutu que les muyeres amen y los neños porque casi tien l'aspeutu d'un superhéroe [...] El so trabayu nel ring ye decente pa lo que pueda faer pero'l so set de movimientos ye bien llindáu».<ref>{{cita web|títulu=The case of Roman Reigns|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/askpwtorch/article_80393.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=24 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> Tamién incluyíu foi la so entrega forzada de ''[[Términos de llucha llibre profesional#P|promos]]''»,<ref name=caldwellforced>{{cita web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_81907.shtml|títulu=WWE Interviews: What has upset Roman Reigns?, why was Kane recently "very worried about the future of WWE?," Sheamus points to orixinal content lacking on WWE Network|fecha=21 de payares de 2014|apellíu=Caldwell|nome=James|fechaaccesu=22 de payares de 2014|obra=Pro Wrestling Torch|idioma=inglés}}</ref> según la so espresiones faciales y llinguaxe corporal» «coqueru y cafiante» pa un ''[[Términos de llucha llibre profesional#F|face]]'' superior, que «axoriza a munchos fans».<ref>{{cita web|títulu=Sunday's Ask PWTorch Staff for 3/22: Does Reigns give off a negative vibe that hurts his popularity?|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/askpwtorch/article_84011.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=26 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Matt O'Brien de ''WrestleView'' sintió en marzu de 2015 que «el pasáu añu foi namái nós falando de [Reigns] teniendo potencial, pero en realidá nun creció. Sía que non, la rotura de The Shield espúnxo-y».<ref name=viewobrien/>
En respuesta a los informes de que Reigns foi establecíu a recibir un ''[[Términos de llucha llibre profesional#P|push]]'' al eventu principal de camín a ''WrestleMania 31'', los críticos del ''Wrestling Observer'', ''Pro Wrestling Torch'', ''Grantland'' y ''WrestleView'' espresaron la so esmolición dende finales de 2014 hasta principios de 2015 de que Reigns, a pesar de «nun tar dafechu llistu», taba «siendo emburriáu de manera demasiáu dura, demasiao puestu», ente que la ''WWE'' trató de face-y la so próxima «estrella insinia», «ensin importar cómo reaccionaren los fans».<ref name=caldwellforced/><ref name=viewobrien/><ref name="2015WON">{{cita publicación|apellíu=Meltzer|nome=Dave|fecha=26 de xineru de 2015|títulu=Jan. 26, 2015 Wrestling Observer Newsletter: 2014 awards issue w/ results & Dave's commentary, Conor McGregor, and much more|publicación=Wrestling Observer Newsletter|allugamientu=[[Campbell (California)|Campbell, California]]|issn=10839593|páxina=30|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/40865|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Shoemaker|nome=David|títulu=Suspension of Disbelief: WWE Thinks Roman Reigns Is Its Next Big Star, Non Matter What Fans Say|url=http://grantland.com/the-triangle/wwe-royal-rumble-roman-reigns-boos-the-rock-vince-mcmahon-brock-lesnar-wrestlemania/|fechaaccesu=26 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> El so rápidu ascensu hasta l'eventu principal comparar col de [[Kevin Nash|Diesel]] en 1994-1995.<ref name=viewobrien>{{cita web|apellíu=O'Brien|nome=Matt|títulu=Making us care about WWE characters in 2015|url=http://www.wrestleview.com/featured-articles/52847|obra=Wrestleview|fechaaccesu=24 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> ''WWE'' tamién foi criticada por [[TV.com]] por tener a Daniel Bryan y a Paul Heyman aprobando a Reigns dempués de ''Fastlane'' con «dos promos sorprendentemente tresparentes... tratando d'ilustrar el grandor de Reigns».<ref>{{cita web|url=http://www.tv.com/news/ftw-vs-wtf-the-tv-week-in-review-february-22-to-28-2015-142506537324|fechaaccesu=1 de marzu de 2015|editorial=[[CNET Networks|CBS Interactive]]|obra=[[TV.com]]|títulu=FTW vs. WTF: The TV Week in Review (Feb. 22–28)|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160410070931/http://www.tv.com/news/ftw-vs-wtf-the-tv-week-in-review-february-22-to-28-2015-142506537324/|fechaarchivu=2016-04-10}}</ref> En respuesta a los comentarios de que Reigns «nun taba preparáu» pal primer puestu, Triple H diijo que naide ta llistu pa ser llanzáu a esa posición.<ref name=HHHSCSA>{{enllaz rotu|1={{cita web|títulu=CM Punk's issues with HHH, Brock's WWE contract status, Chyna in the WWE Hall, rejection of Reigns, Royal Rumble finish & more: complete Stone Cold podcast with Triple H coverage|url=http://pwinsider.com/article/91315|obra=Pro Wrestling Insider|fechaaccesu=23 de febreru de 2015|idioma=inglés}} |2=http://pwinsider.com/article/91315 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cita web|títulu=2/2 Stone Cold Podcast: Triple H on Chyna, Punk, Reality Yera|url=http://www.wrestleview.com/wwe-news/52872-stone-cold-podcast-triple-h-on-chyna-punk-reality-yera|obra=Wrestleview|fechaaccesu=23 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> ente que Paul Heyman dixo que detractores yeren «ciegos de lo talentoso qu'esti mozu ye [...] Él haise afechu a esti negociu tan rápido como cualesquier que vi nunca».<ref>{{cita web|apellíu=Goldman|nome=Eric|títulu=Paul Heyman talks WrestleMania 31, Brock Lesnar re-signing with WWE and Roman Reigns|url=http://www.ign.com/articles/2015/03/28/paul-heyman-talks-wrestlemania-31-brock-lesnar-re-signing-with-wwe-and-roman-reigns|editorial=[[IGN (sitiu web)|IGN]]|fechaaccesu=29 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref>
La victoria de Reigns al [[Slammy Award]] a la superestrella del añu 2014 llogró sorpresa hasta'l puntu d'acusaciones de fraude nos votos escontra la ''WWE'', pero tantu ''Pro Wrestling Insider'' como Dave Meltzer afirmaron que la votación de los aficionaos yera llexítima.<ref>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=90109|títulu=Is the Slammy voting legitimate, Triple H reacts to Charlotte's debú, HHH talks NXT this week, David Otunga's WWE status, new videos from Triple H and Steph and more|obra=Pro Wrestling Insider|fechaaccesu=6 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Oster|nome=Aaron|títulu=Pro wresting roundup (Dec. 11)|url=http://www.baltimoresun.com/sports/pro-wrestling/ring-posts-blogue/bal-pro-wresting-roundup-20141211-story.html|obra=[[The Baltimore Sun]]|fechaaccesu=24 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref> Un mes más tarde, Reigns quedó en segundu llugar pal [[WON Most Overrated Wrestler|premiu al lluchador «más sobrovaloráu» del 2014 de la ''Wrestling Observer Newsletter'']].<ref name="2015WON"/> Nuna entrevista publicada en xineru de 2015, Anoa'i describióse como «consiguiendo una atmósfera entemecida de xemes en cuando», con «enforma amor» y «odiu metanes ella».<ref name=CraveHaters/> Mientres el ''Royal Rumble'' 2015, Reigns foi ulláu mientres y dempués de la llucha, a pesar de retratar a un ''[[Términos de llucha llibre profesional#F|face]]'' y ser respondíu por por The Rock.<ref>{{cita web|títulu=WWE Royal Rumble 2015: Live coverage, results, photos, reaction & more|url=http://www.cleveland.com/entertainment/index.ssf/2015/01/wwe_royal_rumble_2015_live_cov.html|fechaaccesu=26 de xineru de 2015|obra=The Plain Dealer|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Schwartz|nome=Nick|títulu=Daniel Bryan was eliminated early from the Royal Rumble and fans are furious|url=http://ftw.usatoday.com/2015/01/wwe-daniel-bryant-royal-rumble-eliminated-reaction|obra=[[USA Today]]|fechaaccesu=26 de xineru de 2015|idioma=inglés}}</ref> Escribiendo unos meses dempués de ''Royal Rumble'', Paul Heyman suxirió que la receición negativa que Reigns recibió deber a los aficionaos siendo llevaos a creer que'l so compañeru participante nel ''Royal Rumble'' Daniel Bryan, que fuera esaniciáu na metá de la llucha, fadría un «milagrosu tornó» nel eventu, que llevó a Reigns siendo vistu como «l'home paráu nel camín de Daniel Bryan».<ref>{{cita web|url=http://wrestlinginc.com/wi/news/2015/0612/596213/paul-heyman-explains-why-the-crowd-turned-on-roman-reigns/|títulu=Paul Heyman Explains Why The Crowd Turned On Roman Reigns|obra=Wrestling Inc.|fechaaccesu=6 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Triple H reconoció la negativa respuesta de los fans a Reigns en programes televisaos, pero dixo que Reigns recibiera respuestes más favorables n'eventos ensin televisar.<ref name=HHHSCSA/> Según informes, ''WWE'' confiscó signos anti-Reigns de fans tanto antes como dempués de ''WrestleMania 31''.<ref>{{cita web|títulu=WWE/TapOut deal, WWE HOFer selling ring, Aguayo benefit shirt, another Stephanie McMahon interview, and more|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/118-daily-updates/41786|obra=Wrestling Observer Newsletter|fechaaccesu=7 d'abril de 2015|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150414072123/http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/118-daily-updates/41786|fechaarchivu=14 d'abril de 2015}}</ref><ref>{{cita web|títulu=4/6 WWE Superstars spoilers, anti Roman Reigns signs confiscated by security|url=http://www.prowrestling.net/article.php?4-6-WWE-Superstars-spoilers-anti-Roman-Reigns-signs-confiscated-by-security-41704|obra=prowrestling.net|fechaaccesu=7 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref> En marzu de 2015, Jason Powell de ''Prowrestling.net'' dixo al respeutive de Reigns: «Nun puedo recordar a un lluchador del eventu principal de ''WrestleMania'' que nun falara nel programa anterior al eventu. Realmente fixeron más de lo posible pa protexelo».<ref>{{cita web|títulu=03/23 Powell's WWE Raw Live Review: The final edition of Raw before WrestleMania 31|url=http://prowrestling.net/article.php?41444|obra=prowrestling.net|fechaaccesu=24 de marzu de 2015|idioma=inglés}}</ref> Amás, cuando a Dave Meltzer preguntóse-y si hubiera dalguna vegada un lluchador con menor grau d'aceptación que Reigns nel eventu principal de ''WrestleMania''. Meltzer respondió: «Non, nun lo hubo nunca».<ref>{{cita web|apellíu=Meltzer|nome=Dave|títulu=Wrestling Observer Radio 3/5: Raw, Smackdown tapings, Ronda Rousey big buyrate, Bill DeMott, your questions and more!|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/112-wrestling-observer/41491|obra=Wrestling Observer Newsletter|idioma=inglés|fechaaccesu=14 de marzu de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150402171434/http://www.f4wonline.com/component/content/article/112-wrestling-observer/41491|fechaarchivu=2 d'abril de 2015|cita=(57:27 d'equí p'arriba) There's never been someone [less over than Roman Reigns] in a WrestleMania main event, because there never could have been [...] Non there has never been and they did make a mistake}}</ref> En ''WrestleMania 31'', ''Pro Wrestling Torch'' describió que Reigns recibió «ulles universales» y [[Higa|dedo medios]], según señalando que Reigns precisaba seguridá pa la so entrada al traviés del ensame, sicasí, la llucha del eventu principal de ''WrestleMania'' foi perbién recibida por ''Pro Wrestling Torch'' y el ''Canadian Online Explorer'', y l'eventu en sí informóse que foi l'eventu más taquilleru na historia de la compañía.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WM31 PPV Results 3/29: Complete "virtual-time" coverage of WWE World Title match, Taker's return, Sting vs. Triple H, Cena vs. Rusev, Rock/UFC surprise, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_84175.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=7 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2015/03/26/22309101.html|títulu=WrestleMania 31 the best Mania ever|obra=Slam! Sports|editorial=Canadian Online Explorer|apellíu=Powell|nome=John|idioma=inglés}}</ref> Nel ''Raw'' posterior a ''WrestleMania'', Reigns foi ulláu mientres la so llucha d'equipos nel eventu principal.<ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Raw news & notes: Lesnar "suspendéi" after big angle, injured announcers, new title picture, Sting speaks, O.S. & IC Title matches, Sheamus returns, NXT stars debú, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_84165.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=14 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref>
A pesar de la reaición negativa de los fans a principios de 2015, les actuaciones de Reigns fueron llargamente emponderaes por críticos. David Shoemaker de ''Grantland'' dixo que Reigns superara « toles mires» dende dempués de ''Royal Rumble'' a ''Extreme Rules''.<ref>{{cita web|url=http://grantland.com/the-triangle/the-second-annual-pro-wrestling-draft-board/|títulu=The Second-Annual Pro Wrestling Draft Board|obra=Grantland|fecha=29 d'abril de 2015|idioma=inglés}}</ref> Esti sentimientu foi compartíu polos críticos de ''prowrestling.net'' y ''[[Rolling Stone]]'', que sentíen que Reigns apurriera « grande en trés lluches consecutives en pague-por-ver» en ''Fastlane'', ''WrestleMania'' y ''Extreme Rules'',<ref>{{cita web|url=http://www.rollingstone.com/sports/news/wwe-estreme-rules-roman-reigns-windy-city-heat-20150427|títulu=WWE 'Extreme Rules' Recap: Roman Reigns' Windy City Heat|obra=[[Rolling Stone]]|fechaaccesu=6 d'agostu de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://prowrestling.net/article.php?42004|títulu=Jim Ross comments on Roman Reigns, New Day winning the WWE Tag Team Championship, Sheamus as a heel|obra=prowrestling.net|apellíu=Powell|nome=Jason|idioma=inglés}}</ref> incluyendo «una actuación estelar» en ''WrestleMania'' onde Reigns «demostró que pertenez».<ref>{{cita web|url=http://prowrestling.net/article.php?41598|títulu=Pruett's Pause: WWE WrestleMania 31|obra=prowrestling.net|apellíu=Pruett|nome=Will|idioma=inglés}}</ref>
== Vida personal ==
[[Ficheru:Roman Reigns.JPG|170px|thumb|Anoa'i visitando Dell Children's Hospital en 2013.]]
Tanto'l so padre [[Sika Anoa'i|Sika]] como'l so hermanu [[Matt Anoa'i|Matt]] son lluchadores profesionales. Como miembru de la familia Anoa'i, él ye'l primu de los lluchadores profesionales [[Dwayne Johnson|Dwayne «The Rock» Johnson]], [[Eddie Fatu|Umaga]], [[Solofa Fatu|Rikishi]], [[The Usos]], [[Jimmy Snuka]] y [[Yokozuna (lluchador)|Yokozuna]] y [[Nia Jax]].<ref name="slam">{{cita web|títulu=Bio de Roman Reigns|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios2/reigns_roman.html|obra=Slam! Sports|editorial=Canadian Online Explorer|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref name=BostonHerald>{{cita web|url=http://bostonherald.com/entertainment/television/television_news/2014/03/wwe_s_roman_reigns_insists_my_time_is_now|títulu=WWE's Roman Reigns insists 'my time is now'|fecha=28 de marzu de 2014|apellíu=Barrosso|nome=Justin|fechaaccesu=30 de marzu de 2014|obra=Boston Herald|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140330044305/http://bostonherald.com/entertainment/television/television_news/2014/03/wwe_s_roman_reigns_insists_my_time_is_now|fechaarchivu=30 de marzu de 2014|idioma=inglés}}</ref>
Nel Institutu de Teunoloxía de Georgia, Anoa'i estudió alministración.<ref name="Tech"/>
Anoa'i casóse con Galina Joelle Becker a principios d'avientu de 2014.<ref name=galina>{{cita web|url=http://theepochtimes.com/n3/1130632-wwe-rumors-brock-lesnar-dean-ambrose-roman-reigns-john-cena|títulu=Brock Lesnar, Dean Ambrose, Roman Reigns, John Cena|fecha=8 d'avientu de 2014|fechaaccesu=25 de xineru de 2015|obra=[[The Epoch Times]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160504091450/http://www.theepochtimes.com/n3/1130632-wwe-rumors-brock-lesnar-dean-ambrose-roman-reigns-john-cena/|fechaarchivu=2016-05-04}}</ref> Tien una fía, con quien apaeció nun anunciu de serviciu públicu en xunu de 2014.<ref>{{cita web|url=http://www.reuters.com/article/2014/06/06/adcouncil-wwe-dads-idUSnPn3PCwDg+9a+PRN20140606|títulu=WWE® Superstars Alberto Del Rio, Titus O'Neil and Roman Reigns Take on the Importance of Being a Dad in National Public Service Campaign|fecha=6 de xunu de 2014|fechaaccesu=8 de xunu de 2014|editorial=[[Reuters]]|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140714134209/http://www.reuters.com/article/2014/06/06/adcouncil-wwe-dads-idUSnPn3PCwDg+9a+PRN20140606|fechaarchivu=14 de xunetu de 2014}}</ref><ref>{{cita web|url=http://elitedaily.com/sports/wwe-badass-roman-reigns-heart-warming-tea-party-daughter-video/624289/|títulu=WWE Badass Roman Reigns Has A Heart-Warming Tea Party With His Daughter (Video)|fecha=7 de xunu de 2014|apellíu=Sonny|nome=Julian|fechaaccesu=8 de xunu de 2014|editorial=Elite Daily|idioma=inglés}}</ref>
Roman Reigns comentó que'l so principal ídolu del Wrestling ye [[Bret Hart]] quien amás foi una de les sos principales inspiraciones pa convertise en lluchador profesional.
== En llucha ==
[[Ficheru:The Shield Triple Powerbomb Setup.jpg|miniaturadeimagen|derecha|The Shield preparar p'aplica-y la so ''[[Movimientos d'equipu de llucha llibre profesional#Aided powerbomb|Triple powerbomb]]'' a [[Kane]].]]
[[Ficheru:Roman Reigns punch 2015.jpg|miniaturadeimagen|Reigns executando'l ''Superman punch'' a [[Brock Lesnar]].]]
*'''Movimientos finales'''
**'''Como Roman Leakee
***''Checkmate'' ([[Movimientos de llucha llibre profesional#Spinning bulldog|Spinning headlock bulldog]])<ref>{{cita web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-news/29369-fcw-results---1-2-12|títulu=FCW results - 1/2/12|fechaaccesu=23 de mayu de 2014|editorial=WrestleView|idioma=inglés}}</ref><ref name=FCWTriple>{{cita web|apellíu=Trionfo|nome=Richard|títulu=FCW Television Report For February 5: Steamboat/Sandow 2; Ambrose And Rollins Get A Chance For A Title Match; William Regal Gets In Trouble With Maxine|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=65709|editorial=PWInsider|fechaaccesu=31 de xunetu de 2013|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Trionfo|nome=Richard|títulu=Florida Championship Wrestling spoilers for January 8, 15, and 22|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=64224|editorial=PWInsider|fechaaccesu=22 de mayu de 2014|idioma=inglés}}</ref> – 2010–2012
**'''Como Roman Reigns'''
***''Moment of Silence''<ref>{{cita web|url=http://www.411mania.com/movies/film_reviews/265603/411%5C%5Cs-WWE-NXT-Report-12.05.12.htm|títulu=411's WWE NXT Report 12.05.12 posted by Marc Elusive on 12.06.2012|idioma=inglés}}</ref> ([[NXT Wrestling|NXT]]) / [[Powerslam#Back suplex side slam|Back suplex side slam]]<ref>{{cita web|apellíu=Trionfo|nome=Richard|títulu=WWE SmackDown report: final show before Survivor Series; Rei's in ring return; tag title match; Bryan vs. Harper; and more|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=81770|obra=Pro Wrestling Insider|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Trionfo|nome=Richard|títulu=WWE Raw report: more matches for the PPV; Punk and Heyman up the verbal ante; love is a battleground|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=80629&p=2|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|obra=Pro Wrestling Insider|idioma=inglés}}</ref><ref name=vsKofiZig>{{cita web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=83421|títulu=WWE SmackDown report: the Elimination Chamber gauntlet continues; Wyatts and Shield have messages for each other; and more|fecha=7 de febreru de 2014|apellíu=Trionfo|nome=Richard|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|obra=Pro Wrestling Insider|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=WWE NXT report: Cesaro/Kidd for the US title; fatal four way next week to determine #1 delidiar; Big Y Langston talks; Roman Reigns debúes on NXT|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=73053|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|apellíu=Trionfo|nome=Richard|obra=Pro Wrestling Insider|idioma=inglés}}</ref> ([[WWE]]); usáu como un movimientu de firma en WWE
***[[Ataques de llucha llibre profesional#Spear|Spear]]<ref name=arsenal>{{cita web|apellíu=Benignu|nome=Anthony|títulu=Editors' Choice: Who has the best arsenal in WWE? – Roman Reigns|url=http://www.wwe.com/inside/editors-choice-best-arsenal/page-5|obra=[[WWE]]|fecha=1 de febreru de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150201020634/http://www.wwe.com/inside/editors-choice-best-arsenal/page-5|fechaarchivu=1 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref name=vs5>{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE SmackDown results – 4/25/14 (The Shield attacks)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/48155|editorial=WrestleView|fechaaccesu=29 d'abril de 2014|idioma=inglés}}</ref><ref name=vsCenaRyShea>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=Caldwell's WWE Elimination Chamber PPV Results 2/17: Complete "virtual-time" coverage of Rock-Punk II, Elimination Chamber match, Shield beats Team Cena|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_68713.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=27 de febreru de 2013}}</ref> – 2012–presente
* '''Movimientos de firma'''
** [[Superman punch]]<ref name=vsKofiZig/><ref name=arsenal/><ref>{{cita web|apellíu=Seife|nome=Andy|títulu=The 50 coolest maneuvers of all time – #46 Roman Reigns' Superman Punch|url=http://www.wwe.com/classics/classic-lists/the-50-coolest-maneuvers-of-all-time/page-6|obra=[[WWE]]|fechaaccesu=1 de febreru de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20140618075803/http://www.wwe.com/classics/classic-lists/the-50-coolest-maneuvers-of-all-time/page-7|fechaarchivu=18 de xunu de 2014|cita=A jumping, cross-body right hand|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Caldwell|nome=James|títulu=WWE News: Big Roman Reigns Interview – Reigns address criticism of his skills & WWE placing him in top position, jabs CM Punk's "voice of voiceless," talks getting rich, but not famous, more (w/Analysis)|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_83054.shtml|obra=Pro Wrestling Torch|fechaaccesu=31 de xineru de 2015|idioma=inglés}}</ref>
** ''Drive By'' ([[Dropkick#Front dropkick|Running front dropkick]] dende'l suelu hasta la cabeza d'un oponente [[Ataques de llucha llibre profesional#Hangman|colgáu sobre la cuerda inferior]])<ref name=vsKofiZig/><ref name=arsenal/><ref name=vs5/>
** [[Ataques de llucha llibre profesional#Leaping clothesline|Leaping clothesline]]<ref name=arsenal/>
** Múltiples [[Ataques de llucha llibre profesional#Corner clothesline|corner clotheslines]]<ref>{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE Raw results – 9/8/14|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/50648|obra=Wrestleview|fechaaccesu=17 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE SmackDown results – 9/19/14|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/52364|obra=Wrestleview|fechaaccesu=17 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE SmackDown results – 1/2/15|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/50648|obra=Wrestleview|fechaaccesu=17 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|apellíu=Tedesco|nome=Mike|títulu=WWE Raw results – 2/9/15|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/52972|obra=Wrestleview|fechaaccesu=17 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref>
** ''Niagara Bomb''<ref>{{cita web|url=http://www.f4wonline.com/wwe-news/wwe-raw-live-results-title-match-set-summerslam-new-champion-crowned-217286|títulu=WWE RAW LIVE RESULTS: TITLE MATCH SET FOR SUMMERSLAM & A NEW CHAMPION IS CROWNED}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/11/20/kellers-wwe-survivor-series-ppv-report-1120-goldberg-vs-lesnar-raw-vs-smackdown-miz-vs-sami-zayn/|títulu=KELLER'S WWE SURVIVOR SERIES PPV REPORT 11/20: Goldberg vs. Lesnar, Raw vs. Smackdown, The Miz vs. Sami Zayn, more}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.cbssports.com/general/news/wwe-survivor-series-2016-results-live-blog-matches-highlights-updates/|títulu=WWE Survivor Series 2016 results: Goldberg shocks by dominating Lesnar}}</ref> ([[Powerbomb#Sitout crucifix powerbomb|Sitout crucifix powerbomb]])<ref>{{cita web|apellíu1=Namako|nome1=Jason|títulu=WWE Money in the Bank Results - 6/19/16 (Dean Ambrose wins MITB briefcase, cashes in to become new champion) - Wrestling News and Results, WWE News, TNA News, ROH News|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-ppv-results/wwe-money-in-the-bank/63325-wwe-money-bank-results-61916-live-las-vegas-roman-reign-vs-seth-rollins-money-bank-ladder-match/|website=wrestleview.com|fechaaccesu=24 de xunetu de 2016|quote=Sit-Out Crucifix Bomb by Reigns for a close 2}}</ref><ref>{{cita web|apellíu1=Namako|nome1=Jason|títulu=WWE Extreme Rules Results - 5/22/16 (Seth Rollins returns to WWE, Reigns vs. Styles for WWE World Heavyweight Title) -Wrestling News and Results, WWE News, TNA News, ROH News|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-estreme-rules/62292-wwe-estreme-rules-results-52216-live-newark-roman-reigns-vs-aj-styles-wwe-world-heavyweight-title/|website=wrestleview.com|fechaaccesu=24 de xunetu de 2016|quote=Reigns lifts up Styles and hits a Sit-Out Crucifix Bomb for a close 2}}</ref><ref>{{cita web|apellíu1=Slimmer|nome1=Scott|títulu=411MANIA : 411's WWE Money in the Bank 2016 Report|url=http://411mania.com/wrestling/411s-wwe-money-in-the-bank-2016-report-06-19-16/|website=411mania.com|fechaaccesu= 24 de xunetu de 2016|quote=Reigns spins Rollins and hits the sit-out crucifix powerbomb for a two count}}</ref><ref>{{cita web|apellíu1=Powell|nome1=Jason|títulu=Powell's WWE Extreme Rules live review: Roman Reigns vs. AJ Styles in an Extreme Rules match for the WWE Championship, Charlotte vs. Natalya in a submissions match for the WWE Women's Championship - Pro Wrestling Dot Net|url=http://prowrestling.net/site/2016/05/22/powells-wwe-estreme-rules-live-review-roman-reigns-vs-aj-styles-in-an-estreme-rules-match-for-the-wwe-championship-charlotte-vs-natalya-in-a-submissions-match-for-the-wwe-womens-cham/|website=prowrestling.net|fechaaccesu=24 de xunetu de 2016|quote=Reigns broke out a crucifix sit-out powerbomb for a two count}}</ref>
** [[Ataques de llucha llibre profesional#Palm strike|Palm strike]] al cazu del oponente, dacuando usáu pa compensar un ataque aereu<ref name=":0" />
** [[Powerbomb#Roll-up_Powerbomb|Roll-up sitout powerbomb]]<ref>{{cita web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/10/26/1026-wwe-raw-results-caldwells-live-report-on-hiac-fall-out|apellíu1=Caldwell|nome1=James|títulu=10/26 WWE Raw Results|fechaaccesu=16 d'avientu de 2015|quote=Reigns then tried a roll-up pin, which he transitioned into a lift-up powerbomb}}</ref><ref>{{cita web|apellíu1=Kahrs|nome1=Alex|títulu=WWE Smackdown results - 12/10/15 (eight man tag match)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/57126-wwe-smackdown-results-12-10-15-eight-man-tag-match/|website=wrestleview.com|fechaaccesu=16 d'avientu de 2015|quote= Reigns rolls him up, lifting to hit a powerbomb}}</ref>
** [[Movimientos de llucha llibre profesional#Samoan drop|Samoan drop]]<ref name=arsenal/>
** [[Powerslam#Tilt-a-whirl mat slam|Tilt-a-whirl slam]]<ref>{{cita web|títulu=SmackDown: Ziggler and Reigns end the Rollins Show|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/12/26/22150691.html|obra=Canoe.ca|editorial=Slam! Wrestling|fechaaccesu=26 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Raw: A stunning return steals the spotlight from Edge and Christian|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2014/12/29/22155191.html|obra=Canoe.ca|editorial=Slam! Wrestling|fechaaccesu=26 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=WWE Fastlane PPV results – 2/22/15|url=http://www.wrestleview.com/wwe-fastlane-results/53162|obra=Wrestleview|fechaaccesu=26 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Raw: Orton leaves Authority with questions|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/02/23/22252066.html|obra=Canoe.ca|editorial=Slam! Wrestling|fechaaccesu=26 de febreru de 2015|idioma=inglés}}</ref>
*'''[[Llamatu|Llamatos]]'''
** "First Class"<ref name="NXTprofile">{{cita web|url=http://www.fcwwrestling.info/Roster/Roman-Leakee.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121125105817/http://www.fcwwrestling.info/Roster/Roman-Reigns.html|títulu=Roman Reigns – NXT Profile|archivedate=25 de payares de 2012|fechaaccesu=16 d'avientu de 2015|publisher=NXT Wrestling}}</ref>
** '''"The Big Dog"'''<ref>{{cita web|títulu=Raw Five-Point Preview: Feb. 16, 2015|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2015-02-16/five-point-preview|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de febreru de 2015}}</ref>
** "The Enforcer of The Shield<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/royalrumble/2014/the-5-coolest-things-that-happened-in-the-2014-royal-rumble-match|títulu=The 5 coolest things that happened in the 2014 Royal Rumble Match|last=|first=|date=|website=|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de febreru de 2015}}</ref>
** "The Guy"<ref name=theguy>{{cita web|apellíu1=Ferguson|nome1=LaToya|títulu=The vicious cycle of WWE continues with the RAW after WrestleMania|url=http://www.avclub.com/tvclub/vicious-cycle-wwe-continues-raw-after-wrestlemania-234815|work=[[The A.V. Club]]|fechaaccesu=15 d'abril de 2016}}</ref>
** '''"The Juggernaut"'''<ref>{{cita web|url=http://wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&wrestler=17398|títulu=Roman Reigns General Information|date=3 de xineru de 2013|fechaaccesu=3 de xineru de 2013|publisher=Wrestling Data}}</ref><ref>{{cita web|títulu=Point/counterpoint: Was Seth Rollins' betrayal of The Shield the best or worst decision of his career? Counterpoint: Seth Rollins is a traitor|url=http://www.wwe.com/inside/point-counterpoint-should-seth-rollins-have-betrayed-the-shield-26370806/page-3|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de febreru de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150726012200/http://www.wwe.com/inside/point-counterpoint-should-seth-rollins-have-betrayed-the-shield-26370806/page-3|fechaarchivu=2015-07-26}}</ref>
** '''<nowiki>''</nowiki>The 2 in 23-2<nowiki>''</nowiki>'''
** The Muscle of The Shield<ref>{{cita web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2014-02-03/roman-reigns-receives-stitches-photos|títulu=Roman Reigns receives stitches: photos|publisher=WWE|fechaaccesu=14 de febreru de 2015}}</ref>
** '''"The Powerhouse"'''<ref>{{cita web|títulu=Roman Reigns vs. Luke Harper: Raw, January 12, 2015 (3:13)|url=http://www.wwe.com/videos/roman-reigns-vs-luke-harper-raw-january-12-2015-27009643|fechaaccesu=14 de febreru de 2015|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160303211813/http://www.wwe.com/videos/roman-reigns-vs-luke-harper-raw-january-12-2015-27009643|fechaarchivu=2016-03-03}}</ref>
** "The Thoroughbred"<ref>{{cita web|títulu=WWE NXT TV report Thursday, 15 November 2012|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/28410-wwe-nxt-tv-report|publisher=Wrestling Observer|fechaaccesu=14 de febreru de 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130420020654/http://www.f4wonline.com/component/content/article/28410-wwe-nxt-tv-report|archivedate=20 d'abril de 2013 }}</ref>
* '''Temes d'entrada'''
** '''"Special Op"''' por [[Jim Johnston]] (18 de payares del 2012 – 2 de xunu del 2014; 16 d'ochobre del 2017 – presente; usáu como parte de [[The Shield (llucha llibre)|The Shield]])<ref>{{cita web|títulu=WWE: Special Op (The Shield) – Single by Jim Johnston|url=https://itunes.apple.com/us/album/wwe-special-op-shield-single/id598836369|work=[[WWE]]|publisher=[[iTunes]]|fechaaccesu=26 de febreru de 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6EijYk2hH?url=https://itunes.apple.com/us/album/wwe-special-op-shield-single/id598836369|archivedate=26 de febreru de 2013|deadurl=yes|df=}}</ref>
** '''"The Truth Reigns"''' por Jim Johnston (16 de xunu del 2014–presente)<ref name="new theme"></ref>
== Campeonatos y llogros ==
{{multiple image
|align = right
|direction = vertical
|width = 200
|image1 = Roman Reigns WWE Champion 2016.jpg
|caption1 = Reigns ye tres veces [[WWE Championship|Campeón de WWE]].
|image2 = United_States_Champion_Roman_Reigns.jpg
|caption2 = Reigns como [[WWE United States Championship|Campeón de los Estaos Xuníos]].
|image3=
|caption3 = Reigns como [[WWE Universal Championship|Campeón Universal de la WWE]].
}}
* '''[[WWE|World Wrestling Entertainment]]'''
** [[WWE Championship|WWE World Heavyweight Championship]] ([[WWE World Heavyweight Championship#Llista de campeones|3 vegaes]])
** [[WWE Universal Championship]] ([[WWE Universal Championship#Llista de campeones|1 vegada]])
** [[WWE Intercontinental Championship]] ([[WWE Intercontinental Championship#Llista de campeones|1 vegada]])
** [[WWE United States Championship]] ([[WWE United States Championship#Llista de campeones|1 vegada]])
** [[WWE Tag Team Championship]] ([[WWE Tag Team Championship#Llista de campeones|1 vegada]]) – con [[Seth Rollins]]
** [[Royal Rumble]] ([[Royal Rumble (2015)|2015]])
** [[Triple Crown Championship]] ([[Triple Crown Championship#Llista Oficial de Campeones de los Trés Corones de la WWE|ventenu octavu]])
** [[Grand Slam Championship]] ([[Grand Slam Championship#World Wrestling Federation / Entertainment / WWE|décimu séptimu]])
*'''[[Florida Championship Wrestling]]'''
** [[FCW Florida Tag Team Championship]] ([[FCW Florida Tag Team Championship#Llista de campeones|1 vegada]]) - con [[Matt Clement|Mike Dalton]]
* '''''[[Pro Wrestling Illustrated]]'''''
** [[Premios del Pro Wrestling Illustrated#Equipu del añu|Equipu del añu]] (2013) {{small|con [[Seth Rollins]] ([[The Shield (llucha llibre)|The Shield]])}}<ref>{{cita web|url=http://www.cagematch.de/?id=97&nr=81#2013|títulu=Tag Team Of The Year - 2013|obra=Cagematch|fechaaccesu=2 de marzu de 2017|idioma=inglés}}</ref>
** [[Premios del Pro Wrestling Illustrated#Lluchador más odiáu del añu Lluchador más odiáu del añu]] (2016)
** [[Premios del Pro Wrestling Illustrated#Lluchador que más ameyoró del añu Lluchador que más ameyoró del añu]] (2015)
** Asitiáu nel ''Nº371'' nos PWI 500 de 2011<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2011.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2011|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº351'' nos PWI 500 de 2012<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2012.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2012|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº39'' nos PWI 500 de 2013<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2013.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2013|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº7'' nos PWI 500 de 2014<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2014.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2014|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº4'' nos PWI 500 de 2015<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2015.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2015|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20151021012452/http://www.profightdb.com/pwi-500/2015.html|fechaarchivu=2015-10-21}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº1'' nos PWI 500 de 2016<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2016.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2016|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº4'' nos PWI 500 de 2017<ref>{{Cita web|url=http://www.profightdb.com/pwi-500/2017.html|títulu=Pro Wrestling Illustrated (PWI) 500 for 2017|fechaaccesu=4 de setiembre de 2017|obra=The Internet Wrestling Database|idioma=inglés}}</ref>
** Asitiáu nel ''Nº7'' nos PWI 500 de 2018
* '''''[[Premios de la Wrestling Observer Newsletter|Wrestling Observer Newsletter]]'''''
** [[Premios de la Wrestling Observer Newsletter#Mayor progresu|Mayor progresu]] (2013)<ref name="WON13">{{cita publicación|apellíu=Meltzer|nome=Dave|fecha=27 de xineru de 2014|títulu=Jan 27 2014 Wrestling Observer Newsletter: 2013 Annual awards issue, best in the world in numerous categories, plus all the news in pro-wrestling and MMA over the past week and more|publicación=Wrestling Observer Newsletter|allugamientu=[[Campbell (California)|Campbell, California]]|issn=10839593|url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/35067-jan-27-2014-wrestling-observer-newsletter-2013-annual-awards-issue-best-in-the-world-in-numerous-categories-plus-all-the-news-in-pro-wrestling-and-mma-over-the-past-week-and-more|páxines=1–37|idioma=inglés}}</ref>
** [[WON Tag Team of the Year|Equipu del añu]] (2013) {{small|con Seth Rollins}}<ref name="WON13"/>
** [[WON Most Overrated Wrestler#Ganadores|Lluchador Más Sobrovaloráu]] (2014)
** [[WON Most Overrated Wrestler#Ganadores|Lluchador Más Sobrovaloráu]] (2015)
** [[WON Most Overrated Wrestler#Ganadores|Lluchador Más Sobrovaloráu]] (2016)
{{espaciu}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{commons cat|Roman Reigns}}
* [http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns/ Perfil de Roman Reigns] en [[WWE]].com
* [http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/r/roman-reigns/ Perfil en Online World of Wrestling]
{{NF|1985||Reigns, Roman}}
{{Tradubot|Roman Reigns}}
[[Categoría:Deportistes de Florida]]
[[Categoría:Xugadores de fútbol americanu d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Lluchadores profesionales d'Estaos Xuníos]]
[[Categoría:Lluchadores de la WWE]]
gkzg1g891r6wrhld66bjxqg4pp7tmqb
Rally RACE d'España
0
160146
4527131
4461007
2026-09-10T12:25:31Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 2 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527131
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de competición a motor
|nome = Rally d'España |temporada =
|imaxe =
|imaxe_tamañu =
|imaxe_pie =
|categoría = [[Campeonatu d'España de Rally|España]], [[Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|allugamientu = {{bandera|ESP}} [[Madrid]]
|fundación = [[Real Automóvil Club d'España|RACE]]
|xerente =
|lema =
|inaugural = 1953
|difunta = 1986
|ámbitu = Nacional / Européu |vueltes
=
|dist_vuelta =
|dist_vuelta_mi =
|dist_total =
|dist_total_el mio pilotu campeón =
|escudería campeona =
|ganador_añu 2011 =
|ganadorX =
|piloto =
|escuderíes =
|constructores =
|motores =
|neumáticos =
|superficie = Asfaltu |tramo =
|web = www.rallyofspain.com/
}}
{{estremar|Rally d'España}}
El '''Rally RACE d'España''', tamién conocíu como '''Rally d'España''', '''Rally RACE''', '''Rally RACE Costa Blanca''', '''Rally nacional del RACE''' o '''Rally Sol''', foi una prueba de [[rally]] que s'apostó añalmente dende 1953 en distintes llocalidaes d'España, principalmente na [[Comunidá de Madrid]] y que foi puntuable pal [[Campeonatu d'España de Rally]] y el [[Campeonatu d'Europa de Rally|Campeonatu d'Europa]]. La prueba empezar a apostar na década de los años 50, antes inclusive de la nacencia del Campeonatu d'España de Rally, al igual qu'otres pruebes como'l [[Rally Costa Brava]]. Na década de los 70 y 80 convertir n'unu de los referentes del automovilismu n'España, onde diversos pilotos estranxeros llegaron a competir y ganar, especialmente los italianos que vencieron en delles ocasiones.<ref name=rallyspain1>{{cita web|autor=rallyofspain.com|títulu=El Rally d'España vuelve a Madrid|url=http://www.rallyofspain.com/wp/es/2009/01/23/el-rally-de-espana-vuelve-a-madrid/|fechaaccesu=26 de setiembre de 2012|fecha=23 de xineru de 2009|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20131203124237/http://www.rallyofspain.com/wp/es/2009/01/23/el-rally-de-espana-vuelve-a-madrid/|fechaarchivu=3 d'avientu de 2013}}</ref><ref name=ewrc>{{cita web|títulu=Rally RACE - Costa Blanca|url=https://www.ewrc-results.com/events/1101-rally-race-mariña-blanca/|editorial=www.ewrc-results.com|fechaaccesu=21 de marzu de 2018}}</ref>
«El RACE» como yera conocíu na so dómina, (El términu «RACE» deber al acrónimu de [[Real Automóvil Club d'España]] entidá organizadora) caltenía'l formatu antiguu de los rallies, onde los participantes partíen dende distintos puntos del país con destín a una mesma llocalidá, principalmente Madrid, onde depués s'apostaben distintes pruebes de velocidá, regularidá ya inclusive carreres en circuitos. Por cuenta de esto la prueba visitó llocalidaes españoles como [[Madrid]], [[San Sebastián]], [[Alicante]], [[Marbella]], [[Xerez]], [[Valencia]] o [[La Coruña]].
Na prueba tuvieron éxito piloto españoles como [[Estanislao Reverter]] (1958, 1959), [[Salvador Cañellas]] (1972), [[Antonio Zanini]] (1974, 1975, 1980) o [[Salvador Serviá]] (1986) y pilotos estranxeros, especialmente mientres la dómina puntuable pal européu, como [[Sandro Munari]] (1967), [[Pauli Toivonen]] (1968), [[Jean-Pierre Nicolas]] (1970, 1971), [[Michèle Mouton]] (1977) o [[Miki Biasion]] (1983, 1985).
== Historia ==
[[Ficheru:Logo RACE.jpg|miniaturadeimagen|150px|Antiguu logotipu del RACE]]
En 1953 y coincidiendo coles bodes d'oru del RACE, la organización llevó a cabu la primer edición de la prueba que llamó Rallye Nacional de les Bodes d'Oru del RACE. Al igual que los rallyes de la dómina, un centenar de pilotos inscribiéronse y tomaron la salida dende les ciudaes de [[Madrid]], [[Barcelona]], [[Bilbao]], [[Valencia]] y [[Sevilla]] realizaron un percorríu de primeres hasta Burgos pa depués siguir toos xuntos por [[Valladolid]], [[Salamanca]], [[Ávila]], [[Segovia]], [[Navacerrada (Madrid)|Navacerrada]] y finalmente Madrid onde realizaron delles pruebes de velocidá, aceleración y frenada. A la prueba sumáronse dellos participantes en [[moto]] pertenecientes al [[Real Moto Club de Cataluña]] que partieron dende Barcelona.<ref name=race1953>{{cita web|autor=Luis Dupre|títulu=El Real Automóvil Club d'España solemniza les sos bodes d'oru|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1953/05/15/pagina-16/32796514/pdf.html|fechaaccesu=6 de payares de 2012|obra=hemeroteca.lavanguardia.com|fecha=15 de mayu de 1953|páxina=16|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20180321193001/http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1953/05/15/pagina-16/32796514/pdf.html|fechaarchivu=2018-03-21}}</ref>
La segunda edición apostar ente'l 17 y 19 d'avientu de 1954. Los participantes salieron dende Madrid, Barcelona, [[San
Sebastián]] y [[Valencia]] hasta [[Zaragoza]]. Depués siguieron por Soria, Logroño hasta Bilbao onde s'apostó una [[Carrera de monte|prueba en cuesta]] para darréu siguir hasta Santander onde remató'l percorríu del primer día. A otru día realizáronse pruebes de frenada pa depués siguir el percorríu per Burgos, Valladolid, Salamanca, Ávila y llegada en Madrid. Nesos dos primeros díes realizáronse [[Tramu (rally)|tramos]] de [[Carrera de regularidá|regularidá]] y los venti meyor clasificaos realizaron una prueba final na ciudá madrilana de velocidá y regularidá en [[Circuitu de carreres|circuitos]].<ref name=race1954>{{cita web|autor=Luis Dupre|títulu=Rallye nacional del R.A.C.Y|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1954/11/12/pagina-18/32799382/pdf.html|fechaaccesu=6 de payares de 2012|obra=hemeroteca.lavanguardia.com|fecha=12 de payares de 1954|páxina=18}}</ref>
La decimoquinta edición celebróse ente'l 21 y 24 de setiembre de 1967 con un itinerariu de 1.623 km combinando pruebes cronometraes, en cuesta y circuitos de velocidá en [[circuitu de Alcañiz]] y nel [[Circuitu del Jarama|Jarama]]. Na primer etapa la salida asitiar en San Sebastián pasando por Pamplona, Huesca, Zaragoza y rematando en Alcañiz ente que na segunda xornada los participantes salieron de Valencia con destino Madrid. La tercera y última etapa trescurríen, ente otres, poles llocalidaes de Guadarrama, Escorial, Cebreros, Ávila, Torrelodones, Colmenar Viejo y rematando nel Jarama.<ref name=añu1967>{{cita publicación|apellíos1=Alfil|títulu=Gran participación internacional nel Rallye del RACE|publicación=El Mundo Deportivo|fecha=9 de setiembre de 1967|páxines=22|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1967/09/09/pagina-22/933706/pdf.html#&mode=fullScreen|fechaaccesu=13 de marzu de 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180314042649/http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1967/09/09/pagina-22/933706/pdf.html#&mode=fullScreen|archivedate=2018-03-14}}</ref>
En 1969 la prueba foi incluyida nel calendariu del Campeonatu d'Europa<ref>{{cita web|autor=Jose Maria Casanovas|títulu=El Rally del RACE apoderáu por Steapeleare y Kallstrom|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1964/05/08/pagina-19/954397/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=18 d'ochobre de 1969|páxina=19|añu=196}}</ref> y en 1977 y 1978 nel calendariu de la ''[[FIA Cup for Rally Drivers]]''<ref name=fiacup>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=26º RACE Rallye d'España|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=647|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref> copa que foi predecesora del [[Campeonatu Mundial de Rally|Campeonatu Mundial de Pilotos de Rally]]. Nel 78 la prueba tuvo problemes col itinerariu. Díes antes de la so celebración suprimiéronse los tramos de tierra programaos que trescurríen pela [[Canal de Sabela II]] polo qu'amás de los d'asfaltu solo corriéronse trés sobre tierra. Los diversos problemes de la prueba provocaron qu'en 1979 la mesma cayera al coeficiente 3 del certame européu onde hasta entós cuntaba col coeficiente 4.<ref>{{cita noticia|títulu=La etapa de tierra, abrasada|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1978/10/12/pagina-23/1045091/pdf.html#&mode=fullScreen|fechaaccesu=21 de xineru de 2015|editorial=El Mundo Deportivo|fecha=12 d'ochobre de 1978|páxina=23}}</ref>
=== Rally d'España Históricu ===
{{ap|Rally d'España Históricu}}
En 2009 la prueba recuperóse gracies al Club Deportivo Rally d'España Históricu, sol nome de Rally d'España Históricu y siendo puntuable pal [[Campeonatu d'España de Rally Históricos]] y d'Europa tantu na modalidá de velocidá como de [[Rally de regularidá|regularidá]].
== Palmarés ==
{| {{tablaguapa}}
|-
! Añu
! Edición
! Pilotu
! Copilotu
! Automóvil
! Series
|-
!1953
|1º Rallye Nacional de les Bodes d'Oru del RACE<ref name=race1953/>
|{{bandera|ESP}} Miguel Soler
|{{bandera|ESP}} Fernando Grau
|[[Xaguar XK120]]
|
|-
!1954
|2º Rallye Nacional de les Bodes d'Oru del RACE
|{{bandera|ESP}} Luciano Eliakin<ref>{{cita web|autor=J.-L. Otero de Saavedra Mira|títulu=POLO VILLAAMIL – TOU HAI DE PASAR|url=http://pilotos-muertos.com/2011/Villaamil%20Polu.html|fechaaccesu=6 de payares de 2012}}</ref>
|{{bandera|ESP}} Julián Celaya
|[[Panhard Dyna]]
|
|-
!1955
|3º Rally Nacional del RACE<ref>{{cita web|autor=hemeroteca.lavanguardia.com|títulu=El III Rallye nacional del R. A. C. d'España|url=http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1955/06/30/pagina-20/32779164/pdf.html|fechaaccesu=6 de payares de 2012|fecha=30 de xunu de 1955|páxina=20}}</ref>
|{{bandera|ESP}} Pablo Menzel<ref>{{cita noticia|títulu=Pablo Menzel, vencedor del III Rallye del Real Automóvil Club d'España|url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1955/06/30/054.html|fechaaccesu=21 de marzu de 2018|obra=Diariu ABC|fecha=30 de xunu de 1955|páxina=54}}</ref>
|{{bandera|}}
|[[Porsche 356 1500]]
|
|-
![[Temporada 1956 del Campeonatu d'España de Rally|1956]]
|4º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} José Hummet<ref>{{cita web|autor=www.rfeda.es|títulu=Históricu clasificaciones (1956)|url=http://www.rfeda.es/docs/anuariu/resultaos_nacionales/1956.pdf|fechaaccesu=25 d'abril de 2012|páxines=92}}</ref>
|{{bandera|ESP}} J. Jiménez
|[[Pegasu Z102]]
|España
|-
![[Temporada 1957 del Campeonatu d'España de Rally|1957]]
|5º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Gerardo d'Andrés
|{{bandera|}}
|[[Mercedes-Benz 300 SL]]
|España
|-
![[Temporada 1958 del Campeonatu d'España de Rally|1958]]
|6º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} [[Estanislao Reverter]]
|{{bandera|ESP}}
|[[Panhard DB]]
|España
|-
![[Temporada 1959 del Campeonatu d'España de Rally|1959]]
|7º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} [[Estanislao Reverter]]
|{{bandera|}}Antonio Reverter
|DB Panhard
|España
|-
![[Temporada 1960 del Campeonatu d'España de Rally|1960]]
|8º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Pablo Menzel Lutenauer<ref>{{cita web|autor=hemeroteca.mundodeportivo.com|títulu=Víctor Sagi, Ocupo 10 primer posición , nos Campeonatos de Rallyes. d'España y de Catal|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1956/07/06/pagina-6/639598/pdf.html?search=II%20Rallye%20INTERNACIONAL%20RACE|fechaaccesu=7 de payares de 2012|fecha=20 de xunetu de 1960|páxina=6}}</ref>
|{{bandera|}}
|Saab
|España
|-
![[Temporada 1961 del Campeonatu d'España de Rally|1961]]
|9º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Juan Fernández García<ref>{{cita web|autor=El Mundo Deportivo|títulu=JUAN FERNANDEZ VENCEDOR DEL IX RALLYE NACIONAL DE LA R. A. C. Y|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2009/09/06/pagina-3/1371527/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=14 de mayu de 1961|páxina=3|añu=1961}}</ref>
|{{bandera|ESP}} Ramón Grifoli
|[[BMW 700 Coupe Sport]]
|España
|-
![[Temporada 1962 del Campeonatu d'España de Rally|1962]]
|10º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Abilio Calderón
|{{bandera|}}
|[[BMW 700 Sport]]
|España
|-
![[Temporada 1963 del Campeonatu d'España de Rally|1963]]
|11º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} «Clery»
|{{bandera|}}
|BMW 700
|España
|-
![[Temporada 1964 del Campeonatu d'España de Rally|1964]]
|12º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Francisco Godía<ref>{{cita web|autor=Francisco S. de Gibert|títulu=Arturo Cortés cree que'l Rally de RACE...|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1964/05/08/pagina-11/922433/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=8 de mayu de 1964|páxina=11|añu=1964}}</ref>
|{{bandera|ESP}} Arturo Cortés
|[[Porsche 904 GTS]]
|España
|-
![[Temporada 1965 del Campeonatu d'España de Rally|1965]]
|13º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ESP}} Juan Fernández<ref>{{cita web|autor=Francisco S. de Gibert|títulu=El XIII Rally Nacional de RAC d'España|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1969/10/18/pagina-8/928686/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=7 d'abril de 1965|páxina=8|añu=1965}}</ref>
|{{bandera|ESP}} A. Saens
|[[Porsche 904 GTS]]
|España, ERC<ref>{{cita web|autor=El Mundo Deportivo|títulu=El XIII Rallye Nacional...|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1965/03/31/pagina-8/928626/pdf.html#&mode=fullScreen|fechaaccesu=17 de xunetu de 2013|fecha=31 de marzu de 1965|páxina=8}}</ref>
|-
![[Temporada 1966 del Campeonatu d'España de Rally|1966]]
|14º Rally Nacional del RACE
|{{bandera|ITA}} [[Leo Cella]]<ref>{{cita web|autor=hemeroteca.mundodeportivo.com|títulu=Terminó'l Rally Nacional del RACE|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1977/10/24/pagina-12/937998/pdf.html?search=rallye%20d'el%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=4 d'abril de 1966|páxina=12|añu=1966}}</ref>
|{{bandera|ITA}} Luciano Lombardini
|[[Lancia Flavia Zagata]]
|España
|-
![[Temporada 1967 del Campeonatu d'España de Rally|1967]]
|15º Rally RACE
|{{bandera|ITA}} [[Sandro Munari]]<ref>{{cita noticia|títulu=Los italianos Munari-Lombardini vencieron en Alcañiz|url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1967/09/22/073.html|editorial=Hemeroteca ABC|fecha=22 de setiembre de 1967|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|páxina=73-74}}</ref>
|{{bandera|ITA}} Claudio Lombardini
|Lancia Fulvia HF
|España, [[Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
![[Temporada 1968 Campeonatu d'España de Rally|1968]]
|16º Rally RACE
|{{bandera|FIN}} [[Pauli Toivonen]]<ref>{{cita web|autor=El Mundo Deportivo|títulu=Toivonen vencedor del XVI Rallye InternacionaI del RACE|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1974/11/01/pagina-22/953206/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=16 d'ochobre de 1968|páxina=22|añu=1968}}</ref>
|{{bandera|FIN}} [[Urpo Vihervaara]]
|[[Porsche 911 T]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1969 Campeonatu d'España de Rally|1969]]
|17º Rally España |{{bandera|SWE}}
[[Harri Källström]]<ref>{{cita web|autor=www.rfeda.es|títulu=Historico clasificaciones 1969|url=http://www.rfeda.es/docs/anuariu/resultaos_nacionales/1969.pdf|fechaaccesu=20 d'abril de 2012|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20120621131907/http://www.rfeda.es/docs/anuariu/resultaos_nacionales/1969.pdf|fechaarchivu=21 de xunu de 2012}}</ref>
|{{bandera|SWE}} Gunnar Häggbom
|[[Lancia Fulvia]] 1.6 Coupe HF
|España, ERC
|-
![[Temporada 1970 del Campeonatu d'España de Rally|1970]]
|18º Rally España |{{bandera|FRA}}
[[Jean-Pierre Nicolas]]<ref>{{cita web|autor=www.teamdan.com|títulu=1970 European Rally Championship|url=http://www.teamdan.com/archive/www2/euroral/70euru.html|fechaaccesu=24 d'abril de 2013|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|GBR}} David Stone
|[[Alpine-Renault A110 1600 S]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1971 del Campeonatu d'España de Rally|1971]]
|19º Rallye RACE España |{{bandera|FRA}}
[[Jean-Pierre Nicolas]]<ref>{{cita web|autor=www.teamdan.com|títulu=1971 European Rally Championship|url=http://www.teamdan.com/archive/www2/euroral/71euru.html|fechaaccesu=24 d'abril de 2013|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|FRA}} [[Jean Todt]]
|[[Alpine-Renault A110 1860]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1972 del Campeonatu d'España de Rally|1972]]
|20º Rallye RACE España |{{bandera|ESP}}
[[Salvador Cañellas]]<ref>{{cita web|autor=museoseat.com|títulu=Historia de SEAT en competición.|url=http://museoseat.com/biblioteca/articulos%20dellos%20de%20seat/Historia%20de%20SEAT%20en%20competicion.pdf|fechaaccesu=10 d'abril de 2012}}</ref>
|{{bandera|ESP}} Daniel Ferrater
|[[SEAT 124-1600]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1973 del Campeonatu d'España de Rally|1973]]
|21º Rally d'España |{{bandera|ESP}}
[[Jorge Babler]]
|{{bandera|ESP}} Ricardo Antolín
|[[Seat 124-1800]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1974 del Campeonatu d'España de Rally|1974]]
|22º Rally RACE d'España |{{bandera|ESP}}
[[Antonio Zanini]]<ref>{{cita web|autor=antoniozanini.com|títulu=Palmarés|url=http://www.antoniozanini.com/palmares/|fechaaccesu=10 d'abril de 2012}}</ref><ref>{{cita web|autor=El Mundo Deportivo|títulu=Zanini(1430-1800), vencedor del XXII Rallye d'España|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1974/11/01/pagina-19/994225/pdf.html?search=RALLYE%20NACIONAL%20RACE|fechaaccesu=8 de payares de 2012|fecha=1 de payares de 1974|páxina=19|añu=1974}}</ref>
|{{bandera|ESP}} [[Eduardo Martínez Adam|Eduardo Martínez-Adam]]
|[[Seat 1430-1800]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1975 del Campeonatu d'España de Rally|1975]]
|23º Rally RACE d'España |{{bandera|ESP}}
[[Antonio Zanini]]
|{{bandera|ESP}} [[Eduardo Martínez Adam|Eduardo Martínez-Adam]]
|[[Seat 1430-1800]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1976 del Campeonatu d'España de Rally|1976]]
|24º Rally RACE d'España |{{bandera|ESP}}
[[Jorge de Bagration|Jorge de Bagratión]]
|{{bandera|ESP}} Manuel de Barbeito
|[[Lancia Stratos|Lancia Stratos HF]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1977 del Campeonatu d'España de Rally|1977]]
|[[Rally RACE d'España de 1977|25º RACE Rallye d'España]]
|{{bandera|FRA}} [[Michèle Mouton]]<ref>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=25º RACE Rallye d'España|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=636|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|FRA}} Françoise Conconi
|[[Porsche 911 Carrera RS]]
|España, ERC, [[FIA Cup for Rally Drivers|FIA Cup]]
|-
![[Temporada 1978 del Campeonatu Mundial de Rally|1978]]
|[[Rally RACE d'España de 1978|26º RACE Rallye d'España]]
|{{bandera|ITA}} [[Tony Carello]]<ref name=fiacup/>
|{{bandera|ITA}} Maurizio Perissinot
|[[Lancia Stratos HF]]
|España, [[Temporada 1978 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]], FIA Cup
|-
![[Temporada 1979 del Campeonatu d'España de Rally|1979]]
|[[Rally RACE d'España de 1979|27º Rally RACE d'España]]
|{{bandera|ESP}} [[Jorge de Bagration|Jorge de Bagratión]]
|{{bandera|ESP}} Nuria Llopis
|[[Lancia Stratos|Lancia Stratos HF]]
|España, ERC
|-
![[Temporada 1980 del Campeonatu d'España de Rally|1980]]
|[[Rally RACE de 1980|28º Rally RACE]]
|{{bandera|ESP}} [[Antonio Zanini]]
|{{bandera|ESP}} [[Jordi Sabater]]
|[[Porsche 911 SC]]
|España, [[Temporada 1980 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
!1981
|[[Rally RACE de 1981|29º Rally RACE]]
|{{bandera|ITA}} [[Adartico Vudafieri]]
|{{bandera|ITA}} Arnaldo Bernarcchini
|[[Fiat 131 Abarth]]
|[[Temporada 1981 del Campeonatu d'España de Rally|España]], [[Temporada 1981 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
![[Temporada 1982 del Campeonatu d'Europa de Rally|1982]]
|[[Rally Sol - RACE de 1982|30º Rally RACE]]
|{{bandera|ITA}} [[Andrea Zannusi]]
|{{bandera|ITA}} Arnaldo Bernacchini
|[[Fiat 131 Abarth]]
|España, [[Temporada 1982 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
![[Temporada 1983 del Campeonatu d'España de Rally|1983]]
|[[Rally Sol - RACE de 1983|31º Rally Sol - RACE]]
|{{bandera|ITA}} [[Miki Biasion]]<ref>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=31º Rally Sol - RACE|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=4351|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|ITA}} [[Tiziano Siviero]]
|[[Lancia Rally 037]]
|España, [[Temporada 1983 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
![[Temporada 1984 del Campeonatu d'España de Rally|1984]]
|[[Rally RACE Costa Blanca de 1984|32º Rally RACE - Costa Blanca]]
|{{bandera|ITA}} [[Carlo Capone]]<ref>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=32º Rally RACE - Costa Blanca|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=4301|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref><ref>{{cita noticia|títulu=Capone-Cresto (Lancia 038) apoderen con autoridá'l Rally RACE Costa Blanca|url=http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1984/03/18/064.html|editorial=Hemeroteca ABC|fecha=18-3-84|fechaaccesu=10 d'abril de 2012}}</ref>
|{{bandera|USA}} [[Sergio Cresto]]
|Lancia Rally 037
|[[Temporada 1984 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]], [[Temporada 1984 del Campeonatu d'España de Rally|España]]
|-
![[Temporada 1985 del Campeonatu d'España de Rally|1985]]
|[[Rally RACE Costa Blanca de 1985|33º Rally RACE - Costa Blanca]]
|{{bandera|ITA}} [[Miki Biasion]]<ref>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=33º Rally RACE - Costa Blanca|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=4252|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|ITA}} Tiziano Siviero
|Lancia Rally 037
|[[Temporada 1985 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]], [[Temporada 1985 del Campeonatu d'España de Rally|España]]
|-
![[Temporada 1986 del Campeonatu d'España de Rally|1986]]
|[[Rally RACE Costa Blanca de 1986|34º Rally RACE - Costa Blanca]]
|{{bandera|ESP}} [[Salvador Servià]]<ref>{{cita web|autor=rallybase.nl|títulu=34º Rally RACE - Costa Blanca|url=http://www.rallybase.nl/index.php?type=result&rallyid=4201|fechaaccesu=10 d'abril de 2012|idioma=inglés}}</ref>
|{{bandera|ESP}} [[Jordi Sabater]]
|Lancia Rally 037
|[[Temporada 1986 del Campeonatu d'Europa de Rally|ERC]]
|-
|}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
* [https://www.ewrc-results.com/events/1101-rally-race-mariña-blanca/ Rally RACE - Costa Blanca]
* [http://www.rallyofspain.com/ rallyofspain.com] Sitiu web oficial
{{Tradubot|Rally RACE de España}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Rally RACE d'España|*]]
o4hheyn225p6cpyndcke07q2o7cad5c
Español de Chiloé
0
165471
4527215
4509513
2026-09-11T03:10:13Z
Antgartor
151852
4527215
wikitext
text/x-wiki
L''''español de Chiloé''' o '''castellanu de Chiloé''' ye'l conxuntu de modalidaes del [[idioma español]] que se falen nel [[archipiélagu de Chiloé]] y la so contorna, nel [[Zona Sur de Chile|sur]] de [[Chile]].
== Historia ==
A mediaos del [[sieglu XVI]], Chiloé foi [[Colonización española n'América|colonizáu]] polos españoles, quien al llegar a la [[Isla Grande de Chiloé|Isla Grande]] llamar «Nueva Galicia» pola so semeyanza paisaxística con esa [[Galicia|rexón española]].<ref>{{cita web |url=https://www.abc.es/viajar/chile/abci-isla-chiloe-chile-201304151603.html |títulu=Afayando Chiloé: Asina ye la Galicia chilena |fechaaccesu=7 de xunu de 2013 |formatu=HTML |autor=[[ABC (periódicu)|ABC]] |fecha=18 d'abril de 2013 |cita=Los españoles, al tomar posesión d'ella en 1567, llamar Nueva Galicia pola so semeyanza paisaxística cola rexón galaica de la nuesa Península Ibérica}}</ref> L'archipiélagu foi l'últimu dominiu de la [[Imperiu español|corona española]] nel actual territoriu chilenu; foi incorporáu a la [[República de Chile]] en [[1826]] por aciu el [[tratáu de Tantauco]], depués del trunfu patriota na denominada «[[Conquista de Chiloé]]».
La población indíxena taba compuesta por [[huilliche]]s, [[payu|payos]] y [[chonos]]; los dos primeros falaben [[Dialeutu veliche|veliche]], el dialeutu de Chiloé del [[mapudungun]], ente que los chonos teníen un [[Idioma chono (Chile)|idioma propiu]] del que nun se sabe cuasi nada.
Los conquistadores fundaron pueblos y sometieron a los indíxenes al trabayu nel sistema d'[[encomienda|encomiendes]], pero llueu les condiciones d'aislamientu de les demás colonies causaron un procesu de [[mestizaje]] ente los distintos grupos étnicos. Dempués de la [[batalla de Curalaba]] en 1598, qu'acarretó la destrucción o'l despoblamientu de les ciudaes ente'l [[ríu Biobío]] y la [[canal de Chacao]], la población española del archipiélagu resultó entá más aisllada. Por esta razón, los habitantes del archipiélagu viéronse abandonaos a los sos propios recursos y, col pasu del tiempu, dieron orixe a una cultura propia, na que'l llinguaxe tamién adoptó una forma particular. Mientres los sieglos XVII y XVIII, la mayor parte de la población yera billingüe y, según el náufragu [[Inglaterra|inglés]] [[John Byron]], munchos españoles preferíen usar la llingua huilliche por considerala «más guapa».<ref>{{cita llibru |autor=Byron, John |títulu=El naufraxu de la fragata "Wager" |añu=1955 |editorial=Zig-Zag |ubicación=Santiago}}</ref> Pola mesma dómina, el gobernador Narciso de Santa María quexar de que los españoles espresábense mal en castellán y bien en veliche y que la segunda llingua usábase más.<ref>{{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato; Dante Montiel y Catherine Hall |títulu=Los chono y los veliche de Chiloé |añu=1991 |editorial=Olimpho |ubicación=Santiago |páxines=277}}</ref>
Dempués de la espulsión de los [[xesuites]], les nueves órdenes relixoses incentivaron l'usu del castellán y, a fines del sieglu XVIII, un sacerdote señaló que yá había más familiarización cola llingua española, tantu ente españoles y mestizos como ente indíxenes, pero que siguíen faciéndose les [[Sacramentu de la penitencia|confesiones]] en veliche. Anque esti dialeutu sumió a fines del sieglu XIX, el castellán faláu en Chiloé acusa una gran influencia d'él nel vocabulariu y en ciertes construcciones gramaticales; esti postreru tamién contién munchos [[arcaísmu|arcaísmos]] del español faláu na dómina colonial, yá desusaos n'otres variantes del idioma, a tal puntu que, a principios del sieglu XX, un viaxeru chilenu afirmó nun entender la llingua que falaben unos boteros de Chiloé nun puertu{{ensin referencies}}; sicasí, anguaño la educación uniforme, la esistencia de los medios de comunicación masivos qu'usen l'[[español estándar]] o'l [[español chilenu]] y l'escasu prestíu del español de Chiloé causaron que cada vez menos xente d'ellí usen la so fala local, a tal puntu que munches persones nun son entendíes al usala.
== Fonoloxía y fonética ==
* Al igual que nel español chilenu, aspírase la '''s''' a la fin de sílaba y tiéndese a esaniciar la '''d''' ente vocales.
* Realización aspirada de '''j'''.
* Tresformación de los grupos '''bo''', '''bu''', '''go''' y '''gu''' en '''wo''' y '''wu'''.
* Caltenimientu de la [[consonante nasal velar]] /ŋ/ (escrita "ng" o "gn") en pallabres d'orixe mapuche. Esti [[fonema]] nun esiste en castellanu estándar. Ej.: ''culenges'' [ku'leŋeh] (Nel restu de Chile, dizse ''[[culengue]]s'' [ku'leŋgeh]).
* Diferencia nel tratamientu pa '''y''' y '''ll''': Dende [[Castro (Chile)|Castro]] escontra'l norte nun se fai diferencia ente elles, una y bones dambes pronúnciense como [j] ([[yeísmu]]). En sectores del centru y el sur pronúnciense distintu, pueden ser [je] y [dʒ], [j] y [ʒ] o [dʒ] y [ʒ]. Tamién esisten otros llugares na parte sur y occidental onde dambes se pronuncien [ʒ].
* Ye habitual que la '''ch''' pronúnciese como fricativa [ʃ], a semeyanza d'una '''sh''' inglesa. Esta pronunciación fricativa nun ye bien vista en Chile.<ref>{{cita publicación |apellíu= Vivanco|nome= Hiram|enllaceautor= |añu= |títulu= Análisis fonético acústico de una pronunciación de 'ch' en jóvenes del estrato social medio-alto y alto de Santiago de Chile|publicación= Boletín de filología|volumen= 37|número= |páxina= 1257-1269|ubicación= Santiago de Chile|editorial= Universidad de Chile|issn= |url= |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2012}}</ref>
* En dellos llugares el grupu '''tr''' pronúnciase distintu según la [[etimoloxía]] de la pallabra: si provién del castellán, pronúnciense claramente dambes consonantes, ente que si'l vocablu provién del mapudungun, pronúnciase [t<sup>ɹ</sup>], asemeyáu a una '''chr'''. Sicasí, nel restu de llugares, les pallabres d'orixe mapuche que teníen esta consonante haber reemplazáu pola '''ch''' y nes restantes esti grupu pronúnciase [tɾ] como na mayoría de los dialeutos del español, a diferencia de lo qu'asocede n'español chilenu, en que se tiende a usar [t<sup>ɹ</sup>] ensin importar la procedencia de la pallabra.
* [[Paragoxe]]: A la fin de pallabres terminaes en '''r''' o '''c''' amiéstase una vocal. Ejs.: andar [an'darə], Quenac [ke'nakə].
== Sintaxis y gramática ==
* Ampliu predominiu del usu de [[tutéu]],<ref name="Cavada"/><ref>{{cita llibru |apellíu= Jaramillo|nome= June|enllaceautor= |títulu= Tercer Alcuentru de Llingüística nel Noroeste|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= |edición= |añu= 1996|editor= |editorial= Universidá de Sonoru|allugamientu= Hermosillo|isbn= 968-7713-01-1|capítulu= Los pronomes de tratamientu tu y usté nel español de Tucson, Arizona|páxina= 255|cita= }}</ref><ref>{{cita publicación |apellíu= Bishop, Kelley y Michnowicz|nome= Jim|enllaceautor= |añu= 2010|títulu= Forms of address in Chilean Spanish|publicación= Hispania|volume= 93|númberu= 3|páxines= 413-429|allugamientu= |editorial= |issn= 0018-2133|url=https://archive.org/details/sim_hispania_2010-09_93_3/page/413|fechaaccesu=29 d'avientu de 2014}}</ref> con esistencia amenorgada del [[voseo]] a la manera [[Español d'El Ríu de la Plata#Voseo|d'El Ríu de la Plata]] y [[Español chilenu#Voseo|chilena]], n'espansión dende'l centru del país.<ref>{{cita llibru |apellíu= Rivadeneira Valenzuela |nome= Marcela|enllaceautor= |títulu= El voseo en medios de comunicación de Chile. Descripción y analís de la variación dialeutal y funcional|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= Tesis doctoral|edición= |añu= 2009|editor= |editorial= Universidá Pompeu Fabra|ubicación= Barcelona|isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}</ref> Nel tratamientu familiar úsase la forma híbrida ''Tu soes''. Nel futuru imperfectu, recurrir a conxugaciones de voseo usando la terminación '''-is''',<ref name="Cavada"/> en llugar de la terminación '''-ás''' estándar; tamién nel pretéritu indefiníu, en que se pierde la primera -s del verbu y caltiénse la postrera,<ref name="Cavada"/> traza que tamién ta presente en fales de [[Colombia]] y de los Andes de [[Venezuela]]: ''Cantarís'', ''comerís'', ''vendrís'', ''anduvites'', ''comites'', ''oítes''.
* Nel tratamientu respetuosu úsase la segunda persona plural, ''ustedes'', cola so respeutiva conxugación verbal, en cuenta de la segunda singular, ''usté'': ''¿Ustedes son don Luis Bórquez?''
* Usu del artículu definíu ante nomes mesmos femeninos: ''la Cecilia''.
* Usu de ''qué'' nel final de les frases interrogatives que riquen respuesta afirmativa o negativa: ''¿Yá llegaríen qué?''
* El verbu ''dexar'' xunir a un verbu en participiu pa indicar una aición completada darréu antes de realizar otra: ''¿Dexaríen xintáu qué?. Non, dexé almorzáu non más y salí''.
* Emplegu de ''na'' (< nada) pa reforzar la negación: ''Yo nun soi na esa persona''.
* Acentuación independiente de los clíticos nes formes imperatives con un oxetu direutu y de los clíticos '''-se''' y '''-te''':<ref name="Cavada"/> ''Da-melo'', ''come-tela'', ''di-selo'', ''cayer-se'', ''sienta-te''.
* Acentuación grave de la primer persona plural del pretéritu imperfectu:<ref name="Cavada">{{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |capítulu=Estudio llingüísticos |títulu=Chiloé y los chilotes |añu=1914 |editorial=Santiago: Imprenta Universitaria |páxines=448}}</ref> ''Trabajabamos'', ''dicíamos''.
* Supresión de la -''r'' del infinitivu cuando lu sigue unu de los clíticos empezaos en l:<ref name="Cavada"/> ''Dalo'', ''tenelo'', ''urdilo.''
* Emplegu de ''lo'' como complementu direutu en reemplazu de ''la'':<ref name="Cavada"/><ref>[http://www.comunidadandina.org/bda/docs/PE-LA-0002.pd Escobar, Anna María. Contautu Social y Llingüísticu. Biblioteca dixital andina.]</ref> ''-¿Él traería la madera qué? - Sí, traer.''
* La [[preposición]] ''a'' sirve pa indicar la llocalización d'aiciones en progresu: ''El so pá anda a Castro.''
* Hai zones en que'l diminutivu ye -''icho'', -''icha'': ''Viejicho, perricha''.
* Se "inclúi" al oyente cuando se narren fechos en que nun participa: ''Aquel mozu tou lo que tien'' te ''romper'' ("Esi neñu ruempe tou lo que tien"), ''¿Quién'' te ''va saber?'' ("¿Quién sabe?").
* Nes comparances, reemplácense los pronomes '''yo''' y '''tu''' por '''mi''' y '''ti'''; otra manera, nun s'usen '''conmigo''' y '''contigo''' sinón les formes regulares '''con yo''' y '''con tu'''. Estes espresiones son bien combatíes na escuela por considerase dafechu incorreutos dende'l puntu de vista de la llingua estándar: ''Tu cantes meyor qu'a mi'',<ref name="Cavada"/> ''ye más alta qu'a ti'', ''tienes que venir con yo''.
* Los verbos ''querer'' y ''doler'' conxugar en futuru de la mesma forma que ''poder'': ''Quedrís'', ''doldrá''.
== Modalidaes ==
Esiste un númberu ensin determinar de modalidaes que formen un continuu nel que se van atropando diferencies a midida que aumenta la distancia ente elles. Estremar pola [[entonación]], la [[pronunciación]] y el vocabulariu. Poro, les traces de fonoloxía y gramática mentaos enantes nun son válidos pa toles modalidaes. Ye frecuente qu'una persona de Chiloé seya capaz d'afayar la procedencia d'otru pola so manera de falar, anque na actualidá les diferencies son muncho menos marcaes que va unes décades.
== Vocabulariu ==
El vocabulariu tien un gran porcentaxe de voces huilliches, d'[[Arcaísmu#Arcaísmu llingüísticu|arcaísmos]] y rexonalismos traíos dende España. Tamién se camudó'l sentíu de dellos términos y creáronse otros nuevos. Amás, caltiénense términos comunes a otres rexones de Hispanoamérica que nel restu de Chile fueron reemplazaos por términos locales.
=== Pallabres huilliches ===
Les pallabres d'orixe huilliche faen referencia sobremanera a plantes y animales nativos, a actividaes agrícoles tradicionales, como'l cultivu de la [[Solanum tuberosum|papa]] o a l'alimentación (que la so base ye'l papa). Munches de les pallabres que nel mapudungun actual tienen ''tr'' camudar por ''ch''.
Los verbos d'orixe mapuche fórmense amestando l'auxiliar ''faer''.
* ''Chehua'' (perru), ''chelle'' (''[[Larus maculipennis]]''), ''faer meño'' (portase d'una forma bien distinta a la mesma, supónse que ye presaxu de muerte), ''güel'' (zurdu), ''llevar a cheque'' o ''faer cheque'' (llevar a daquién montáu nel llombu), ''pachanca'' ([[pingüín]]), ''pilcahue'' (papa de sabor duce que vien de la planta que produció un tubérculu que permaneció nel terrén ensin ser collecháu).
=== Quechuismos ===
Al pie de los [[Quechuismos nel idioma español|términos d'orixe quechua]] que son d'usu común en tou Chile —como [[Zea mays|choclo]], [[Durvillaea antarctica|cochayuyo]] o [[wikt:guagua|guagua]]—, esisten pallabres d'orixe quechua d'ámbitu acutáu a Chiloé y zones aledañas, como [[wikt:cochaguasca|cochaguasca]] o [[Minka|minga]].
=== Arcaísmos y rexonalismos españoles ===
* ''Agora'' (agora), ''ansina'' (asina), ''chiquinino'' (pequeñín), ''leste'' (vientu del este), ''peseta'' (moneda), ''preba'' (prueba), ''ueste'' (vientu del oeste), ente otros.
=== Cambeos de sentíu ===
* ''Curiosu'' (entendíu nuna tema), ''home solteru'' (adultu nuevu), ''mentira'' (nimiedad), ''quitase'' (enfurecerse), ''sapu'' ([[inseutu]]), ''valiente'' (trabayador).
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita web |url=http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |títulu=Diccionariu llingüísticu de Chiloé |fechaaccesu=21 de xunu de 2006 |formatu= |autor=Cárdenas, Renato |fecha=s/f |editorial=www.geocities.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20041206223539/http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |fechaarchivu=6 d'avientu de 2004 }}
* {{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato |títulu=Chiloé a 500 años: testu consultivu pa la educación media chilena (C. Gómez y D. Montiel, eds) |edición= |añu=1992 |editorial=Andes |ubicación=Santiago |isbn= |capítulu=L'español en Chiloé}}
* {{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |títulu=Chiloé y los chilotes |edición= |añu=1914 |editorial=Imprenta Universitaria |ubicación= Santiago |isbn= |páxines=448 ([llibru en formatu dixital disponible en www.memoriachilena.cl])}}
== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Llingües de Chiloé |2=http://chiloe.ucv.cl/Lling%C3%BCes%20de%20Chiloe.htm |date=agostu de 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (La mayoría de la información ta tomada de "L'español en Chiloé")
* [https://web.archive.org/web/19991018182723/http://www.geocities.com/TheTropics/Island/3179/vocablos.html Vocablos y modismos del llinguaxe de Chiloé]
{{Tradubot|Español chilote}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cultura nel Archipiélagu de Chiloé]]
[[Categoría:Dialeutos del castellanu d'América|Chiloé]]
[[Categoría:Llingües de Chile]]
bimqpk9p71540u5khzc87u4keslgkn1
4527216
4527215
2026-09-11T03:17:20Z
Antgartor
151852
4527216
wikitext
text/x-wiki
L''''español de Chiloé''' o '''castellanu de Chiloé''' ye'l conxuntu de modalidaes del [[idioma español]] que se falen nel [[archipiélagu de Chiloé]] y la so contorna, nel [[Zona Sur de Chile|sur]] de [[Chile]].
== Historia ==
A mediaos del [[sieglu XVI]], Chiloé foi [[Colonización española n'América|colonizáu]] polos españoles, quien al llegar a la [[Isla Grande de Chiloé|Isla Grande]] llamar «Nueva Galicia» pola so semeyanza paisaxística con esa [[Galicia|rexón española]].<ref>{{cita web |url=https://www.abc.es/viajar/chile/abci-isla-chiloe-chile-201304151603.html |títulu=Afayando Chiloé: Asina ye la Galicia chilena |fechaaccesu=7 de xunu de 2013 |formatu=HTML |autor=[[ABC (periódicu)|ABC]] |fecha=18 d'abril de 2013 |cita=Los españoles, al tomar posesión d'ella en 1567, llamar Nueva Galicia pola so semeyanza paisaxística cola rexón galaica de la nuesa Península Ibérica}}</ref> L'archipiélagu foi l'últimu dominiu de la [[Imperiu español|corona española]] nel actual territoriu chilenu; foi incorporáu a la [[República de Chile]] en [[1826]] por aciu el [[tratáu de Tantauco]], depués del trunfu patriota na denominada «[[Conquista de Chiloé]]».
La población indíxena taba compuesta por [[huilliche]]s, [[payu|payos]] y [[chonos]]; los dos primeros falaben [[Dialeutu veliche|veliche]], el dialeutu de Chiloé del [[mapudungun]], ente que los chonos teníen un [[Idioma chono (Chile)|idioma propiu]] del que nun se sabe cuasi nada.
Los conquistadores fundaron pueblos y sometieron a los indíxenes al trabayu nel sistema d'[[encomienda|encomiendes]], pero llueu les condiciones d'aislamientu de les demás colonies causaron un procesu de [[mestizaje]] ente los distintos grupos étnicos. Dempués de la [[batalla de Curalaba]] en 1598, qu'acarretó la destrucción o'l despoblamientu de les ciudaes ente'l [[ríu Biobío]] y la [[canal de Chacao]], la población española del archipiélagu resultó entá más aisllada. Por esta razón, los habitantes del archipiélagu viéronse abandonaos a los sos propios recursos y, col pasu del tiempu, dieron orixe a una cultura propia, na que'l llinguaxe tamién adoptó una forma particular. Mientres los sieglos XVII y XVIII, la mayor parte de la población yera billingüe y, según el náufragu [[Inglaterra|inglés]] [[John Byron]], munchos españoles preferíen usar la llingua huilliche por considerala «más guapa».<ref>{{cita llibru |autor=Byron, John |títulu=El naufraxu de la fragata "Wager" |añu=1955 |editorial=Zig-Zag |ubicación=Santiago}}</ref> Pola mesma dómina, el gobernador Narciso de Santa María quexar de que los españoles espresábense mal en castellán y bien en veliche y que la segunda llingua usábase más.<ref>{{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato; Dante Montiel y Catherine Hall |títulu=Los chono y los veliche de Chiloé |añu=1991 |editorial=Olimpho |ubicación=Santiago |páxines=277}}</ref>
Dempués de la espulsión de los [[xesuites]], les nueves órdenes relixoses incentivaron l'usu del castellán y, a fines del sieglu XVIII, un sacerdote señaló que yá había más familiarización cola llingua española, tantu ente españoles y mestizos como ente indíxenes, pero que siguíen faciéndose les [[Sacramentu de la penitencia|confesiones]] en veliche. Anque esti dialeutu sumió a fines del sieglu XIX, el castellán faláu en Chiloé acusa una gran influencia d'él nel vocabulariu y en ciertes construcciones gramaticales; esti postreru tamién contién munchos [[arcaísmu|arcaísmos]] del español faláu na dómina colonial, yá desusaos n'otres variantes del idioma, a tal puntu que, a principios del sieglu XX, un viaxeru chilenu afirmó nun entender la llingua que falaben unos boteros de Chiloé nun puertu{{ensin referencies}}; sicasí, anguaño la educación uniforme, la esistencia de los medios de comunicación masivos qu'usen l'[[español estándar]] o'l [[español chilenu]] y l'escasu prestíu del español de Chiloé causaron que cada vez menos xente d'ellí usen la so fala local, a tal puntu que munches persones nun son entendíes al usala.
== Fonoloxía y fonética ==
* Al igual que nel español chilenu, aspírase la '''s''' a la fin de sílaba y tiéndese a esaniciar la '''d''' ente vocales.
* Realización aspirada de '''j'''.
* Tresformación de los grupos '''bo''', '''bu''', '''go''' y '''gu''' en '''wo''' y '''wu'''.
* Caltenimientu de la [[consonante nasal velar]] /ŋ/ (escrita "ng" o "gn") en pallabres d'orixe mapuche. Esti [[fonema]] nun esiste en castellanu estándar. Ej.: ''culenges'' [ku'leŋeh] (Nel restu de Chile, dizse ''[[culengue]]s'' [ku'leŋgeh]).
* Diferencia nel tratamientu pa '''y''' y '''ll''': Dende [[Castro (Chile)|Castro]] escontra'l norte nun se fai diferencia ente elles, una y bones dambes pronúnciense como [j] ([[yeísmu]]). En sectores del centru y el sur pronúnciense distintu, pueden ser [je] y [dʒ], [j] y [ʒ] o [dʒ] y [ʒ]. Tamién esisten otros llugares na parte sur y occidental onde dambes se pronuncien [ʒ].
* Ye habitual que la '''ch''' pronúnciese como fricativa [ʃ], a semeyanza d'una '''sh''' inglesa. Esta pronunciación fricativa nun ye bien vista en Chile.<ref>{{cita publicación |apellíu= Vivanco|nome= Hiram|enllaceautor= |añu= |títulu= Análisis fonético acústico de una pronunciación de 'ch' en jóvenes del estrato social medio-alto y alto de Santiago de Chile|publicación= Boletín de filología|volumen= 37|número= |páxina= 1257-1269|ubicación= Santiago de Chile|editorial= Universidad de Chile|issn= |url= |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2012}}</ref>
* En dellos llugares el grupu '''tr''' pronúnciase distintu según la [[etimoloxía]] de la pallabra: si provién del castellán, pronúnciense claramente dambes consonantes, ente que si'l vocablu provién del mapudungun, pronúnciase [t<sup>ɹ</sup>], asemeyáu a una '''chr'''. Sicasí, nel restu de llugares, les pallabres d'orixe mapuche que teníen esta consonante haber reemplazáu pola '''ch''' y nes restantes esti grupu pronúnciase [tɾ] como na mayoría de los dialeutos del español, a diferencia de lo qu'asocede n'español chilenu, en que se tiende a usar [t<sup>ɹ</sup>] ensin importar la procedencia de la pallabra.
* [[Paragoxe]]: A la fin de pallabres terminaes en '''r''' o '''c''' amiéstase una vocal. Ejs.: andar [an'darə], Quenac [ke'nakə].
== Sintaxis y gramática ==
* Ampliu predominiu del usu de [[tutéu]],<ref name="Cavada"/><ref>{{cita llibru |apellíu= Jaramillo|nome= June|enllaceautor= |títulu= Tercer Encuentro de Lingüística en el Noroeste|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= |edición= |añu= 1996|editor= |editorial= Universidad de Sonora|allugamientu= Hermosillo|isbn= 968-7713-01-1|capítulu= Los pronombres de tratamiento tú y usted en el español de Tucson, Arizona|páxina= 255|cita= }}</ref><ref>{{cita publicación |apellíu= Bishop, Kelley y Michnowicz|nome= Jim|enllaceautor= |añu= 2010|títulu= Forms of address in Chilean Spanish|publicación= Hispania|volume= 93|númberu= 3|páxines= 413-429|allugamientu= |editorial= |issn= 0018-2133|url=https://archive.org/details/sim_hispania_2010-09_93_3/page/413|fechaaccesu=29 d'avientu de 2014}}</ref> con esistencia amenorgada del [[voseo]] a la manera [[Español d'El Ríu de la Plata#Voseo|d'El Ríu de la Plata]] y [[Español chilenu#Voseo|chilena]], n'espansión dende'l centru del país.<ref>{{cita llibru |apellíu= Rivadeneira Valenzuela |nome= Marcela|enllaceautor= |títulu= El voseo en medios de comunicación de Chile. Descripción y análisis de la variación dialectal y funcional|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= Tesis doctoral|edición= |añu= 2009|editor= |editorial= Universidad Pompeu Fabra|ubicación= Barcelona|isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}</ref> Nel tratamientu familiar úsase la forma híbrida ''Tú soes''. Nel futuru imperfectu, recurrir a conxugaciones de voseo usando la terminación '''-is''',<ref name="Cavada"/> en llugar de la terminación '''-ás''' estándar; tamién nel pretéritu indefiníu, en que se pierde la primera -s del verbu y caltiénse la postrera,<ref name="Cavada"/> traza que tamién ta presente en fales de [[Colombia]] y de los Andes de [[Venezuela]]: ''Cantarís'', ''comerís'', ''vendrís'', ''anduvites'', ''comites'', ''oítes''.
* Nel tratamientu respetuosu úsase la segunda persona plural, ''ustedes'', cola so respeutiva conxugación verbal, en cuenta de la segunda singular, ''usté'': ''¿Ustedes son don Luis Bórquez?''
* Usu del artículu definíu ante nomes mesmos femeninos: ''la Cecilia''.
* Usu de ''qué'' nel final de les frases interrogatives que riquen respuesta afirmativa o negativa: ''¿Ya llegarían qué?''
* El verbu ''dejar'' xunir a un verbu en participiu pa indicar una aición completada darréu antes de realizar otra: ''¿Dejarían almorzado qué?. No, dejé desayunado no más y salí''.
* Emplegu de ''na'' (< nada) pa reforzar la negación: ''Yo no soy na esa persona''.
* Acentuación independiente de los clíticos nes formes imperatives con un oxetu direutu y de los clíticos '''-se''' y '''-te''':<ref name="Cavada"/> ''Da-melo'', ''come-tela'', ''di-selo'', ''caer-se'', ''sienta-te''.
* Acentuación grave de la primer persona plural del pretéritu imperfectu:<ref name="Cavada">{{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |capítulu=Estudio llingüísticos |títulu=Chiloé y los chilotes |añu=1914 |editorial=Santiago: Imprenta Universitaria |páxines=448}}</ref> ''Trabajabamos'', ''decíamos''.
* Supresión de la -''r'' del infinitivu cuando lu sigue unu de los clíticos empezaos en l:<ref name="Cavada"/> ''Dalo'', ''tenelo'', ''urdilo.''
* Emplegu de ''lo'' como complementu direutu en reemplazu de ''la'':<ref name="Cavada"/><ref>[http://www.comunidadandina.org/bda/docs/PE-LA-0002.pd Escobar, Anna María. Contautu Social y Lingüístico. Biblioteca digital andina.]</ref> ''-¿Él traería la madera qué? - Sí, lo trajo.''
* La [[preposición]] ''a'' sirve pa indicar la llocalización d'aiciones en progresu: ''Su papá anda a Castro.''
* Hai zones en que'l diminutivu ye -''icho'', -''icha'': ''Viejicho, perricha''.
* Se "inclúi" al oyente cuando se narren fechos en que nun participa: ''Aquel chico todo lo que tiene'' te ''lo rompe'' ("Ese niño rompe todo lo que tiene"), ''¿Quién'' te ''sabrá?'' ("¿Quién sabe?").
* Nes comparances, reemplácense los pronomes '''yo''' y '''tú''' por '''mí''' y '''ti'''; otra manera, nun s'usen '''conmigo''' y '''contigo''' sinón les formes regulares '''con yo''' y '''con tú'''. Estes espresiones son bien combatíes na escuela por considerase dafechu incorreutos dende'l puntu de vista de la llingua estándar: ''Tú cantas mejor que a mí'',<ref name="Cavada"/> ''es más alta que a ti'', ''tienes que venir con yo''.
* Los verbos ''querer'' y ''doler'' conxugar en futuru de la mesma forma que ''poder'': ''Quedrís'', ''doldrá''.
== Modalidaes ==
Esiste un númberu ensin determinar de modalidaes que formen un continuu nel que se van atropando diferencies a midida que aumenta la distancia ente elles. Estremar pola [[entonación]], la [[pronunciación]] y el vocabulariu. Poro, les traces de fonoloxía y gramática mentaos enantes nun son válidos pa toles modalidaes. Ye frecuente qu'una persona de Chiloé seya capaz d'afayar la procedencia d'otru pola so manera de falar, anque na actualidá les diferencies son muncho menos marcaes que va unes décades.
== Vocabulariu ==
El vocabulariu tien un gran porcentaxe de voces huilliches, d'[[Arcaísmu#Arcaísmu llingüísticu|arcaísmos]] y rexonalismos traíos dende España. Tamién se camudó'l sentíu de dellos términos y creáronse otros nuevos. Amás, caltiénense términos comunes a otres rexones de Hispanoamérica que nel restu de Chile fueron reemplazaos por términos locales.
=== Pallabres huilliches ===
Les pallabres d'orixe huilliche faen referencia sobremanera a plantes y animales nativos, a actividaes agrícoles tradicionales, como'l cultivu de la [[Solanum tuberosum|papa]] o a l'alimentación (que la so base ye'l papa). Munches de les pallabres que nel mapudungun actual tienen ''tr'' camudar por ''ch''.
Los verbos d'orixe mapuche fórmense amestando l'auxiliar ''faer''.
* ''Chehua'' (perru), ''chelle'' (''[[Larus maculipennis]]''), ''faer meño'' (portase d'una forma bien distinta a la mesma, supónse que ye presaxu de muerte), ''güel'' (zurdu), ''llevar a cheque'' o ''faer cheque'' (llevar a daquién montáu nel llombu), ''pachanca'' ([[pingüín]]), ''pilcahue'' (papa de sabor duce que vien de la planta que produció un tubérculu que permaneció nel terrén ensin ser collecháu).
=== Quechuismos ===
Al pie de los [[Quechuismos nel idioma español|términos d'orixe quechua]] que son d'usu común en tou Chile —como [[Zea mays|choclo]], [[Durvillaea antarctica|cochayuyo]] o [[wikt:guagua|guagua]]—, esisten pallabres d'orixe quechua d'ámbitu acutáu a Chiloé y zones aledañas, como [[wikt:cochaguasca|cochaguasca]] o [[Minka|minga]].
=== Arcaísmos y rexonalismos españoles ===
* ''Agora'' (agora), ''ansina'' (asina), ''chiquinino'' (pequeñín), ''leste'' (vientu del este), ''peseta'' (moneda), ''preba'' (prueba), ''ueste'' (vientu del oeste), ente otros.
=== Cambeos de sentíu ===
* ''Curiosu'' (entendíu nuna tema), ''home solteru'' (adultu nuevu), ''mentira'' (nimiedad), ''quitase'' (enfurecerse), ''sapu'' ([[inseutu]]), ''valiente'' (trabayador).
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita web |url=http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |títulu=Diccionariu llingüísticu de Chiloé |fechaaccesu=21 de xunu de 2006 |formatu= |autor=Cárdenas, Renato |fecha=s/f |editorial=www.geocities.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20041206223539/http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |fechaarchivu=6 d'avientu de 2004 }}
* {{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato |títulu=Chiloé a 500 años: testu consultivu pa la educación media chilena (C. Gómez y D. Montiel, eds) |edición= |añu=1992 |editorial=Andes |ubicación=Santiago |isbn= |capítulu=L'español en Chiloé}}
* {{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |títulu=Chiloé y los chilotes |edición= |añu=1914 |editorial=Imprenta Universitaria |ubicación= Santiago |isbn= |páxines=448 ([llibru en formatu dixital disponible en www.memoriachilena.cl])}}
== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Llingües de Chiloé |2=http://chiloe.ucv.cl/Lling%C3%BCes%20de%20Chiloe.htm |date=agostu de 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (La mayoría de la información ta tomada de "L'español en Chiloé")
* [https://web.archive.org/web/19991018182723/http://www.geocities.com/TheTropics/Island/3179/vocablos.html Vocablos y modismos del llinguaxe de Chiloé]
{{Tradubot|Español chilote}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cultura nel Archipiélagu de Chiloé]]
[[Categoría:Dialeutos del castellanu d'América|Chiloé]]
[[Categoría:Llingües de Chile]]
9ygonbypktbyrca0vi01jwmua0cxp32
4527217
4527216
2026-09-11T03:19:23Z
Antgartor
151852
4527217
wikitext
text/x-wiki
L''''español de Chiloé''' o '''castellanu de Chiloé''' ye'l conxuntu de modalidaes del [[idioma español]] que se falen nel [[archipiélagu de Chiloé]] y la so contorna, nel [[Zona Sur de Chile|sur]] de [[Chile]].
== Historia ==
A mediaos del [[sieglu XVI]], Chiloé foi [[Colonización española n'América|colonizáu]] polos españoles, quien al llegar a la [[Isla Grande de Chiloé|Isla Grande]] llamar «Nueva Galicia» pola so semeyanza paisaxística con esa [[Galicia|rexón española]].<ref>{{cita web |url=https://www.abc.es/viajar/chile/abci-isla-chiloe-chile-201304151603.html |títulu=Afayando Chiloé: Asina ye la Galicia chilena |fechaaccesu=7 de xunu de 2013 |formatu=HTML |autor=[[ABC (periódicu)|ABC]] |fecha=18 d'abril de 2013 |cita=Los españoles, al tomar posesión d'ella en 1567, llamar Nueva Galicia pola so semeyanza paisaxística cola rexón galaica de la nuesa Península Ibérica}}</ref> L'archipiélagu foi l'últimu dominiu de la [[Imperiu español|corona española]] nel actual territoriu chilenu; foi incorporáu a la [[República de Chile]] en [[1826]] por aciu el [[tratáu de Tantauco]], depués del trunfu patriota na denominada «[[Conquista de Chiloé]]».
La población indíxena taba compuesta por [[huilliche]]s, [[payu|payos]] y [[chonos]]; los dos primeros falaben [[Dialeutu veliche|veliche]], el dialeutu de Chiloé del [[mapudungun]], ente que los chonos teníen un [[Idioma chono (Chile)|idioma propiu]] del que nun se sabe cuasi nada.
Los conquistadores fundaron pueblos y sometieron a los indíxenes al trabayu nel sistema d'[[encomienda|encomiendes]], pero llueu les condiciones d'aislamientu de les demás colonies causaron un procesu de [[mestizaje]] ente los distintos grupos étnicos. Dempués de la [[batalla de Curalaba]] en 1598, qu'acarretó la destrucción o'l despoblamientu de les ciudaes ente'l [[ríu Biobío]] y la [[canal de Chacao]], la población española del archipiélagu resultó entá más aisllada. Por esta razón, los habitantes del archipiélagu viéronse abandonaos a los sos propios recursos y, col pasu del tiempu, dieron orixe a una cultura propia, na que'l llinguaxe tamién adoptó una forma particular. Mientres los sieglos XVII y XVIII, la mayor parte de la población yera billingüe y, según el náufragu [[Inglaterra|inglés]] [[John Byron]], munchos españoles preferíen usar la llingua huilliche por considerala «más guapa».<ref>{{cita llibru |autor=Byron, John |títulu=El naufraxu de la fragata "Wager" |añu=1955 |editorial=Zig-Zag |ubicación=Santiago}}</ref> Pola mesma dómina, el gobernador Narciso de Santa María quexar de que los españoles espresábense mal en castellán y bien en veliche y que la segunda llingua usábase más.<ref>{{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato; Dante Montiel y Catherine Hall |títulu=Los chono y los veliche de Chiloé |añu=1991 |editorial=Olimpho |ubicación=Santiago |páxines=277}}</ref>
Dempués de la espulsión de los [[xesuites]], les nueves órdenes relixoses incentivaron l'usu del castellán y, a fines del sieglu XVIII, un sacerdote señaló que yá había más familiarización cola llingua española, tantu ente españoles y mestizos como ente indíxenes, pero que siguíen faciéndose les [[Sacramentu de la penitencia|confesiones]] en veliche. Anque esti dialeutu sumió a fines del sieglu XIX, el castellán faláu en Chiloé acusa una gran influencia d'él nel vocabulariu y en ciertes construcciones gramaticales; esti postreru tamién contién munchos [[arcaísmu|arcaísmos]] del español faláu na dómina colonial, yá desusaos n'otres variantes del idioma, a tal puntu que, a principios del sieglu XX, un viaxeru chilenu afirmó nun entender la llingua que falaben unos boteros de Chiloé nun puertu{{ensin referencies}}; sicasí, anguaño la educación uniforme, la esistencia de los medios de comunicación masivos qu'usen l'[[español estándar]] o'l [[español chilenu]] y l'escasu prestíu del español de Chiloé causaron que cada vez menos xente d'ellí usen la so fala local, a tal puntu que munches persones nun son entendíes al usala.
== Fonoloxía y fonética ==
* Al igual que nel español chilenu, aspírase la '''s''' a la fin de sílaba y tiéndese a esaniciar la '''d''' ente vocales.
* Realización aspirada de '''j'''.
* Tresformación de los grupos '''bo''', '''bu''', '''go''' y '''gu''' en '''wo''' y '''wu'''.
* Caltenimientu de la [[consonante nasal velar]] /ŋ/ (escrita "ng" o "gn") en pallabres d'orixe mapuche. Esti [[fonema]] nun esiste en castellanu estándar. Ej.: ''culenges'' [ku'leŋeh] (Nel restu de Chile, dizse ''[[culengue]]s'' [ku'leŋgeh]).
* Diferencia nel tratamientu pa '''y''' y '''ll''': Dende [[Castro (Chile)|Castro]] escontra'l norte nun se fai diferencia ente elles, una y bones dambes pronúnciense como [j] ([[yeísmu]]). En sectores del centru y el sur pronúnciense distintu, pueden ser [je] y [dʒ], [j] y [ʒ] o [dʒ] y [ʒ]. Tamién esisten otros llugares na parte sur y occidental onde dambes se pronuncien [ʒ].
* Ye habitual que la '''ch''' pronúnciese como fricativa [ʃ], a semeyanza d'una '''sh''' inglesa. Esta pronunciación fricativa nun ye bien vista en Chile.<ref>{{cita publicación |apellíu= Vivanco|nome= Hiram|enllaceautor= |añu= |títulu= Análisis fonético acústico de una pronunciación de 'ch' en jóvenes del estrato social medio-alto y alto de Santiago de Chile|publicación= Boletín de filología|volumen= 37|número= |páxina= 1257-1269|ubicación= Santiago de Chile|editorial= Universidad de Chile|issn= |url= |fechaaccesu=6 d'ochobre de 2012}}</ref>
* En dellos llugares el grupu '''tr''' pronúnciase distintu según la [[etimoloxía]] de la pallabra: si provién del castellán, pronúnciense claramente dambes consonantes, ente que si'l vocablu provién del mapudungun, pronúnciase [t<sup>ɹ</sup>], asemeyáu a una '''chr'''. Sicasí, nel restu de llugares, les pallabres d'orixe mapuche que teníen esta consonante haber reemplazáu pola '''ch''' y nes restantes esti grupu pronúnciase [tɾ] como na mayoría de los dialeutos del español, a diferencia de lo qu'asocede n'español chilenu, en que se tiende a usar [t<sup>ɹ</sup>] ensin importar la procedencia de la pallabra.
* [[Paragoxe]]: A la fin de pallabres terminaes en '''r''' o '''c''' amiéstase una vocal. Ejs.: andar [an'darə], Quenac [ke'nakə].
== Sintaxis y gramática ==
* Ampliu predominiu del usu de [[tutéu]],<ref name="Cavada"/><ref>{{cita llibru |apellíu= Jaramillo|nome= June|enllaceautor= |títulu= Tercer Encuentro de Lingüística en el Noroeste|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= |edición= |añu= 1996|editor= |editorial= Universidad de Sonora|allugamientu= Hermosillo|isbn= 968-7713-01-1|capítulu= Los pronombres de tratamiento tú y usted en el español de Tucson, Arizona|páxina= 255|cita= }}</ref><ref>{{cita publicación |apellíu= Bishop, Kelley y Michnowicz|nome= Jim|enllaceautor= |añu= 2010|títulu= Forms of address in Chilean Spanish|publicación= Hispania|volume= 93|númberu= 3|páxines= 413-429|allugamientu= |editorial= |issn= 0018-2133|url=https://archive.org/details/sim_hispania_2010-09_93_3/page/413|fechaaccesu=29 d'avientu de 2014}}</ref> con esistencia amenorgada del [[voseo]] a la manera [[Español d'El Ríu de la Plata#Voseo|d'El Ríu de la Plata]] y [[Español chilenu#Voseo|chilena]], n'espansión dende'l centru del país.<ref>{{cita llibru |apellíu= Rivadeneira Valenzuela |nome= Marcela|enllaceautor= |títulu= El voseo en medios de comunicación de Chile. Descripción y análisis de la variación dialectal y funcional|url= |fechaaccesu=29 d'avientu de 2014 |idioma= |otros= Tesis doctoral|edición= |añu= 2009|editor= |editorial= Universidad Pompeu Fabra|ubicación= Barcelona|isbn= |capítulu= |páxina= |cita= }}</ref> Nel tratamientu familiar úsase la forma híbrida ''Tú soes''. Nel futuru imperfectu, recurrir a conxugaciones de voseo usando la terminación '''-is''',<ref name="Cavada"/> en llugar de la terminación '''-ás''' estándar; tamién nel pretéritu indefiníu, en que se pierde la primera -s del verbu y caltiénse la postrera,<ref name="Cavada"/> traza que tamién ta presente en fales de [[Colombia]] y de los Andes de [[Venezuela]]: ''Cantarís'', ''comerís'', ''vendrís'', ''anduvites'', ''comites'', ''oítes''.
* Nel tratamientu respetuosu úsase la segunda persona plural, ''ustedes'', cola so respeutiva conxugación verbal, en cuenta de la segunda singular, ''usté'': ''¿Ustedes son don Luis Bórquez?''
* Usu del artículu definíu ante nomes mesmos femeninos: ''la Cecilia''.
* Usu de ''qué'' nel final de les frases interrogatives que riquen respuesta afirmativa o negativa: ''¿Ya llegarían qué?''
* El verbu ''dejar'' xunir a un verbu en participiu pa indicar una aición completada darréu antes de realizar otra: ''¿Dejarían almorzado qué?. No, dejé desayunado no más y salí''.
* Emplegu de ''na'' (< nada) pa reforzar la negación: ''Yo no soy na esa persona''.
* Acentuación independiente de los clíticos nes formes imperatives con un oxetu direutu y de los clíticos '''-se''' y '''-te''':<ref name="Cavada"/> ''Da-melo'', ''come-tela'', ''di-selo'', ''caer-se'', ''sienta-te''.
* Acentuación grave de la primer persona plural del pretéritu imperfectu:<ref name="Cavada">{{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |capítulu=Estudio llingüísticos |títulu=Chiloé y los chilotes |añu=1914 |editorial=Santiago: Imprenta Universitaria |páxines=448}}</ref> ''Trabajabamos'', ''decíamos''.
* Supresión de la -''r'' del infinitivu cuando lu sigue unu de los clíticos empezaos en l:<ref name="Cavada"/> ''Dalo'', ''tenelo'', ''urdilo.''
* Emplegu de ''lo'' como complementu direutu en reemplazu de ''la'':<ref name="Cavada"/><ref>[http://www.comunidadandina.org/bda/docs/PE-LA-0002.pd Escobar, Anna María. Contautu Social y Lingüístico. Biblioteca digital andina.]</ref> ''-¿Él traería la madera qué? - Sí, lo trajo.''
* La [[preposición]] ''a'' sirve pa indicar la llocalización d'aiciones en progresu: ''Su papá anda a Castro.''
* Hai zones en que'l diminutivu ye -''icho'', -''icha'': ''Viejicho, perricha''.
* Se "inclúi" al oyente cuando se narren fechos en que nun participa: ''Aquel chico todo lo que tiene'' te ''lo rompe'' ("Ese niño rompe todo lo que tiene"), ''¿Quién'' te ''sabrá?'' ("¿Quién sabe?").
* Nes comparances, reemplácense los pronomes '''yo''' y '''tú''' por '''mí''' y '''ti'''; otra manera, nun s'usen '''conmigo''' y '''contigo''' sinón les formes regulares '''con yo''' y '''con tú'''. Estes espresiones son bien combatíes na escuela por considerase dafechu incorreutos dende'l puntu de vista de la llingua estándar: ''Tú cantas mejor que a mí'',<ref name="Cavada"/> ''es más alta que a ti'', ''tienes que venir con yo''.
* Los verbos ''querer'' y ''doler'' conxugar en futuru de la mesma forma que ''poder'': ''Quedrís'', ''doldrá''.
== Modalidaes ==
Esiste un númberu ensin determinar de modalidaes que formen un continuu nel que se van atropando diferencies a midida que aumenta la distancia ente elles. Estremar pola [[entonación]], la [[pronunciación]] y el vocabulariu. Poro, les traces de fonoloxía y gramática mentaos enantes nun son válidos pa toles modalidaes. Ye frecuente qu'una persona de Chiloé seya capaz d'afayar la procedencia d'otru pola so manera de falar, anque na actualidá les diferencies son muncho menos marcaes que va unes décades.
== Vocabulariu ==
El vocabulariu tien un gran porcentaxe de voces huilliches, d'[[Arcaísmu#Arcaísmu llingüísticu|arcaísmos]] y rexonalismos traíos dende España. Tamién se camudó'l sentíu de dellos términos y creáronse otros nuevos. Amás, caltiénense términos comunes a otres rexones de Hispanoamérica que nel restu de Chile fueron reemplazaos por términos locales.
=== Pallabres huilliches ===
Les pallabres d'orixe huilliche faen referencia sobremanera a plantes y animales nativos, a actividaes agrícoles tradicionales, como'l cultivu de la [[Solanum tuberosum|papa]] o a l'alimentación (que la so base ye'l papa). Munches de les pallabres que nel mapudungun actual tienen ''tr'' camudar por ''ch''.
Los verbos d'orixe mapuche fórmense amestando l'auxiliar ''faer''.
* ''Chehua'' (perru), ''chelle'' (''[[Larus maculipennis]]''), ''hacer meño'' (portase d'una forma bien distinta a la mesma, supónse que ye presaxu de muerte), ''huele'' (zurdu), ''llevar a cheque'' o ''hacer cheque'' (llevar a daquién montáu nel llombu), ''pachanca'' ([[pingüín]]), ''pilcahue'' (papa de sabor duce que vien de la planta que produció un tubérculu que permaneció nel terrén ensin ser collecháu).
=== Quechuismos ===
Al pie de los [[Quechuismos nel idioma español|términos d'orixe quechua]] que son d'usu común en tou Chile —como [[Zea mays|choclo]], [[Durvillaea antarctica|cochayuyo]] o [[wikt:guagua|guagua]]—, esisten pallabres d'orixe quechua d'ámbitu acutáu a Chiloé y zones aledañas, como [[wikt:cochaguasca|cochaguasca]] o [[Minka|minga]].
=== Arcaísmos y rexonalismos españoles ===
* ''Agora'' (ahora, agora), ''ansina'' (así, asina), ''chiquinino'' (pequeñito), ''leste'' (vientu del este), ''peseta'' (moneda), ''preba'' (prueba), ''ueste'' (vientu del oeste), ente otros.
=== Cambeos de sentíu ===
* ''Curioso'' (entendíu nuna tema), ''hombre soltero'' (adultu nuevu), ''mentira'' (nimiedad), ''privarse'' (enfurecerse), ''sapo'' ([[inseutu]]), ''valiente'' (trabayador).
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita web |url=http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |títulu=Diccionariu llingüísticu de Chiloé |fechaaccesu=21 de xunu de 2006 |formatu= |autor=Cárdenas, Renato |fecha=s/f |editorial=www.geocities.com |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20041206223539/http://www.geocities.com/habichuelamagica/llingua/DICCIONARIOLINGUISTICO.rtf |fechaarchivu=6 d'avientu de 2004 }}
* {{cita llibru |autor=Cárdenas, Renato |títulu=Chiloé a 500 años: testu consultivu pa la educación media chilena (C. Gómez y D. Montiel, eds) |edición= |añu=1992 |editorial=Andes |ubicación=Santiago |isbn= |capítulu=L'español en Chiloé}}
* {{cita llibru |autor=Cavada, Francisco J. |títulu=Chiloé y los chilotes |edición= |añu=1914 |editorial=Imprenta Universitaria |ubicación= Santiago |isbn= |páxines=448 ([llibru en formatu dixital disponible en www.memoriachilena.cl])}}
== Enllaces esternos ==
* {{Enllaz rotu|1=Llingües de Chiloé |2=http://chiloe.ucv.cl/Lling%C3%BCes%20de%20Chiloe.htm |date=agostu de 2024 |bot=InternetArchiveBot }} (La mayoría de la información ta tomada de "L'español en Chiloé")
* [https://web.archive.org/web/19991018182723/http://www.geocities.com/TheTropics/Island/3179/vocablos.html Vocablos y modismos del llinguaxe de Chiloé]
{{Tradubot|Español chilote}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Cultura nel Archipiélagu de Chiloé]]
[[Categoría:Dialeutos del castellanu d'América|Chiloé]]
[[Categoría:Llingües de Chile]]
g1sz0z5buoqhw7w0msc2c94i8y8uy86
Voseo
0
167026
4527213
4503473
2026-09-11T03:01:18Z
Antgartor
151852
4527213
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Veni.svg|miniaturadeimagen|Conxugación voseante imperativa afirmativa de venir na segunda persona singular del voseo típicu.]]
El '''voseo''' ye un fenómenu llingüísticu dientro de la [[Idioma español|llingua española]] nel que s'emplega'l [[pronome]] «vos» xunto a ciertes conxugaciones verbales particulares pa dirixise al interlocutor en llugar d'emplegar el pronome «tu» en situaciones de familiaridá.
Por estensión, puede referise al [[Voseo#Voseo_pronominal|meru usu del pronome "vos"]] o, otra manera, al [[Voseo#Voseo_verbal|meru usu de les sos conxugaciones verbales]] xunto al pronome "tu".
Estrémense dos tipos de voseo:<ref name=DPD-RAE/>
* El '''voseo reverencial''',<ref name=DPD-RAE/> que consiste n'usar el pronome "vos" pa dirixise [[Fórmules de tratamientu|reverencialmente]] a la segunda persona gramatical —tanto singular como plural—, implicando la conxugación verbal de segunda persona de plural: "lo que vos digáis", "vos mirástisme". Forma arcaica y ensin usu dende va dellos sieglos, salvu en delles partes de Venezuela.
* El '''voseo [[Español d'América|dialectal americanu]]''',<ref name=DPD-RAE/> que procede gramaticalmente otramiente, anque la morfoloxía de la so conxugación sufrió distintes evoluciones al traviés del continente; dirixir a la segunda persona de singular y tien valor de tratu informal, oldeando típicamente col tratu formal de ''usté''.
Morfolóxicamente, puede afectar a tolos tiempos y maneres, sicasí, suel acutase al presente d'indicativu.
Na fala del continente americanu, salvu nel oriente de [[Cuba]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> el voseo nun tien en cuenta los sos dos axugos clásicos —vixentes nel español peninsular— de «vos» (pronome oxetu de segunda persona de plural) y el posesivu «vuesu», coles mesmes referíu a la segunda persona del plural. El primeru ye reemplazáu por «a vos» / «te», en cuantes que'l posesivu ye reemplazáu por «el to» / «to/-a/-s».
En zones onde «vos» ye d'usu vulgar, suel asoceder l'intercambiu de les formales pronominales y verbales del tutéu y el voseo: "tu querés", "vos tienes".
L'orixe del voseo remontar a la voz [[Llatín|llatina]] «vos», que xeneralmente yera la forma plural de la segunda persona gramatical, a esceición del casu de los súbditos col so soberanu nel que'l so usu yera pa indicar la so superioridá, usu que se caltuvo nel [[Español medieval|castellán antiguu]].
L'estudiu sistemáticu del fenómenu del voseo n'América empecipia en 1921 con ''Observaciones sobre l'español n'América'' del [[filólogu]] dominicanu [[Pedro Henríquez Ureña]], que ye la primer obra na que s'estudia y espón les variaciones y carauterístiques dialectales de la llingua española n'América.<ref name=Mouton>{{cita llibru |títulu=Language and Philology in Romance|añu=1982|editorial=Mouton Publishers|autor=María Beatriz Fontanella de Weinberg|nome-editor=Rebecca Posner|nome-editor2=John N. Green|isbn=90-279-7906-5|ubicación=Berlín|url=https://books.google.com/books?id=o5UNCmS0W4oC&lpg=PA344&ots=pi20OYMqGb&dq=%22voseo%22%20Henr%C3%ADquez%20Ure%C3%B1a&hl=es&pg=PA344#v=onepage&q&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|páxina=344|idioma=inglés|capítulu=Spanish outside Spain}}</ref><ref name=Uviéu>{{cita llibru |apellíu=González|nome=Horacio|títulu=Beligerancia de los idiomes: un sieglu y mediu de discutiniu sobre la llingua llatinoamericana|añu=2008|editorial=Ediciones Colihue|isbn=978-950-563-409-5|páxines=122-184|allugamientu=Buenos Aires|apellíos2=Uviéu|nome2=Gerardo (capítulu)|url-capítulo=https://books.google.com/books?id=xRBDX709m6UC&pg=PA128&lpg=PA128&dq=voseo+Henríquez+Ureña&source=bl&ots=LdqF9NY_6k&sig=LO0ULH9n3jbqroPMeGiFO1NFCN0&hl=es&sa=X&ei=vc7BUrnTI4nWkQfsroGYDg&ved=0CFQQ6AEwBg#v=onepage&q=voseo%20Henríquez%20Ureña&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|capítulu=Reposties a la Hestoria del Voseo Arxentín (1828-2006)}}</ref> Henríquez Ureña destaca la presencia del voseo nel Ríu de la Plata, nel sureste de Méxicu, nel suroeste de los Estaos Xuníos, en Centroamérica (salvo la mayor parte de Panamá) y en rexones de Colombia, y califica como xeneralizaciones infundaes la creencia española de qu'en tola América hispana faíase usu del pronome ''vos'' y les formes verbales correspondientes.<ref>Pedro Henríquez Ureña, ''Observaciones sobre l'español n'América''. Páxs. 379-390. Buenos Aires: Academia Arxentina de Lletres, 1921.</ref><ref name=Uviéu/> <!-- Depués en 1930, [[Eleuterio Felipe Tiscornia]] nel so estudiu ''La llingua de Martín Fierro'' referir al voseo nos distintos dialectos hispanoamericanos.<ref name=Mouton/> -->
== Historia ==
=== Antecedentes ===
Hai que remontar l'entamu del voseo español al sieglu IV. Nesi entós, l'emplegu de ''vos'' en llugar de ''tu'' tien un valor social de sumu respetu. Cinxir el so usu al tratu col emperador. La espansión del usu de ''vos'' volveríase más complexa y estensa mientres los sieglos VI y VII, según probar distintos documentos que marquen la estensión de ''vos'' pa una sola persona. Nesta evolución del voseo, [[Iraset Páez Urdaneta|Páez Urdaneta]] cree ver dos variantes sociollingüístiques que quebren la estratificación orixinal de [+ poder] o [+ autoridá]. Son estes variables la pragmaticidad y el sentimentalismu.
N'[[España]], l'emplegu de ''vos'' foi modificar a lo llargo de los sieglos. Foi pasando de ser una exa vertical asimétricu de [+ autoridá] o [+ poder], en que ''vos'' emplegar dende'l estatus social inferior escontra'l superior, a la direición contraria: de superior a inferior, esto ye, p'aquellos colocutores que tienen [– autoridá] o [– poder] y, coles mesmes, del polu de la distancia al de la cercanía. Darréu'l voseo tamién s'emplegó de manera recíproca en persones d'igual estatus. Asina, tenemos que nos ss. XI–XII'l voseo emplegar por rangu social, pragmaticidad y virtú caballeresca, mientres el tutéu acutar al ámbitu familiar. Nos ss. XIII–XIV avanza la [[Reconquista]] y consolídense los grupos sociales (nobleza, cleru y pueblu llanu, compuestu de llabradores, artesanos y mercaderes), de cuenta que el ''vos'' cobró fuercia extragrupal, emplegándose tamién de superior a inferior. Sigue esistiendo'l ''vos'' pragmáticu (cuando s'espera un favor o beneficiu del colocutor), pero pierde vixencia la virtú caballeresca. A finales del sieglu XV, el fin de la [[Reconquista]] modifica nuevamente les fórmules de tratamientu. El ''vos'' utilízase tamién pa quien tienen igual rangu, lo que lleva a una gastadura que fai necesariu la introducción d'una nueva fórmula, ''la vuesa mercé'' col verbu en tercer persona. Entós, el ''tu'' volvió recuperar el so primitivu valor de segunda persona del singular pal enfotu. Esti fenómenu ta recoyíu nos clásicos del [[Sieglu d'Oru]], con ''[[Don Quixote de la Mancha]]'' a la cabeza, y n'obres modernes ambientaes na dómina como la serie del [[Diego Alatriste|Capitán Alatriste]]. El voseo acaba sumiendo del español peninsular y filipino yá nel sieglu XIX; quedando ''usté'' como'l pronome de cortesía, qu'espresa respetu d'un falante escontra otru ente que «tu» representa'l tratu de familiaridá (ente familiares o escontra amigos cercanos) o d'inferioridá (un emplegador escontra'l so emplegáu).
Mientres la conquista y colonización d'América, pos, los españoles emplegaben un sistema qu'incluyía tanto ''vos'' como ''tu'' pa dirixise a un inferior o a un igual, o en situaciones d'enfotu. Este subsistió en toles [[colonia alministrativa|colonies]] hasta aproximao'l sieglu XVIII, dómina na qu'empieza a perdese'l ''vos'' nes rexones de l'[[Hispanoamérica|América española]] que taben más venceyaes económicamente con España: la [[Virreinatu de Nueva España|Nueva España]] (gran parte de Méxicu y Estaos Xuníos), Perú les Antilles y en delles rexones de los actuales Colombia, Venezuela y Ecuador. Mientas tantu, nes rexones más aisllaes del [[Imperiu español]] caltúvose'l voseo, munches vegaes en coesistencia col tratu de ''tu'': [[América Central|Centroamérica]], la [[Rexón andina (Colombia)|rexón andina]] de Colombia y Ecuador, el [[Conu Sur]] y la zona [[Llagu de Maracaibo|marabina]] y [[Cordal de los Andes|andina]] de Venezuela.<ref>{{cita web |url=https://bloglenguaencolombia.blogspot.com/2016/12/vos.html|títulu=Lengua en Colombia: Vos|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|apellíu=Collazos|nome=Ana María Díaz|fecha=4 d'avientu de 2016|sitiuweb=Llingua en Colombia}}</ref><ref>{{cita llibru |apellíos=Collazos|nome=Ana María Díaz|títulu=Desenvuelvo sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555–1976)|url=https://books.google.com/books?id=VJkoCQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=desenvuelvo+sociolinguistico+d'el+voseo+en+la+region+andina&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjQ3-z2-KPRAhVExmMKHbsoCh8Q6AEIJTAB#v=onepage&q=desenvuelvo%20sociolinguistico%20d'el%20voseo%20en%20la%20region%20andina&f=false|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|fecha=24 d'abril de 2015|editorial=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=9783110404227|idioma=de}}</ref>
=== Evolución del tratamientu respetuosu ===
N'América dan trés posibilidaes principales de fórmules de tratamientu:
* La mesma de l'América tuteante, onde topamos el tratu de "tu" pa la segunda persona singular d'enfotu y el tratu de "usté" pa la segunda de respetu (por casu, en Puertu Ricu o República Dominicana).
* La mesma de l'América solo voseante, onde la forma d'enfotu ye'l voseo, que coesiste col tratu de respetu por aciu "usté" (por casu, n'Arxentina o la mayor parte de Centroamérica).
* La de l'América tuteante-voseante, onde'l voseo acutar al ámbitu íntimu; el tutéu ye pal enfotu entemediu; y el "usté" úsase como forma de respetu (por casu, en Chile).
== Clases de voseo ==
=== Voseo reverencial ===
Nel voseo reverencial utilizábase'l pronome ''vos'' pal suxetu ("vos miráis"), tornándose en ''vos'' nos casos en que'l pronome cumple la función gramatical de complementu ("os miro"). Sicasí, cuando'l pronome ye preposicional caltiénse'l pronome ''vos'' ("a vos oigo", "con vos caminaré"). El posesivu, al igual que la inflexón verbal, llindar al plural inclusive ante un solu interlocutor. Les formes verbales conxúguense siempres en segunda persona plural ("vos conocéis mi dolor», «mirad a vuestros hijos», «camináis sin prisa»).
L'usu del voseo reverencial ye bien raru na actualidá, salvu en [[Huánuco]] (Perú),<ref name=JorquesJimenez/> ciñéndose a testos qu'intenten reflexar la fala d'otres dómines o pa referise a dellos graos o títulos n'actos solemnes.''“¿Juráis por Dios y estos Santos Evangelios desempeñar leal y fielmente el cargo de Ministro de Estado en el Despacho de… que os confío”''
=== Voseo dialectal americanu ===
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Indicativu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Peninsular<br />plural
! Voseo tipu I<br />singular
! Voseo tipu III<br />singular
! Voseo tipu II<br />singular
! Estándar<br />singular
|-
| -ar || vosotros cantáis || vos cantáis || vos cantás || tú/vos cantái || tú cantas
|-
| -er || vosotros corréis || vos corréis || vos corrés || tú/vos corrís || tú corres
|-
| -ir || vosotros partís || align="center" colspan=2 | vos partís || tú/vos partís || tú partes
|-
| -ar (alternante)|| vosotros colgáis || vos colgáis || vos colgás || tú/vos colgái || tú c'''ue'''lgas
|-
| -er (alternante)|| vosotros perdéis || vos perdéis || vos perdés || tú/vos perdís || tú p'''ie'''rdes
|-
| -ir (alternante)|| vosotros decís || align="center" colspan=2 | vos decís || tú/vos decís || tú d'''i'''ces
|-
| (imperativu) || ¡Vosotros, mirad! || ¡Vos, mirad! || ¡Vos, mirá! || align="center" colspan=2 | ¡Tú/Vos, mira!
|}
Nes otres maneres, la diferencia ye similar.<br />
L'imperativu ye similar al de segunda persona plural, pero pierde la -d final (''hablad'' → ''hablá''); la forma en -r típica de los dialectos de la Península Ibérica ye desconocida.<br />
Pal suxuntivu, esiste variación social.<br />
Nel [[español d'El Ríu de la Plata]], la forma considerada estándar y emplegada nos medios escritos y poles capes medies y altes de la sociedá, ye idéntica a la que s'emplega pa ''tu''; en dellos casos, principalmente nos estratos sociales más baxos y de menor instrucción, l'acentu mover a la última sílaba por asimilación a la forma d'indicativu (que tú ''comas'' -> que vos ''comás'', que tú ''digas'' -> que vos ''digás''), perdiéndose tamién l'alternanza vocálica (que tú ''pierdas'' -> que vos ''perdás''). En dalgún casu, la forma resultante nun ye idéntica a la del indicativu del verbu (que tú ''duermas'' -> que vos ''durmás'', non ''dormás'').<br />
Nos dialectos voseantes fuera del [[español d'El Ríu de la Plata]], la conxugación de vos nel suxuntivu (''durmás, perdás, empecés'', etc.) pertenez al usu normal y nun tien nada que ver cola capa social o la educación d'una persona (voseante).
El voseo dialectal americanu, o a cencielles voseo, tien un usu distintu al voseo antiguu: nun ye reverencial, sinón que denota familiaridá col interlocutor nes rexones nes que se practica. Esisten dos tipos de voseo que se dan simultáneamente o independientemente dependiendo de la rexón: el voseo pronominal y el voseo verbal.
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Suxuntivu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Tipu 1
! Tipu 2
! Tipu 3
! Tipu 4
|-
| -ar || cantéis || cantís || cantés || cantes
|-
| -er || corráis || corrái || corrás || cuerras
|-
| -dir || partáis || partái || partás || partas
|-
| -ar (alternante)|| colguéis || colguís || colgués || cuelgues
|-
| -er (alternante)|| perdáis || perdái || perdás || pierdas
|-
| -dir (alternante)|| durmáis || durmái || durmás || duermas
|-
| colspan=5 | <small>Tipu 1: '''vós''' peninsular y '''vos''' [[camagüey]]anu y [[Español marabino|zuliano]].<br />Tipu 2: '''voseo verbal''' [[Español chilenu|chilenu]].<br />Tipu 3: '''vos''' xeneral (sacante l'español d'El Ríu de la Plata).<br />Tipu 4: '''vos''' [[Español d'El Ríu de la Plata]] y '''tu''' estándar.</small>
|}
==== Voseo pronominal ====
El voseo pronominal ye l'usu del pronome ''vos'' como suxetu ("vos comés"), vocativu ("¡Vos, ayudame!"), como complementu con preposición ("Te vi a vos"), y como términu comparativu ("Es tan alto como vos"). Nos casos de complementos ensin preposición y los pronomes átonos utilízase "te" y "el to" ("Te está mirando a vos", "¿Vos viste como quedó tu auto?"), y nel casu del posesivu, utilízase "tu" o "tyuo" ("Vos dijiste que era tu auto. Vos dijiste que era tuyo.")
==== Voseo verbal ====
Llámase voseo verbal a la variación nes desinencies verbales de la segunda persona del plural pa referise a la segunda persona del singular. Esisten distintos cambeos na desinencia verbal según razones xeográfiques y culturales.
==== Otres variaciones ====
L'emplegu de "vos" en llugar de "tú" ye unu de los fenómenos más carauterísticos del español d'El Ríu de la Plata. Nel [[español d'El Ríu de la Plata|dialectu d'El Ríu de la Plata]], l'[[español paraguayu|dialectu paraguayu]], el [[Español camba|dialectu camba]] y nos países de Centroamérica ([[Costa Rica]], [[El Salvador]], [[Guatemala]], [[Hondures]] y [[Nicaragua]]) la conxugación de voseo de normal difier de la tuteante tan solo en presente de la manera indicativa, nel imperativu, el presente de suxuntivu y, en dellos casos, al pretéritu d'indicativu: "tú cantas/vos cantás", "canta tú/cantá vos", "tú eres/vos sos", "tú mueves/vos movés", "que tú cantes/que vos cantés", "tú cantaste/vos cantaste".<br />
Nel vernacular d'El Ríu de la Plata el voseo verbal tamién s'estiende al pretéritu indefiníu{{ensin referencies}} y al presente de suxuntivu ("quiero que vos cantés", "dijistes que era tarde"), pero nun son bien vistes nel rexistru cultu y prefiérense les formes del tutéu: "que vos cantes", "dijiste que era tarde".
Nel sureste de [[Méxicu]] ([[Chiapas]], [[Tabasco]]),<ref name=Mundell>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica] ''... Nos dos estaos sureños de Chiapas y Tabasco, dambos na frontera con Guatemala, el voseo sobrevive na fala coloquial en zones rurales... Esti emplegu del voseo afecta los tiempos verbales del presente d'indicativu, el pretéritu amestando una /s/ a la fin de la so terminación, el futuru d'indicativu utilizando la terminación de ''–és'' en vegada ''–ás'' del tutéu y l'imperativu.''</ref> y el centru y occidente de [[Colombia]] suelse usar el voseo verbal pal presente del indicativu, del imperativu y tamién pa la manera suxuntiva.
Sicasí, nel [[español chilenu|dialectu chilenu]] el voseo asocede pal presente, pretéritu imperfectu y condicional de la manera indicativa y pal presente y pretéritu imperfectu de la manera suxuntiva. Práuticamente sumió la forma en futuru simple, pol so reemplazu pola paráfrasis formada por dir en presente y un verbu n'infinitivu, sacante en dellos llugares como'l [[español de Chiloé]], onde otra manera tradicionalmente solo úsase'l tutéu nos otros tiempos.
La razón ye que la conxugación provién del voseo reverencial y nos sos oríxenes yera totalmente independiente de «tu». La segunda persona del singular podía entós tomar dos formes: la de tratu normal ("tú") y la reverencial ("vos"). Güei tamién esiste [[ustedeo]], que vien del tratu reverencial "vuestra merced". El plural tomóse tantu de "vos", como de "usted", y güei úsase n'España "vosotros", mientres nel restu del mundu de fala española utilízase "ustedes". Asina, "vos sos" provién de "vos sois", "vos movés" de "vos movéis" y "pensá vos" de "pensái vos". Esta coincidencia nun esiste en países como [[Chile]], onde se diz "vos/tú soi/erís", "vos/tú movís", con monoptongación de -éis en -ís, y "piensa vos/tú". El voseo usáu nel estáu [[Venezuela|venezolanu]] de [[Zulia]] concuerda cola conxugación del voseo reverencial; en Zulia dizse "vos sois", "vos movéis".
{| {{tablaguapa}} align="center"
|+ '''Desinencies n'Indicativu Presente'''
|-
! bgcolor="#e0e0ff" |'''Tipu''' (nomes alternativos)
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ar'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−er'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ir'''
|-
| '''Voseo tipu 1''' ('''Voseo clásicu''') || −áis || −éis || −ís
|-
| '''Voseo tipu 2''' || −áis* || −ís || −ís
|-
| '''Voseo tipu 3''' ('''Voseo típicu''') || −ás || −és || −ís
|-
| '''Voseo tipu 4''' || −ás || −és || −és
|-
|colspan="4" |
<small>TIPU 1</small> Voseo ortodoxu, correspuende col voseo reverencial antiguu. Escuchar en Venezuela (Zulia), Colombia ([[La Guajira]] y [[Cesar]], estremeres col Zulia venezolanu), nel noroeste de Bolivia, nel centru de Panamá ([[Península de Azuero]]), y nuna pequeña franxa al oriente de Cuba.<br />
<small>TIPU 2</small> Escuchar na sierra d'Ecuador, la zona meridional de Perú, en Chile, noroeste d'Arxentina y el suroeste de Bolivia.<br />
<small>TIPU 3</small> Asocede nel sureste de Méxicu, en Centroamérica (sacante Panamá), la mariña pacífica y zona andina de Colombia, zona andina de Venezuela, la mariña d'Ecuador, l'este de Bolivia, Paraguay, Arxentina y Uruguái. Ye aceptáu como parte de la norma culta n'Arxentina, Paraguay y Uruguái.<br />
<small>TIPU 4</small> Asocede n'Arxentina (Santiago del Estero).<br />
<nowiki>*</nowiki> En Chile nunca se pronuncia nin s'escribe la "s" nes formes terminaes en "-áis". Exemplu d'esto sería'l "pensái", "querái", etc.
|}
Polo xeneral, el voseo n'Arxentina, Paraguay, Uruguái, Centroamérica, l'oriente de Bolivia, el sur de la Guajira y el norte del Cesar de Colombia esanicia la «i» de la conxugación verbal de segunda persona orixinal. Sicasí, el voseo en Chile monoptonga -éis en -ís y [[Aspiración (fonética)|aspira]] la «s» final na so pronunciación (fechu qu'asocede con toles eses finales nel español chilenu), ente que el de Zulia ye fiel a la forma orixinal.
Na Arxentina, oriente de Bolivia, Paraguay y Uruguái el voseo ye aceptáu universalmente, tantu poles distintes clases sociales, como na llingua escrito y oral. La [[Real Academia Española]] inclúi na so [https://web.archive.org/web/20060501220545/http://buscon.rae.es/diccionario/drae.htm diccionariu en llinia] puramente les conxugaciones de voseo consideraes prestixoses n'Arxentina, Paraguay o Uruguái.<ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=9930 ser]</ref><ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=6903 haber]</ref> Estes conxugaciones son les utilizaes nes principales ciudaes d'[[Arxentina]], en [[Asunción]] y [[Montevidéu]] poles capes baxes, medies y altes de la sociedá y esclúin -polo xeneral- al [[Manera gramatical#Manera suxuntiva|manera suxuntiva]].
La correspondencia verbal n'Uruguái alternar cola de "tú": "tú tenés, vos tenés"; "tú sos, vos sos". Daqué similar a lo qu'asocede n'Arxentina cola correspondencia del presente suxuntivos: "vos sepas, vos sepás"; "vos puedas, vos podás"; y en Chile con "tú tenís, vos tenís"; "tú soy/erís, vos soy/erís"; "tú podái, vos podái".
== Distribución xeográfica ==
[[Ficheru:Estamos con vos (5362879458).jpg|thumb|300px| Voseo nun anunciu de despidida del cantante arxentín [[Sandro]] en [[Buenos Aires]] - Arxentina]]
N'España, el voseo aguantó en delles zones aisllaes. Por casu, n'Andalucía entá s'emplegaba nel sieglu XIX, según surde de documentos lliterarios, por casu, les noveles de [[Fernán Caballero]]. Estremar del voseo americanu en que se rexistra pal enfotu entemediu. Esto ye, el tutéu ye en direición escontra baxo (fíos o criaos) o igualitariu, na suma intimidá (ente hermanos o cónyuges), en cuantes que'l voseo emplegar pa una distancia entemedia, en direición de baxo escontra riba (fíos a padres, por casu), o en forma simétrica, cuando nun esiste sumu enfotu (por casu, ente vecinos). Persiste inda entemecíu col usu del tu na zona oriental de la provincia de Lugo,{{ensin referencies|<!-- mayu 2016 -->}} probablemente por influencia del arcaizante idioma gallegu, que tamién reemplazó na so forma más habitual el pronome «vos» por «ti» (que ye l'equivalente del «tu» español).
N'América, el voseo persistió en gran parte del so territoriu con distinta suerte. Instalar na norma culta, nel [[Ríu de la Plata]], pero ye rural o subestándar en munchos países. N'otros, como en Venezuela, tratar d'una norma rexonal (esto ye, que, en determinaes zones, hai un arguyu localista pol so emplegu).<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm|títulu=español - La Páxina del Idioma Español = L'español - Etimoloxía - Llingua española|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm|fechaarchivu=13 de marzu de 2016}}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref> N'América Central el voseo de tipu d'El Ríu de la Plata ye aceptáu solo nel contestu familiar. El tutéu ye la norma de prestíu, asocede nun contestu non familiar, na espresión escrita y predomina nos medios de comunicación. Solo na fala de Nicaragua y Costa Rica, el tutéu ye casi inesistente.<ref name=DPD-RAE/>
Anguaño, el voseo distribuyir en distintes partes del mundu hispanu, pero predomina n'[[América Central]], con esceición de [[Panamá]], onde ye parcial y úsase en provincies como Veraguas, Herrera, Los Santos y Chiriqui. [[América del Sur|Suramérica]], n'[[Arxentina]], oriente de [[Bolivia]] (departamentos de [[Tarija]], [[Santa Cruz de la Sierra]], [[Departamentu del Beni|Beni]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]), [[Uruguái]] y [[Paraguái]].
El tutéu y el voseo alternar nel centru de [[Chile]]; n'[[Ecuador]] nes provincies de la sierra, y nes provincies de Manabí y Esmeraldas. Nel occidente y nororiente de [[Colombia]] (departamentos de [[Nariño (Colombia)|Nariño]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]], [[Valle del Cauca]], [[Quindío]], [[Risaralda]], [[Caldas]], [[Antioquia]], [[Norte de Santander]] ([[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), [[La Guajira]] y [[Cesar]]), occidente de [[Venezuela]] (estaos [[Zulia]] y [[Falcón]]), centru de [[Panamá]] y sur de [[Méxicu]] (estaos de [[Chiapas]] y [[Tabasco]]).<ref name=Mundell /> N'[[España]], [[Guinea Ecuatorial]], [[República Dominicana]] y [[Puertu Ricu]], l'usu de vos sumió por completu na fala. En [[Cuba]] y [[Perú]] el voseo atopar en víes de desapaición, solo percíbese nuna pequeña franxa de la zona oriental de Cuba y nes fronteres norte y sur de Perú.
=== Países con voseo xeneralizáu oral y escritu ===
[[Ficheru:Voseo-extension-real.PNG|thumb|400px|{{Lleenda|#000070|Voseo xeneralizáu de forma oral y escrita}}{{Lleenda|#0077e5|Voseo oral xeneralizáu}}{{Lleenda|#A2D2FC|Voseo coesistente col tutéu o voseo rexonal desprestixáu}}{{Lleenda|#8F8F8F|Ensin voseo}}]]
* [[Arxentina]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tu" solo en delles rexones del norte)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc. En Santiago del Estero, nel Norte Arxentín, ye común oyer «tú», y «vos» entemecíos, Exemplos: tú vivís, vos vives, tú tenés, vos tienes, vos dices?, tú dicís?, Etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Paraguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Uruguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome ''tú'' ye usáu con formes verbales de ''vos'')
: Les formes de voseo son aceptaes ensin reserva por toles clases sociales. Sicasí en Montevideo ye más prestixosu l'usu de ''tú'' coles formes verbales de ''vos'', anque coloquialmente ye más utilizáu'l voseo d'El Ríu de la Plata. Y en l'interior del país ye usáu'l "tú", por casu en Rocha, Rivera y departamentos redoma a Brasil. Ente que el restu del país ye usáu'l "tú" solo o coles formes verbales del "vos".<ref name=DPD-RAE/>
: L'emplegu de la forma pronominal de ''tú'' ye minoritariu y persiste en dos rexones: a) na zona ultraserrana, y b) na cuenca del ríu Tacuarembó, cerca de la frontera con Brasil.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
=== Voseo xeneralizáu; prestíu n'ambientes formales varia según rexones ===
* [[Bolivia]] (Oriente: voseo pronominal y verbal; Occidente: voseo verbal; Sur: voseo y tutéu pronominal, voseo verbal)
: Nel oeste (la zona andina: [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]], [[Departamentu d'Oruro|Oruro]], [[Departamentu de Potosí|Potosí]], [[Departamentu de Chuquisaca|Chuquisaca]] y [[Departamentu de Cochabamba|Cochabamba]]) carauterizar pol tracamundiu de les formes pronominales de voseo y tutéu;<ref name=DPD-RAE/> les formes verbales son tuteantes con esceición del imperativu y na escritura y nel rexistru cultu caltiénse l'usu de 'tú'.<ref name=ABL/> Nel este del país (la zona llana: [[Departamentu de Santa Cruz|Santa Cruz]], [[Departamentu de Tarija|Tarija]], [[Departamentu del Beni|Beni]], norte de [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]) ye más común el voseo pronominal y verbal de tipu d'El Ríu de la Plata;<ref name=DPD-RAE/> siendo frecuente'l so usu en televisión y prensa escrita.<ref name=ABL>{{cita web |autor=José Mendoza Quiroga|títulu=Antecedentes ling üísticos pa una fisonomía del castellán de Bolivia|url=http://www.academiadelalengua-bo.org/IMG/pdf/discursu_12_payares_2012_jmq.pdf|fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|fecha=12 de payares de 2012|editorial=Academia Boliviana de la Llingua|páxines=15–17}}</ref> Nel sur ([[Tarija]]) ye aceptáu en forma oral el voseo verbal de tipu 2 y 3, xunto cola alternanza de los pronomes 'vos' y 'tu'; el voseo pronominal ta acutáu al rexistru informal, siendo'l tutéu pronominal la forma de prestíu.<ref name=ABL/>
* [[Costa Rica]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)<ref name=DPD-RAE/><ref>Revista Paquidermu: [http://www.revistapaquidermo.com/archives/5165 El español de Costa Rica: entre el tuteo y el guatafoc]</ref><ref>nacion.com: [https://web.archive.org/web/20120310103107/http://dycon.nacion.com/blogs/blog15.php/el-uso-del-tu-en-la-farandula-la-televis El uso del 'tú' na farándula, la televisión y la publicidad]</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150628124903/http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |fechaarchivu=2015-06-28 }}</ref><ref>La Nación (13 de xunu de 2010): [http://www.nacion.com/archivo/voseo-costarricense-emNueva-gramaticaem_0_1128287203.html El voseo costarricense en la Nueva gramática]</ref>
: El tratu de ''vos'' ta tamién bien estendíu, y asocede especialmente ente familiares, amigos y persones cercanes al llocutor.<ref name=DPD-RAE/><ref>{{cita publicación|url=http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|títulu=De tú y vos... y de usted|editorial=ANCORA - La Nación (Costa Rica)|autor=Miguel Ángel Quesada Pacheco|fecha=13 de marzu de 2010|fechaaccesu=22 de xunetu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100323043810/http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|archivedate=2010-03-23}}</ref> Xeneralmente, la mayoría de la población prefier tratar de ''usted'' a toles persones. El tutéu ye mal vistu y connota pedantería.<ref name=DPD-RAE/> El voseo ye mayoritariu en Cartago, San José y Heredia Centru. En delles zones, el tratu de ''vos'' coesiste col de ''usted'': en Heredia, Alajuela y zones rurales, y nes provincies costeres (Guanacaste, Puntarenas y Limón) empléguense dambos.
=== Voseo xeneralizáu; tutéu prestixosu n'ambientes formales ===
* [[Chile]] (voseo verbal; el voseo pronominal ye consideráu descomanadamente coloquial,<ref>{{cita web |url=http://aplica.rae.es/grweb/cgi-bin/v.cgi?i=KuShxSSztjLlUBWN|títulu=Nueva gramática de la llingua española (2009)|fechaaccesu=20 de xunetu de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref> vulgar o despreciatible)
: El voseo ye fenómenu xeneral que solo asocede na fala familiar y coloquial; afecta a tolos tiempos y maneres verbales, pero ye raramente usáu n'imperativu.<ref name=DPD-RAE>{{cita web |url=http://lema.rae.es/dpd/?id=iOTUSehtID6mVONyGX |títulu=Dicccionario panhispánicu de duldes - Voseo |fechaaccesu=12 de xineru de 2012 |autor=Real Academia Española |editorial=www.rae.es}}</ref><ref>{{cita publicación |autor=Kapović, Marko |añu=2007 |títulu=Fórmules de tratamientu en dialectos d'español; fenómenos de voseo y ustedeo |publicación=Hieronymus |númberu=1 |páxines=65-87}}</ref> Ye común l'aspiración de la 's' nes terminaciones verbales en ''−ís'' y la so desapaición nes formes en ''−áis''.<ref name=DPD-RAE/> Nes ciudaes y en tol centru del país, ye comúnmente usáu en situaciones informales. Na fala culta úsase'l tratu de ''tu''. El tratu de ''vos'' ye consideráu «vulgar».<ref name=DPD-RAE/>
* [[El Salvador]] (coesistencia de voseo y tutéu; el voseo ye pronominal con formes verbales de ''vos'' y ''tú'')
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref>Susana V. Rivera-Mills: [http://www.lingref.com/cpp/hls/13/paper2478.pdf Use of Voseo and Llatín Identity: An Intergenerational Study of Hondurans and Salvadorans in the Western Region of the U.S.]</ref><ref name=PSU>John M. Lipski: [http://www.personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf L'español que se fala n'El Salvador y la so importancia pa la dialeutoloxía hispanoamericana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830182855/http://personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf |date=2021-08-30 }}</ref> Nel ámbitu más informal, predomina'l tratu de ''vos'' coles formes verbales de ''tú'', anque ta bien estendíu l'usu de les formes verbales de ''vos'', especialmente n'imperativu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador>Ortiz, Martha D., ''''[http://scholarworks.sjsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3056&context=etd_theses El voseo n'El Salvador]'''' (2000). Master's Theses. Paper 2060. Consultáu'l 30 d'avientu de 2013.</ref>
:Hai de solliñar que l'usu de ''usted'' y ''tú'' pal tratu d'enfotu ta bien estendíu, sobremanera en persones mayores de 20 años, y supera al de ''vos'' nos 2 grupos de mayor edá (adultos y vieyos); ente qu'en neños y adolescentes ye universal el tratu de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> Nel ámbitu llaboral prefierse ''usted'' o ''tú'', ente que nel escolar prefierse ''usted'' na rellación alumnu-maestru (y viceversa), y ''vos'' ente los alumnos.
:Xeneralmente considérase que'l voseo indica "familiaridá". Tamién se-y considera "vulgar" y que'l so usu "nun tien un prestíu manifiestu".<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Guatemala]] (voseo verbal y pronominal)
: El voseo asocede principalmente ente persones d'edá y xéneru similar. El tutéu ye formal y profesional pero non tan formal como l'usté que s'utiliza escontra les persones mayores o desconocíes. Ente les muyeres ye frecuente'l tratu de ''tú'', anque empleguen ''vos'' dependiendo del nivel d'enfotu; ente que nos homes l'usu de ''tú'' ye mal vistu, porque se-y percibe como una forma d'afeición ya inclusive de [[homosexualidá]]. Ente persones de distintu xéneru nun asocede'l tratu de ''vos'', prefierse ''tú'' o ''usted''. Sicasí, xeneralmente l'usu de tu ye utilizáu coles formes verbales de vos.
:Ente hermanos el tratu de ''vos'' ye xeneralmente recíprocu. Les persones de mayor edá o autoridá suelen ser trataos de ''usted'', ente que estos traten a los de menor edá o autoridá de ''tú'' o de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/><ref>{{cita web |url=http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |títulu=Formes pronominales de tratamientu nel español actual de Guatemala |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2011 |autor=Toursinov, Antón |urlarchivu=https://archive.today/20120711215004/http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |fechaarchivu=11 de xunetu de 2012 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.url.edu.gt/PortalURL/Archivos/53/Archivos/RevistaVoces1.pdf |títulu=Identidad y cortesía verbal en dos grupos de fala: comportamientu social y actividaes llingüístiques |fechaaccesu= 17 d'ochobre de 2011|autor= Acevedo-Halvick, Ana}}</ref>
* [[Hondures]] (voseo pronominal y verbal, coesistencia col tutéu)
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref/><ref name=PSU/>
: El tratu de ''tú'' ye predominante nos medios de comunicación.{{ensin referencies}} L'usu del tutéu ye mal vistu ente homes.{{ensin referencies}}
* [[Nicaragua]] (voseo pronominal y verbal, el tutéu ye minoritariu)<ref name=DPD-RAE/>
: El tratu de ''vos'' ente familiares y amistaes ta xeneralizáu nel país, sicasí'l tratu de ''tú'' esiste de manera minoritaria. Xeneralmente n'ambientes formales prefier tratase d'a ''tú'' que d'a ''vos'',<ref name=DPD-RAE/> y xeneralmente cuando hai estranxeros ensin familiarizar col "vos".
: El voseo asocede de forma común nel tratu familiar y públicamente ente persones de la mesma edá o ente amigos. Como cortesía o respetu a persones d'importancia pública (executivos, emplegadores, profesionales, etc.), a adultos o persones de mayor edá emplégase ''usted''.
: El voseo, sicasí, gana cada vez más importancia formal nel mercáu comercial y lliterario d'esti país.<ref>{{cita web |url=http://www.oec.eu/vos_ye.html|títulu=Voseo|fechaaccesu=28 de marzu de 2017|fecha=21 de setiembre de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110921171037/http://www.oec.eu/vos_ye.html|fechaarchivu=21 de setiembre de 2011}}</ref>
=== Países con voseo non xeneralizáu ===
Los siguientes países tienen l'usu en determinaes partes de la so xeografía:
* [[Colombia]]
[[Ficheru:Proba que sos capaz2.jpg|thumb|300px| Campaña de l'alcaldía de [[Cali]], Colombia.]]
: Nel occidente del país (departamentos de [[Valle del Cauca]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]] y [[Nariño (Colombia)|Nariño]]), na [[Rexón paisa]] (departamentos d'[[Antioquia]], [[Caldas]], [[Risaralda]], [[Quindío]] y norte del [[Valle del Cauca]]), y al nororiente del país, nel occidente de [[Norte de Santander]] (provincia d'[[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), sur de [[Bolívar (Colombia)|Bolívar]] y sur del [[Cesar]]. Na [[Rexón Caribe (Colombia)|Costa Caribe]] ye usáu'l tutéu, nel restu de Colombia predomina'l ustedeo. Solo nel sur de [[La Guajira]] y el norte del [[Cesar]] ([[Valledupar]] y la so contorna) el voseo ye prestixosu y asocede en toles clases sociales.
* [[Cuba]]
: Ta en víes de desapaición el so emplegu, solo esiste nun sector de la zona oriental entendíu por [[Camagüey]], [[Bayamo]] y [[Manzanillo (Cuba)|Manzanillo]]. Ye más xeneralizáu nos montes y el campu, nes zones urbanizaes, cola esceición de Camagüey, nun s'utiliza.
: L'usu del pronome ''vos'' escúchase más na fala de los adultos y vieyos, anque tamién s'utiliza en momentos d'enoxu pa da-y mayor fuercia a un insultu; el voseo verbal tien un usu xeneralizáu y emplégase como tratamientu familiar y d'enfotu.
: A diferencia del restu de Hispanoamérica, los pronomes ''vos'' y ''el vuesu'' siguen usándose, anque pueden alternase por ''te'' y ''to'', respeutivamente. El pronome plural ''vós'' usar pal tratamientu cortés en ciertos contestos.
* [[Ecuador]]
: Na sierra norte y central utiliza'l voseo pronominal non verbal, ye dicir el pronome "vos" coles conxugaciones verbales del pronome tu (vos yes, vos tienes, etc.), y na mariña d'[[Esmeraldas (Ecuador)|Esmeraldas]]. Nel restu d'[[Ecuador]] predomina'l tutéu.
* [[Méxicu]]
: En casi tol estáu de [[Chiapas]], sacante les ciudaes mayores,<ref name=Chiapas/> y en rexones rurales de los estaos de [[Tabasco]],<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica] ''(...) Nos dos estaos sureños de Chiapas y Tabasco, dambos na frontera con Guatemala, el voseo sobrevive na fala coloquial en zones rurales (...) Esti emplegu del voseo afecta los tiempos verbales del presente d'indicativu, el pretéritu amestando una /s/ a la fin de la so terminación, el futuru d'indicativu utilizando la terminación de ''−és'' en vegada ''−ás'' del tutéu y l'imperativu.''</ref> [[Yucatán]] y [[Quintana Roo]].<ref name=Espanol-en-America>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA234#v=onepage&q=voseo%20Chiapas%20Tabasco%20Yucat%C3%A1n%20Quintana%20Ruco&f=false '''L'español n'América'''.]</ref> El voseo ye de tipu verbal con tutéu pronominal.<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica]</ref><ref name=Chiapas>{{cita llibru |apellíos=Contreras García|nome=Irma|títulu=Les etnies del Estáu de Chiapas|url=https://books.google.com/books?id=Sorac3Ul6nAC&pg=PA69&dq=voseo+en+Chiapas&hl=es&ei=9ekxTumMNub20gGX-pz1Cw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=voseo%20en%20Chiapas&f=false|fechaaccesu=28 de xunetu de 2011|añu=2001|editor=Universidad Autónoma de Méxicu, UNAM|allugamientu=Ciudá de Méxicu, Méxicu|isbn=9683690890|id=ISBN 978-968-36-9089-0|páxines=69-70|cita=L'Estáu de Chiapas permaneció aislláu del país, motivu pol cual la so evolución foi distinta y, por eso, tamién, na fala común caltiénense voces y formes casi sumíes n'otros llugares o a puntu de sumir. (...) A cuenta de los arcaísmos, na fala cotidiana actual de los chiapanecos acostumen a acentuar los verbos, a conxugalos, como si fueren pallabres agudes; sobremanera la segunda persona tantu del singular como del plural; esta forma d'espresión propia de tol estáu atopar nel ''Cuadiernu de llingua tzendal fechu nel añu de 1798'', d'autor anónimu; ente les entrugues sobre los mandamientos de la llei de Dios diz: ¿'''Havés''' dexáu d'oyer misa los domingos o n'otros díes de fiesta?; '''explicá''' bien el to pecáu, non '''tengás''' vergüenza; '''llamá''' al to compañeru, non '''sós vos''' a quien llamo; ¿'''tenés''' dalguna torga con esa muyer con quien te vas casar?; ¿te '''penáis''', porque non '''havés''' amáu a Dios por dellos pecaos que '''havés''' fechu?; anque yá non '''podés''' confesar vocalmente, non te '''desconsolés''' porque Dios ye misericordiosu; '''cisqué''' misericordia, '''arrepentíte''' de los tos pecaos, por que yo te dea l'absolución; '''entendés''' lo que te digo?; ¿'''sós''' mudu?; '''tené''' la candela, etcétera. Nel ''Confesionariu pa confesar a los yndios pol so ydioma. Sacáu en llingua chanabal por Marcial Camposeca'' en 1819, ente ''"Dellos bocablos mui ''(sic)'' necesarios" [f7 v.]'', diz: '''''Hazé''' pola señal; '''traé''' fueu; '''batí''' chocolate; '''andá''' que toquen a misa; '''andá dexá''' la ropa; '''andá comprá''' pan; '''andá ensillá''' el caballu; '''andá llamá''' a fulanu, '''vení''' a ver lo que toi faciendo'', <o>formes d'espresión qu'escuchamos inda na actualidá.</o> <br /> (...) L'usu del voseo presentar en gran parte del Estáu; apaez en tolos países de fala española del Continente; sicasí naide esmolecióse por faer un estudiu al respeutu. El voseo en Chiapas puede trabayase a partir del infinitivu nos verbos, yá que pa señalar l'imperativu, basta con quitar la ''r'' final del infinitivu y danos l'imperativu de segunda persona singular, qu'a pesar de ser tan frecuente nel Continente, nengún llibru de testu mentar, ej.: ¿que querés vos?}}</ref> Asocede principalmente ente la población indíxena ensin escolarizar, lo qu'incide en que'l so emplegu sía consideráu "vulgar" y carauterísticu d'una persona "pocu educada".<ref name=Espanol-en-America/> El so emplegu ye xeneralizáu en [[San Cristóbal de Les Cases]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> según na ciudá de [[Chiapa de Corzo]], na rexón de [[La Fraylesca]], y en dellos poblaos rurales, toos ellos nel estáu de Chiapas.{{ensin referencies}}
* [[Panamá]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Nel estremu occidental (a lo llargo de la frontera con Costa Rica), y nel interior de la [[península de Azuero]]; les carauterístiques del voseo panamiegu facer similar al voseo zuliano, cola única esceición de que s'alternen los pronomes ''tu'' y ''vos'' y que solo asocede nel presente del indicativu y nel imperativu. Considérase-y arcaicu y rústicu, y atópase n'amenorgamientu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Perú]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Asocede nel norte y el sur, y ye desconocíu nel restu del país.<ref>{{cita web |url=http://www.unizd.hr/Portals/8/hieronymus/Marko%20Kapovic%20-%20Voseo%20y%20ustedeo.pdf |títulu=Formes de tratamientu en dialectos del español; fenómenos de ''voseo'' y ''ustedeo'' |fechaaccesu=27 de mayu de 2008 |autor=Kapovic, Marko }}</ref> La carauterística del voseo nel norte de Perú ye la combinación de voseo pronominal y tutéu verbal; en [[Huánuco]], ''tu'' emplegar ente familiares cercanos, ''usté'' como tratu entemediu, y ''vos'' como honoríficu.<ref name=JorquesJimenez>Daniel Jorques Jiménez, [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA219&dq=Voseo+Perú+Arequipa+Huánuco&f=false '''Interpelación y espacios comunicativos'''].</ref> Les carauterístiques del voseo nel sur son :<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Altérnase ''tu'' y ''vos'' coles formes verbales del voseo n'imperativu y nos distintos tiempos d'indicativu, pa los demás maneres verbales empléguense les formes de ''tu''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Monoptongación na so desinencia similar al voseo arxentín o'l d'El Ríu de la Plata, cola esceición de la terminación ''−éis'' que s'amenorga a ''−ís'', como nel voseo chilenu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
:Ta en víes de desapaición tantu nel norte como nel sur del país, quitando en Arequipa, onde se vosea nes árees urbanes.<ref name=DPD-RAE/> Emplegar en: Arequipa; y emplégase en zones de: Moquegua, Tacna, y na zona meridional de Puno. Emplegar con menos puxanza en: Áncash, el dep. de San Martín, en La Llibertá, en Lambayeque y en Cajamarca, amás de Huánuco.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Puertu Ricu]]
: Apaez nel estremu oriental de la isla, en [[Fajardo]], un voseo frecuente que nun ye compartíu polos falantes cultos.<ref>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA232#v=onepage&q=voseo%20Fajardo%20Puertu%20Ricu&f=false '''L'español n'América'''.]</ref>
* [[Venezuela]]
: Asocede nel noroccidente, na zona del llagu Maracaibo y en Los Andes venezolanos. Esisten dos modalidaes: la zuliana y l'andina. El voseo zuliano ([[Zulia]], Falcón, parte de Trujillo y de Lara)<ref name=Vzla>Daniel Jorques Jiménez: [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA227&dq=Voseo+Venezuela+Zulia+Trujillo&f=false Interpelación y espacios comunicativos]</ref> carauterizar pol emplegu de les formes verbales del voseo reverencial, que difieren de la norma arxentina en que les terminaciones verbales son diptongaes. Sicasí, empléguense les formes del paradigma ''tu'' pal acusativu y el posesivu; el so usu ye aceptáu na fala culta. Nel voseo andín (Táchira, Mérida, sur de Lara, parte de Trujillo)<ref name=Vzla/> los verbos son similares al zuliano, sicasí, el voseo ye solo verbal.
=== Países onde'l voseo ye inesistente ===
Nos siguientes países, l'usu de vos casi sumió por completu na fala, si llegó a esistir; solo úsase retóricamente y n'escritos antiguos o llitúrxicos:
* [[España]]
* [[Filipines]]
* [[Guinea Ecuatorial]]
* [[República Dominicana]]
== Factores d'espansión o restricción del voseo ==
* {{ensin referencies|Factor de los medios masivos de comunicación: faen qu'unes zones irradien sobre otres.}}
: {{ensin referencies|Por casu, en [[Montevidéu]], los programes de televisión d'orixe arxentín que se retresmiten ellí, incorporaron, ente los mozos, el voseo pronominal, dáu'l prestíu contestatario qu'estos programes traen, faciendo dambos voseos iguales, pola influencia televisiva y cultural.}}
Mientres el sieglu XIX y entamos del sieglu XX tuvo bien estendida la condena d'académicos al voseo siendo los más destacaos [[Andrés Bello]], quien entamó una campaña pa la so desapaición; [[Rufino José Cuervo]], quien describió al voseo como una "inaguantable vulgaridá"; y [[Arturo Capdevila]], quien la califica como "la [[viruela]] del idioma", "negra cosa", "verdadera mancha del llinguaxe arxentín" y "ignominiosa feúra".<ref name=Uviéu/>
El voseo en Chile yera xeneralizáu hasta que [[Andrés Bello]], rector de la [[Universidá de Chile]], condergó'l so emplegu y llevó a cabu una campaña normativa en favor del tutéu; de magar, el sistema educativu haber ignoráu y collaboró nel intentu d'escastalo.<ref name=jgma>{{cita llibru |autor=Moreno d'Alba, José G.|títulu=[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&printsec=frontcover&hl=es&source=gbs_gue_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false L'español n'América]|fechaaccesu=26 de xineru de 2013|edición=3ª|añu=2001|editorial=Fondu de Cultura Económica|ubicación=Méxicu, D. F.|isbn=968-16-6393-4|capítulu=VI. La gramática - El voseo|páxines=224-236}}</ref> Según Bello, nun había razones p'aceptar el voseo, yá que «ye un anacronismu la pluralidá imaxinaria de segunda persona, que foi desconocida na Antigüedá. Si personaje de los nuesos díes y de países en que la llingua nativa ye la castellana, lo propio nel diálogu familiar sería ''usté'' o ''tu''».<ref name=Uviéu/> Sicasí, el voseo siguió siendo norma rural o subestándar y parte del rexistru informal —o inclusive vulgar col emplegu del [[Voseo#Voseo_pronominal|voseo pronominal]], consideráu muncho más cargáu, despreciatible o marcáu que'l [[Voseo#Voseo_verbal|voseo verbal]]—, pero l'usu verbal empezó a recuperar terrén na década de 1960 ente los mozos del centru del país y dende entós siguió aumentando'l so usu<ref>Helincks, Kris. 2010. [http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/457/969/RUG01-001457969_2011_0001_AC.pdf La variación estilístico y social del voseo chilenu.] Universidá de Gante.</ref> y espándese escontra'l norte y el sur.<ref name="Bishop">Bishop, Kelly y Michnowicz, Jim. 2003. [http://repository.lib.ncsu.edu/publications/bitstream/1840.2/2511/1/Bishop+and+Michnowicz+2010+Forms+of+address+in+Chilean+Spanish.pdf Forms of adress in Chilean Spanish]. Hispania. 93 (3).</ref>
N'Uruguái tamién asocedió un amenorgamientu del voseo, nel sentíu de que se camudó al tutéu pronominal, pero nun foi tan fácil de desarraigar el voseo verbal. Na década de [[1970]], yá dellos estudiosos alvertíen una estensión del voseo tantu nes capes sociales inferiores como nes medies y cimeres. Esti fenómenu empezaría a producise a fines de los años 1950 y principiu de los años 1960. Nes últimes décades (1980 y 1990 d'equí p'arriba) por cuenta de la influencia d'[[Arxentina]], principalmente per medios de comunicación y por proximidá a la so capital volver al voseo pronominal, casi idénticu al del país austral.<ref>{{cita web |url=http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La páxina del idioma español = L'español - Etimoloxía - Llingua española |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160402171442/http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=2016-04-02 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
En Colombia tamién hubo un amenorgamientu na estensión xeográfica onde asocede'l voseo, con particularidá en [[Cundinamarca]], sumiendo por completu de la fala na capital, [[Bogotá]].
En Paraguay, la situación foi peculiar: el [[idioma guaraní|guaraní]] foi históricamente l'idioma más faláu nel país, ente que l'español d'antiguo llindábase a [[Asunción]], y les clases más favorecíes nel restu del país. La instrucción pública sirvió tantu pa espandir la llingua española nel interior paraguayu, como pa espandir les zones de voseo. Asina, na segunda metá del sieglu XX, l'escurrimientu del voseo dependía casi siempres en si la profesora del colexu voseaba o non. La influencia arxentina na música, el cine y la lliteratura, amás de los medios de comunicación masiva como la radio y la televisión, fueron determinantes na regresión del tutéu nel país, quedando amenorgáu a zones como Concepción.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
== Estensión diastrática y dialectos onde ye cultu ==
Los [[dialectu|dialectos]] [[español d'El Ríu de la Plata|d'El Ríu de la Plata]], [[español costarricanu|costarricanu]] y [[español paraguayu|paraguayu]] son los únicos en que'l voseo forma parte de la norma culta. Práuticamente Arxentina, Paraguay y Uruguái, xunto con Costa Rica, son les úniques zones qu'escluyeron el «tu» del paradigma. Pero en Costa Rica, según en zones d'América del Sur, el voseo delidia col «[[ustedeo]]», esto ye, l'emplegu del «usté» pa les situaciones d'enfotu; por casu, en Costa Rica, los neños na escuela tratar ente sigo d'usté. En ciertes rexones d'Arxentina, como [[Cuyo]], ye mal vistu que los mozos y adultos traten de vos a los vieyos y tamién de manera graciosa suelse tratar d'usté a les mascotes.<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La Páxina del Idioma Español: L'español - Etimoloxía - Llingua española |formatu=HTM |editorial=www.elespañol.org |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=13 de marzu de 2016 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
Por tou lo remanao, el voseo ye espansivu en ciertes zones, por casu, nel [[Conu Sur]] y nel sur de [[América Central|Centroamérica]].
== Ver tamién ==
* [[Tutéu (gramática)]]
* [[Ustedeo]]
* [[Español de Costa Rica]]
* [[Español d'Antioquia]]
* [[Español camba]]
* [[Español centroamericanu]]
* [[Español chilenu]]
* [[Español marabino]]
* [[Español andín nortizu]]
* [[Español vallecaucano]]
* [[Español d'El Ríu de la Plata]]
* [[Español paraguayu]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* ''Diccionario panhispánico de dudas'', R.A.Y y Asociación d'Academies de la Llingua Española, Ed. Santillana, 2005.
* ''Curtia hestoria de la fala cruceña y la so mestizaje'', Luis Alberto Roca, Ed. El País, 2007.
* Acevedo-Halvick, Ana. "Cortesía verbal (introducción)" ''Voces'' 1 (2006): 21-72.
* Almasov, Alexey. "'Vos' and 'Vós' as Formal Address in Modern Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 57.2 (1974): 304-310.
* Alvar, Manuel. ''Manual de Dialeutoloxía Hispánica: L'Español d'América''. Barcelona: Editorial Ariel, 1996.
* Arrizabalaga, Carlos. "Noticies de la desapaición del voseo na mariña norte de Perú." ''Llingüística Española Actual'' 23.2 (2001): 257-274.
* Baumel-Schreffler, Sandra. "The Voseo: Second Person Singular Pronouns in Guatemalan Speech." ''The Language Quarterly'' 33.1-2 (1995): 33-44.
* Benavides, Carlos. "La distribución del voseo en Hispanoamérica." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 86.3 (2003): 612-623.
* Blanco Botta, Ivonne. "El voseo en Cuba: Estudiu sociollingüísticu d'una zona de la isla." ''Beitrage zur Romanischen Philologie'' 21.2 (1982): 291-304.
* Chart, Roxura Y. "The voseo and tutéu in America." ''Modern Language Forum'' 28.(1944): 17-24.
* Díaz Collazos, Ana María. [http://www.degruyter.com/view/product/448526 Desenvolvimientu sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555-1976)]. Berlín, De Gruyter, 2015.
* Fontanella de Weinberg, María Beatriz. "La constitución del paradigma pronominal de voseo." ''Thesaurus: Boletin del Institutu Caro y Cuervo'' 32.(1977): 227-241.
* King, Jeremy. "Societal Change and Language History in Cervantes' Entremeses: The Status of the Golden Age Vos." ''Cervantes: Bulletin of the Cervantes Society of America'' 29.1 (2009): 167-195.
* Lapesa, Rafael. "Les formes verbales de segunda persona y los oríxenes del 'voseo'." A''ctas del Tercer Congresu Internacional d'Hispanistes''. 519-531. Méxicu: El Colexu de Méxicu pola Asociación Internacional d'Hispanistes, 1970.
* Lapesa, Rafael. ''Hestoria de la llingua española''. Madrid: Gredos, 1981.
* Leon-Luporsi, Ana Emilia. ''Dinámica sociollingüística y histórica de 'vos' nel español peninsular''. Diss. The University of Texas at Austin, 1994.
* Lipski, John. ''Latin American Spanish''. New York: Longman, 1994.
* Lipski, John. ''L'español d'América''. Madrid: Cátedra, 2006. (Edición 3ª).
* Ortiz, Martha D. ''"Voseo" in El Salvador''. Diss. San Jose State University, 2000.
* Pierris, Marta de. "El preludiu del voseo nel español medieval." ''Romance Philology'' 31.(1977): 235-243.
* Pinkerton, Anne. "Observations on the Tu/Vos Option in Guatemalan Ladín Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 69.3 (1986): 690-698.
* Primorac, Karen Johnson. "Tu, vos, and vuesa mercé: Social and Stylistic Variation in Medieval Spanish." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 57.11 (1997): 4720-4721.
* Quilis, Antonio, and Matilde Graell Stanziola. "El voseo en Panamá". ''Revista de Filoloxía Española'' 69.1-2 (1989): 173-178.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 18.1 (1997): 109-126.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 17.1 (1996): 113-127.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua: Family and Neighborhood Domains." ''Hispanic Journal'' 16.1 (1995): 39-53.
* Stevenson, Jeffrey Lee. "The Sociolinguistic Variables of Chilean Voseo." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 68.5 (2007): 1914-1915.
* Toursinov, Antón. "Stylistic variability of pronoun addresses in modern Spanish of Guatemala." ''Language and Literature'' 17(3). Tyumen State University (2002): 68-78.
* Villegas, Francisco. "The Voseo in Costa Rican Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 46.3 (1963): 612-615.
* Weeks, Patricia C.. ''El voseo en Chile: Factores históricu-morfolóxicos qu'espliquen la so apaición y caltenimientu''. Diss. State University of New York at Albany, 2005.
== Enllaces esternos ==
{{wikibooks|Español/La conxugación/El voseo}}
* [http://lema.rae.es/dpd/?key=voseo Voseo nel Diccionario panhispánico de dudas], Real Academia Española.
* [http://cvc.cervantes.es/lengua/thesaurus/pdf/22/TH_22_001_021_0.pdf Sobre'l Voseo en Colombia], [[Institutu Cervantes]].
* [https://web.archive.org/web/20141020124029/http://rialacademia.org/ La Real Academia de la Llingua Frailescana, Chiapas, Méxicu.]
* [http://www.revistas.unal.edu.co/index.php/formayfuncion/article/view/47558/ Un analís sincrónicu del voseo verbal chilenu y d'El Ríu de la Plata]
{{Tradubot|Voseo}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Fórmules de tratamientu]]
[[Categoría:Idioma castellanu]]
[[fr:Dialectologie de la langue espagnole#Voseo]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
jpisop5g9m4s2kvqtu6mvtjmafqe6xj
4527218
4527213
2026-09-11T03:20:31Z
Antgartor
151852
4527218
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Veni.svg|miniaturadeimagen|Conxugación voseante imperativa afirmativa de venir na segunda persona singular del voseo típicu.]]
El '''voseo''' ye un fenómenu llingüísticu dientro de la [[Idioma español|llingua española]] nel que s'emplega'l [[pronome]] «vos» xunto a ciertes conxugaciones verbales particulares pa dirixise al interlocutor en llugar d'emplegar el pronome «tu» en situaciones de familiaridá.
Por estensión, puede referise al [[Voseo#Voseo_pronominal|meru usu del pronome "vos"]] o, otra manera, al [[Voseo#Voseo_verbal|meru usu de les sos conxugaciones verbales]] xunto al pronome "tu".
Estrémense dos tipos de voseo:<ref name=DPD-RAE/>
* El '''voseo reverencial''',<ref name=DPD-RAE/> que consiste n'usar el pronome "vos" pa dirixise [[Fórmules de tratamientu|reverencialmente]] a la segunda persona gramatical —tanto singular como plural—, implicando la conxugación verbal de segunda persona de plural: "lo que vos digáis", "vos mirástisme". Forma arcaica y ensin usu dende va dellos sieglos, salvu en delles partes de Venezuela.
* El '''voseo [[Español d'América|dialectal americanu]]''',<ref name=DPD-RAE/> que procede gramaticalmente otramiente, anque la morfoloxía de la so conxugación sufrió distintes evoluciones al traviés del continente; dirixir a la segunda persona de singular y tien valor de tratu informal, oldeando típicamente col tratu formal de ''usté''.
Morfolóxicamente, puede afectar a tolos tiempos y maneres, sicasí, suel acutase al presente d'indicativu.
Na fala del continente americanu, salvu nel oriente de [[Cuba]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> el voseo nun tien en cuenta los sos dos axugos clásicos —vixentes nel español peninsular— de «vos» (pronome oxetu de segunda persona de plural) y el posesivu «vuesu», coles mesmes referíu a la segunda persona del plural. El primeru ye reemplazáu por «a vos» / «te», en cuantes que'l posesivu ye reemplazáu por «el to» / «to/-a/-s».
En zones onde «vos» ye d'usu vulgar, suel asoceder l'intercambiu de les formales pronominales y verbales del tutéu y el voseo: "tu querés", "vos tienes".
L'orixe del voseo remontar a la voz [[Llatín|llatina]] «vos», que xeneralmente yera la forma plural de la segunda persona gramatical, a esceición del casu de los súbditos col so soberanu nel que'l so usu yera pa indicar la so superioridá, usu que se caltuvo nel [[Español medieval|castellán antiguu]].
L'estudiu sistemáticu del fenómenu del voseo n'América empecipia en 1921 con ''Observaciones sobre l'español n'América'' del [[filólogu]] dominicanu [[Pedro Henríquez Ureña]], que ye la primer obra na que s'estudia y espón les variaciones y carauterístiques dialectales de la llingua española n'América.<ref name=Mouton>{{cita llibru |títulu=Language and Philology in Romance|añu=1982|editorial=Mouton Publishers|autor=María Beatriz Fontanella de Weinberg|nome-editor=Rebecca Posner|nome-editor2=John N. Green|isbn=90-279-7906-5|ubicación=Berlín|url=https://books.google.com/books?id=o5UNCmS0W4oC&lpg=PA344&ots=pi20OYMqGb&dq=%22voseo%22%20Henr%C3%ADquez%20Ure%C3%B1a&hl=es&pg=PA344#v=onepage&q&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|páxina=344|idioma=inglés|capítulu=Spanish outside Spain}}</ref><ref name=Uviéu>{{cita llibru |apellíu=González|nome=Horacio|títulu=Beligerancia de los idiomes: un sieglu y mediu de discutiniu sobre la llingua llatinoamericana|añu=2008|editorial=Ediciones Colihue|isbn=978-950-563-409-5|páxines=122-184|allugamientu=Buenos Aires|apellíos2=Uviéu|nome2=Gerardo (capítulu)|url-capítulo=https://books.google.com/books?id=xRBDX709m6UC&pg=PA128&lpg=PA128&dq=voseo+Henríquez+Ureña&source=bl&ots=LdqF9NY_6k&sig=LO0ULH9n3jbqroPMeGiFO1NFCN0&hl=es&sa=X&ei=vc7BUrnTI4nWkQfsroGYDg&ved=0CFQQ6AEwBg#v=onepage&q=voseo%20Henríquez%20Ureña&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|capítulu=Reposties a la Hestoria del Voseo Arxentín (1828-2006)}}</ref> Henríquez Ureña destaca la presencia del voseo nel Ríu de la Plata, nel sureste de Méxicu, nel suroeste de los Estaos Xuníos, en Centroamérica (salvo la mayor parte de Panamá) y en rexones de Colombia, y califica como xeneralizaciones infundaes la creencia española de qu'en tola América hispana faíase usu del pronome ''vos'' y les formes verbales correspondientes.<ref>Pedro Henríquez Ureña, ''Observaciones sobre l'español n'América''. Páxs. 379-390. Buenos Aires: Academia Arxentina de Lletres, 1921.</ref><ref name=Uviéu/> <!-- Depués en 1930, [[Eleuterio Felipe Tiscornia]] nel so estudiu ''La llingua de Martín Fierro'' referir al voseo nos distintos dialectos hispanoamericanos.<ref name=Mouton/> -->
== Historia ==
=== Antecedentes ===
Hai que remontar l'entamu del voseo español al sieglu IV. Nesi entós, l'emplegu de ''vos'' en llugar de ''tu'' tien un valor social de sumu respetu. Cinxir el so usu al tratu col emperador. La espansión del usu de ''vos'' volveríase más complexa y estensa mientres los sieglos VI y VII, según probar distintos documentos que marquen la estensión de ''vos'' pa una sola persona. Nesta evolución del voseo, [[Iraset Páez Urdaneta|Páez Urdaneta]] cree ver dos variantes sociollingüístiques que quebren la estratificación orixinal de [+ poder] o [+ autoridá]. Son estes variables la pragmaticidad y el sentimentalismu.
N'[[España]], l'emplegu de ''vos'' foi modificar a lo llargo de los sieglos. Foi pasando de ser una exa vertical asimétricu de [+ autoridá] o [+ poder], en que ''vos'' emplegar dende'l estatus social inferior escontra'l superior, a la direición contraria: de superior a inferior, esto ye, p'aquellos colocutores que tienen [– autoridá] o [– poder] y, coles mesmes, del polu de la distancia al de la cercanía. Darréu'l voseo tamién s'emplegó de manera recíproca en persones d'igual estatus. Asina, tenemos que nos ss. XI–XII'l voseo emplegar por rangu social, pragmaticidad y virtú caballeresca, mientres el tutéu acutar al ámbitu familiar. Nos ss. XIII–XIV avanza la [[Reconquista]] y consolídense los grupos sociales (nobleza, cleru y pueblu llanu, compuestu de llabradores, artesanos y mercaderes), de cuenta que el ''vos'' cobró fuercia extragrupal, emplegándose tamién de superior a inferior. Sigue esistiendo'l ''vos'' pragmáticu (cuando s'espera un favor o beneficiu del colocutor), pero pierde vixencia la virtú caballeresca. A finales del sieglu XV, el fin de la [[Reconquista]] modifica nuevamente les fórmules de tratamientu. El ''vos'' utilízase tamién pa quien tienen igual rangu, lo que lleva a una gastadura que fai necesariu la introducción d'una nueva fórmula, ''la vuesa mercé'' col verbu en tercer persona. Entós, el ''tu'' volvió recuperar el so primitivu valor de segunda persona del singular pal enfotu. Esti fenómenu ta recoyíu nos clásicos del [[Sieglu d'Oru]], con ''[[Don Quixote de la Mancha]]'' a la cabeza, y n'obres modernes ambientaes na dómina como la serie del [[Diego Alatriste|Capitán Alatriste]]. El voseo acaba sumiendo del español peninsular y filipino yá nel sieglu XIX; quedando ''usté'' como'l pronome de cortesía, qu'espresa respetu d'un falante escontra otru ente que «tu» representa'l tratu de familiaridá (ente familiares o escontra amigos cercanos) o d'inferioridá (un emplegador escontra'l so emplegáu).
Mientres la conquista y colonización d'América, pos, los españoles emplegaben un sistema qu'incluyía tanto ''vos'' como ''tu'' pa dirixise a un inferior o a un igual, o en situaciones d'enfotu. Este subsistió en toles [[colonia alministrativa|colonies]] hasta aproximao'l sieglu XVIII, dómina na qu'empieza a perdese'l ''vos'' nes rexones de l'[[Hispanoamérica|América española]] que taben más venceyaes económicamente con España: la [[Virreinatu de Nueva España|Nueva España]] (gran parte de Méxicu y Estaos Xuníos), Perú les Antilles y en delles rexones de los actuales Colombia, Venezuela y Ecuador. Mientas tantu, nes rexones más aisllaes del [[Imperiu español]] caltúvose'l voseo, munches vegaes en coesistencia col tratu de ''tu'': [[América Central|Centroamérica]], la [[Rexón andina (Colombia)|rexón andina]] de Colombia y Ecuador, el [[Conu Sur]] y la zona [[Llagu de Maracaibo|marabina]] y [[Cordal de los Andes|andina]] de Venezuela.<ref>{{cita web |url=https://bloglenguaencolombia.blogspot.com/2016/12/vos.html|títulu=Lengua en Colombia: Vos|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|apellíu=Collazos|nome=Ana María Díaz|fecha=4 d'avientu de 2016|sitiuweb=Llingua en Colombia}}</ref><ref>{{cita llibru |apellíos=Collazos|nome=Ana María Díaz|títulu=Desenvuelvo sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555–1976)|url=https://books.google.com/books?id=VJkoCQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=desenvuelvo+sociolinguistico+d'el+voseo+en+la+region+andina&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjQ3-z2-KPRAhVExmMKHbsoCh8Q6AEIJTAB#v=onepage&q=desenvuelvo%20sociolinguistico%20d'el%20voseo%20en%20la%20region%20andina&f=false|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|fecha=24 d'abril de 2015|editorial=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=9783110404227|idioma=de}}</ref>
=== Evolución del tratamientu respetuosu ===
N'América dan trés posibilidaes principales de fórmules de tratamientu:
* La mesma de l'América tuteante, onde topamos el tratu de "tu" pa la segunda persona singular d'enfotu y el tratu de "usté" pa la segunda de respetu (por casu, en Puertu Ricu o República Dominicana).
* La mesma de l'América solo voseante, onde la forma d'enfotu ye'l voseo, que coesiste col tratu de respetu por aciu "usté" (por casu, n'Arxentina o la mayor parte de Centroamérica).
* La de l'América tuteante-voseante, onde'l voseo acutar al ámbitu íntimu; el tutéu ye pal enfotu entemediu; y el "usté" úsase como forma de respetu (por casu, en Chile).
== Clases de voseo ==
=== Voseo reverencial ===
Nel voseo reverencial utilizábase'l pronome ''vos'' pal suxetu ("vos miráis"), tornándose en ''vos'' nos casos en que'l pronome cumple la función gramatical de complementu ("os miro"). Sicasí, cuando'l pronome ye preposicional caltiénse'l pronome ''vos'' ("a vos oigo", "con vos caminaré"). El posesivu, al igual que la inflexón verbal, llindar al plural inclusive ante un solu interlocutor. Les formes verbales conxúguense siempres en segunda persona plural ("vos conocéis mi dolor», «mirad a vuestros hijos», «camináis sin prisa»).
L'usu del voseo reverencial ye bien raru na actualidá, salvu en [[Huánuco]] (Perú),<ref name=JorquesJimenez/> ciñéndose a testos qu'intenten reflexar la fala d'otres dómines o pa referise a dellos graos o títulos n'actos solemnes.''“¿Juráis por Dios y estos Santos Evangelios desempeñar leal y fielmente el cargo de Ministro de Estado en el Despacho de… que os confío”''
=== Voseo dialectal americanu ===
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Indicativu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Peninsular<br />plural
! Voseo tipu I<br />singular
! Voseo tipu III<br />singular
! Voseo tipu II<br />singular
! Estándar<br />singular
|-
| -ar || vosotros cantáis || vos cantáis || vos cantás || tú/vos cantái || tú cantas
|-
| -er || vosotros corréis || vos corréis || vos corrés || tú/vos corrís || tú corres
|-
| -ir || vosotros partís || align="center" colspan=2 | vos partís || tú/vos partís || tú partes
|-
| -ar (alternante)|| vosotros colgáis || vos colgáis || vos colgás || tú/vos colgái || tú c'''ue'''lgas
|-
| -er (alternante)|| vosotros perdéis || vos perdéis || vos perdés || tú/vos perdís || tú p'''ie'''rdes
|-
| -ir (alternante)|| vosotros decís || align="center" colspan=2 | vos decís || tú/vos decís || tú d'''i'''ces
|-
| (imperativu) || ¡Vosotros, mirad! || ¡Vos, mirad! || ¡Vos, mirá! || align="center" colspan=2 | ¡Tú/Vos, mira!
|}
Nes otres maneres, la diferencia ye similar.<br />
L'imperativu ye similar al de segunda persona plural, pero pierde la -d final (''hablad'' → ''hablá''); la forma en -r típica de los dialectos de la Península Ibérica ye desconocida.<br />
Pal suxuntivu, esiste variación social.<br />
Nel [[español d'El Ríu de la Plata]], la forma considerada estándar y emplegada nos medios escritos y poles capes medies y altes de la sociedá, ye idéntica a la que s'emplega pa ''tu''; en dellos casos, principalmente nos estratos sociales más baxos y de menor instrucción, l'acentu mover a la última sílaba por asimilación a la forma d'indicativu (que tú ''comas'' -> que vos ''comás'', que tú ''digas'' -> que vos ''digás''), perdiéndose tamién l'alternanza vocálica (que tú ''pierdas'' -> que vos ''perdás''). En dalgún casu, la forma resultante nun ye idéntica a la del indicativu del verbu (que tú ''duermas'' -> que vos ''durmás'', non ''dormás'').<br />
Nos dialectos voseantes fuera del [[español d'El Ríu de la Plata]], la conxugación de vos nel suxuntivu (''durmás, perdás, empecés'', etc.) pertenez al usu normal y nun tien nada que ver cola capa social o la educación d'una persona (voseante).
El voseo dialectal americanu, o a cencielles voseo, tien un usu distintu al voseo antiguu: nun ye reverencial, sinón que denota familiaridá col interlocutor nes rexones nes que se practica. Esisten dos tipos de voseo que se dan simultáneamente o independientemente dependiendo de la rexón: el voseo pronominal y el voseo verbal.
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Suxuntivu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Tipu 1
! Tipu 2
! Tipu 3
! Tipu 4
|-
| -ar || cantéis || cantís || cantés || cantes
|-
| -er || corráis || corrái || corrás || corras
|-
| -ir || partáis || partái || partás || partas
|-
| -ar (alternante)|| colguéis || colguís || colgués || cuelgues
|-
| -er (alternante)|| perdáis || perdái || perdás || pierdas
|-
| -ir (alternante)|| durmáis || durmái || durmás || duermas
|-
| colspan=5 | <small>Tipu 1: '''vosotros''' peninsular y '''vos''' camagüeyanu y zulianu.<br />Tipu 2: '''voseo verbal''' [[Español chilenu|chilenu]].<br />Tipu 3: '''vos''' xeneral (sacante l'español d'El Ríu de la Plata).<br />Tipu 4: '''vos''' del Ríu de la Plata y '''tuteo'''.</small>
|}
==== Voseo pronominal ====
El voseo pronominal ye l'usu del pronome ''vos'' como suxetu ("vos comés"), vocativu ("¡Vos, ayudame!"), como complementu con preposición ("Te vi a vos"), y como términu comparativu ("Es tan alto como vos"). Nos casos de complementos ensin preposición y los pronomes átonos utilízase "te" y "el to" ("Te está mirando a vos", "¿Vos viste como quedó tu auto?"), y nel casu del posesivu, utilízase "tu" o "tuyo" ("Vos dijiste que era tu auto. Vos dijiste que era tuyo.")
==== Voseo verbal ====
Llámase voseo verbal a la variación nes desinencies verbales de la segunda persona del plural pa referise a la segunda persona del singular. Esisten distintos cambeos na desinencia verbal según razones xeográfiques y culturales.
==== Otres variaciones ====
L'emplegu de "vos" en llugar de "tú" ye unu de los fenómenos más carauterísticos del español d'El Ríu de la Plata. Nel [[español d'El Ríu de la Plata|dialectu d'El Ríu de la Plata]], l'[[español paraguayu|dialectu paraguayu]], el [[Español camba|dialectu camba]] y nos países de Centroamérica ([[Costa Rica]], [[El Salvador]], [[Guatemala]], [[Hondures]] y [[Nicaragua]]) la conxugación de voseo de normal difier de la tuteante tan solo en presente de la manera indicativa, nel imperativu, el presente de suxuntivu y, en dellos casos, al pretéritu d'indicativu: "tú cantas/vos cantás", "canta tú/cantá vos", "tú eres/vos sos", "tú mueves/vos movés", "que tú cantes/que vos cantés", "tú cantaste/vos cantaste".<br />
Nel vernacular d'El Ríu de la Plata el voseo verbal tamién s'estiende al pretéritu indefiníu{{ensin referencies}} y al presente de suxuntivu ("quiero que vos cantés", "dijistes que era tarde"), pero nun son bien vistes nel rexistru cultu y prefiérense les formes del tutéu: "que vos cantes", "dijiste que era tarde".
Nel sureste de [[Méxicu]] ([[Chiapas]], [[Tabasco]]),<ref name=Mundell>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Acerca de dónde y cómo se emplea el voseo en Hispanoamérica] ''... En los dos estados sureños de Chiapas y Tabasco, ambos en la frontera con Guatemala, el voseo sobrevive en el habla coloquial en zonas rurales... Este empleo del voseo afecta los tiempos verbales del presente de indicativo, el pretérito agregando una /s/ al final de su terminación, el futuro de indicativo utilizando la terminación de –és en vez –ás del tuteo y el imperativo.''</ref> y el centru y occidente de [[Colombia]] suelse usar el voseo verbal pal presente del indicativu, del imperativu y tamién pa la manera suxuntiva.
Sicasí, nel [[español chilenu|dialectu chilenu]] el voseo asocede pal presente, pretéritu imperfectu y condicional de la manera indicativa y pal presente y pretéritu imperfectu de la manera suxuntiva. Práuticamente sumió la forma en futuru simple, pol so reemplazu pola paráfrasis formada por dir en presente y un verbu n'infinitivu, sacante en dellos llugares como'l [[español de Chiloé]], onde otra manera tradicionalmente solo úsase'l tutéu nos otros tiempos.
La razón ye que la conxugación provién del voseo reverencial y nos sos oríxenes yera totalmente independiente de «tu». La segunda persona del singular podía entós tomar dos formes: la de tratu normal ("tú") y la reverencial ("vos"). Güei tamién esiste [[ustedeo]], que vien del tratu reverencial "vuestra merced". El plural tomóse tantu de "vos", como de "usted", y güei úsase n'España "vosotros", mientres nel restu del mundu de fala española utilízase "ustedes". Asina, "vos sos" provién de "vos sois", "vos movés" de "vos movéis" y "pensá vos" de "pensái vos". Esta coincidencia nun esiste en países como [[Chile]], onde se diz "vos/tú soi/erís", "vos/tú movís", con monoptongación de -éis en -ís, y "piensa vos/tú". El voseo usáu nel estáu [[Venezuela|venezolanu]] de [[Zulia]] concuerda cola conxugación del voseo reverencial; en Zulia dizse "vos sois", "vos movéis".
{| {{tablaguapa}} align="center"
|+ '''Desinencies n'Indicativu Presente'''
|-
! bgcolor="#e0e0ff" |'''Tipu''' (nomes alternativos)
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ar'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−er'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ir'''
|-
| '''Voseo tipu 1''' ('''Voseo clásicu''') || −áis || −éis || −ís
|-
| '''Voseo tipu 2''' || −áis* || −ís || −ís
|-
| '''Voseo tipu 3''' ('''Voseo típicu''') || −ás || −és || −ís
|-
| '''Voseo tipu 4''' || −ás || −és || −és
|-
|colspan="4" |
<small>TIPU 1</small> Voseo ortodoxu, correspuende col voseo reverencial antiguu. Escuchar en Venezuela (Zulia), Colombia ([[La Guajira]] y [[Cesar]], estremeres col Zulia venezolanu), nel noroeste de Bolivia, nel centru de Panamá ([[Península de Azuero]]), y nuna pequeña franxa al oriente de Cuba.<br />
<small>TIPU 2</small> Escuchar na sierra d'Ecuador, la zona meridional de Perú, en Chile, noroeste d'Arxentina y el suroeste de Bolivia.<br />
<small>TIPU 3</small> Asocede nel sureste de Méxicu, en Centroamérica (sacante Panamá), la mariña pacífica y zona andina de Colombia, zona andina de Venezuela, la mariña d'Ecuador, l'este de Bolivia, Paraguay, Arxentina y Uruguái. Ye aceptáu como parte de la norma culta n'Arxentina, Paraguay y Uruguái.<br />
<small>TIPU 4</small> Asocede n'Arxentina (Santiago del Estero).<br />
<nowiki>*</nowiki> En Chile nunca se pronuncia nin s'escribe la "s" nes formes terminaes en "-áis". Exemplu d'esto sería'l "pensái", "querái", etc.
|}
Polo xeneral, el voseo n'Arxentina, Paraguay, Uruguái, Centroamérica, l'oriente de Bolivia, el sur de la Guajira y el norte del Cesar de Colombia esanicia la «i» de la conxugación verbal de segunda persona orixinal. Sicasí, el voseo en Chile monoptonga -éis en -ís y [[Aspiración (fonética)|aspira]] la «s» final na so pronunciación (fechu qu'asocede con toles eses finales nel español chilenu), ente que el de Zulia ye fiel a la forma orixinal.
Na Arxentina, oriente de Bolivia, Paraguay y Uruguái el voseo ye aceptáu universalmente, tantu poles distintes clases sociales, como na llingua escrito y oral. La [[Real Academia Española]] inclúi na so [https://web.archive.org/web/20060501220545/http://buscon.rae.es/diccionario/drae.htm diccionariu en llinia] puramente les conxugaciones de voseo consideraes prestixoses n'Arxentina, Paraguay o Uruguái.<ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=9930 ser]</ref><ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=6903 haber]</ref> Estes conxugaciones son les utilizaes nes principales ciudaes d'[[Arxentina]], en [[Asunción]] y [[Montevidéu]] poles capes baxes, medies y altes de la sociedá y esclúin -polo xeneral- al [[Manera gramatical#Manera suxuntiva|manera suxuntiva]].
La correspondencia verbal n'Uruguái alternar cola de "tú": "tú tenés, vos tenés"; "tú sos, vos sos". Daqué similar a lo qu'asocede n'Arxentina cola correspondencia del presente suxuntivos: "vos sepas, vos sepás"; "vos puedas, vos podás"; y en Chile con "tú tenís, vos tenís"; "tú soy/erís, vos soy/erís"; "tú podái, vos podái".
== Distribución xeográfica ==
[[Ficheru:Estamos con vos (5362879458).jpg|thumb|300px| Voseo nun anunciu de despidida del cantante arxentín [[Sandro]] en [[Buenos Aires]] - Arxentina]]
N'España, el voseo aguantó en delles zones aisllaes. Por casu, n'Andalucía entá s'emplegaba nel sieglu XIX, según surde de documentos lliterarios, por casu, les noveles de [[Fernán Caballero]]. Estremar del voseo americanu en que se rexistra pal enfotu entemediu. Esto ye, el tutéu ye en direición escontra baxo (fíos o criaos) o igualitariu, na suma intimidá (ente hermanos o cónyuges), en cuantes que'l voseo emplegar pa una distancia entemedia, en direición de baxo escontra riba (fíos a padres, por casu), o en forma simétrica, cuando nun esiste sumu enfotu (por casu, ente vecinos). Persiste inda entemecíu col usu del tu na zona oriental de la provincia de Lugo,{{ensin referencies|<!-- mayu 2016 -->}} probablemente por influencia del arcaizante idioma gallegu, que tamién reemplazó na so forma más habitual el pronome «vos» por «ti» (que ye l'equivalente del «tu» español).
N'América, el voseo persistió en gran parte del so territoriu con distinta suerte. Instalar na norma culta, nel [[Ríu de la Plata]], pero ye rural o subestándar en munchos países. N'otros, como en Venezuela, tratar d'una norma rexonal (esto ye, que, en determinaes zones, hai un arguyu localista pol so emplegu).<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm|títulu=español - La Páxina del Idioma Español = L'español - Etimoloxía - Llingua española|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm|fechaarchivu=13 de marzu de 2016}}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref> N'América Central el voseo de tipu d'El Ríu de la Plata ye aceptáu solo nel contestu familiar. El tutéu ye la norma de prestíu, asocede nun contestu non familiar, na espresión escrita y predomina nos medios de comunicación. Solo na fala de Nicaragua y Costa Rica, el tutéu ye casi inesistente.<ref name=DPD-RAE/>
Anguaño, el voseo distribuyir en distintes partes del mundu hispanu, pero predomina n'[[América Central]], con esceición de [[Panamá]], onde ye parcial y úsase en provincies como Veraguas, Herrera, Los Santos y Chiriqui. [[América del Sur|Suramérica]], n'[[Arxentina]], oriente de [[Bolivia]] (departamentos de [[Tarija]], [[Santa Cruz de la Sierra]], [[Departamentu del Beni|Beni]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]), [[Uruguái]] y [[Paraguái]].
El tutéu y el voseo alternar nel centru de [[Chile]]; n'[[Ecuador]] nes provincies de la sierra, y nes provincies de Manabí y Esmeraldas. Nel occidente y nororiente de [[Colombia]] (departamentos de [[Nariño (Colombia)|Nariño]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]], [[Valle del Cauca]], [[Quindío]], [[Risaralda]], [[Caldas]], [[Antioquia]], [[Norte de Santander]] ([[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), [[La Guajira]] y [[Cesar]]), occidente de [[Venezuela]] (estaos [[Zulia]] y [[Falcón]]), centru de [[Panamá]] y sur de [[Méxicu]] (estaos de [[Chiapas]] y [[Tabasco]]).<ref name=Mundell /> N'[[España]], [[Guinea Ecuatorial]], [[República Dominicana]] y [[Puertu Ricu]], l'usu de vos sumió por completu na fala. En [[Cuba]] y [[Perú]] el voseo atopar en víes de desapaición, solo percíbese nuna pequeña franxa de la zona oriental de Cuba y nes fronteres norte y sur de Perú.
=== Países con voseo xeneralizáu oral y escritu ===
[[Ficheru:Voseo-extension-real.PNG|thumb|400px|{{Lleenda|#000070|Voseo xeneralizáu de forma oral y escrita}}{{Lleenda|#0077e5|Voseo oral xeneralizáu}}{{Lleenda|#A2D2FC|Voseo coesistente col tutéu o voseo rexonal desprestixáu}}{{Lleenda|#8F8F8F|Ensin voseo}}]]
* [[Arxentina]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tu" solo en delles rexones del norte)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc. En Santiago del Estero, nel Norte Arxentín, ye común oyer «tú», y «vos» entemecíos, Exemplos: tú vivís, vos vives, tú tenés, vos tienes, vos dices?, tú dicís?, Etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Paraguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Uruguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome ''tú'' ye usáu con formes verbales de ''vos'')
: Les formes de voseo son aceptaes ensin reserva por toles clases sociales. Sicasí en Montevideo ye más prestixosu l'usu de ''tú'' coles formes verbales de ''vos'', anque coloquialmente ye más utilizáu'l voseo d'El Ríu de la Plata. Y en l'interior del país ye usáu'l "tú", por casu en Rocha, Rivera y departamentos redoma a Brasil. Ente que el restu del país ye usáu'l "tú" solo o coles formes verbales del "vos".<ref name=DPD-RAE/>
: L'emplegu de la forma pronominal de ''tú'' ye minoritariu y persiste en dos rexones: a) na zona ultraserrana, y b) na cuenca del ríu Tacuarembó, cerca de la frontera con Brasil.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
=== Voseo xeneralizáu; prestíu n'ambientes formales varia según rexones ===
* [[Bolivia]] (Oriente: voseo pronominal y verbal; Occidente: voseo verbal; Sur: voseo y tutéu pronominal, voseo verbal)
: Nel oeste (la zona andina: [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]], [[Departamentu d'Oruro|Oruro]], [[Departamentu de Potosí|Potosí]], [[Departamentu de Chuquisaca|Chuquisaca]] y [[Departamentu de Cochabamba|Cochabamba]]) carauterizar pol tracamundiu de les formes pronominales de voseo y tutéu;<ref name=DPD-RAE/> les formes verbales son tuteantes con esceición del imperativu y na escritura y nel rexistru cultu caltiénse l'usu de 'tú'.<ref name=ABL/> Nel este del país (la zona llana: [[Departamentu de Santa Cruz|Santa Cruz]], [[Departamentu de Tarija|Tarija]], [[Departamentu del Beni|Beni]], norte de [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]) ye más común el voseo pronominal y verbal de tipu d'El Ríu de la Plata;<ref name=DPD-RAE/> siendo frecuente'l so usu en televisión y prensa escrita.<ref name=ABL>{{cita web |autor=José Mendoza Quiroga|títulu=Antecedentes ling üísticos pa una fisonomía del castellán de Bolivia|url=http://www.academiadelalengua-bo.org/IMG/pdf/discursu_12_payares_2012_jmq.pdf|fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|fecha=12 de payares de 2012|editorial=Academia Boliviana de la Llingua|páxines=15–17}}</ref> Nel sur ([[Tarija]]) ye aceptáu en forma oral el voseo verbal de tipu 2 y 3, xunto cola alternanza de los pronomes 'vos' y 'tu'; el voseo pronominal ta acutáu al rexistru informal, siendo'l tutéu pronominal la forma de prestíu.<ref name=ABL/>
* [[Costa Rica]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)<ref name=DPD-RAE/><ref>Revista Paquidermu: [http://www.revistapaquidermo.com/archives/5165 El español de Costa Rica: entre el tuteo y el guatafoc]</ref><ref>nacion.com: [https://web.archive.org/web/20120310103107/http://dycon.nacion.com/blogs/blog15.php/el-uso-del-tu-en-la-farandula-la-televis El uso del 'tú' na farándula, la televisión y la publicidad]</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150628124903/http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |fechaarchivu=2015-06-28 }}</ref><ref>La Nación (13 de xunu de 2010): [http://www.nacion.com/archivo/voseo-costarricense-emNueva-gramaticaem_0_1128287203.html El voseo costarricense en la Nueva gramática]</ref>
: El tratu de ''vos'' ta tamién bien estendíu, y asocede especialmente ente familiares, amigos y persones cercanes al llocutor.<ref name=DPD-RAE/><ref>{{cita publicación|url=http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|títulu=De tú y vos... y de usted|editorial=ANCORA - La Nación (Costa Rica)|autor=Miguel Ángel Quesada Pacheco|fecha=13 de marzu de 2010|fechaaccesu=22 de xunetu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100323043810/http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|archivedate=2010-03-23}}</ref> Xeneralmente, la mayoría de la población prefier tratar de ''usted'' a toles persones. El tutéu ye mal vistu y connota pedantería.<ref name=DPD-RAE/> El voseo ye mayoritariu en Cartago, San José y Heredia Centru. En delles zones, el tratu de ''vos'' coesiste col de ''usted'': en Heredia, Alajuela y zones rurales, y nes provincies costeres (Guanacaste, Puntarenas y Limón) empléguense dambos.
=== Voseo xeneralizáu; tutéu prestixosu n'ambientes formales ===
* [[Chile]] (voseo verbal; el voseo pronominal ye consideráu descomanadamente coloquial,<ref>{{cita web |url=http://aplica.rae.es/grweb/cgi-bin/v.cgi?i=KuShxSSztjLlUBWN|títulu=Nueva gramática de la llingua española (2009)|fechaaccesu=20 de xunetu de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref> vulgar o despreciatible)
: El voseo ye fenómenu xeneral que solo asocede na fala familiar y coloquial; afecta a tolos tiempos y maneres verbales, pero ye raramente usáu n'imperativu.<ref name=DPD-RAE>{{cita web |url=http://lema.rae.es/dpd/?id=iOTUSehtID6mVONyGX |títulu=Dicccionario panhispánicu de duldes - Voseo |fechaaccesu=12 de xineru de 2012 |autor=Real Academia Española |editorial=www.rae.es}}</ref><ref>{{cita publicación |autor=Kapović, Marko |añu=2007 |títulu=Fórmules de tratamientu en dialectos d'español; fenómenos de voseo y ustedeo |publicación=Hieronymus |númberu=1 |páxines=65-87}}</ref> Ye común l'aspiración de la 's' nes terminaciones verbales en ''−ís'' y la so desapaición nes formes en ''−áis''.<ref name=DPD-RAE/> Nes ciudaes y en tol centru del país, ye comúnmente usáu en situaciones informales. Na fala culta úsase'l tratu de ''tu''. El tratu de ''vos'' ye consideráu «vulgar».<ref name=DPD-RAE/>
* [[El Salvador]] (coesistencia de voseo y tutéu; el voseo ye pronominal con formes verbales de ''vos'' y ''tú'')
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref>Susana V. Rivera-Mills: [http://www.lingref.com/cpp/hls/13/paper2478.pdf Use of Voseo and Llatín Identity: An Intergenerational Study of Hondurans and Salvadorans in the Western Region of the U.S.]</ref><ref name=PSU>John M. Lipski: [http://www.personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf L'español que se fala n'El Salvador y la so importancia pa la dialeutoloxía hispanoamericana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830182855/http://personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf |date=2021-08-30 }}</ref> Nel ámbitu más informal, predomina'l tratu de ''vos'' coles formes verbales de ''tú'', anque ta bien estendíu l'usu de les formes verbales de ''vos'', especialmente n'imperativu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador>Ortiz, Martha D., ''''[http://scholarworks.sjsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3056&context=etd_theses El voseo n'El Salvador]'''' (2000). Master's Theses. Paper 2060. Consultáu'l 30 d'avientu de 2013.</ref>
:Hai de solliñar que l'usu de ''usted'' y ''tú'' pal tratu d'enfotu ta bien estendíu, sobremanera en persones mayores de 20 años, y supera al de ''vos'' nos 2 grupos de mayor edá (adultos y vieyos); ente qu'en neños y adolescentes ye universal el tratu de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> Nel ámbitu llaboral prefierse ''usted'' o ''tú'', ente que nel escolar prefierse ''usted'' na rellación alumnu-maestru (y viceversa), y ''vos'' ente los alumnos.
:Xeneralmente considérase que'l voseo indica "familiaridá". Tamién se-y considera "vulgar" y que'l so usu "nun tien un prestíu manifiestu".<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Guatemala]] (voseo verbal y pronominal)
: El voseo asocede principalmente ente persones d'edá y xéneru similar. El tutéu ye formal y profesional pero non tan formal como l'usté que s'utiliza escontra les persones mayores o desconocíes. Ente les muyeres ye frecuente'l tratu de ''tú'', anque empleguen ''vos'' dependiendo del nivel d'enfotu; ente que nos homes l'usu de ''tú'' ye mal vistu, porque se-y percibe como una forma d'afeición ya inclusive de [[homosexualidá]]. Ente persones de distintu xéneru nun asocede'l tratu de ''vos'', prefierse ''tú'' o ''usted''. Sicasí, xeneralmente l'usu de tu ye utilizáu coles formes verbales de vos.
:Ente hermanos el tratu de ''vos'' ye xeneralmente recíprocu. Les persones de mayor edá o autoridá suelen ser trataos de ''usted'', ente que estos traten a los de menor edá o autoridá de ''tú'' o de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/><ref>{{cita web |url=http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |títulu=Formes pronominales de tratamientu nel español actual de Guatemala |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2011 |autor=Toursinov, Antón |urlarchivu=https://archive.today/20120711215004/http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |fechaarchivu=11 de xunetu de 2012 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.url.edu.gt/PortalURL/Archivos/53/Archivos/RevistaVoces1.pdf |títulu=Identidad y cortesía verbal en dos grupos de fala: comportamientu social y actividaes llingüístiques |fechaaccesu= 17 d'ochobre de 2011|autor= Acevedo-Halvick, Ana}}</ref>
* [[Hondures]] (voseo pronominal y verbal, coesistencia col tutéu)
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref/><ref name=PSU/>
: El tratu de ''tú'' ye predominante nos medios de comunicación.{{ensin referencies}} L'usu del tutéu ye mal vistu ente homes.{{ensin referencies}}
* [[Nicaragua]] (voseo pronominal y verbal, el tutéu ye minoritariu)<ref name=DPD-RAE/>
: El tratu de ''vos'' ente familiares y amistaes ta xeneralizáu nel país, sicasí'l tratu de ''tú'' esiste de manera minoritaria. Xeneralmente n'ambientes formales prefier tratase d'a ''tú'' que d'a ''vos'',<ref name=DPD-RAE/> y xeneralmente cuando hai estranxeros ensin familiarizar col "vos".
: El voseo asocede de forma común nel tratu familiar y públicamente ente persones de la mesma edá o ente amigos. Como cortesía o respetu a persones d'importancia pública (executivos, emplegadores, profesionales, etc.), a adultos o persones de mayor edá emplégase ''usted''.
: El voseo, sicasí, gana cada vez más importancia formal nel mercáu comercial y lliterario d'esti país.<ref>{{cita web |url=http://www.oec.eu/vos_ye.html|títulu=Voseo|fechaaccesu=28 de marzu de 2017|fecha=21 de setiembre de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110921171037/http://www.oec.eu/vos_ye.html|fechaarchivu=21 de setiembre de 2011}}</ref>
=== Países con voseo non xeneralizáu ===
Los siguientes países tienen l'usu en determinaes partes de la so xeografía:
* [[Colombia]]
[[Ficheru:Proba que sos capaz2.jpg|thumb|300px| Campaña de l'alcaldía de [[Cali]], Colombia.]]
: Nel occidente del país (departamentos de [[Valle del Cauca]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]] y [[Nariño (Colombia)|Nariño]]), na [[Rexón paisa]] (departamentos d'[[Antioquia]], [[Caldas]], [[Risaralda]], [[Quindío]] y norte del [[Valle del Cauca]]), y al nororiente del país, nel occidente de [[Norte de Santander]] (provincia d'[[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), sur de [[Bolívar (Colombia)|Bolívar]] y sur del [[Cesar]]. Na [[Rexón Caribe (Colombia)|Costa Caribe]] ye usáu'l tutéu, nel restu de Colombia predomina'l ustedeo. Solo nel sur de [[La Guajira]] y el norte del [[Cesar]] ([[Valledupar]] y la so contorna) el voseo ye prestixosu y asocede en toles clases sociales.
* [[Cuba]]
: Ta en víes de desapaición el so emplegu, solo esiste nun sector de la zona oriental entendíu por [[Camagüey]], [[Bayamo]] y [[Manzanillo (Cuba)|Manzanillo]]. Ye más xeneralizáu nos montes y el campu, nes zones urbanizaes, cola esceición de Camagüey, nun s'utiliza.
: L'usu del pronome ''vos'' escúchase más na fala de los adultos y vieyos, anque tamién s'utiliza en momentos d'enoxu pa da-y mayor fuercia a un insultu; el voseo verbal tien un usu xeneralizáu y emplégase como tratamientu familiar y d'enfotu.
: A diferencia del restu de Hispanoamérica, los pronomes ''vos'' y ''el vuesu'' siguen usándose, anque pueden alternase por ''te'' y ''to'', respeutivamente. El pronome plural ''vós'' usar pal tratamientu cortés en ciertos contestos.
* [[Ecuador]]
: Na sierra norte y central utiliza'l voseo pronominal non verbal, ye dicir el pronome "vos" coles conxugaciones verbales del pronome tu (vos yes, vos tienes, etc.), y na mariña d'[[Esmeraldas (Ecuador)|Esmeraldas]]. Nel restu d'[[Ecuador]] predomina'l tutéu.
* [[Méxicu]]
: En casi tol estáu de [[Chiapas]], sacante les ciudaes mayores,<ref name=Chiapas/> y en rexones rurales de los estaos de [[Tabasco]],<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica] ''(...) Nos dos estaos sureños de Chiapas y Tabasco, dambos na frontera con Guatemala, el voseo sobrevive na fala coloquial en zones rurales (...) Esti emplegu del voseo afecta los tiempos verbales del presente d'indicativu, el pretéritu amestando una /s/ a la fin de la so terminación, el futuru d'indicativu utilizando la terminación de ''−és'' en vegada ''−ás'' del tutéu y l'imperativu.''</ref> [[Yucatán]] y [[Quintana Roo]].<ref name=Espanol-en-America>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA234#v=onepage&q=voseo%20Chiapas%20Tabasco%20Yucat%C3%A1n%20Quintana%20Ruco&f=false '''L'español n'América'''.]</ref> El voseo ye de tipu verbal con tutéu pronominal.<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica]</ref><ref name=Chiapas>{{cita llibru |apellíos=Contreras García|nome=Irma|títulu=Les etnies del Estáu de Chiapas|url=https://books.google.com/books?id=Sorac3Ul6nAC&pg=PA69&dq=voseo+en+Chiapas&hl=es&ei=9ekxTumMNub20gGX-pz1Cw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=voseo%20en%20Chiapas&f=false|fechaaccesu=28 de xunetu de 2011|añu=2001|editor=Universidad Autónoma de Méxicu, UNAM|allugamientu=Ciudá de Méxicu, Méxicu|isbn=9683690890|id=ISBN 978-968-36-9089-0|páxines=69-70|cita=L'Estáu de Chiapas permaneció aislláu del país, motivu pol cual la so evolución foi distinta y, por eso, tamién, na fala común caltiénense voces y formes casi sumíes n'otros llugares o a puntu de sumir. (...) A cuenta de los arcaísmos, na fala cotidiana actual de los chiapanecos acostumen a acentuar los verbos, a conxugalos, como si fueren pallabres agudes; sobremanera la segunda persona tantu del singular como del plural; esta forma d'espresión propia de tol estáu atopar nel ''Cuadiernu de llingua tzendal fechu nel añu de 1798'', d'autor anónimu; ente les entrugues sobre los mandamientos de la llei de Dios diz: ¿'''Havés''' dexáu d'oyer misa los domingos o n'otros díes de fiesta?; '''explicá''' bien el to pecáu, non '''tengás''' vergüenza; '''llamá''' al to compañeru, non '''sós vos''' a quien llamo; ¿'''tenés''' dalguna torga con esa muyer con quien te vas casar?; ¿te '''penáis''', porque non '''havés''' amáu a Dios por dellos pecaos que '''havés''' fechu?; anque yá non '''podés''' confesar vocalmente, non te '''desconsolés''' porque Dios ye misericordiosu; '''cisqué''' misericordia, '''arrepentíte''' de los tos pecaos, por que yo te dea l'absolución; '''entendés''' lo que te digo?; ¿'''sós''' mudu?; '''tené''' la candela, etcétera. Nel ''Confesionariu pa confesar a los yndios pol so ydioma. Sacáu en llingua chanabal por Marcial Camposeca'' en 1819, ente ''"Dellos bocablos mui ''(sic)'' necesarios" [f7 v.]'', diz: '''''Hazé''' pola señal; '''traé''' fueu; '''batí''' chocolate; '''andá''' que toquen a misa; '''andá dexá''' la ropa; '''andá comprá''' pan; '''andá ensillá''' el caballu; '''andá llamá''' a fulanu, '''vení''' a ver lo que toi faciendo'', <o>formes d'espresión qu'escuchamos inda na actualidá.</o> <br /> (...) L'usu del voseo presentar en gran parte del Estáu; apaez en tolos países de fala española del Continente; sicasí naide esmolecióse por faer un estudiu al respeutu. El voseo en Chiapas puede trabayase a partir del infinitivu nos verbos, yá que pa señalar l'imperativu, basta con quitar la ''r'' final del infinitivu y danos l'imperativu de segunda persona singular, qu'a pesar de ser tan frecuente nel Continente, nengún llibru de testu mentar, ej.: ¿que querés vos?}}</ref> Asocede principalmente ente la población indíxena ensin escolarizar, lo qu'incide en que'l so emplegu sía consideráu "vulgar" y carauterísticu d'una persona "pocu educada".<ref name=Espanol-en-America/> El so emplegu ye xeneralizáu en [[San Cristóbal de Les Cases]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> según na ciudá de [[Chiapa de Corzo]], na rexón de [[La Fraylesca]], y en dellos poblaos rurales, toos ellos nel estáu de Chiapas.{{ensin referencies}}
* [[Panamá]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Nel estremu occidental (a lo llargo de la frontera con Costa Rica), y nel interior de la [[península de Azuero]]; les carauterístiques del voseo panamiegu facer similar al voseo zuliano, cola única esceición de que s'alternen los pronomes ''tu'' y ''vos'' y que solo asocede nel presente del indicativu y nel imperativu. Considérase-y arcaicu y rústicu, y atópase n'amenorgamientu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Perú]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Asocede nel norte y el sur, y ye desconocíu nel restu del país.<ref>{{cita web |url=http://www.unizd.hr/Portals/8/hieronymus/Marko%20Kapovic%20-%20Voseo%20y%20ustedeo.pdf |títulu=Formes de tratamientu en dialectos del español; fenómenos de ''voseo'' y ''ustedeo'' |fechaaccesu=27 de mayu de 2008 |autor=Kapovic, Marko }}</ref> La carauterística del voseo nel norte de Perú ye la combinación de voseo pronominal y tutéu verbal; en [[Huánuco]], ''tu'' emplegar ente familiares cercanos, ''usté'' como tratu entemediu, y ''vos'' como honoríficu.<ref name=JorquesJimenez>Daniel Jorques Jiménez, [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA219&dq=Voseo+Perú+Arequipa+Huánuco&f=false '''Interpelación y espacios comunicativos'''].</ref> Les carauterístiques del voseo nel sur son :<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Altérnase ''tu'' y ''vos'' coles formes verbales del voseo n'imperativu y nos distintos tiempos d'indicativu, pa los demás maneres verbales empléguense les formes de ''tu''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Monoptongación na so desinencia similar al voseo arxentín o'l d'El Ríu de la Plata, cola esceición de la terminación ''−éis'' que s'amenorga a ''−ís'', como nel voseo chilenu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
:Ta en víes de desapaición tantu nel norte como nel sur del país, quitando en Arequipa, onde se vosea nes árees urbanes.<ref name=DPD-RAE/> Emplegar en: Arequipa; y emplégase en zones de: Moquegua, Tacna, y na zona meridional de Puno. Emplegar con menos puxanza en: Áncash, el dep. de San Martín, en La Llibertá, en Lambayeque y en Cajamarca, amás de Huánuco.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Puertu Ricu]]
: Apaez nel estremu oriental de la isla, en [[Fajardo]], un voseo frecuente que nun ye compartíu polos falantes cultos.<ref>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA232#v=onepage&q=voseo%20Fajardo%20Puertu%20Ricu&f=false '''L'español n'América'''.]</ref>
* [[Venezuela]]
: Asocede nel noroccidente, na zona del llagu Maracaibo y en Los Andes venezolanos. Esisten dos modalidaes: la zuliana y l'andina. El voseo zuliano ([[Zulia]], Falcón, parte de Trujillo y de Lara)<ref name=Vzla>Daniel Jorques Jiménez: [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA227&dq=Voseo+Venezuela+Zulia+Trujillo&f=false Interpelación y espacios comunicativos]</ref> carauterizar pol emplegu de les formes verbales del voseo reverencial, que difieren de la norma arxentina en que les terminaciones verbales son diptongaes. Sicasí, empléguense les formes del paradigma ''tu'' pal acusativu y el posesivu; el so usu ye aceptáu na fala culta. Nel voseo andín (Táchira, Mérida, sur de Lara, parte de Trujillo)<ref name=Vzla/> los verbos son similares al zuliano, sicasí, el voseo ye solo verbal.
=== Países onde'l voseo ye inesistente ===
Nos siguientes países, l'usu de vos casi sumió por completu na fala, si llegó a esistir; solo úsase retóricamente y n'escritos antiguos o llitúrxicos:
* [[España]]
* [[Filipines]]
* [[Guinea Ecuatorial]]
* [[República Dominicana]]
== Factores d'espansión o restricción del voseo ==
* {{ensin referencies|Factor de los medios masivos de comunicación: faen qu'unes zones irradien sobre otres.}}
: {{ensin referencies|Por casu, en [[Montevidéu]], los programes de televisión d'orixe arxentín que se retresmiten ellí, incorporaron, ente los mozos, el voseo pronominal, dáu'l prestíu contestatario qu'estos programes traen, faciendo dambos voseos iguales, pola influencia televisiva y cultural.}}
Mientres el sieglu XIX y entamos del sieglu XX tuvo bien estendida la condena d'académicos al voseo siendo los más destacaos [[Andrés Bello]], quien entamó una campaña pa la so desapaición; [[Rufino José Cuervo]], quien describió al voseo como una "inaguantable vulgaridá"; y [[Arturo Capdevila]], quien la califica como "la [[viruela]] del idioma", "negra cosa", "verdadera mancha del llinguaxe arxentín" y "ignominiosa feúra".<ref name=Uviéu/>
El voseo en Chile yera xeneralizáu hasta que [[Andrés Bello]], rector de la [[Universidá de Chile]], condergó'l so emplegu y llevó a cabu una campaña normativa en favor del tutéu; de magar, el sistema educativu haber ignoráu y collaboró nel intentu d'escastalo.<ref name=jgma>{{cita llibru |autor=Moreno d'Alba, José G.|títulu=[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&printsec=frontcover&hl=es&source=gbs_gue_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false L'español n'América]|fechaaccesu=26 de xineru de 2013|edición=3ª|añu=2001|editorial=Fondu de Cultura Económica|ubicación=Méxicu, D. F.|isbn=968-16-6393-4|capítulu=VI. La gramática - El voseo|páxines=224-236}}</ref> Según Bello, nun había razones p'aceptar el voseo, yá que «ye un anacronismu la pluralidá imaxinaria de segunda persona, que foi desconocida na Antigüedá. Si personaje de los nuesos díes y de países en que la llingua nativa ye la castellana, lo propio nel diálogu familiar sería ''usté'' o ''tu''».<ref name=Uviéu/> Sicasí, el voseo siguió siendo norma rural o subestándar y parte del rexistru informal —o inclusive vulgar col emplegu del [[Voseo#Voseo_pronominal|voseo pronominal]], consideráu muncho más cargáu, despreciatible o marcáu que'l [[Voseo#Voseo_verbal|voseo verbal]]—, pero l'usu verbal empezó a recuperar terrén na década de 1960 ente los mozos del centru del país y dende entós siguió aumentando'l so usu<ref>Helincks, Kris. 2010. [http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/457/969/RUG01-001457969_2011_0001_AC.pdf La variación estilístico y social del voseo chilenu.] Universidá de Gante.</ref> y espándese escontra'l norte y el sur.<ref name="Bishop">Bishop, Kelly y Michnowicz, Jim. 2003. [http://repository.lib.ncsu.edu/publications/bitstream/1840.2/2511/1/Bishop+and+Michnowicz+2010+Forms+of+address+in+Chilean+Spanish.pdf Forms of adress in Chilean Spanish]. Hispania. 93 (3).</ref>
N'Uruguái tamién asocedió un amenorgamientu del voseo, nel sentíu de que se camudó al tutéu pronominal, pero nun foi tan fácil de desarraigar el voseo verbal. Na década de [[1970]], yá dellos estudiosos alvertíen una estensión del voseo tantu nes capes sociales inferiores como nes medies y cimeres. Esti fenómenu empezaría a producise a fines de los años 1950 y principiu de los años 1960. Nes últimes décades (1980 y 1990 d'equí p'arriba) por cuenta de la influencia d'[[Arxentina]], principalmente per medios de comunicación y por proximidá a la so capital volver al voseo pronominal, casi idénticu al del país austral.<ref>{{cita web |url=http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La páxina del idioma español = L'español - Etimoloxía - Llingua española |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160402171442/http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=2016-04-02 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
En Colombia tamién hubo un amenorgamientu na estensión xeográfica onde asocede'l voseo, con particularidá en [[Cundinamarca]], sumiendo por completu de la fala na capital, [[Bogotá]].
En Paraguay, la situación foi peculiar: el [[idioma guaraní|guaraní]] foi históricamente l'idioma más faláu nel país, ente que l'español d'antiguo llindábase a [[Asunción]], y les clases más favorecíes nel restu del país. La instrucción pública sirvió tantu pa espandir la llingua española nel interior paraguayu, como pa espandir les zones de voseo. Asina, na segunda metá del sieglu XX, l'escurrimientu del voseo dependía casi siempres en si la profesora del colexu voseaba o non. La influencia arxentina na música, el cine y la lliteratura, amás de los medios de comunicación masiva como la radio y la televisión, fueron determinantes na regresión del tutéu nel país, quedando amenorgáu a zones como Concepción.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
== Estensión diastrática y dialectos onde ye cultu ==
Los [[dialectu|dialectos]] [[español d'El Ríu de la Plata|d'El Ríu de la Plata]], [[español costarricanu|costarricanu]] y [[español paraguayu|paraguayu]] son los únicos en que'l voseo forma parte de la norma culta. Práuticamente Arxentina, Paraguay y Uruguái, xunto con Costa Rica, son les úniques zones qu'escluyeron el «tu» del paradigma. Pero en Costa Rica, según en zones d'América del Sur, el voseo delidia col «[[ustedeo]]», esto ye, l'emplegu del «usté» pa les situaciones d'enfotu; por casu, en Costa Rica, los neños na escuela tratar ente sigo d'usté. En ciertes rexones d'Arxentina, como [[Cuyo]], ye mal vistu que los mozos y adultos traten de vos a los vieyos y tamién de manera graciosa suelse tratar d'usté a les mascotes.<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La Páxina del Idioma Español: L'español - Etimoloxía - Llingua española |formatu=HTM |editorial=www.elespañol.org |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=13 de marzu de 2016 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
Por tou lo remanao, el voseo ye espansivu en ciertes zones, por casu, nel [[Conu Sur]] y nel sur de [[América Central|Centroamérica]].
== Ver tamién ==
* [[Tutéu (gramática)]]
* [[Ustedeo]]
* [[Español de Costa Rica]]
* [[Español d'Antioquia]]
* [[Español camba]]
* [[Español centroamericanu]]
* [[Español chilenu]]
* [[Español marabino]]
* [[Español andín nortizu]]
* [[Español vallecaucano]]
* [[Español d'El Ríu de la Plata]]
* [[Español paraguayu]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* ''Diccionario panhispánico de dudas'', R.A.Y y Asociación d'Academies de la Llingua Española, Ed. Santillana, 2005.
* ''Curtia hestoria de la fala cruceña y la so mestizaje'', Luis Alberto Roca, Ed. El País, 2007.
* Acevedo-Halvick, Ana. "Cortesía verbal (introducción)" ''Voces'' 1 (2006): 21-72.
* Almasov, Alexey. "'Vos' and 'Vós' as Formal Address in Modern Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 57.2 (1974): 304-310.
* Alvar, Manuel. ''Manual de Dialeutoloxía Hispánica: L'Español d'América''. Barcelona: Editorial Ariel, 1996.
* Arrizabalaga, Carlos. "Noticies de la desapaición del voseo na mariña norte de Perú." ''Llingüística Española Actual'' 23.2 (2001): 257-274.
* Baumel-Schreffler, Sandra. "The Voseo: Second Person Singular Pronouns in Guatemalan Speech." ''The Language Quarterly'' 33.1-2 (1995): 33-44.
* Benavides, Carlos. "La distribución del voseo en Hispanoamérica." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 86.3 (2003): 612-623.
* Blanco Botta, Ivonne. "El voseo en Cuba: Estudiu sociollingüísticu d'una zona de la isla." ''Beitrage zur Romanischen Philologie'' 21.2 (1982): 291-304.
* Chart, Roxura Y. "The voseo and tutéu in America." ''Modern Language Forum'' 28.(1944): 17-24.
* Díaz Collazos, Ana María. [http://www.degruyter.com/view/product/448526 Desenvolvimientu sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555-1976)]. Berlín, De Gruyter, 2015.
* Fontanella de Weinberg, María Beatriz. "La constitución del paradigma pronominal de voseo." ''Thesaurus: Boletin del Institutu Caro y Cuervo'' 32.(1977): 227-241.
* King, Jeremy. "Societal Change and Language History in Cervantes' Entremeses: The Status of the Golden Age Vos." ''Cervantes: Bulletin of the Cervantes Society of America'' 29.1 (2009): 167-195.
* Lapesa, Rafael. "Les formes verbales de segunda persona y los oríxenes del 'voseo'." A''ctas del Tercer Congresu Internacional d'Hispanistes''. 519-531. Méxicu: El Colexu de Méxicu pola Asociación Internacional d'Hispanistes, 1970.
* Lapesa, Rafael. ''Hestoria de la llingua española''. Madrid: Gredos, 1981.
* Leon-Luporsi, Ana Emilia. ''Dinámica sociollingüística y histórica de 'vos' nel español peninsular''. Diss. The University of Texas at Austin, 1994.
* Lipski, John. ''Latin American Spanish''. New York: Longman, 1994.
* Lipski, John. ''L'español d'América''. Madrid: Cátedra, 2006. (Edición 3ª).
* Ortiz, Martha D. ''"Voseo" in El Salvador''. Diss. San Jose State University, 2000.
* Pierris, Marta de. "El preludiu del voseo nel español medieval." ''Romance Philology'' 31.(1977): 235-243.
* Pinkerton, Anne. "Observations on the Tu/Vos Option in Guatemalan Ladín Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 69.3 (1986): 690-698.
* Primorac, Karen Johnson. "Tu, vos, and vuesa mercé: Social and Stylistic Variation in Medieval Spanish." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 57.11 (1997): 4720-4721.
* Quilis, Antonio, and Matilde Graell Stanziola. "El voseo en Panamá". ''Revista de Filoloxía Española'' 69.1-2 (1989): 173-178.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 18.1 (1997): 109-126.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 17.1 (1996): 113-127.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua: Family and Neighborhood Domains." ''Hispanic Journal'' 16.1 (1995): 39-53.
* Stevenson, Jeffrey Lee. "The Sociolinguistic Variables of Chilean Voseo." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 68.5 (2007): 1914-1915.
* Toursinov, Antón. "Stylistic variability of pronoun addresses in modern Spanish of Guatemala." ''Language and Literature'' 17(3). Tyumen State University (2002): 68-78.
* Villegas, Francisco. "The Voseo in Costa Rican Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 46.3 (1963): 612-615.
* Weeks, Patricia C.. ''El voseo en Chile: Factores históricu-morfolóxicos qu'espliquen la so apaición y caltenimientu''. Diss. State University of New York at Albany, 2005.
== Enllaces esternos ==
{{wikibooks|Español/La conxugación/El voseo}}
* [http://lema.rae.es/dpd/?key=voseo Voseo nel Diccionario panhispánico de dudas], Real Academia Española.
* [http://cvc.cervantes.es/lengua/thesaurus/pdf/22/TH_22_001_021_0.pdf Sobre'l Voseo en Colombia], [[Institutu Cervantes]].
* [https://web.archive.org/web/20141020124029/http://rialacademia.org/ La Real Academia de la Llingua Frailescana, Chiapas, Méxicu.]
* [http://www.revistas.unal.edu.co/index.php/formayfuncion/article/view/47558/ Un analís sincrónicu del voseo verbal chilenu y d'El Ríu de la Plata]
{{Tradubot|Voseo}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Fórmules de tratamientu]]
[[Categoría:Idioma castellanu]]
[[fr:Dialectologie de la langue espagnole#Voseo]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
oyj2834u0tafee1e8yur0ybgk9ud1gf
4527219
4527218
2026-09-11T03:23:14Z
Antgartor
151852
4527219
wikitext
text/x-wiki
[[Ficheru:Veni.svg|miniaturadeimagen|Conxugación voseante imperativa afirmativa de venir na segunda persona singular del voseo típicu.]]
El '''voseo''' ye un fenómenu llingüísticu dientro de la [[Idioma español|llingua española]] nel que s'emplega'l [[pronome]] «vos» xunto a ciertes conxugaciones verbales particulares pa dirixise al interlocutor en llugar d'emplegar el pronome «tu» en situaciones de familiaridá.
Por estensión, puede referise al [[Voseo#Voseo_pronominal|meru usu del pronome "vos"]] o, otra manera, al [[Voseo#Voseo_verbal|meru usu de les sos conxugaciones verbales]] xunto al pronome "tu".
Estrémense dos tipos de voseo:<ref name=DPD-RAE/>
* El '''voseo reverencial''',<ref name=DPD-RAE/> que consiste n'usar el pronome "vos" pa dirixise [[Fórmules de tratamientu|reverencialmente]] a la segunda persona gramatical —tanto singular como plural—, implicando la conxugación verbal de segunda persona de plural: "lo que vos digáis", "vos mirástisme". Forma arcaica y ensin usu dende va dellos sieglos, salvu en delles partes de Venezuela.
* El '''voseo [[Español d'América|dialectal americanu]]''',<ref name=DPD-RAE/> que procede gramaticalmente otramiente, anque la morfoloxía de la so conxugación sufrió distintes evoluciones al traviés del continente; dirixir a la segunda persona de singular y tien valor de tratu informal, oldeando típicamente col tratu formal de ''usté''.
Morfolóxicamente, puede afectar a tolos tiempos y maneres, sicasí, suel acutase al presente d'indicativu.
Na fala del continente americanu, salvu nel oriente de [[Cuba]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> el voseo nun tien en cuenta los sos dos axugos clásicos —vixentes nel español peninsular— de «vos» (pronome oxetu de segunda persona de plural) y el posesivu «vuesu», coles mesmes referíu a la segunda persona del plural. El primeru ye reemplazáu por «a vos» / «te», en cuantes que'l posesivu ye reemplazáu por «el to» / «to/-a/-s».
En zones onde «vos» ye d'usu vulgar, suel asoceder l'intercambiu de les formales pronominales y verbales del tutéu y el voseo: "tu querés", "vos tienes".
L'orixe del voseo remontar a la voz [[Llatín|llatina]] «vos», que xeneralmente yera la forma plural de la segunda persona gramatical, a esceición del casu de los súbditos col so soberanu nel que'l so usu yera pa indicar la so superioridá, usu que se caltuvo nel [[Español medieval|castellán antiguu]].
L'estudiu sistemáticu del fenómenu del voseo n'América empecipia en 1921 con ''Observaciones sobre l'español n'América'' del [[filólogu]] dominicanu [[Pedro Henríquez Ureña]], que ye la primer obra na que s'estudia y espón les variaciones y carauterístiques dialectales de la llingua española n'América.<ref name=Mouton>{{cita llibru |títulu=Language and Philology in Romance|añu=1982|editorial=Mouton Publishers|autor=María Beatriz Fontanella de Weinberg|nome-editor=Rebecca Posner|nome-editor2=John N. Green|isbn=90-279-7906-5|ubicación=Berlín|url=https://books.google.com/books?id=o5UNCmS0W4oC&lpg=PA344&ots=pi20OYMqGb&dq=%22voseo%22%20Henr%C3%ADquez%20Ure%C3%B1a&hl=es&pg=PA344#v=onepage&q&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|páxina=344|idioma=inglés|capítulu=Spanish outside Spain}}</ref><ref name=Uviéu>{{cita llibru |apellíu=González|nome=Horacio|títulu=Beligerancia de los idiomes: un sieglu y mediu de discutiniu sobre la llingua llatinoamericana|añu=2008|editorial=Ediciones Colihue|isbn=978-950-563-409-5|páxines=122-184|allugamientu=Buenos Aires|apellíos2=Uviéu|nome2=Gerardo (capítulu)|url-capítulo=https://books.google.com/books?id=xRBDX709m6UC&pg=PA128&lpg=PA128&dq=voseo+Henríquez+Ureña&source=bl&ots=LdqF9NY_6k&sig=LO0ULH9n3jbqroPMeGiFO1NFCN0&hl=es&sa=X&ei=vc7BUrnTI4nWkQfsroGYDg&ved=0CFQQ6AEwBg#v=onepage&q=voseo%20Henríquez%20Ureña&f=false|fechaaccesu=30 d'avientu de 2013|capítulu=Reposties a la Hestoria del Voseo Arxentín (1828-2006)}}</ref> Henríquez Ureña destaca la presencia del voseo nel Ríu de la Plata, nel sureste de Méxicu, nel suroeste de los Estaos Xuníos, en Centroamérica (salvo la mayor parte de Panamá) y en rexones de Colombia, y califica como xeneralizaciones infundaes la creencia española de qu'en tola América hispana faíase usu del pronome ''vos'' y les formes verbales correspondientes.<ref>Pedro Henríquez Ureña, ''Observaciones sobre l'español n'América''. Páxs. 379-390. Buenos Aires: Academia Arxentina de Lletres, 1921.</ref><ref name=Uviéu/> <!-- Depués en 1930, [[Eleuterio Felipe Tiscornia]] nel so estudiu ''La llingua de Martín Fierro'' referir al voseo nos distintos dialectos hispanoamericanos.<ref name=Mouton/> -->
== Historia ==
=== Antecedentes ===
Hai que remontar l'entamu del voseo español al sieglu IV. Nesi entós, l'emplegu de ''vos'' en llugar de ''tu'' tien un valor social de sumu respetu. Cinxir el so usu al tratu col emperador. La espansión del usu de ''vos'' volveríase más complexa y estensa mientres los sieglos VI y VII, según probar distintos documentos que marquen la estensión de ''vos'' pa una sola persona. Nesta evolución del voseo, [[Iraset Páez Urdaneta|Páez Urdaneta]] cree ver dos variantes sociollingüístiques que quebren la estratificación orixinal de [+ poder] o [+ autoridá]. Son estes variables la pragmaticidad y el sentimentalismu.
N'[[España]], l'emplegu de ''vos'' foi modificar a lo llargo de los sieglos. Foi pasando de ser una exa vertical asimétricu de [+ autoridá] o [+ poder], en que ''vos'' emplegar dende'l estatus social inferior escontra'l superior, a la direición contraria: de superior a inferior, esto ye, p'aquellos colocutores que tienen [– autoridá] o [– poder] y, coles mesmes, del polu de la distancia al de la cercanía. Darréu'l voseo tamién s'emplegó de manera recíproca en persones d'igual estatus. Asina, tenemos que nos ss. XI–XII'l voseo emplegar por rangu social, pragmaticidad y virtú caballeresca, mientres el tutéu acutar al ámbitu familiar. Nos ss. XIII–XIV avanza la [[Reconquista]] y consolídense los grupos sociales (nobleza, cleru y pueblu llanu, compuestu de llabradores, artesanos y mercaderes), de cuenta que el ''vos'' cobró fuercia extragrupal, emplegándose tamién de superior a inferior. Sigue esistiendo'l ''vos'' pragmáticu (cuando s'espera un favor o beneficiu del colocutor), pero pierde vixencia la virtú caballeresca. A finales del sieglu XV, el fin de la [[Reconquista]] modifica nuevamente les fórmules de tratamientu. El ''vos'' utilízase tamién pa quien tienen igual rangu, lo que lleva a una gastadura que fai necesariu la introducción d'una nueva fórmula, ''la vuesa mercé'' col verbu en tercer persona. Entós, el ''tu'' volvió recuperar el so primitivu valor de segunda persona del singular pal enfotu. Esti fenómenu ta recoyíu nos clásicos del [[Sieglu d'Oru]], con ''[[Don Quixote de la Mancha]]'' a la cabeza, y n'obres modernes ambientaes na dómina como la serie del [[Diego Alatriste|Capitán Alatriste]]. El voseo acaba sumiendo del español peninsular y filipino yá nel sieglu XIX; quedando ''usté'' como'l pronome de cortesía, qu'espresa respetu d'un falante escontra otru ente que «tu» representa'l tratu de familiaridá (ente familiares o escontra amigos cercanos) o d'inferioridá (un emplegador escontra'l so emplegáu).
Mientres la conquista y colonización d'América, pos, los españoles emplegaben un sistema qu'incluyía tanto ''vos'' como ''tu'' pa dirixise a un inferior o a un igual, o en situaciones d'enfotu. Este subsistió en toles [[colonia alministrativa|colonies]] hasta aproximao'l sieglu XVIII, dómina na qu'empieza a perdese'l ''vos'' nes rexones de l'[[Hispanoamérica|América española]] que taben más venceyaes económicamente con España: la [[Virreinatu de Nueva España|Nueva España]] (gran parte de Méxicu y Estaos Xuníos), Perú les Antilles y en delles rexones de los actuales Colombia, Venezuela y Ecuador. Mientas tantu, nes rexones más aisllaes del [[Imperiu español]] caltúvose'l voseo, munches vegaes en coesistencia col tratu de ''tu'': [[América Central|Centroamérica]], la [[Rexón andina (Colombia)|rexón andina]] de Colombia y Ecuador, el [[Conu Sur]] y la zona [[Llagu de Maracaibo|marabina]] y [[Cordal de los Andes|andina]] de Venezuela.<ref>{{cita web |url=https://bloglenguaencolombia.blogspot.com/2016/12/vos.html|títulu=Lengua en Colombia: Vos|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|apellíu=Collazos|nome=Ana María Díaz|fecha=4 d'avientu de 2016|sitiuweb=Llingua en Colombia}}</ref><ref>{{cita llibru |apellíos=Collazos|nome=Ana María Díaz|títulu=Desenvuelvo sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555–1976)|url=https://books.google.com/books?id=VJkoCQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=desenvuelvo+sociolinguistico+d'el+voseo+en+la+region+andina&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjQ3-z2-KPRAhVExmMKHbsoCh8Q6AEIJTAB#v=onepage&q=desenvuelvo%20sociolinguistico%20d'el%20voseo%20en%20la%20region%20andina&f=false|fechaaccesu=2 de xineru de 2017|fecha=24 d'abril de 2015|editorial=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=9783110404227|idioma=de}}</ref>
=== Evolución del tratamientu respetuosu ===
N'América dan trés posibilidaes principales de fórmules de tratamientu:
* La mesma de l'América tuteante, onde topamos el tratu de "tu" pa la segunda persona singular d'enfotu y el tratu de "usté" pa la segunda de respetu (por casu, en Puertu Ricu o República Dominicana).
* La mesma de l'América solo voseante, onde la forma d'enfotu ye'l voseo, que coesiste col tratu de respetu por aciu "usté" (por casu, n'Arxentina o la mayor parte de Centroamérica).
* La de l'América tuteante-voseante, onde'l voseo acutar al ámbitu íntimu; el tutéu ye pal enfotu entemediu; y el "usté" úsase como forma de respetu (por casu, en Chile).
== Clases de voseo ==
=== Voseo reverencial ===
Nel voseo reverencial utilizábase'l pronome ''vos'' pal suxetu ("vos miráis"), tornándose en ''vos'' nos casos en que'l pronome cumple la función gramatical de complementu ("os miro"). Sicasí, cuando'l pronome ye preposicional caltiénse'l pronome ''vos'' ("a vos oigo", "con vos caminaré"). El posesivu, al igual que la inflexón verbal, llindar al plural inclusive ante un solu interlocutor. Les formes verbales conxúguense siempres en segunda persona plural ("vos conocéis mi dolor», «mirad a vuestros hijos», «camináis sin prisa»).
L'usu del voseo reverencial ye bien raru na actualidá, salvu en [[Huánuco]] (Perú),<ref name=JorquesJimenez/> ciñéndose a testos qu'intenten reflexar la fala d'otres dómines o pa referise a dellos graos o títulos n'actos solemnes.''“¿Juráis por Dios y estos Santos Evangelios desempeñar leal y fielmente el cargo de Ministro de Estado en el Despacho de… que os confío”''
=== Voseo dialectal americanu ===
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Indicativu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Peninsular<br />plural
! Voseo tipu I<br />singular
! Voseo tipu III<br />singular
! Voseo tipu II<br />singular
! Estándar<br />singular
|-
| -ar || vosotros cantáis || vos cantáis || vos cantás || tú/vos cantái || tú cantas
|-
| -er || vosotros corréis || vos corréis || vos corrés || tú/vos corrís || tú corres
|-
| -ir || vosotros partís || align="center" colspan=2 | vos partís || tú/vos partís || tú partes
|-
| -ar (alternante)|| vosotros colgáis || vos colgáis || vos colgás || tú/vos colgái || tú c'''ue'''lgas
|-
| -er (alternante)|| vosotros perdéis || vos perdéis || vos perdés || tú/vos perdís || tú p'''ie'''rdes
|-
| -ir (alternante)|| vosotros decís || align="center" colspan=2 | vos decís || tú/vos decís || tú d'''i'''ces
|-
| (imperativu) || ¡Vosotros, mirad! || ¡Vos, mirad! || ¡Vos, mirá! || align="center" colspan=2 | ¡Tú/Vos, mira!
|}
Nes otres maneres, la diferencia ye similar.<br />
L'imperativu ye similar al de segunda persona plural, pero pierde la -d final (''hablad'' → ''hablá''); la forma en -r típica de los dialectos de la Península Ibérica ye desconocida.<br />
Pal suxuntivu, esiste variación social.<br />
Nel [[español d'El Ríu de la Plata]], la forma considerada estándar y emplegada nos medios escritos y poles capes medies y altes de la sociedá, ye idéntica a la que s'emplega pa ''tu''; en dellos casos, principalmente nos estratos sociales más baxos y de menor instrucción, l'acentu mover a la última sílaba por asimilación a la forma d'indicativu (que tú ''comas'' -> que vos ''comás'', que tú ''digas'' -> que vos ''digás''), perdiéndose tamién l'alternanza vocálica (que tú ''pierdas'' -> que vos ''perdás''). En dalgún casu, la forma resultante nun ye idéntica a la del indicativu del verbu (que tú ''duermas'' -> que vos ''durmás'', non ''dormás'').<br />
Nos dialectos voseantes fuera del [[español d'El Ríu de la Plata]], la conxugación de vos nel suxuntivu (''durmás, perdás, empecés'', etc.) pertenez al usu normal y nun tien nada que ver cola capa social o la educación d'una persona (voseante).
El voseo dialectal americanu, o a cencielles voseo, tien un usu distintu al voseo antiguu: nun ye reverencial, sinón que denota familiaridá col interlocutor nes rexones nes que se practica. Esisten dos tipos de voseo que se dan simultáneamente o independientemente dependiendo de la rexón: el voseo pronominal y el voseo verbal.
{| cellpadding="1" style="float:right; border: 1px solid #88a; background-color: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 85%; margin: 0 15px; white-space: nowrap"
|+ '''Suxuntivu Presente'''
|- style="background-color: #ccf" |
! Desinencia
!Tipu 1
! Tipu 2
! Tipu 3
! Tipu 4
|-
| -ar || cantéis || cantís || cantés || cantes
|-
| -er || corráis || corrái || corrás || corras
|-
| -ir || partáis || partái || partás || partas
|-
| -ar (alternante)|| colguéis || colguís || colgués || cuelgues
|-
| -er (alternante)|| perdáis || perdái || perdás || pierdas
|-
| -ir (alternante)|| durmáis || durmái || durmás || duermas
|-
| colspan=5 | <small>Tipu 1: '''vosotros''' peninsular y '''vos''' camagüeyanu y zulianu.<br />Tipu 2: '''voseo verbal''' [[Español chilenu|chilenu]].<br />Tipu 3: '''vos''' xeneral (sacante l'español d'El Ríu de la Plata).<br />Tipu 4: '''vos''' del Ríu de la Plata y '''tuteo'''.</small>
|}
==== Voseo pronominal ====
El voseo pronominal ye l'usu del pronome ''vos'' como suxetu ("vos comés"), vocativu ("¡Vos, ayudame!"), como complementu con preposición ("Te vi a vos"), y como términu comparativu ("Es tan alto como vos"). Nos casos de complementos ensin preposición y los pronomes átonos utilízase "te" y "el to" ("Te está mirando a vos", "¿Vos viste como quedó tu auto?"), y nel casu del posesivu, utilízase "tu" o "tuyo" ("Vos dijiste que era tu auto. Vos dijiste que era tuyo.")
==== Voseo verbal ====
Llámase voseo verbal a la variación nes desinencies verbales de la segunda persona del plural pa referise a la segunda persona del singular. Esisten distintos cambeos na desinencia verbal según razones xeográfiques y culturales.
==== Otres variaciones ====
L'emplegu de "vos" en llugar de "tú" ye unu de los fenómenos más carauterísticos del español d'El Ríu de la Plata. Nel [[español d'El Ríu de la Plata|dialectu d'El Ríu de la Plata]], l'[[español paraguayu|dialectu paraguayu]], el [[Español camba|dialectu camba]] y nos países de Centroamérica ([[Costa Rica]], [[El Salvador]], [[Guatemala]], [[Hondures]] y [[Nicaragua]]) la conxugación de voseo de normal difier de la tuteante tan solo en presente de la manera indicativa, nel imperativu, el presente de suxuntivu y, en dellos casos, al pretéritu d'indicativu: "tú cantas/vos cantás", "canta tú/cantá vos", "tú eres/vos sos", "tú mueves/vos movés", "que tú cantes/que vos cantés", "tú cantaste/vos cantaste".<br />
Nel vernacular d'El Ríu de la Plata el voseo verbal tamién s'estiende al pretéritu indefiníu{{ensin referencies}} y al presente de suxuntivu ("quiero que vos cantés", "dijistes que era tarde"), pero nun son bien vistes nel rexistru cultu y prefiérense les formes del tutéu: "que vos cantes", "dijiste que era tarde".
Nel sureste de [[Méxicu]] ([[Chiapas]], [[Tabasco]]),<ref name=Mundell>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Acerca de dónde y cómo se emplea el voseo en Hispanoamérica] ''... En los dos estados sureños de Chiapas y Tabasco, ambos en la frontera con Guatemala, el voseo sobrevive en el habla coloquial en zonas rurales... Este empleo del voseo afecta los tiempos verbales del presente de indicativo, el pretérito agregando una /s/ al final de su terminación, el futuro de indicativo utilizando la terminación de –és en vez –ás del tuteo y el imperativo.''</ref> y el centru y occidente de [[Colombia]] suelse usar el voseo verbal pal presente del indicativu, del imperativu y tamién pa la manera suxuntiva.
Sicasí, nel [[español chilenu|dialectu chilenu]] el voseo asocede pal presente, pretéritu imperfectu y condicional de la manera indicativa y pal presente y pretéritu imperfectu de la manera suxuntiva. Práuticamente sumió la forma en futuru simple, pol so reemplazu pola paráfrasis formada por dir en presente y un verbu n'infinitivu, sacante en dellos llugares como'l [[español de Chiloé]], onde otra manera tradicionalmente solo úsase'l tutéu nos otros tiempos.
La razón ye que la conxugación provién del voseo reverencial y nos sos oríxenes yera totalmente independiente de «tu». La segunda persona del singular podía entós tomar dos formes: la de tratu normal ("tú") y la reverencial ("vos"). Güei tamién esiste [[ustedeo]], que vien del tratu reverencial "vuestra merced". El plural tomóse tantu de "vos", como de "usted", y güei úsase n'España "vosotros", mientres nel restu del mundu de fala española utilízase "ustedes". Asina, "vos sos" provién de "vos sois", "vos movés" de "vos movéis" y "pensá vos" de "pensái vos". Esta coincidencia nun esiste en países como [[Chile]], onde se diz "vos/tú soi/erís", "vos/tú movís", con monoptongación de -éis en -ís, y "piensa vos/tú". El voseo usáu nel estáu [[Venezuela|venezolanu]] de [[Zulia]] concuerda cola conxugación del voseo reverencial; en Zulia dizse "vos sois", "vos movéis".
{| {{tablaguapa}} align="center"
|+ '''Desinencies n'Indicativu Presente'''
|-
! bgcolor="#e0e0ff" |'''Tipu''' (nomes alternativos)
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ar'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−er'''
! bgcolor="#e0e0ff" |'''−ir'''
|-
| '''Voseo tipu 1''' ('''Voseo clásicu''') || −áis || −éis || −ís
|-
| '''Voseo tipu 2''' || −áis* || −ís || −ís
|-
| '''Voseo tipu 3''' ('''Voseo típicu''') || −ás || −és || −ís
|-
| '''Voseo tipu 4''' || −ás || −és || −és
|-
|colspan="4" |
<small>TIPU 1</small> Voseo ortodoxu, correspuende col voseo reverencial antiguu. Escuchar en Venezuela (Zulia), Colombia ([[La Guajira]] y [[Cesar]], estremeres col Zulia venezolanu), nel noroeste de Bolivia, nel centru de Panamá ([[Península de Azuero]]), y nuna pequeña franxa al oriente de Cuba.<br />
<small>TIPU 2</small> Escuchar na sierra d'Ecuador, la zona meridional de Perú, en Chile, noroeste d'Arxentina y el suroeste de Bolivia.<br />
<small>TIPU 3</small> Asocede nel sureste de Méxicu, en Centroamérica (sacante Panamá), la mariña pacífica y zona andina de Colombia, zona andina de Venezuela, la mariña d'Ecuador, l'este de Bolivia, Paraguay, Arxentina y Uruguái. Ye aceptáu como parte de la norma culta n'Arxentina, Paraguay y Uruguái.<br />
<small>TIPU 4</small> Asocede n'Arxentina (Santiago del Estero).<br />
<nowiki>*</nowiki> En Chile nunca se pronuncia nin s'escribe la "s" nes formes terminaes en "-áis". Exemplu d'esto sería'l "pensái", "querái", etc.
|}
Polo xeneral, el voseo n'Arxentina, Paraguay, Uruguái, Centroamérica, l'oriente de Bolivia, el sur de la Guajira y el norte del Cesar de Colombia esanicia la «i» de la conxugación verbal de segunda persona orixinal. Sicasí, el voseo en Chile monoptonga -éis en -ís y [[Aspiración (fonética)|aspira]] la «s» final na so pronunciación (fechu qu'asocede con toles eses finales nel español chilenu), ente que el de Zulia ye fiel a la forma orixinal.
Na Arxentina, oriente de Bolivia, Paraguay y Uruguái el voseo ye aceptáu universalmente, tantu poles distintes clases sociales, como na llingua escrito y oral. La [[Real Academia Española]] inclúi na so [https://web.archive.org/web/20060501220545/http://buscon.rae.es/diccionario/drae.htm diccionariu en llinia] puramente les conxugaciones de voseo consideraes prestixoses n'Arxentina, Paraguay o Uruguái.<ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=9930 ser]</ref><ref>Conxugación del verbu [http://buscon.rae.es/draeI/SrvltGUIVerbos?orixe=RAI&IDVERBO=6903 haber]</ref> Estes conxugaciones son les utilizaes nes principales ciudaes d'[[Arxentina]], en [[Asunción]] y [[Montevidéu]] poles capes baxes, medies y altes de la sociedá y esclúin -polo xeneral- al [[Manera gramatical#Manera suxuntiva|manera suxuntiva]].
La correspondencia verbal n'Uruguái alternar cola de "tú": "tú tenés, vos tenés"; "tú sos, vos sos". Daqué similar a lo qu'asocede n'Arxentina cola correspondencia del presente suxuntivos: "vos sepas, vos sepás"; "vos puedas, vos podás"; y en Chile con "tú tenís, vos tenís"; "tú soy/erís, vos soy/erís"; "tú podái, vos podái".
== Distribución xeográfica ==
[[Ficheru:Estamos con vos (5362879458).jpg|thumb|300px| Voseo nun anunciu de despidida del cantante arxentín [[Sandro]] en [[Buenos Aires]] - Arxentina]]
N'España, el voseo aguantó en delles zones aisllaes. Por casu, n'Andalucía entá s'emplegaba nel sieglu XIX, según surde de documentos lliterarios, por casu, les noveles de [[Fernán Caballero]]. Estremar del voseo americanu en que se rexistra pal enfotu entemediu. Esto ye, el tutéu ye en direición escontra baxo (fíos o criaos) o igualitariu, na suma intimidá (ente hermanos o cónyuges), en cuantes que'l voseo emplegar pa una distancia entemedia, en direición de baxo escontra riba (fíos a padres, por casu), o en forma simétrica, cuando nun esiste sumu enfotu (por casu, ente vecinos). Persiste inda entemecíu col usu del tu na zona oriental de la provincia de Lugo,{{ensin referencies|<!-- mayu 2016 -->}} probablemente por influencia del arcaizante idioma gallegu, que tamién reemplazó na so forma más habitual el pronome «vos» por «ti» (que ye l'equivalente del «tu» español).
N'América, el voseo persistió en gran parte del so territoriu con distinta suerte. Instalar na norma culta, nel [[Ríu de la Plata]], pero ye rural o subestándar en munchos países. N'otros, como en Venezuela, tratar d'una norma rexonal (esto ye, que, en determinaes zones, hai un arguyu localista pol so emplegu).<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm|títulu=español - La Páxina del Idioma Español = L'español - Etimoloxía - Llingua española|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm|fechaarchivu=13 de marzu de 2016}}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref> N'América Central el voseo de tipu d'El Ríu de la Plata ye aceptáu solo nel contestu familiar. El tutéu ye la norma de prestíu, asocede nun contestu non familiar, na espresión escrita y predomina nos medios de comunicación. Solo na fala de Nicaragua y Costa Rica, el tutéu ye casi inesistente.<ref name=DPD-RAE/>
Anguaño, el voseo distribuyir en distintes partes del mundu hispanu, pero predomina n'[[América Central]], con esceición de [[Panamá]], onde ye parcial y úsase en provincies como Veraguas, Herrera, Los Santos y Chiriqui. [[América del Sur|Suramérica]], n'[[Arxentina]], oriente de [[Bolivia]] (departamentos de [[Tarija]], [[Santa Cruz de la Sierra]], [[Departamentu del Beni|Beni]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]), [[Uruguái]] y [[Paraguái]].
El tutéu y el voseo alternar nel centru de [[Chile]]; n'[[Ecuador]] nes provincies de la sierra, y nes provincies de Manabí y Esmeraldas. Nel occidente y nororiente de [[Colombia]] (departamentos de [[Nariño (Colombia)|Nariño]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]], [[Valle del Cauca]], [[Quindío]], [[Risaralda]], [[Caldas]], [[Antioquia]], [[Norte de Santander]] ([[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), [[La Guajira]] y [[Cesar]]), occidente de [[Venezuela]] (estaos [[Zulia]] y [[Falcón]]), centru de [[Panamá]] y sur de [[Méxicu]] (estaos de [[Chiapas]] y [[Tabasco]]).<ref name=Mundell /> N'[[España]], [[Guinea Ecuatorial]], [[República Dominicana]] y [[Puertu Ricu]], l'usu de vos sumió por completu na fala. En [[Cuba]] y [[Perú]] el voseo atopar en víes de desapaición, solo percíbese nuna pequeña franxa de la zona oriental de Cuba y nes fronteres norte y sur de Perú.
=== Países con voseo xeneralizáu oral y escritu ===
[[Ficheru:Voseo-extension-real.PNG|thumb|400px|{{Lleenda|#000070|Voseo xeneralizáu de forma oral y escrita}}{{Lleenda|#0077e5|Voseo oral xeneralizáu}}{{Lleenda|#A2D2FC|Voseo coesistente col tutéu o voseo rexonal desprestixáu}}{{Lleenda|#8F8F8F|Ensin voseo}}]]
* [[Arxentina]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tu" solo en delles rexones del norte)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc. En Santiago del Estero, nel Norte Arxentín, ye común oyer «tú», y «vos» entemecíos, Exemplos: tú vivís, vos vives, tú tenés, vos tienes, vos dices?, tú dicís?, Etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Paraguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)
: El so emplegu ye universal y aceptáu en tolos niveles sociales, ye la norma d'usu oral y escrita a nivel familiar, a nivel de prensa, a nivel académicu, etc.<ref name=DPD-RAE/>
* [[Uruguái]] (voseo pronominal y verbal, el pronome ''tú'' ye usáu con formes verbales de ''vos'')
: Les formes de voseo son aceptaes ensin reserva por toles clases sociales. Sicasí en Montevideo ye más prestixosu l'usu de ''tú'' coles formes verbales de ''vos'', anque coloquialmente ye más utilizáu'l voseo d'El Ríu de la Plata. Y en l'interior del país ye usáu'l "tú", por casu en Rocha, Rivera y departamentos redoma a Brasil. Ente que el restu del país ye usáu'l "tú" solo o coles formes verbales del "vos".<ref name=DPD-RAE/>
: L'emplegu de la forma pronominal de ''tú'' ye minoritariu y persiste en dos rexones: a) na zona ultraserrana, y b) na cuenca del ríu Tacuarembó, cerca de la frontera con Brasil.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
=== Voseo xeneralizáu; prestíu n'ambientes formales varia según rexones ===
* [[Bolivia]] (Oriente: voseo pronominal y verbal; Occidente: voseo verbal; Sur: voseo y tutéu pronominal, voseo verbal)
: Nel oeste (la zona andina: [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]], [[Departamentu d'Oruro|Oruro]], [[Departamentu de Potosí|Potosí]], [[Departamentu de Chuquisaca|Chuquisaca]] y [[Departamentu de Cochabamba|Cochabamba]]) carauterizar pol tracamundiu de les formes pronominales de voseo y tutéu;<ref name=DPD-RAE/> les formes verbales son tuteantes con esceición del imperativu y na escritura y nel rexistru cultu caltiénse l'usu de 'tú'.<ref name=ABL/> Nel este del país (la zona llana: [[Departamentu de Santa Cruz|Santa Cruz]], [[Departamentu de Tarija|Tarija]], [[Departamentu del Beni|Beni]], norte de [[Departamentu de La Paz (Bolivia)|La Paz]] y [[Departamentu de Pando|Pando]]) ye más común el voseo pronominal y verbal de tipu d'El Ríu de la Plata;<ref name=DPD-RAE/> siendo frecuente'l so usu en televisión y prensa escrita.<ref name=ABL>{{cita web |autor=José Mendoza Quiroga|títulu=Antecedentes ling üísticos pa una fisonomía del castellán de Bolivia|url=http://www.academiadelalengua-bo.org/IMG/pdf/discursu_12_payares_2012_jmq.pdf|fechaaccesu=17 de xunetu de 2014|fecha=12 de payares de 2012|editorial=Academia Boliviana de la Llingua|páxines=15–17}}</ref> Nel sur ([[Tarija]]) ye aceptáu en forma oral el voseo verbal de tipu 2 y 3, xunto cola alternanza de los pronomes 'vos' y 'tu'; el voseo pronominal ta acutáu al rexistru informal, siendo'l tutéu pronominal la forma de prestíu.<ref name=ABL/>
* [[Costa Rica]] (voseo pronominal y verbal, el pronome "tú" ye práuticamente inesistente)<ref name=DPD-RAE/><ref>Revista Paquidermu: [http://www.revistapaquidermo.com/archives/5165 El español de Costa Rica: entre el tuteo y el guatafoc]</ref><ref>nacion.com: [https://web.archive.org/web/20120310103107/http://dycon.nacion.com/blogs/blog15.php/el-uso-del-tu-en-la-farandula-la-televis El uso del 'tú' na farándula, la televisión y la publicidad]</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |títulu=Archived copy |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20150628124903/http://www.revistacienciassociales.ucr.ac.cr/el-uso-de-los-pronombres-vos-y-usted-en-costa-rica/ |fechaarchivu=2015-06-28 }}</ref><ref>La Nación (13 de xunu de 2010): [http://www.nacion.com/archivo/voseo-costarricense-emNueva-gramaticaem_0_1128287203.html El voseo costarricense en la Nueva gramática]</ref>
: El tratu de ''vos'' ta tamién bien estendíu, y asocede especialmente ente familiares, amigos y persones cercanes al llocutor.<ref name=DPD-RAE/><ref>{{cita publicación|url=http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|títulu=De tú y vos... y de usted|editorial=ANCORA - La Nación (Costa Rica)|autor=Miguel Ángel Quesada Pacheco|fecha=13 de marzu de 2010|fechaaccesu=22 de xunetu de 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100323043810/http://www.nacion.com/2010-03-14/Ancora/NotasSecundarias/Ancora2289692.aspx|archivedate=2010-03-23}}</ref> Xeneralmente, la mayoría de la población prefier tratar de ''usted'' a toles persones. El tutéu ye mal vistu y connota pedantería.<ref name=DPD-RAE/> El voseo ye mayoritariu en Cartago, San José y Heredia Centru. En delles zones, el tratu de ''vos'' coesiste col de ''usted'': en Heredia, Alajuela y zones rurales, y nes provincies costeres (Guanacaste, Puntarenas y Limón) empléguense dambos.
=== Voseo xeneralizáu; tutéu prestixosu n'ambientes formales ===
* [[Chile]] (voseo verbal; el voseo pronominal ye consideráu descomanadamente coloquial,<ref>{{cita web |url=http://aplica.rae.es/grweb/cgi-bin/v.cgi?i=KuShxSSztjLlUBWN|títulu=Nueva gramática de la llingua española (2009)|fechaaccesu=20 de xunetu de 2017|autor=|enllaceautor=|fecha=|sitiuweb=|editorial=|idioma=}}</ref> vulgar o despreciatible)
: El voseo ye fenómenu xeneral que solo asocede na fala familiar y coloquial; afecta a tolos tiempos y maneres verbales, pero ye raramente usáu n'imperativu.<ref name=DPD-RAE>{{cita web |url=http://lema.rae.es/dpd/?id=iOTUSehtID6mVONyGX |títulu=Dicccionario panhispánicu de duldes - Voseo |fechaaccesu=12 de xineru de 2012 |autor=Real Academia Española |editorial=www.rae.es}}</ref><ref>{{cita publicación |autor=Kapović, Marko |añu=2007 |títulu=Fórmules de tratamientu en dialectos d'español; fenómenos de voseo y ustedeo |publicación=Hieronymus |númberu=1 |páxines=65-87}}</ref> Ye común l'aspiración de la 's' nes terminaciones verbales en ''−ís'' y la so desapaición nes formes en ''−áis''.<ref name=DPD-RAE/> Nes ciudaes y en tol centru del país, ye comúnmente usáu en situaciones informales. Na fala culta úsase'l tratu de ''tu''. El tratu de ''vos'' ye consideráu «vulgar».<ref name=DPD-RAE/>
* [[El Salvador]] (coesistencia de voseo y tutéu; el voseo ye pronominal con formes verbales de ''vos'' y ''tú'')
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref>Susana V. Rivera-Mills: [http://www.lingref.com/cpp/hls/13/paper2478.pdf Use of Voseo and Llatín Identity: An Intergenerational Study of Hondurans and Salvadorans in the Western Region of the U.S.]</ref><ref name=PSU>John M. Lipski: [http://www.personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf L'español que se fala n'El Salvador y la so importancia pa la dialeutoloxía hispanoamericana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830182855/http://personal.psu.edu/jml34/salvador.pdf |date=2021-08-30 }}</ref> Nel ámbitu más informal, predomina'l tratu de ''vos'' coles formes verbales de ''tú'', anque ta bien estendíu l'usu de les formes verbales de ''vos'', especialmente n'imperativu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador>Ortiz, Martha D., ''''[http://scholarworks.sjsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3056&context=etd_theses El voseo n'El Salvador]'''' (2000). Master's Theses. Paper 2060. Consultáu'l 30 d'avientu de 2013.</ref>
:Hai de solliñar que l'usu de ''usted'' y ''tú'' pal tratu d'enfotu ta bien estendíu, sobremanera en persones mayores de 20 años, y supera al de ''vos'' nos 2 grupos de mayor edá (adultos y vieyos); ente qu'en neños y adolescentes ye universal el tratu de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> Nel ámbitu llaboral prefierse ''usted'' o ''tú'', ente que nel escolar prefierse ''usted'' na rellación alumnu-maestru (y viceversa), y ''vos'' ente los alumnos.
:Xeneralmente considérase que'l voseo indica "familiaridá". Tamién se-y considera "vulgar" y que'l so usu "nun tien un prestíu manifiestu".<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Guatemala]] (voseo verbal y pronominal)
: El voseo asocede principalmente ente persones d'edá y xéneru similar. El tutéu ye formal y profesional pero non tan formal como l'usté que s'utiliza escontra les persones mayores o desconocíes. Ente les muyeres ye frecuente'l tratu de ''tú'', anque empleguen ''vos'' dependiendo del nivel d'enfotu; ente que nos homes l'usu de ''tú'' ye mal vistu, porque se-y percibe como una forma d'afeición ya inclusive de [[homosexualidá]]. Ente persones de distintu xéneru nun asocede'l tratu de ''vos'', prefierse ''tú'' o ''usted''. Sicasí, xeneralmente l'usu de tu ye utilizáu coles formes verbales de vos.
:Ente hermanos el tratu de ''vos'' ye xeneralmente recíprocu. Les persones de mayor edá o autoridá suelen ser trataos de ''usted'', ente que estos traten a los de menor edá o autoridá de ''tú'' o de ''vos''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/><ref>{{cita web |url=http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |títulu=Formes pronominales de tratamientu nel español actual de Guatemala |fechaaccesu=17 d'ochobre de 2011 |autor=Toursinov, Antón |urlarchivu=https://archive.today/20120711215004/http://beepdf.com/doc/236367/fpt_guatemala.html |fechaarchivu=11 de xunetu de 2012 }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.url.edu.gt/PortalURL/Archivos/53/Archivos/RevistaVoces1.pdf |títulu=Identidad y cortesía verbal en dos grupos de fala: comportamientu social y actividaes llingüístiques |fechaaccesu= 17 d'ochobre de 2011|autor= Acevedo-Halvick, Ana}}</ref>
* [[Hondures]] (voseo pronominal y verbal, coesistencia col tutéu)
: Predomina un sistema terniario, nel que ''vos'' ye'l tratamientu familiar o d'enfotu, ''tú'' el tratamientu de formalidá entemedia y ''usted'' el tratamientu más formal.<ref name=DPD-RAE/><ref name=Lingref/><ref name=PSU/>
: El tratu de ''tú'' ye predominante nos medios de comunicación.{{ensin referencies}} L'usu del tutéu ye mal vistu ente homes.{{ensin referencies}}
* [[Nicaragua]] (voseo pronominal y verbal, el tutéu ye minoritariu)<ref name=DPD-RAE/>
: El tratu de ''vos'' ente familiares y amistaes ta xeneralizáu nel país, sicasí'l tratu de ''tú'' esiste de manera minoritaria. Xeneralmente n'ambientes formales prefier tratase d'a ''tú'' que d'a ''vos'',<ref name=DPD-RAE/> y xeneralmente cuando hai estranxeros ensin familiarizar col "vos".
: El voseo asocede de forma común nel tratu familiar y públicamente ente persones de la mesma edá o ente amigos. Como cortesía o respetu a persones d'importancia pública (executivos, emplegadores, profesionales, etc.), a adultos o persones de mayor edá emplégase ''usted''.
: El voseo, sicasí, gana cada vez más importancia formal nel mercáu comercial y lliterario d'esti país.<ref>{{cita web |url=http://www.oec.eu/vos_ye.html|títulu=Voseo|fechaaccesu=28 de marzu de 2017|fecha=21 de setiembre de 2011|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110921171037/http://www.oec.eu/vos_ye.html|fechaarchivu=21 de setiembre de 2011}}</ref>
=== Países con voseo non xeneralizáu ===
Los siguientes países tienen l'usu en determinaes partes de la so xeografía:
* [[Colombia]]
[[Ficheru:Proba que sos capaz2.jpg|thumb|300px| Campaña de l'alcaldía de [[Cali]], Colombia.]]
: Nel occidente del país (departamentos de [[Valle del Cauca]], [[Cauca (Colombia)|Cauca]] y [[Nariño (Colombia)|Nariño]]), na [[Rexón paisa]] (departamentos d'[[Antioquia]], [[Caldas]], [[Risaralda]], [[Quindío]] y norte del [[Valle del Cauca]]), y al nororiente del país, nel occidente de [[Norte de Santander]] (provincia d'[[Ocaña (Norte de Santander)|Ocaña]]), sur de [[Bolívar (Colombia)|Bolívar]] y sur del [[Cesar]]. Na [[Rexón Caribe (Colombia)|Costa Caribe]] ye usáu'l tutéu, nel restu de Colombia predomina'l ustedeo. Solo nel sur de [[La Guajira]] y el norte del [[Cesar]] ([[Valledupar]] y la so contorna) el voseo ye prestixosu y asocede en toles clases sociales.
* [[Cuba]]
: Ta en víes de desapaición el so emplegu, solo esiste nun sector de la zona oriental entendíu por [[Camagüey]], [[Bayamo]] y [[Manzanillo (Cuba)|Manzanillo]]. Ye más xeneralizáu nos montes y el campu, nes zones urbanizaes, cola esceición de Camagüey, nun s'utiliza.
: L'usu del pronome ''vos'' escúchase más na fala de los adultos y vieyos, anque tamién s'utiliza en momentos d'enoxu pa da-y mayor fuercia a un insultu; el voseo verbal tien un usu xeneralizáu y emplégase como tratamientu familiar y d'enfotu.
: A diferencia del restu de Hispanoamérica, los pronomes ''vos'' y ''el vuesu'' siguen usándose, anque pueden alternase por ''te'' y ''to'', respeutivamente. El pronome plural ''vós'' usar pal tratamientu cortés en ciertos contestos.
* [[Ecuador]]
: Na sierra norte y central utiliza'l voseo pronominal non verbal, ye dicir el pronome "vos" coles conxugaciones verbales del pronome tu (vos yes, vos tienes, etc.), y na mariña d'[[Esmeraldas (Ecuador)|Esmeraldas]]. Nel restu d'[[Ecuador]] predomina'l tutéu.
* [[Méxicu]]
: En casi tol estáu de [[Chiapas]], sacante les ciudaes mayores,<ref name=Chiapas/> y en rexones rurales de los estaos de [[Tabasco]],<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica] ''(...) Nos dos estaos sureños de Chiapas y Tabasco, dambos na frontera con Guatemala, el voseo sobrevive na fala coloquial en zones rurales (...) Esti emplegu del voseo afecta los tiempos verbales del presente d'indicativu, el pretéritu amestando una /s/ a la fin de la so terminación, el futuru d'indicativu utilizando la terminación de ''−és'' en vegada ''−ás'' del tutéu y l'imperativu.''</ref> [[Yucatán]] y [[Quintana Roo]].<ref name=Espanol-en-America>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA234#v=onepage&q=voseo%20Chiapas%20Tabasco%20Yucat%C3%A1n%20Quintana%20Ruco&f=false '''L'español n'América'''.]</ref> El voseo ye de tipu verbal con tutéu pronominal.<ref>[http://www.wfu.edu/~mundja0/voseoensayo.pdf Alrodiu de ónde y cómo s'emplega'l voseo en Hispanoamérica]</ref><ref name=Chiapas>{{cita llibru |apellíos=Contreras García|nome=Irma|títulu=Les etnies del Estáu de Chiapas|url=https://books.google.com/books?id=Sorac3Ul6nAC&pg=PA69&dq=voseo+en+Chiapas&hl=es&ei=9ekxTumMNub20gGX-pz1Cw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=voseo%20en%20Chiapas&f=false|fechaaccesu=28 de xunetu de 2011|añu=2001|editor=Universidad Autónoma de Méxicu, UNAM|allugamientu=Ciudá de Méxicu, Méxicu|isbn=9683690890|id=ISBN 978-968-36-9089-0|páxines=69-70|cita=L'Estáu de Chiapas permaneció aislláu del país, motivu pol cual la so evolución foi distinta y, por eso, tamién, na fala común caltiénense voces y formes casi sumíes n'otros llugares o a puntu de sumir. (...) A cuenta de los arcaísmos, na fala cotidiana actual de los chiapanecos acostumen a acentuar los verbos, a conxugalos, como si fueren pallabres agudes; sobremanera la segunda persona tantu del singular como del plural; esta forma d'espresión propia de tol estáu atopar nel ''Cuadiernu de llingua tzendal fechu nel añu de 1798'', d'autor anónimu; ente les entrugues sobre los mandamientos de la llei de Dios diz: ¿'''Havés''' dexáu d'oyer misa los domingos o n'otros díes de fiesta?; '''explicá''' bien el to pecáu, non '''tengás''' vergüenza; '''llamá''' al to compañeru, non '''sós vos''' a quien llamo; ¿'''tenés''' dalguna torga con esa muyer con quien te vas casar?; ¿te '''penáis''', porque non '''havés''' amáu a Dios por dellos pecaos que '''havés''' fechu?; anque yá non '''podés''' confesar vocalmente, non te '''desconsolés''' porque Dios ye misericordiosu; '''cisqué''' misericordia, '''arrepentíte''' de los tos pecaos, por que yo te dea l'absolución; '''entendés''' lo que te digo?; ¿'''sós''' mudu?; '''tené''' la candela, etcétera. Nel ''Confesionariu pa confesar a los yndios pol so ydioma. Sacáu en llingua chanabal por Marcial Camposeca'' en 1819, ente ''"Dellos bocablos mui ''(sic)'' necesarios" [f7 v.]'', diz: '''''Hazé''' pola señal; '''traé''' fueu; '''batí''' chocolate; '''andá''' que toquen a misa; '''andá dexá''' la ropa; '''andá comprá''' pan; '''andá ensillá''' el caballu; '''andá llamá''' a fulanu, '''vení''' a ver lo que toi faciendo'', <o>formes d'espresión qu'escuchamos inda na actualidá.</o> <br /> (...) L'usu del voseo presentar en gran parte del Estáu; apaez en tolos países de fala española del Continente; sicasí naide esmolecióse por faer un estudiu al respeutu. El voseo en Chiapas puede trabayase a partir del infinitivu nos verbos, yá que pa señalar l'imperativu, basta con quitar la ''r'' final del infinitivu y danos l'imperativu de segunda persona singular, qu'a pesar de ser tan frecuente nel Continente, nengún llibru de testu mentar, ej.: ¿que querés vos?}}</ref> Asocede principalmente ente la población indíxena ensin escolarizar, lo qu'incide en que'l so emplegu sía consideráu "vulgar" y carauterísticu d'una persona "pocu educada".<ref name=Espanol-en-America/> El so emplegu ye xeneralizáu en [[San Cristóbal de Les Cases]],<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/> según na ciudá de [[Chiapa de Corzo]], na rexón de [[La Fraylesca]], y en dellos poblaos rurales, toos ellos nel estáu de Chiapas.{{ensin referencies}}
* [[Panamá]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Nel estremu occidental (a lo llargo de la frontera con Costa Rica), y nel interior de la [[península de Azuero]]; les carauterístiques del voseo panamiegu facer similar al voseo zuliano, cola única esceición de que s'alternen los pronomes ''tu'' y ''vos'' y que solo asocede nel presente del indicativu y nel imperativu. Considérase-y arcaicu y rústicu, y atópase n'amenorgamientu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Perú]] (delles zones de voseo y tutéu alternaos)
: Asocede nel norte y el sur, y ye desconocíu nel restu del país.<ref>{{cita web |url=http://www.unizd.hr/Portals/8/hieronymus/Marko%20Kapovic%20-%20Voseo%20y%20ustedeo.pdf |títulu=Formes de tratamientu en dialectos del español; fenómenos de ''voseo'' y ''ustedeo'' |fechaaccesu=27 de mayu de 2008 |autor=Kapovic, Marko }}</ref> La carauterística del voseo nel norte de Perú ye la combinación de voseo pronominal y tutéu verbal; en [[Huánuco]], ''tu'' emplegar ente familiares cercanos, ''usté'' como tratu entemediu, y ''vos'' como honoríficu.<ref name=JorquesJimenez>Daniel Jorques Jiménez, [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA219&dq=Voseo+Perú+Arequipa+Huánuco&f=false '''Interpelación y espacios comunicativos'''].</ref> Les carauterístiques del voseo nel sur son :<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Altérnase ''tu'' y ''vos'' coles formes verbales del voseo n'imperativu y nos distintos tiempos d'indicativu, pa los demás maneres verbales empléguense les formes de ''tu''.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
::* Monoptongación na so desinencia similar al voseo arxentín o'l d'El Ríu de la Plata, cola esceición de la terminación ''−éis'' que s'amenorga a ''−ís'', como nel voseo chilenu.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
:Ta en víes de desapaición tantu nel norte como nel sur del país, quitando en Arequipa, onde se vosea nes árees urbanes.<ref name=DPD-RAE/> Emplegar en: Arequipa; y emplégase en zones de: Moquegua, Tacna, y na zona meridional de Puno. Emplegar con menos puxanza en: Áncash, el dep. de San Martín, en La Llibertá, en Lambayeque y en Cajamarca, amás de Huánuco.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
* [[Puertu Ricu]]
: Apaez nel estremu oriental de la isla, en [[Fajardo]], un voseo frecuente que nun ye compartíu polos falantes cultos.<ref>[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&pg=PA232#v=onepage&q=voseo%20Fajardo%20Puertu%20Ricu&f=false '''L'español n'América'''.]</ref>
* [[Venezuela]]
: Asocede nel noroccidente, na zona del llagu Maracaibo y en Los Andes venezolanos. Esisten dos modalidaes: la zuliana y l'andina. El voseo zuliano ([[Zulia]], Falcón, parte de Trujillo y de Lara)<ref name=Vzla>Daniel Jorques Jiménez: [https://books.google.com/books?id=dK_GPakJy74C&pg=PA227&dq=Voseo+Venezuela+Zulia+Trujillo&f=false Interpelación y espacios comunicativos]</ref> carauterizar pol emplegu de les formes verbales del voseo reverencial, que difieren de la norma arxentina en que les terminaciones verbales son diptongaes. Sicasí, empléguense les formes del paradigma ''tu'' pal acusativu y el posesivu; el so usu ye aceptáu na fala culta. Nel voseo andín (Táchira, Mérida, sur de Lara, parte de Trujillo)<ref name=Vzla/> los verbos son similares al zuliano, sicasí, el voseo ye solo verbal.
=== Países onde'l voseo ye inesistente ===
Nos siguientes países, l'usu de vos casi sumió por completu na fala, si llegó a esistir; solo úsase retóricamente y n'escritos antiguos o llitúrxicos:
* [[España]]
* [[Filipines]]
* [[Guinea Ecuatorial]]
* [[República Dominicana]]
== Factores d'espansión o restricción del voseo ==
* {{ensin referencies|Factor de los medios masivos de comunicación: faen qu'unes zones irradien sobre otres.}}
: {{ensin referencies|Por casu, en [[Montevidéu]], los programes de televisión d'orixe arxentín que se retresmiten ellí, incorporaron, ente los mozos, el voseo pronominal, dáu'l prestíu contestatario qu'estos programes traen, faciendo dambos voseos iguales, pola influencia televisiva y cultural.}}
Mientres el sieglu XIX y entamos del sieglu XX tuvo bien estendida la condena d'académicos al voseo siendo los más destacaos [[Andrés Bello]], quien entamó una campaña pa la so desapaición; [[Rufino José Cuervo]], quien describió al voseo como una "inaguantable vulgaridá"; y [[Arturo Capdevila]], quien la califica como "la [[viruela]] del idioma", "negra cosa", "verdadera mancha del llinguaxe arxentín" y "ignominiosa feúra".<ref name=Uviéu/>
El voseo en Chile yera xeneralizáu hasta que [[Andrés Bello]], rector de la [[Universidá de Chile]], condergó'l so emplegu y llevó a cabu una campaña normativa en favor del tutéu; de magar, el sistema educativu haber ignoráu y collaboró nel intentu d'escastalo.<ref name=jgma>{{cita llibru |autor=Moreno d'Alba, José G.|títulu=[https://books.google.com/books?id=s9oSunr8GwsC&printsec=frontcover&hl=es&source=gbs_gue_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false L'español n'América]|fechaaccesu=26 de xineru de 2013|edición=3ª|añu=2001|editorial=Fondu de Cultura Económica|ubicación=Méxicu, D. F.|isbn=968-16-6393-4|capítulu=VI. La gramática - El voseo|páxines=224-236}}</ref> Según Bello, nun había razones p'aceptar el voseo, yá que «ye un anacronismu la pluralidá imaxinaria de segunda persona, que foi desconocida na Antigüedá. Si personaje de los nuesos díes y de países en que la llingua nativa ye la castellana, lo propio nel diálogu familiar sería ''usté'' o ''tu''».<ref name=Uviéu/> Sicasí, el voseo siguió siendo norma rural o subestándar y parte del rexistru informal —o inclusive vulgar col emplegu del [[Voseo#Voseo_pronominal|voseo pronominal]], consideráu muncho más cargáu, despreciatible o marcáu que'l [[Voseo#Voseo_verbal|voseo verbal]]—, pero l'usu verbal empezó a recuperar terrén na década de 1960 ente los mozos del centru del país y dende entós siguió aumentando'l so usu<ref>Helincks, Kris. 2010. [http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/457/969/RUG01-001457969_2011_0001_AC.pdf La variación estilístico y social del voseo chilenu.] Universidá de Gante.</ref> y espándese escontra'l norte y el sur.<ref name="Bishop">Bishop, Kelly y Michnowicz, Jim. 2003. [http://repository.lib.ncsu.edu/publications/bitstream/1840.2/2511/1/Bishop+and+Michnowicz+2010+Forms+of+address+in+Chilean+Spanish.pdf Forms of adress in Chilean Spanish]. Hispania. 93 (3).</ref>
N'Uruguái tamién asocedió un amenorgamientu del voseo, nel sentíu de que se camudó al tutéu pronominal, pero nun foi tan fácil de desarraigar el voseo verbal. Na década de [[1970]], yá dellos estudiosos alvertíen una estensión del voseo tantu nes capes sociales inferiores como nes medies y cimeres. Esti fenómenu empezaría a producise a fines de los años 1950 y principiu de los años 1960. Nes últimes décades (1980 y 1990 d'equí p'arriba) por cuenta de la influencia d'[[Arxentina]], principalmente per medios de comunicación y por proximidá a la so capital volver al voseo pronominal, casi idénticu al del país austral.<ref>{{cita web |url=http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La páxina del idioma español = L'español - Etimoloxía - Llingua española |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160402171442/http://www.elcastellano.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=2016-04-02 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
En Colombia tamién hubo un amenorgamientu na estensión xeográfica onde asocede'l voseo, con particularidá en [[Cundinamarca]], sumiendo por completu de la fala na capital, [[Bogotá]].
En Paraguay, la situación foi peculiar: el [[idioma guaraní|guaraní]] foi históricamente l'idioma más faláu nel país, ente que l'español d'antiguo llindábase a [[Asunción]], y les clases más favorecíes nel restu del país. La instrucción pública sirvió tantu pa espandir la llingua española nel interior paraguayu, como pa espandir les zones de voseo. Asina, na segunda metá del sieglu XX, l'escurrimientu del voseo dependía casi siempres en si la profesora del colexu voseaba o non. La influencia arxentina na música, el cine y la lliteratura, amás de los medios de comunicación masiva como la radio y la televisión, fueron determinantes na regresión del tutéu nel país, quedando amenorgáu a zones como Concepción.<ref name=El-Voseo-en-El-Salvador/>
== Estensión diastrática y dialectos onde ye cultu ==
Los [[dialectu|dialectos]] del Ríu de la Plata, [[Castellanu de Costa Rica|costarricanu]] y [[español paraguayu|paraguayu]] son los únicos en que'l voseo forma parte de la norma culta. Práuticamente Arxentina, Paraguay y Uruguái, xunto con Costa Rica, son les úniques zones qu'escluyeron el «tú» del paradigma. Pero en Costa Rica, según en zones d'América del Sur, el voseo delidia col «[[ustedeo]]», esto ye, l'emplegu del «usted» pa les situaciones d'enfotu; por casu, en Costa Rica, los neños na escuela tratar ente sigo d'usté. En ciertes rexones d'Arxentina, como [[Cuyo]], ye mal vistu que los mozos y adultos traten de vos a los vieyos y tamién de manera graciosa suelse tratar d'usté a les mascotes.<ref>{{cita web |url=http://www.elespañol.org/artic/voseo.htm |títulu=Español - La Página del Idioma Español: El español - Etimología - Lengua española |formatu=HTM |editorial=www.elespañol.org |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20160313120715/http://xn--elespaol-i3a.org/artic/voseo.htm |fechaarchivu=13 de marzu de 2016 }}<!--Títulu xeneráu por Muriu Bot--></ref>
Por tou lo remanao, el voseo ye espansivu en ciertes zones, por casu, nel [[Conu Sur]] y nel sur de [[América Central|Centroamérica]].
== Ver tamién ==
* [[Tutéu (gramática)]]
* [[Ustedeo]]
* [[Español de Costa Rica]]
* [[Español d'Antioquia]]
* [[Español camba]]
* [[Español centroamericanu]]
* [[Español chilenu]]
* [[Español marabino]]
* [[Español andín nortizu]]
* [[Español vallecaucano]]
* [[Español d'El Ríu de la Plata]]
* [[Español paraguayu]]
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Bibliografía ==
* ''Diccionario panhispánico de dudas'', R.A.Y y Asociación d'Academies de la Llingua Española, Ed. Santillana, 2005.
* ''Curtia hestoria de la fala cruceña y la so mestizaje'', Luis Alberto Roca, Ed. El País, 2007.
* Acevedo-Halvick, Ana. "Cortesía verbal (introducción)" ''Voces'' 1 (2006): 21-72.
* Almasov, Alexey. "'Vos' and 'Vós' as Formal Address in Modern Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 57.2 (1974): 304-310.
* Alvar, Manuel. ''Manual de Dialeutoloxía Hispánica: L'Español d'América''. Barcelona: Editorial Ariel, 1996.
* Arrizabalaga, Carlos. "Noticies de la desapaición del voseo na mariña norte de Perú." ''Llingüística Española Actual'' 23.2 (2001): 257-274.
* Baumel-Schreffler, Sandra. "The Voseo: Second Person Singular Pronouns in Guatemalan Speech." ''The Language Quarterly'' 33.1-2 (1995): 33-44.
* Benavides, Carlos. "La distribución del voseo en Hispanoamérica." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 86.3 (2003): 612-623.
* Blanco Botta, Ivonne. "El voseo en Cuba: Estudiu sociollingüísticu d'una zona de la isla." ''Beitrage zur Romanischen Philologie'' 21.2 (1982): 291-304.
* Chart, Roxura Y. "The voseo and tutéu in America." ''Modern Language Forum'' 28.(1944): 17-24.
* Díaz Collazos, Ana María. [http://www.degruyter.com/view/product/448526 Desenvolvimientu sociollingüísticu del voseo na rexón andina de Colombia (1555-1976)]. Berlín, De Gruyter, 2015.
* Fontanella de Weinberg, María Beatriz. "La constitución del paradigma pronominal de voseo." ''Thesaurus: Boletin del Institutu Caro y Cuervo'' 32.(1977): 227-241.
* King, Jeremy. "Societal Change and Language History in Cervantes' Entremeses: The Status of the Golden Age Vos." ''Cervantes: Bulletin of the Cervantes Society of America'' 29.1 (2009): 167-195.
* Lapesa, Rafael. "Les formes verbales de segunda persona y los oríxenes del 'voseo'." A''ctas del Tercer Congresu Internacional d'Hispanistes''. 519-531. Méxicu: El Colexu de Méxicu pola Asociación Internacional d'Hispanistes, 1970.
* Lapesa, Rafael. ''Hestoria de la llingua española''. Madrid: Gredos, 1981.
* Leon-Luporsi, Ana Emilia. ''Dinámica sociollingüística y histórica de 'vos' nel español peninsular''. Diss. The University of Texas at Austin, 1994.
* Lipski, John. ''Latin American Spanish''. New York: Longman, 1994.
* Lipski, John. ''L'español d'América''. Madrid: Cátedra, 2006. (Edición 3ª).
* Ortiz, Martha D. ''"Voseo" in El Salvador''. Diss. San Jose State University, 2000.
* Pierris, Marta de. "El preludiu del voseo nel español medieval." ''Romance Philology'' 31.(1977): 235-243.
* Pinkerton, Anne. "Observations on the Tu/Vos Option in Guatemalan Ladín Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 69.3 (1986): 690-698.
* Primorac, Karen Johnson. "Tu, vos, and vuesa mercé: Social and Stylistic Variation in Medieval Spanish." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 57.11 (1997): 4720-4721.
* Quilis, Antonio, and Matilde Graell Stanziola. "El voseo en Panamá". ''Revista de Filoloxía Española'' 69.1-2 (1989): 173-178.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 18.1 (1997): 109-126.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." ''Hispanic Journal'' 17.1 (1996): 113-127.
* Rei, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua: Family and Neighborhood Domains." ''Hispanic Journal'' 16.1 (1995): 39-53.
* Stevenson, Jeffrey Lee. "The Sociolinguistic Variables of Chilean Voseo." ''Dissertation Abstracts International'', Section A: The Humanities and Social Sciences 68.5 (2007): 1914-1915.
* Toursinov, Antón. "Stylistic variability of pronoun addresses in modern Spanish of Guatemala." ''Language and Literature'' 17(3). Tyumen State University (2002): 68-78.
* Villegas, Francisco. "The Voseo in Costa Rican Spanish." ''Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese'' 46.3 (1963): 612-615.
* Weeks, Patricia C.. ''El voseo en Chile: Factores históricu-morfolóxicos qu'espliquen la so apaición y caltenimientu''. Diss. State University of New York at Albany, 2005.
== Enllaces esternos ==
{{wikibooks|Español/La conxugación/El voseo}}
* [http://lema.rae.es/dpd/?key=voseo Voseo nel Diccionario panhispánico de dudas], Real Academia Española.
* [http://cvc.cervantes.es/lengua/thesaurus/pdf/22/TH_22_001_021_0.pdf Sobre'l Voseo en Colombia], [[Institutu Cervantes]].
* [https://web.archive.org/web/20141020124029/http://rialacademia.org/ La Real Academia de la Llingua Frailescana, Chiapas, Méxicu.]
* [http://www.revistas.unal.edu.co/index.php/formayfuncion/article/view/47558/ Un analís sincrónicu del voseo verbal chilenu y d'El Ríu de la Plata]
{{Tradubot|Voseo}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Fórmules de tratamientu]]
[[Categoría:Idioma castellanu]]
[[fr:Dialectologie de la langue espagnole#Voseo]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces interllingüísticos]]
t0f8dtc1dlci3cxqcaos91j1ne200aa
Sunaree Rachasima
0
174000
4527254
4489934
2026-09-11T09:59:08Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527254
wikitext
text/x-wiki
{{revisáu|t=20201115124812}}
{{persona}}
'''Sunaree Rachasima''' ({{lang-th|สุนารี ราชสีมา}}; {{nym|paréntesis=non}}) ye una cantante y actriz [[Tailandia|tailandesa]]<ref>[http://entertain.teenee.com/thaistarphoto/185927.html]</ref><ref>[https://www.tnews.co.th/contents/502228 สุนารี ราชสีมา โชว์ผมสั้นเปรี้ยวกระชากวัย]</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.baanbaimai.com/forum/index.php?topic=890.0 |títulu=ชีวิตต้องสู้ สุนารี ราชสีมา |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20190808083323/http://www.baanbaimai.com/forum/index.php?topic=890.0 |fechaarchivu=2019-08-08 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.oknation.net/blog/countryman/2007/10/29/entry-1 |títulu=สุนารี ราชสีมา โดย คันทรีแมน |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20110509191830/http://www.oknation.net/blog/countryman/2007/10/29/entry-1 |fechaarchivu=2011-05-09 }}</ref>.
== Discografía ==
* "Sud Thai Thee Krung Thep" (สุดท้ายที่กรุงเทพ)
* "Eek Nid Si" (อีกนิดซิ)
* "Bao Bao Si" (เบาๆ ซิ)
* "Khong Fak Jak Ban Nok" (ของฝากจากบ้านอก)
* "Thang Sai Mai" (ทางสายใหม่)
* "Raiyan Jak Huajai" (รายงานจากหัวใจ)
* "Jep Toe" (จีบต่อ)
* "Tham Pen Kuean" (ทำเป็นเขิน)
* "Thee Kao Soay Dueam" (ที่เก่าซอยเดิม)
* "Fon Nao Sao Kruan" (ฝนหนาวสาวครวญ)
* "Lakorn Bot Cham" (ละครบทช้ำ)
* "Thee Pueng Thang Jai" (ที่พึ่งทางใจ)
* "Manee Ploi Roy Saeng" (มณีพลอยร้อยแสง)
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1968||Rachasima, Sunaree}}
[[Categoría:Cantantes de pop de Tailandia]]
[[Categoría:Actores y actrices de Tailandia]]
6nf8nvjppng4wrayr25bsew1iqv4fur
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/imáxenes
4
190484
4527206
4526822
2026-09-11T01:32:20Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527206
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/imáxenes
|sparql=SELECT ?item ?dob ?dod ?img (CONCAT(" <small>",str(ROUND(FLOOR((?dod - ?dob)/365.2425)))," años</small>") as ?s3)
{
SELECT ?item ?stct ?slct (?stct + ?slct*2 as ?rank) (SAMPLE(?img1) as ?img) (MAX(?dod1) as ?dod) (SAMPLE(?dob1) as ?dob)
{
?item wdt:P570 ?dod1
FILTER ( ?dod1 > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod1 > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod1 < now() )
?item wdt:P18 ?img1 .
FILTER NOT EXISTS { ?item wdt:P1087 [] }
?item wdt:P31 wd:Q5 .
?item wikibase:statements ?stct ; wikibase:sitelinks ?slct .
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob1 }
FILTER EXISTS {
?article schema:about ?item .
?article schema:isPartOf <https://ast.wikipedia.org/> .
}
}
GROUP BY ?item ?stct ?slct
ORDER BY DESC(?rank) ?item
LIMIT 8
}
ORDER BY DESC(?dod)
|section=
|columns=P18,label,P570,P20,qid,?s3
|thumb=130
|min_section=
|links=local
|row_template=Wikidata list/gallery
|skip_table=1
|autolist=fallback
|short = true
|chart=true
|references=all
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Gloria Steinem 1977 ©Lynn Gilbert (cropped).jpg|center|130px]]
| label = [[Gloria Steinem]]
| p570 = 2026-09-02<ref name="ref_90163017196be9494cc9806c3a243f202f50e1c852f75422522a48b10c4c6688">https://elpais.com/sociedad/2026-09-03/muere-gloria-steinem-a-los-92-anos.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| p20 = [[Nueva York]]<ref name="ref_90163017196be9494cc9806c3a243f202f50e1c852f75422522a48b10c4c6688">https://elpais.com/sociedad/2026-09-03/muere-gloria-steinem-a-los-92-anos.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| qid = Q231178
| s3 = <small>92 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Ada E. Yonath.jpg|center|130px]]
| label = [[Ada Yonath]]
| p570 = 2026-08-31<ref name="ref_b21d68a3d75dea4ae774b6c1fed41f8db0ce985fe8fd93bcc1c25da7e883a676">https://www.ynet.co.il/environment-science/article/hyx11emm00fl</ref><ref name="ref_f7282dcc617c74e8336a8499dfb94467ef9320f215a4a64926ff385fdf8ef566">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/09/01/ada-yonath-biologiste-moleculaire-est-morte_6763510_3382.html?srsltid=AfmBOop7y5vvS48bgNOB_v3E_8f_gO50DQej--tca4DIUg3AdMbkNBIC</ref>
| qid = Q7426
| s3 = <small>87 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Retratohelenatrexu.jpg|center|130px]]
| label = [[Helena Trexu]]
| p570 = 2026-08-29<ref name="ref_45c3089796d0f194881615ebe1c8f4ab912c9fe37170538306cbe46f113b08e8">https://www.rtpa.es/noticias-sociedad/2026-08-29/Muere-a-los-82-años-Helena-Trexu,-una-de-las-escritoras-que-mas-contribuyo-a-la-literatura-en-asturiano_111788007319.html</ref>
| qid = Q13147245
| s3 = <small>82 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Kong Harald åpner Sametinget 1993 (cropped).jpg|center|130px]]
| label = [[Harald V de Noruega]]
| p570 = 2026-08-28<ref name="ref_34cf34632c7d6487adb8de26bc0250461aa9733cc66cec63c813bd24077d021c">https://www.kongehuset.no</ref><ref name="ref_42d1e9645c9115b58f50c191731709e5d125af5dc8e2c7f668532718739f8733">https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265</ref>
| p20 = ''[[:d:Q3050696|Rikshospitalet]]''<ref name="ref_19ac9c6624b36e0fd163edd195db434304466cb40608902e332a14a8bbd4c7c6">https://www.bbc.com/news/articles/clykn5p5172o</ref>
| qid = Q57287
| s3 = <small>89 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Young-Dolly-Parton.jpg|center|130px]]
| label = [[Dolly Parton]]
| p570 = 2026-08-25<ref name="ref_e8053835a9aad205cf35cad6d43687f0a33fb5d44674599a2dac1c4e5818426f">https://www.nrk.no/nyheter/dolly-parton-er-dod-1.18001549</ref><ref name="ref_0539d00725efcb51ac2ae446ff87cae81c2959a1f131ae4054f81ffc9618a44e">https://www.nytimes.com/2026/08/25/arts/music/dolly-parton-dead.html?unlocked_article_code=1.8FA.M-h9.OaAZ4tRaceB4&smid=url-share</ref><ref name="ref_aa6b7e4dfd085c4dbcf24ee6812de299b34b4a3f18aea44d43e228691a526923">https://nos.nl/artikel/2628296-country-icoon-dolly-parton-9-to-5-jolene-op-80-jarige-leeftijd-overleden</ref>
| p20 = ''[[:d:Q43079570|Vanderbilt-Ingram Cancer Center]]''<ref name="ref_d166fe1a10294abf0371de81f3e2b45a2086d08f4c8de4913ba6711f247b11d9">https://www.cbsnews.com/news/dolly-parton-dies-age-80-country-music-star/</ref><ref name="ref_f4ad0a4793a313b94efce4aaf57d48ec1f4897220f5610ea123c83acac6316dd">https://people.com/dolly-parton-died-after-a-brief-battle-with-cancer-her-team-confirms-12067930</ref>
| qid = Q180453
| s3 = <small>80 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Diaz de orosia.jpg|center|130px]]
| label = [[Díaz de Orosia]]
| p570 = 2026-08-18
| p20 = [[Xixón]]<ref name="ref_194db6696283f835380a36f64c54811c1ee326346b679e75ea074dd8bf4c10d6">https://esquelasdeasturias.com/fallecidos/diaz-de-orosia-don-roberto-diaz-garcia_160110/esquelas/</ref>
| qid = Q20014643
| s3 = <small>78 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Hayden Panettiere 2009 (Straighten Crop).jpg|center|130px]]
| label = [[Hayden Panettiere]]
| p570 = 2026-08-16<ref name="ref_171c3556502400b424c93aa3dc725f30d96693347dc5d69858972f2fd4cdd3e5">https://abcnews.com/US/hayden-panettiere-dies-36/story?id=135698473</ref><ref name="ref_12de9a86f3fb4dad524c24548f1f410fb863c852dd6f04da4e8ef24015c12890">https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/hayden-panettiere-death-cause-heroes-nashville-latest-news-b3034003.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| p20 = ''[[:d:Q574192|Greenville]]''<ref name="ref_41b56bf47888b75dcad7d7f957d89f8ebf089a406fac39a86d3bff044c6e1579">https://www.nytimes.com/2026/08/17/arts/television/hayden-panettiere-dead.html</ref><ref name="ref_f650f77cf1216adedf3c3d7d76f9a486d4fac7a014b212183a76bb9399732e69">https://www.wyff4.com/article/hayden-panettiere-dies-in-greenville-county/73448001</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| qid = Q171571
| s3 = <small>36 años</small>
}}
{{Wikidata list/gallery
| p18 = [[Ficheru:Zhu Rongji in 2000.jpg|center|130px]]
| label = [[Zhu Rongji]]
| p570 = 2026-08-12<ref name="ref_c9bbd26e5f3fd917263b73b36bcfc9f1d26ba3961eff8ec61775ca5d8a6eab2b">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/12/l-ancien-premier-ministre-chinois-zhu-rongji-est-mort-a-l-age-de-97-ans_6745014_3382.html</ref><ref name="ref_600d27cc55b18cf4165eff848373548cbc076dcecbd26e31ce05a8079fb302de">https://www.news.cn/politics/20260812/4c2c72e299ef4561915d2e507393a81f/c.html</ref>
| p20 = [[Beixín]]<ref name="ref_c9bbd26e5f3fd917263b73b36bcfc9f1d26ba3961eff8ec61775ca5d8a6eab2b">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/12/l-ancien-premier-ministre-chinois-zhu-rongji-est-mort-a-l-age-de-97-ans_6745014_3382.html</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| qid = Q18285
| s3 = <small>97 años</small>
}}
{{Wikidata list end}}
j8fro6tz2vv5sm5gki1y68jyna843kn
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/llista
4
190487
4527204
4526991
2026-09-11T01:31:37Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527204
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/llista
|sparql=SELECT ?item ?dod ?stct ?slct
{
?item wdt:P570 ?dod
FILTER ( ?dod > "2022-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() )
?item wdt:P31 wd:Q5 .
}
ORDER BY DESC(?dod) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=local
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q231178|Q231178]]
| [[Ficheru:Gloria Steinem 1977 ©Lynn Gilbert (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Gloria Steinem]]
| data-sort-value="1934" | 1934-03-25<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref><ref name="ref_db600c583c11c1f4a3f0618664504bb3e8c69966ec7f858aab6e941ad0d589eb">''[[:d:Q61356138|FemBio database]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-02<ref name="ref_90163017196be9494cc9806c3a243f202f50e1c852f75422522a48b10c4c6688">https://elpais.com/sociedad/2026-09-03/muere-gloria-steinem-a-los-92-anos.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| activista d'Estaos Xuníos
| [[periodista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><ref name="ref_067364d4becebb7b359d3f2ae4445f7f477a68ac45ba3fcfbbc95a010b630bb1">''[[:d:Q88012245|The International Who's Who of Women 2006]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>''[[:d:Q42909|reporteru]]''<br/>[[activista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[ensayista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>''[[:d:Q1607826|editor]]''<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[actor]]<br/>[[feminista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[activista polos derechos de les muyeres]]<ref name="ref_067364d4becebb7b359d3f2ae4445f7f477a68ac45ba3fcfbbc95a010b630bb1">''[[:d:Q88012245|The International Who's Who of Women 2006]]''</ref><br/>''[[:d:Q11499147|activista políticu]]''<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_067364d4becebb7b359d3f2ae4445f7f477a68ac45ba3fcfbbc95a010b630bb1">''[[:d:Q88012245|The International Who's Who of Women 2006]]''</ref><ref name="ref_338676830c8d82c73a9aea281b36739e25551883a60dae5f396fd860f34a15c5">''[[:d:Q106787730|American Women Writers]]''</ref>
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Toledo (Ohio)|Toledo]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Nueva York]]<ref name="ref_90163017196be9494cc9806c3a243f202f50e1c852f75422522a48b10c4c6688">https://elpais.com/sociedad/2026-09-03/muere-gloria-steinem-a-los-92-anos.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q7426|Q7426]]
| [[Ficheru:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]]
| [[Ada Yonath]]
| data-sort-value="1939" | 1939-06-22<ref name="ref_db600c583c11c1f4a3f0618664504bb3e8c69966ec7f858aab6e941ad0d589eb">''[[:d:Q61356138|FemBio database]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-31<ref name="ref_b21d68a3d75dea4ae774b6c1fed41f8db0ce985fe8fd93bcc1c25da7e883a676">https://www.ynet.co.il/environment-science/article/hyx11emm00fl</ref><ref name="ref_f7282dcc617c74e8336a8499dfb94467ef9320f215a4a64926ff385fdf8ef566">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/09/01/ada-yonath-biologiste-moleculaire-est-morte_6763510_3382.html?srsltid=AfmBOop7y5vvS48bgNOB_v3E_8f_gO50DQej--tca4DIUg3AdMbkNBIC</ref>
| bióloga y premiu Nobel israelina
| [[biólogu molecular]]<br/>[[químicu]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>''[[:d:Q15142825|cristalógrafu]]''<br/>[[bioquímicu]]<br/>[[científicu]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[biólogu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Israel]]
| [[Xerusalén]]<ref name="ref_66130d55da4d06af0a1da63d1b2a4d793f240eb152fc1d4c242352fef42ff424">http://www.nytimes.com/2009/10/08/science/08nobel.html</ref>
|
|-
| [[:d:Q13147245|Q13147245]]
| [[Ficheru:Retratohelenatrexu.jpg|center|128px]]
| [[Helena Trexu]]
| data-sort-value="1944" | 1944-04-04
| data-sort-value="2026" | 2026-08-29<ref name="ref_45c3089796d0f194881615ebe1c8f4ab912c9fe37170538306cbe46f113b08e8">https://www.rtpa.es/noticias-sociedad/2026-08-29/Muere-a-los-82-años-Helena-Trexu,-una-de-las-escritoras-que-mas-contribuyo-a-la-literatura-en-asturiano_111788007319.html</ref>
| escritora asturiana
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Sama (Llangréu)|Sama]]
|
|-
| [[:d:Q57287|Q57287]]
| [[Ficheru:Kong Harald åpner Sametinget 1993 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Harald V de Noruega]]
| data-sort-value="1937" | 1937-02-21<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref><ref name="ref_beb08c37302db59faae18def7df503aa49faa56692d5237f49cc8cdcaf6046c9">''[[:d:Q83365652|Roglo]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-28<ref name="ref_34cf34632c7d6487adb8de26bc0250461aa9733cc66cec63c813bd24077d021c">https://www.kongehuset.no</ref><ref name="ref_42d1e9645c9115b58f50c191731709e5d125af5dc8e2c7f668532718739f8733">https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265</ref>
| rei de Noruega
| [[monarca]]<ref name="ref_10f8ac84d8b9b8f1e3852b6e65b45876fd49cfe6c923927ac16ee57f060d7fcd">''[[:d:Q388841|Aftenposten]]''</ref>
| ''[[:d:Q1294765|rei de Noruega]]''<ref name="ref_10f8ac84d8b9b8f1e3852b6e65b45876fd49cfe6c923927ac16ee57f060d7fcd">''[[:d:Q388841|Aftenposten]]''</ref><br/>''[[:d:Q207293|crown prince]]''<ref name="ref_10f8ac84d8b9b8f1e3852b6e65b45876fd49cfe6c923927ac16ee57f060d7fcd">''[[:d:Q388841|Aftenposten]]''</ref><br/>[[príncipe]]
| [[Noruega]]
| ''[[:d:Q2095725|Skaugum]]''
| ''[[:d:Q3050696|Rikshospitalet]]''<ref name="ref_19ac9c6624b36e0fd163edd195db434304466cb40608902e332a14a8bbd4c7c6">https://www.bbc.com/news/articles/clykn5p5172o</ref>
|-
| [[:d:Q180453|Q180453]]
| [[Ficheru:Young-Dolly-Parton.jpg|center|128px]]
| [[Dolly Parton]]
| data-sort-value="1946" | 1946-01-19<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_f2c80df09e95b58628606a2c8a10b00cd8a6048c2ebdae04cf3f20d42f6c2393">''[[:d:Q31964|Internet Broadway Database]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_beb08c37302db59faae18def7df503aa49faa56692d5237f49cc8cdcaf6046c9">''[[:d:Q83365652|Roglo]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-25<ref name="ref_e8053835a9aad205cf35cad6d43687f0a33fb5d44674599a2dac1c4e5818426f">https://www.nrk.no/nyheter/dolly-parton-er-dod-1.18001549</ref><ref name="ref_0539d00725efcb51ac2ae446ff87cae81c2959a1f131ae4054f81ffc9618a44e">https://www.nytimes.com/2026/08/25/arts/music/dolly-parton-dead.html?unlocked_article_code=1.8FA.M-h9.OaAZ4tRaceB4&smid=url-share</ref><ref name="ref_aa6b7e4dfd085c4dbcf24ee6812de299b34b4a3f18aea44d43e228691a526923">https://nos.nl/artikel/2628296-country-icoon-dolly-parton-9-to-5-jolene-op-80-jarige-leeftijd-overleden</ref>
| cantante y actriz d'Estaos Xuníos
| ''[[:d:Q66763708|country singer]]''<br/>[[cantautor]]<br/>[[actor]]<ref name="ref_1155cf56e2b7fddfb3bf008beeae3c29e7498429dc20b25ed71a6f3a382cf691">http://www.fanmail.biz/62670.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| ''[[:d:Q2556469|Pittman Center]]''<ref name="ref_1398b15886720fa712234049ca93b90ef10452ca4274a9d71af0a8aa8cc055ce">''[[:d:Q141180322|Dolly on Dolly: Interviews and Encounters with Dolly Parton]]''</ref><ref name="ref_af7e5cf54ce4245b1a7e90f786cf066033af43100dd061429c596d52a8009e40">https://americansongwriter.com/then-now-dolly-parton/</ref>
| ''[[:d:Q43079570|Vanderbilt-Ingram Cancer Center]]''<ref name="ref_d166fe1a10294abf0371de81f3e2b45a2086d08f4c8de4913ba6711f247b11d9">https://www.cbsnews.com/news/dolly-parton-dies-age-80-country-music-star/</ref><ref name="ref_f4ad0a4793a313b94efce4aaf57d48ec1f4897220f5610ea123c83acac6316dd">https://people.com/dolly-parton-died-after-a-brief-battle-with-cancer-her-team-confirms-12067930</ref>
|-
| [[:d:Q20014643|Q20014643]]
| [[Ficheru:Diaz de orosia.jpg|center|128px]]
| [[Díaz de Orosia]]
| data-sort-value="1948" | 1948<ref name="ref_3d94a10bd5f9994e96f6dcf243eee7ea9ef545785c7bad09ab51b1104fc3a99d">http://datos.bne.es/resource/XX999992</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-18
| pintor español
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_194db6696283f835380a36f64c54811c1ee326346b679e75ea074dd8bf4c10d6">https://esquelasdeasturias.com/fallecidos/diaz-de-orosia-don-roberto-diaz-garcia_160110/esquelas/</ref>
|-
| [[:d:Q171571|Q171571]]
| [[Ficheru:Hayden Panettiere 2009 (Straighten Crop).jpg|center|128px]]
| [[Hayden Panettiere]]
| data-sort-value="1989" | 1989-08-21<ref name="ref_543786a7823bb6df94fb7a214c38d92d5fd4d8e2536823b2b2a4fcf7b0f98614">https://www.theguardian.com/film/2026/aug/17/hayden-panettiere-obituary</ref><ref name="ref_670c000e1d4fffaa8bd34185c00209a92a349fab123a7e594d65ae1e972f4a36">https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/hayden-panettiere-death-cause-age-heroes-nashville-scream-b3033995.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-16<ref name="ref_171c3556502400b424c93aa3dc725f30d96693347dc5d69858972f2fd4cdd3e5">https://abcnews.com/US/hayden-panettiere-dies-36/story?id=135698473</ref><ref name="ref_12de9a86f3fb4dad524c24548f1f410fb863c852dd6f04da4e8ef24015c12890">https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/hayden-panettiere-death-cause-heroes-nashville-latest-news-b3034003.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| actriz y cantante d'Estaos Xuníos
| ''[[:d:Q10800557|actor de cine]]''<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[actor de voz]]<br/>[[cantante]]<br/>[[actor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>''[[:d:Q3357567|fotomodelu]]''<br/>[[activista]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| ''[[:d:Q776781|Palisades]]''<ref name="ref_12ee7146c5b13e135599e726ac9b38a430609a7c7414cc2f30626a876b89c205">https://www.lohud.com/story/news/2026/08/17/hayden-panettiere-rockland-county-born-actress-dies-36/91333372007/</ref>
| ''[[:d:Q574192|Greenville]]''<ref name="ref_41b56bf47888b75dcad7d7f957d89f8ebf089a406fac39a86d3bff044c6e1579">https://www.nytimes.com/2026/08/17/arts/television/hayden-panettiere-dead.html</ref><ref name="ref_f650f77cf1216adedf3c3d7d76f9a486d4fac7a014b212183a76bb9399732e69">https://www.wyff4.com/article/hayden-panettiere-dies-in-greenville-county/73448001</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q1870823|Q1870823]]
|
| [[Yukio Shimomura]]
| data-sort-value="1932" | 1932-01-25
| data-sort-value="2026" | 2026-08-13<ref name="ref_20a9cfc59881563d0042df642a9fbc0981436a4bbe50dc01f20ff549ceef289b">https://www.47news.jp/14797935.html</ref>
| futbolista xaponés
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<br/>''[[:d:Q628099|entrenador de fútbol]]''<ref name="ref_29b4f8ade6fdd994ba783c1741c1a5c5ff0ca8aa03c3cc6a9cca168e9a257292">''[[:d:Q2449070|transfermarkt.com]]''</ref>
|
| [[Xapón]]
| [[Hiroshima]]
|
|-
| [[:d:Q1092333|Q1092333]]
|
| [[Takamitsu Ota]]
| data-sort-value="1970" | 1970-07-19
| data-sort-value="2026" | 2026-08-12<ref name="ref_0eeef3949c36132b9e1aa330ee73851268fa9f03ce95fc6d5a7c6f5a19fcf769">https://www.nikkansports.com/soccer/photonews/photonews_nsInc_202608120000939-0.html</ref>
| futbolista xaponés
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[Xapón]]
| [[prefeutura de Shizuoka]]
|
|-
| [[:d:Q3345169|Q3345169]]
|
| [[Consuelo Rodríguez Álvarez]]
| data-sort-value="1942" | 1942-02-25
| data-sort-value="2026" | 2026-08-12
| actriz y modelu venezolana
| [[actor]]<br/>[[Modelu (moda)|modelu]]<br/>''[[:d:Q18581305|participante en concursos de guapura]]''
|
| [[Venezuela]]
| ''[[:d:Q1442183|Sober]]''
| [[Caraques]]
|-
| [[:d:Q18285|Q18285]]
| [[Ficheru:Zhu Rongji in 2000.jpg|center|128px]]
| [[Zhu Rongji]]
| data-sort-value="1928" | 1928-10-23<ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-08-12<ref name="ref_c9bbd26e5f3fd917263b73b36bcfc9f1d26ba3961eff8ec61775ca5d8a6eab2b">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/12/l-ancien-premier-ministre-chinois-zhu-rongji-est-mort-a-l-age-de-97-ans_6745014_3382.html</ref><ref name="ref_600d27cc55b18cf4165eff848373548cbc076dcecbd26e31ce05a8079fb302de">https://www.news.cn/politics/20260812/4c2c72e299ef4561915d2e507393a81f/c.html</ref>
| primer ministru chinu
| ''[[:d:Q82955|políticu]]''<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>''[[:d:Q81096|inxenieru]]''<ref name="ref_027f3840adcec97dead3647f5857d231d9dc9acabdd321668a923998bf654dd5">''[[:d:Q15138081|The Rise of Modern China, Sixth Edition]]''</ref><br/>[[empresariu]]<br/>[[estadista]]<br/>''[[:d:Q2285706|xefe de Gobiernu]]''<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| ''[[:d:Q508368|Vice Premier of the State Council of the People's Republic of China]]''<br/>[[Premier chinu]]<br/>''[[:d:Q17281242|alcalde de Shanghai]]''<br/>''[[:d:Q20046316|Miembru del Buró Políticu del Partíu Comunista de China]]''<br/>''[[:d:Q17281246|Secretariu del Comité'l PCCh en Xangai]]''<br/>''[[:d:Q42327067|Miembru'l Comité Permanente'l Poliburó del Partíu Comunista Chinu]]''<br/>''[[:d:Q132717321|Party Secretary of Shanghai]]''<br/>''[[:d:Q20787785|Governor of the People's Bank of China]]''
| [[República Popular China]]<br/>[[República de China (1912-1949)|República de China]]
| [[Changsha]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
| [[Beixín]]<ref name="ref_c9bbd26e5f3fd917263b73b36bcfc9f1d26ba3961eff8ec61775ca5d8a6eab2b">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/12/l-ancien-premier-ministre-chinois-zhu-rongji-est-mort-a-l-age-de-97-ans_6745014_3382.html</ref><ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
|}
----
∑ 11 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
52zavp96r8i8o9zfkm4fq2f5ytlp2js
Samuel Nnoshiri
0
250160
4527192
4479449
2026-09-10T22:06:52Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527192
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Samuel Nnoshiri''' {{nym}} ye un [[xugador de fútbol|futbolista]] [[nixeria]]nu. Ye primu de los tamién futbolistes [[Kelechi Nwakali|Kelechi]] y [[Chidiebere Nwakali]].<ref name="owngoal">{{cita web |url=https://www.owngoalnigeria.com/2021/07/08/katsina-united-ace-samuel-nnoshiri-joins-spanish-side-real-oviedo/ |títulu=Katsina United Ace Samuel Nnoshiri Joins Spanish Side Real Oviedo |fecha=8 de xunetu de 2021 |idioma=inglés |fechaconsulta=9 de xunetu de 2021}}</ref>
== Biografía ==
Entamó a xugar nel 2019 nel [[Heartland Football Club|Heartland FC]] d'[[Owerri]], l'equipu de la so ciudá natalm col qu'anotó 6 goles en 32 partíos. Llueu, en mayu de 2021, coló pal [[Katsina United Football Club|Katsina UFC]] pa xugar el restu la temporada. Nesos 3 meses xugó 8 partidos nos qu'anotó 3 goles. Foi internacional cola seleición nixeriana de fútbol {{selfs|20|NGA|nome=sub-20}} y {{selfs|17|NGA|nome=sub-17}}.<ref name="owngoal"/><ref>{{cita web |url=http://www.brila.net/heartlands-nnoshiri-eyes-flying-eagles-call-up/ |títulu=Heartland’s Nnoshiri eyes Flying Eagles call up |fecha=5 de febreru de 2019 |idioma=inglés |fechaconsulta=9 de xunetu de 2021 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20210709190716/http://www.brila.net/heartlands-nnoshiri-eyes-flying-eagles-call-up/ |fechaarchivu=2021-07-09 }}</ref>
== Equipos ==
{{clubeswd}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces deportista}}
{{NF|2001||Nnoshiri, Samuel}}
[[Categoría:Futbolistes de Nixeria]]
2rguc3gdweyzugfvh6noppjczs3mqil
Wikipedia:Wikiproyeutu poblaciones d'Asturies/Estáu/Wikidata/Nava
4
251104
4527209
4514965
2026-09-11T01:38:58Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527209
wikitext
text/x-wiki
{{mapa llista de coordenaes}}
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE {
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "ast". }
?item (wdt:P131*) wd:Q946280.
OPTIONAL { ?item wdt:P31 ?categoría. }
FILTER(?categoría IN (
wd:Q55102916, # parroquia
wd:Q13526752, # llugar
wd:Q5084, # aldea
wd:Q618123, # oxetu xeográficu
wd:Q5756064, # casería
wd:Q123705, # barriu
wd:Q3957, # villa
wd:Q532, # pueblu
wd:Q8776398, # entidá coleutiva de población
wd:Q3055118, # entidá singular de población
wd:Q486972, # asentamientu humanu
wd:Q113860930, # venta
wd:Q11679959, # arrabalde
wd:Q123340192, # pobláu
wd:Q3947, # casa
wd:Q39715, # faru
wd:Q44494, # molín
wd:Q515, # ciudá
wd:Q674950, #urbanización
wd:Q126168706, # zona d'interés turísticu
wd:Q120041664 # llugar d'Asturies
))
}
|columns=P18,item:id,label:nome,P1448:nome oficial,description:descripción,P31:tipu,P625:coordenaes,P2044:altor,P1538:viviendes,P131:entidá superior,P1082:población total,P1539:muyeres,P1540:homes,P281:códigu postal,P421:fusu horariu,P772:INE
|references=all
|sort=P772
|section=P131
|min_section=1
}}
== Cecea ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q125053206|Q125053206]]
| [[Cecea]]
| ast:Cecea<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| llugar de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[llugar]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 155
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053207|Q125053207]]
| [[La Cuesta (Cecea)|La Cuesta]]
| ast:La Cuesta<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 33
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053210|Q125053210]]
| [[Fresnadiellu]]
| ast:Fresnadiellu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 15
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053212|Q125053212]]
| [[Sienra (Cecea)|Sienra]]
| ast:Sienra<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 27
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053205|Q125053205]]
| [[Carancos]]
| ast:Carancos<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.357894|-5.432627|display=inline}}
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 103
|
|
|
|
| 33040010100
|-
|
| [[:d:Q125053208|Q125053208]]
| [[La Cueva (Cecea)|La Cueva]]
| ast:La Cueva<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| {{Coord|43.348699|-5.460114|display=inline}}
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 52
|
|
|
|
| 33040010500
|-
|
| [[:d:Q125053209|Q125053209]]
| [[La Faya (Cecea)|La Faya]]
| ast:La Faya<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.365859|-5.443149|display=inline}}
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 8
|
|
|
|
| 33040010700
|-
|
| [[:d:Q125053211|Q125053211]]
| [[Grandiella (Cecea)|Grandiella]]
| ast:Grandiella<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.352942|-5.456238|display=inline}}
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 18
|
|
|
|
| 33040010900
|-
|
| [[:d:Q125053213|Q125053213]]
| [[La Vega (Cecea)|La Vega]]
| ast:La Vega<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cecea (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.351705|-5.445645|display=inline}}
|
|
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| 51
|
|
|
|
| 33040011100
|}
== Cuenya ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q125053269|Q125053269]]
| [[Cesa]]
| ast:Cesa<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cuenya (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cuenya (parroquia)|Cuenya]]
| 40
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053271|Q125053271]]
| [[Cuenya]]
| ast:Cuenya<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cuenya (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cuenya (parroquia)|Cuenya]]
| 33
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053272|Q125053272]]
| [[Verdera (Cuenya)|Verdera]]
| ast:Verdera<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cuenya (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Cuenya (parroquia)|Cuenya]]
| 65
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q107369173|Q107369173]]
| [[Purnea]]
| ast:Purnea<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Cuenya (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| {{Coord|43.376046|-5.473229|display=inline}}
|
|
| [[Cuenya (parroquia)|Cuenya]]
| 131
|
|
|
|
| 33040020300
|}
== El Remediu ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q125053310|Q125053310]]
| [[El Remediu]]
| ast:El Remediu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia d'El Remediu (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.373884|-5.547016|display=inline}}
|
|
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| 145
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053313|Q125053313]]
| [[El Solanu]]
| ast:El Solanu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia d'El Remediu (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| 22
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053314|Q125053314]]
| [[Villamartín de Riba]]
| ast:Villamartín de Riba<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia d'El Remediu (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| 76
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053311|Q125053311]]
| [[Robléu (El Remediu)|Robléu]]
| ast:Robléu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia d'El Remediu (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.364112|-5.54003|display=inline}}
|
|
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| 35
|
|
|
|
| 33040050200
|-
|
| [[:d:Q125053312|Q125053312]]
| [[Sierra (El Remediu)|Sierra]]
| ast:Sierra<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia d'El Remediu (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.367472|-5.547549|display=inline}}
|
|
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| 65
|
|
|
|
| 33040050300
|}
== Nava ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q125069142|Q125069142]]
| [[Basoréu]]
| ast:Basoréu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 30
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069146|Q125069146]]
| [[Castañera (Nava)|Castañera]]
| ast:Castañera<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| llugar de la parroquia y conceyu de Nava
| [[llugar]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 171
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069148|Q125069148]]
| [[Cezosu]]
| ast:Cezosu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 87
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069152|Q125069152]]
| [[Grátila]]
| ast:Grátila<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.345|-5.512|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 41
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069164|Q125069164]]
| [[Oméu]]
| ast:Oméu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 29
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069166|Q125069166]]
| [[Orizón]]
| ast:Orizón<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 24
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069168|Q125069168]]
| [[Ovín (Nava)|Ovín]]
| ast:Ovín<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 87
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069170|Q125069170]]
| [[Pandu (Nava)|Pandu]]
| ast:Pandu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 88
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069172|Q125069172]]
| [[Paraes]]
| ast:Paraes<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 79
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069174|Q125069174]]
| [[Piloñeta]]
| ast:Piloñeta<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 107
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069176|Q125069176]]
| [[Pozucorderu]]
| ast:Pozucorderu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 33
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069182|Q125069182]]
| [[Vegadali]]
| ast:Vegadali<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia y conceyu de Nava
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 38
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125069186|Q125069186]]
| [[Villa (Nava)|Villa]]
| ast:Villa<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 99
|
|
|
|
|
|-
| [[Ficheru:Ceceda (Nava, Asturias).jpg|center|128px]]
| [[:d:Q5055867|Q5055867]]
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| ast:Cecea<ref name="ref_f6f66f7257dd974464966ab740dffe042d8c5fbb495417be7fd816822909e176">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/NAVA.pdf</ref><br/>es:Ceceda<ref name="ref_f6f66f7257dd974464966ab740dffe042d8c5fbb495417be7fd816822909e176">https://sede.asturias.es/Asturias/descargas/toponimia/NAVA.pdf</ref>
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.359321|-5.446634|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 248 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 359
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 462
|
|
| 33582
|
| 33040010000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:Cuenya (Nava, Asturias).jpg|center|128px]]
| [[:d:Q5192598|Q5192598]]
| [[Cuenya (parroquia)|Cuenya]]
|
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.381623|-5.485553|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 302 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 269
|
|
|
|
| 33040020000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q13147802|Q13147802]]
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
|
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.358206|-5.506439|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 243 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 1838
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 3738
|
|
|
|
| 33040030000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q125069144|Q125069144]]
| [[Buyeres]]
| ast:Buyeres<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.350689|-5.483673|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 34
|
|
|
|
| 33040030200
|-
| [[Ficheru:Fuente de Fuensanta.jpg|center|128px]]
| [[:d:Q125069154|Q125069154]]
| [[Ḥuentesanta]]
| ast:Ḥuentesanta<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia y conceyu de Nava
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[entidá singular de población]]<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.346172|-5.485586|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 1
|
|
|
|
| 33040030500<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q125069150|Q125069150]]
| [[Gamonéu (Nava)|Gamonéu]]
| ast:Gamonéu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia y conceyu de Nava
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.355135|-5.51696|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 48
|
|
|
|
| 33040030600
|-
|
| [[:d:Q125069160|Q125069160]]
| [[Llames de Riba]]
| ast:Llames de Riba<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| {{Coord|43.377393|-5.527339|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 77
|
|
|
|
| 33040030800
|-
|
| [[:d:Q125069158|Q125069158]]
| [[Llames de Baxu]]
| ast:Llames de Baxu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| llugar de la parroquia y conceyu de Nava
| [[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.372108|-5.523936|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 209
|
|
|
|
| 33040030900
|-
| [[Ficheru:Ayuntamientu de Nava.JPG|center|128px]]
| [[:d:Q55697166|Q55697166]]
| [[Nava (capital)|Nava]]
| ast:Nava<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| capital de la parroquia y conceyu de Nava
| [[Villa (población)|villa]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>''[[:d:Q121289819|capital de conceyu]]''<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
| {{Coord|43.358341|-5.505605|display=inline}}<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 2081
|
|
|
|
| 33040031001<ref name="ref_d81a64b64cf87a5cafc3034f1aad29f3568281ba3732760a0e9d6c4989627d4e">''[[:d:Q131606967|Nomenclátor Xeográficu de Conceyos y Entidaes de Población (edición 20240402)]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q125069156|Q125069156]]
| [[La Polenava]]
| ast:La Polenava<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.355699|-5.489307|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 97
|
|
|
|
| 33040031700
|-
|
| [[:d:Q125069178|Q125069178]]
| [[Quintana (Nava)|Quintana]]
| ast:Quintana<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref><br/>[[Llugar (Asturies)|llugar d'Asturies]]
| {{Coord|43.366765|-5.532174|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 121
|
|
|
|
| 33040031900
|-
|
| [[:d:Q125069180|Q125069180]]
| [[Vega (Nava)|Vega]]
| ast:Vega<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.385022|-5.511357|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 26
|
|
|
|
| 33040032000
|-
|
| [[:d:Q125069184|Q125069184]]
| [[Vegalloba]]
| ast:Vegalloba<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia y conceyu de Nava
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.355952|-5.48432|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 1
|
|
|
|
| 33040032200
|-
|
| [[:d:Q125069187|Q125069187]]
| [[Villabona (Nava)|Villabona]]
| ast:Villabona<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia y conceyu de Nava
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.359685|-5.513975|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 31
|
|
|
|
| 33040032400
|-
|
| [[:d:Q125069189|Q125069189]]
| [[Viobes]]
| ast:Viobes<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia y conceyu de Nava
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.383412|-5.507646|display=inline}}
|
|
| [[Nava (parroquia)|Nava]]
| 99
|
|
|
|
| 33040032500
|-
| [[Ficheru:Priandi (Nava, Asturias).jpg|center|128px]]
| [[:d:Q7242517|Q7242517]]
| [[Priandi]]
|
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''
| {{Coord|43.346619|-5.533722|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 266 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 161
|
|
|
|
| 33040040000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
|
| [[:d:Q5196346|Q5196346]]
| [[El Remediu (parroquia)|El Remediu]]
| ast:El Remediu
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.380071|-5.54783|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 302 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 343
|
|
|
|
| 33040050000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|-
| [[Ficheru:Tresali (Nava, Asturias).jpg|center|128px]]
| [[:d:Q6152251|Q6152251]]
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
|
| parroquia del conceyu de Nava (Asturies)
| [[Parroquies d'Asturies|parroquia d'Asturies]]<br/>''[[:d:Q8776398|entidá coleutiva de población]]''<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| {{Coord|43.360973|-5.474467|display=inline}}<ref name="ref_ad1c5e79b4c75c6636a3aeafbc6a421e242b46312e1b541932ba9b8ac52e8a44">''[[:d:Q56033811|National Topographic Map 1:25000 raster]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 260 metru<ref name="ref_d0359db6eae2a0a20ea9b6438924abaf73fd7061cadb9e5ec6b91f35e2056581">''[[:d:Q107986385|Modelo Digital del Terreno de España de 5 metros]]''</ref><ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|
| [[Nava]]<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
| 248
|
|
|
|
| 33040060000<ref name="ref_e2db3d3f980c8fb434d3f59cac08f249fb9e9e5fcac818995dfe41624679691c">''[[:d:Q95877977|Geographic Nomenclature of Municipalities and Population Entities]]''</ref>
|}
== Priandi ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q130634570|Q130634570]]
| [[Buruyosa]]
| ast:Buruyosa<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Priandi]]
| 17
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q130634579|Q130634579]]
| [[Llaméu]]
| ast:Llaméu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Priandi]]
| 2
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q130634582|Q130634582]]
| [[Traveséu]]
| ast:Traveséu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Priandi]]
| 8
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q130634571|Q130634571]]
| [[Campanal (Priandi)|Campanal]]
| ast:Campanal<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.337493|-5.521126|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 14
|
|
|
|
| 33040040200
|-
|
| [[:d:Q130634574|Q130634574]]
| [[Cañal]]
| ast:Cañal<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.348791|-5.532155|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 3
|
|
|
|
| 33040040300
|-
|
| [[:d:Q130634573|Q130634573]]
| [[Carbayal (Priandi)|Carbayal]]
| ast:Carbayal<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.341194|-5.54244|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 7
|
|
|
|
| 33040040400
|-
|
| [[:d:Q130634576|Q130634576]]
| [[El Caspiu (Priandi)|El Caspiu]]
| ast:El Caspiu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.344041|-5.539931|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 11
|
|
|
|
| 33040040500
|-
|
| [[:d:Q130634577|Q130634577]]
| [[La Puente (Priandi)|La Puente]]
| ast:La Puente<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.346331|-5.534231|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 45
|
|
|
|
| 33040040700
|-
|
| [[:d:Q130634581|Q130634581]]
| [[Roíles (Priandi)|Roíles]]
| ast:Roíles<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.340192|-5.546145|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 5
|
|
|
|
| 33040040800
|-
|
| [[:d:Q130634580|Q130634580]]
| [[Priandi/Lloréu]]
| ast:Priandi/Lloréu<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Priandi (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.345232|-5.536912|display=inline}}
|
|
| [[Priandi]]
| 49
|
|
|
|
| 33040041000
|}
== Tresali ==
{| class='wikitable sortable'
! imaxe
! id
! nome
! nome oficial
! descripción
! tipu
! coordenaes
! altor
! viviendes
! entidá superior
! población total
! muyeres
! homes
! códigu postal
! fusu horariu
! INE
|-
|
| [[:d:Q125053424|Q125053424]]
| [[La Maera]]
| ast:La Maera<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 7
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053427|Q125053427]]
| [[Monga]]
| ast:Monga<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 43
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053430|Q125053430]]
| [[Tresali]]
| ast:Tresali<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| aldea de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[aldea]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
|
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 74
|
|
|
|
|
|-
|
| [[:d:Q125053422|Q125053422]]
| [[La Cabaña (Tresali)|La Cabaña]]
| ast:La Cabaña<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.364756|-5.469644|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 27
|
|
|
|
| 33040060100
|-
|
| [[:d:Q125053426|Q125053426]]
| [[Los Campones (Tresali)|Los Campones]]
| ast:Los Campones<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.352676|-5.4705|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 30
|
|
|
|
| 33040060200
|-
|
| [[:d:Q125053423|Q125053423]]
| [[La Corva]]
| ast:La Corva<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.347456|-5.472486|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 19
|
|
|
|
| 33040060300
|-
|
| [[:d:Q125053419|Q125053419]]
| [[L'Empalme (Tresali)|L'Empalme]]
| ast:L'Empalme<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.352421|-5.472313|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 18
|
|
|
|
| 33040060400
|-
|
| [[:d:Q125053425|Q125053425]]
| [[La Vega (Tresali)|La Vega]]
| ast:La Vega<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.356113|-5.47136|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 3
|
|
|
|
| 33040060800
|-
|
| [[:d:Q125053420|Q125053420]]
| [[La Bilortera (Tresali)|La Bilortera]]
| ast:La Bilortera<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.35683|-5.469687|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 11
|
|
|
|
| 33040060900
|-
|
| [[:d:Q125053418|Q125053418]]
| [[El Cabañón (Tresali)|El Cabañón]]
| ast:El Cabañón<ref name="ref_cbd1a7adcebf322c59e8baf1407ca9d398e10f07a2b6babd801e9dd3a63b838f">https://sede.asturias.es/bopa/2006/08/25/20060825.pdf</ref>
| casería de la parroquia de Tresali (Nava)
| [[casería]]<ref name="ref_73ab1933115f53ccc41d07039d52d45a4f74b75ea4de4187f1798d95e1bbee02">''[[:d:Q121356547|Nomenclátor d'entidaes de población d'Asturies]]''</ref>
| {{Coord|43.353839|-5.469536|display=inline}}
|
|
| [[Tresali (parroquia)|Tresali]]
| 16
|
|
|
|
| 33040061000
|}
{{wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
q7pz5nvt99qc6chb7ih51e5oowc3xex
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/portada
4
256849
4527203
4526829
2026-09-11T01:31:36Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527203
wikitext
text/x-wiki
<div style="display:block;border:1px solid #5da95d; vertical-align:top;width:100%; background-color:#f9f9ff;margin-bottom:10px;margin-top:5px;padding-left:5px;padding-right:4px; box-shadow: 8px 8px 8px #ccc; box-sizing: border-box">
<div style="height:22px; border-bottom:1px solid #5da95d; padding:0px; background:#b9f3b9; color:#000000; text-align:center; font-weight:bold; font-size:100%; margin-bottom:5px;margin-top:0;margin-left:-5px;margin-right:-4px;">
<div class="center"><b>Persones finaes de recién</b></div></div>
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién/portada
|sparql=SELECT ?item ?dob ?dod (CONCAT(" <small>", STR(ROUND(FLOOR((?dod - ?dob) / "365.2425"^^xsd:decimal))), " años</small>") AS ?s3) WHERE {
SELECT ?item ?stct ?slct (MAX(?dod1) AS ?dod) (SAMPLE(?dob1) AS ?dob) WHERE {
?item wdt:P570 ?dod1.
FILTER(?dod1 > "2021-11-02T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER((?dod1 > ((NOW()) - "P32D"^^xsd:duration)) && (?dod1 < (NOW())))
FILTER(NOT EXISTS { ?item wdt:P1087 _:b4. })
?item wdt:P31 wd:Q5;
wikibase:statements ?stct;
wikibase:sitelinks ?slct.
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob1. }
FILTER(EXISTS {
?article schema:about ?item;
schema:isPartOf <https://ast.wikipedia.org/>.
})
}
GROUP BY ?item ?stct ?slct
ORDER BY DESC (?dod)
LIMIT 8
}
ORDER BY DESC (?dod)
|section=
|columns=label,description,P570,qid,?s3
|thumb=130
|min_section=
|links=local
|row_template=Wikidata list/portada
|skip_table=1
|autolist=fallback
|short = true
|chart=true
|minimal=1
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Gloria Steinem]]
| desc = activista d'Estaos Xuníos
| p570 = 2026-09-02
| qid = Q231178
| s3 = <small>92 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Ada Yonath]]
| desc = bióloga y premiu Nobel israelina
| p570 = 2026-08-31
| qid = Q7426
| s3 = <small>87 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Helena Trexu]]
| desc = escritora asturiana
| p570 = 2026-08-29
| qid = Q13147245
| s3 = <small>82 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Harald V de Noruega]]
| desc = rei de Noruega
| p570 = 2026-08-28
| qid = Q57287
| s3 = <small>89 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Dolly Parton]]
| desc = cantante y actriz d'Estaos Xuníos
| p570 = 2026-08-25
| qid = Q180453
| s3 = <small>80 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Díaz de Orosia]]
| desc = pintor español
| p570 = 2026-08-18
| qid = Q20014643
| s3 = <small>78 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Hayden Panettiere]]
| desc = actriz y cantante d'Estaos Xuníos
| p570 = 2026-08-16
| qid = Q171571
| s3 = <small>36 años</small>
}}
{{Wikidata list/portada
| label = [[Yukio Shimomura]]
| desc = futbolista xaponés
| p570 = 2026-08-13
| qid = Q1870823
| s3 = <small>94 años</small>
}}
{{Wikidata list end}}
</div>
q0xanmq4g7brisl9dtz015cmqmvij62
Club Deportivo Universidad de Oviedo
0
268080
4527129
4082186
2026-09-10T12:20:07Z
~2026-48907-21
153342
/* */
4527129
wikitext
text/x-wiki
{{referencies|t=20230831054424}}
{{equipu
|pattern_la1=
|pattern_b1=_adidastabela23g
|pattern_ra1=
|pattern_sh1=_adidaswhite
|pattern_so1=_3_stripes_white
|leftarm1=007711
|body1=007711
|rightarm1=007711
|shorts1=000000
|socks1=000000
|pattern_la2=
|pattern_b2=_adidastabela23w
|pattern_ra2=
|pattern_sh2=_adidasblack
|pattern_so2=_3_stripes_black
|leftarm2=FFFFFF
|body2=FFFFFF
|rightarm2=FFFFFF
|shorts2=FFFFFF
|socks2=FFFFFF
}}
El '''Club Deportivo Universidad de Oviedo''' ye un equipu de fútbol asturianu fundáu'l 9 d'ochobre de 1961. Actualmente xuega na [[Primer RFFPA]].
== Ver tamién ==
* [[Llista de temporaes del Club Deportivo Universidad de Oviedo]]
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Equipos de fútbol d'Asturies|Universidad]]
[[Categoría:Equipos de fútbol fundaos en 1961|Universidad]]
[[Categoría:Deporte n'Uviéu|Universidad]]
[[Categoría:Universidá d'Uviéu]]
64ewinlm4eke3c90qqcdsxut7mrhe03
Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién (ensin páxina)
4
268886
4527205
4526978
2026-09-11T01:31:50Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527205
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|1=Wikipedia:Wikidata/Finaos de recién (ensin páxina)
|sparql=SELECT DISTINCT ?item ?linkcount
{
?item wdt:P570 ?dod
FILTER ( ?dod > "2023-08-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)
FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() )
?item wdt:P31 wd:Q5 .
?item wikibase:sitelinks ?linkcount . # count of sitelinks
}
ORDER BY DESC(?dod) ?item
LIMIT 50
|columns=item,P18,label,P569:nacimientu,P570:muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20,?linkcount:enllaces
|thumb=128
|autolist=fallback
|links=red_only
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! nacimientu
! muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
! enllaces
|-
| [[:d:Q11916150|Q11916150]]
|
| [[Cristóbal Colón Palasí]]
| data-sort-value="1949" | 1949
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10<ref name="ref_aa2a9a5f8985fcad0c995e04f02fac598dd3244f9f05d8be48d5ce159ef0a08e">https://www.ara.cat/economia/alimentacio/mor-cristobal-colon-fundador-fageda_1_5845889.html</ref>
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]], [[Psicólogu|psicólogu]] (1949–2026) ♂; Cruz de Sant Jordi, doctor honoris causa pola Universidá de Girona
| [[empresariu]]<br/>[[psicólogu]]
|
| [[España]]
| [[Zuera]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q15064551|Q15064551]]
| [[Ficheru:Всеволод Богданов.jpg|center|128px]]
| [[Vsevolod Bogdanov]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-06
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10
| escritor rusu
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[figura pública]]
|
| [[Xunión Soviética]]<br/>[[Rusia]]
| [[Kholmogorsky District]]
|
| 4
|-
| [[:d:Q15694934|Q15694934]]
| [[Ficheru:Генерал А.А.Дорофеев . Майкоп 05.10.2012.jpg|center|128px]]
| [[Aleksandr Dorofeyev]]
| data-sort-value="1946" | 1946-07-04
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10<ref name="ref_fd03649954e4ba5ba1f7e27002db90019193de808870b3044dc160147a4c7719">https://kuban.bfm.ru/news/61634</ref>
| [[Xunión Soviética|soviéticu]] oficial, [[Xurista|xurista]], líder militar (1946–2026) ♂; Orde de la Estrella Roxa, Medal "For the Salvation of the Drowning", Order of Courage, Medaya de Veteranu de les Fuercies Armaes de la XRSS, медаль «Слава Адыгеи», VDNKh bronze medal, Jubilee Medal "Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945", Medaya del 50ᵘ Aniversariu de les Fuercies Armaes Soviétiques, Medaya del 60ᵘ Aniversariu de les Fuercies Armaes Soviétiques, Medaya del 70ᵘ Aniversariu de les Fuercies Armaes Soviétiques, Jubilee Medal "300 Years of the Russian Navy", Medaya pol Serviciu Impecable, Medaya «pol fortalecimientu de la fraternidá militar», USSR Agricultural Exhibition, Defence Ministry's 200 year medal, Admiral Kuznetsov Medal, Admiral Gorshkov Medal, Artur Becker Medal, graduate badge of a higher military school in the Soviet Union, Combat Groups of the Working Class, Medal VDNKh, Medal "For Impeccable Service", 3rd class, Medal Brotherhood in Arms, Medal "For Impeccable Service", 1st class, Medal "For Impeccable Service", 2nd class, Brotherhood in Arms Medal in Silver, Artur Becker Medal in Gold, Medal "For Merit in Upholding the Memory of Fallen Defenders of the Homeland", medal "For excellent graduation from a higher military educational institution of the Ministry of Defense of the Russian Federation"; child of Anatoli Dorofeev
| [[oficial]]<br/>[[xurista]]<br/>[[líder militar]]
|
| [[Xunión Soviética]]
| [[Gvardeysk]]
| [[Maikop]]<ref name="ref_fd03649954e4ba5ba1f7e27002db90019193de808870b3044dc160147a4c7719">https://kuban.bfm.ru/news/61634</ref>
| 4
|-
| [[:d:Q15983294|Q15983294]]
|
| [[Chuni Lal Bhagat]]
| data-sort-value="1932" | 1932-12-01
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10
| políticu indiu
| [[políticu]]
| [[Member of the Punjab Legislative Assembly]]<br/>[[Member of the 14th Punjab Legislative Assembly]]
| [[India]]<br/>[[Raj británicu]]<br/>[[Unión de la India]]
| [[Sialkot]]
|
| 3
|-
| [[:d:Q16939827|Q16939827]]
| [[Ficheru:Claudio Carsughi.jpg|center|128px]]
| [[Claudio Carsughi]]
| data-sort-value="1932" | 1932-10-13
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10<ref name="ref_386a648d73b953f71dab5176c93be02d79eeed59ba643104bae1c3f125082e4f">https://www.estadao.com.br/esportes/claudio-carsughi-lendario-jornalista-esportivo-morre-aos-93-anos/</ref>
| periodista brasilanu
| [[periodista]]
|
| [[Brasil]]<br/>[[Italia]]
| [[Arezzo]]
| [[São Paulo (ciudá)|São Paulo]]<ref name="ref_386a648d73b953f71dab5176c93be02d79eeed59ba643104bae1c3f125082e4f">https://www.estadao.com.br/esportes/claudio-carsughi-lendario-jornalista-esportivo-morre-aos-93-anos/</ref>
| 2
|-
| [[:d:Q20396318|Q20396318]]
|
| [[Sami Al-Muzaffar]]
| data-sort-value="1940" | 1940
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10
| políticu iraquín
| [[filósofu]]
| [[Minister of Higher Education and Scientific Research]]
| [[Iraq]]
| [[Iraq]]<br/>[[Basra]]
| [[Bagdag]]
| 1
|-
| [[:d:Q27955197|Q27955197]]
| [[Ficheru:Olga Bogdanova (mil.ru).jpg|center|128px]]
| [[Olga Bogdanova]]
| data-sort-value="1951" | 1951-08-07
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10
| actriz rusa
| [[actor]]
|
| [[Xunión Soviética]]<br/>[[Rusia]]
| [[Sculeni]]
| [[Odesa]]
| 7
|-
| [[:d:Q47344173|Q47344173]]
|
| [[Michael Gabel]]
| data-sort-value="1953" | 1953-01-12
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10<ref name="ref_c755906ada7e0232215164968b58cf9965f84252ab03eb3bf08f9acc8cd0421b">https://www.bistum-erfurt.de/presse_archiv/nachrichtenarchiv/detail/akademiker-und-seelsorger/</ref>
| [[Alemaña Oriental|Alemaña Oriental]] [[Teólogu|teólogu]] (1953–2026) ♂
| [[teólogu]]<ref name="ref_7d2be0d41e3e070d322e3e74db28dc07788157999622a6f219686a488170ede0">''[[:d:Q23833686|Catalog of the German National Library]]''</ref>
|
| [[Alemaña Oriental]]
| [[Erfurt]]
| [[Eisenach]]<ref name="ref_c755906ada7e0232215164968b58cf9965f84252ab03eb3bf08f9acc8cd0421b">https://www.bistum-erfurt.de/presse_archiv/nachrichtenarchiv/detail/akademiker-und-seelsorger/</ref>
| 1
|-
| [[:d:Q7358917|Q7358917]]
| [[Ficheru:Roger Simon (journalist).jpg|center|128px]]
| [[Roger Simon]]
| data-sort-value="1948" | 1948-03-29
| data-sort-value="2026" | 2026-09-10<ref name="ref_022fcea9849fe1ca7e6cac6078489f5bee8b99a6dece11c7f0fb0fe2b99052d5">https://www.washingtonpost.com/obituaries/2026/09/10/remembering-roger-simon-political-journalist-with-toughness-wit/</ref>
| periodista d'Estaos Xuníos
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]]
| [[Chicago]]
|
| 3
|-
| [[:d:Q10304764|Q10304764]]
|
| [[Jackson Nascimento]]
| data-sort-value="1924" | 1924-08-24
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09
| futbolista brasilanu
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<br/>[[entrenador de fútbol]]
|
| [[Brasil]]
|
|
| 4
|-
| [[:d:Q11882719|Q11882719]]
|
| [[Mikko Karmila]]
| data-sort-value="1964" | 1964-02-03
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_8c6bf3c6abed86ae968466dc6043e3a6c3fac20c31e068228232d0d15d8c2246">https://yle.fi/a/74-20245533</ref>
| [[Finlandia|finlandés]] [[Productor musical|productor musical]] (1964–2026) ♂
| [[productor musical]]
|
| [[Finlandia]]
| [[Lohja]]
|
| 3
|-
| [[:d:Q12470550|Q12470550]]
|
| [[Abdul Hakim Ritonga]]
| data-sort-value="1950" | 1950-08-03
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09
| [[Indonesia|indonesiu]] prosecutor (1950–2026) ♂
| [[prosecutor]]
|
| [[Indonesia]]
|
|
| 1
|-
| [[:d:Q12741119|Q12741119]]
| [[Ficheru:Sorin Mărculescu.jpg|center|128px]]
| [[Sorin Mărculescu]]
| data-sort-value="1936" | 1936-11-19
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_5278a5bf2912064a2c604c10d42baf34817ceb41c702aa7880d96a2dbedb765c">https://hotnews.ro/poetul-si-traducatorul-sorin-marculescu-a-murit-2345857</ref>
| traductor rumanu
| [[traductor]]<br/>[[poeta]]<ref name="ref_eb334203dd6df2ff0946e0a4474c0d3ddc57806171237762b8fbbf101212b7c3">https://www.zf.ro/ziarul-de-duminica/sorin-marculescu-murim-intr-un-sens-mai-larg-nu-numai-in-ce-scriem-sau-cream-ci-si-prin-fiecare-lucru-pe-care-l-facem-de-andra-rotaru-8883650</ref>
|
| [[Rumanía]]
| [[Bucarest]]<ref name="ref_eb334203dd6df2ff0946e0a4474c0d3ddc57806171237762b8fbbf101212b7c3">https://www.zf.ro/ziarul-de-duminica/sorin-marculescu-murim-intr-un-sens-mai-larg-nu-numai-in-ce-scriem-sau-cream-ci-si-prin-fiecare-lucru-pe-care-l-facem-de-andra-rotaru-8883650</ref>
|
| 1
|-
| [[:d:Q134879642|Q134879642]]
|
| [[Hyacinth Knight]]
|
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_09df9e19ad5d35b7ea36909ba9a424a4be56799c1d9d76425566834d8c8ca19a">https://www.jamaicaobserver.com/2026/09/09/jlp-mourns-passing-former-mp-hyacinth-knight/</ref>
| Política (†2026) ♀
| [[políticu]]
|
|
|
|
| 1
|-
| [[:d:Q1383970|Q1383970]]
| [[Ficheru:Giorgos Mazonakis, Live at Fantasia Live Stage Summer 2014.jpg|center|128px]]
| [[Giorgos Mazonakis]]
| data-sort-value="1972" | 1972-03-04<ref name="ref_c4e4521071bd8e8f2ccb42f301ad51f86210b95400a9bd3fdf00707f02fb4da8">https://www.greekdiscography.gr/Persons.htm?PersonID=4025#results</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_aaa878c56fb45dc5e515266c5b4f41f7c6677dd4df57e119f8207b6ed8f415ae">https://www.cnn.gr/ellada/story/551641/pethane-o-giorgos-mazonakis-apo-anakopi-kardias-eksepnefse-sto-nosokomeio-elpis</ref><ref name="ref_54ea359bdab2736678e358191ac9f589ad07bf3b9ca52222551016686a19080c">https://www.protothema.gr/greece/article/1876308/pethane-o-giorgos-mazonakis-apo-anakopi-exepneuse-sto-nosokomeio-elpis/</ref>
| cantante griegu
| [[cantante]]
|
| [[Grecia]]
| [[Nikaia]]<ref name="ref_c4e4521071bd8e8f2ccb42f301ad51f86210b95400a9bd3fdf00707f02fb4da8">https://www.greekdiscography.gr/Persons.htm?PersonID=4025#results</ref>
| [[Atenes]]<ref name="ref_aaa878c56fb45dc5e515266c5b4f41f7c6677dd4df57e119f8207b6ed8f415ae">https://www.cnn.gr/ellada/story/551641/pethane-o-giorgos-mazonakis-apo-anakopi-kardias-eksepnefse-sto-nosokomeio-elpis</ref>
| 13
|-
| [[:d:Q141388077|Q141388077]]
| [[Ficheru:ImageToStl.com Leonid+Sheikht+001.jpg|center|128px]]
| [[Leonid Shaikhat]]
| data-sort-value="1956" | 1956
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09
| [[Israel|israelín]] entrenador de fútbol (1956–2026) ♂
| [[entrenador de fútbol]]
|
| [[Israel]]
| [[Kazakstán]]
| [[Xerusalén]]
| 1
|-
| [[:d:Q141388191|Q141388191]]
|
| [[Airlangga Pribadi Kusman]]
| data-sort-value="1976" | 1976-11-23<ref name="ref_f1b4c0e948c63e3597ae6ca2d63b47ee8823cda9c090bd2089c2efd8c2aaa552">https://www.detik.com/jatim/berita/d-8655607/kabar-duka-pengamat-politik-airlangga-pribadi-meninggal-dunia</ref><ref name="ref_b07c0480ca6cda704322e48a39cd1eb4a7587fabac4335ef410cf563ba7e2faf">https://www.kompas.id/artikel/airlangga-pribadi-kusman-akademisi-yang-gigih-membela-nilai-demokrasi-itu-telah-berpulang</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_02447c487a280f82b56ba301803a1170030541b6ef2806253b0be5119e90c15b">https://www.nu.or.id/nasional/pengamat-politik-unair-airlangga-pribadi-kusman-meninggal-dunia-cGmOt</ref>
| Politólogu (1976–2026)
| [[politólogu]]<ref name="ref_3f4d8d3c666e4cdded921c76c2f3b654a895f208ea05776e263223dbdb192b7b">https://mediaindonesia.com/humaniora/931384/berita-duka-akademisi-dan-penulis-airlangga-pribadi-kusman-meninggal-dunia</ref>
|
|
| [[Jombang]]<ref name="ref_fd71c6df940e073b4323f0bc8469ec1b9f7b22c9484c2af468f7cef025e1c495">https://jatim.antaranews.com/berita/1097280/dosen-fisip-unair-airlangga-pribadi-kusman-meninggal-dunia</ref>
| [[Gatot Soebroto Army Hospital]]<ref name="ref_252198b1f2edfd5147ab5383d66faf1e48202873eddef17084dfeeb8bf9c912f">https://www.suara.com/news/2026/09/09/155055/duka-dunia-akademik-mengenang-airlangga-pribadi-intelektual-kritis-dan-dosen-berdedikasi-unair</ref>
| 1
|-
| [[:d:Q141391696|Q141391696]]
|
| [[Jørgen Isak Olsen]]
| data-sort-value="1969" | 1969<ref name="ref_2b72c636448c999a853b75d7504f991e3be6cae7ea9653a475531d1fded3bc59">https://www.altinget.dk/navnenyt/tidligere-groenlandsk-departementschef-og-haandboldspiller-joergen-isak-olsen-er-doed</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_2b72c636448c999a853b75d7504f991e3be6cae7ea9653a475531d1fded3bc59">https://www.altinget.dk/navnenyt/tidligere-groenlandsk-departementschef-og-haandboldspiller-joergen-isak-olsen-er-doed</ref>
| [[Reinu de Dinamarca|Reinu de Dinamarca]] [[Funcionariu|funcionariu]], [[Entrenador|entrenador]] (1969–2026) ♂
| [[funcionariu]]<br/>[[entrenador]]
|
| [[Reinu de Dinamarca]]
| [[Maniitsoq]]<ref name="ref_baa95022d41beed74d4ac79fd11750b3df7c9f50635f1c80bed860870dfa64b3">https://knr.gl/da/nyheder/joergen-isak-olsen-er-doed</ref>
|
| 0
|-
| [[:d:Q1553391|Q1553391]]
| [[Ficheru:Helmut wiesinger.PNG|center|128px]]
| [[Helmut Wiesinger]]
| data-sort-value="1952" | 1952-01-28
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_75846a7014b22c2692fd96904974324a9fc0970792404e3dd097f0f4164209bb">https://nachtkritik.de/meldungen/schauspieler-helmut-wiesinger-verstorben</ref><ref name="ref_84f64d56c568f81a4a94178cb4c7a874f9347ead352edd4892f1adeeff7ab4f7">https://www.derstandard.at/story/3000000339219/schauspieler-helmut-wiesinger-mit-74-jahren-gestorben</ref>
| actor austriacu
| [[actor de teatru]]<br/>[[actor de cine]]<br/>[[escritor]]
|
| [[Austria]]
| [[Linz]]
|
| 2
|-
| [[:d:Q23939773|Q23939773]]
|
| [[Óscar Mario Beteta]]
| data-sort-value="1956" | 1956-01-13
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09
| periodista mexicanu
| [[periodista]]
|
| [[Méxicu]]
| [[Ciudá de Méxicu]]
| [[Ciudá de Méxicu]]
| 2
|-
| [[:d:Q3496331|Q3496331]]
| [[Ficheru:Andrzej Elżanowski.jpg|center|128px]]
| [[Andrzej Elżanowski]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-21
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_b7ca03d7ec1e0a27b2b74df30781f39a73f19adc336037be9c9eab6aac3a9787">https://wroclaw.tvp.pl/95318983/zmarl-prof-andrzej-elzanowski-paleontolog-bioetyk-i-obronca-zwierzat</ref>
| [[Polonia|polacu]] paleontólogu, zoólogu, ornitólogu, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]] (1950–2026) ♂
| [[paleontólogu]]<br/>[[zoólogu]]<br/>[[ornitólogu]]<br/>[[profesor universitariu]]
|
| [[Polonia]]
| [[Przasnysz]]
|
| 8
|-
| [[:d:Q3723094|Q3723094]]
| [[Ficheru:Elio Zamuto.png|center|128px]]
| [[Elio Zamuto]]
| data-sort-value="1941" | 1941-05-01
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_f60e721be9650d747a50d1ba106eed3d225d0175e294e0cc90e3ebd5122efd92">https://massimoemanuelli.com/2026/09/09/e-morto-lattore-e-doppiatore-elio-zamuto/</ref>
| actor italianu
| [[actor]]<br/>[[actor de televisión]]<br/>[[actor de voz]]<br/>[[direutor de doblaxe]]
|
| [[Italia]]
| [[Siracusa]]
| [[Oriolo Romano]]
| 5
|-
| [[:d:Q4227086|Q4227086]]
| [[Ficheru:Valentin Kozmenko-Delinde.jpg|center|128px]]
| [[Valentín Kozmenko-Delinde]]
| data-sort-value="1951" | 1951-01-25<ref name="ref_34e46dbfa37bac3c07eedb582f5b0c7a2996302c003e5f19915712beae24475a">''[[:d:Q10855166|The Fine Art Archive]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_2ce4c5911d717f5be43973964f61131cf8f759f4266713e11f4f95689c3bf06f">https://www.lem.fm/vmer-valentin-kozmenko-delinde-rezhisera-znala-i-publika-rusinskoho-tad/</ref>
| Dramaturgu, realizador, [[Dramaturgu|dramaturgu]], diseñador de vestuariu, escenógrafu, [[Actor|actor]] (1951–2026) ♂
| [[dramaturgu]]<br/>[[realizador]]<ref name="ref_d523b422c57ead7578a03cfa86c08f2ae8b090fedf763533726c586ee342531a">https://cs.isabart.org/person/154128</ref><br/>[[dramaturgu]]<ref name="ref_d523b422c57ead7578a03cfa86c08f2ae8b090fedf763533726c586ee342531a">https://cs.isabart.org/person/154128</ref><br/>[[diseñador de vestuariu]]<ref name="ref_d523b422c57ead7578a03cfa86c08f2ae8b090fedf763533726c586ee342531a">https://cs.isabart.org/person/154128</ref><br/>[[escenógrafu]]<ref name="ref_d523b422c57ead7578a03cfa86c08f2ae8b090fedf763533726c586ee342531a">https://cs.isabart.org/person/154128</ref><br/>[[actor]]<ref name="ref_d523b422c57ead7578a03cfa86c08f2ae8b090fedf763533726c586ee342531a">https://cs.isabart.org/person/154128</ref>
|
|
| [[Rudiakiv]]
|
| 5
|-
| [[:d:Q4520684|Q4520684]]
| [[Ficheru:Aleksandr Şarovski 01.03.2019.jpg|center|128px]]
| [[Alexander Sharovsky]]
| data-sort-value="1948" | 1948-02-10
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_7e12370d05d4ecbf03fb5d2218744c764738b2cb6e9f7921f0ce8736fd71f40c">https://www.trend.az/azerbaijan/society/4222007.html</ref>
| [[Xunión Soviética|soviéticu]]-[[Azerbaixán|azerbaixanu]] [[Actor|actor]], [[Direutor de teatru|direutor de teatru]] (fl. 1967–2026) (1948–2026) ♂; People's Artist of Azerbaijan, Honored Artist of the Azerbaijan SSR, Sheref Order, Shohrat Order, Orde de l'Amistá, Medaya Pushkin, Humay Award, Golden Dervish, Friendship and Collaboration Award, honorary diploma of President of Azerbaijan Republic; spouse of Nataliya Aşumova
| [[actor]]<br/>[[direutor de teatru]]
|
| [[Xunión Soviética]]<br/>[[Azerbaixán]]
| [[Bakú]]
| [[Bakú]]
| 7
|-
| [[:d:Q482958|Q482958]]
| [[Ficheru:張本勲 202405281751 DSCN6781.jpg|center|128px]]
| [[Isao Harimoto]]
| data-sort-value="1940" | 1940-06-19<ref name="ref_43188e0f147d2e747c908288ae65de1ee5d9c1bb17fe11c98487fff61bfe42fb">''[[:d:Q115941641|NPB official website]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_ca1aa8fe7a50a9a6455f8776221d7c9c08e336d1633a7ab9be9f4b7b6ebc3351">https://newsdig.tbs.co.jp/articles/-/2934039?display=1</ref>
| [[Corea del Sur|surcoreanu]]-[[Xapón|xaponés]] xugador de béisbol profesional, xugador de béisbol, [[Actor|actor]], Baseball Critics, baseball commentator, actor de cine (1940–2026) ♂; Japanese Baseball Hall of Fame
| [[xugador de béisbol]]<br/>[[actor]]<br/>[[xugador de béisbol profesional]]<br/>[[Baseball Critics]]<br/>[[baseball commentator]]<br/>[[actor de cine]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref>
|
| [[Corea del Sur]]<br/>[[Xapón]]<ref name="ref_5b3839a035c6c36a700db7365ddca94489e3e9e3d043978c5a36fba678c761a9">https://www.sankei.com/article/20241229-6FI43SJUZNLQ3EWOOCKZPE3YIE</ref><ref name="ref_cdeeb411b62f776b31771a28cb882fbf4b448c4db408d6edd409c64ac1a311aa">https://www.mk.co.kr/jp/society/11207418</ref>
| [[Hiroshima]]
| [[Tokiu]]
| 8
|-
| [[:d:Q570437|Q570437]]
| [[Ficheru:Paddy Keenan ACF.jpg|center|128px]]
| [[Paddy Keenan]]
| data-sort-value="1950" | 1950-01-30
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_38041613939f26a9d1b50143c5d1bc43317a608b8b39809bcb42ed76f4ab6339">https://www.rte.ie/entertainment/2026/0910/1591037-bothy-band-piper-paddy-keenan-dies-aged-76/</ref>
| músicu irlandés
| [[músicu]]
|
| [[República d'Irlanda]]
| [[Trim]]
|
| 7
|-
| [[:d:Q6118134|Q6118134]]
| [[Ficheru:Chiche Gelblung en 2025.jpg|center|128px]]
| [[Samuel Gelblung]]
| data-sort-value="1944" | 1944-02-07<ref name="ref_f8bbe1ad14bc9e59b8d7d6f150353b13a839a07270942fd752700503be4ce0a3">https://tn.com.ar/show/famosos/2026/09/09/murio-chiche-gelblung-un-periodista-brillante-que-impuso-un-estilo-unico-durante-cinco-decadas/</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_f8bbe1ad14bc9e59b8d7d6f150353b13a839a07270942fd752700503be4ce0a3">https://tn.com.ar/show/famosos/2026/09/09/murio-chiche-gelblung-un-periodista-brillante-que-impuso-un-estilo-unico-durante-cinco-decadas/</ref>
| periodista arxentín
| [[periodista]]<br/>[[presentador de televisión]]<br/>[[corresponsal de guerra]]<br/>[[fotógrafu]]
|
| [[Arxentina]]
| [[Buenos Aires]]
| [[Buenos Aires]]<ref name="ref_f8bbe1ad14bc9e59b8d7d6f150353b13a839a07270942fd752700503be4ce0a3">https://tn.com.ar/show/famosos/2026/09/09/murio-chiche-gelblung-un-periodista-brillante-que-impuso-un-estilo-unico-durante-cinco-decadas/</ref>
| 3
|-
| [[:d:Q809073|Q809073]]
| [[Ficheru:B Melrose cropped.JPG|center|128px]]
| [[Barry Melrose]]
| data-sort-value="1956" | 1956-07-15
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_2b28efb222854e6aa7205bd328d2c7d77638557508a3dc0ffe713b63e5570ad6">https://www.expressen.se/sport/hockey/nhl/barry-melrose-dod-blev-70-ar/</ref><ref name="ref_09274077b41fcd4de3804314696d3c19819d961c3cdf9b5144342470b1cad8d3">https://www.nhl.com/news/barry-melrose-coach-emmy-winning-broadcaster-dies-at-70</ref>
| xugador de ḥoquei sobre xelu canadianu
| [[xugador de ḥoquei sobre xelu]]<br/>[[comentarista deportivu]]<ref name="ref_a3e7eee0e9b43cc46bacba071db3ea47507a17f82506ba76a8f2fc56d62f8885">https://www.usatoday.com/story/sports/nhl/2023/10/10/espn-nhl-analyst-barry-melrose-parkinsons-disease/71132949007/</ref><br/>[[entrenador de ḥoquei sobre xelu]]
|
| [[Canadá]]
| [[Kelvington]]
|
| 5
|-
| [[:d:Q97306804|Q97306804]]
| [[Ficheru:Wakil Bupati Manokwari Edi Budoyo.jpg|center|128px]]
| [[Edi Budoyo]]
| data-sort-value="1957" | 1957-03-23
| data-sort-value="2026" | 2026-09-09<ref name="ref_68db45df19f12e9e86b254f969eb9e094e6eff3a90984d89765f94c6aa20a18f">https://taburapos.co/2026/09/09/mantan-wakil-bupati-manokwari-dua-periode-edi-budoyo-tutup-usia/</ref>
| políticu indonesiu
| [[políticu]]
|
| [[Indonesia]]
| [[Boyolali]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q104639396|Q104639396]]
| [[Ficheru:Margaret Bedggood CNZM (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Margaret Mulgan]]
| data-sort-value="1939" | 1939-04-10<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_0283b6edbfbdf36d4abb608619bdf85ac405dd7e18d2a69b0a5aef267d75fb2b">https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19390412.2.2.1</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_c205b473542c05b1b596f677695d1dad38c3e56839cb3917161ffd2e67cfdd8a">https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/margaret-bedggood-obituary?id=62389529</ref>
| [[Xurista|xurista]], caderalgu d'universidá, Human Rights Commissioner (1939–2026) ♀; New Zealand Suffrage Centennial Medal 1993, Companion of the New Zealand Order of Merit, honorary doctor of the University of Waikato, Companion of the Queen's Service Order; spouse of Richard Mulgan
| [[xurista]]
| [[caderalgu d'universidá]]<ref name="ref_fec0df5e3149b36bc25c01ad0573b5432d21e2264db0db7f6eb91ed56f73896a">https://www.waikato.ac.nz/law/about-us/staff/honorary/margaret_bedggood</ref><br/>[[Human Rights Commissioner]]<ref name="ref_fec0df5e3149b36bc25c01ad0573b5432d21e2264db0db7f6eb91ed56f73896a">https://www.waikato.ac.nz/law/about-us/staff/honorary/margaret_bedggood</ref>
|
| [[Takapuna]]<ref name="ref_0283b6edbfbdf36d4abb608619bdf85ac405dd7e18d2a69b0a5aef267d75fb2b">https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19390412.2.2.1</ref>
|
| 2
|-
| [[:d:Q11658158|Q11658158]]
| [[Ficheru:Takao Jinnouchi.jpg|center|128px]]
| [[Takao Jinnouchi]]
| data-sort-value="1933" | 1933-08-24
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_2a6b605009c6c6af467dfa4bd2f972167bb563f40056809557d2ea5e5be61a23">https://www.jiji.com/jc/article?k=2026090900822</ref>
| políticu xaponés
| [[políticu]]
| [[member of the House of Councillors]]
| [[Xapón]]
| [[Kanzaki]]
| [[Tokiu]]<ref name="ref_2a6b605009c6c6af467dfa4bd2f972167bb563f40056809557d2ea5e5be61a23">https://www.jiji.com/jc/article?k=2026090900822</ref>
| 2
|-
| [[:d:Q134382351|Q134382351]]
|
| [[Alexander Pashchenko]]
| data-sort-value="1945" | 1945-06-03
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08
| [[Xunión Soviética|soviéticu]] person (1945–2026) ♂
|
|
| [[Xunión Soviética]]
| [[Oremburgu]]
| [[Oremburgu]]
| 1
|-
| [[:d:Q136762952|Q136762952]]
|
| [[Fernão Lopes Simões de Carvalho]]
| data-sort-value="1929" | 1929
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_60fb64df0ef97ba73fd8770a0d3e6b4aa935317c3859f66f0d1dc58454d39eea">https://observador.pt/2026/09/08/arquiteto-e-urbanista-fernao-simoes-de-carvalho-morre-aos-96-anos/</ref>
| Arquiteutu (1929–2026) ♂
| [[arquiteutu]]
|
|
| [[Luanda]]
|
| 0
|-
| [[:d:Q141387098|Q141387098]]
|
| [[Pastor de los Santos]]
| data-sort-value="1960" | 1960-07-29
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08
| [[Arxentina|arxentín]] [[Cantante|cantante]] (1960–2026) ♂
| [[cantante]]
|
| [[Arxentina]]
| [[Santa Fe]]
|
| 1
|-
| [[:d:Q141387506|Q141387506]]
|
| [[Paddy Payne]]
| data-sort-value="1936" | 1936<ref name="ref_3496066fc86c97904f7ae136f0177f8e02cebe6023078605080328b214707b55">https://www.racenet.com.au/news/paddy-payne-snr-patriarch-of-famous-racing-family-dies-aged-90-20260908</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_b6f90838e7efe981a5b6a26680d44286f91835644eb57a9b2a773887c9e63892">https://www.nzherald.co.nz/sport/racing/kiwi-horseman-paddy-payne-patriarch-of-australasian-racing-family-dies-aged-90/JK3ATTH6SNC3VDXX5XCLTHTQQU/</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] entrenador de caballos, jockey (1936–2026) ♂
| [[entrenador de caballos]]<br/>[[jockey]]
|
| [[Nueva Zelanda]]
| [[Hāwera]]<ref name="ref_042609f7641a57411dab4e30bc8a57e6c70e6f0848369d8a005e2ad7d51e1253">https://www.theage.com.au/sport/racing/we-hope-he-s-joined-our-mum-payne-family-pays-tribute-to-their-father-20260908-p60vkh.html</ref>
| [[Miners Rest]]<ref name="ref_042609f7641a57411dab4e30bc8a57e6c70e6f0848369d8a005e2ad7d51e1253">https://www.theage.com.au/sport/racing/we-hope-he-s-joined-our-mum-payne-family-pays-tribute-to-their-father-20260908-p60vkh.html</ref>
| 0
|-
| [[:d:Q141396278|Q141396278]]
| [[Ficheru:Grant Pirihi MNZM (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Grant Pirihi]]
| data-sort-value="1940" | 1940<ref name="ref_97bd2fe921cbfdb0f577d41eb3bba99b9220bae76f4951f026a7d4ed3f0f2340">https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/ngawaka-pirihi-obituary?id=62379021</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_97bd2fe921cbfdb0f577d41eb3bba99b9220bae76f4951f026a7d4ed3f0f2340">https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/ngawaka-pirihi-obituary?id=62379021</ref>
| [[Nueva Zelanda|neozelandés]] [[Llabrador|agricultor]], líder comunitariu, políticu, justice of the peace, [[Conceyal|conceyal]] (1940–2026) ♂; Member of the New Zealand Order of Merit
| [[Llabrador|agricultor]]<br/>[[líder comunitariu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[justice of the peace]]
| [[conceyal]]<ref name="ref_3e20dec96acc2ba49b8d3bf80c88bcbb04888b89ca560de6fb08ee8002aab667">https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19780629.2.21</ref><ref name="ref_a223fe6fe0abd1a725c0ad636e53ef6699b6967c048a97ba8a46b7ff3a10aed1">https://gg.govt.nz/image-galleries/7036/media?page=8</ref>
| [[Nueva Zelanda]]
|
| [[Takahiwai]]<ref name="ref_97bd2fe921cbfdb0f577d41eb3bba99b9220bae76f4951f026a7d4ed3f0f2340">https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/ngawaka-pirihi-obituary?id=62379021</ref>
| 1
|-
| [[:d:Q16191322|Q16191322]]
|
| [[Manel Dueso i Almirall]]
| data-sort-value="1953" | 1953-08-02<ref name="ref_dbad65f55ca23ba4434aaa2d44629b4cf143318bb9e353a5fc24ed1550cca82f">https://www.csfd.cz/tvurce/170117/</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_e25907a79dcc786417be9c22e4dd5f23a15a00fe2606b69a63e40473a89de2ef">https://naciodigital.cat/sabadell/cultura-i-mitjans-sabadell/mor-manuel-dueso-actor-dramaturg-i-poeta-als-73-anys.html</ref>
| actor español
| [[actor]]<br/>[[direutor de teatru]]
|
| [[España]]
| [[Sabadell]]
| [[Hospital de Sant Pau]]<ref name="ref_e25907a79dcc786417be9c22e4dd5f23a15a00fe2606b69a63e40473a89de2ef">https://naciodigital.cat/sabadell/cultura-i-mitjans-sabadell/mor-manuel-dueso-actor-dramaturg-i-poeta-als-73-anys.html</ref>
| 3
|-
| [[:d:Q17030992|Q17030992]]
| [[Ficheru:Josep Grau i Seris (retallat).jpg|center|128px]]
| [[Josep Grau i Seris]]
| data-sort-value="1945" | 1945-11-08
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_cfea29b7082ebbd858ed195e500d0e7962bc9cdd8c88d93d5f06235a742f9b4b">https://www.segre.com/ca/comarques/260909/adeu-josep-grau-politic-clau-lleida_1325349.html</ref>
| agricultor, España
| [[Llabrador|agricultor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[empresariu]]
| [[mayor of Mollerussa]]<br/>[[diputáu del Parllamentu de Cataluña]]<ref name="ref_1f95d4c4462ba8376e36b35d202c9f134bb696b37fbe7ff8c8cd182c251b255b">https://www.parlament.cat/web/composicio/diputats-fitxa/index.html?p_codi=735&p_legislatura=6</ref><br/>[[Mollerussa city councillor]]<br/>[[Minister of Agriculture, Livestock and Fisheries]]<ref name="ref_1f95d4c4462ba8376e36b35d202c9f134bb696b37fbe7ff8c8cd182c251b255b">https://www.parlament.cat/web/composicio/diputats-fitxa/index.html?p_codi=735&p_legislatura=6</ref><br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<ref name="ref_c4a026d42ece0981278f58b576adcd34887a8e9cea8487274f7cf0ad7221c7f4">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Diputados/BusqForm?_piref73_1333155_73_1333154_1333154.next_page=/wc/fichaDiputado?idDiputado=223&idLegislatura=5</ref><br/>[[presidente de la Diputación Provincial de Lleida]]<ref name="ref_2981a387cbd298ab6c7cfd58da723bd218cb7e52ea67b8f7979c9810da10fe4f">https://www.7accents.cat/canal/article/3254/els-darrers-presidents-que-ha-tingut-la-diputacio-de-lleida</ref><br/>[[president of the Catalan Association of Municipalities and Regions]]<br/>[[Provincial Deputy of Lleida]]<br/>[[comarcal councillor of Pla d'Urgell]]
| [[España]]
| [[Mollerussa]]
| [[Barcelona]]<ref name="ref_cfea29b7082ebbd858ed195e500d0e7962bc9cdd8c88d93d5f06235a742f9b4b">https://www.segre.com/ca/comarques/260909/adeu-josep-grau-politic-clau-lleida_1325349.html</ref>
| 3
|-
| [[:d:Q17210322|Q17210322]]
|
| [[Ruriko Nishioka]]
| data-sort-value="1934" | 1934-07-22
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_65f52d8efa568e72d268be30765de8f5a8bae43c4d5988c0be6aa9c61dd8237d">https://www.kochinews.co.jp/article/detail/1042473</ref>
| política xaponesa
| [[políticu]]
| [[member of the House of Councillors]]
| [[Xapón]]
| [[Tosa]]<ref name="ref_65f52d8efa568e72d268be30765de8f5a8bae43c4d5988c0be6aa9c61dd8237d">https://www.kochinews.co.jp/article/detail/1042473</ref>
|
| 1
|-
| [[:d:Q17496995|Q17496995]]
|
| [[André Navez]]
| data-sort-value="1952" | 1952-03-12<ref name="ref_6aedc33db908ca7aa214346f3c392399dfc79038f607d604abc884d30b60d9da">''[[:d:Q30494718|Dictionnaire des Wallons]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08
| políticu belxicanu
| [[políticu]]
| [[Member of the Parliament of Wallonia]]<br/>[[Mayor of Binche]]
| [[Bélxica]]
| [[Bienne-lez-Happart]]
|
| 4
|-
| [[:d:Q2394608|Q2394608]]
| [[Ficheru:Ismael Laguna 2006.jpg|center|128px]]
| [[Ismael Laguna]]
| data-sort-value="1943" | 1943-06-28
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_8b471637f3f7d578c2bee964675bb3ad7643bafe974c3f7beedac2db31175314">https://www.tvn-2.com/tvmax/mas-deportes/ismale-laguna-el-tigre-boxeo-panameno-fallecio-colon-deporte_1_2250090.html</ref>
| boxeador panamiegu
| [[boxeador]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref>
|
| [[Panamá]]
| [[Colón City]]
|
| 8
|-
| [[:d:Q30348969|Q30348969]]
| [[Ficheru:Silvia ederra.jpg|center|128px]]
| [[Silvia Ederra]]
| data-sort-value="1983" | 1983-09-08
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08
| [[España|español]] xugadora de balonmano (1983–2026) ♀
| [[xugador de balonmano]]
|
| [[España]]
| [[Estella-Lizarra]]
| [[Pamplona]]
| 3
|-
| [[:d:Q4924895|Q4924895]]
| [[Ficheru:Blanche d'Alpuget.jpg|center|128px]]
| [[Blanche d'Alpuget]]
| data-sort-value="1944" | 1944-01-03<ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_6c9b1816a3e5197eb7acb62661aaef4522d312db615471a6bf678d5ed43c3553">https://www.smh.com.au/culture/books/author-and-journalist-blanche-d-alpuget-dies-aged-82-20260909-p60vrm.html</ref>
| [[Australia|australianu]] [[Escritor|escritora]], novelista, biógrafa, [[Periodista|periodista]] (1944–2026) ♀; Douglas Stewart Prize for Non-Fiction; spouse of [[Bob Hawke]]; notable work The Young Lion, Turtle Beach
| [[escritor]]<br/>[[novelista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[biógrafu]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref>
|
| [[Australia]]
| [[Sydney]]<ref name="ref_41e13f9e6adb07474ff22c00e5754dcdfa4814cbd471b2263761b3161cd1be3f">''[[:d:Q18328141|The Feminist Companion to Literature in English]]''</ref>
| [[Sydney]]
| 6
|-
| [[:d:Q5387259|Q5387259]]
|
| [[Eric Pearce]]
| data-sort-value="1931" | 1931-10-29<ref name="ref_f4044a6cc00ca8f9614c279245630d758ec378cb7978ce6ae9d1f23bf08b1749">''[[:d:Q128500740|Oldest Living Olympians]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_269862b1fe32f661aa92493071ced6409acef7cead428973ec57bf50cc6f80eb">https://www.dead-people.com/eric-pearce-field-hockey</ref>
| xugador de ḥoquei australianu
| [[xugador de ḥoquei]]
|
| [[Australia]]<ref name="ref_f4044a6cc00ca8f9614c279245630d758ec378cb7978ce6ae9d1f23bf08b1749">''[[:d:Q128500740|Oldest Living Olympians]]''</ref>
| [[Jabalpur]]<ref name="ref_269862b1fe32f661aa92493071ced6409acef7cead428973ec57bf50cc6f80eb">https://www.dead-people.com/eric-pearce-field-hockey</ref>
|
| 13
|-
| [[:d:Q5667642|Q5667642]]
| [[Ficheru:Burrows, Harry.jpg|center|128px]]
| [[Harry Burrows]]
| data-sort-value="1941" | 1941-03-17
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_b3ad4296f693e447839f6bd359fe6ff477ed3d07d7b24cf7eb984846b2b4f047">https://www.stokecityfc.com/news/2026/september/09/harry-burrows-1941-2026/</ref>
| futbolista británicu
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[Reinu Xuníu]]
| [[Haydock]]
|
| 9
|-
| [[:d:Q5788670|Q5788670]]
|
| [[Thore Hansen]]
| data-sort-value="1942" | 1942-01-10<ref name="ref_cc9cb008aa12c02817e761b6f420dde7f98471c36fecf23190d9e373b1c71a79">http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008060900023#5</ref><ref name="ref_3f80052a7e6884ace767001ac980bad2ce84ef6f49b56b1f875283f6b7a4f14c">''[[:d:Q16323066|KulturNav]]''</ref><ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_abe6e76d8ab8a9bff41248b7a1dcded1301f778b5cdb1f4118e004754484fa62">https://www.f-b.no/thore-hansen-er-dod-har-tegnet-sin-siste-strek/s/80-59-32658</ref><ref name="ref_c467528cd2f44c4ef840364c2b5fc987ca596490b7c0188c3cecd3014b95565a">https://www.nrk.no/ostfold/ruffen-tegner-thore-hansen-er-dod-1.18018162</ref>
| [[Noruega|noruegu]] [[Ilustrador|ilustrador]], cartoonist, [[Escritor|escritor]] (1942–2026) ♂; Nordic Children's Book Prize, Bokkunstprisen, Sarpsborgprisen, Premiu de Lliteratura de l'Asociación de Bibliotecarios de Noruega
| [[ilustrador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[cartoonist]]<br/>[[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Noruega]]
| [[Fredrikstad]]
| [[Fredrikstad]]
| 2
|-
| [[:d:Q692421|Q692421]]
| [[Ficheru:Pierfranco Vianelli.JPG|center|128px]]
| [[Pierfranco Vianelli]]
| data-sort-value="1946" | 1946-10-20
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_4e164538e7a5e883b597d78609fa5238270c92ed8c3e455aaad22f7fa8b01e95">https://www.giornaledibrescia.it/sport/ciclismo/ciclismo-piange-vianelli-oro-olimpico-citta-messico-1968-tp2j0iaq</ref>
| ciclista italianu
| [[ciclista]]
|
| [[Italia]]
| [[Provaglio d'Iseo]]
| [[Provaglio d'Iseo]]
| 20
|-
| [[:d:Q94622536|Q94622536]]
|
| [[Ikuo Ōshima]]
| data-sort-value="1947" | 1947<ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_11c0def9d03c0fc316e48fffb0e12bc186682e132c65c0a58a03059cdc6bff75">https://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/00189365</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_bf906bd3b46536762833c73b1b40c6bfe7c017502e00645a8cdaf8c0ac546625">https://www.asahi.com/articles/ASV990QH0V99OXIE042M.html</ref>
| Cazador (1947–2026) ♂
| [[cazador]]
|
|
| [[Higashikurume]]<ref name="ref_bf906bd3b46536762833c73b1b40c6bfe7c017502e00645a8cdaf8c0ac546625">https://www.asahi.com/articles/ASV990QH0V99OXIE042M.html</ref>
|
| 1
|-
| [[:d:Q15027|Q15027]]
| [[Ficheru:Tung Chee-hwa chopped.jpg|center|128px]]
| [[Tung Chee Hwa]]
| data-sort-value="1937" | 1937-07-07<ref name="ref_c9b9202868d61937acb5a421259fef990c13e0c4b27bfd3d993884e7a735750c">''[[:d:Q28328628|Who's Who in Hong Kong, 4th edition]]''</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-08<ref name="ref_192a43aad50e04909440bfcc2282704e397e75facf4eb48a5a6c6924080719fc">https://www.chinadaily.com.cn/a/202609/09/WS6aa05172e4b06d4aa055cfb6.html</ref>
| [[República de China (1912-1949)|República de China]]-[[Ḥong Kong británicu|ḥong kong británicu]]-[[República Popular China|chinu]] políticu, armador, Vice-Chairperson of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference, Chief Executive of Hong Kong, member of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference (1937–2026) ♂; Grand Bauhinia Medal, honorary doctor of the Chinese University of Hong Kong, Tatler Most Influential Hong Kong, Outstanding Contributor of One Country, Two Systems; child of Tung Chao Yung, Gu Lizhen; spouse of Betty Tung
| [[políticu]]<ref name="ref_e4a05815fe64aaa97ba405cb9891312d3f0b48b07041145d4ba0697a55adb518">''[[:d:Q63346312|Chinese Political Elites Database]]''</ref><br/>[[armador]]
| [[Vice-Chairperson of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference]]<br/>[[Chief Executive of Hong Kong]]<br/>[[member of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference]]
| [[República de China (1912-1949)|República de China]]<br/>[[Ḥong Kong británicu]]<br/>[[República Popular China]]
| [[Shang-hai]]<ref name="ref_040b437a5f297fb4529c10d8532fcbc6c119818718d76b73a44c0aca3a652707">http://www.reuters.com/article/2014/11/10/us-hongkong-china-idUSKCN0IU0L720141110</ref>
| [[Hong Kong Sanatorium and Hospital]]
| 32
|-
| [[:d:Q10338167|Q10338167]]
|
| [[Nuno Cardoso]]
| data-sort-value="1961" | 1961-10-31<ref name="ref_a24098c491431f2a0d108fd17d705ea64df564aa112e3410f2766b3b55c8bdcc">https://www.infopedia.pt/$nuno-cardoso</ref>
| data-sort-value="2026" | 2026-09-07<ref name="ref_c6ecc2c2a13d73d9322b41c4c2cc15cd0d7aae90df7bac6bf1f8758549d5be13">https://www.publico.pt/2026/09/07/politica/noticia/morreu-nuno-cardoso-antigo-presidente-camara-municipal-porto-2187244</ref>
| políticu portugués
| [[políticu]]<br/>[[inxenieru]]
| [[mayor of Porto]]
| [[Portugal]]
| [[Peso da Régua]]<ref name="ref_a24098c491431f2a0d108fd17d705ea64df564aa112e3410f2766b3b55c8bdcc">https://www.infopedia.pt/$nuno-cardoso</ref>
| [[Porto]]<ref name="ref_c6ecc2c2a13d73d9322b41c4c2cc15cd0d7aae90df7bac6bf1f8758549d5be13">https://www.publico.pt/2026/09/07/politica/noticia/morreu-nuno-cardoso-antigo-presidente-camara-municipal-porto-2187244</ref>
| 3
|}
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
pyvip73fzkc09lx3rqbuj4a7zszquol
Wikipedia:Wikidata/Asturianos finaos per periodu/1960-1969
4
268904
4527202
4526487
2026-09-11T01:31:28Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527202
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT ?item ?death_date
{
?item p:P570/psv:P570 ?death_date_node .
?death_date_node wikibase:timeValue ?death_date .
?death_date_node wikibase:timePrecision ?timeprecision .
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P19*/wdt:P131* wd:Q3934.
FILTER (?timeprecision > 8) # check that date precision is at least to the year
FILTER (year(?death_date) >= 1960 && year(?death_date) <= 1969)
}
ORDER BY ASC(?death_date) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=red
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q111016515|Q111016515]]
|
| [[Vicente Serrano Puente]]
| data-sort-value="1879" | 1879
| data-sort-value="1960" | 1960
| [[España|español]] [[Profesor|profesor]] (1879–1960) ♂; member of [[Real Academia Gallega]]
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q79138255|Q79138255]]
| [[Ficheru:Adelina Méndez de la Torre, circa 1900.jpg|center|128px]]
| [[Adelina Méndez de la Torre]]
| data-sort-value="1871" | 1871-02-06<ref name="ref_2b6134a032a852ca8f153bf2e37cab08fc545581a856f1ab789c7de254f2fd02">http://www.bilbaopedia.info/adelina-mendez-torre</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-01-20<ref name="ref_2b6134a032a852ca8f153bf2e37cab08fc545581a856f1ab789c7de254f2fd02">http://www.bilbaopedia.info/adelina-mendez-torre</ref>
| profesora y pedagoga asturiana (1871–1960)
| [[profesor]]<br/>[[pedagogu]]
|
| [[España]]
| [[Castropol]]<ref name="ref_2b6134a032a852ca8f153bf2e37cab08fc545581a856f1ab789c7de254f2fd02">http://www.bilbaopedia.info/adelina-mendez-torre</ref>
| [[Bilbao]]<ref name="ref_2b6134a032a852ca8f153bf2e37cab08fc545581a856f1ab789c7de254f2fd02">http://www.bilbaopedia.info/adelina-mendez-torre</ref>
|-
| [[:d:Q9018362|Q9018362]]
|
| [[La Busdonga]]
| data-sort-value="1896" | 1896<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-01-27
| [[España|español]] cantante de tonada, [[Cantante|cantante]] (1896–1960) ♀
| [[cantante de tonada]]<br/>[[cantante]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q13147743|Q13147743]]
|
| [[Manuel Alonso Díaz]]
| data-sort-value="1903" | 1903-10-20
| data-sort-value="1960" | 1960-02-10
| cantante asturianu (1903–1960)
| [[cantante]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q113285061|Q113285061]]
|
| [[José Avelino Díaz Fernández-Omaña]]
| data-sort-value="1889" | 1889-09-15<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-03-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| arquiteutu y urbanista asturianu (1889–1960)
| [[arquiteutu]]<ref name="ref_6ec2ed4dd5e876e61430d246d5acf2c8ced27152027d45414d93988af092f8e3">''[[:d:Q265049|archINFORM]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q113957653|Q113957653]]
|
| [[Francisco Pérez Muñiz]]
| data-sort-value="1905" | 1905-07-31
| data-sort-value="1960" | 1960-03-26
| relixosu, teólogu y escritor asturianu (1905–1960)
| [[teólogu]]<br/>[[filósofu]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Corniana (parroquia)|Corniana]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q20645941|Q20645941]]
| [[Ficheru:Vallinapicture.png|center|128px]]
| [[Eloy S. Vallina]]
| data-sort-value="1903" | 1903-07-25
| data-sort-value="1960" | 1960-05-16
| empresariu asturianu (1903–1960)
| [[empresariu]]<br/>[[banqueru]]
|
| [[España]]
| [[Caborana (parroquia)|Caborana]]
| [[Chihuahua City]]
|-
| [[:d:Q115868262|Q115868262]]
|
| [[María Galán Carvajal]]
| data-sort-value="1880" | 1880-12-07<ref name="ref_befd438db9ddeae9b8a2a802cb9b0a1f16903fa91677e8d94bb1b675f1400dae">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-08-30<ref name="ref_befd438db9ddeae9b8a2a802cb9b0a1f16903fa91677e8d94bb1b675f1400dae">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref>
| pintora asturiana (1880–1960)
| [[pintor]]<ref name="ref_befd438db9ddeae9b8a2a802cb9b0a1f16903fa91677e8d94bb1b675f1400dae">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref><br/>[[conceyal]]<ref name="ref_65d3de937f62003484aeb06cfeb5302b32f640ba1ff89f31625ae6eb674cd419">https://www.lne.es/oviedo/opinion/2022/08/01/oviedo-tuvo-alcaldesa-72035879.html</ref>
| [[conceyal del Conceyu d'Uviéu]]
| [[España]]<ref name="ref_befd438db9ddeae9b8a2a802cb9b0a1f16903fa91677e8d94bb1b675f1400dae">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref>
| [[Avilés]]<ref name="ref_befd438db9ddeae9b8a2a802cb9b0a1f16903fa91677e8d94bb1b675f1400dae">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref>
| [[Salinas]]<ref name="ref_a48b701cca2d0c7358507f37eaf3ec9baaf52eff501fdfb20c4fd0dabb6b2568">https://www.biografiasasturias.es/ficha/i/43666812/galan-carvajal-maria</ref>
|-
| [[:d:Q112845472|Q112845472]]
| [[Ficheru:1928-01-24, El Sol, El Athlétic, campeón de la Región Centro, Herrera.jpg|center|128px]]
| [[Ramón Herrera Bueno]]
| data-sort-value="1907" | 1907-04-13
| data-sort-value="1960" | 1960-10-04
| futbolista asturianu (1907–1960)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q13146702|Q13146702]]
|
| [[Amador Fernández]]
| data-sort-value="1894" | 1894-12-01<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-11-01<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu asturianu (1894–1960)
| [[políticu]]<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><br/>[[emplegáu]]<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><br/>[[mineru]]<ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[La Envernal (Samartín)|La Envernal]]
| [[La Paz]]<ref name="ref_ced71fc70d60a9e8c6d106f34c179cc77294d36ea5875321102e07dfc5655b5c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_cc912ff8f2037d6469544f04ae58d46a610502f46d3cfdb3e68afc22c49ca000">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=3-3&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_a82a7846b29a478fd6498deafdd67750db5f7b677738137111f949c2816474ae">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2838120%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q138642479|Q138642479]]
|
| [[José Pando]]
| data-sort-value="1866" | 1866-02-10<ref name="ref_6f3c9b9b1f985ebde6447aee9da7256df20f46f6da2246dfcb1a4785922dfd12">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43650203/prendes-pando-y-diaz-laviada-jose</ref>
| data-sort-value="1960" | 1960-12-19<ref name="ref_6f3c9b9b1f985ebde6447aee9da7256df20f46f6da2246dfcb1a4785922dfd12">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43650203/prendes-pando-y-diaz-laviada-jose</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], [[Dibuxante|dibuxante]] (1866–1960) ♂
| [[xurista]]<br/>[[dibuxante]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_6f3c9b9b1f985ebde6447aee9da7256df20f46f6da2246dfcb1a4785922dfd12">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43650203/prendes-pando-y-diaz-laviada-jose</ref>
| No/unknown value<ref name="ref_6f3c9b9b1f985ebde6447aee9da7256df20f46f6da2246dfcb1a4785922dfd12">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43650203/prendes-pando-y-diaz-laviada-jose</ref>
|-
| [[:d:Q13147757|Q13147757]]
|
| [[María Balbín|María Balbín de Rodríguez]]
| data-sort-value="1877" | 1877-03-17
| data-sort-value="1961" | 1961<ref name="ref_7104b209cae148938bf4e232c78318c18cc4d6d67b2892e6c29c841c3468b617">http://datos.bne.es/resource/XX1542867</ref>
| escritora y maestra asturiana (1877–1961)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Caravia La Baxa]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q769111|Q769111]]
| [[Ficheru:Augusto Barcia Trelles 1936.jpg|center|128px]]
| [[Augusto Barcia Trelles]]
| data-sort-value="1881" | 1881-03-05<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref><ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-06-19<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu
| [[políticu]]<ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><br/>[[diplomáticu]]<br/>[[abogáu]]<ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><br/>[[presidente del Atenéu de Madrid]]<br/>[[Minister of State of Spain]]
| [[España]]
| [[A Veiga]]<ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_fa7d04efea127e245f1b403bb010f7686cdd7b62022917529a1d6b79c70d6e50">''[[:d:Q100743334|Biographical Dictionary of Almería]]''</ref>
| [[Buenos Aires]]<ref name="ref_45380828bae476c848be751134da0b630596884e59d3c2e8c9307148ccac14da">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_d321925ff7d290de96e16f3db4f580b0726dceff24a229bb449b031a8cbc9dc9">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2811910%29.NDIP.</ref><ref name="ref_fa7d04efea127e245f1b403bb010f7686cdd7b62022917529a1d6b79c70d6e50">''[[:d:Q100743334|Biographical Dictionary of Almería]]''</ref>
|-
| [[:d:Q5409434|Q5409434]]
|
| [[Pedro González-Blanco]]
| data-sort-value="1879" | 1879<ref name="ref_f3d3845f4f1c320a9b21c0c6d3e63d5bc5c6465d2d7afe7e7435f61b78aed4c4">http://datos.bne.es/resource/XX1168191</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-01-31
| periodista y escritor asturianu (1879-1961)
| [[periodista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[traductor]]<br/>[[conferenciante]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Villaseca de la Sagra]]
|-
| [[:d:Q6099656|Q6099656]]
| [[Ficheru:1927, La Asamblea Nacional, Ramón García del Valle y Salas.jpg|center|128px]]
| [[Ramón García del Valle y Salas]]
| data-sort-value="1881" | 1881-01-17<ref name="ref_f5b1e4e37aa338aa4c5caf058782abebc589521e70fc8db7c08c5b4553100c24">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2843670%29.NDIP.</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-02-27
| xurista asturianu (1881–1961)
| [[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_f5b1e4e37aa338aa4c5caf058782abebc589521e70fc8db7c08c5b4553100c24">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2843670%29.NDIP.</ref>
| [[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_f5b1e4e37aa338aa4c5caf058782abebc589521e70fc8db7c08c5b4553100c24">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2843670%29.NDIP.</ref><br/>[[Attorney-General of Spain]]
| [[España]]
| [[Pravia]]<ref name="ref_f5b1e4e37aa338aa4c5caf058782abebc589521e70fc8db7c08c5b4553100c24">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2843670%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q1291093|Q1291093]]
|
| [[Eduardo Morilla]]
| data-sort-value="1900" | 1900
| data-sort-value="1961" | 1961-06-06
| futbolista asturianu (1900–1961)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Puebla de Zaragoza]]
|-
| [[:d:Q102160348|Q102160348]]
| [[Ficheru:Mundo grafico 23-10-1918 fotografa Benjamina Miyar.jpg|center|128px]]
| [[Benjamina Miyar]]
| data-sort-value="1888" | 1888-08-09<ref name="ref_74470c611b4beba6a44a2b1683fe97414e172536f23f133943ae13157cbbca0e">https://maes.unizar.es/en/benjamina-miyar/</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-08-07<ref name="ref_74470c611b4beba6a44a2b1683fe97414e172536f23f133943ae13157cbbca0e">https://maes.unizar.es/en/benjamina-miyar/</ref>
| [[España|español]] [[Fotógrafu|fotógrafa]], reloxera, militante de la resistencia (1888–1961) ♀
| [[fotógrafu]]<br/>[[reloxeru]]<br/>[[militante de la resistencia]]<ref name="ref_74470c611b4beba6a44a2b1683fe97414e172536f23f133943ae13157cbbca0e">https://maes.unizar.es/en/benjamina-miyar/</ref>
|
| [[España]]
| [[Corao]]
|
|-
| [[:d:Q6752771|Q6752771]]
|
| [[Manolo Noriega]]
| data-sort-value="1880" | 1880-06-24<br/>1880-07-24<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-08-12
| actor y direutor de cine asturianu (1880–1961)
| [[direutor de cine]]<br/>[[actor]]<br/>[[actor de cine]]<br/>[[guionista]]
|
| [[España]]<br/>[[Méxicu]]
| [[Colombres (parroquia)|Colombres]]<ref name="ref_3530c6144275621546b9162506301f1362cdfff54b30d06f208b66d03781331a">''[[:d:Q15241312|Google Freebase Data Dump]]''</ref>
| [[Ciudá de Méxicu]]<ref name="ref_3530c6144275621546b9162506301f1362cdfff54b30d06f208b66d03781331a">''[[:d:Q15241312|Google Freebase Data Dump]]''</ref>
|-
| [[:d:Q23705295|Q23705295]]
|
| [[Luis Alberto Rojo Parajón]]
| data-sort-value="1931" | 1931-03-08<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-08-13<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| futbolista asturianu (1931–1961)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q22813795|Q22813795]]
| [[Ficheru:Aza Diaz 5.jpg|center|128px]]
| [[Vital Aza Díaz]]
| data-sort-value="1890" | 1890-06-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-10-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| xinecólogu asturianu (1890-1961)
| [[xinecólogu]]<br/>[[ciruxanu]]<br/>[[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6126438|Q6126438]]
| [[Ficheru:Severo Fernández.jpg|center|128px]]
| [[Severo Fernández]]
| data-sort-value="1898" | 1898-12-10<ref name="ref_d41a82cff033079ea7f19c54722676d6f0528a44b469a04da4d7c3379ccaf37f">''[[:d:Q3610461|cinenacional.com]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-10-27<ref name="ref_d41a82cff033079ea7f19c54722676d6f0528a44b469a04da4d7c3379ccaf37f">''[[:d:Q3610461|cinenacional.com]]''</ref>
| actor asturianu (1898–1961)
| [[actor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[actor de cine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[Arxentina]]
| [[Mieres]]<ref name="ref_d41a82cff033079ea7f19c54722676d6f0528a44b469a04da4d7c3379ccaf37f">''[[:d:Q3610461|cinenacional.com]]''</ref>
| [[Buenos Aires]]<ref name="ref_d41a82cff033079ea7f19c54722676d6f0528a44b469a04da4d7c3379ccaf37f">''[[:d:Q3610461|cinenacional.com]]''</ref>
|-
| [[:d:Q17462551|Q17462551]]
| [[Ficheru:1929-06-22, La Esfera, Marqués de Aledo (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ignacio Herrero de Collantes]]
| data-sort-value="1882" | 1882-06-02
| data-sort-value="1961" | 1961-12-09
| empresariu asturianu (1881-1961)
| [[empresariu]]<br/>[[banqueru]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_e14af694b57d69c4e86fd97dbf866dc4ab059b5c086d77ef691c6737fc35ad03">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(54460)</ref><br/>[[member of the Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_1d983116f3b0faa28d1d84bf3660cac98e618020e081284b43ec8980f49ace21">https://www.rah.es/relacion-historica-de-medallas/</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_440322a719652fd82e0895daa82bf825a78aa7807771cb807163333790b77b76">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/22989-ignacio-herrero-de-collantes</ref>
|-
| [[:d:Q13147745|Q13147745]]
|
| [[Manuel Vigil Montoto]]
| data-sort-value="1870" | 1870-01-23<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1961" | 1961-12-31<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu asturianu (1870–1961)
| [[políticu]]<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref><br/>[[oficinista]]<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[València|Valencia]]<ref name="ref_97ca0381b255b3067dff7620411c9dce631593316f56ff2760d90936396590ef">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28119620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q109312194|Q109312194]]
|
| [[Guillermo Estrada Acebal]]
| data-sort-value="1885" | 1885
| data-sort-value="1962" | 1962
| xurista ya historiador asturianu (1885–1962)
| [[xurista]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q18116510|Q18116510]]
| [[Ficheru:Fermín Arango, en La Ilustración Artística.jpg|center|128px]]<ref name="ref_3b6d9285585da077a3ae7a9be63c5c44509a815fcb0463c0ed316d83c8b7156e">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?interno=S&posicion=13&path=4056552&presentacion=pagina</ref>
| [[Fermín Arango]]
| data-sort-value="1874" | 1874-04-09<ref name="ref_a5a583339c52bb7e4cf6e16f4a57c7abaf8ee3d2b06de227d07a92b72b76afba">http://books.google.es/books?id=gl-bJH8z7koC&pg=PA222</ref><ref name="ref_8c99c49a7fa983c35c3aa1c422e3167238d01d64329cfb24e6fa98bfafb1d3cb">''[[:d:Q41640909|Artists of the World Online]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962<ref name="ref_a5a583339c52bb7e4cf6e16f4a57c7abaf8ee3d2b06de227d07a92b72b76afba">http://books.google.es/books?id=gl-bJH8z7koC&pg=PA222</ref>
| pintor asturianu (1874–1962)
| [[pintor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]<br/>[[Arxentina]]
| [[Santalla d'Ozcos]]<ref name="ref_a5a583339c52bb7e4cf6e16f4a57c7abaf8ee3d2b06de227d07a92b72b76afba">http://books.google.es/books?id=gl-bJH8z7koC&pg=PA222</ref>
| [[París]]<ref name="ref_a5a583339c52bb7e4cf6e16f4a57c7abaf8ee3d2b06de227d07a92b72b76afba">http://books.google.es/books?id=gl-bJH8z7koC&pg=PA222</ref>
|-
| [[:d:Q50737636|Q50737636]]
| [[Ficheru:1929-10-01, Vida Gráfica Española, Ismael Sánchez Estevan (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ismael Sánchez Estevan]]
| data-sort-value="1879" | 1879-12-05<ref name="ref_09a1fb4260d519d2f3b3fb9716184498398024d395ea069705db76e3d36fbb0c">''[[:d:Q115627942|Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (1908-1930)]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962
| [[España|español]] críticu de teatru, [[Escritor|escritor]], [[Funcionariu|funcionariu]], lliteratu (1879–1962) ♂; Concurso Nacional de Literatura
| [[críticu de teatru]]<br/>[[escritor]]<br/>[[funcionariu]]<ref name="ref_09a1fb4260d519d2f3b3fb9716184498398024d395ea069705db76e3d36fbb0c">''[[:d:Q115627942|Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (1908-1930)]]''</ref><br/>[[lliteratu]]<ref name="ref_09a1fb4260d519d2f3b3fb9716184498398024d395ea069705db76e3d36fbb0c">''[[:d:Q115627942|Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (1908-1930)]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_09a1fb4260d519d2f3b3fb9716184498398024d395ea069705db76e3d36fbb0c">''[[:d:Q115627942|Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (1908-1930)]]''</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q56724189|Q56724189]]
|
| [[Mariano Marín de la Viña]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| data-sort-value="1962" | 1962
| arquiteutu asturianu (1896–1962)
|
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q727717|Q727717]]
| [[Ficheru:Ramón Pérez de Ayala.JPG|center|128px]]
| [[Ramón Pérez de Ayala]]
| data-sort-value="1880" | 1880-08-09<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962-08-05<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref>
| escritor asturianu (1880-1962)
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[columnista]]<br/>[[diplomáticu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[poeta]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_701d9d3f4a329bcacfc0a00120595f107984e389494c24a26085ec2b0de6ae84">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2887710%29.NDIP.</ref><br/>[[novelista]]<br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[embaxador d'España nel Reinu Xuníu]]<ref name="ref_05f37dfed96cff64d79fc13f395c37527bf07b5a82c4a06396afb05310037090">https://www.boe.es/gazeta/dias/1931/05/07/pdfs/GMD-1931-127.pdf</ref><ref name="ref_2c01e946e035a4a378a1da01764224204fa44aebe5a9d7a5bb216f54ba3a4f2f">https://www.boe.es/gazeta/dias/1936/05/05/pdfs/GMD-1936-126.pdf</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_701d9d3f4a329bcacfc0a00120595f107984e389494c24a26085ec2b0de6ae84">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2887710%29.NDIP.</ref><br/>[[director of Museo del Prado]]<ref name="ref_328faef0dbf4c8314b35d40e2ffb63c00fca607356103e93bc15dc95fa3ed3f6">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/perez-de-ayala-y-fernandez-del-portal-ramon/fda9808f-4719-44d9-b1e2-7ab392d43f3a</ref><ref name="ref_83ed943ffa5f2a817f0315afd81b289f91a69a6c4a9f9131ee8b02e44801ae9a">https://www.boe.es/gazeta/dias/1936/09/13/pdfs/GMD-1936-257.pdf</ref><ref name="ref_39e0e1791f0c5a8fa402f20bb441003cd9eee502bdf1d1834f3fcc35a3ceadcf">https://www.boe.es/gazeta/dias/1931/05/20/pdfs/GMD-1931-140.pdf</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_b8d4d136161a3e6159ee00056b29ad374e9f9614c0808a11f4077ca5752cb10d">https://www.rae.es/academico/ramon-perez-de-ayala-electo-1928</ref>
| [[España]]<ref name="ref_7f5bbff9df041d88c8b61ec14cbb798b82512ffc53e56e8c973ae72eb0508039">''[[:d:Q1798125|LIBRIS]]''</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q433615|Q433615]]
| [[Ficheru:Indalecio Prieto, 1936 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Indalecio Prieto]]
| data-sort-value="1883" | 1883-04-30<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4d9995624487fa659ad28f325abdc1828cbe82e6e7eaef8146a5363e3c46be0c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_205f549b72d390eef2d140f3193fc2dc90ea2fe95018e6bc383620b7d56651ad">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_1446cddf5b4d6e4e7203d3e1f0b8314c578fd0dad294c70805a65c1b08bdd797">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=5-5&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962-02-12<ref name="ref_52eea5280b389d747109be653859982c6b1040a1903bd97d2aec12c7db0edc9a">''[[:d:Q21402236|Indalecio Prieto, socialista y español]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu socialista uvieín (1883–1962)
| [[políticu]]<ref name="ref_4d9995624487fa659ad28f325abdc1828cbe82e6e7eaef8146a5363e3c46be0c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_205f549b72d390eef2d140f3193fc2dc90ea2fe95018e6bc383620b7d56651ad">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_1446cddf5b4d6e4e7203d3e1f0b8314c578fd0dad294c70805a65c1b08bdd797">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=5-5&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[sindicalista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[tipógrafu]]<ref name="ref_4d9995624487fa659ad28f325abdc1828cbe82e6e7eaef8146a5363e3c46be0c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><br/>[[estenógrafu]]<ref name="ref_205f549b72d390eef2d140f3193fc2dc90ea2fe95018e6bc383620b7d56651ad">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><br/>[[ministru de Rellaciones Esteriores]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[finance minister]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[ministru de Facienda]]<br/>[[ministru d'Obres Públiques]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_1446cddf5b4d6e4e7203d3e1f0b8314c578fd0dad294c70805a65c1b08bdd797">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=5-5&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_4d9995624487fa659ad28f325abdc1828cbe82e6e7eaef8146a5363e3c46be0c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_205f549b72d390eef2d140f3193fc2dc90ea2fe95018e6bc383620b7d56651ad">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><br/>[[Presindente del Partíu Socialista Obreru Español]]<br/>[[Ministro de Marina y Aire]]<br/>[[Minister of National Defence]]<br/>[[conseiller municipal de Bilbao]]<br/>[[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[cai Magdalena]]<ref name="ref_1219f9889cd503b82e3f5013be6d4800ac8fb35000546d2077f766817fd8e9d5">https://fsa-psoe.org/fjb/140-aniversario-del-nacimiento-de-indalecio-prieto/</ref>
| [[Ciudá de Méxicu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref><br/>[[Méxicu]]<ref name="ref_4d9995624487fa659ad28f325abdc1828cbe82e6e7eaef8146a5363e3c46be0c">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=6-6&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_205f549b72d390eef2d140f3193fc2dc90ea2fe95018e6bc383620b7d56651ad">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref><ref name="ref_1446cddf5b4d6e4e7203d3e1f0b8314c578fd0dad294c70805a65c1b08bdd797">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=5-5&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2891700%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q5818816|Q5818816]]
|
| [[Edmundo Morán]]
| data-sort-value="1889" | 1889-03-30
| data-sort-value="1962" | 1962-02-21
| futbolista asturianu (1889–1962)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q8193467|Q8193467]]
|
| [[Alberto Colunga Cueto]]
| data-sort-value="1879" | 1879-11-27<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962-04-22<ref name="ref_ad13e17d6b2dbadbaa9ae23723823fb62791339a25668d1309c1ea9ada6b6f4a">''[[:d:Q65028882|Catalogue of the Library of the Pontifical University of the Holy Cross]]''</ref>
| historiador, sacerdote y traductor dominicu asturianu (1879-1962)
| [[historiador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[traductor de la Biblia]]<br/>[[presbíteru católicu romanu]]<br/>[[teólogu]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[traductor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[regular priest]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Noreña]]<ref name="ref_ad13e17d6b2dbadbaa9ae23723823fb62791339a25668d1309c1ea9ada6b6f4a">''[[:d:Q65028882|Catalogue of the Library of the Pontifical University of the Holy Cross]]''</ref>
| [[Caleruega]]<ref name="ref_ad13e17d6b2dbadbaa9ae23723823fb62791339a25668d1309c1ea9ada6b6f4a">''[[:d:Q65028882|Catalogue of the Library of the Pontifical University of the Holy Cross]]''</ref>
|-
| [[:d:Q1112359|Q1112359]]
|
| [[Chus Herrera]]
| data-sort-value="1938" | 1938-02-05<br/>1940-05-10<ref name="ref_020490ab86cacf2e71ce69ec7892b7f40d9a2ca6e3cd38235659ef04e4364969">''[[:d:Q20773699|worldfootball.net]]''</ref>
| data-sort-value="1962" | 1962-10-20
| futbolista asturianu (1938–1962)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Cabueñes]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q20605171|Q20605171]]
|
| [[José Remis Vega]]
| data-sort-value="1880" | 1880
| data-sort-value="1963" | 1963
| gaiteru asturianu
| [[músicu]]
|
| [[España]]
| [[Piloña]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q19950763|Q19950763]]
|
| [[Valentín Masip Acevedo]]
| data-sort-value="1918" | 1918-03-02
| data-sort-value="1963" | 1963-02-10
| políticu asturianu (1918–1963)
| [[políticu]]<ref name="ref_3fccb462c0e1279787995a2b22721403be7a317de6972b8cc152ff71430faa59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870560%29.NDIP.</ref><ref name="ref_41bc2aa107ab69f48244c3cfe3a0fbed2c3b2a0c169610619dd8d9e150c2a883">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870560%29.NDIP.</ref>
| [[procurador nes Cortes fraquistes]]<ref name="ref_3fccb462c0e1279787995a2b22721403be7a317de6972b8cc152ff71430faa59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870560%29.NDIP.</ref><br/>[[procurador nes Cortes fraquistes]]<ref name="ref_41bc2aa107ab69f48244c3cfe3a0fbed2c3b2a0c169610619dd8d9e150c2a883">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870560%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q20605540|Q20605540]]
| [[Ficheru:1924-08-27, Región, Nuestro dibujante Truán (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Alfredo Truán Álvarez]]
| data-sort-value="1895" | 1895<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1964" | 1964<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] cartoonist, [[Pintor|pintor]], [[Caricaturista|caricaturista]] (1895–1964) ♂; child of [[Alfredo Truan Luard]]
| [[cartoonist]]<br/>[[pintor]]<br/>[[caricaturista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_555d6a727ab70267752f06693bb5f210e31061be44fbfd6419f0fd855a0cc8dc">https://el.tesorodeoviedo.es/index.php?title=Alfredo_Tru%C3%A1n_%C3%81lvarez</ref>
|-
| [[:d:Q113746661|Q113746661]]
|
| [[Ángel Muñiz Toca]]
| data-sort-value="1903" | 1903-09-25
| data-sort-value="1964" | 1964-02-11
| direutor d'orquesta asturianu (1903–1964)
| [[direutor d'orquesta]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
|-
| [[:d:Q104629594|Q104629594]]
|
| [[Benito Fuentes Isla]]
| data-sort-value="1883" | 1883-12-15<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1964" | 1964-03-15
| [[España|español]] archiveru, sacerdote católicu, director del Archivo Histórico Nacional (1883–1964) ♂; member of Cuerpo Facultativo de Archiveros, Bibliotecarios y Arqueólogos, Catholic Action, Consejo Nacional de Educación
| [[archiveru]]<br/>[[sacerdote católicu]]
| [[director del Archivo Histórico Nacional]]<ref name="ref_bc18cf4ea657eed17c70b2b97cb872711e0437847c2a334d22382f9595a1b71f">https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=50987</ref>
| [[España]]
| [[Caravia]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5865191|Q5865191]]
|
| [[Francisco Barbado Viejo]]
| data-sort-value="1890" | 1890-06-09<ref name="ref_135dc7f64b30c58bd3cf8f39243184ae44d8635e9292f76f1ccc74dc61465a2d">http://uli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987008575559905171</ref>
| data-sort-value="1964" | 1964-04-29<ref name="ref_135dc7f64b30c58bd3cf8f39243184ae44d8635e9292f76f1ccc74dc61465a2d">http://uli.nli.org.il/F/?func=find-b&local_base=NLX10&find_code=UID&request=987008575559905171</ref>
| sacerdote asturianu (1890–1964)
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]
| [[Obispu de Salamanca]]<br/>[[Obispu de Coria]]
| [[España]]
| [[La Cortina (Teyeo)|La Cortina]]
|
|-
| [[:d:Q75176541|Q75176541]]
|
| [[Matutina Rodríguez Álvarez]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-14<ref name="ref_72e615254975ee48d46b3831662b2cf4cef7d65388d6267dee299255fba2436e">https://webs.ucm.es/BUCM/med/archivo/ficha_medico.php?id_medico=1913</ref>
| data-sort-value="1964" | 1964-05-20<ref name="ref_72e615254975ee48d46b3831662b2cf4cef7d65388d6267dee299255fba2436e">https://webs.ucm.es/BUCM/med/archivo/ficha_medico.php?id_medico=1913</ref>
| médica asturiana
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Bisuyu (parroquia de Cangas del Narcea)|Bisuyu]]<ref name="ref_72e615254975ee48d46b3831662b2cf4cef7d65388d6267dee299255fba2436e">https://webs.ucm.es/BUCM/med/archivo/ficha_medico.php?id_medico=1913</ref>
|
|-
| [[:d:Q109612563|Q109612563]]
|
| [[Aquilino Miranda Fernández]]
| data-sort-value="1889" | 1889-06-28<ref name="ref_84bf28170dcee98ab8a1b39d05291eab831011e6fd225f33a90b8646e4a98ddb">https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fmaitron.fr%2Fspip.php%3Farticle10172#federation=archive.wikiwix.com</ref>
| data-sort-value="1964" | 1964-11-03<ref name="ref_84bf28170dcee98ab8a1b39d05291eab831011e6fd225f33a90b8646e4a98ddb">https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fmaitron.fr%2Fspip.php%3Farticle10172#federation=archive.wikiwix.com</ref>
| Militante de la resistencia, sindicalista (1889–1964) ♂; member of [[Tercer Internacional]]
| [[militante de la resistencia]]<br/>[[sindicalista]]
|
|
| [[Grau]]
| [[Ivry-sur-Seine]]
|-
| [[:d:Q20016335|Q20016335]]
|
| [[Benjamín López González]]
| data-sort-value="1918" | 1918-11
| data-sort-value="1964" | 1964-11-13
| escritor asturianu (1918–1964)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Bual]]
|
|-
| [[:d:Q5405844|Q5405844]]
|
| [[Faustino Miranda]]
| data-sort-value="1905" | 1905-02-19
| data-sort-value="1964" | 1964-12-17
| botánicu asturianu (1905–1964)
| [[botánicu]]
|
| [[Méxicu]]<br/>[[España]]
| [[Xixón]]
| [[Méxicu]]
|-
| [[:d:Q133278154|Q133278154]]
|
| [[Luis Montes González]]
| data-sort-value="1892" | 1892<ref name="ref_1dc809173f554ddf7c298a18da7b710af7ddcdd64e75f71be9bbdb9a164348f5">https://cinecam.wordpress.com/el-cine-en-asturias/</ref>
| data-sort-value="1965" | 1965<ref name="ref_1dc809173f554ddf7c298a18da7b710af7ddcdd64e75f71be9bbdb9a164348f5">https://cinecam.wordpress.com/el-cine-en-asturias/</ref>
| arquiteutu, actor y escenógrafu asturianu
| [[arquiteutu]]<br/>[[actor]]<br/>[[escenógrafu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_f9ae6b0890c3c15e3c054ccb21ddfc5969f4de505dccab0cd0cdbd8fece7d2be">https://www.lne.es/verano/2014/07/15/vida-cine-asturiano-19999854.html</ref>
| [[Los Angeles]]<ref name="ref_f9ae6b0890c3c15e3c054ccb21ddfc5969f4de505dccab0cd0cdbd8fece7d2be">https://www.lne.es/verano/2014/07/15/vida-cine-asturiano-19999854.html</ref>
|-
| [[:d:Q5983811|Q5983811]]
| [[Ficheru:Luis Lopez Doriga Meseguer 1920.jpg|center|128px]]
| [[Luis López-Dóriga|Luis López-Doriga]]
| data-sort-value="1885" | 1885-02-23
| data-sort-value="1965" | 1965
| sociólogu, sacerdote y políticu asturianu (1885-1962)
| [[sociólogu]]<br/>[[sacerdote católicu]]<br/>[[filósofu]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_6eb0652dd22a2281be6241a8bc5ac497b901bc8d153bb300d6278c7fe3844579">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2862770%29.NDIP.</ref><br/>[[teólogu]]
| [[canon]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_6eb0652dd22a2281be6241a8bc5ac497b901bc8d153bb300d6278c7fe3844579">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2862770%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Méxicu]]
|-
| [[:d:Q65062999|Q65062999]]
|
| [[Antonio López Cotarelo]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], médicu militar (1896–1965) ♂; Grand Cross of the Cross of Military Merit with White Decoration
| [[médicu]]<br/>[[médicu militar]]
|
| [[España]]
| [[A Veiga]]
| [[Castropol]]
|-
| [[:d:Q88868013|Q88868013]]
|
| [[Eladio Fernández Egocheaga]]
| data-sort-value="1886" | 1886-04-23<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1965" | 1965-05-29<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu y periodista asturianu (1886–1965)
| [[periodista]]<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref><br/>[[políticu]]<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[Méxicu]]<ref name="ref_29ad9579f8b6559b5b9ef45d882f8d5dda324cfc07a116042a2e92dfdf585287">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2837660%29.NDIP.</ref><br/>[[Ciudá de Méxicu]]<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q136734279|Q136734279]]
|
| [[Oliverio Mallada Alvarez]]
| data-sort-value="1915" | 1915-10-05
| data-sort-value="1965" | 1965-06-04
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]] (1915–1965) ♂
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[La Ribera]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q289215|Q289215]]
| [[Ficheru:Busto de Alejandro Casona-2.JPG|center|128px]]
| [[Alejandro Casona]]
| data-sort-value="1903" | 1903-03-23<ref name="ref_bc70e62042975513edab3ab7adcd50272b88fdc649d65c77fb4788df92180369">''[[:d:Q41599984|Enciclopédia Itaú Cultural]]''</ref><ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref>
| data-sort-value="1965" | 1965-09-17<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bc70e62042975513edab3ab7adcd50272b88fdc649d65c77fb4788df92180369">''[[:d:Q41599984|Enciclopédia Itaú Cultural]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_db3d99a1e40222a7836ff836e6dfdb5b473e884559e7f11b491d3144e21f587b">''[[:d:Q3407324|Proleksis Encyclopedia]]''</ref>
| escritor asturianu (1903–1965)
| [[poeta]]<br/>[[escritor]]<br/>[[dramaturgu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[guionista]]<br/>[[mánager de teatru]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Bisuyu (parroquia de Cangas del Narcea)|Bisuyu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q65163179|Q65163179]]
|
| [[Tina Pérez]]
| data-sort-value="1929" | 1929
| data-sort-value="1965" | 1965-10-14
| activista asturiana (1929-1965)
| [[activista]]
|
| [[España]]
| [[Santa Cruz (parroquia de Mieres)|Santa Cruz]]
|
|-
| [[:d:Q131677157|Q131677157]]
|
| [[Abdón Riol García]]
| data-sort-value="1928" | 1928
| data-sort-value="1966" | 1966
| médicu asturianu (1928-1966)
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q20016545|Q20016545]]
|
| [[César Rodríguez González]]
| data-sort-value="1882" | 1882-01-02
| data-sort-value="1966" | 1966
| empresariu asturianu (1882–1966)
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Grau]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q22927396|Q22927396]]
| [[Ficheru:Fernando Vela.jpg|center|128px]]
| [[Fernando Vela]]
| data-sort-value="1888" | 1888-10-26<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1966" | 1966-09-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| ensayista y traductor asturianu (1888-1966)
| [[escritor]]<br/>[[autor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[filósofu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Llanes]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q25580583|Q25580583]]
|
| [[Baltasar Fernández Cue]]
| data-sort-value="1878" | 1878-09-26
| data-sort-value="1966" | 1966<ref name="ref_2b109596d1e3c418fafb7e7e815597454498f65a0f6eb59e15e976214f2b220f">http://datos.bne.es/resource/XX1732687</ref>
| escritor asturianu (1878–1966)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[La Pola (Ḷḷena)|La Pola]]
| [[Venice]]
|-
| [[:d:Q5883201|Q5883201]]
|
| [[Gonzalo Pérez Espolita]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-28<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1966" | 1966
| pintor asturianu (1901–1966)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Avilés (parroquia)|Avilés]]
| [[Avilés (parroquia)|Avilés]]
|-
| [[:d:Q9025150|Q9025150]]
|
| [[Luis Lacasa Navarro]]
| data-sort-value="1899" | 1899<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref><ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_3e2d891e6e944327be14c6dc06b0acd4ecfaa45ee7c120098438c4a926a4d6ce">''[[:d:Q460889|Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1966" | 1966<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref><ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_3e2d891e6e944327be14c6dc06b0acd4ecfaa45ee7c120098438c4a926a4d6ce">''[[:d:Q460889|Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| arquiteutu asturianu (1899–1966)
| [[arquiteutu]]<ref name="ref_6ec2ed4dd5e876e61430d246d5acf2c8ced27152027d45414d93988af092f8e3">''[[:d:Q265049|archINFORM]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Ribeseya]]
|
|-
| [[:d:Q3775193|Q3775193]]
|
| [[Eleuterio Quintanilla]]
| data-sort-value="1886" | 1886-10-24
| data-sort-value="1966" | 1966-01-18
| [[España|español]] sindicalista, [[Pedagogu|pedagogu]] (1886–1966) ♂; member of [[Confederación Nacional del Trabayu]]
| [[sindicalista]]<br/>[[pedagogu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Burdeos]]
|-
| [[:d:Q12391036|Q12391036]]
|
| [[José Gutiérrez Verdín]]
| data-sort-value="1918" | 1918-08-18<ref name="ref_5ba619fa30ad0eb8654dfae0ca8b96a5df0a0dcbdb3f68f9f99a1f8e6040fa1a">https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/524389</ref>
| data-sort-value="1966" | 1966-02-01
| futbolista asturianu (1918-1966)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Salinas]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q140985269|Q140985269]]
|
| [[Bernardina Campoamor Fernández]]
| data-sort-value="1887" | 1887-04-28<ref name="ref_ffb06bdbb3d6e4512f0c04bb9036abb1e18fdec8bf020ab7c9598bd49fe5eb30">https://www.parquehistorico.org/images/noticias/documento_1034.pdf</ref>
| data-sort-value="1966" | 1966-05-27<ref name="ref_ffb06bdbb3d6e4512f0c04bb9036abb1e18fdec8bf020ab7c9598bd49fe5eb30">https://www.parquehistorico.org/images/noticias/documento_1034.pdf</ref>
| [[España|español]] [[Profesor|profesora]] (1887–1966) ♀; Civil Order of Alfonso X, the Wise
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[As Figueiras]]<ref name="ref_ffb06bdbb3d6e4512f0c04bb9036abb1e18fdec8bf020ab7c9598bd49fe5eb30">https://www.parquehistorico.org/images/noticias/documento_1034.pdf</ref>
| [[Tapia]]<ref name="ref_ffb06bdbb3d6e4512f0c04bb9036abb1e18fdec8bf020ab7c9598bd49fe5eb30">https://www.parquehistorico.org/images/noticias/documento_1034.pdf</ref>
|-
| [[:d:Q20534884|Q20534884]]
|
| [[Leopoldo Sousa Menéndez-Conde]]
| data-sort-value="1884" | 1884
| data-sort-value="1966" | 1966-06-07
| [[España|español]] [[Abogáu|abogáu]], políticu, gobernador civil de Lugo (1884–1966) ♂
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]
| [[gobernador civil de Lugo]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5872236|Q5872236]]
|
| [[Félix Fernández]]
| data-sort-value="1897" | 1897-09-21
| data-sort-value="1966" | 1966-07-04<ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref>
| actor asturianu (1897–1966)
| [[actor]]<br/>[[actor de voz]]
|
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]<ref name="ref_d32dde84df4902ffbc8fcb5d37c0cea9c24f6f729668312b94ab7af9b72a7137">https://www.imdb.com/name/nm0273510/</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q56022612|Q56022612]]
|
| [[Vidal Saiz Heres]]
| data-sort-value="1901" | 1901<ref name="ref_ba76578cf8de5441afbb3ed18d17d16de03f03fb496f72eaa8794c31ab6f2e2c">http://www.arandaarquitectos.com/libros/autores/autores.html</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967
| arquiteutu uvieín (1901-1967)
| [[arquiteutu]]<ref name="ref_6ec2ed4dd5e876e61430d246d5acf2c8ced27152027d45414d93988af092f8e3">''[[:d:Q265049|archINFORM]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q125269826|Q125269826]]
| [[Ficheru:Dolores Valdés Fernández.jpg|center|128px]]
| [[Dolores Valdés Fernández]]
| data-sort-value="1882" | 1882-11-14
| data-sort-value="1967" | 1967-02-02
| activista socialista asturiana (1882-1967)
| [[activista polos derechos de les muyeres]]
|
| [[España]]
| [[Sobrobio]]
| [[Mieres]]
|-
| [[:d:Q45258773|Q45258773]]
|
| [[Jesús Delgado Álvarez]]
| data-sort-value="1872" | 1872-12-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967-02-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| relixosu y escritor asturianu (1872-1967)
| [[religious person]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Tuíza]]
| [[Lima]]
|-
| [[:d:Q28549072|Q28549072]]
|
| [[Gloria Alcaraz Aguilar]]
| data-sort-value="1912" | 1912-04-28<ref name="ref_809addcc90eab582838ec3444f61e87958a4eb8c1d10e388daa77cfe1e496775">''[[:d:Q110425429|Diccionario de la Zarzuela (España e Hispanoamérica)]]''</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967-05-30<ref name="ref_809addcc90eab582838ec3444f61e87958a4eb8c1d10e388daa77cfe1e496775">''[[:d:Q110425429|Diccionario de la Zarzuela (España e Hispanoamérica)]]''</ref>
| [[España|español]] cantante d'ópera (1912–1967) ♀
| [[cantante d'ópera]]<ref name="ref_809addcc90eab582838ec3444f61e87958a4eb8c1d10e388daa77cfe1e496775">''[[:d:Q110425429|Diccionario de la Zarzuela (España e Hispanoamérica)]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_809addcc90eab582838ec3444f61e87958a4eb8c1d10e388daa77cfe1e496775">''[[:d:Q110425429|Diccionario de la Zarzuela (España e Hispanoamérica)]]''</ref>
| [[Barcelona]]<ref name="ref_809addcc90eab582838ec3444f61e87958a4eb8c1d10e388daa77cfe1e496775">''[[:d:Q110425429|Diccionario de la Zarzuela (España e Hispanoamérica)]]''</ref>
|-
| [[:d:Q141136913|Q141136913]]
|
| [[Anselmo González del Valle y Fernández de Miranda]]
| data-sort-value="1884" | 1884-06-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967-10-22<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], caderalgu d'universidá (1884–1967) ♂; member of Order of Montesa
| [[profesor universitariu]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Grau]]
|-
| [[:d:Q137592207|Q137592207]]
|
| [[Aquilino Ramos]]
| data-sort-value="1909" | 1909
| data-sort-value="1967" | 1967-11-10<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[España|español]] políticu (1909–1967) ♂; spouse of Argentina Rubiera
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Samartín del Rei Aurelio]]
| [[Sama (Llangréu)|Sama]]
|-
| [[:d:Q5944089|Q5944089]]
|
| [[José Miranda González]]
| data-sort-value="1903" | 1903-07-22
| data-sort-value="1967" | 1967-11-27
| escritor asturianu (1903–1967)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Sevilla]]
|-
| [[:d:Q5668135|Q5668135]]
|
| [[Constantino Cabal]]
| data-sort-value="1877" | 1877-05-16
| data-sort-value="1967" | 1967-12-09
| [[España|español]] [[Antropólogu|antropólogu]], [[Escritor|escritor]], [[Periodista|periodista]], cronista oficial d'Asturies (1877–1967) ♂; member of [[Real Academia Asturiana de les Artes y les Lletres]]
| [[antropólogu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[cronista oficial d'Asturies]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q104438948|Q104438948]]
|
| [[Manuel Arboleya]]
| data-sort-value="1872" | 1872-03-22<ref name="ref_3f1547664afb627b66868d179046851ebd85bf40f1f1c79f3d47ad9c87d758bf">https://www.lne.es/centro/opinion/2022/05/05/manuel-arboleya-65733684.html</ref><ref name="ref_3c0712d45a0e2dccdb8021711ed13e709618adc8629994c9aa698ffd08846704">''[[:d:Q83708009|rexistru civil]]''</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967-12-19<ref name="ref_3f1547664afb627b66868d179046851ebd85bf40f1f1c79f3d47ad9c87d758bf">https://www.lne.es/centro/opinion/2022/05/05/manuel-arboleya-65733684.html</ref>
| pintor asturianu (1872-1967)
| [[pintor]]
|
|
| [[Santuyano (parroquia de Bimenes)|Santuyano]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q14747316|Q14747316]]
| [[Ficheru:Eduardo Blikstad A-10093 Ua 0001 196.jpg|center|128px]]
| [[Eduardo Blikstad]]
| data-sort-value="1888" | 1888-09-21<ref name="ref_ea63869a6943773a5a0c8f3436685e4f22d6322fbe545cb60d8d1648ec35d15b">https://www.digitalarkivet.no/census/person/pf01037029001245</ref><ref name="ref_3403730371e0217d3bc48a00f4daf4b4fbb6b3dac58073e556b70838684f99b3">''[[:d:Q116057105|Hvem er Hvem? (1948)]]''</ref>
| data-sort-value="1967" | 1967-12-23<ref name="ref_31eaa30acb182fa729f9ced784d9808cca35819e710f09f832f6381a4737c91f">https://www.digitalarkivet.no/view/387/pc00000001862034</ref>
| [[Noruega|noruegu]] industrial leader (1888–1967) ♂; child of [[Magnus Blikstad y Hauff]]
| [[industrial leader]]
|
| [[Noruega]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_617b68d82356c187491e175cba877ae2759bc572cd7af48b2ee6e065977b59e9">https://www.digitalarkivet.no/census/person/pf01063298041503</ref>
|
|-
| [[:d:Q137156759|Q137156759]]
| [[Ficheru:1924-08-10, Región, Pepe Álvarez Sala (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Álvarez Sala]]
| data-sort-value="1903" | 1903-06-13<ref name="ref_97aa5cbf4ce940484973da287b9ba984589fdf7671cf8a5efc50f7dc59bcc8bc">https://españolito.es/index.php/encyclopedia/alvarez-sala-jose/</ref>
| data-sort-value="1968" | 1968<ref name="ref_685c8ebe1cf2089bd4cdb0751af9f2d6de9074f040c6358a8416438f529743fd">https://books.google.es/books?id=JxJJxlPvn1kC&pg=PA187</ref>
| [[España|español]] [[Pintor|pintor]] (1903–1968) ♂
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q138319213|Q138319213]]
|
| [[Pedro Masaveu Masaveu]]
| data-sort-value="1886" | 1886-01-05<ref name="ref_05d6b2dcdb6f50b939415c4ae912696c622d107ee5d74eee02ce23339cf29136">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/29403-pedro-masaveu-masaveu</ref>
| data-sort-value="1968" | 1968-02-09<ref name="ref_05d6b2dcdb6f50b939415c4ae912696c622d107ee5d74eee02ce23339cf29136">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/29403-pedro-masaveu-masaveu</ref>
| empresariu asturianu (1886-1968)
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_05d6b2dcdb6f50b939415c4ae912696c622d107ee5d74eee02ce23339cf29136">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/29403-pedro-masaveu-masaveu</ref>
| [[Llión|Lleón]]<ref name="ref_05d6b2dcdb6f50b939415c4ae912696c622d107ee5d74eee02ce23339cf29136">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/29403-pedro-masaveu-masaveu</ref>
|-
| [[:d:Q5658149|Q5658149]]
| [[Ficheru:1928-05-01, Gran Vida, Adolfo Suárez, Sancha.jpg|center|128px]]
| [[Adolfo Suárez Morán]]
| data-sort-value="1908" | 1908-12-28<ref name="ref_6d6a97d77c44b72ab991432f06e2a178a3b805ca2174efff8c53702c963b0ff2">https://www.national-football-teams.com/player/43948.html</ref>
| data-sort-value="1968" | 1968-02-15<ref name="ref_6d6a97d77c44b72ab991432f06e2a178a3b805ca2174efff8c53702c963b0ff2">https://www.national-football-teams.com/player/43948.html</ref>
| futbolista asturianu (1908–1968)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q5665919|Q5665919]]
| [[Ficheru:Tumba de Valentín González Suárez.jpg|center|128px]]
| [[Valentín González Suárez]]
| data-sort-value="1893" | 1893-03-12
| data-sort-value="1968" | 1968-04-01
| activista mexicanu d'orixe asturianu (1893–1968)
| [[activista]]
|
| [[Méxicu]]<br/>[[España]]
| [[Fresno (parroquia)|Fresno]]
| [[Orizaba]]
|-
| [[:d:Q61858086|Q61858086]]
|
| [[César Abis Gundián]]
| data-sort-value="1903" | 1903
| data-sort-value="1968" | 1968-06-18
| [[España|español]] person (1903–1968) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q9065922|Q9065922]]
| [[Ficheru:1928-02-15, La Gaceta Literaria, Rafael Suárez Solís (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Rafael Suárez Solís]]
| data-sort-value="1881" | 1881-08-29<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1968" | 1968-10-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1881–1968)
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Crítica|críticu]]<br/>[[dramaturgu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[L'Habana]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q136995812|Q136995812]]
|
| [[Rosario Felgueroso González]]
| data-sort-value="1868" | 1868
| data-sort-value="1969" | 1969
| [[España|español]] [[Empresariu|empresaria]] (1868–1969) ♀; child of Gabino Felgueroso Rodríguez
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Ciañu]]
|
|-
| [[:d:Q88868649|Q88868649]]
|
| [[Florentino Martínez Torner]]
| data-sort-value="1894" | 1894-08-24<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1969" | 1969-12-06<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu español
| [[profesor]]<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref><br/>[[políticu]]<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[Méxicu]]<ref name="ref_0574cacb7fa17b2f3c4c2d268266ec6be9c871a5b410a28a37fff2835cfb6d63">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2870090%29.NDIP.</ref><br/>[[Ciudá de Méxicu]]<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q67506687|Q67506687]]
|
| [[Eduardo Iglesias Portal]]
| data-sort-value="1884" | 1884-07-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1969" | 1969-01-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], maxistráu (1884–1969) ♂
| [[xurista]]<br/>[[maxistráu]]
|
| [[España]]
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
| [[Aguilar de la Frontera]]
|-
| [[:d:Q5925204|Q5925204]]
| [[Ficheru:Avelina Ranz Conde, Jaime Menéndez "El Chato" y su hijo Jimmy (cropped) - Jaime Menéndez Fernández.JPG|center|128px]]
| [[Jaime Menéndez Fernández]]
| data-sort-value="1901" | 1901-06-25
| data-sort-value="1969" | 1969-01-30
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Periodista|periodista]] (1901–1969) ♂
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Suburriba]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q136323097|Q136323097]]
| [[Ficheru:1924-05-25, El Auxiliar de la Ingeniería y Arquitectura, Ángel Riesgo Ordóñez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ángel Riesgo Ordóñez]]
| data-sort-value="1882" | 1882-01-07
| data-sort-value="1969" | 1969-03-18
| técnicu forestal, entomólogu y arqueólogu aficionáu asturianu (1882-1969)
| [[arqueólogu]]<br/>[[entomólogu]]<br/>[[inxenieru forestal]]
|
| [[España]]
| [[Cuideiru]]
|
|-
| [[:d:Q3774796|Q3774796]]
|
| [[José Gaos]]
| data-sort-value="1900" | 1900-12-27<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>1900-12-26<ref name="ref_524f904537221bd6b661812dc7e072ae83b05093b47d1dd05a6a8ff34f6ad45f">http://www.filosoficas.unam.mx/~gaos/vida-obra.php</ref><ref name="ref_e9385bada664c64cd7e20a6670ae88fed6e8537a59cb2e3770b577b1c9ea6c5f">https://www.escritores.org/biografias/174-jose-gaos</ref>
| data-sort-value="1969" | 1969-06-10<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| filósofu asturianu nacionalizáu mexicanu (1900–1969)
| [[filósofu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[traductor]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[profesor universitariu]]<ref name="ref_9d27bf3999a0e1d9eecd03879a10ab6051ca4d4c408b7c5f3498642c5bb270fe">''[[:d:Q13550863|catálogu de la Biblioteca Nacional Checa]]''</ref><br/>[[escritor]]
| [[Rector of the Complutense University of Madrid]]<ref name="ref_d9ffedd451312b7f49987a263f3b8b00998127a8a0be1e8222072b854e19ea29">https://www.filosofia.org/aut/006/umbh1945.htm</ref><ref name="ref_b6f134d17a12e71f0b37c22462dde839e1653a60c2188e00b263d9486a359062">https://boe.es/datos/pdfs/BOE//1936/281/B00227-00227.pdf</ref>
| [[Méxicu]]<br/>[[España]]
| [[Xixón]]
| [[Ciudá de Méxicu]]
|-
| [[:d:Q113374901|Q113374901]]
| [[Ficheru:Salvador Vega Berros.jpg|center|128px]]
| [[Salvador Vega Berros]]
| data-sort-value="1897" | 1897-12-24
| data-sort-value="1969" | 1969-08-12
| [[España|español]] filántropu (1897–1969) ♂
| [[filántropu]]
|
| [[España]]
| [[Sariegu]]
| [[Ciudá de Méxicu]]
|-
| [[:d:Q16165542|Q16165542]]
|
| [[Vicente Álvarez-Buylla Lozana]]
| data-sort-value="1890" | 1890-03-04
| data-sort-value="1969" | 1969-11-27
| futbolista asturianu (1890–1969)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]<br/>[[escritor]]<br/>[[diplomáticu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|}
----
∑ 84 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:llistes d'Asturies]]
4f1k61src1n0j7bqags8fx1puvjn2sf
Wikipedia:Wikidata/Asturianos finaos per periodu/1930-1939
4
268906
4527207
4524577
2026-09-11T01:32:20Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527207
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT ?item ?death_date
{
?item p:P570/psv:P570 ?death_date_node .
?death_date_node wikibase:timeValue ?death_date .
?death_date_node wikibase:timePrecision ?timeprecision .
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P19*/wdt:P131* wd:Q3934.
FILTER (?timeprecision > 8) # check that date precision is at least to the year
FILTER (year(?death_date) >= 1930 && year(?death_date) <= 1939)
}
ORDER BY ASC(?death_date) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=red
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q20740446|Q20740446]]
|
| [[José Fernández Cuevas]]
| data-sort-value="1844" | 1844<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| data-sort-value="1923" | 1923<br/>1914<ref name="ref_c7a1a0669e4ef0ec6403cf9684085f63c3f4cf488a79fa066270c0347cb12f45">https://books.google.es/books?id=bnJdAAAAMAAJ</ref><br/>No/unknown value<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><br/>1930<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| dibuxante asturianu
| [[dibuxante]]<br/>[[pintor]]<br/>[[ilustrador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_2ba974f6ebd4627463a293963a04a98ac4aa7d91cfb95a326e6f14290e82cbca">http://ceres.mcu.es/pages/ResultSearch?txtSimpleSearch=Cand%E1s:%20ni%F1os%20esperando%20la%20vuelta%20de%20las%20lanchas%20pescadoras&simpleSearch=0&hipertextSearch=1&search=simple&MuseumsSearch=&MuseumsRolSearch=1&</ref>
|-
| [[:d:Q55838579|Q55838579]]
| [[Ficheru:Atanasio Rivero (Diario de la Marina, March 16, 1930).jpg|center|128px]]
| [[Atanasio Rivero]]
| data-sort-value="1860" | 1860<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><br/>1870-10-25
| data-sort-value="1930" | 1930-01-04<ref name="ref_5b88d76bc9b11a7dbc1c8397a0b32fed6a4e1c8f75d86545cdc64c27dfe8a881">https://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1000199820&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
| [[Periodista|periodista]], editor de periódicu, críticu lliterariu (1860–1930) ♂
| [[periodista]]<br/>[[editor de periódicu]]<br/>[[críticu lliterariu]]
|
|
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_c1f5a4d6955d4f31a4532b5b6abf097d5b4ed1c389d7f63fc9176e1c0fb8c8ba">https://biblioteca.galiciana.gal/es/consulta_aut/registro.do?id=150151</ref><br/>[[cai Marqués de Cubas]]<ref name="ref_5b88d76bc9b11a7dbc1c8397a0b32fed6a4e1c8f75d86545cdc64c27dfe8a881">https://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1000199820&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
|-
| [[:d:Q9027895|Q9027895]]
| [[Ficheru:1918-09-01, España, Los obreros mineros y el burgués (cropped) Llaneza.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Llaneza]]
| data-sort-value="1879" | 1879-01-14<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1931" | 1931-01-24<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| políticu asturianu (1879–1931)
| [[políticu]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><br/>[[sindicalista]]<br/>[[mineru]]
| [[alcalde de Mieres]]<br/>[[Diputáu nes Cortes]]<br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Lada (Llangréu)|Lada]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref>
| [[Mieres]]<ref name="ref_0393d7c392f8eb05c0e9d8a2443935fa63e05f74a40878ff13cc5b10e26d6fdf">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2861040%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q23942926|Q23942926]]
| [[Ficheru:Manuel de Vereterra y Lombán (1852-1932) 01.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Vereterra y Lombán]]
| data-sort-value="1852" | 1852-04-21
| data-sort-value="1931" | 1931-09-17
| políticu asturianu (1852–1931)
| [[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q131341126|Q131341126]]
|
| [[Mario Gómez Gómez]]
| data-sort-value="1872" | 1872-01-23<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-04-26<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| médicu, militar y escritor asturianu (1872-1932)
| [[médicu]]<br/>[[militar]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_3a87a6382c732fea04e0cd65b2755b7fee1f511e6ea9d2a77fd833d1fba63001">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/mario-gomez-el-fundador/</ref>
|-
| [[:d:Q5196453|Q5196453]]
| [[Ficheru:Luis Menéndez Pidal.jpg|center|128px]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref>
| [[Luis Menéndez Pidal]]
| data-sort-value="1861" | 1861-08-15<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><br/>1861-08-18<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-02-04<ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><br/>1932-02-05<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><br/>1932-02-07<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
| pintor asturianu (1861–1932)
| [[pintor]]<ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref>
| [[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]<ref name="ref_3e3eaa4b185e3358d3739e2923952581956483078c523e6f418bffff7a1a6f1f">https://www.realacademiabellasartessanfernando.com/assets/docs/academicos/relacion_general_de_academicos.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Payares (parroquia)|Payares]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b47389ce944d93e22dd8f6bb09127e0fae7b6b8b34238d9f476d50e619f18bc1">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/menendez-pidal-luis/cdb9c34a-fc82-43fa-bd58-50e836717f93</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref><ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><ref name="ref_362e8e207d7b021b6f215e0338864fde1b2a1e51a3712c51e72d3c7e86616b21">''[[:d:Q24255573|Benezit Dictionary of Artists]]''</ref>
|-
| [[:d:Q6165751|Q6165751]]
|
| [[Víctor Sáenz Suárez]]
| data-sort-value="1841" | 1841<ref name="ref_e072a39ad484b93b688add901d54de87fc60627af9b6059b1cf584e14a15f2ed">http://datos.bne.es/resource/XX1504821</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-02-15
| compositor y organista asturianu (1841-1932)
| [[compositor]]<br/>[[pianista]]<br/>[[organista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q6006186|Q6006186]]
| [[Ficheru:Matilde García del Real.jpg|center|128px]]
| [[Matilde García del Real]]
| data-sort-value="1856" | 1856-03-15
| data-sort-value="1932" | 1932-04-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritora]], [[Profesor|profesora]], [[Periodista|periodista]], restauradora (1856–1932) ♀; child of Emilia Álvarez Mijares de Real
| [[escritor]]<br/>[[profesor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[restaurador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5852497|Q5852497]]
| [[Ficheru:Eva Canel (1857-1932).jpg|center|128px]]
| [[Eva Canel]]
| data-sort-value="1857" | 1857-01-30<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-05-02<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| escritora y periodista asturiana (1857-1932)
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[actor]]
|
| [[España]]
| [[Cuaña]]
| [[L'Habana]]
|-
| [[:d:Q111429766|Q111429766]]
|
| [[Ramón Martínez Insua]]
| data-sort-value="1900" | 19th century
| data-sort-value="1932" | 1932-05-12
| empresariu, artista y políticu asturianu
| [[empresariu]]<br/>[[artista]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde de Mondoñedo]]
| [[España]]
| [[San Tiso d'Abres]]
| [[Mondoñedo]]
|-
| [[:d:Q123965907|Q123965907]]
| [[Ficheru:Jmsomoano.jpg|center|128px]]
| [[José María Somoano]]
| data-sort-value="1902" | 1902-02-04
| data-sort-value="1932" | 1932-07-16
| [[España|español]] sacerdote católicu (1902–1932) ♂; member of Prelature of the Holy Cross and Opus Dei
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Les Arriondes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q11929428|Q11929428]]
|
| [[Julio de Lasarte Pessino]]
| data-sort-value="1862" | 1862-08-18
| data-sort-value="1932" | 1932-08-08
| militar asturianu (1862–1932)
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[Trubia (parroquia)|Trubia]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q13147214|Q13147214]]
|
| [[Ramón García Tuero]]
| data-sort-value="1864" | 1864-02-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-10-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| gaiteru asturianu
| [[músicu]]
|
| [[España]]
| [[Arroes]]
| [[Lliberdón (parroquia)|Lliberdón]]
|-
| [[:d:Q117204407|Q117204407]]
|
| [[Marcelino Fernández Fernández]]
| data-sort-value="1866" | 1866-02-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1932" | 1932-12-18<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor y políticu asturianu (1866–1932)
| [[profesor d'enseñanza secundaria]]<ref name="ref_6c1564ed74f2f2274ec4efed638dc7e81fdf9134b75b0f68c52e5a2f75f1c34a">https://xn--espaolito-o6a.es/index.php/encyclopedia/fernandez-y-fernandez-marcelino/</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[políticu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[alcalde d'Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[gobernador civil de Cáceres]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España]]
| [[El Franco]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q13148066|Q13148066]]
|
| [[Telesforo Cuevas|Telesforo Fernández Cuevas]]
| data-sort-value="1849" | 1849-01-05<br/>1850<ref name="ref_49fc1e172f530eadf9ad7cfaeb12467075269207291da7b8509858048b9e863d">https://arcade.nyarc.org/record=b318926~S7</ref><ref name="ref_5bb22c25fbd386da0b9b80521bc5b85cbeb433184f66167e1164ef3eb7ab2a77">''[[:d:Q50813730|Invaluable.com]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| data-sort-value="1934" | 1934-12-06<ref name="ref_a6922b0eb8a4ec2995a272ee5887067dbf94ea2a5d3e16459ac8a61b58360cb1">https://books.google.es/books?id=dgIrAQAAMAAJ</ref><br/>1933<ref name="ref_49fc1e172f530eadf9ad7cfaeb12467075269207291da7b8509858048b9e863d">https://arcade.nyarc.org/record=b318926~S7</ref><ref name="ref_5bb22c25fbd386da0b9b80521bc5b85cbeb433184f66167e1164ef3eb7ab2a77">''[[:d:Q50813730|Invaluable.com]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| pintor asturianu (1849–1934)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_a6922b0eb8a4ec2995a272ee5887067dbf94ea2a5d3e16459ac8a61b58360cb1">https://books.google.es/books?id=dgIrAQAAMAAJ</ref>
|-
| [[:d:Q81620444|Q81620444]]
|
| [[José Ramón Pérez Bances]]
| data-sort-value="1880" | 1880<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| data-sort-value="1933" | 1933-03-27<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref>
| escritor, traductor y profesor asturianu (1880–1933)
| [[periodista]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[traductor]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><br/>[[German–Spanish translator]]
| [[assistant professor]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref><ref name="ref_81bf8b287c1d4c3f2c98c99d9b1f882d60aa9f0daa9e367fb39150894b8eb38a">https://españolito.es/index.php/encyclopedia/perez-bances-jose-ramon/</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_7247b7f53c27c294648b3a2d3efadb20b228987e9fd5e01d0552736034e7676b">https://www.biografiasasturias.es/ficha/c/0/i/43655152/perez-bances-jose-ramon</ref>
|
|-
| [[:d:Q124370670|Q124370670]]
|
| [[Francisco Martínez Corbalán]]
| data-sort-value="1889" | 1889<ref name="ref_a1bec6d577f8fe7bfa94c86ff7ce72d48e0d05258bf71f33dd4b92bc9a62c8bc">https://data.cervantesvirtual.com/person/113956</ref>
| data-sort-value="1933" | 1933-08-05
| [[España|español]] [[Poeta|poeta]], [[Periodista|periodista]], críticu de teatru, críticu taurín (1889–1933) ♂
| [[poeta]]<br/>[[periodista]]<br/>[[críticu de teatru]]<br/>[[críticu taurín]]
|
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q105488434|Q105488434]]
|
| [[Nicolás Soria González]]
| data-sort-value="1882" | 1882-08-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1933" | 1933-08-28<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| pintor asturianu
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_ba6a8e5ddae6bcfe18b63c8d454858fc1eefb5f067453aeb6ac06c3c132e9036">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/soria-y-gonzalez-nicolas/f6fc5c2c-0d79-4ece-8ded-e26d2ca1604f</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q2251006|Q2251006]]
| [[Ficheru:Francisco Acebal, de Franzen, Blanco y Negro, 12-01-1901 (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Francisco Acebal]]
| data-sort-value="1866" | 1866-04-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1933" | 1933-09-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Dramaturgu|dramaturgu]], [[Periodista|periodista]], novelista, [[Escritor de cuentos|escritor de cuentos]] (1866–1933) ♂
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[dramaturgu]]<br/>[[periodista]]<br/>[[novelista]]<br/>[[escritor de cuentos]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q47770649|Q47770649]]
| [[Ficheru:Retrato de Dña. Carolina de Castillo Díaz.jpg|center|128px]]
| [[Carolina del Castillo Díaz]]
| data-sort-value="1867" | 1867-07-03<ref name="ref_6b3784b535bec83fd323883b6555254bea07c38ffcde8e06d6e244ad845d53e4">http://datos.bne.es/resource/XX983562</ref>
| data-sort-value="1933" | 1933-10-24<ref name="ref_6b3784b535bec83fd323883b6555254bea07c38ffcde8e06d6e244ad845d53e4">http://datos.bne.es/resource/XX983562</ref>
| pintora asturiana (1867–1933)
| [[pintor]]<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q8774909|Q8774909]]
| [[Ficheru:Fernández de la Vega y Lombán, Elisa Fernanda María del Carmen.jpg|center|128px]]
| [[Elisa Fernández de la Vega]]
| data-sort-value="1895" | 1895-05-30
| data-sort-value="1933" | 1933-11-21
| médica asturiana (1895–1933)
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[A Veiga]]
| [[Zaragoza]]
|-
| [[:d:Q105658406|Q105658406]]
|
| [[Ángel Cuartas Cristóbal]]
| data-sort-value="1910" | 1910<ref name="ref_9d89b476b2744bb54841517a3a76ef54142a4b7361b97b72b3fd23763e27fd39">https://biblioiglesia.tk/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?marc=1&authid=60704</ref>
| data-sort-value="1934" | 1934<ref name="ref_9d89b476b2744bb54841517a3a76ef54142a4b7361b97b72b3fd23763e27fd39">https://biblioiglesia.tk/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?marc=1&authid=60704</ref><ref name="ref_44a07365bb1965e3c63a7d83e219d783ec0909b57042dd681773abad18ef621a">''[[:d:Q105458385|Catalogue of the Biblioteca Iglesia Nacional Española en Roma]]''</ref>
| seminarista asturianu (1910–1934)
|
|
|
| [[Llastres (parroquia)|Llastres]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_44a07365bb1965e3c63a7d83e219d783ec0909b57042dd681773abad18ef621a">''[[:d:Q105458385|Catalogue of the Biblioteca Iglesia Nacional Española en Roma]]''</ref>
|-
| [[:d:Q114003100|Q114003100]]
|
| [[José Antonio Loredo Álvarez]]
| data-sort-value="1906" | 1906-11-26
| data-sort-value="1934" | 1934-02-21
| futbolista asturianu (1906–1934)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q125861449|Q125861449]]
| [[Ficheru:Purificación Viyao Valdés.jpg|center|128px]]
| [[Purificación Viyao Valdés]]
| data-sort-value="1892" | 1892-02-01<ref name="ref_1a07b911c070ffaa61cc2125ee53a0a955f622de6ef59cbbc0ac7b38f0c8a5c1">https://diccionariobiograficodecastillalamancha.es/biografias/viyao-valdes-purificacion/</ref>
| data-sort-value="1934" | 1934-02-23<ref name="ref_1a07b911c070ffaa61cc2125ee53a0a955f622de6ef59cbbc0ac7b38f0c8a5c1">https://diccionariobiograficodecastillalamancha.es/biografias/viyao-valdes-purificacion/</ref>
| profesora asturiana (1892-1934)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Navelgas (parroquia)|Navelgas]]
| [[Cuenca]]
|-
| [[:d:Q13147754|Q13147754]]
|
| [[María Teresa Villaverde]]
| data-sort-value="1882" | 1882-12-21
| data-sort-value="1934" | 1934-06<ref name="ref_9b3dcfad6fb94616eed108daf195ef309b24676381d0cb0202b83fbf2fc31ec2">https://www.lne.es/cultura/2013/01/09/tuxa-villaverde-escritora-porreu/1351575.html</ref>
| escritora asturiana (1882–1934)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Figares (San Román)|Figares]]<ref name="ref_9b3dcfad6fb94616eed108daf195ef309b24676381d0cb0202b83fbf2fc31ec2">https://www.lne.es/cultura/2013/01/09/tuxa-villaverde-escritora-porreu/1351575.html</ref>
|-
| [[:d:Q6081996|Q6081996]]
| [[Ficheru:Pololo and Bernabeu 1922.jpg|center|128px]]
| [[Pololo]]
| data-sort-value="1901" | 1901-08-05
| data-sort-value="1934" | 1934-10-06<ref name="ref_d17ecb7c5714f69f6740d9678b56a2ac45a6cef2014c28754cfbc9c72b613def">https://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1934/10/31/032.html</ref><ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| futbolista asturianu (1901–1934)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Llugones (parroquia)|Llugones]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q20898215|Q20898215]]
| [[Ficheru:Emilio Valenciano.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Valenciano]]
| data-sort-value="1851" | 1851-01-15
| data-sort-value="1934" | 1934-10-10
| militar asturianu (1851–1934)
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[Lluniego (parroquia)|Lluniego]]
| [[Lluniego (parroquia)|Lluniego]]
|-
| [[:d:Q10973237|Q10973237]]
|
| [[José María Martínez]]
| data-sort-value="1884" | 1884<ref name="ref_b07e6afd1474392b89171750e04d9424bdd2a1cf2363d8ed8bcac17511961801">http://datos.bne.es/resource/XX1148156</ref>
| data-sort-value="1934" | 1934-10-12
| sindicalista asturianu (1884–1934)
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Prunales]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20534799|Q20534799]]
| [[Ficheru:1923-05-25, El Financiero, Ángel Bernárdez (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ángel Bernárdez Rodríguez]]
| data-sort-value="1859" | 1859-10-08
| data-sort-value="1935" | 1935-04-03
| periodista asturianu (1859–1935)
| [[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Vigo]]
|-
| [[:d:Q63115613|Q63115613]]
|
| [[Miguel García de la Cruz]]
| data-sort-value="1874" | 1874-03-10<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1935" | 1935-04-20<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| arquiteutu español
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q8199740|Q8199740]]
| [[Ficheru:Aniceto Sela Sampil 1900.jpg|center|128px]]
| [[Aniceto Sela Sampil]]
| data-sort-value="1863" | 1863-09-13<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1935" | 1935-05-09<ref name="ref_7a93af5f0a78ecc4dad1a9b044289af63b181a5cd3d59ebebf321109ce535f2b">http://portal.uc3m.es/portal/page/portal/instituto_figuerola/programas/phu/diccionariodecatedraticos/lcatedraticos/selasampil</ref>
| xurista asturianu (1863–1935)
| [[xurista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q11031854|Q11031854]]
| [[Ficheru:1919-04-19, La Acción, Nicanor Alas Pumariño.jpg|center|128px]]
| [[Nicanor de las Alas Pumariño y Troncoso]]
| data-sort-value="1870" | 1870-11-29<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1935" | 1935-07-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| político y escritor asturianu (1870-1935)
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_0ef3277fb84c705a7ebaec5db34c67cde16fac27718520b64cffcee2e157d60d">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=46</ref><br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_9fc5f53de8e204c28c6c7aedeee60eb48b352994092984494f4401920acdba72">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%281990%29.NDIP.</ref>
|
|-
| [[:d:Q1709730|Q1709730]]
| [[Ficheru:Jose-Legorburu-Dominguez-Matamoros.jpg|center|128px]]
| [[José de Legorburu y Domínguez-Matamoros|José Legorburu]]
| data-sort-value="1882" | 1882
| data-sort-value="1935" | 1935-09-07<ref name="ref_fded7aef1d55ee02519f9762a808b0bc88fa657da1816a59e0144c549e9a8ace">''[[:d:Q63056|Find a Grave]]''</ref>
| militar, escritor, poeta y pioneru de l'aviación asturianu (1882–1935)
| [[escritor]]<br/>[[diplomáticu]]<br/>[[militar]]<br/>[[pilotu de guerra]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Bad Kissingen]]
|-
| [[:d:Q13148176|Q13148176]]
|
| [[Xuacu'l de Sama]]
| data-sort-value="1900" | 1900-05-10
| data-sort-value="1935" | 1935-12-18
| cantante asturianu (1900–1935)
| [[cantante]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu (ciudá)|Uviéu]]
| [[Llangréu]]
|-
| [[:d:Q112274783|Q112274783]]
|
| [[Práxedes Fernández García]]
| data-sort-value="1886" | 1886-07-21<ref name="ref_20a2f12432ea49dc5557c964bc9fee3033f41b3f485ce13ff2df1371b5b83951">https://www.mieres.es/turismo/personajes-relevantes-de-mieres/praxedes-fernandez/</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-10-06<ref name="ref_20a2f12432ea49dc5557c964bc9fee3033f41b3f485ce13ff2df1371b5b83951">https://www.mieres.es/turismo/personajes-relevantes-de-mieres/praxedes-fernandez/</ref>
| relixosa asturiana (1886-1936)
|
|
|
| [[El Puente la Luisa]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|-
| [[:d:Q13147741|Q13147741]]
|
| [[Manuel González Wes]]
| data-sort-value="1873" | 1873
| data-sort-value="1936" | 1936
| periodista asturianu (1873–1936)
| [[periodista]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Corvera]]
|
|-
| [[:d:Q20016462|Q20016462]]
| [[Ficheru:Vicente Palacio, Los Sports, 1927-06-03 (221).jpg|center|128px]]
| [[Vicente Palacios González]]
| data-sort-value="1897" | 1897
| data-sort-value="1936" | 1936
| futbolista asturianu (1897–1936)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q48870609|Q48870609]]
|
| [[José María Fernández Sánchez]]
| data-sort-value="1875" | 1875-01-15<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-10-23<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[España|español]] religious person (1875–1936) ♂
| [[religious person]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Vallecas]]
|-
| [[:d:Q55838440|Q55838440]]
|
| [[Joaquín Pérez y Pando]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-29<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[España|español]] biblista (1857–1936) ♂
| [[biblista]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
|
| [[España]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[Courias (parroquia de Cangas del Narcea)|Courias]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
| [[Salamanca]]<ref name="ref_ef75c34234824bdf478a764784ecf67173e9a6784728d2abc0a24a67d08d92ee">https://www.asturias.me/religion/c/0/i/54339548/perez-y-pando-fray-joaquin</ref>
|-
| [[:d:Q603406|Q603406]]
| [[Ficheru:Manuel Rico Avello NAC 1935.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Rico Avello]]
| data-sort-value="1886" | 1886<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu
| [[políticu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[altu comisariu d'España en Marruecos]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_3657ebf944428839cd7f602541926fbb025a3e4e0c308acd5a9bc26e716fc5f8">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2895290%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_bf15934df14a1175660bf74a222142f1c56c1c63f0ef77d9539a3e1fbdaf1cf1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2895290%29.NDIP.</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Trevías]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6099647|Q6099647]]
| [[Ficheru:1912-11, La Fotografía, Ramón García Duarte, José Prado Norniella (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ramón García Duarte]]
| data-sort-value="1862" | 1862
| data-sort-value="1936" | 1936
| fotógrafu asturianu
| [[fotógrafu]]
|
| [[España]]
| [[La Estación (Llugo)|La Estación]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_b91ebbff6e23bc584b68a3388e7d769703b886bffaa6cbba2dc066c78cd0ff32">https://www.gijon.es/es/creativos/ramon-garcia-duarte</ref>
|-
| [[:d:Q81619797|Q81619797]]
|
| [[Alfredo Fanjul Acebal]]
| data-sort-value="1867" | 1867-07-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-11-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| autor español
| [[autor]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref><br/>[[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Uviéu]]
| [[Paracuellos de Jarama]]
|-
| [[:d:Q85380046|Q85380046]]
|
| [[Emilio García García]]
| data-sort-value="1894" | 1894<ref name="ref_74a6d2e6f463fae2ac5ec8beba922ccb11cd5b7d68af87bb2076826e319f3645">http://datos.bne.es/resource/XX5291635</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936<ref name="ref_74a6d2e6f463fae2ac5ec8beba922ccb11cd5b7d68af87bb2076826e319f3645">http://datos.bne.es/resource/XX5291635</ref>
| sindicalista asturianu (1894–1936)
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q9013835|Q9013835]]
| [[Ficheru:José Fernández Montaña.png|center|128px]]
| [[José Fernández Montaña]]
| data-sort-value="1842" | 1842<ref name="ref_834127f70e6826e30dde682ecae9174cfb7a0a7ad02e92b820f3f00ea4c9e2f5">https://pust.urbe.it/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=8408</ref><ref name="ref_496527c3dadbd8c632111524203aae24b81d7dcfd059bf1231e22aec095c4ded">''[[:d:Q96071920|Catalogue of the Library of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936<ref name="ref_37bb8b48144d812172272316b02c94b1e63a58b44731e5b571368dffcb888528">http://datos.bne.es/resource/XX903092</ref>
| [[España|español]] sacerdote católicu, [[Xurista|xurista]], [[Periodista|periodista]], [[Historiador|historiador]] (1842–1936) ♂
| [[sacerdote católicu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Miudes (parroquia)|Miudes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5612467|Q5612467]]
| [[Ficheru:Emilio Cotarelo, de Kaulak.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Cotarelo]]
| data-sort-value="1857" | 1857-05-01<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-01-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], críticu lliterariu, musicólogu, políticu, bibliógrafu, Cervantist, teatrólogu, especialista en lliteratura, senador del Reinu, Member of the Consultative National Assembly, Member of the Royal Spanish Academy (1857–1936) ♂; member of [[Real Academia Española]]
| [[escritor]]<br/>[[críticu lliterariu]]<br/>[[musicólogu]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_33a1e1cd12e1401d90be4c0808bbf784a6df9994629c8515dfdc0a924d1f546b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2828600%29.NDIP.</ref><br/>[[bibliógrafu]]<br/>[[Cervantist]]<br/>[[teatrólogu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[especialista en lliteratura]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[senador del Reinu]]<ref name="ref_e0f2e4e2c22644d04a34d199a8bfa1f7b009834ecde8d0e3bc3c302965d172a2">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=796</ref><ref name="ref_99c2d7743ad284c8732c0157bab6fa429a40d29f860f3033c1898b47dd0921fe">https://archivo.rae.es/relacion-de-los-senadores-elegidos-por-la-real-academia-espanola-de-1877-a-1929</ref><br/>[[Member of the Consultative National Assembly]]<ref name="ref_33a1e1cd12e1401d90be4c0808bbf784a6df9994629c8515dfdc0a924d1f546b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2828600%29.NDIP.</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_39509663ae71c8fa1d7cd601532dec212c073aa948352e3ce7ec83ad8ddb53c9">https://www.rae.es/academico/emilio-cotarelo-y-mori</ref>
| [[España]]
| [[A Veiga]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q2877280|Q2877280]]
|
| [[Alfredo Martínez García-Argüelles]]
| data-sort-value="1877" | 1877-05-05
| data-sort-value="1936" | 1936-03-25<br/>1936-03-24<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| médicu y políticu asturianu (1877–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref><br/>[[médicu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| [[ministru]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_5ef922d5ca97896a92f8f637bfd8bf5c3c2d8750ace09df4aca31a84d7c78b42">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2869480%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q118665419|Q118665419]]
|
| [[Laudelino Sánchez Solís]]
|
| data-sort-value="1936" | 1936-04-05
| [[España|español]] person (†1936) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
|
|-
| [[:d:Q117197142|Q117197142]]
|
| [[Manuel Pedregal Luege]]
| data-sort-value="1875" | 1875-10-20
| data-sort-value="1936" | 1936-04-13
| maxistráu asturianu (c. 1890-1936)
| [[maxistráu]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa (parroquia)|Villaviciosa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q60220693|Q60220693]]
|
| [[Adolfo Fernández Vega]]
| data-sort-value="1856" | 1856-04-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-05-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], oftalmólogu (1856–1936) ♂
| [[médicu]]<br/>[[oftalmólogu]]
|
| [[España]]
| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
|-
| [[:d:Q20534151|Q20534151]]
|
| [[Miguel García Teijeiro]]
| data-sort-value="1867" | 1867-11-04
| data-sort-value="1936" | 1936-05-23
| escritor asturianu (1867–1936)
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Lois]]
| [[Lois]]
|-
| [[:d:Q954471|Q954471]]
|
| [[Horacio Álvarez-Mesa]]
| data-sort-value="1881" | 1881-11-30
| data-sort-value="1936" | 1936-07
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], políticu, [[Periodista|periodista]], [[Abogáu|abogáu]] (1881–1936) ♂; child of [[Florentino Álvarez-Mesa]]
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[periodista]]<br/>[[abogáu]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q125392606|Q125392606]]
|
| [[Jacinto García Riesco]]
| data-sort-value="1894" | 1894-08-28
| data-sort-value="1936" | 1936-07-20
| relixosu asturianu (1894-1936)
| [[relixosu cristianu]]
|
|
| [[Clavichas (parroquia)|Clavichas]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q119000196|Q119000196]]
| [[Ficheru:Manuel Mon Miranda.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Mon Miranda]]
| data-sort-value="1892" | 1892
| data-sort-value="1936" | 1936-07-23
| [[España|español]] carabinier (1892–1936) ♂
| [[carabinier]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Ribadeo]]
|-
| [[:d:Q90574440|Q90574440]]
|
| [[Nemesio Martínez]]
| data-sort-value="1897" | 1897-03-21
| data-sort-value="1936" | 1936-07-26<ref name="ref_3fc07083d8fcabac16241b8ac87a40898480460ba71da1dd59246a01053010b7">''[[:d:Q18002875|Sports-Reference.com]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xinete hípicu|xinete hípicu]] (1897–1936) ♂
| [[xinete hípicu]]
|
| [[España]]
| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
| [[España]]
|-
| [[:d:Q115611072|Q115611072]]
|
| [[Otilia Alonso González]]
| data-sort-value="1916" | 1916-12-31<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-07-27<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| Person (1916–1936) ♀
|
|
|
| [[Uviéu]]<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
| [[Barcelona]]<ref name="ref_05dc5ced4033bcdb4c331e7d09e70057c2f0d820207ecbd74e782df5b6ccada5">''[[:d:Q63191685|CatholicSaints.info]]''</ref>
|-
| [[:d:Q87928743|Q87928743]]
|
| [[Gonzalo Meras Navia Osorio]]
| data-sort-value="1886" | 1886<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-01<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
| políticu español
| [[políticu]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref><br/>[[periodista]]
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_ac09ce05bf15698b25d1f8471808593e4a531c6f1dba2e4ea4dc4377226b6b26">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2872600%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_dbc6466b2fe735c4e86e02ec813f657b64d661a0b9733bd410b802afbd1750b6">https://www.acdp.es/biografia/meras-navia-osorio-gonzalo/</ref>
|
|-
| [[:d:Q28599870|Q28599870]]
| [[Ficheru:Giovanni Díaz Nosti.png|center|128px]]
| [[Juan Díaz Nosti]]
| data-sort-value="1880" | 1880-02-17
| data-sort-value="1936" | 1936-08-02
| sacerdote católicu asturianu (1880–1936)
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Barbastro]]
|-
| [[:d:Q5998023|Q5998023]]
|
| [[Mariano Zapico]]
| data-sort-value="1890" | 1890-10-27
| data-sort-value="1936" | 1936-08-06<ref name="ref_d55aa184af21c8ca83770a33442e86e3a6807f33f2e22a3584d755a7e572658a">https://www.diariodejerez.es/noticias-provincia-cadiz/sentencia-pionera-anula-condena-gobernador_0_2007280875.html</ref>
| militar asturianu (1890–1936)
| [[militar]]
| [[gobernador civil]]<br/>[[gobernador civil de Cádiz]]
| [[España]]
| [[La Pola Llaviana (parroquia)|La Pola Llaviana]]
| [[Castle of San Sebastián]]
|-
| [[:d:Q28042867|Q28042867]]
|
| [[Francisco Beceña]]
| data-sort-value="1889" | 1889-10-30<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-07
| xurista y catedralgu de la Universidá d'Uviéu (1889-1936)
| [[xurista]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Cangues d'Onís]]
|
|-
| [[:d:Q4985482|Q4985482]]
| [[Ficheru:Buenaventura García de Paredes (17 Thomasian Martyrs).jpg|center|128px]]
| [[Buenaventura García de Paredes]]
| data-sort-value="1866" | 1866-04-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_69468c245a16cd051f0941469dba192d0479ffa4f0f56cc9c298091c1ecbb5cf">''[[:d:Q101207543|AlKindi]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_69468c245a16cd051f0941469dba192d0479ffa4f0f56cc9c298091c1ecbb5cf">''[[:d:Q101207543|AlKindi]]''</ref>
| [[España|español]] sacerdote católicu, flaire, regular priest, Master General of Order of Friars Preachers (1866–1936) ♂
| [[sacerdote católicu]]<br/>[[flaire]]<br/>[[regular priest]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Master General of Order of Friars Preachers]]
| [[España]]
| [[Castañéu (parroquia de Valdés)|Castañéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q9070574|Q9070574]]
|
| [[Romualdo Alvargonzález Lanquine]]
| data-sort-value="1880" | 1880-03-07
| data-sort-value="1936" | 1936-08-14
| políticu español
| [[políticu]]<ref name="ref_b832a69f66004fb058b66cc45ddd2865dc201687ebb08833ff132c476af5821e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><br/>[[empresariu]]<br/>[[inxenieru]]<ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b832a69f66004fb058b66cc45ddd2865dc201687ebb08833ff132c476af5821e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_4bcba0e139448ba46d256aed455f56faeaf65505c41a47c3a2588e87f0dee325">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285620%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q107012118|Q107012118]]
|
| [[Celestino José Alonso Villar]]
| data-sort-value="1862" | 1862-06-15<ref name="ref_b2cda5adf374d7e1f01dbea6876913244c2cd9a2d052d70daab92a9a8ec5864d">http://www.gcatholic.org/p/64276</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-18<ref name="ref_b2cda5adf374d7e1f01dbea6876913244c2cd9a2d052d70daab92a9a8ec5864d">http://www.gcatholic.org/p/64276</ref>
| relixosu asturianu (1862–1936)
| [[presbíteru católicu romanu]]
|
| [[España]]
| [[Margolles (Cangues d'Onís)|Margolles]]
| [[La Tiera (Santolaya de Miñu)|La Tiera]]
|-
| [[:d:Q84519509|Q84519509]]
|
| [[Bernardo Aza y González Escalada]]
| data-sort-value="1887" | 1887-02-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| periodista, empresariu y diputáu asturianu (1887–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><ref name="ref_f036d63139eb63f9e5ad9be17978da7f08c4b212fe9ab1865da2b8f106ae9db7">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[industrial]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[periodista]]
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b9e110876d4c78f1b002ced17e94434091b618de6ee17e4a8476aa79ae6af54b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_f036d63139eb63f9e5ad9be17978da7f08c4b212fe9ab1865da2b8f106ae9db7">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2810170%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q2553082|Q2553082]]
| [[Ficheru:Melquíades Álvarez.jpg|center|128px]]
| [[Melquíades Álvarez]]
| data-sort-value="1864" | 1864-05-17<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-22<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| político asturianu (1864–1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[xurista]]<br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_5ab94f2a8f25f4479a1660b0dba47705104765e9a390fc0fa52897666faceab1">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(5070)</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_f06297f1039b59c686ad3221e5e75e31c60027726953af5dda14b2f6dec9b0d5">https://www.congreso.es/es/presidentes-del-congreso-de-los-diputados?p_p_id=diputadomodule&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&codigo=5070&tipoHistorico=1</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_42b9707e9cbf43e79a4384692c14c48e68fd91b4e995843ce458682b78bda91d">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=15-15&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><br/>[[caderalgu d'universidá]]<br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_58c97352d4ab107dfd38fda17d59ca31b8645b4ea4bce4717d98842e264592f8">https://racmyp.es/clases-academicos/academicos-numerarios/?jsf=jet-engine:acad-numerarios&tax=medalla:165</ref><br/>[[dean]]
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]<br/>[[Madrid]]<ref name="ref_f65396dfaf5047b567ac67f978b4e0b01e959954a58450978c13bd9ccb9ef842">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=17-17&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_0126b3969a4c84c4d4ca5dc2fdbc65658482ce13ceae5e46d67f4e22fc9ed443">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=18-18&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref><ref name="ref_ada8521a0cbd7f65ff744ab017977fa13e339180fdf072d67b2e0b462ae76c49">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=16-16&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285070%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q3418549|Q3418549]]
| [[Ficheru:1916-04-25, Revista Ilustrada de Banca, Ferrocarriles, Industria y Seguros, Don Ramón Álvarez Valdés y Castañón (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Ramón Álvarez-Valdés]]
| data-sort-value="1866" | 1866<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-23<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| abogáu, España
| [[políticu]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| [[ministru de Xusticia]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[La Pola Siero]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_b2b15169a901f3ed8b345259f771ac71b9324bd88255f6ed36a5d491bfb69f15">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=7-7&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref><ref name="ref_2c8b7f3a5b6b353af9f8174f1b1c2aeea4efc0aee0876f2d46afd64d40a8e1b1">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=8-8&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%285600%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q30018964|Q30018964]]
|
| [[Ildefonso Fernández Muñiz]]
| data-sort-value="1897" | 1897-06-24<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-08-28<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| relixosu católicu asturianu (1897–1936)
| [[sacerdote católicu]]
|
| [[España]]
| [[Muros]]
| [[Barbastro]]
|-
| [[:d:Q106640348|Q106640348]]
|
| [[Balbina Gayo Gutiérrez]]
| data-sort-value="1901" | 1901
| data-sort-value="1936" | 1936-09-10
| profesora asturiana (1901-1936)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Bisuyu (Allande)|Bisuyu]]
| [[Cangas del Narcea]]
|-
| [[:d:Q12388610|Q12388610]]
| [[Ficheru:Florentino Rodríguez Palacios, Alcalde de Aller 1931-1936.jpg|center|128px]]
| [[Florentino Rodríguez Palacios]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| data-sort-value="1936" | 1936-09-23
| políticu asturianu (1896–1936)
| [[políticu]]
| [[alcalde d'Ayer]]
| [[España]]
| [[Caborana (parroquia)|Caborana]]
| [[Aranga]]
|-
| [[:d:Q58424133|Q58424133]]
|
| [[Rafael del Valle y Aldabalde]]
| data-sort-value="1857" | 1857-11-15
| data-sort-value="1936" | 1936-09-27
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]] (1857–1936) ♂; member of Real Academia Nacional de Medicina
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q113151271|Q113151271]]
|
| [[Raimundo Joaquín Castaño González]]
| data-sort-value="1865" | 1865-08-20<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_e603e8fa80b9c79a8a9dbaa163c928c67892a86a30508d2bf848f63dd360de8f">''[[:d:Q296584|Ökumenisches Heiligenlexikon]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-10-03<ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref><ref name="ref_e603e8fa80b9c79a8a9dbaa163c928c67892a86a30508d2bf848f63dd360de8f">''[[:d:Q296584|Ökumenisches Heiligenlexikon]]''</ref>
| teólogu asturianu (1865–1936)
| [[teólogu católicu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Mieres]]<ref name="ref_0ffee8f8eecdb81c3acbb2e6f004d53ecb1fa2d6d18ee6fff9615a43a16efdca">https://www.heiligenlexikon.de/BiographienR/Raimund_Joachim_Castano_Gonzalez.html</ref>
| [[Bilbao]]
|-
| [[:d:Q2884813|Q2884813]]
| [[Ficheru:José Gafo Muñiz.png|center|128px]]
| [[José Gafo]]
| data-sort-value="1881" | 1881<ref name="ref_b9d843ea0fa96b46eaf13d9b92d5a6e7314b9b0f94f8a24ac83361a553ce59b1">http://datos.bne.es/resource/XX1277434</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-10-04<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_d93ae50297b29a093b858ee1674c87d62ad57fea1bd022c9bdae97e8c9b401b9">''[[:d:Q25932135|GCatholic.org]]''</ref>
| relixosu asturianu (1881-1936)
| [[políticu]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[sindicalista]]<br/>[[sacerdote católicu]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref><br/>[[regular priest]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[union member]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_6b03c1bb9f36f91da102e55d566b50de33c839b94c45059e0f92f4e116def93b">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2841630%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Campumanes (parroquia)|Campumanes]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6099880|Q6099880]]
| [[Ficheru:Retrato Ramón de Navia-Osorio Castropol.jpg|center|128px]]
| [[Ramón Navia Osorio y Castropol]]
| data-sort-value="1877" | 1877-02-09
| data-sort-value="1936" | 1936-10-20
| políticu asturianu (1877–1936)
| [[militar]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Les Caldes]]
| [[Cartaxena]]
|-
| [[:d:Q11203378|Q11203378]]
|
| [[Aurelio del Llano]]
| data-sort-value="1868" | 1868-03-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-11-02
| escritor y etnógrafu asturianu (1868-1936)
| [[escritor]]<br/>[[arqueólogu]]
|
| [[España]]
| [[Caravia La Baxa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5994817|Q5994817]]
|
| [[Manuel del Fresno y Pérez del Villar]]
| data-sort-value="1900" | 1900-01-01<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-11-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| compositor y compositor asturianu
| [[compositor]]<br/>[[soldáu]]<br/>[[pianista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q5837054|Q5837054]]
|
| [[Ernesto Winter Blanco]]
| data-sort-value="1872" | 1872
| data-sort-value="1936" | 1936-11-06
| pedagogu, humanista, inxenieru de mines y ensayista asturianu
| [[pedagogu]]<br/>[[inxenieru de mines]]<br/>[[ensayista]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q28355765|Q28355765]]
|
| [[Luis Pando Rivero]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| data-sort-value="1936" | 1936-12-04
| xuez asturianu (1896–1936)
| [[xuez]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[A Caeira]]
|-
| [[:d:Q106636766|Q106636766]]
| [[Ficheru:1926-03-24, Región, J. Prado Norniella, Duarte (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Prado Norniella]]
| data-sort-value="1868" | 1868-10-24<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref><br/>1875<ref name="ref_2b37fe04067cef83d4b9db6d6c5af86740a3bede93bfe8b4ff86ba447128f750">https://www.elcomercio.es/v/20140328/cultura/pueblo-asturias-adquiere-cuatro-20140328.html</ref>
| data-sort-value="1936" | 1936-12-06<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref><br/>1937<ref name="ref_2b37fe04067cef83d4b9db6d6c5af86740a3bede93bfe8b4ff86ba447128f750">https://www.elcomercio.es/v/20140328/cultura/pueblo-asturias-adquiere-cuatro-20140328.html</ref>
| pintor asturianu
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Cualloto]]
| [[cai Fuentes]]<ref name="ref_14fe0dbd24b329bf1b973b5c9c713ced0d4036859cbc3d74a09b96d0274b69ba">https://www.lne.es/sociedad/2023/08/28/jose-prado-norniella-cuidador-ganado-91416257.html</ref>
|-
| [[:d:Q61062436|Q61062436]]
|
| [[César Navarrete Cortina]]
| data-sort-value="1888" | 1888
| data-sort-value="1936" | 1936-12-17
| [[España|español]] [[Fotógrafu|fotógrafu]], políticu (1888–1936) ♂
| [[fotógrafu]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[A Coruña]]
|-
| [[:d:Q110830567|Q110830567]]
|
| [[Antonio López Barro]]
| data-sort-value="1906" | 1906
| data-sort-value="1936" | 1936-12-29
| sindicalista y políticu asturianu
| [[funcionariu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Naves (parroquia de Llanes)|Naves]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q109331071|Q109331071]]
|
| [[Servando Albuerne Menéndez-Conde]]
| data-sort-value="1900" | 19th century
| data-sort-value="1937" | 1937
| abogáu y políticu asturianu
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde de Tui]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Tui]]
|-
| [[:d:Q111976794|Q111976794]]
|
| [[Arturo Truan]]
| data-sort-value="1868" | 1868
| data-sort-value="1937" | 1937
| pintor asturianu (1868–1937)
| [[pintor]]<br/>[[fotógrafu]]<ref name="ref_131d93818f16bc1364119d4f63c88253d946c06b5bbca5346f20f3b2f01d30c4">https://www.cervantes.com/libro/9788487741814/arturo-truan-la-fotografia-como-arte/</ref>
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_0102ef13b7897c75ed68168b24128a2518518d48c96a9da1521f0cee44887325">https://www.lne.es/gijon/2020/12/05/museo-jovellanos-suma-fondos-tres-25960134.html</ref>
|
|-
| [[:d:Q136377113|Q136377113]]
|
| [[Inés Rodríguez Fernández]]
| data-sort-value="1913" | 1913
| data-sort-value="1937" | 1937
| profesora asturiana (1913-1937)
| [[profesor]]
|
|
| [[El Coutu (parroquia)|El Coutu]]
| [[Somiedo]]
|-
| [[:d:Q136995811|Q136995811]]
|
| [[Constante Felgueroso González]]
| data-sort-value="1865" | 1865
| data-sort-value="1937" | 1937
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]] (1865–1937) ♂; child of Gabino Felgueroso Rodríguez
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Ciañu]]
|
|-
| [[:d:Q137923814|Q137923814]]
|
| [[Faustino Ovide González]]
| data-sort-value="1863" | 1863<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-01<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
| [[España|español]] oficial (1863–1937) ♂; [[Gran Cruz de la Orde de Carlos III]], Cross of Military Merit with Red Decoration, cruz de primera clase de la Real y Militar Orden de María Cristina
| [[oficial]]<ref name="ref_6ab55b5204a432de9cb754fdbf7990f7e983db5b12d7cfadf85cd7a79ead58d8">https://publicaciones.defensa.gob.es/media/downloadable/files/links/r/h/rhm_extra_ii_2019_.pdf</ref>
|
| [[España]]
| [[Viḷḷatexil (parroquia)|Viḷḷatexil]]<ref name="ref_92c873baed693a292bdefddf8ca0a2bbaafcf4bdcad77fba6c0fb526cfebaae5">https://www.eldebate.com/historia/20251216/faustino-ovide-heroe-olvidado-defensa-espanola-manila-1898-frente-30-hombres_365599.html</ref>
| [[Barcelona]]<ref name="ref_7b26f3766579aeca6928723b4bdaaab3119de95a1c09ab8788779820ca4ad2a6">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/faustino-ovide-gonzalez-villategil-1863-barcelona-1937-el-ultimo-y-olvidado-defensor-de-manila/</ref>
|-
| [[:d:Q5486865|Q5486865]]
| [[Ficheru:Tomás García Sampedro2.jpg|center|128px]]
| [[Tomás García Sampedro]]
| data-sort-value="1860" | 1860-05-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937
| pintor asturianu (1860–1937)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Muros (Pravia)|Muros]]
| [[Muros]]
|-
| [[:d:Q8962378|Q8962378]]
| [[Ficheru:Gonpriet.jpg|center|128px]]
| [[Francisco González Prieto]]
| data-sort-value="1859" | 1859<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937<ref name="ref_07af80eea8b2217349d28e572c0868ba7e82fd43670ad720030deb7c8f6a7a7d">''[[:d:Q1201876|Open Library]]''</ref>
| escritor asturianu (1859–1937)
| [[escritor]]<br/>[[archiveru]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Siero]]
|-
| [[:d:Q26936089|Q26936089]]
|
| [[José Uría y Uría]]
| data-sort-value="1861" | 1861-03-18<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-01-31<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| pintor asturianu (1861-1937)
| [[pintor]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
|
| [[España]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
| [[Vigo]]<ref name="ref_483e5685e75093c62b4caff5427d97f316206dd51a486556d910818d56ab44c1">https://www.museodelprado.es/recurso/uria-y-uria-jose/982050e0-1987-4539-8005-4d8d01ed0f2c</ref>
|-
| [[:d:Q11051947|Q11051947]]
| [[Ficheru:Leopoldo García-Alas García-Argüelles.jpg|center|128px]]
| [[Leopoldo Alas Argüelles]]
| data-sort-value="1883" | 1883-11-12
| data-sort-value="1937" | 1937-02-20<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], políticu, [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], profesor, rector, undersecretariat, diputáu nes Cortes republicanes (1883–1937) ♂; Hijo Predilecto de Oviedo; child of [[Leopoldo Alas "Clarín"|Leopoldo Alas]]
| [[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref><br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[profesor]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref>
| [[rector]]<ref name="ref_8a004c55bfae49813ce2880e5eea011b4e6dfefc31590a7a31471e0a925273b9">http://www.cronicapopular.es/2012/03/el-asesinato-del-rector-leopoldo-alas/</ref><br/>[[undersecretariat]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_7f78714bf6a62b64c6f125e7bb76b1e248bc6146f1ec08ec82a1450833c6b532">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%2842780%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5952008|Q5952008]]
| [[Ficheru:1917-03, Plus Ultra, Nuestros colaboradores artísticos, Autocaricaturas (cropped) Juan Peláez.jpeg|center|128px]]
| [[Juan Peláez]]
| data-sort-value="1881" | 1881-03-06
| data-sort-value="1937" | 1937-03-09
| pintor asturianu (1881-1937)
| [[pintor]]<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref><br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref>
|
| [[Arxentina]]<br/>[[España]]
| [[Serandías (parroquia)|Serandías]]
| [[Villa Ballester]]
|-
| [[:d:Q5707564|Q5707564]]
|
| [[Arturo Álvarez-Buylla Godino]]
| data-sort-value="1895" | 1895-08-24<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-03-17
| militar asturianu (1895–1937)
| [[militar]]
| [[altu comisariu d'España en Marruecos]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Ceuta]]
|-
| [[:d:Q25421945|Q25421945]]
| [[Ficheru:1923-06-24, El Adelanto, El doctor Barreiro (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Agustín Jesús Barreiro Martínez]]
| data-sort-value="1865" | 1865-11-22<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-03-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_ae59fae7424e65578d59d27fcc396d4e3eeef5d4ff140cb715440ad21b7a2a68">https://www.aihs-iahs.org/fr/node/812</ref>
| biólogu asturianu (1865–1937)
| [[naturalista]]<ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[cultural anthropologist]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[historiador de la ciencia]]<ref name="ref_ae59fae7424e65578d59d27fcc396d4e3eeef5d4ff140cb715440ad21b7a2a68">https://www.aihs-iahs.org/fr/node/812</ref><ref name="ref_163321e76bcf8a836605130752361fd1db11015720a5479150a671af775121f4">http://iha.augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=19&cntnt01detailtemplate=detcase&cntnt01returnid=190</ref><br/>[[investigador]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
| [[presidente]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref><br/>[[member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences]]<ref name="ref_d1050b67a98ae0163837a706acfccfecff40ae0651e593024edfbedb1060baee">https://rac.es/sobre-nosotros/miembros/academicos-historicos/numerarios/234/</ref>
| [[España]]
| [[Cangas del Narcea]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_23d1df7e9a55655b5428433a77124cf037567206aaf28c25e410753616d0d560">https://touspatous.es/memoria-canguesa/biografias/a-la-memoria-de-agustin-jesus-barreiro-martinez-1865-1937-naturalista-antropologo-e-historiador-de-la-ciencia-de-la-naturaleza/</ref>
|-
| [[:d:Q110846776|Q110846776]]
|
| [[Manuel Enríquez Fernández]]
| data-sort-value="1878" | 1878
| data-sort-value="1937" | 1937-04-29
| obreru, sindicalista y políticu asturianu (1878–1937)
| [[obreru]]<br/>[[sindicalista]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Taramundi]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q3781352|Q3781352]]
|
| [[Graciano Antuña]]
| data-sort-value="1903" | 1903<br/>1902-07-25<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-05-13<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref><br/>1938<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
| políticu asturianu (1903–1937)
| [[políticu]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><br/>[[mineru]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref><br/>[[secretariu xeneral]]
| [[España]]
| [[Ciañu]]<ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]<ref name="ref_a71035bf14fecc055fea1c4c978bfcad2892f632b879415bf03cd0ca28b4914e">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%286820%29.NDIP.</ref>
|-
| [[:d:Q5699553|Q5699553]]
| [[Ficheru:Candás-museoAntón (Antón, 1936)6172.jpg|center|128px]]
| [[Antonio Rodríguez García]]
| data-sort-value="1911" | 1911-02-16<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-05-19
| escultor y pintor asturianu (1911-1937)
| [[pintor]]<br/>[[escultor]]
|
| [[España]]
| [[Candás (parroquia)|Candás]]
| [[Murias (parroquia de Candamu)|Murias]]
|-
| [[:d:Q6700532|Q6700532]]
|
| [[Luis Fernández Álvarez]]
| data-sort-value="1853" | 1853-01-04
| data-sort-value="1937" | 1937-05-24
| médicu asturianu (1853–1937)
| [[médicu]]<br/>[[inventor]]
|
| [[España]]
| [[Maecina (parroquia)|Maecina]]
| [[Ḥawai]]
|-
| [[:d:Q135659461|Q135659461]]
| [[Ficheru:Pura Lago.jpg|center|128px]]
| [[Pura Lago Couceiro]]
| data-sort-value="1894" | 1894<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-06-16<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| [[Pianista|pianista]] (1894–1937) ♀
| [[pianista]]
|
|
| [[Villaviciosa]]<ref name="ref_7fe455c93d3f7d7689190b15289e2b007f369f3b61ae145925da56c52754f3a0">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/173187</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9025351|Q9025351]]
|
| [[Luis Rufilanchas]]
| data-sort-value="1910" | 1910-05-17<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-07-11<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], políticu, [[Abogáu|abogáu]], diputáu nes Cortes republicanes (1910–1937) ♂
| [[xurista]]<br/>[[políticu]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref>
| [[diputáu nes Cortes republicanes]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
| [[A Coruña]]<ref name="ref_8cdcfe63145ac29f2e09b422c76d7d3bfb3493a59a9fdc8c8d3ccf7a57a58c59">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/Iniciativas?_piref73_2148295_73_1335437_1335437.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXD1S.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&NUM1=&DES1=&QUERY=%28100840%29.NDIP.</ref><ref name="ref_4aea96a956f2522259eac3717da2e5d383145cb088745d6854a890f98720cde6">''[[:d:Q11681095|Diccionario Biográfico del Socialismo Español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q106720882|Q106720882]]
|
| [[Anita Orejas|Ana Orejas López]]
| data-sort-value="1914" | 1914
| data-sort-value="1937" | 1937-11-09
| enfermera asturiana (1914-1937)
| [[trabayador domésticu]]<br/>[[enfermeru]]
|
| [[España]]
| [[Sama (Llangréu)|Sama]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20536148|Q20536148]]
|
| [[Francisco Villanueva Lombardero]]
| data-sort-value="1860" | 1860
| data-sort-value="1937" | 1937-11-14
| políticu español
| [[empresariu]]<br/>[[políticu]]
| [[alcalde d'Ourense]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Ourense]]
|-
| [[:d:Q124021536|Q124021536]]
|
| [[Julia Morán]]
| data-sort-value="1896" | 1896<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-11-26<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| [[España|español]] [[Activista polos derechos de les muyeres|activista polos derechos de les muyeres]], activista política (1896–1937) ♀
| [[activista polos derechos de les muyeres]]<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref><br/>[[activista políticu]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
|
| [[España]]
| [[Blimea (parroquia)|Blimea]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
| [[Llangréu]]<ref name="ref_8c2e0d237cf94d082d32967b107e330aab4275a366147d216f5f9a14fc589cd7">https://fpabloiglesias.es/entrada-db/17680_moran-sanchez-julia/</ref>
|-
| [[:d:Q124021694|Q124021694]]
|
| [[Rosario Montes]]
| data-sort-value="1898" | 1898<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-11-26<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
| [[España|español]] person (1898–1937) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Los Barreros (Tiraña)|Los Barreros]]<ref name="ref_ba7b3386c64d65ee4f6a1348f62ad14343d3289879102f5a94647ede120ac60b">https://esquelas.lne.es/esquela-rosario-montes-estrada/23278.html</ref>
| [[Llangréu]]<ref name="ref_845960f80cdb8e6d6e7a31470c780f1e858dcabfaf75feef7ebab675260588c2">https://www.amigadatecuenta.org/map?detail=9</ref>
|-
| [[:d:Q106774085|Q106774085]]
|
| [[Teresa Santianes Giménez]]
|
| data-sort-value="1937" | 1937-12-21
| [[España|español]] person (†1937) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q106731154|Q106731154]]
|
| [[Eladia García Palacios]]
| data-sort-value="1904" | 1904
| data-sort-value="1937" | 1937-12-29
| profesora asturiana (1904–1937)
| [[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q5865809|Q5865809]]
|
| [[Francisco García Nava]]
| data-sort-value="1868" | 1868<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
| data-sort-value="1937" | 1937-12-29<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
| arquiteutu asturianu (1868–1937)
| [[arquiteutu]]
|
| [[España]]
| [[Somió]]<ref name="ref_67bdb52c7884414440e770f51aaa559c0b74040869a05c5e26cf269121fcdef3">https://www.unioviedo.es/reunido/index.php/RAHA/article/view/10847/10308</ref>
|
|-
| [[:d:Q136995809|Q136995809]]
|
| [[Adelaida Felgueroso González]]
| data-sort-value="1861" | 1861
| data-sort-value="1938" | 1938
| [[España|español]] [[Empresariu|empresaria]] (1861–1938) ♀; child of Gabino Felgueroso Rodríguez
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Ciañu]]
|
|-
| [[:d:Q20993989|Q20993989]]
|
| [[Julio Fernández Martínez|Casuco]]
| data-sort-value="1910" | 1910-10-13<ref name="ref_29b4f8ade6fdd994ba783c1741c1a5c5ff0ca8aa03c3cc6a9cca168e9a257292">''[[:d:Q2449070|transfermarkt.com]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938<ref name="ref_4882729dc65c193b19f986bebb6a9bbc230199f75aa57409ca7e9741b536deac">https://www.lacomarca.net/casuco-futbolista-elite-murio-bajo-aragon-guerra-civil/</ref>
| futbolista asturianu (1910–1936)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Lugo]]<ref name="ref_4882729dc65c193b19f986bebb6a9bbc230199f75aa57409ca7e9741b536deac">https://www.lacomarca.net/casuco-futbolista-elite-murio-bajo-aragon-guerra-civil/</ref>
|-
| [[:d:Q8772158|Q8772158]]
| [[Ficheru:Edmundo Gonzalez Blanco.png|center|128px]]
| [[Edmundo González-Blanco]]
| data-sort-value="1877" | 1877<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Ensayista|ensayista]], traductor, [[Periodista|periodista]], novelista, sociólogu, [[Escritor|escritor]], filósofu (1877–1938) ♂
| [[ensayista]]<br/>[[traductor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[novelista]]<br/>[[sociólogu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[filósofu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q98833666|Q98833666]]
| [[Ficheru:Thun thun 1894 06 24 mandatariya rogelio gordon.jpg|center|128px]]
| [[Rogelio Gordón y García Robés]]
| data-sort-value="1860" | 1860<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| pintor y fotógrafu asturianu (1860-1938)
| [[fotógrafu]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref><br/>[[pintor]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref><br/>[[profesor]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref><br/>[[grabador]]<ref name="ref_615f1b42ceb1310b1bc2f3ba2622618304e0b0c00c66225603aa352a865a2118">https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/artikuluak/artikulua.php?id=eu&ar=67561</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref>
| [[Donostia]]<ref name="ref_d9f6133e57a843e7cda9e5760685f623098ff8d76f3e7417c52fbe5335f8179e">''[[:d:Q23892012|Photographers' Identities Catalog]]''</ref>
|-
| [[:d:Q645141|Q645141]]
| [[Ficheru:Armando Palacio Valdés, de Compañy, en Mundo Gráfico.jpg|center|128px]]
| [[Armando Palacio Valdés]]
| data-sort-value="1853" | 1853-10-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-01-29<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_ca80f6a31529e570100ce9f874f67a3f7af9b9f4a4a9e02fae9ff49b3b6d5963">''[[:d:Q19098835|Library of the World's Best Literature]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[críticu lliterariu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[novelista]]
| [[presidente del Atenéu de Madrid]]<ref name="ref_a24edd8b33654ab910feddc3f51d641e7a57a78c46f8f81fe26927c6aa8b3db8">https://ateneodemadrid.com/presidentes/</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_4ea43fbf6c4fcbe1f62a88c6442252e7e516683d7993dfaa5bf12d3080a535bf">https://www.rae.es/academico/armando-palacio-valdes</ref>
| [[España]]<ref name="ref_f698b655dd93fdb8789d3d5620ba7d9d9b5eb358d10e6dfee0bf084219ee6d0a">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-fallecidos-desde-1900</ref>
| [[Entrialgo (parroquia)|Entrialgo]]<ref name="ref_75d3de52a576a8d3100ae4a80ed64adb8654e4f5e1a259e5a606e4be51294bc7">http://filosofia.org/ave/001/a243.htm</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref>
|-
| [[:d:Q9028731|Q9028731]]
| [[Ficheru:Marcos del Torniello.gif|center|128px]]
| [[Xosé Manuel García González]]
| data-sort-value="1853" | 1853-11-28
| data-sort-value="1938" | 1938-02-09<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1853–1938)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]<br/>[[Gozón]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q106768862|Q106768862]]
|
| [[Belarmina Suárez Muñiz]]
| data-sort-value="1909" | 1909
| data-sort-value="1938" | 1938-02-15
| [[España|español]] sindicalista (1909–1938) ♀
| [[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Bocines]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q106768460|Q106768460]]
|
| [[Anita Vázquez Barrancúa]]
| data-sort-value="1911" | 1911
| data-sort-value="1938" | 1938-02-16
| [[España|español]] secret police, combatiente, [[Llabrador|agricultora]], employé de la milice soviétique, militante (1911–1938) ♀
| [[secret police]]<br/>[[combatiente]]<br/>[[Llabrador|agricultor]]<br/>[[employé de la milice soviétique]]<br/>[[militante]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q11015686|Q11015686]]
| [[Ficheru:Busto07.jpg|center|128px]]
| [[Emilio Robles Muñiz]]
| data-sort-value="1877" | 1877-10-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-03-06<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref>
| escritor asturianu (1877–1938)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q3326363|Q3326363]]
| [[Ficheru:Avelino Gonzalez Mallada.jpg|center|128px]]
| [[Avelino González Mallada]]
| data-sort-value="1894" | 1894-08-07
| data-sort-value="1938" | 1938-03-27
| [[España|español]] políticu, sindicalista, [[Alcalde de Xixón|alcalde de Xixón]] (1894–1938) ♂; member of [[Confederación Nacional del Trabayu]]
| [[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
| [[alcalde de Xixón]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Woodstock]]
|-
| [[:d:Q5648285|Q5648285]]
|
| [[Arturo Sordo]]
| data-sort-value="1871" | 1871-11-22
| data-sort-value="1938" | 1938-04
| [[España|español]] arquiteutu, [[Escultor|escultor]] (1871–1938) ♂
| [[arquiteutu]]<br/>[[escultor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Avilés]]
|-
| [[:d:Q9003744|Q9003744]]
|
| [[Higinio Carrocera]]
| data-sort-value="1908" | 1908<ref name="ref_c61d21a4164b326b315210bb73ddc1541547f3fdf596860e8a226b3e82df0d53">http://cantic.bnc.cat/registres/fitxa/199629</ref><ref name="ref_13d3fc653336ec0291944695b26228bc0cb348e4326ce9b1483b6197bc6a8b0f">http://cantic.bnc.cat/registres/fitxa/199565</ref><ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-05-08
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Historiador|historiador]], políticu, sindicalista (1908–1938) ♂; member of [[Confederación Nacional del Trabayu]]
| [[escritor]]<br/>[[historiador]]<br/>[[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Barros]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q12386432|Q12386432]]
|
| [[Consuelo Alonso González]]
| data-sort-value="1898" | 1898
| data-sort-value="1938" | 1938-05-13
| [[España|español]] vendedora ambulante de periódicos, militante (1898–1938) ♀
| [[vendedor ambulante de periódicos]]<br/>[[militante]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Lugo]]
|-
| [[:d:Q106774001|Q106774001]]
|
| [[Máxima Vallinas Fernández]]
| data-sort-value="1896" | 1896
| data-sort-value="1938" | 1938-06-25
| [[España|español]] person (1896–1938) ♀
|
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q59848593|Q59848593]]
|
| [[Daniel Berjano]]
| data-sort-value="1853" | 1853-01-03<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-07-03<ref name="ref_9082f362943cbbfdf7982713582a1f0f57f2c1ae571749eb0abb9f2d17ce6079">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000038064&posicion=2&presentacion=pagina</ref><br/>1938-07-08<ref name="ref_62eaecd1fdec34f401b1f1c8c56bb2ef155ea6af16148670d86744edb029afc3">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000236356&interno=S&posicion=3&presentacion=pagina</ref>
| escritor asturianu (1853-1938)
| [[escritor]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref><br/>[[rexistrador de la propiedá]]<br/>[[xurista]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref><br/>[[historiador]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_e87cd11d4923810a0268c902d0db7ce9ce7abcc51914cf7575a8f8044eeb95d2">https://books.google.es/books?id=Hu1E20cPongC</ref>
| [[Donostia]]<ref name="ref_9082f362943cbbfdf7982713582a1f0f57f2c1ae571749eb0abb9f2d17ce6079">http://prensahistorica.mcu.es/es/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1000038064&posicion=2&presentacion=pagina</ref>
|-
| [[:d:Q131311383|Q131311383]]
|
| [[Oliva Zafa Castillo|Oliva Zafa]]
| data-sort-value="1915" | 1915-07-07
| data-sort-value="1938" | 1938-07-28<ref name="ref_7f3a1aeaa2e32d8f87861dde16ff6fdb6596f52ef5f5faf4acc844955638dd84">https://www.lavozdeasturias.es/noticia/opinion/2019/04/28/linea-silencio-libertad-martires-bornaina/00031556471883065460810.htm</ref>
| republicana asturiana (1915-1938)
|
|
| [[España]]
| [[Sebares (parroquia)|Sebares]]<ref name="ref_07b900a75505cd21289d01446faf301bf36fb20d0157750a365b4a6bb933935b">https://tematico.asturias.es/asunsoci/fosas/fscommand/Fichas_fosas/28-Langreo_San_Martin_del_Rey_Aurelio/San_Martin_del_Rey_Aurelio/28-07-La_Bornaina.pdf</ref>
| [[La Bornaína]]<ref name="ref_7f3a1aeaa2e32d8f87861dde16ff6fdb6596f52ef5f5faf4acc844955638dd84">https://www.lavozdeasturias.es/noticia/opinion/2019/04/28/linea-silencio-libertad-martires-bornaina/00031556471883065460810.htm</ref>
|-
| [[:d:Q23758869|Q23758869]]
|
| [[Galé]]
| data-sort-value="1908" | 1908-11-28
| data-sort-value="1938" | 1938-07-29
| futbolista asturianu (1908–1938)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Tremp]]
|-
| [[:d:Q9061176|Q9061176]]
|
| [[Plácido Álvarez-Buylla Lozana]]
| data-sort-value="1885" | 1885-04-05<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-08-10
| diplomáticu, políticu y futbolista asturianu (1885–1938)
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[París]]
|-
| [[:d:Q5944775|Q5944775]]
|
| [[José Pío Aza]]
| data-sort-value="1865" | 1865-07-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-10-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| misioneru asturianu (1865–1938)
| [[misioneru]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[etnólogu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]
| [[Quillabamba]]
|-
| [[:d:Q118966246|Q118966246]]
|
| [[Ismael Esparza Sánchez]]
|
| data-sort-value="1938" | 1938-10-16<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
| futbolista asturianu (?–1938)
| [[Xugador de fútbol|futbolista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q16599042|Q16599042]]
|
| [[Manuel Álvarez Álvarez]]
| data-sort-value="1908" | 1908<ref name="ref_0ca2e9ca3e35368cd28c9ac0fa9e823e2e47659cddfd88658b4e944600b02c07">http://datos.bne.es/resource/XX4820229</ref>
| data-sort-value="1938" | 1938-11-13
| políticu español
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Ascó]]
|-
| [[:d:Q11929242|Q11929242]]
|
| [[Jovino Fernández Díaz]]
| data-sort-value="1898" | 1898
| data-sort-value="1939" | 1939
| [[España|español]] políticu, sindicalista, [[Alcalde|alcalde]], Alcalde-Presidente (1898–1939) ♂; member of [[Unión Xeneral de Trabayadores]]
| [[políticu]]<br/>[[sindicalista]]
| [[alcalde]]<br/>[[Alcalde-Presidente]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Paterna]]
|-
| [[:d:Q131676836|Q131676836]]
| [[Ficheru:1913-03-19, Mundo Gráfico, José de Villalain (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Antonio Villalaín Fernández]]
| data-sort-value="1878" | 1878-08-28<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-09-11<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], botánicu, violinista, [[Dibuxante|dibuxante]], [[Escritor|escritor]] (1878–1939) ♂
| [[médicu]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[botánicu]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[violinista]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[dibuxante]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref><br/>[[escritor]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
|
| [[España]]
| [[Navia]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
| [[Salinas]]<ref name="ref_4cc6d5eed0bb9c3045b62237bd6d32944109a5c84431ff994daa0d74fff70ded">https://www.elcomercio.es/v/20100814/aviles/jose-villalain-medico-escritor-20100814.html</ref>
|-
| [[:d:Q4892346|Q4892346]]
| [[Ficheru:Etelvinovegamartinez.jpg|center|128px]]
| [[Etelvino Vega]]
| data-sort-value="1906" | 1906
| data-sort-value="1939" | 1939
| políticu asturianu (1906–1939)
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Alacant|Alicante]]
|-
| [[:d:Q5872438|Q5872438]]
| [[Ficheru:Felix Suárez Inclán, de Compañy.jpg|center|128px]]
| [[Félix Suárez Inclán]]
| data-sort-value="1854" | 1854-06-23<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| políticu español
| [[abogáu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[xurista]]
| [[agriculture minister]]<br/>[[gobernador civil de Barcelona]]<br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_0325ce246b202f01745268fdffce2ee343ca2a9934eacb39a472c42f04f70051">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2851</ref><br/>[[ministru de Facienda]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Avilés]]<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_3908e262b09ce54184b7b85e7f33c1b96f76740f9b9bae90cdf73db686d044b9">http://www.xtec.cat/~jrovira6/bio/suarez.htm</ref>
|-
| [[:d:Q81819866|Q81819866]]
|
| [[Faustino Luis de la Vallina y Argüelles]]
| data-sort-value="1881" | 1881<ref name="ref_e187a68a5c3bbd06eb6ac1d56cbdb3882c540b0e78648173f41c866e1dcb741c">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-en-2020-fallecidos-en-1939</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939<ref name="ref_e187a68a5c3bbd06eb6ac1d56cbdb3882c540b0e78648173f41c866e1dcb741c">https://datos.gob.es/es/catalogo/e00123904-autores-espanoles-en-dominio-publico-en-2020-fallecidos-en-1939</ref>
| [[Escritor|escritor]] (1881–1939) ♂
| [[escritor]]<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
|
|
| [[Uviéu]]<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
|-
| [[:d:Q3069597|Q3069597]]
|
| [[Fernán Coronas]]
| data-sort-value="1884" | 1884-08-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-01-28
| escritor asturianu (1884-1939)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Cadavéu (parroquia)|Cadavéu]]
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
|-
| [[:d:Q23541007|Q23541007]]
| [[Ficheru:Julia Alcayde y Montoya - Self Portrait.jpg|center|128px]]
| [[Julia Alcayde Montoya]]
| data-sort-value="1855" | 1855-05-22<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-02-18<ref name="ref_b89502efe87f824f6628f71957a283fd96f802f82411116b9e78bae3fa0bef41">http://wm1640482.web-maker.es/Mujeres-pintoras/Julia-Alcayde-Montoya/</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| pintora asturiana (1885–1939)
| [[pintor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_adc05fa367b98cf4f0f98ba77a74d1ebfa670e889c4fc7332e80673d7b459af0">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/alcayde-y-montoya-julia/90666ee4-2793-4861-b3ec-7a3e0014d147</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_adc05fa367b98cf4f0f98ba77a74d1ebfa670e889c4fc7332e80673d7b459af0">https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/alcayde-y-montoya-julia/90666ee4-2793-4861-b3ec-7a3e0014d147</ref>
|-
| [[:d:Q16165510|Q16165510]]
|
| [[Fernando Álvarez de La Campa]]
| data-sort-value="1869" | 1869-06-14<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-04-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] políticu, militar, alcalde de Barcelona (1850–1939) ♂; Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[alcalde de Barcelona]]<ref name="ref_279b2c7e7e562ce7ebe4871b9f9bce756f848e909483f304d325af166bee5927">https://opendata-ajuntament.barcelona.cat/data/es/dataset/alcaldes-alcaldesses-bcn/resource/45284656-53c8-4553-b585-94c93327c1c1</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q113556829|Q113556829]]
|
| [[Avelino Méndez Suárez]]
| data-sort-value="1914" | 1914
| data-sort-value="1939" | 1939-04-24
| mineru y sindicalista asturianu (1914–1939)
| [[mineru]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_9ba2c73c2ba95631c711a6777e26430add74860884a7590b3e79addd3a031b13">''[[:d:Q841208|Wikipedia en gallegu]]''</ref>
| [[Vilacova]]
|-
| [[:d:Q5992604|Q5992604]]
| [[Ficheru:Manuel Cascon Briega last picture 1939.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Cascón Briega]]
| data-sort-value="1895" | 1895
| data-sort-value="1939" | 1939-08-03<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu (1895–1939)
| [[militar]]<br/>[[Pilotu d'aviación|aviador]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Paterna]]
|-
| [[:d:Q70783380|Q70783380]]
| [[Ficheru:Retrato Julia Conesa.jpg|center|128px]]
| [[Julia Conesa Conesa]]
| data-sort-value="1919" | 1919-05-25
| data-sort-value="1939" | 1939-08-05
| miembru del grupu llamáu «Les Trelce Roses»
| [[modistu]]<br/>[[militante de la resistencia]]<br/>[[sindicalista]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[cementeriu de la Almudena]]
|-
| [[:d:Q90407548|Q90407548]]
| [[Ficheru:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|128px]]
| [[Joaquina López Laffite|Joaquina López Lafitte]]
| data-sort-value="1916" | 1916
| data-sort-value="1939" | 1939-08-05
| miembru del grupu llamáu «Les Trelce Roses»
| [[secretariu]]<br/>[[militante de la resistencia]]
|
| [[España]]
| [[Trubia (parroquia)|Trubia]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q106772849|Q106772849]]
| [[Ficheru:Fanny Cueto 1935.jpg|center|128px]]
| [[Estefanía Cueto Puertas]]
| data-sort-value="1899" | 1899
| data-sort-value="1939" | 1939-08-29
| modista asturiana (1899–1939)
| [[modista]]
|
| [[España]]
| [[Nueva (parroquia)|Nueva]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q20533576|Q20533576]]
| [[Ficheru:1924-01-16, Región, Julio Galán Carvajal (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Julio Galán Carvajal]]
| data-sort-value="1875" | 1875-12-22<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-12
| arquiteutu asturianu (1875–1939)
| [[arquiteutu]]<ref name="ref_6ec2ed4dd5e876e61430d246d5acf2c8ced27152027d45414d93988af092f8e3">''[[:d:Q265049|archINFORM]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q24050538|Q24050538]]
| [[Ficheru:Marqués de Quirós, de Franzen.jpg|center|128px]]
| [[Jesús Bernaldo de Quirós]]
| data-sort-value="1871" | 1871-07-21<ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1939" | 1939-12-04<ref name="ref_47984cd472c330f9ded38c20ef895bdfa7fcf972d038158ec6f3777edbee4973">''[[:d:Q21401824|The Peerage]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu (1871–1939)
| [[políticu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Madrid]]
|}
----
∑ 140 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:llistes d'Asturies]]
a58jnhk2xijracr7ex5jtr7auqyrf43
Wikipedia:Wikidata/Asturianos finaos per periodu/1850-1899
4
268910
4527201
4526813
2026-09-11T01:31:27Z
ListeriaBot
32147
Wikidata list updated [V2]
4527201
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>__NOINDEX__</noinclude>
Última anovación: {{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}.
{{Wikidata list
|sparql=
SELECT ?item ?death_date
{
?item p:P570/psv:P570 ?death_date_node .
?death_date_node wikibase:timeValue ?death_date .
?death_date_node wikibase:timePrecision ?timeprecision .
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P19*/wdt:P131* wd:Q3934.
FILTER (?timeprecision > 8) # check that date precision is at least to the year
FILTER (year(?death_date) >= 1850 && year(?death_date) <= 1899)
}
ORDER BY ASC(?death_date) ?item
|columns=item,P18,label,P569:Nacimientu,P570:Muerte,description:descripción,P106,P39,P27,P19,P20
|thumb=128
|autolist=fallback
|summary=itemnumber
|links=red
|references=all
}}
{| class='wikitable sortable'
! item
! imaxe
! label
! Nacimientu
! Muerte
! descripción
! ocupación
! cargu
! país de nacionalidá
! llugar de nacimientu
! llugar de la muerte
|-
| [[:d:Q5941856|Q5941856]]
|
| [[José López-Cuervo Rodríguez]]
| data-sort-value="1788" | 1788
| data-sort-value="1850" | 1850
| militar asturianu (1788–1850)
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[La Pola Siero]]
| [[Loja]]
|-
| [[:d:Q131408350|Q131408350]]
|
| [[Juan Nepomuceno Fernández San Miguel]]
| data-sort-value="1772" | 1772
| data-sort-value="1850" | 1850-07-12
| xurista y políticu asturianu (1772-1850)
| [[maxistráu]]<br/>[[xurista]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[miembru del Senáu español]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q28060589|Q28060589]]
| [[Ficheru:Juan abreu-retrato del obispo luis folgueras.jpg|center|128px]]
| [[Luis Folgueras y Sión]]
| data-sort-value="1769" | 1769-12-13<ref name="ref_63336d8ed881f83db02bec5061907f51b8864b52467bab20c0d6ca4504fddee3">http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bfolgue.html</ref>
| data-sort-value="1850" | 1850-10-28<ref name="ref_63336d8ed881f83db02bec5061907f51b8864b52467bab20c0d6ca4504fddee3">http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bfolgue.html</ref>
| [[España|español]] presbíteru católicu romanu, obispu católicu, Roman Catholic Archbishop of Granada, bishop of San Cristóbal de La Laguna (1769–1850) ♂
| [[presbíteru católicu romanu]]<br/>[[obispu católicu]]
| [[Roman Catholic Archbishop of Granada]]<br/>[[bishop of San Cristóbal de La Laguna]]
| [[España]]
| [[Villavaler]]
| [[Granada]]
|-
| [[:d:Q6056208|Q6056208]]
|
| [[Pablo Mata Vigil]]
| data-sort-value="1785" | 1785-05-06<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1852" | 1852-03-12
| políticu asturianu (1785–1852)
| [[políticu]]
| [[senador del Reinu]]<ref name="ref_6ae203c628c00aafcbc2b45af90cf6e94b8d06852f34b51a8b2ba713bca4faab">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=1796</ref><br/>[[Minister of Grace and Justice]]<br/>[[rector de la Universidá d'Uviéu]]<br/>[[alcalde d'Uviéu]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]<br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5666970|Q5666970]]
| [[Ficheru:Antonio Posada Rubín de Celis.jpg|center|128px]]
| [[Antonio de Posada Rubín de Celis]]
| data-sort-value="1768" | 1768-02-11
| data-sort-value="1853" | 1853<ref name="ref_a77eb18c799f2be311422d0bcf7e51f5d8b2649a2c15f3cca00d437ddb57f083">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=posada-y-rubin-de-celis-antonio</ref>
| [[España|español]] políticu, sacerdote católicu, obispu católicu, miembru del Senáu español, Roman Catholic Bishop of Cartagena, Patriarch of West Indies, General Vicar of the Spanish Armies (1768–1853) ♂; Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, [[Gran Cruz de la Orde de Carlos III]]
| [[políticu]]<br/>[[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]
| [[miembru del Senáu español]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of Cartagena]]<br/>[[Patriarch of West Indies]]<br/>[[General Vicar of the Spanish Armies]]
| [[España]]
| [[Soto (parroquia d'Ayer)|Soto]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5945054|Q5945054]]
|
| [[José Reguero Argüelles]]
| data-sort-value="1803" | 1803-03-23
| data-sort-value="1853" | 1853-11-05
| escritor asturianu (1803–1853)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
|
|-
| [[:d:Q250969|Q250969]]
| [[Ficheru:Álvaro Flórez Estrada.jpg|center|128px]]
| [[Álvaro Flórez Estrada]]
| data-sort-value="1766" | 1766-02<ref name="ref_269f29a02e17fe8f2c2c06d4e873ac40b6da1ee7146de837595aa2b37d2ea2f3">http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11967968w</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| data-sort-value="1853" | 1853-12-16<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| economista asturianu (1766-1853)
| [[economista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[políticu]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[titular de grau de posgráu en negocios]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_9be0e5e97bac09dc0a59ab3ff6d3835b79872170fb40f0cc6fbb2314d7c71e66">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=9251</ref><br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<ref name="ref_f668931b4b1c985b0fedbe553ff13860415cf302fc662c7f968d2a0819e95026">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=3017</ref><br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_40bc7d7bb1fc3debd66375990f17c8af257fc28ff314b4aaf378db84e259d995">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=1039</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_421760b7f0c6ca82c1621e6518ed44ec2db0312be387bb779618a9b77ee5bb5a">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=5173</ref><ref name="ref_bf2f14e97eced0fc719b805f74b21e22d47c082c0f6eefabbe59d39ef6043451">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=6137</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_24faed971b2f097d130f2cf3bcc39633619d4934a5adb3a6e28d1205d069e070">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=11242</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_e9882b31d22e8da9f23faefd5490fd8c63ccbf08903c9f5953e434913176eb93">https://www.boe.es/gazeta/dias/1823/03/03/pdfs/GMD-1823-66.pdf</ref><ref name="ref_5243bd72acf57aca805dd37a6de984f891d7e288a3c799580d5b0263bd7f160a">https://www.boe.es/gazeta/dias/1823/04/28/pdfs/GES-1823-18.pdf</ref>
| [[España]]
| [[La Pola Somiedo]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[Noreña (capital)|Noreña]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
|-
| [[:d:Q6097792|Q6097792]]
|
| [[Rafael Oviedo y Portal]]
| data-sort-value="1771" | 1771
| data-sort-value="1854" | 1854-03-29
| políticu asturianu (1771–1854)
| [[políticu]]
| [[gobernador civil]]<br/>[[gobernador civil de Salamanca]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q18613731|Q18613731]]
| [[Ficheru:Luis Carlos Legrand-Retrato de Joaquín Fernández Cortina.jpg|center|128px]]
| [[Joaquín Fernández Cortina]]
| data-sort-value="1798" | 1798-11-15<ref name="ref_86aa4033c0f62164304636fbfb78400a7d1d72935a06383ea2530b228fddd6ea">http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bfernand.html</ref>
| data-sort-value="1854" | 1854-05-31
| sacerdote católicu español (1798–1854)
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]
| [[Roman Catholic Bishop of Siguenza]]
| [[España]]
| [[Pendueles (parroquia)|Pendueles]]
| [[Montejo de Tiermes]]
|-
| [[:d:Q3751128|Q3751128]]
| [[Ficheru:Gerónimo Valdés.jpg|center|128px]]
| [[Gerónimo Valdés]]
| data-sort-value="1784" | 1784-05-04<ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref>
| data-sort-value="1855" | 1855-09-14<ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref>
| militar asturianu (1784–1855)
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[Governor and Captain General of Cuba]]<br/>[[senador del Reinu]]<br/>[[Captain General of Catalonia]]<br/>[[General captain of Valencia]]<br/>[[Ministru de la Guerra]]<br/>[[Captain General of Galicia]]<br/>[[Prócer del Reino]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]<br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<br/>[[virréi de Navarra]]
| [[España]]
| [[Viḷḷarín (Veigas)|Viḷḷarín]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q55688113|Q55688113]]
|
| [[Ildefonso Martínez|Ildefonso Martínez y Fernández]]
| data-sort-value="1821" | 1821-04-28<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_66526ffa889e285f342fa420d9ea285895d710335270fe50fae64e7743578450">https://biblioteca.ucm.es/historica/ildefonso-martinez</ref>
| data-sort-value="1855" | 1855-09-26<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref><ref name="ref_66526ffa889e285f342fa420d9ea285895d710335270fe50fae64e7743578450">https://biblioteca.ucm.es/historica/ildefonso-martinez</ref>
| médicu asturianu (1821–1855)
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Benia]]<ref name="ref_66526ffa889e285f342fa420d9ea285895d710335270fe50fae64e7743578450">https://biblioteca.ucm.es/historica/ildefonso-martinez</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_66526ffa889e285f342fa420d9ea285895d710335270fe50fae64e7743578450">https://biblioteca.ucm.es/historica/ildefonso-martinez</ref>
|-
| [[:d:Q5814514|Q5814514]]
|
| [[Jerónimo de la Escosura]]
| data-sort-value="1774" | 1774-12-19
| data-sort-value="1855" | 1855-11-11<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1774–1855)
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[dramaturgu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[member of the Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_1d983116f3b0faa28d1d84bf3660cac98e618020e081284b43ec8980f49ace21">https://www.rah.es/relacion-historica-de-medallas/</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_537e2ea5e38c5c17c5defbd5c1d63b81d7a065ad9e7804dace9b0c30cc108cfd">https://www.rae.es/academico/jeronimo-de-la-escosura</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q56401655|Q56401655]]
|
| [[Valentín Cañedo Miranda]]
| data-sort-value="1806" | 1806-02-14<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1856" | 1856-08-01<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu (1806-1856)
| [[militar]]
| [[Governor and Captain General of Cuba]]<br/>[[General captain of Valencia]]<br/>[[Captain General of Aragon]]<br/>[[Captain General of Galicia]]
|
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q2879365|Q2879365]]
| [[Ficheru:Gregorio Jove y Valdés.jpg|center|128px]]
| [[Gregorio Jove y Valdés]]
| data-sort-value="1779" | 1779
| data-sort-value="1857" | 1857
| políticu asturianu (1779–1857)
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Grau]]
|
|-
| [[:d:Q30134900|Q30134900]]
|
| [[Manuel de la Puente y Aranguren]]
| data-sort-value="1784" | 1784-09-06
| data-sort-value="1857" | 1857-05-07
| militar, España
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[senador del Reinu]]<ref name="ref_35023a37d37b8c3756429614dcd2b8fb7d4674c85c9a74dbc7211d46b91d6ba0">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2302</ref><br/>[[Ministru de la Guerra]]<br/>[[senador del Reinu]]
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Cádiz]]
|-
| [[:d:Q105061631|Q105061631]]
|
| [[José Rodríguez Busto]]
| data-sort-value="1775" | 1775
| data-sort-value="1858" | 1858
| maxistráu y políticu asturianu (1775-1858)
| [[maxistráu]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Candás (parroquia)|Candás]]
|
|-
| [[:d:Q5867611|Q5867611]]
|
| [[Francisco Trelles]]
| data-sort-value="1778" | 1778
| data-sort-value="1858" | 1858
| entamador arxentín (1778–1858)
| [[entamador]]
|
| [[Arxentina]]
| [[Trelles (parroquia)|Trelles]]
|
|-
| [[:d:Q5196595|Q5196595]]
| [[Ficheru:San Melchor de Quirós.jpg|center|128px]]
| [[Melchor García Sampedro]]
| data-sort-value="1821" | 1821-04-26
| data-sort-value="1858" | 1858-07-28
| sacerdote católicu asturianu (1821–1858)
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[misioneru]]<br/>[[obispu católicu]]<br/>[[flaire]]<ref name="ref_f33aefe0c8aa2f7017a6ad8d6707e3ba9384c6ff046c82773b48dacb4f286793">https://www.dominicos.org/quienes-somos/grandes-figuras/san-melchor-de-quiros/</ref>
| [[obispu titular]]<br/>[[vicar apostolic]]
| [[España]]
| [[Ḷḷindes (parroquia)|Ḷḷindes]]
| [[Nam Định]]
|-
| [[:d:Q106641862|Q106641862]]
|
| [[Ramón Álvarez Valdés]]
| data-sort-value="1787" | 1787-11-17<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref>
| data-sort-value="1858" | 1858-10-11<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref>
| políticu y abogáu asturianu (1787–1858)
| [[políticu]]<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref><br/>[[abogáu]]<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref>
| [[Uviéu]]<ref name="ref_c3a8ddafbd6e71a0ba21327f8ab3b27adcd7f35d4f46b3812dfa3cfa4413246d">http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=alvarez-valdes-ramon</ref>
|-
| [[:d:Q23759035|Q23759035]]
| [[Ficheru:Antonio Arango Valdés.jpg|center|128px]]
| [[Antonio Arango Valdés]]
| data-sort-value="1837" | 1837
| data-sort-value="1859" | 1859
| escritor asturianu (1837–1859)
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Cuideiru]]
| [[Pravia]]
|-
| [[:d:Q6121056|Q6121056]]
| [[Ficheru:Estado Mayor General del Ejército Español-santiago méndez de vigo.jpg|center|128px]]
| [[Santiago Méndez de Vigo]]
| data-sort-value="1790" | 1790-07-25
| data-sort-value="1860" | 1860-01-19
| militar, España
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[Senator for Life of Spain]]<br/>[[Ministru de la Guerra]]<br/>[[gobernador de Puertu Ricu]]<br/>[[capitán General de Extremadura]]<br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q124382760|Q124382760]]
|
| [[Santos Fernández San Miguel y Valledor]]
| data-sort-value="1787" | 1787-11-01
| data-sort-value="1860" | 1860-02-11
| militar y políticu asturianu (1787-1860)
| [[militar]]
| [[Captain General of Galicia]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_329df08c9b3fca5e3bc57d3eecc96842651a19583b6913f60d1cc3aa155bf2b7">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2643</ref><br/>[[miembru del Senáu español]]
|
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q111724898|Q111724898]]
|
| [[Emilio Fernández de Angulo y Pons]]
| data-sort-value="1815" | 1815-01-29
| data-sort-value="1862" | 1862-01-02
| [[Aristócrata|aristócrata]], políticu, axente de cambiu, [[Cantante|cantante]] (1815–1862) ♂; Orde de Carlos III
| [[aristócrata]]<br/>[[políticu]]<br/>[[axente de cambiu]]<br/>[[cantante]]
|
|
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5939832|Q5939832]]
|
| [[José Francisco Uría y Riego]]
| data-sort-value="1819" | 1819-02-16
| data-sort-value="1862" | 1862-03-24
| políticu asturianu (1819–1862)
| [[políticu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Cangas del Narcea]]
| [[Alacant|Alicante]]
|-
| [[:d:Q3816067|Q3816067]]
| [[Ficheru:Evaristo Fernández de San Miguel, duque de San Miguel.jpg|center|128px]]
| [[Evaristo Fernández de San Miguel]]
| data-sort-value="1785" | 1785-10-26<ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1862" | 1862-05-29<ref name="ref_454f72f09b7c6bfdd6ba70832587971dab0670bafd15afe1d093312784b52e47">''[[:d:Q2664168|Gran Enciclopèdia Catalana]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| noble, militar, políticu ya historiador asturianu (1785-1862)
| [[historiador]]<br/>[[militar]]<br/>[[políticu]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_c86758fd949e5a1e27752ef1645f4a8d579f044ab14c80d171de9a88f0c5949b">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=11333</ref><ref name="ref_e16d97df4fbb34f7c62564a36c9a69e24b26ec29c5a5bd79d106d65a5a6f88e7">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=112361</ref><br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_329df08c9b3fca5e3bc57d3eecc96842651a19583b6913f60d1cc3aa155bf2b7">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2643</ref><br/>[[Captain General of Aragon]]<ref name="ref_7fcfc8a79c6f96f36df6f1e392312429fc8daec666d994e463d2829fc95102c8">https://ancienhistories.blogspot.com/2018/12/capitanes-generales-del-ejercito.html</ref><br/>[[secretary of State of Spain]]<ref name="ref_891e7f658342732fd34d019cced34a130a76eea9e4823b163eeaa62a0ccee436">https://www.boe.es/gazeta/dias/1822/08/07/pdfs/GMD-1822-231.pdf</ref><ref name="ref_e9882b31d22e8da9f23faefd5490fd8c63ccbf08903c9f5953e434913176eb93">https://www.boe.es/gazeta/dias/1823/03/03/pdfs/GMD-1823-66.pdf</ref><br/>[[Ministru de Marina d'España]]<ref name="ref_41463a58d07a595cbb52bb868dca0c7a297770f7f839bdf342d3de946055710d">https://www.boe.es/gazeta/dias/1837/08/19/pdfs/GMD-1837-992.pdf</ref><ref name="ref_dcb628abed8b18cea61b69105fa95e2706b32367f0a0caf18351d88becb1e3e0">https://www.boe.es/gazeta/dias/1837/10/06/pdfs/GMD-1837-1042.pdf</ref><br/>[[Ministru de la Guerra]]<ref name="ref_aaaad1135b0b512a4349b7476e4a44f123e47cd531d98ed2c553c649b153725f">https://www.boe.es/gazeta/dias/1841/05/22/pdfs/GMD-1841-2409.pdf</ref><ref name="ref_f344adc8f6ecf87229c095516f4b140a7cf739cd1fd0e4c595251f1406f08738">https://www.boe.es/gazeta/dias/1842/06/17/pdfs/GMD-1842-2807.pdf</ref><br/>[[president of the Provincial Council of Zaragoza]]<br/>[[Ministru de la Guerra]]<ref name="ref_2db195d4eca9bc943bf830e14afa67bd524804afd18716d1c73b260294ae5064">https://www.boe.es/gazeta/dias/1837/08/31/pdfs/GMD-1837-1004.pdf</ref><ref name="ref_dcb628abed8b18cea61b69105fa95e2706b32367f0a0caf18351d88becb1e3e0">https://www.boe.es/gazeta/dias/1837/10/06/pdfs/GMD-1837-1042.pdf</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_aa60c730e96a231e3651c129a868893b28ec553950f0c67c34136b38d0073ff7">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=120290</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_2631a85598bd16615882274b2e06a501334584ba1a8a34bf7297a3a427510080">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=8248</ref><br/>[[member of the Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_1d983116f3b0faa28d1d84bf3660cac98e618020e081284b43ec8980f49ace21">https://www.rah.es/relacion-historica-de-medallas/</ref><br/>[[Ministru de la Guerra]]<ref name="ref_a1651875ed1bbe4c900f8de403a8792ce86223ffd69f85cf828abba71031df44">https://www.boe.es/gazeta/dias/1854/07/21/pdfs/GMD-1854-566.pdf</ref><br/>[[Director de la Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_37103425be0d032c6ab9ea1ee0ce836b1bdee70392b9cdf76479be04a515cc17">https://www.rah.es/la-academia/organizacion/cargos-academicos/director/</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_dd3fdb0497fe05f456280a85d054cc256d89c00b7959d47219fe09411608e67a">https://www.congreso.es/es/presidentes-del-congreso-de-los-diputados?p_p_id=diputadomodule&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&codigo=38420&tipoHistorico=1</ref><br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_329df08c9b3fca5e3bc57d3eecc96842651a19583b6913f60d1cc3aa155bf2b7">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2643</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_1c3b512cb2180b1eaabb56119eae202c222e5acad834225b61da1b834cfe874d">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=16253</ref><br/>[[Capitán General de las Vascongadas]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q131705817|Q131705817]]
|
| [[Juan Castrillón Folgueras]]
| data-sort-value="1784" | 1784-12-30
| data-sort-value="1862" | 1862-08-05
| militar y políticu asturianu (1784-1862)
| [[oficial]]<br/>[[políticu]]<br/>[[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Arangu]]
| [[Vejer de la Frontera]]
|-
| [[:d:Q55568579|Q55568579]]
|
| [[Alejandro A. G. Roces]]
| data-sort-value="1804" | 1804-01-24<ref name="ref_e07360a18678fbbe6b7d47c40703aab4afadcfe99a77ecbd27355d27938582f1">https://www.geni.com/people/Alejandro-Roces/6000000016147259664</ref>
| data-sort-value="1863" | 1863-08-22<ref name="ref_e07360a18678fbbe6b7d47c40703aab4afadcfe99a77ecbd27355d27938582f1">https://www.geni.com/people/Alejandro-Roces/6000000016147259664</ref>
| [[Imperiu español n'Asia y Oceanía|Imperiu español n'Asia y Oceanía]] person (1804–1863) ♂
|
|
| [[Imperiu español n'Asia y Oceanía]]
| [[La Pola Siero]]<ref name="ref_e07360a18678fbbe6b7d47c40703aab4afadcfe99a77ecbd27355d27938582f1">https://www.geni.com/people/Alejandro-Roces/6000000016147259664</ref>
| [[Binondo]]<ref name="ref_e07360a18678fbbe6b7d47c40703aab4afadcfe99a77ecbd27355d27938582f1">https://www.geni.com/people/Alejandro-Roces/6000000016147259664</ref>
|-
| [[:d:Q5850682|Q5850682]]
|
| [[Eulalia de Llanos]]
| data-sort-value="1809" | 1809
| data-sort-value="1865" | 1865
| escritora asturiana (1809–1865)
| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q59187107|Q59187107]]
|
| [[Pedro Álvarez Celleruelo]]
| data-sort-value="1781" | 1781-09-20<ref name="ref_d02290d9802f837b74855a1dd64c29a0f7d0ac5828b446e1b9545e23718ce2fd">https://archivosdeasturias.info</ref>
| data-sort-value="1865" | 1865-03-18<ref name="ref_28766ae9bb886236dd413b66441e10a03f1bbff9296036724396082909668170">https://hemerotecadigital.bne.es/hd/es/viewer?id=faa1281a-b6fe-46ae-968f-3b4830cbadc5&page=3</ref>
| [[España|español]] [[Abogáu|abogáu]], [[Profesor universitariu|profesor universitariu]], [[Xuez|xuez]], oficial (1781–1865) ♂
| [[abogáu]]<ref name="ref_c6d84c9d047363b0997fa227eb4de592f389f9851fdfcebffed25b41a8a49f26">https://el.tesorodeoviedo.es/index.php?title=Pedro_Álvarez_Celleruelo</ref><br/>[[profesor universitariu]]<ref name="ref_df82fab0e411b10d7cd4208a3e0bf86fa8d687f99aa9e971eca34a0906c78832">https://xn--espaolito-o6a.es/index.php/encyclopedia/alvarez-celleruelo-pedro/</ref><br/>[[xuez]]<ref name="ref_24cc5d0f33f44b947bdb0d81a546c6511b00b784bc1f774573758c778e2c4426">https://bibliotecavirtual.asturias.es/i18n/consulta/registro.cmd?id=369</ref><br/>[[oficial]]<ref name="ref_edb2d872f600e1a26a264638a2c8219a046861d701a52ae2019d69e8e1d54f2a">https://censoarchivos.cultura.gob.es/CensoGuia/fondoDetail.htm?id=595961</ref>
|
| [[España]]
| [[La Carrera (parroquia)|La Carrera]]
| [[La Pola Siero]]
|-
| [[:d:Q7159675|Q7159675]]
| [[Ficheru:Pedro José Pidal Carniado 1877 Dioscoro Puebla.jpg|center|128px]]
| [[Pedro José Pidal]]
| data-sort-value="1799" | 1799-11-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1865" | 1865-12-28<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_4f7f0cf1672c219a3415527494c7ce91447f33333a3103683d37db6c92a27c27">''[[:d:Q60909659|CERL Thesaurus]]''</ref>
| políticu, historiador, escritor y diplomáticu asturianu (1799–1865)
| [[diplomáticu]]<br/>[[historiador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[políticu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[escritor]]<br/>[[medievalista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[Ambassador of Spain to the Holy See]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]<br/>[[Presidente de la Real Academia de Ciencias Morales y Políticas]]<ref name="ref_a2a8c695c6f4f20f17c8a18bac0ffd7ab1f6cdb7b8ea2284716e7a9ed8491fcf">https://racmyp.es/academicos/pedro-jose-pidal-y-carniado/</ref><br/>[[ministru de Gobernación]]<ref name="ref_14cc7c1a356bd2af870ec00fa1650056fb58913cde02585be6e368d72dcfebf0">https://www.interior.gob.es/opencms/export/sites/default/en/el-ministerio/historia/ministros-1808-2018/RELACION-MINISTROS-DEL-INTERIOR-1808-2018.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_a9ade9861197f3e7bdade4ed85d037412f941bd784bdd26018d32d237a6ea6b4">https://www.boe.es/gazeta/dias/1848/07/31/pdfs/GMD-1848-5070.pdf</ref><ref name="ref_3eac0bba274de5ff7e9126877e22d88267908b0892fc26512d560ec0ad49f12f">https://www.boe.es/gazeta/dias/1849/10/20/pdfs/GMD-1849-5515.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_9615395625f99550e50a7e530434eafe9a881f9aeb45b5dc5d8e9aac0c9e8ab5">https://www.boe.es/gazeta/dias/1849/11/02/pdfs/GMD-1849-5573.pdf</ref><ref name="ref_dbbb12ff5fc70723244f694a61458aa673248f1a709a54098a65cb431c60a709">https://www.boe.es/gazeta/dias/1851/01/15/pdfs/GMD-1851-6029.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_29ca674349613bcc5a91aa9673038702cfb3964f7cc5cf697a64c179fbe869f5">https://www.boe.es/gazeta/dias/1856/10/13/pdfs/GMD-1856-1379.pdf</ref><ref name="ref_2ace532d5e3a365b2c67d64983567a09290028a35c009090f357f50ed1b77271">https://www.boe.es/gazeta/dias/1857/10/16/pdfs/GMD-1857-1746.pdf</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_5cd600a2c408216517011e18fc09dd983e7effaebe7cff647206a1c4418445e8">https://www.rae.es/academico/pedro-jose-pidal</ref><br/>[[member of the Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_1d983116f3b0faa28d1d84bf3660cac98e618020e081284b43ec8980f49ace21">https://www.rah.es/relacion-historica-de-medallas/</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_a2a8c695c6f4f20f17c8a18bac0ffd7ab1f6cdb7b8ea2284716e7a9ed8491fcf">https://racmyp.es/academicos/pedro-jose-pidal-y-carniado/</ref><br/>[[Presidente de la Real Academia de Jurisprudencia y Legislación]]<ref name="ref_953ba99fc262123836dbf129e416224071563e13cc31f638e3c91b992a697ae8">https://rajyle.com/la-institucion/presidentes/</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_5664048196b9cd4a22445924685e8482149464a83d82021723b6cce38fd3e402">https://www.congreso.es/ca/web/guest/presidentes-del-congreso-de-los-diputados?p_p_id=diputadomodule&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&codigo=89340&tipoHistorico=1</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_8f5f7e73ec2f45a721db4e5b8a083af39ed55921bf2ef62e0a22aa9226964ebb">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=9257</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_259ddec38420e09f3e4fd7c1d347cfb4205d1f8bc046bfedcbbdb0ffaddf07fc">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=11247</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_23cf0e4b1683e024da121f06062a70fce705c81a049a587d0413e0af2759d5fe">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=14233</ref><ref name="ref_a8fcc59999f7fb93c404715baf9cf7e71942df82ad57fe1319eda1ccd64f0c8a">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=15270</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_e70c98bebb0c32bfde5bbedba3e297bfc1a99a460b4f06525d523b0367353196">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=116317</ref><ref name="ref_b4c0a76345e7777697026c0e9cc0626017bfd78a7654fe5e38525e2abd4c875d">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=216317</ref><br/>[[Director de la Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_27dada819434a71940ccd8dad9616a65605fda05da20213faec8726b7a28a74e">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=17260</ref><ref name="ref_751dda6c49fd29f2858c651bb91e3fea51dfea02531b7525ab45eb8b7f00b647">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=118265</ref><ref name="ref_aabc40349624af3fa584673acc0577c8d76c3b41fff9ad41af5327dbd925d121">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=19249</ref><br/>[[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]<ref name="ref_3e3eaa4b185e3358d3739e2923952581956483078c523e6f418bffff7a1a6f1f">https://www.realacademiabellasartessanfernando.com/assets/docs/academicos/relacion_general_de_academicos.pdf</ref><br/>[[presidente del Atenéu de Madrid]]<ref name="ref_a24edd8b33654ab910feddc3f51d641e7a57a78c46f8f81fe26927c6aa8b3db8">https://ateneodemadrid.com/presidentes/</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_bf2aec2316d77f9e3967e4c0f33ded9a6e5e5ce5737871e185eb8c4ea43a22cd">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=121268</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_b56e6cdfcb3d0f1c90963e10ed3e1c337c9947deb041e910d863b3299287ab31">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=22300</ref><ref name="ref_5bd798da371da5bd8edabf2f12d93789b80f02165c3e4c9976b382b648cfea1c">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=123257</ref><br/>[[alcalde de Cangas del Narcea]]<ref name="ref_aa572400bea17beb279b7b89ac07c3b061cc95cb7d16e28eef80748fe14786c3">https://touspatous.es/tag/alcaldes/</ref>
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q17504667|Q17504667]]
|
| [[Eduardo Gilino de la Crosa]]
|
| data-sort-value="1866" | 1866-07<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
| pintor asturianu
| [[pintor]]<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
| [[Xixón]]<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
|-
| [[:d:Q5943539|Q5943539]]
|
| [[José María Secades del Rivero]]
| data-sort-value="1785" | 1785-09-11
| data-sort-value="1868" | 1868-04-24<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu (1785–1868)
| [[políticu]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<br/>[[ministru de Facienda]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5942881|Q5942881]]
|
| [[José María Escandón y Antayo]]
| data-sort-value="1808" | 1808<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1869" | 1869<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| historiador asturianu (1808–1869)
| [[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Parres]]
|
|-
| [[:d:Q6120903|Q6120903]]
| [[Ficheru:Laurent-santiago fernández negrete.jpg|center|128px]]
| [[Santiago Fernández Negrete]]
| data-sort-value="1799" | 1799-02-11<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref>
| data-sort-value="1869" | 1869-03<ref name="ref_2fef9b9289d2814b378537fc46430763288eeffa6521b76f78d0720977aa6b26">http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0000106325&page=8&search=%22santiago+fernandez%22&lang=ca</ref>
| políticu asturianu (1799–1875)
| [[políticu]]
| [[Minister of Grace and Justice]]<br/>[[ministre de Comerç, Instrucció i Obres Públiques]]<br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]
| [[España]]
| [[Viḷḷatresmil (parroquia)|Viḷḷatresmil]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q105043716|Q105043716]]
| [[Ficheru:José Noriega (Mayor of San Jose).jpg|center|128px]]
| [[José Noriega (políticu)|José Noriega]]
| data-sort-value="1796" | 1796-03-19
| data-sort-value="1869" | 1869-05-30
| rancheru y políticu d'Estaos Xuníos nacíu n'Asturies
|
|
|
| [[Principáu d'Asturies]]
|
|-
| [[:d:Q39081252|Q39081252]]
| [[Ficheru:Gonzalo Castañón, en La Ilustración de Madrid.jpg|center|128px]]
| [[Gonzalo Castañón]]
| data-sort-value="1834" | 1834-12-02
| data-sort-value="1870" | 1870-02-01
| [[España|español]] [[Periodista|periodista]], políticu, editing staff, [[Funcionariu|funcionariu]], diputado provincial de Oviedo (1834–1870) ♂
| [[periodista]]<br/>[[políticu]]<br/>[[editing staff]]<br/>[[funcionariu]]
| [[diputado provincial de Oviedo]]
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Key West]]
|-
| [[:d:Q110399607|Q110399607]]
| [[Ficheru:Jose Vallejo-Retrato de Antonio Méndez Vigo.jpg|center|128px]]
| [[Antonio Méndez de Vigo]]
| data-sort-value="1817" | 1817-08-09<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1872" | 1872-03-08
| políticu asturianu
| [[políticu]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<br/>[[gobernador civil de Toledo]]<br/>[[gobernador civil de Valladolid]]<br/>[[gobernador civil de València]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q57496922|Q57496922]]
|
| [[Francisco Villamil]]
| data-sort-value="1833" | 1833
| data-sort-value="1873" | 1873-08
| militar gallegu (1833-1873)
| [[militar]]
|
|
| [[Ría del Eo]]
| [[Camagüey]]
|-
| [[:d:Q136121562|Q136121562]]
|
| [[Fernando Fernández‑Casariego y Rodríguez‑Trelles]]
| data-sort-value="1792" | 1792-02-19
| data-sort-value="1874" | 1874-03-22
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]], filántropu, políticu, [[Aristócrata|aristócrata]] (1792–1874) ♂; spouse of Victoriana Mercedes Méndez-Piedra y Fernández-Casariego
| [[empresariu]]<br/>[[filántropu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[aristócrata]]
|
| [[España]]
| [[Tapia (capital)|Tapia]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q112056332|Q112056332]]
|
| [[Francisco Díaz Ordoñez]]
| data-sort-value="1816" | 1816
| data-sort-value="1875" | 1875
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], [[Abogáu|abogáu]], archiveru, [[Xuez|xuez]], políticu, caderalgu d'universidá (1816–1875) ♂; member of [[Real Academia de la Historia]]
| [[xurista]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[archiveru]]<br/>[[xuez]]<br/>[[políticu]]
| [[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q12398617|Q12398617]]
| [[Ficheru:Laurent-ramón pasarón.jpg|center|128px]]
| [[Ramón Pasarón Lastra]]
| data-sort-value="1808" | 1808-09-02
| data-sort-value="1876" | 1876-01-05
| xurista y políticu asturianu (1808–1876)
| [[xuez]]<br/>[[políticu]]
| [[gobernador civil d'A Coruña]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Castropol]]<ref name="ref_51a278e724bcda33fdb599ef2a23b6c00fb3ecf322eaa50e65fc86dcde66852d">https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/7030448</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q6099935|Q6099935]]
|
| [[Ramón Pellico y Paniagua]]
| data-sort-value="1809" | 1809-11-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1876" | 1876-04-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| inxenieru de mines asturianu (1809–1876)
| [[inxenieru de mines]]
| [[member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences]]<ref name="ref_f037dbafc47ba08a17fd14dfad2040e0b622b702fbcf4849be1fd7322564c3ec">https://rac.es/sobre-nosotros/miembros/academicos-historicos/numerarios/313/</ref>
| [[España]]
| [[Benia]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9009482|Q9009482]]
| [[Ficheru:Isidoro de Hoyos y Rubín de Celis.jpg|center|128px]]
| [[Isidoro de Hoyos]]
| data-sort-value="1793" | 1793-04-04
| data-sort-value="1876" | 1876-09-03
| militar y políticu asturianu (1793-1876)
| [[políticu]]<br/>[[militar]]
| [[senador del Reinu]]<br/>[[Director-General of the Civil Guard]]<br/>[[Ministru de la Guerra]]<br/>[[Senator for Life of Spain]]<br/>[[Capitán General de las Vascongadas]]
| [[España]]
| [[Ribedeva]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5696631|Q5696631]]
|
| [[Anselmo González del Valle y Fernández Roces]]
| data-sort-value="1820" | 1820-04-21
| data-sort-value="1876" | 1876-11-29
| empresariu asturianu (1820–1876)
| [[empresariu]]<br/>[[mecenes]]
| [[mayor of Havana]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q13147126|Q13147126]]
|
| [[Enriqueta González Rubín]]
| data-sort-value="1832" | 1832-04-17
| data-sort-value="1877" | 1877-11-09<ref name="ref_16c8be50545ae64ef670ae4d55abe287413313856655baa150cddcd812299efa">http://www.elcomercio.es/gijon/20081025/oriente/ribadesella-busca-descendientes-escritora-20081025.html</ref>
| escritora y periodista asturiana (1832–1877)
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Santianes del Agua]]
| [[L'Infiestu (parroquia)|L'Infiestu]]
|-
| [[:d:Q6161599|Q6161599]]
| [[Ficheru:Victorio Fernandez Lascoiti Fourquet.jpg|center|128px]]
| [[Victorio Fernández Lascoiti Fourquet]]
| data-sort-value="1810" | 1810-10-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1878" | 1878-05-26<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu (1810–1878)
| [[políticu]]
| [[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_939363d9cafa6b0768eaee03ae846969e773374378f94d30df27e971740fdba4">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=1000</ref><br/>[[ministru de Facienda]]<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_4ca472eac6d780c70463469a584a7439b9b52b8938fb18ce232f299d46c86de7">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=21065</ref><br/>[[Governor of the Bank of Spain]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q136763292|Q136763292]]
|
| [[José Napoleón Acebal]]
| data-sort-value="1806" | 1806<ref name="ref_f3ec375971211209f4a1e25f7fd141d64affbb604fbc1da5604420e1cd19cb11">http://araz.net/escritores/acebalmo.htm</ref>
| data-sort-value="1879" | 1879<ref name="ref_f3ec375971211209f4a1e25f7fd141d64affbb604fbc1da5604420e1cd19cb11">http://araz.net/escritores/acebalmo.htm</ref>
| abogáu y escritor asturianu (1806-1879)
| [[abogáu]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]<ref name="ref_f3ec375971211209f4a1e25f7fd141d64affbb604fbc1da5604420e1cd19cb11">http://araz.net/escritores/acebalmo.htm</ref>
|
|-
| [[:d:Q6015430|Q6015430]]
|
| [[Miguel de Vereterra y Carreño]]
| data-sort-value="1804" | 1804
| data-sort-value="1879" | 1879
| políticu asturianu (1804–1879)
| [[políticu]]
| [[miembru del Senáu español]]<br/>[[gobernador civil]]<br/>[[gobernador civil d'Uviéu]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q99228359|Q99228359]]
| [[Ficheru:1855, Historia de la milicia nacional, desde su creación hasta nuestros días, Blas Hernández y Rodrigo González Alegre (cropped) Rodrigo González Alegre.jpg|center|128px]]
| [[Rodrigo González Alegre]]
| data-sort-value="1823" | 1823-05
| data-sort-value="1879" | 1879
| políticu asturianu
| [[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<ref name="ref_7464f0e1fdcdc307bb5c303a2d771d6895318cfeb761e13570d801553ead23ea">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/SDocum/ArchCon/SDHistoDipu/SDBuscHisDip?_piref73_1340033_73_1340032_1340032.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=1-1&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28RODRIGO+GONZ%C3%A1LEZ+ALEGRE%29.DIPU.</ref><br/>[[alcalde de Toledo]]<br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<ref name="ref_8798dab464519b8d1b48688557fe44773eae2009e0f9043fdde89b81d7b31656">http://www.congreso.es/portal/page/portal/Congreso/Congreso/SDocum/ArchCon/SDHistoDipu/SDBuscHisDip?_piref73_1340033_73_1340032_1340032.next_page=/wc/servidorCGI&CMD=VERLST&BASE=DIPH&FMT=DIPHXDSP.fmt&DOCS=2-2&DOCORDER=FIFO&OPDEF=Y&QUERY=%28RODRIGO+GONZ%C3%A1LEZ+ALEGRE%29.DIPU.</ref><br/>[[miembru del Senáu español]]<br/>[[gobernador civil de Madrid]]<ref name="ref_d5480e4831f46f46749c0da81cff2e5edfb49e3c5068dc23fdc2c314ff8e8b0d">http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0003898887&page=2</ref><br/>[[City Councillor of Toledo]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q110399675|Q110399675]]
| [[Ficheru:1880-06-08, La Ilustración Gallega y Asturiana, Francisco de Mendoza Cortina.jpg|center|128px]]
| [[Francisco Mendoza Cortina]]
| data-sort-value="1815" | 1815-10-04
| data-sort-value="1880" | 1880-03-03<ref name="ref_6a4f7f3f070f1638e1741a09963ec68cc285dc04220d72d39caf0097161ad20c">https://books.google.es/books?id=jQIz6WGdKsYC&pg=PA84&dq=Francisco+Mendoza+Cortina+llanes+3+marzo+1880&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjokcvzp-r4AhVHgRoKHeBuCW4Q6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=Francisco%20Mendoza%20Cortina%20llanes%203%20marzo%201880&f=false</ref>
| políticu asturianu (1815–1880)
| [[políticu]]<br/>[[indianu]]
|
| [[España]]
| [[Pendueles (parroquia)|Pendueles]]
| [[Pendueles (parroquia)|Pendueles]]<ref name="ref_6a4f7f3f070f1638e1741a09963ec68cc285dc04220d72d39caf0097161ad20c">https://books.google.es/books?id=jQIz6WGdKsYC&pg=PA84&dq=Francisco+Mendoza+Cortina+llanes+3+marzo+1880&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjokcvzp-r4AhVHgRoKHeBuCW4Q6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=Francisco%20Mendoza%20Cortina%20llanes%203%20marzo%201880&f=false</ref>
|-
| [[:d:Q9015703|Q9015703]]
|
| [[Juan Junquera Huergo]]
| data-sort-value="1804" | 1804<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1880" | 1880-05-06
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Periodista|periodista]] (1804–1880) ♂
| [[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[La Reboria (San Andrés de los Tacones)|La Reboria]]<ref name="ref_7e41d8c9af10d83e396ca0491e94fbbc520a4c983652197c4582ba9587f77f53">http://www.araz.net/escritores/junquera.htm</ref>
|
|-
| [[:d:Q12388900|Q12388900]]
|
| [[Francisco Antonio Riestra]]
| data-sort-value="1817" | 1817<ref name="ref_6f6845523af02e7b9d67520aed0b7c6fa9d04dbf82420576cbdda454793d2717">https://ojs.ehu.eus/index.php/HC/article/view/7500/6680</ref>
| data-sort-value="1880" | 1880-12-17<ref name="ref_da7cf2554af159f496083182d6a9e6cdbabf6f31b40736d1ec0db68971b503eb">https://hemerotecadigital.bne.es/hd/es/viewer?id=6e375fee-d1e6-48e9-bb21-0d8806ea77ff&page=3</ref>
| [[España|español]] [[Entamador|entamador]], políticu, miembru del Senáu español, [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]] (1817–1880) ♂
| [[entamador]]<br/>[[políticu]]
| [[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_948a9c43bdd2c6e6008f13dbad29dde952776f8f8aeabd4c0846a448d8015f61">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2404</ref><br/>[[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_da7cf2554af159f496083182d6a9e6cdbabf6f31b40736d1ec0db68971b503eb">https://hemerotecadigital.bne.es/hd/es/viewer?id=6e375fee-d1e6-48e9-bb21-0d8806ea77ff&page=3</ref>
|-
| [[:d:Q5726734|Q5726734]]
|
| [[Bernardo Escudero y Reguera]]
| No/unknown value
| data-sort-value="1881" | 1881
| [[España|español]]-[[Perú|peruanu]] [[Escritor|escritor]], militar (†1881) ♂
| [[escritor]]<br/>[[militar]]
|
| [[España]]<br/>[[Perú]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q60951756|Q60951756]]
|
| [[Fernando Blanco y Lorenzo]]
| data-sort-value="1812" | 1812-05-10
| data-sort-value="1881" | 1881-06-06
| [[España|español]] sacerdote católicu, obispu católicu, Roman Catholic Archbishop of Valladolid, Roman Catholic Bishop of Ávila (1812–1881) ♂
| [[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]
| [[Roman Catholic Archbishop of Valladolid]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of Ávila]]
| [[España]]
| [[La Pola (parroquia)|La Pola]]
| [[Valladolid]]
|-
| [[:d:Q5913579|Q5913579]]
| [[Ficheru:Laurent-ignacio suárez llanos.jpg|center|128px]]
| [[Ignacio Suárez Llanos]]
| data-sort-value="1830" | 1830-07-31<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_9046ff561095be61a91929745fe7ba3d70cc5e823465cc9c2435eb2deec8558a">''[[:d:Q21518713|Répertoire des artistes]]''</ref><ref name="ref_2043311e0948ec849d28a7de23a1e79be207c20e997629352b74787463396a5b">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/suarez-llanos-ignacio/df71f5ee-eb06-463e-b75d-f1c34710a120</ref>
| data-sort-value="1881" | 1881-12-25<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_9046ff561095be61a91929745fe7ba3d70cc5e823465cc9c2435eb2deec8558a">''[[:d:Q21518713|Répertoire des artistes]]''</ref><ref name="ref_2043311e0948ec849d28a7de23a1e79be207c20e997629352b74787463396a5b">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/suarez-llanos-ignacio/df71f5ee-eb06-463e-b75d-f1c34710a120</ref>
| pintor asturianu (1830–1881)
| [[pintor]]<br/>[[ilustrador]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q3330151|Q3330151]]
| [[Ficheru:Laurent-josé caveda.jpg|center|128px]]
| [[Xosé Caveda y Nava]]
| data-sort-value="1796" | 1796<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref><ref name="ref_b1e04b4cf60cbe0bd2a7e070eeb79b89f95c5265f627658b487afca516d38865">''[[:d:Q270920|Royal Academy of Arts]]''</ref><ref name="ref_4f7f0cf1672c219a3415527494c7ce91447f33333a3103683d37db6c92a27c27">''[[:d:Q60909659|CERL Thesaurus]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_c7414b473f3f17156e840497fe49e1f225fb4ef922a4bfbb365300df7a38d18b">''[[:d:Q84353965|opac.vatlib.it]]''</ref><ref name="ref_34069fd4a62e38d3fcea0e73a87ae2bc41b0a600e91f0ce9aa3923956886f585">''[[:d:Q11789729|NUKAT]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_574c996d803a89b48a34c4d916223335a2156d41a97834972430a8b91f706b0b">''[[:d:Q100594939|Catalogue of the Unione Romana Biblioteche Scientifiche]]''</ref><ref name="ref_51a2884a7a850194f7d7e318254c10580f3a2ec7623fcd7cbcdba566b226af2e">''[[:d:Q105192847|Biblioteka Narodowa]]''</ref>
| data-sort-value="1882" | 1882<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref><ref name="ref_b1e04b4cf60cbe0bd2a7e070eeb79b89f95c5265f627658b487afca516d38865">''[[:d:Q270920|Royal Academy of Arts]]''</ref><ref name="ref_4f7f0cf1672c219a3415527494c7ce91447f33333a3103683d37db6c92a27c27">''[[:d:Q60909659|CERL Thesaurus]]''</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_c7414b473f3f17156e840497fe49e1f225fb4ef922a4bfbb365300df7a38d18b">''[[:d:Q84353965|opac.vatlib.it]]''</ref><ref name="ref_34069fd4a62e38d3fcea0e73a87ae2bc41b0a600e91f0ce9aa3923956886f585">''[[:d:Q11789729|NUKAT]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><ref name="ref_574c996d803a89b48a34c4d916223335a2156d41a97834972430a8b91f706b0b">''[[:d:Q100594939|Catalogue of the Unione Romana Biblioteche Scientifiche]]''</ref><ref name="ref_51a2884a7a850194f7d7e318254c10580f3a2ec7623fcd7cbcdba566b226af2e">''[[:d:Q105192847|Biblioteka Narodowa]]''</ref>
| escritor y políticu asturianu (1796–1882)
| [[políticu]]<br/>[[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[historiador del arte]]<br/>[[historiador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_57019078ad3088853a7df3ba4503fef8461e432c1bd757e7a7f5885a849f85a2">https://www.congreso.es/gl/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=9248</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_173743fafd8f81a1ab5283fccf15fe09e259424afbd1d5193b0d6e6aa8c10c90">https://www.congreso.es/gl/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=15265</ref><br/>[[gobernador civil d'Uviéu]]<ref name="ref_b912f48af2ca2bc8a8535bef398e867a83daca55dbf353f0d6a616e54e466eab">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/10062-jose-caveda-y-nava</ref><br/>[[member of the Real Academia de la Historia]]<ref name="ref_1d983116f3b0faa28d1d84bf3660cac98e618020e081284b43ec8980f49ace21">https://www.rah.es/relacion-historica-de-medallas/</ref><br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_7fc829512af3612106c1953c78e21ac0efe2c9786ebc929f3d8753e801b93db0">https://www.rae.es/academico/jose-caveda</ref><br/>[[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]<ref name="ref_3e3eaa4b185e3358d3739e2923952581956483078c523e6f418bffff7a1a6f1f">https://www.realacademiabellasartessanfernando.com/assets/docs/academicos/relacion_general_de_academicos.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Villaviciosa]]
|
|-
| [[:d:Q55836832|Q55836832]]
|
| [[Benito Canella Meana]]
| data-sort-value="1808" | 1808<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1882" | 1882<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] person (1808–1882) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Oviñana]]
|
|-
| [[:d:Q369210|Q369210]]
| [[Ficheru:Alejandro Mon.png|center|128px]]
| [[Alejandro Mon y Menéndez]]
| data-sort-value="1801" | 1801-02-26<ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1882" | 1882-11-01<ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| xurista, España
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[xurista]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_4272afdcc6b6e0c62eed8c8fd4edfd8616bf3567f0bf299a52cfb8bb4934cab4">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(74380)</ref><br/>[[embaxador d'España en Francia]]<ref name="ref_4dc317881636d62e8290fbdc69de1b154397d7ed078193ac390caa51da654c74">https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-M-1984-10017300192</ref><ref name="ref_57b7d5e23fba43edb9cba0ebb0f145990a669b737534540a71d02679891afc5b">https://www.boe.es/gazeta/dias/1865/08/05/pdfs/GMD-1865-217.pdf</ref><br/>[[ministru de Facienda]]<ref name="ref_3581a6171a42fc17d40d4626c31ab301a1559741d0ab58d1222a2201addf193a">https://www.hacienda.gob.es/SGT/libro%20ministros%20de%20hacienda/ministros-ministras-espana.pdf</ref><br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_e1b15c59a647960d811a5ce2425e5b619abeea12d09bf8e4c5b2a8739a4689b1">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=1883</ref><br/>[[embaxador d'España en Francia]]<ref name="ref_4dc317881636d62e8290fbdc69de1b154397d7ed078193ac390caa51da654c74">https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-M-1984-10017300192</ref><ref name="ref_5110a86d67aeb75990d4126b2e785db5bb2c1d469f68961c285f4565ccd42a06">https://www.boe.es/gazeta/dias/1858/07/21/pdfs/GMD-1858-202.pdf</ref><br/>[[embaxador d'España en Francia]]<ref name="ref_4dc317881636d62e8290fbdc69de1b154397d7ed078193ac390caa51da654c74">https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-M-1984-10017300192</ref><ref name="ref_fa6d52861130d2f4bcb3cce11ae0d9e52e20615a49e3e8d22ed9bd5cc287b0cf">https://www.boe.es/gazeta/dias/1866/07/18/pdfs/GMD-1866-199.pdf</ref><br/>[[Presidente'l Conseyu de Ministros]]<ref name="ref_7a186cf35216a18b93909a266263b31d3080dc4ae598a5739b98e0b4b332a63f">https://www.lamoncloa.gob.es/presidente/presidentes-desde-1823/paginas/index.aspx</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_05ed16b010af167b642a214caae1d70f17055e42d3fd5e0ffc279aa2e798b9aa">http://www.congreso.es/wc/htdocs/web/ficheros/pdf_presi/1847_11_16.pdf</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_c393607d3d1e07d1d0efe493f71c19c4edc159ca2150e613deaa5507d99dcb3e">https://racmyp.es/academicos/alejandro-mon-menendez/</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_a5f656bc9d1effa7ba6c230f6a76afa80e92b644a3995d20e596f9af86cd5009">http://www.congreso.es/wc/htdocs/web/ficheros/pdf_presi/1862_02_19.pdf</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_4272afdcc6b6e0c62eed8c8fd4edfd8616bf3567f0bf299a52cfb8bb4934cab4">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(74380)</ref><br/>[[Ambassador of Spain to the Holy See]]<ref name="ref_4dc317881636d62e8290fbdc69de1b154397d7ed078193ac390caa51da654c74">https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-M-1984-10017300192</ref><br/>[[Académicu de la Real Academia de Belles Artes de Saint Ferrand]]<ref name="ref_4dc317881636d62e8290fbdc69de1b154397d7ed078193ac390caa51da654c74">https://www.boe.es/biblioteca_juridica/anuarios_derecho/abrir_pdf.php?id=ANU-M-1984-10017300192</ref><br/>[[Ambaixador d'Espanya a l'Imperi Austríac]]<ref name="ref_a9ade9861197f3e7bdade4ed85d037412f941bd784bdd26018d32d237a6ea6b4">https://www.boe.es/gazeta/dias/1848/07/31/pdfs/GMD-1848-5070.pdf</ref><ref name="ref_f206992e59d1fe5bbb9d8afa9ca3fd8eb5f58691fb8d73eb73b75741a1056033">https://www.boe.es/gazeta/dias/1848/08/13/pdfs/GMD-1848-5083.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q6301414|Q6301414]]
| [[Ficheru:Cebrián-Retrato de Juan Álvarez de Lorenzana.jpg|center|128px]]
| [[Juan Álvarez de Lorenzana y Guerrero]]
| data-sort-value="1818" | 1818-08-25
| data-sort-value="1883" | 1883-07-15
| políticu asturianu (1818–1883)
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[periodista]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_b2ae00aa1d661f666ceb066f91a96dacdeb66c2707d1e202d3a888a2fd97ad8f">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=21260</ref><br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_3a82105c7438b19678dba7904245c9e3b538453ab70018d191d327faf54c4f0f">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=309</ref><br/>[[Ambassador of Spain to the Holy See]]<ref name="ref_c365ac55923d0c8f2236e8a88ae9019d812cd1ee9ce50255e31bcf2090145444">https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1875/083/A00787-00787.pdf</ref><ref name="ref_6686a5bddce4eedf34e4cbb35353bc0bbbbf295ade45210526cd353126ba4901">https://www.exteriores.gob.es/es/ServiciosAlCiudadano/PublicacionesOficiales/Historia%20de%20la%20diplomacia%20espa%C3%B1ola.%20TOMO%20XII.%20LA%20EDAD%20CONTEMPORANEA.%20EL%20SIGLO%20XIX,%20II.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_d9415f01a6751d9faff2f2f80d1d06ac4e4c9fe5044e4493ab858d9712ebf009">https://www.boe.es/gazeta/dias/1868/10/09/pdfs/GMD-1868-283.pdf</ref><ref name="ref_012bb140e6b5622583e7aa3a5844d6e932876271ba9bb451e9ce0b9da795d85a">https://www.boe.es/gazeta/dias/1869/06/20/pdfs/GMD-1869-171.pdf</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_50f0c09f4708b5ca5138ceb39ff36a81295c48c55d4380b3cb6a0a02ff84aa05">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=122293</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_63bdbcb06202b88025486161e16a5df17e45b3fa7253b4661dc0fb971b060471">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=23249</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_0f517df952e405b2b4a842ca75bc6b339628f605047fa138b43354d397623e3c">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=25242</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_0db21ba9caa1a61cc0d8910b9803c4493dba68a94d83130e8dbe0e68000f75df">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=27284</ref><br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_3a82105c7438b19678dba7904245c9e3b538453ab70018d191d327faf54c4f0f">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=309</ref><br/>[[undersecretary]]<ref name="ref_b79834ebfa96a2cf08157371d0218efa8ab64107a6ae47afe47040327ca73c0a">https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1865/173/A00001-00001.pdf</ref><ref name="ref_1865c2c0b5677b495e58e811b95f6a1aa6f132d5e50982641c8d0ed1c0502d7d">https://www.boe.es/datos/pdfs/BOE//1865/203/A00001-00001.pdf</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_20107cc6591232b1753a55c824970ed13d63dcf27f5c25205fb464a692627f0e">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=24258</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q17538822|Q17538822]]
|
| [[Francisco Pérez del Valle]]
| data-sort-value="1804" | 1804<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_9046ff561095be61a91929745fe7ba3d70cc5e823465cc9c2435eb2deec8558a">''[[:d:Q21518713|Répertoire des artistes]]''</ref><ref name="ref_f88db388ecdf4254edc6ae12a3ec6f35265854c94d6bbb22421141c8584c3a88">''[[:d:Q103961443|Perez Valle, Francisco]]''</ref><ref name="ref_c8637de09003ae143c13e24563e8fe529c31f1d97e3edbd10790b1ef265ebce6">''[[:d:Q97600240|Spanish Artists from the Fourth to the Twentieth Century: A Critical Dictionary]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1884" | 1884<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_e01ec5ed0abd6a7257c605f5778aecef6ece325373292f110308e8e96c7ffc2c">''[[:d:Q3294867|Faceted Application of Subject Terminology]]''</ref><ref name="ref_9046ff561095be61a91929745fe7ba3d70cc5e823465cc9c2435eb2deec8558a">''[[:d:Q21518713|Répertoire des artistes]]''</ref><ref name="ref_f88db388ecdf4254edc6ae12a3ec6f35265854c94d6bbb22421141c8584c3a88">''[[:d:Q103961443|Perez Valle, Francisco]]''</ref><ref name="ref_c8637de09003ae143c13e24563e8fe529c31f1d97e3edbd10790b1ef265ebce6">''[[:d:Q97600240|Spanish Artists from the Fourth to the Twentieth Century: A Critical Dictionary]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escultor asturianu (1804–1884)
| [[escultor]]<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Ribeseya]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref>
|-
| [[:d:Q23895050|Q23895050]]
| [[Ficheru:Mariano Suárez-Pola.jpg|center|128px]]
| [[Mariano Suárez-Pola]]
| data-sort-value="1800" | 1800-12-28
| data-sort-value="1884" | 1884-04-18
| empresariu asturianu (1800-1884)
|
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
|
|-
| [[:d:Q5701521|Q5701521]]
|
| [[Apolinar de Rato y Hevia]]
| data-sort-value="1829" | 1829<ref name="ref_09eac23ccce5e77e566556842b5f0c0e45c3b069583de4947ec9d6fd2a5ae66c">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/38654-apolinar-rato-y-hevia-de-arguelles</ref>
| data-sort-value="1884" | 1884-05-22<ref name="ref_09eac23ccce5e77e566556842b5f0c0e45c3b069583de4947ec9d6fd2a5ae66c">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/38654-apolinar-rato-y-hevia-de-arguelles</ref>
| escritor español (1830–1894)
| [[escritor]]<br/>[[abogáu]]<ref name="ref_09eac23ccce5e77e566556842b5f0c0e45c3b069583de4947ec9d6fd2a5ae66c">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/38654-apolinar-rato-y-hevia-de-arguelles</ref>
|
| [[España]]
| [[Villaviciosa (parroquia)|Villaviciosa]]<ref name="ref_09eac23ccce5e77e566556842b5f0c0e45c3b069583de4947ec9d6fd2a5ae66c">https://historia-hispanica.rah.es/biografias/38654-apolinar-rato-y-hevia-de-arguelles</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q115498511|Q115498511]]
|
| [[Micaela de Silva y Collás]]
| data-sort-value="1809" | 1809-05-08
| data-sort-value="1884" | 1884-07-20
| escritora y traductora asturiana (1809–1884)
| [[escritor]]<br/>[[traductor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Jadraque]]
|-
| [[:d:Q1229886|Q1229886]]
| [[Ficheru:José de Posada Herrera.jpg|center|128px]]
| [[José de Posada Herrera]]
| data-sort-value="1814" | 1814-03-31<ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1885" | 1885-09-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu y xurista asturianu (1814–1885)
| [[políticu]]<br/>[[profesor universitariu]]<br/>[[economista]]<br/>[[ministru]]<br/>[[xurista]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_03d1a2c621b9d6ae72282feab3618c4b4848976463ae2265f334c44144be17bf">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=24238</ref><br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_9f3fd84c96fed0be9931ff4dc77b9cf0379116eeb5c5add2fbdbf74b5ac6d65e">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2280</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_990bcae64d3f34f4c785b5558d9268635b482ce4ca9cbf126a7948039867e845">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=25222</ref><br/>[[Ambassador of Spain to the Holy See]]<ref name="ref_cafeaf802d0a01ca89866161519fa3b01a522065972b85cf58a4b74867f063ff">https://www.boe.es/gazeta/dias/1868/12/08/pdfs/GMD-1868-343.pdf</ref><ref name="ref_79298ebb94c5237cdf1ad88d53d44efcaaf88c540ca541f4c55d665a238029ab">https://www.boe.es/gazeta/dias/1869/03/15/pdfs/GMD-1869-74.pdf</ref><br/>[[president of the State Council]]<ref name="ref_fbcc3e0a575fd010fa98e928c61e22b00823861a3255b953a97672743f59b7f4">https://www.boe.es/gazeta/dias/1881/02/25/pdfs/GMD-1881-56.pdf</ref><ref name="ref_52362ea507efbb9046409e3a25d1d2cf32b330a507822b2f09ac015116bcda23">https://www.boe.es/gazeta/dias/1883/10/14/pdfs/GMD-1883-287.pdf</ref><br/>[[ministru de Gobernación]]<ref name="ref_14cc7c1a356bd2af870ec00fa1650056fb58913cde02585be6e368d72dcfebf0">https://www.interior.gob.es/opencms/export/sites/default/en/el-ministerio/historia/ministros-1808-2018/RELACION-MINISTROS-DEL-INTERIOR-1808-2018.pdf</ref><br/>[[Presidente'l Conseyu de Ministros]]<ref name="ref_7a186cf35216a18b93909a266263b31d3080dc4ae598a5739b98e0b4b332a63f">https://www.lamoncloa.gob.es/presidente/presidentes-desde-1823/paginas/index.aspx</ref><br/>[[President of the Congress of Deputies]]<ref name="ref_fc0239ab7f756064ecee0d5cf217f6a00a7f9dc6b4a57f1d035dd6a105b19135">https://www.congreso.es/es/presidentes-del-congreso-de-los-diputados?p_p_id=diputadomodule&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&codigo=90980&tipoHistorico=1</ref><br/>[[Presidente de la Real Academia de Jurisprudencia y Legislación]]<ref name="ref_953ba99fc262123836dbf129e416224071563e13cc31f638e3c91b992a697ae8">https://rajyle.com/la-institucion/presidentes/</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_c9de94249606541c7775d260c38fc2ba2240184de56b571f4f91303252756b0e">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=34341</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_e83442e0a6df2aecd9e63a175ca95296de5b7347a81fdd685dcc902a88506873">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=27261</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_c288a734d496612eec954fe8978d55594e07c74294f83bdbba0001ca567b338b">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=12264</ref><ref name="ref_247531e7fb18b5901d19bb601d4cb0d4e02be468992c8dce0bd8ede6bf68b9ca">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=15271</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_102fc5ec589b45775d586672369e9f9b10d3ac8dbb250a372b99cf53f89f9a40">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=17184</ref><ref name="ref_d09424105194a4824097616d7c8f5191e2b776b5925fc300480a456049653a05">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=18186</ref><ref name="ref_99fbdccfec344ccd5a000bd0a5f62065f6061e198e417cf1d76d35711f95ae4d">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=19177</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_6685b9013bd0ecc2297f20908675ee48c4b6a9c72fbe43f99729e53215b3997a">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=21295</ref><ref name="ref_02cda2dc9ead270a46c0d3f15d92168a103ed32853712e1e748c05ca13dcabf5">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=22334</ref><br/>[[presidente del Atenéu de Madrid]]<ref name="ref_a24edd8b33654ab910feddc3f51d641e7a57a78c46f8f81fe26927c6aa8b3db8">https://ateneodemadrid.com/presidentes/</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_2c6017751923fc437af9a30edd7e092f06bc1f22f00044848207d340f33f2bc9">https://racmyp.es/academicos/jose-de-posada-herrera/</ref>
| [[España]]
| [[Llanes]]
| [[Llanes]]
|-
| [[:d:Q28662892|Q28662892]]
| [[Ficheru:Laurent-antonio garcía del canto.jpg|center|128px]]
| [[Antonio García del Canto]]
| data-sort-value="1824" | 1824<ref name="ref_3f93b8924546ee19e3e8e9f4b3bd604e3b2ddb1ece0b4ae8247a0fe9bfaeea12">''[[:d:Q18609226|Trove]]''</ref>
| data-sort-value="1886" | 1886
| militar y escritor asturianu
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Salamanca]]
|-
| [[:d:Q64761139|Q64761139]]
|
| [[Lorenzo Nicolás Quintana y Llera]]
| data-sort-value="1810" | 1810-05-12<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1886" | 1886-02-18<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Funcionariu|funcionariu]], políticu, [[Periodista|periodista]], [[Escritor|escritor]], [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]], senador del Reinu (1810–1886) ♂
| [[funcionariu]]<br/>[[políticu]]<br/>[[periodista]]<br/>[[escritor]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[senador del Reinu]]
| [[España]]
| [[Cue]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9014459|Q9014459]]
|
| [[José María Montoto López-Vigil]]
| data-sort-value="1818" | 1818-04-28
| data-sort-value="1886" | 1886-03-18
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Abogáu|abogáu]], [[Historiador|historiador]] (1818–1886) ♂
| [[escritor]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[historiador]]
|
| [[España]]
| [[Santolaya (Cabranes)|Santolaya]]
| [[Sevilla]]
|-
| [[:d:Q12388172|Q12388172]]
|
| [[Eugenio Alau]]
| data-sort-value="1816" | 1816
| data-sort-value="1886" | 1886-04-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Médicu|médicu]], políticu, President of the Pontevedra Provincial Diputation, miembru del Senáu español, rector de la Universidá de Valladolid, caderalgu d'universidá (1816–1886) ♂
| [[médicu]]<br/>[[políticu]]
| [[President of the Pontevedra Provincial Diputation]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<br/>[[rector de la Universidá de Valladolid]]<br/>[[caderalgu d'universidá]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Valladolid]]
|-
| [[:d:Q55394673|Q55394673]]
|
| [[Joaquín Rodríguez Espina y García del Real]]
| data-sort-value="1819" | 1819-08-19
| data-sort-value="1887" | 1887-07-10<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu (1819-1887)
| [[militar]]
| [[Capitán Xeneral de les Islles Baleares]]<ref name="ref_60df7c19054245313ed3c13b5f2ceba514bd662835c830d8f99c90b4871fbf02">https://www.boe.es/gazeta/dias/1878/09/30/pdfs/I00946-00948.pdf</ref><br/>[[Capitán Xeneral de Navarra]]<ref name="ref_2a81d8a6fd81a26feb87667caf7fd7fe69ba71b3167ed1727a80ff9a314a057f">https://www.boe.es/gazeta/dias/1885/12/10/pdfs/GMD-1885-344.pdf</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q20535250|Q20535250]]
| [[Ficheru:Victoriano Guisasola y Rodriguez.jpg|center|128px]]
| [[Victoriano Guisasola Rodríguez]]
| data-sort-value="1821" | 1821-08-11<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1888" | 1888-01-20<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| arzobispu asturianu (1821-1888)
| [[presbíteru católicu romanu]]<br/>[[Latin Catholic bishop]]
| [[senador del Reinu]]<ref name="ref_caa41d2399712d3ec342fd019e09dc5c745a8c20f02964d4f41908b8d269af1a">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=1357</ref><br/>[[Roman Catholic Archbishop of Compostela]]<br/>[[bishop of Orihuela]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of Teruel]]<br/>[[Titular Bishop of Dora]]<br/>[[preláu de Ciudá Real]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Santiago de Compostela]]
|-
| [[:d:Q9076431|Q9076431]]
| [[Ficheru:Servando Ruiz Gomez.jpg|center|128px]]
| [[Servando Ruiz Gómez]]
| data-sort-value="1821" | 1821-02-27<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1888" | 1888-08-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu
| [[diplomáticu]]<br/>[[políticu]]
| [[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_1c9f35dabde30a17a25bca115f31f803fd61b66bb3f4eaf3b0abe8afa0dabc2f">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=20297</ref><br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_ca1cabf4fd6408b52fd73050d6d7b37f26248c937423e36a521c912384ce95b5">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2553</ref><br/>[[gobernador civil de Madrid]]<ref name="ref_b783a6cfc90d7153bb32c3f1c8edca2a2247234de9aabcc9cae24ee6043f2d91">https://www.boe.es/gazeta/dias/1870/07/14/pdfs/GMD-1870-195.pdf</ref><ref name="ref_31e1a2256b8f0204db9a0509aa957b5979a1f0eb664480013a610d5757464ace">https://www.boe.es/gazeta/dias/1870/11/19/pdfs/GMD-1870-323.pdf</ref><br/>[[ministru de Facienda]]<ref name="ref_c31141b280652c2e3e8f8e694291678577f215664aa9e9786aebeeec81b7a219">https://www.hacienda.gob.es/sgt/libro%20ministros%20de%20hacienda/ministros-ministras-espana.pdf</ref><br/>[[Minister of State of Spain]]<ref name="ref_52362ea507efbb9046409e3a25d1d2cf32b330a507822b2f09ac015116bcda23">https://www.boe.es/gazeta/dias/1883/10/14/pdfs/GMD-1883-287.pdf</ref><ref name="ref_6c6a0a6dd413c772aeaeda581594db882af9ff31e1cb04f7aad8a8cf62017eb4">https://www.boe.es/gazeta/dias/1884/01/20/pdfs/GMD-1884-20.pdf</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_6ed297856d9a6e554387f1e1ef1f9bd886f2019e6dca633bd9caa592f71002d2">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=27295</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_6d028aca3d92272d58f8b509a856e74b241451b725e5654d35f7c7c8c355afcd">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=28202</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_f96a1486ebf85926dcaf9914f6ae99985b83dcfcb33edefffd050155812701c1">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=30300</ref><br/>[[Senator for Life of Spain]]<ref name="ref_ca1cabf4fd6408b52fd73050d6d7b37f26248c937423e36a521c912384ce95b5">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2553</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_8eed5492430bd357e2b04926e5a364e90a5c704a59b1ca78f1419cda80715cc2">https://racmyp.es/academicos/servando-ruiz-gomez/</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Vigo]]
|-
| [[:d:Q56401692|Q56401692]]
|
| [[Cándido Pieltain y Jove-Huergo]]
| data-sort-value="1822" | 1822-12-02<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1888" | 1888-08-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] militar, políticu, Director-General of the Civil Guard, Captain General of Aragon, General captain of Valencia, Governor and Captain General of Cuba, miembru del Senáu español, Captain General of Galicia, Capitán General de las Vascongadas (1822–1888) ♂; Cross Laureate of Saint Ferdinand, [[Gran Cruz de la Orde de Carlos III]], Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, Grand Cross of the Royal and Military Order of Saint Hermenegild
| [[militar]]<br/>[[políticu]]
| [[Director-General of the Civil Guard]]<br/>[[Captain General of Aragon]]<ref name="ref_0920195e565fc822dbbf26ef8df2aedfa9a20396e5da4250e91c4c7653c6dbbb">https://www.boe.es/gazeta/dias/1868/10/13/pdfs/GMD-1868-287.pdf</ref><br/>[[General captain of Valencia]]<br/>[[Governor and Captain General of Cuba]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<br/>[[Captain General of Galicia]]<br/>[[Capitán General de las Vascongadas]]
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q85794256|Q85794256]]
|
| [[Prado]]
| data-sort-value="1801" | 19th century
| data-sort-value="1888" | 1888-12-28
| [[España|español]] asesín (1801–1888) ♂
| [[asesín]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[La Roquette Prisons]]
|-
| [[:d:Q60464945|Q60464945]]
|
| [[Eugenio Arruti y Pola]]
| data-sort-value="1841" | 1841-06-04<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>1845
| data-sort-value="1889" | 1889-09-13
| pintor asturianu (1841–1889)
| [[pintor]]<br/>[[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Lluanco (parroquia)|Lluanco]]
| [[Donostia]]
|-
| [[:d:Q25423466|Q25423466]]
|
| [[Hilario Nava y Caveda]]
| data-sort-value="1827" | 1827-01-14
| data-sort-value="1889" | 1889-12-28
| [[España|español]] militar, políticu, oficial naval, Diputáu nes Cortes, member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences (1827–1889) ♂; Grand Cross of Naval Merit with white badge, Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, Knight Commander of the Order of Carlos III, Grand Cross of the Royal and Military Order of Saint Hermenegild; member of Real Academia de Ciencies Exautes, Físiques y Naturales
| [[militar]]<br/>[[políticu]]<br/>[[oficial naval]]
| [[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_45172065e77c29c7ba515534774b3858104e5d7a45a3dbaa81735aa42695565e">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(79340)</ref><br/>[[member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences]]<ref name="ref_68ee1a83873a3478d0232c5bbfb2807cc86f9fd39a5a40b74917dea2cfbef863">https://rac.es/sobre-nosotros/miembros/academicos-historicos/numerarios/303/</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
|
|-
| [[:d:Q7756348|Q7756348]]
|
| [[Frai Joaquín Fonseca]]
| data-sort-value="1822" | 1822-11-10<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1890" | 1890-01-18<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritor asturianu (1822–1890)
| [[escritor]]<br/>[[sacerdote católicu]]<br/>[[teólogu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[filósofu]]<br/>[[historiador]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[rector]]
| [[España]]
| [[Siero]]
| [[Ávila]]
|-
| [[:d:Q5725973|Q5725973]]
| [[Ficheru:Parque Municipal Posada Herrera (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Benito de Posada Herrera]]
| data-sort-value="1805" | 1805
| data-sort-value="1890" | 1890-04-29
| políticu y abogáu asturianu (1805–1890)
| [[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[senador del Reinu]]
| [[España]]
| [[Llanes]]
| [[Llanes]]
|-
| [[:d:Q6110207|Q6110207]]
|
| [[Robustiana Armiño]]
| data-sort-value="1821" | 1821-08-20
| data-sort-value="1890" | 1890-06-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| escritora asturiana
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[editor]]<ref name="ref_e55a65abdef33fd269232fe3d6a39c36eab44340faf92f7e7bd701565874eddc">https://www.wechanged.ugent.be/wechanged-database/</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[poeta]]
|
| [[España]]<ref name="ref_e55a65abdef33fd269232fe3d6a39c36eab44340faf92f7e7bd701565874eddc">https://www.wechanged.ugent.be/wechanged-database/</ref>
| [[Xixón]]<ref name="ref_6a38f929902cd3a5068c386ada89d3718c9befac23a96ff936b37da2f22fd781">''[[:d:Q17339738|La España Moderna]]''</ref><ref name="ref_e55a65abdef33fd269232fe3d6a39c36eab44340faf92f7e7bd701565874eddc">https://www.wechanged.ugent.be/wechanged-database/</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_e55a65abdef33fd269232fe3d6a39c36eab44340faf92f7e7bd701565874eddc">https://www.wechanged.ugent.be/wechanged-database/</ref>
|-
| [[:d:Q54823809|Q54823809]]
|
| [[Máximo Fuertes Acevedo]]
| data-sort-value="1832" | 1832-12-09<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref><ref name="ref_34069fd4a62e38d3fcea0e73a87ae2bc41b0a600e91f0ce9aa3923956886f585">''[[:d:Q11789729|NUKAT]]''</ref>
| data-sort-value="1890" | 1890-07-01<ref name="ref_71889559b6ae433a740b8982418ac464a608645d811250d029b8c9c675586aa5">''[[:d:Q4903493|Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]]''</ref><ref name="ref_34069fd4a62e38d3fcea0e73a87ae2bc41b0a600e91f0ce9aa3923956886f585">''[[:d:Q11789729|NUKAT]]''</ref>
| caderalgu universitariu asturianu (1832–1890)
| [[investigador]]<br/>[[escritor]]<br/>[[profesor titular]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5848805|Q5848805]]
| [[Ficheru:Estanislao Suárez Inclán, en La Ilustración Española y Americana.jpg|center|128px]]
| [[Estanislao Suárez Inclán]]
| data-sort-value="1822" | 1822-05-07<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1890" | 1890-09-19<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| políticu asturianu (1822–1890)
| [[políticu]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[periodista]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]<br/>[[gobernador civil de Cuenca]]<br/>[[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_147b2c3067ca49b30723a72bc7d05c687c5870af94e9563d1d2b986a61acb51f">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=2850</ref>
| [[España]]
| [[Avilés]]
|
|-
| [[:d:Q18954974|Q18954974]]
| [[Ficheru:Retrato de Gumersindo Díaz, de Valeriano Domínguez Bécquer.JPG|center|128px]]
| [[Gumersindo Díaz]]
| data-sort-value="1841" | 1841<ref name="ref_0548d7d48ed61c25e190cbec98ec871e6914df42cee2ab567154fdf8a8902eef">http://institucional.us.es/revistas/arte/09/12%20perez%20calero.pdf</ref>
| data-sort-value="1891" | 1891<ref name="ref_0548d7d48ed61c25e190cbec98ec871e6914df42cee2ab567154fdf8a8902eef">http://institucional.us.es/revistas/arte/09/12%20perez%20calero.pdf</ref>
| pintor asturianu (1841–1891)
| [[pintor]]<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_ecfd001ef46324f831746b497fcdbc5fb3ca6f5f60ddcec439a52fe5860759d7">''[[:d:Q17502094|Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX (1868-1869)]]''</ref>
|
|-
| [[:d:Q21496109|Q21496109]]
| [[Ficheru:Manuel Ibáñez Posada.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Ibáñez Posada]]
| data-sort-value="1838" | 1838-09-14
| data-sort-value="1891" | 1891-05-07
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]], banqueru, indianu (1838–1891) ♂
| [[empresariu]]<br/>[[banqueru]]<br/>[[indianu]]
|
| [[España]]
| [[Colombres (parroquia)|Colombres]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q116867159|Q116867159]]
|
| [[Mariano Menéndez Valdés]]
| data-sort-value="1840" | 1840-01<ref name="ref_4611f63d5f9c9828aef5b02bd2077ea7052ab5f6612c2c2ebb289d19f870ec86">https://www.lne.es/cuencas/2012/01/30/mariano-menendez-valdes-20953961.html</ref>
| data-sort-value="1891" | 1891-05-08<ref name="ref_4611f63d5f9c9828aef5b02bd2077ea7052ab5f6612c2c2ebb289d19f870ec86">https://www.lne.es/cuencas/2012/01/30/mariano-menendez-valdes-20953961.html</ref>
| políticu asturianu (1849–1891)
| [[políticu]]
|
| [[España]]
| [[L'Aldea (El Condao)|L'Aldea]]<ref name="ref_4611f63d5f9c9828aef5b02bd2077ea7052ab5f6612c2c2ebb289d19f870ec86">https://www.lne.es/cuencas/2012/01/30/mariano-menendez-valdes-20953961.html</ref>
| [[Bataan]]<ref name="ref_4611f63d5f9c9828aef5b02bd2077ea7052ab5f6612c2c2ebb289d19f870ec86">https://www.lne.es/cuencas/2012/01/30/mariano-menendez-valdes-20953961.html</ref>
|-
| [[:d:Q122222146|Q122222146]]
|
| [[Francisco Méndez de Vigo]]
| data-sort-value="1806" | 1806-11-11
| data-sort-value="1891" | 1891-11-30<br/>1891-11-28
| políticu y escritor asturianu (1806-1891)
| [[políticu]]<br/>[[escritor]]
| [[alcalde d'Uviéu]]<br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<br/>[[Presidente de la Diputación Provincial de Oviedo]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q100968484|Q100968484]]
|
| [[Leopoldo Palacio Valdés]]
| data-sort-value="1867" | 1867
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[España|español]] [[Abogáu|abogáu]], [[Escritor|escritor]], [[Periodista|periodista]] (1867–1892) ♂
| [[abogáu]]<br/>[[escritor]]<br/>[[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Llaviana]]
|-
| [[:d:Q108276726|Q108276726]]
|
| [[Antonio Peláez Campomanes]]
| data-sort-value="1811" | 1811-06-13<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1892" | 1892-05-23<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu (1811-1892)
| [[militar]]<br/>[[diputáu]]<br/>[[líder militar]]
| [[Comandancia Xeneral de Ceuta]]
| [[España]]
| [[Sorriba (parroquia)|Sorriba]]
|
|-
| [[:d:Q21507128|Q21507128]]
|
| [[Tomás Tuero]]
| data-sort-value="1851" | 1851
| data-sort-value="1892" | 1892
| periodista asturianu (1851–1892)
| [[periodista]]
|
| [[España]]
| [[Arroes]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5696624|Q5696624]]
| [[Ficheru:Retrato de Anselmo Cifuentes, por Ignacio Suárez Llanos, 1871 - 52024815940.jpg|center|128px]]
| [[Anselmo Cifuentes]]
| data-sort-value="1833" | 1833
| data-sort-value="1892" | 1892
| [[España|español]] [[Empresariu|empresariu]], políticu (1833–1892) ♂; Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, Knight Grand Officer of the Order of Carlos III
| [[empresariu]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q55837022|Q55837022]]
|
| [[Francisco Fernández Cardin]]
| data-sort-value="1820" | 1820<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1893" | 1893<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] person (1820–1893) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q55031187|Q55031187]]
|
| [[Joaquín María Fernández Cardín]]
| data-sort-value="1820" | 1820
| data-sort-value="1893" | 1893-06-20
| matemáticu español
| [[matemáticu]]<br/>[[profesor]]
|
| [[España]]
| [[Principáu d'Asturies]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9096756|Q9096756]]
| [[Ficheru:Xuanon de Cabanaquinta.jpg|center|128px]]
| [[Xuanón de Cabañaquinta]]
| data-sort-value="1821" | 1821
| data-sort-value="1894" | 1894
| [[España|español]] person (1821–1894) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Ayer]]
|
|-
| [[:d:Q13146993|Q13146993]]
| [[Ficheru:Dionisio Fierros - Autorretrato -1866.jpg|center|128px]]
| [[Dionisio Fierros]]
| data-sort-value="1827" | 1827-05-05<ref name="ref_7e05d923fa6ee864b13cb873ddb678990e931ade398a53e6236ea66087b43eae">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/fierros-alvarez-dionisio%2F3a244081-dfc7-4e30-9f5d-ff636f7af0c9</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_7d78386158a5b30f9f6be58289781afd393dfd749b01c142c10d06337a9a48fa">''[[:d:Q13146993|Dionisio Fierros]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>1830<ref name="ref_75f410066e7f65c92af7e5e0cb4798bd37f034883b838792a166eee2264e9e11">''[[:d:Q17299517|RKDartists]]''</ref>
| data-sort-value="1894" | 1894-06-24<ref name="ref_7e05d923fa6ee864b13cb873ddb678990e931ade398a53e6236ea66087b43eae">https://www.museodelprado.es/coleccion/artista/fierros-alvarez-dionisio%2F3a244081-dfc7-4e30-9f5d-ff636f7af0c9</ref><ref name="ref_078be4ee0cf762bd43679872a4c528c474484380677ad50c8f99aa365405a7b1">''[[:d:Q19938912|autoridaes BNF]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| pintor asturianu (1827–1894)
| [[pintor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
|
| [[España]]
| [[Vaḷḷouta (parroquia)|Vaḷḷouta]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q20535533|Q20535533]]
| [[Ficheru:Mariano Cancio Villaamil.JPG|center|128px]]
| [[Mariano Cancio Villaamil]]
| data-sort-value="1824" | 1824-11-07
| data-sort-value="1894" | 1894-07-28
| políticu asturianu (1824–1894)
| [[políticu]]
| [[miembru del Senáu español]]<ref name="ref_0a52105b5cf2f75b81b5562e9271b2210f1a1a9bd540f223daf60c9563897bf8">http://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=540</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_c332198a856f801755221abad2a64f0587f5ee456399a9faacec981645971a69">https://www.congreso.es/es/web/guest/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(20430)</ref><br/>[[member of the Cortes during the reign of Isabel II]]<ref name="ref_c332198a856f801755221abad2a64f0587f5ee456399a9faacec981645971a69">https://www.congreso.es/es/web/guest/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(20430)</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_a742c127367ef44127923d99f7158bc6a6896033af621a9f5580b8fda7689742">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_texto=cancio&_historicodiputados_nombre=&_historicodiputados_genero=&_historicodiputados_tituloNobiliario=&_historicodiputados_eleccionesDesde=&_historicodiputados_eleccionesHasta=&_historicodiputados_division=&_historicodiputados_circDistrito=&_historicodiputados_circunscripcion=&_historicodiputados_distrito=&_historicodiputados_assu=&_historicodiputados_fraccion=&_historicodiputados_fechaAltaDesde=&_historicodiputados_fechaAltaHasta=&_historicodiputados_fechaBajaDesde=&_historicodiputados_fechaBajaHasta=&_historicodiputados_orden=0&_historicodiputados_nume=27225</ref>
| [[España]]
| [[Uviéu]]
|
|-
| [[:d:Q2712900|Q2712900]]
| [[Ficheru:Retrato de Ceferino Gonzalez Diaz Tuñon.jpg|center|128px]]
| [[Frai Zeferino González]]
| data-sort-value="1831" | 1831-01-28<ref name="ref_85bec4e01d338ad3f9cb549c7c2b31a9cd6f918e09809a535e0a173909bc2665">''[[:d:Q18908018|Ensayo de un catálogo de periodistas españoles del siglo XIX (1903-1904)]]''</ref><ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref><br/>1821-01-28
| data-sort-value="1894" | 1894-11-29<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], políticu, sacerdote católicu, obispu católicu, regular priest, [[Arzobispu|arzobispu]], filósofu, teólogu católicu, presbiter-bíboros, senador del Reinu, Roman Catholic Bishop of Malaga, Roman Catholic Bishop of Cordoba, archbishop of Toledo, Roman Catholic Archbishop of Seville, Patriarch of West Indies, Member of the Royal Spanish Academy, Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences, [[Cardenal]] (1831–1894) ♂; Gran Cruz de la Orde de Sabela la Católica, [[Gran Cruz de la Orde de Carlos III]]; member of Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques, [[Real Academia Española]]
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[sacerdote católicu]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[obispu católicu]]<br/>[[regular priest]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[arzobispu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[filósofu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[teólogu católicu]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[cardinal priest]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[senador del Reinu]]<ref name="ref_7f55347aea3b5184c9f8d74a08a87228e59790abcb286e6d1858711a1fbbfd5e">https://www.senado.es/web/conocersenado/senadohistoria/senado18341923/senadores/fichasenador/index.html?id1=5108&id2=N</ref><br/>[[Roman Catholic Bishop of Malaga]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of Cordoba]]<br/>[[archbishop of Toledo]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Seville]]<br/>[[Patriarch of West Indies]]<br/>[[Member of the Royal Spanish Academy]]<ref name="ref_2037cb22e1a33be7fbd0db58e7e38f6310d7b2a4f81b6dcdc629f8c036e5c2a1">https://www.rae.es/academico/ceferino-gonzalez-electo-1893</ref><br/>[[Academic of the Royal Academy of Moral and Political Sciences]]<ref name="ref_2cd1e86918c2b45b740aba577f1924696faf1af350f3f24267b6ada916c968ec">https://racmyp.es/academicos/fray-ceferino-gonzalez-y-diaz-tunon/</ref><br/>[[Cardenal]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref>
| [[España]]
| [[Villoria (parroquia)|Villoria]]<ref name="ref_85bec4e01d338ad3f9cb549c7c2b31a9cd6f918e09809a535e0a173909bc2665">''[[:d:Q18908018|Ensayo de un catálogo de periodistas españoles del siglo XIX (1903-1904)]]''</ref>
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5888521|Q5888521]]
| [[Ficheru:Guillermo Estrada y Villaverde, en La Ilustración Española y Americana.jpg|center|128px]]
| [[Guillermo Estrada]]
| data-sort-value="1834" | 1834-05-23
| data-sort-value="1894" | 1894-12-27
| [[España|español]] [[Xurista|xurista]], profesor titular, [[Periodista|periodista]], políticu, caderalgu d'universidá, Member of the Congress during Sexenio Democrático (1834–1894) ♂; member of [[Real Academia de la Historia]]; child of Francisco de Borja Estrada
| [[xurista]]<br/>[[profesor titular]]<br/>[[periodista]]<br/>[[políticu]]
| [[caderalgu d'universidá]]<br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]
| [[España]]
| [[cai Carpio]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q58847255|Q58847255]]
|
| [[Faustino García Roel]]
| data-sort-value="1821" | 1821-05-05
| data-sort-value="1895" | 1895
| médicu asturianu (1821–1895)
| [[médicu]]
|
| [[España]]
| [[Cecea (parroquia)|Cecea]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q2919830|Q2919830]]
| [[Ficheru:1895-03-15, La Ilustración Española y Americana, Página 160 (cropped) Teodoro Cuesta.jpg|center|128px]]
| [[Teodoro Cuesta]]
| data-sort-value="1829" | 1829-11-09<ref name="ref_cb7e3691f7e193dcee107c8f43e696dbf8e7ab31ee607bd50e722e0bab724f03">''[[:d:Q523660|International Music Score Library Project]]''</ref>
| data-sort-value="1895" | 1895-02-01<ref name="ref_cb7e3691f7e193dcee107c8f43e696dbf8e7ab31ee607bd50e722e0bab724f03">''[[:d:Q523660|International Music Score Library Project]]''</ref>
| escritor asturianu (1829–1895)
| [[escritor]]<br/>[[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Mieres]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q4891783|Q4891783]]
| [[Ficheru:1895-03-15, La Ilustración Española y Americana, Página 160 (cropped) Juan María Acebal y Gutiérrez.jpg|center|128px]]
| [[Xuan María Acebal]]
| data-sort-value="1815" | 1815-03-08
| data-sort-value="1895" | 1895-02-11<ref name="ref_ce7fd101434d03a4ff516339a6ec16dd931e0348d655c404d9d735117ffb662b">http://araz.net/escritores/acebal.htm</ref>
| escritor asturianu (1815-1895)
| [[poeta]]<br/>[[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]<ref name="ref_ce7fd101434d03a4ff516339a6ec16dd931e0348d655c404d9d735117ffb662b">http://araz.net/escritores/acebal.htm</ref>
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q50672096|Q50672096]]
| [[Ficheru:Alejandrino Menéndez de Luarca.png|center|128px]]
| [[Alejandrino Menéndez de Luarca]]
| data-sort-value="1835" | 1835
| data-sort-value="1895" | 1895-03-30
| políticu asturianu
| [[políticu]]
| [[Diputáu nel Congresu de los Diputaos d'España]]
| [[España]]
| [[Ḷḷuarca (parroquia)|Ḷḷuarca]]
|
|-
| [[:d:Q106498983|Q106498983]]
| [[Ficheru:1895-07-20, La Campana de Gracia, Fermín Villamil.jpg|center|128px]]
| [[Fermín Villamil]]
| data-sort-value="1820" | 1820
| data-sort-value="1895" | 1895-07-10
| abogáu, políticu y periodista asturianu (1820–1895)
| [[políticu]]<br/>[[abogáu]]<br/>[[periodista]]
| [[gobernador civil d'Uviéu]]<ref name="ref_917c83d63fcc441fd6ae0f3e5f24951e05278564e065cd179e457e63e8899981">https://www.boe.es/gazeta/dias/1873/08/27/pdfs/GMD-1873-239.pdf</ref><ref name="ref_350e7601bca56947b00c2c899ea7a5bedfe0d67a18f5a26d0517d20011d82270">https://www.boe.es/gazeta/dias/1873/02/27/pdfs/GMD-1873-58.pdf</ref><br/>[[gobernador civil d'A Coruña]]<ref name="ref_e364c12b2745dafee359ac1552fff6d378a16cc9e0913566155f92514d48c28b">https://www.boe.es/gazeta/dias/1873/10/08/pdfs/GMD-1873-281.pdf</ref><br/>[[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_d99ba3cad2ad4b87a2090a17ce26468ccad2d416ceff8189620c80b9e4da0e6f">https://www.congreso.es/ca/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=indiceDiputado&_historicodiputados_ndip=(120340)</ref>
| [[España]]
| [[Serantes (parroquia)|Serantes]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q107365827|Q107365827]]
|
| [[Ángel García Peláez]]
| data-sort-value="1858" | 1858-08-19<ref name="ref_e1b021e973e094e243c976d72b5414731134c91dd0de0ec1b644e7ffb9fb3871">https://asturies.com/espaciuytiempu/escritores/angel-garcia-pelaez-angel-de-la-moria</ref>
| data-sort-value="1895" | 1895-08-15<ref name="ref_e1b021e973e094e243c976d72b5414731134c91dd0de0ec1b644e7ffb9fb3871">https://asturies.com/espaciuytiempu/escritores/angel-garcia-pelaez-angel-de-la-moria</ref>
| sacerdote y poeta asturianu (1858–1896)
| [[sacerdote]]<br/>[[escritor]]<br/>[[poeta]]
|
| [[España]]
| [[Llanes]]<ref name="ref_e1b021e973e094e243c976d72b5414731134c91dd0de0ec1b644e7ffb9fb3871">https://asturies.com/espaciuytiempu/escritores/angel-garcia-pelaez-angel-de-la-moria</ref><ref name="ref_4751fe8c426a41622c81e6c5616a3a8e1cd459b5b4d0a8430b0864135ae4ec47">http://www.araz.net/escritores/angelmor.htm</ref>
| [[Llanes]]<ref name="ref_e1b021e973e094e243c976d72b5414731134c91dd0de0ec1b644e7ffb9fb3871">https://asturies.com/espaciuytiempu/escritores/angel-garcia-pelaez-angel-de-la-moria</ref>
|-
| [[:d:Q53548974|Q53548974]]
| [[Ficheru:Laurent-evaristo escalera.jpg|center|128px]]
| [[Evaristo Escalera]]
| data-sort-value="1833" | 1833<ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| data-sort-value="1896" | 1896<ref name="ref_7d5a9289c3f1552ca1c6daed7f2742515fbfc699975b5a7776aef96f75868c5b">''[[:d:Q89570027|Autoritats UB]]''</ref><ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], [[Periodista|periodista]], [[Funcionariu|funcionariu]], gobernador civil d'Alacant (1833–1896) ♂
| [[escritor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[periodista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[funcionariu]]
| [[gobernador civil d'Alacant]]<ref name="ref_19b2284062d41773439985711385fea105053b96ab5eee96fb8ad740a12f6bbb">http://gicesxix.uab.es/showAutor.php?idA=109</ref>
| [[España]]
| [[La Pola Siero]]
| [[Madrid]]<ref name="ref_5a8f446232616f08b7d648835d0eeaa90a2ac950f0d35539ceaed1692682e043">https://books.google.es/books?id=e1hu8yg85akC&pg=PA19</ref>
|-
| [[:d:Q5759991|Q5759991]]
| [[Ficheru:Ceferino Suárez Bravo.jpg|center|128px]]
| [[Ceferino Suárez Bravo]]
| data-sort-value="1824" | 1824-12-13<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1896" | 1896<ref name="ref_752039a3d4349114f36117b1e3bec7879c6e4d50bc5b78d3498e8d2042c69a34">''[[:d:Q50358336|datos.bne.es]]''</ref>
| escritor asturianu
| [[escritor]]
|
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Barcelona]]
|-
| [[:d:Q5656672|Q5656672]]
| [[Ficheru:1894-01-15, La Ilustración Española y Americana, Acisclo Fernández Vallín (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Acisclo Fernández Vallín]]
| data-sort-value="1825" | 1825-11-17<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1896" | 1896-05-25<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| matemáticu asturianu (1825–1896)
| [[matemáticu]]
| [[direutor]]<br/>[[caderalgu d'universidá]]<br/>[[member of the Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences]]<ref name="ref_a28dc3d4ea313f1e5cbc398da597457a250c8755b05aaaeebe66b14b5f87d78c">https://rac.es/sobre-nosotros/miembros/academicos-historicos/numerarios/259/</ref>
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q9028035|Q9028035]]
| [[Ficheru:Manuel Pedregal.jpg|center|128px]]
| [[Manuel Pedregal y Cañedo]]
| data-sort-value="1831" | 1831-04-12
| data-sort-value="1896" | 1896-07-22
| políticu asturianu (1831–1896)
| [[políticu]]
| [[Member of the Congress during Sexenio Democrático]]<ref name="ref_54d297ae6ce8525fca32b93952ff50e83def9a309aef230fb3fa35e3ad9835db">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=31277</ref><br/>[[gobernador civil d'A Coruña]]<br/>[[ministru de Facienda]]<ref name="ref_3581a6171a42fc17d40d4626c31ab301a1559741d0ab58d1222a2201addf193a">https://www.hacienda.gob.es/SGT/libro%20ministros%20de%20hacienda/ministros-ministras-espana.pdf</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_377530465c66fd9bcad10be85baba9e84be6b87ff6a3bed08a6df49fd9722be9">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=34337</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_9d6b86f17bfe5d7432217fb8edf394d540e8273f14d4dd16c8438413adedc8d8">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=36365</ref><ref name="ref_943155538c8b483905b4355172eca9cefe30b4bbcb0b48b9be1467c20ad9f035">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=37329</ref><br/>[[Diputáu nes Cortes]]<ref name="ref_988f62344baa13c06fa4f8d9b85db6f436a3cf1852a82885ace26a54f2d5d7e7">https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=38278</ref>
| [[España]]
| [[Grau]]
| [[Madrid]]
|-
| [[:d:Q5771851|Q5771851]]
| [[Ficheru:Bartolomé maura-Retrato de Claudio Alvargonzález.jpg|center|128px]]
| [[Claudio Alvargonzález Sánchez]]
| data-sort-value="1816" | 1816-08-09<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| data-sort-value="1896" | 1896-08-21<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| marineru asturianu (1816–1896)
| [[marineru]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Xixón]]
|-
| [[:d:Q17994170|Q17994170]]
|
| [[Domingo Fernández Vinjoy]]
| data-sort-value="1828" | 1828-05-12
| data-sort-value="1897" | 1897-04-11
| [[España|español]] person (1828–1897) ♂
|
|
| [[España]]
| [[Castropol]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q6158900|Q6158900]]
|
| [[Valentín Rivero]]
| data-sort-value="1817" | 1817-02-14
| data-sort-value="1897" | 1897-07-30
| [[Méxicu|mexicanu]]-[[España|español]]-[[Virreinatu de Nueva España|virreinatu de nueva españa]] [[Empresariu|empresariu]], [[Diplomáticu|diplomáticu]] (1817–1897) ♂
| [[empresariu]]<br/>[[diplomáticu]]
|
| [[Méxicu]]<br/>[[España]]<br/>[[Virreinatu de Nueva España]]
| [[Xixón]]
| [[Monterrey]]
|-
| [[:d:Q110653828|Q110653828]]
| [[Ficheru:1898-02-08, La Ilustración Española y Americana, José Pertierra y Albuerne (cropped).jpg|center|128px]]
| [[José Pertierra y Albuerne]]
| data-sort-value="1851" | 1851-05-25
| data-sort-value="1898" | 1898-01-21
| políticu y médicu asturianu (1851–1898)
| [[médicu]]<br/>[[políticu]]
| [[Diputáu nes Cortes]]
| [[España]]
| [[Samartín de Lluiña]]
| [[Cienfuegos]]
|-
| [[:d:Q140307249|Q140307249]]
|
| [[Juan Mon]]
| data-sort-value="1828" | 1828<ref name="ref_0e8ca82362ec811ae7fa2f6463b31fe39751b3caaeef927bc1708ebf0c623852">https://datos.bne.es/persona/XX5078520.html</ref>
| data-sort-value="1898" | 1898-06-23
| [[España|español]] [[Fotógrafu|fotógrafu]] (1828–1898) ♂
| [[fotógrafu]]<ref name="ref_0e8ca82362ec811ae7fa2f6463b31fe39751b3caaeef927bc1708ebf0c623852">https://datos.bne.es/persona/XX5078520.html</ref>
|
| [[España]]
| [[Talarén]]<ref name="ref_0e8ca82362ec811ae7fa2f6463b31fe39751b3caaeef927bc1708ebf0c623852">https://datos.bne.es/persona/XX5078520.html</ref>
| [[Madrid]]<ref name="ref_0e8ca82362ec811ae7fa2f6463b31fe39751b3caaeef927bc1708ebf0c623852">https://datos.bne.es/persona/XX5078520.html</ref>
|-
| [[:d:Q5444959|Q5444959]]
| [[Ficheru:Fernando Villaamil.jpg|center|128px]]
| [[Fernando Villaamil]]
| data-sort-value="1845" | 1845-11-23
| data-sort-value="1898" | 1898-07-03<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| marín militar asturianu (1845–1898)
| [[esplorador]]<br/>[[oficial naval]]<br/>[[políticu]]
|
| [[España]]
| [[Serantes (parroquia)|Serantes]]
| [[Santiago de Cuba]]
|-
| [[:d:Q6100154|Q6100154]]
|
| [[Ramón Álvarez Menéndez]]
| data-sort-value="1832" | 1832
| data-sort-value="1898" | 1898-07-26
| empresariu asturianu (1832–1898)
| [[empresariu]]
|
| [[España]]
| [[Xixón]]
| [[Baler]]
|-
| [[:d:Q121267264|Q121267264]]
|
| [[Leoncio Cid y Farpón]]
| data-sort-value="1856" | 1856-09-12
| data-sort-value="1898" | 1898-10-31
| [[España|español]] [[Escritor|escritor]], políticu, [[Profesor|profesor]], [[Periodista|periodista]], [[Historiador|historiador]], alcalde d'Ávila (1856–1898) ♂; member of [[Real Academia de la Historia]]
| [[escritor]]<br/>[[políticu]]<br/>[[profesor]]<br/>[[periodista]]<br/>[[historiador]]
| [[alcalde d'Ávila]]
| [[España]]
| [[Avilés]]
| [[Ávila]]
|-
| [[:d:Q50293248|Q50293248]]
| [[Ficheru:Alejandro Argüelles.png|center|128px]]
| [[Alejandro Argüelles]]
| data-sort-value="1839" | 1839-02
| data-sort-value="1899" | 1899-04-03<ref name="ref_b0af0312e7e83c1ad37a1c934ae7c84a1e77e7fb58d44316f715642bc8f1c0f4">''[[:d:Q41705771|Diccionario biográfico español]]''</ref>
| militar asturianu
| [[militar]]
|
| [[España]]
| [[Llimanes (Uviéu)|Llimanes]]
| [[Uviéu]]
|-
| [[:d:Q5995637|Q5995637]]
| [[Ficheru:Marcelino Menendez Pintado.jpg|center|128px]]
| [[Marcelino Menéndez Pintado]]
| data-sort-value="1823" | 1823-09-26
| data-sort-value="1899" | 1899-05-13
| matemáticu asturianu (1823–1899)
| [[matemáticu]]
| [[profesor d'enseñanza secundaria]]
| [[España]]
| [[Castropol]]
| [[Santander]]
|-
| [[:d:Q20533992|Q20533992]]
|
| [[Álvaro Armada Valdes]]
| data-sort-value="1817" | 1817-05-11
| data-sort-value="1899" | 1899-06-23
| políticu asturianu (1817–1899)
| [[políticu]]<br/>[[escritor]]
| [[miembru del Senáu español]]
| [[España]]
| [[Uviéu]]
| [[Xixón]]
|}
----
∑ 116 items.
{{Wikidata list end}}
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:llistes d'Asturies]]
6r0r8dr9b23eyhqepwfbbyrsxf40g5k
Rosa Rodríguez Menéndez
0
278147
4527175
4384474
2026-09-10T18:29:48Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527175
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''Rosa Rodríguez Menéndez''' {{nym}}, conocida como '''Rosa Cunqueira''', foi una artesana, panderetera, divulgadora y escritora [[Asturies|asturiana]], que impulsó'l movimientu en defensa de la cultura popular asturiana y de les tradiciones de los ''[[Contorna de los Cunqueiros|cunqueiros]]'', los artesanos torneros de la madera. En 2022 foi reconocida como Muyer Rural d'Asturies pol so papel como referente de l'artesanía y el caltenimientu de la cultura asturiana tradicional. Finó en 2024 por cuenta de un accidente d'autobús asocedíu en Mestre, [[Venecia]], n'ochobre de 2023.
== Trayectoria ==
Rosa Cunqueira nació en Sisterna, pueblu de cunqueiros o [[Tixileiro|tixileiros]] del conceyu de Ibias, na llende con [[Degaña]]. Vivió en Valencia y Uviéu, onde estudió Formación Profesional nel Orfanatu Mineru. Tornó a [[Zarréu (parroquia)|Zarréu]] con 18 años y montó una peluquería. Casóse y marchó a vivir a [[Trabáu]]. Tuvo dos fíos.<ref name=":10">{{cita web |url=https://www.redr.es/es/noticias/rosa-rodriguez-menendez-reconocida-como-mujer-rural-de-asturias-2022-por-reader-las-mujeres-cunqueiras-eran-unas-luchadoras-que-sobrevivian-sin-economia-ninguna/|títulu=Rosa Rodríguez Menéndez, reconocida como Mujer Rural de Asturias 2022 por READER: “Las mujeres cunqueiras eran unas luchadoras que sobrevivían sin economía ninguna”|idioma=es|obra=www.redr.es|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
Dempués foi guía nel [[Parque Natural de les Fontes del Narcea, Degaña ya Ibias]] y nel sector del turismu rural en [[Cangas del Narcea]]. Darréu incorporóse al Xoril del Cunqueiru, un taller y tienda d'artesanía y ecoturismu onde se caltién l'oficiu de torneiro cunqueiru o tixileiro y onde Rosa trabayó al pie del so fíu mayor, Víctor en un proyectu autoxestionáu y autofinanciáu onde s'entamen alcuentros de música tradicional y d'oficios tradicionales.<ref>{{cita web |url=https://www.lne.es/asturianos/degana/2023/07/31/victor-garcia-joven-guardian-cultura-90499790.html|títulu=Víctor García, el joven guardián de la cultura de los cunqueiros de Trabáu|último=Lagar|primero=Eduardo|fecha=2023-07-31|idioma=es|obra=La Nueva España|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref name=":13">{{cita web|url=https://fuentesdelnarcea.com/punto_interes/el-rincon-cunqueiro/|títulu=La Guarida del Cunqueiru|último=Redonda|primero=Idea|idioma=es|obra=Asociación de Turismo Rural Fuentes del Narcea|fechaaccesu=2025-05-28|urlarchivu=https://web.archive.org/web/20250527161417/https://fuentesdelnarcea.com/punto_interes/el-rincon-cunqueiro/|fechaarchivu=2025-05-27}}</ref>
En 2022 recibió'l gallardón Muyer Rural d'Asturies 2022 que concede la Rede Asturiana de Desenvolvimientu Rural (READER). Apurrióse-y el 15 d'ochobre d'esi añu con motivu del [[Día Internacional de les Muyeres Rurales]] en [[Rusecu (Sobrescobiu)|Ruseco]], [[Sobrescobiu]]. Reconocióse-y el so papel como referente de l'artesanía y el caltenimientu de la cultura asturiana tradicional.<ref name=":9">{{cita web |url=https://www.altonarceamuniellos.org/11947254/noticias/rosa-cunqueira-mujer-rural-2022|títulu=Rosa Cunqueira, Mujer Rural 2022 {{!}} GDR Alto Narcea|obra=www.altonarceamuniellos.org|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":12">{{cita web |url=https://www.lavozdeasturias.es/noticia/asturias/2022/09/26/rosa-rodriguez-guarida-cunqueiru-premio-mujer-rural-asturias-2022/00031664195355651531275.htm|títulu=Rosa Rodríguez, de La Guarida del Cunqueiru, premio Mujer Rural de Asturias 2022|fecha=2022-09-26|idioma=es|obra=La Voz de Asturias|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
En 2023 protagonizó, al pie del so fíu Víctor, la película documental ''Il Mulín'', del director Álex Galán.<ref>{{cita web |url=https://www.elcomercio.es/culturas/alex-galan-il-mulin-pelicula-llamada-permitir-autogestion-pueblos-20230915165518-nt.html|títulu=«La película es una llamada a permitir la autogestión en los pueblos»|último=Estrada|primero=Pablo A. Marín|fecha=2023-09-15|idioma=es|obra=El Comercio: Diario de Asturias|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref>{{cita web |url=https://nuevarevolucion.es/alex-galan-autogobernarse-es-lo-mas-revolucionario-que-puede-hacer-un-pueblo-porque-eso-deja-anulada-a-la-administracion/|títulu=Álex Galán: 'Autogobernarse es lo más revolucionario que puede hacer un pueblo porque eso deja anulada a la administración' {{!}} NR {{!}} Periodismo alternativo|último=|primero=<img Alt=''|fecha=2025-02-27|idioma=es|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
Foi amás la única escritora en ''cunqueiro'', variante del [[asturianu]]. En 2011 publicó'l poemariu "Suenos.Versos cunqueiros". La so segunda edición salió 12 años dempués, en xineru de 2023. Presentóse incorporando tamién el formatu [[audiollibru]] grabáu pola mesma autora nel estudiu de Cuatro Gotes Producciones de Xixón.<ref>{{cita web |url=https://www.lne.es/occidente/2011/02/10/rosa-cunqueira-presenta-suenos-libro-21158152.html|títulu=Rosa Cunqueira presenta «Suenos», su libro de poemas, en Cangas del Narcea|fecha=2011-02-10|idioma=es|obra=La Nueva España|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref name=":11">{{cita web |url=https://asturies.com/noticies/esta-edicion-de-suenos-ia-algo-importante-pa-mi-por-el-qr-pa-que-sescuite-afirma-rosa|títulu=“Esta edición de ‘Suenos’ ía algo importante pa mi por el QR, pa que s’escuite”, afirma Rosa Cunqueira|obra=Asturies.com|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref>{{cita web |url=https://xixonaldia.com/rosa-cunqueira-presenta-esti-martes-suenos-versos-cunqueiros-en-xixon/|títulu=Rosa Cunqueira presenta esti martes "Suenos. Versos Cunqueiros" en Xixón|último=xixonaldia|fecha=2023-08-28|idioma=es|obra=Xixón al día|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref>{{cita web |url=https://pegadosalatierra.elcomercio.es/victor-garcia-la-guarida-del-cunqueiro-degana-asturias/|títulu=«Si no te adaptas a los tiempos, trabajar en un oficio ancestral es imposible» - Pegados a la Tierra|fecha=2023-07-30|idioma=es|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
Impulsó la creación de la primer edición del "Cachu Fest" (el concu tradicional de madera nel que se bebía'l vinu nos conceyos d'Ibias y Degaña), un eventu cultural, musical, gastronómicu y etnográficu que se celebró en [[Trabáu]], Degaña, en setiembre de 2023.<ref>{{cita web |url=https://www.eldiario.es/asturias/cachu-fest-festival-degana-asturias-reivindica-derecho-territorios-no-morir-silencio_1_10533212.html|títulu=El 'Cachu Fest', el festival que desde Degaña (Asturias) reivindica el derecho de los territorios a no morir en silencio|último=Plaza|primero=Elena|fecha=2023-09-22|idioma=es|obra=ElDiario.es|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.eldiario.es/asturias/cachu-fest-punetazo-mesa-trabau-suroccidente-asturiano-clama-no-extinguirse_3_10541521.html|títulu='Cachu Fest' el puñetazo en la mesa de Trabáu y el suroccidente asturiano que clama por no extinguirse|último=Asturias|primero=elDiario es|fecha=2023-09-25|idioma=es|obra=ElDiario.es|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
== Accidente y fallecimientu ==
Rosa Rodríguez y el so hermanu Miguel Ángel resultaron mancaos nun accidente de tráficu asocedíu'l 3 d'ochobre de 2023 en Mestre, cerca de Venecia. Taben pasando unes vacaciones n'Italia. Formaben parte d'una escursión organizada y viaxaben nun autobús que se salió de la carretera nun pasu eleváu y cayó dende un altor de 15 metros. 19 persones finaron nel actu. Rosa resultó mancada de gravedá y finó meses dempués nel Hospital de Padua onde s'atopaba ingresada tres l'accidente. Presentaba politraumatismos y quemadures de gravedá que nun superó. Finó'l 4 d'abril de 2024.<ref name=":0">{{cita web |url=https://www.eldiario.es/asturias/rosa-cunqueira-mujer-rural-asturias-2022-hermano-heridos-accidente-autobus-venecia_1_10572959.html|títulu=Rosa Cunqueira, 'Mujer Rural de Asturias 2022' y su hermano, entre los heridos del accidente de autobús en Venecia|último=Asturias|primero=elDiario es|fecha=2023-10-05|idioma=es|obra=ElDiario.es|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":1">{{cita web |url=https://www.lne.es/occidente/2023/10/26/recuperacion-cunqueira-tablado-ingresada-italia-93809203.html|títulu=La recuperación de la cunqueira de Tablado, ingresada en Italia, llevará meses|último=Vega|primero=Luis Ángel|fecha=2023-10-26|idioma=es|obra=La Nueva España|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":2">{{cita web |url=https://www.eldiario.es/asturias/muere-rosa-cunqueira-trabau_1_11262404.html|títulu=Muere Rosa, la cunqueira de Trabáu|último=Plaza|primero=Elena|fecha=2024-04-04|idioma=es|obra=ElDiario.es|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":3">{{cita web |url=https://www.elcomercio.es/asturias/asturias-llora-rosa-cunqueira-memoria-activa-tradicion-20240405224832-nt.html|títulu=Asturias llora a Rosa Cunqueira, la memoria activa de la tradición del suroccidente|último=Villa|primero=Octavio|fecha=2024-04-05|idioma=es|obra=El Comercio: Diario de Asturias|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":4">{{cita web |url=https://www.lne.es/asturias/2024/04/04/fallece-rosa-cunqueira-referente-cultural-100603246.html|títulu=Fallece Rosa Cunqueira, referente cultural del Suroccidente, tras meses hospitalizada en Italia por un accidente de bus: 'Nunca abandonó su alegre sonrisa'|último=P|primero=F. G. / A. P.|fecha=2024-04-04|idioma=es|obra=La Nueva España|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":5">{{cita web |url=https://www.elcomercio.es/obituarios/fallece-rosa-cunqueira-asturias-accidente-autobus-italia-20240404074400-nt.html|títulu=Asturias pierde la fuerza cultural y humana de Rosa Cunqueira|último=Villa|primero=Octavio|fecha=2024-04-04|idioma=es|obra=El Comercio: Diario de Asturias|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":6">{{cita web |url=https://migijon.com/el-campo-asturiano-llora-la-muerte-de-rosa-cunqueira-mujer-rural-y-guardiana-cultural-del-suroccidente/|títulu=El campo asturiano llora la muerte de Rosa Cunqueira, Mujer Rural y «guardiana» cultural del Suroccidente|último=Redacción|fecha=2024-04-04|idioma=es|obra=miGijón|fechaaccesu=2025-05-27}}</ref><ref name=":7">{{cita web |url=https://www.nortes.me/2024/04/04/muerre-rosa-cunqueira-defensora-de-la-cultura-y-les-tradiciones-asturianes/|títulu=Muerre Rosa Cunqueira, defensora de la cultura y les tradiciones asturianes|último=Margolles|primero=Arantza|enllazautor=Arantza Margolles|fecha=2024-04-04|idioma=es|obra=Nortes {{!}} Centradas en la periferia|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref><ref name=":8">{{cita web |url=https://www.elespanol.com/reportajes/20231006/viaje-fatal-rosa-hermano-miguel-angel-espanoles-heridos-accidente-venecia/799920350_0.html|títulu=El viaje fatal de Rosa y su hermano Miguel Ángel, los dos españoles heridos en el accidente de Venecia|fecha=2023-10-06|idioma=es|obra=El Español|fechaaccesu=2025-05-28}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref|2}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
{{NF|1971|2024|Rodríguez Menéndez, Rosa}}
[[Categoría:Persones d'Ibias]]
6epuanfptes4ly7hwdjgbhwyl96cpdj
France Bevk
0
282456
4527226
4476466
2026-09-11T06:16:40Z
Doncsecz~enwiki
108305
4527226
wikitext
text/x-wiki
{{persona}}
'''France Bevk''' {{nym}}, tamién conocíu pol [[nomatu|alcuñu]] de '''"Pavle Sedmak"''', foi un escritor, poeta y traductor eslovenu.
== Biografía ==
Nació no que güei ye l'occidente d'[[Eslovenia]]. Realizó los sos estudios en [[Kranj]], [[Koper]] y [[Gorizia]]. Mientres la [[Primer Guerra Mundial]] engarró nel Frente Oriental.
Tres la guerra dedicóse al activismu políticu y cultural nel [[Mariña eslovena]] ({{lang-sl|''Primorska''}}) que nesi entós atopábase sol dominiu [[Italia|italianu]]. Foi escorríu poles autoridaes [[fascismu|fascistes]] y encarceláu poles sos actividaes.
En 1935 tuvo qu'emigrar a [[Liubliana|Llubliana]], que s'atopaba nel [[Reinu de Yugoslavia]]. Tres la invasión de Yugoslavia n'abril de 1941 foi encarceláu, pero dos años más tarde escapó y xunióse a los [[Guerra de guerrilles|partisanos]] [[Yugoslavia|yugoslavos]]. Tres la [[Segunda Guerra Mundial]], vivió un tiempu en [[Trieste]], pero depués tornó a Llubliana.
Empezó a escribir a los dieciséis años. Foi un autor bien bayurosu llegando a escribir más de 100 llibros. La so obra más conocida ye la novela ''{{lang|sl|Kaplan Martin Čedermac}}'' ("Capellán Čedermac"), nel cual nárrense les vaivenes d'un [[sacerdote católicu]] de los eslovenos n'Italia. El so trabayu, sicasí, reflexa un interés creciente pol [[realismu social]] y pola resistencia eslovena a la italianización fascista.
Tamién foi un importante autor de [[lliteratura infantil]]. Tamién tradució obres lliteraries del [[idioma polacu|polacu]] al [[idioma eslovenu|eslovenu]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru |last1=Bevk|first1=France |títulu=Otroška leta |fecha=2004 |publicación=DZS |ubicación=Llubliana|isbn=86-341-3818-6}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces persona}}
* {{cita web |títulu=Bevk, France (1890–1970) |url=https://www.slovenska-biografija.si/oseba/sbi140529/ |author=Jožica Čeh Steger |fecha=2017 |fechaaccesu=1.2.2026 |idioma=sl}}
* {{cita web |títulu=France Bevk |url=https://www.obrazislovenskihpokrajin.si/oseba/france-bevk/ |work=Obrazi slovenskih pokrajin |author=Tina Močnik |fecha=2020 |fechaaccesu=1.2.2026 |idioma=sl}}
{{NF|1890|1970|Bevk, France}}
[[Categoría:Escritores n'eslovenu]]
[[Categoría:Escritores d'Eslovenia]]
[[Categoría:Poetes d'Eslovenia]]
[[Categoría:Traductores al eslovenu]]
[[Categoría:Militares de la Segunda Guerra Mundial]]
[[Categoría:Dramaturgos y dramaturgues d'Eslovenia]]
ku0e64tl7pcuk1lnum3g273wsthxt1f
Terremotu de Colombia en 2026
0
284271
4527197
4512095
2026-09-10T23:49:09Z
Sahaquiel9102
9918
4527197
wikitext
text/x-wiki
{{Eventu}}
El '''terremotu de Colombia de 2026''' foi un [[terremotu]] de magnitú 7,4 qu'afeutó al departamentu de [[Chocó]], en [[Colombia]], esautamente na redolada del conceyu de San José del Palmar, ocurríu'l 10 d'agostu de 2026 a les 7:34 (UTC-5).<ref>{{Cita web|url=https://www.eltiempo.com/colombia/fuerte-terremoto-de-6-6-en-el-occidente-de-colombia-sacude-a-todo-el-pais-hoy-10-de-agosto-3577248|títulu=Fuerte terremoto de 6,6 en el occidente de Colombia sacude a todo el país hoy 10 de agosto|último=Torres|primero=Alejandra Hernandez|fecha=2026-08-10|idioma=es|obra=El Tiempo|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref> El terremotu foi sentíu en delles ciudaes de Colombia y [[Ecuador]], onde'l terremotu sintióse con gran intensidá.<ref>{{Cita web|url=https://cnnespanol.cnn.com/2026/08/10/colombia/terremoto-sismo-san-jose-choco-orix|títulu=Sismo en Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[CNN en Español]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
Hai rellatos de daños en viviendes, edificios y monumentos nes árees na redolada al epicentru, amás de posibles mancaos, d'alcuerdo col balance más reciente de los muérganos nacionales d'emerxenza.<ref>{{Cita web|url=https://efe.com/mundo/2026-08-10/temblor-sacude-colombia/|títulu=Un temblor de magnitud 6,7 sacude la mayor parte de Colombia - EFE|último=González|primero=Rafael|fecha=2026-08-10|idioma=es|obra=EFE Noticias|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.bluradio.com/nacion/primeros-reportes-de-danos-y-heridos-por-fuerte-terremoto-en-colombia-so35|títulu=Primeros reportes de daños y heridos por fuerte terremoto en Colombia|último=Radio|primero=Redacción BLU|fecha=2026-08-10|idioma=es|obra=Blu Radio|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref> Al menos 132 persones finaes foron confirmaes por mor del sutrumíu.<ref>{{Cita web|url=https://elpais.com/america-colombia/2026-08-10/ultima-hora-del-terremoto-en-colombia-en-directo.html|títulu=Última hora del terremoto en Colombia, en directo|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[El País]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
== Sutrumíu ==
[[Ficheru:M_7.4_-_5_km_S_of_San_José_del_Palmar,_Colombia.png|miniaturadeimagen|Mapa de temblor d'USGC.]]
El sutrumíu rexistró una magnitú 7,4 na escala de magnitú del momentu y tuvo llugar a una profundidá de 110.3 km, sigún el Serviciu Xeolóxicu de los Estaos Xuníos (USGS).<ref>{{Cita web|url=https://www.bbc.com/portuguese/articles/crmr1nzz84jo|títulu=Terremoto na Colômbia: tremor de magnitude 7,4 atinge grande parte do país; o que se sabe|fecha=2026-08-10|idioma=pt-br|obra=BBC News Brasil|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www1.folha.uol.com.br/mundo/2026/08/terremoto-de-grande-magnitude-atinge-a-colombia.shtml|títulu=Terremoto de grande magnitude atinge a Colômbia e derruba prédios|fecha=2026-08-10|idioma=pt-BR|obra=Folha de S.Paulo|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref> El Serviciu Xeolóxicu Colombianu atribuyó la mesma magnitú al acontecimientu y reportó una profundidá de 96 km. El so centru foi'l departamentu de Chocó, a 20 km del conceyu de San José del Palmar, y tuvo llugar a les 07:34 hora llocal.<ref name="sgc1">{{Cita web|url=https://www.sgc.gov.co/detalleevento/SGC2026pqqmro/resumen|títulu=San José del Palmar - Chocó, Colombia|fecha=10 de agosto de 2026|obra=Colombian Geological Survey|fechaaccesu=10 de agosto de 2026}}</ref> El sismu representó una ruptura nel interior de la placa de Nazca mientres esta sufrió una subducción escontra'l este so la placa sudamericana, a lo llargo de la fosa ecuatu-colombiana.<ref>{{Cita web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000tjl2/executive|títulu=earthquake.usgs|obra=earthquake.usgs.gov|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref> Una réplica de magnitud M<sub>b</sub> 5,0 acontenció a les 8:18 hora llocal.<ref>{{Cita web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000tjm4/executive|títulu=M 7.4 - 20 km ESE of El Cantón de San Pablo, Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Serviciu Xeolóxicu dels Estaos Xuníos|USGS]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=en}}</ref>
== Contestu tectónicu ==
La rexón de Colombia ye una de les más complexes dende la tectónica, marcada pola converxencia ente la placa de Nazca, la placa de Sudamérica y el [[Bloco do Panamá|Bloque de Panamá]] (placa del Caribe).
El sutrumíu del 10 d'agostu de 2026 tuvo llugar a una profundidá media de aproximadamente 110 km. Tratóse de un evento de deformación interplacal por falla de deslizamientu (s''tripe-slipe'') nel interior de la subducía placa de Nazca, mientres esta somérxese escontra l'este baxo la placa Sudamericana a lo llargo de la fuesa ecuatu-colombiana. Por cuenta de la fondura intermedia del hipocentru, la enerxía sísmica espardióse de forma eficiente per cientos de quilómetros, lo que dexó que'l temblor se sintiera con fuerte intensidá en grandes centros urbanos como [[Bogotá]], [[Cali]] y [[Medellín]], ensin xenerar, sicasí, riesgu de [[tsunami]] nel [[océanu Pacíficu]].
== Impautu ==
Informáronse de daños graves en Manizales (Caldas) y delles persones resultaron mancaes.<ref>{{Cita web|url=https://www.telemundo.com/noticias/noticias-telemundo/internacional/un-terremoto-de-magnitud-74-en-la-escala-de-richter-sacude-colombia-y-rcna591702|títulu=Un terremoto de magnitud 7,4 en la escala de Richter sacude Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Telemundo]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref> Una de les torres de la Catedral Basílica de la Nuesa Señora del Rosariu derrumbóse sobre la nave.<ref name="ap">{{Cita web|url=https://apnews.com/article/colombia-ecuador-earthquake-26fd40f93272d834fced47a4a673edc9|títulu=A 7.4-magnitude earthquake shakes Colombia and Ecuador, prompting people to evacuate buildings|fecha=2026-08-10|idioma=en|obra=AP News|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref> Un edificiu de cuatru pisos derrumbóse parcialmente na ciudá. Tamién rexistráronse mancaos y daños severos en Quibdó (Chocó). El terminal del [[Aeropuertu Internacional Matecaña]] sufrió un colapsu parcial. Igualmente, delles construcciones sufrieron daños n'Armenia (Quindío). Nel departamentu de Cundinamarca, hebo dos informes de daños n'edificaciones, incluyendo estragos na cadarma nuna escuela en Nilo.<ref>{{Cita web|url=https://www.bluradio.com/nacion/primeros-reportes-de-danos-y-heridos-por-fuerte-terremoto-en-colombia-so35|títulu=Primeros reportes de daños y heridos por fuerte terremoto en Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=Blu Radio|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref> Alejandro Eder, alcalde de Cali, afirmó que polo menos 19 edificios colapsaron, dexando un númberu indetermináu de persones atrapaes. Polo menos una edificación, nel barriu d'El Lido, sufrió un colapsu total. Tamién s'informó de daños graves nel Hospital Universitariu del Valle.<ref>{{Cita web|url=https://www.elcolombiano.com/colombia/atencion-en-cali-reportan-19-edificios-colapsados-con-personas-atrapadas-ML39763780|títulu=Atención: en Cali reportan 19 edificios colapsados con personas atrapadas|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[El Colombiano]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://diarioelsalvador.com/deplaneta/fuerte-terremoto-sacude-a-colombia-y-se-siente-en-ecuador-y-panama/839712|títulu=Fuerte terremoto sacude a Colombia y se siente en Ecuador y Panamá|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=Diario El Salvador|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref> Reportáronse daños adicionales nos aeropuertos de Pereira, Manizales, Quibdó, Armenia, Cartago y Buenaventura.<ref>{{Cita web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c20e360lx0vo|títulu=Strong earthquake causes significant damage and injuries in Colombia|fecha=2026-08-10|idioma=en|obra=BBC|fechaaccesu=2026-08-10}}</ref>
El terremotu foi sentíu fuertemente en [[Bogotá]], onde foron evacuados edificios. L'alcalde Carlos Fernando Galán informó que dellos edificios presentaben furacos, pero nun hebo informes de daños graves.<ref>{{Cita web|url=https://cnnespanol.cnn.com/2026/08/10/colombia/terremoto-sismo-san-jose-choco-orix|títulu=Un temblor de magnitud 7,4 sacude el oeste de Colombia y se siente en varias ciudades del país|autor=Zegarra, Gonzalo|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[CNN en Español]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref> Los temblores foron tamién sentíos en [[Panamá]] y Ecuador.<ref>{{Cita web|url=https://www.univision.com/noticias/america-latina/fuerte-sismo-sacude-el-departamento-de-choco-en-colombia-este-lunes|títulu=Fuerte sismo sacude el departamento de Chocó en Colombia este lunes|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Univision]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
== Rempuestes ==
Dellos gobiernos y xefes d'Estáu del mundu espresaron la so solidaridá y ufrieron aida humanitaria y equipos de rescate a Colombia tres el sutrumíu:
* '''{{BRA}}''': El presidente [[Luiz Inácio Lula da Silva]] espresó na so cuenta de [[Twitter|X]] la so solidaridá col pueblu colombianu y punxo a Brasil a disposición p'apurrir el sofitu necesariu.<ref>{{Cita web|url=https://x.com/LulaOficial|títulu=Declaración oficial sobre'l sismu en Colombia|autor=Lula da Silva|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=X|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=pt}}</ref>{{Cita|Recibí con preocupación la noticia del fuerte sutrumíu que golpeó güei a Colombia, con epicentru nel departamentu del Chocó. En nome del pueblu brasilanu, manifiestu la mio solidaridá col pueblu colombianu, especialmente coles families de les víctimes y con tolos afeutaos polos temblores. Brasil permanez a disposición de Colombia p'apurrir el sofitu necesariu.|@LulaOficial en X}}
* '''{{CHL}}''': El gobiernu del presidente [[José Antonio Kast]], al traviés del Ministeriu de Rellaciones Esteriores, emitió un comunicáu nel qu'espresó la so solidaridá y punxo a disposición la so collaboración coles autoridaes colombianes pa contribuyir nes xeres de respuesta.<ref>{{Cita web|url=https://www.chilevision.cl/noticias/internacional/chile-hace-llegar-sus-mas-sentidas-condolencias-gobierno-expresa-su-solidaridad-tras-terremoto-en-colombia/|títulu=Chile hace llegar sus más sentidas condolencias: Gobierno expresa su solidaridad tras terremoto en Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Chilevisión]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{ECU}}''': El presidente [[Daniel Noboa]] manifestó la so solidaridá al traviés de X y punxo a disposición darréu l'equipu rescataor USAR, compuestu por 47 rescatistes, canes especializaos ya equipamientu con autonomía pa operar mientres siete díes.<ref>{{Cita web|url=https://x.com/DanielNoboaOk|títulu=Declaración oficial del presidente d'Ecuador|autor=Daniel Noboa|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=X|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{ESP}}''': El presidente del Gobiernu [[Pedro Sánchez]] tresmitió'l so ciñu y solidaridá coles víctimes y afeutaos. Pela so parte, el ministru d'Asuntos Esteriores [[José Manuel Albares]] manifestó en X que "Sigo la situación en Colombia tres el tarrecible terremotu. La mio solidaridá col pueblu hermanu de Colombia".<ref>{{Cita web|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2026/08/10/pedro-sanchez-traslada-su-solidaridad-a-colombia-tras-el-terremoto/|títulu=Pedro Sánchez traslada su solidaridad a Colombia tras el terremoto|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Infobae]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{USA}}''': El secretariu d'Estáu [[Marco Rubio]] espresó la so solidaridá y aseguró que l'alministración de [[Donald Trump]] taba llista pa unviar aida humanitaria.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://elpais.com/mexico/2026-08-10/estados-unidos-y-mexico-tienden-la-mano-a-colombia-y-ofrecen-enviar-ayuda-tras-el-terremoto.html|títulu=Estados Unidos y México tienden la mano a Colombia y ofrecen enviar ayuda tras el terremoto|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[El País]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{FRA}}''': El presidente [[Emmanuel Macron]] indicó na rede social X que, en nome de Francia, tresmitía los sos pensamientos más sinceros al pueblu colombianu ante'l tarrecible terremotu.<ref>{{Cita web|url=https://www.semana.com/mundo/articulo/asi-reaccionan-los-gobiernos-del-mundo-al-fuerte-terremoto-en-colombia/202651/|títulu=Así reaccionan los gobiernos del mundo al fuerte terremoto en Colombia|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Semana (revista de Colombia)|Semana]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{GTM}}''': El presidente [[Bernardo Arévalo]] esplicó que dende'l so gobiernu taben siguendo con muncha preocupación y pesar la situación xenerada pol sismu.<ref>{{Cita web|url=https://www.infobae.com/guatemala/2026/08/10/presidente-de-guatemala-bernardo-arevalo-se-solidariza-con-colombia-tras-terremoto-de-74/|títulu=Presidente de Guatemala, Bernardo Arévalo, se solidariza con Colombia tras terremoto de 7.4|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Infobae]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{MEX}}''': La presidenta [[Claudia Sheinbaum]] afirmó mientres una rueda de prensa qu'atenderíen les embaxaes de dambos países y ufiertó aida al pueblu colombianu en casu de ser necesaria.<ref>{{Cita web|url=https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/08/10/politica/sheinbaum-ofrece-apoyo-de-mexico-a-colombia-tras-el-sismo-de-74|títulu=Sheinbaum ofrece apoyo de México a Colombia tras el sismo de 7.4|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[La Jornada]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.excelsior.com.mx/nacional/mananera-sheinbaum-hoy-temas-conferencia-10-agosto-2026|títulu=La mañanera de Sheinbaum: Temas de la conferencia del 10 de agosto de 2026|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Excélsior]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{DOM}}''': El presidente [[Luis Abinader]] espresó la so más fonda solidaridá en nome del pueblu dominicanu y afirmó la disposición del so país p'apurrir asistencia téunica y aida humanitaria.<ref>{{Cita web|url=https://hoy.com.do/el-pais/luis-abinader-pone-disposicion-ayuda-dominicana-colombia-mortal-terremoto_1098238.html|títulu=Luis Abinader pone a disposición ayuda dominicana a Colombia tras mortal terremoto|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Hoy (República Dominicana)|Hoy]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://elnuevodiario.com.do/presidente-abinader-expresa-solidaridad-con-colombia-por-terremoto/|títulu=Presidente Abinader expresa solidaridad con Colombia por terremoto|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=El Nuevo Diario|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{SLV}}''': El presidente [[Nayib Bukele]] ufiertó'l so sofitu incondicional al traviés de X, informando que calteníen comunicación y taben listos pa unviar equipos de rescate, médicos, paramédicos ya insumos.<ref>{{Cita web|url=https://x.com/nayibbukele/status/2086842396600410252|títulu=Declaración oficial sobre'l terremotu en Colombia|autor=Nayib Bukele (@nayibbukele)|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=X (antes Twitter)|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{UKR}}''': El presidente [[Volodímir Zelenski]] espresó les sos condolencies a les families de les víctimes y reafitó'l so plenu sofitu y solidaridá col pueblu de Colombia.<ref>{{Cita web|url=https://x.com/ZelenskyyUa/status/2086844609242484919|títulu=Declaración oficial sobre'l terremotu en Colombia|autor=Volodímir Zelenski (@ZelenskyyUa)|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=X (antes Twitter)|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=uk}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2026/08/10/zelenski-se-solidariza-con-colombia-tras-el-terremoto/|títulu=Zelenski se solidariza con Colombia tras el terremoto|fecha=10 d'agostu de 2026|editor=[[Infobae]]|fechaaccesu=10 d'agostu de 2026|llingua=es}}</ref>
* '''{{VEN}}''': El ministru de Rellaciones Esteriores [[Félix Plasencia]] ufiertó l'unvíu d'un grupu de rescatistes y ayuda humanitaria pa les xeres d'emerxencia.<ref name=":0" />
== Referencies ==
{{Llistaref}}
{{Control d'autoridaes}}
[[Categoría:Terremotos]]
[[Categoría:2026]]
[[Categoría:Colombia]]
bm88lj9gctyrf725kuxlphj2e0are2m
Shenzhou 1
0
284546
4527220
4521944
2026-09-11T03:53:26Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527220
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu
| nome = Shenzhou 1
| país = [[China]]
| operador = [[Axencia Espacial Tripulada de China]]
| tipu = [[nave espacial]] non tripulada
| llanzamientu = [[20 de payares]] de [[1999]]
| vehículu_llanzamientu = [[Larga Marcha 2F]]
| llugar_llanzamientu = [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]]
| aterrizaxe = [[21 de payares]] de [[1999]]
}}
'''Shenzhou 1''' (en [[chinu simplificáu]]: 神舟一号; [[pinyin]]: ''Shénzhōu Yī Hào'') foi la primer misión del [[programa Shenzhou]] y el primer vuelu de prueba non tripuláu del [[programa espacial tripuláu de China]]. Llanzóse'l [[20 de payares]] de [[1999]] dende'l [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]] por aciu d'un cohete [[Llarga Marcha 2F]].<ref name="CMSE">{{Cita web |url=https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhoui/ |títulu=Shenzhou I |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260826032253/https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhoui/ |fechaarchivu=2026-08-26 }}</ref>
La misión tuvo como oxetivu comprobar el funcionamientu del cohete, la nave y los sistemes terrestres de siguimientu, comunicación y recuperación. Dempués d'un vuelu d'unes 21 hores, Shenzhou 1 aterrizó en [[Mongolia Interior]] el [[21 de payares]].<ref name="CMSE"/> L'ésitu de la misión abrió'l camín a les siguientes pruebes non tripulaes del programa.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Shenzhou 1}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Programa Shenzhou]]
[[Categoría:Naves y artefautos espaciales llanzaos en 1999]]
[[Categoría:China en 1999]]
2xr6e58a2jplvebt55f6qdekxhig966
Shenzhou 13
0
284555
4527221
4521965
2026-09-11T03:57:49Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527221
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu
| nome = Shenzhou 13
| país = [[China]]
| operador = [[Axencia Espacial Tripulada de China]]
| tipu = [[nave espacial]] tripulada
| tripulación = 3
| llanzamientu = [[16 d'ochobre]] de [[2021]]
| vehículu_llanzamientu = [[Larga Marcha 2F]]
| llugar_llanzamientu = [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]]
| aterrizaxe = [[16 d'abril]] de [[2022]]
}}
'''Shenzhou 13''' (en [[chinu simplificáu]]: 神舟十三号; [[pinyin]]: ''Shénzhōu Shísān Hào'') foi una misión espacial tripulada del [[programa Shenzhou]], llanzada'l [[16 d'ochobre]] de [[2021]] colos astronautes [[Zhai Zhigang]], [[Wang Yaping]] y [[Ye Guangfu]]. Foi la segunda misión tripulada a la [[Estación Espacial Tiangong]].<ref name="CMSE">{{Cita web |url=https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhouXIII/ |títulu=Shenzhou XIII |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260826155604/https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhouXIII/ |fechaarchivu=2026-08-26 }}</ref>
La tripulación permaneció seis meses nel módulu [[Tianhe (módulu espacial)|Tianhe]], realizando esperimentos y dos actividaes estravehiculares. Wang Yaping convirtióse na primer muyer china en realizar una [[actividá estravehicular]].<ref name="CMSE"/> La misión terminó'l [[16 d'abril]] de [[2022]].
== Tripulación ==
* [[Zhai Zhigang]], comandante.
* [[Wang Yaping]].
* [[Ye Guangfu]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Shenzhou 13}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Programa Shenzhou]]
[[Categoría:Naves y artefautos espaciales llanzaos en 2021]]
[[Categoría:Vuelos espaciales tripulaos]]
[[Categoría:China en 2021]]
gsd10vlt0romxhaebjgv0nqq0psvfhb
Shenzhou 20
0
284562
4527222
4525107
2026-09-11T04:10:08Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527222
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu
| nome = Shenzhou 20
| país = [[China]]
| operador = [[Axencia Espacial Tripulada de China]]
| tipu = [[nave espacial]] tripulada
| tripulación = 3
| llanzamientu = [[24 d'abril]] de [[2025]]
| vehículu_llanzamientu = [[Larga Marcha 2F]]
| llugar_llanzamientu = [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]]
| aterrizaxe = [[19 de xineru]] de [[2026]]
}}
'''Shenzhou 20''' (en [[chinu simplificáu]]: 神舟二十号; [[pinyin]]: ''Shénzhōu Èrshí Hào'') foi una misión espacial tripulada del [[programa Shenzhou]], llanzada'l [[24 d'abril]] de [[2025]] colos astronautes [[Chen Dong]], [[Chen Zhongrui]] y [[Wang Jie]].<ref name="CMSE">{{Cita web |url=https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhou20/ |títulu=Shenzhou XX |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026}}</ref>
La tripulación permaneció 204 díes na [[Estación Espacial Tiangong]] y realizó cuatro actividaes estravehiculares. El regresu previstu pa payares de 2025 aplazóse al detectase una pequeña resquiebra nel cristal d'un ventanu de la cápsula de reentrada, probablemente causada pol impautu de basura espacial.<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251114_57106.html |títulu=神舟二十一号载人飞船顺利撤离空间站组合体 神舟二十号航天员乘组踏上回家之旅 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260215040550/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251114_57106.html |fechaarchivu=2026-02-15 }}</ref> Los trés astronautes volvieron a la Tierra'l [[14 de payares]] a bordu de [[Shenzhou 21]], mientres que Shenzhou 20 permaneció n'órbita pa realizar pruebes y regresó ensin tripulación el [[19 de xineru]] de [[2026]], dempués de 270 díes nel espaciu.<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202601/t20260119_57240.html |títulu=神舟二十号飞船安全顺利返回东风着陆场 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260119114519/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202601/t20260119_57240.html |fechaarchivu=2026-01-19 }}</ref>
== Tripulación ==
* [[Chen Dong]], comandante.
* [[Chen Zhongrui]].
* [[Wang Jie]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Shenzhou 20}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Programa Shenzhou]]
[[Categoría:Naves y artefautos espaciales llanzaos en 2025]]
[[Categoría:Vuelos espaciales tripulaos]]
[[Categoría:China en 2025]]
lnv61kwtqyx57qqj9si1i0ddho05q6l
Shenzhou 21
0
284564
4527223
4525110
2026-09-11T04:13:00Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527223
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu
| nome = Shenzhou 21
| país = [[China]]
| operador = [[Axencia Espacial Tripulada de China]]
| tipu = [[nave espacial]] tripulada
| tripulación = 3
| llanzamientu = [[31 d'ochobre]] de [[2025]]
| vehículu_llanzamientu = [[Larga Marcha 2F]]
| llugar_llanzamientu = [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]]
| aterrizaxe = [[14 de payares]] de [[2025]]
}}
'''Shenzhou 21''' (en [[chinu simplificáu]]: 神舟二十一号; [[pinyin]]: ''Shénzhōu Èrshíyī Hào'') foi una misión espacial tripulada del [[programa Shenzhou]], llanzada'l [[31 d'ochobre]] de [[2025]] colos astronautes [[Zhang Lu]], [[Wu Fei]] y [[Zhang Hongzhang]].<ref name="CMSE">{{Cita web |url=https://en.cmse.gov.cn/missions/shenzhou21/ |títulu=Shenzhou XXI |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026}}</ref>
Tres detectase daños na cápsula de [[Shenzhou 20]], la nave Shenzhou 21 utilizóse'l [[14 de payares]] de 2025 pa devolver a la Tierra a los astronautes d'esa misión, [[Chen Dong]], [[Chen Zhongrui]] y [[Wang Jie]].<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251114_57110.html |títulu=神舟二十一号载人飞船返回舱成功着陆 神舟二十号航天员乘组状态良好 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260215050434/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251114_57110.html |fechaarchivu=2026-02-15 }}</ref> La tripulación orixinal de Shenzhou 21 permaneció na [[Estación Espacial Tiangong]] hasta mayu de [[2026]] y regresó a bordu de [[Shenzhou 22]], completando 210 díes nel espaciu, un récor chinu pa una sola tripulación.<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202605/t20260529_57637.html |títulu=神舟二十二号载人飞船返回舱成功着陆 神舟二十一号航天员乘组凯旋 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260606170746/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202605/t20260529_57637.html |fechaarchivu=2026-06-06 }}</ref>
== Tripulación ==
* [[Zhang Lu]], comandante.
* [[Wu Fei]].
* [[Zhang Hongzhang]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Shenzhou 21}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Programa Shenzhou]]
[[Categoría:Naves y artefautos espaciales llanzaos en 2025]]
[[Categoría:Vuelos espaciales tripulaos]]
[[Categoría:China en 2025]]
ax7mybupmxm69q0u15g65y5e46p7tg1
Shenzhou 22
0
284565
4527224
4521979
2026-09-11T04:18:46Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 2 referencia(es) y marcando 1 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527224
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu
| nome = Shenzhou 22
| país = [[China]]
| operador = [[Axencia Espacial Tripulada de China]]
| tipu = [[nave espacial]] non tripulada
| tripulación = 0
| llanzamientu = [[25 de payares]] de [[2025]]
| vehículu_llanzamientu = [[Larga Marcha 2F]]
| llugar_llanzamientu = [[Centru de Llanzamientu de Satélites de Jiuquan]]
| aterrizaxe = [[29 de mayu]] de [[2026]]
}}
'''Shenzhou 22''' (en [[chinu simplificáu]]: 神舟二十二号; [[pinyin]]: ''Shénzhōu Èrshí'èr Hào'') foi una nave del [[programa Shenzhou]] llanzada ensin tripulación el [[25 de payares]] de [[2025]] como respuesta d'emerxencia a los daños detectaos en [[Shenzhou 20]]. Foi'l primer llanzamientu d'emerxencia de la historia del [[programa espacial tripuláu de China]].<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251125_57144.html |títulu=神舟二十二号飞船发射任务取得圆满成功 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 }}</ref>
La nave llevó alimentos, medicamentos, productos frescos, repuestos y equipamientu pa tratar los daños de Shenzhou 20. Acoplóse esi mesmu día al módulu [[Tianhe (módulu espacial)|Tianhe]] y quedó como nave de regresu de la tripulación de [[Shenzhou 21]].<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251125_57148.html |títulu=神舟二十二号飞船与空间站组合体完成自主快速交会对接 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20251125202116/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202511/t20251125_57148.html |fechaarchivu=2025-11-25 }}</ref> El [[29 de mayu]] de [[2026]] volvió a la Tierra colos astronautes [[Zhang Lu]], [[Wu Fei]] y [[Zhang Hongzhang]].<ref>{{Cita web |url=https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202605/t20260529_57637.html |títulu=神舟二十二号载人飞船返回舱成功着陆 神舟二十一号航天员乘组凯旋 |editorial=China Manned Space |fechaaccesu=26 d'agostu de 2026 |urlarchivu=https://web.archive.org/web/20260606170746/https://www.cmse.gov.cn/xwzx/202605/t20260529_57637.html |fechaarchivu=2026-06-06 }}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{commonscat|Shenzhou 22}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Programa Shenzhou]]
[[Categoría:Naves y artefautos espaciales llanzaos en 2025]]
[[Categoría:China en 2025]]
ak9fafawvum6forihtigos96kjwid0f
Seleición masculina de fútbol d'Ecuador
0
285618
4527211
4523837
2026-09-11T01:59:32Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527211
wikitext
text/x-wiki
{{equipu}}
La '''seleición masculina de fútbol d'Ecuador''' ye l'equipu que representa a [[Ecuador]] nes competiciones internacionales masculines de [[fútbol]]. Ta organizada pola [[Federación Ecuatoriana de Fútbol]] y forma parte de la [[CONMEBOL]] y la [[FIFA]]. Ye conocida col nomatu de '''la Tri'''.
Ecuador empezó a disputar partíos internacionales na década de [[1930]] y participó regularmente na [[Copa América]] y nes eliminatories suramericanes de clasificación pa la [[Copa Mundial de Fútbol]]. La evolución del fútbol ecuatorianu permitió a la seleición consolidase como un equipu competitivu a nivel continental dende finales del [[sieglu XX]].
La seleición clasificóse per primer vegada pa una Copa Mundial en [[Copa Mundial de Fútbol de 2002|2002]]. El so meyor resultáu llegó na [[Copa Mundial de Fútbol de 2006|edición de 2006]], na que superó la fase de grupos y foi eliminada por [[Seleición masculina de fútbol d'Inglaterra|Inglaterra]] nos octavos de final.
Ecuador disputa habitualmente los sos partíos como llocal en [[Quito]], ciudá situada a más de 2.800 metros sobre'l nivel del mar. Ente los futbolistes destacaos de la historia de la seleición figuren [[Álex Aguinaga]], [[Agustín Delgado]], [[Iván Hurtado]], [[Antonio Valencia]] y [[Enner Valencia]].
==Ver tamién==
* [[Federación Ecuatoriana de Fútbol]]
* [[Copa América]]
* [[Fútbol n'Ecuador]]
==Referencies==
{{llistaref}}
==Enllaces esternos==
* [https://www.fef.ec/ Federación Ecuatoriana de Fútbol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214201348/https://www.fef.ec/ |date=2022-02-14 }} — sitiu oficial
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Seleiciones nacionales de fútbol d'América del Sur]]
[[Categoría:Fútbol n'Ecuador]]
g7pqu1ea5j552vun4o64yaqco7uwye2
Rolex Submariner
0
285958
4527172
4524933
2026-09-10T18:04:53Z
InternetArchiveBot
81864
Recuperando 1 referencia(es) y marcando 0 enllace(s) como rotu(os).) #IABot (v2.0.9.5
4527172
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de ferramienta}}
'''Rolex Submariner''' ye una familia de [[reló de bucéu|relós de bucéu]] fabricaos pola compañía suiza [[Rolex]]. El primer '''Oyster Perpetual Submariner''' foi llanzáu en [[1953]] y yera herméticu hasta una profundidá de 100 metros.<ref>{{cita web|url=https://www.rolex.com/about-rolex/history/1953-1967|títulu=Rolex History - 1953-1967|editorial=Rolex|llingua=en}}</ref>
El reló foi concebíu como instrumentu pa [[buceador|buceadores]] y incorporó un bisel xiratoriu graduáu que permite controlar'l tiempu d'inmersión. La so construcción basóse na caxa Oyster hermética que Rolex patentara en [[1926]].
En [[1969]] apareció'l '''Submariner Date'', que añadió una ventana cola fecha. La resistencia al agua de la gama aumentó posteriormente hasta los 300 metros.<ref>{{cita web|url=https://newsroom.rolex.com/watches/oyster-collection/submariner|títulu=The Rolex Submariner Models | Newsroom|editorial=Rolex|llingua=en}}</ref>
El Submariner trespasó'l so usu como ferramienta profesional y convirtióse nún de los modelos más reconocibles de la [[reloxería]] contemporánea. Tamién tuvo una presencia destacada nel [[cine]], incluyendo películes de la serie de [[James Bond]].
==Referencies==
{{llistaref}}
==Enllaces esternos==
*[https://www.rolex.com/watches/submariner Submariner en Rolex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240713181900/https://www.rolex.com/watches/submariner |date=2024-07-13 }}
{{commonscat}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Relós de bucéu]]
[[Categoría:Rolex]]
[[Categoría:Productos introducíos en 1953]]
1ywpk8r7tvgb7kruxu9l0eef2rbw3h0
José Pablo Valiente y Bravo
0
286558
4527257
4527126
2026-09-11T11:50:38Z
~2026-46270-00
152622
4527257
wikitext
text/x-wiki
'''José Pablo Valiente y Bravo''' ([[Cumbres Mayores]], Huelva, 1740 – Santa Cruz de Mudela (Ciudad Real), 28.X.1817) Altu funcionariu, civilista y diputáu por Sevilla nes Cortes de Cádiz, d’ideoloxía absolutista.
== Biografìa ==
Nacíu nel sen d’una familia hidalga en 1740, estudió na [[Universidá de Sevilla]], onde recibió’l bachiller n’Artes, la llicenciatura y el doctoráu en Derechu Civil. Foi profesor de Derechu nesa Universidá dende 1772 hasta 1778. Recibíu como abogáu pola Audiencia de Sevilla en 1773, esi mesmu añu incorporóse al Colexu d’Abogaos de la capital hispalense.
En 1779 foi recibíu como abogáu pol Conseyu de Castiella, ya inscribióse nel Colexu d’Abogaos de Madrid.
La defensa de delles causes notories fixo que llamara l’atención del famosu ministru d’Indies José de Gálvez, que valoró tamién positivamente los sos conocimientos na ciencia de moda: la economía política.
A propuesta del ministru, Valiente foi nomáu por Carlos III, con fecha 14 de xunetu de 1782, oidor de l’Audiencia de Guatemala, onde s’encargó tamién de la dirección de la Casa de la Moneda.
Equí ensayó una nueva aleación de la moneda d’oru que supunxo un aforru notable pa la Real Facienda.
De Guatemala xubió a fiscal del Crimen de l’Audiencia de México, el 10 de payares de 1784, pero nun tomó posesión hasta’l 5 de setiembre del añu siguiente.
Poco tiempu tuvo tamién na capital de Nueva España, pues el 6 de mayu de 1787 foi nomáu pol ministru Gálvez visitador xeneral ya intendente interín de La Habana. El motivu d’esta comisión especial fueron les denuncies anónimes que recibió’l ministru sobre fraudes y males xestiones nes Caxes Reales de La Habana durante los años que duró la guerra contra Inglaterra (1779-1783), nel cursu de la guerra d’independencia de los Estaos Xuníos.
Durante esos años, La Habana recibió más de trenta millones de pesos procedentes de México pa costiar el mantenimientu del Exércitu d’Operación que, al mandu de Bernardo de Gálvez (sobrín del ministru), reconquistó a los ingleses La Florida (oriental y occidental) y espulsólos de les factoríes que calteníen na costa atlántica de Nicaragua.
La llabor diligente y concienzuda de Valiente como visitador llevólu a descubrir un fraude de más de dos millones de pesos, organizáu y lleváu a cabu dende la Secretaría de la Intendencia durante los años de la guerra, fraude nel que participaron tanto los emplegaos d’esa oficina como munchos de los comerciantes que se beneficiaron de tola loxística de les operaciones militares. Como premiu al so trabayu como visitador, y a la vista del conocimientu que adquiriera del funcionamientu de la Real Facienda na isla, foi nomáu intendente d’Exércitu y Facienda en propiedá en 1791, cargu qu’ocupó hasta 1799. El mandatu de Valiente coincidió cola etapa de Luis de Las Casas como gobernador y capitán xeneral de la isla, y a los dos considéraselos, xunto col famosu abogáu habaneru Francisco Arango y Parreño, como los principales responsables de la extraordinaria etapa de crecimientu económicu y modernización que principia entós pa la isla. Valiente foi directamente responsable de la primer reorganización seria y fonda de la intendencia habanera, pa lo que cuntó cola inestimable ayuda de José de Sedano. Y foi tamién crucial el so apoyu al capitán xeneral na decisión, tomada en 1793, de caltener abiertu’l puertu de La Habana al comerciu de neutrales, lo que significó la casi completa lliberalización del comerciu habaneru y, sobre manera, la so apertura a la influencia de los nacientes Estaos Xuníos. Foi director y sociu honorariu de la Sociedá Económica d’Amigos del País de La Habana.
Valiente, que dende’l 21 de xineru de 1792 yera miembru honorariu del Conseyu d’Indies, permaneció en Cuba hasta que foi sustituyíu na intendencia y, al mesmu tiempu, nomáu ministru togáu supernumerariu d’esi Conseyu, el 8 de marzu de 1799. Tornó a la Península en 1800, a bordu de la goleta Delfín. De siguío pasó a Cumbres Mayores, el so pueblu natal, onde financió la construcción d’una fonte pública, una escuela de primeres lletres y la reconstrucción de la ilesia del pueblu.
Pero a los pocos díes de la so llegada a Cádiz desatárase na ciudá una epidemia de fiebre mariello y rápidamente espardióse ente’l populachu la especie de que’l Delfín yera’l causante, y que Valiente, como persona de más autoridá de los que llegaren na goleta, yera’l responsable últimu de la epidemia. En Cádiz foi procesáu y condenáu, pero apeló a l’Audiencia de Sevilla, ciudá na que permaneció mientres se resolvía’l procesu. El dictame de l’Audiencia sevillana foi bien claro al concluyir que l’acusación formulada contra Valiente nun tenía nengún rigor, y el procesu que se-y siguiera foi totalmente ilegal, al nun presentase nenguna prueba mínimamente aceptable. Por fin, el 19 de xunu de 1804 pudo abandonar la capital andaluza al recibir la orde real d’asumir el so puestu nel Conseyu y Cámara d’Indies.
Como miembru del altu tribunal, criticó l’abolición de la Secretaría o Ministeriu d’Indies llevada a cabu por Floridablanca en 1787, a la muerte de Gálvez, alegando la gran llabor que llevara a cabu’l famosu ministru (mentor d’él, por otra parte) na reforma de l’alministración americana.
Al producise la invasión napoleónica de la Península, Valiente asistió a les xuntes del Conseyu d’Estáu que se celebraron nos primeros momentos críticos, tres los sucesos d’Aranjuez y la marcha de la Familia Real a Bayona. Salió depués de Madrid xunto colos demás maxistraos y conseyeros que nun aceptaron al usurpador José I, y formó parte del Conseyu reuníu d’España ya Indies que se constituyó neses circunstancies estremes. En 1809, constituyida yá la Xunta Suprema Central, el famosu Jovellanos propúxolu, xunto con Manuel de Lardizábal, José Antonio Mon y Velarde o Antonio Ranz Romanillos, ente otros, pa formar parte de la comisión que tenía que preparar la convocatoria de Cortes y diseñar les llinies maestras del futuru proyectu constitucional, y cuyos trabayos fueron decisivos pa la llabor posterior de les Cortes. Valiente representaba’l pensamientu de Jovellanos, según el cual estes teníen que constituyise al mou tradicional, polos trés brazos (eclesiásticu, militar y civil o popular), y la finalidá de la so convocatoria tenía que llendase “a la reforma o arreglu de la nuesa constitución”: ye dicir, los dos maxistraos taben convencíos, xunto con munchos otros, de la existencia efectiva d’una Constitución histórica, que namás yera necesario reformar pa ponela al día y cortar los abusos (en referencia, sobre manera, al despotismu arbitrariu de Godoy). Pero’l dictame de la comisión foi que les Cortes teníen que convocase como un congresu xeneral y nacional, ensin distinción d’estamentos, abriendo asina claramente la puerta a la entrada del lliberalismu y la modernidá.
Fecha la convocatoria pola Xunta Central, Valiente resultó escoyíu diputáu por Sevilla. Una vez constituyíes les Cortes, Valiente formó parte de la Comisión que redactó la Constitución, destacando pola defensa del modelu monárquicu del despotismu ilustráu, nel que se formara y al que sirviera, frente a la postura lliberal que defendía la soberanía nacional y la separación de poderes.
Como’l resultáu de los trabayos foi contrariu a les sos idees, foi l’únicu miembru de la Comisión que se negó a firmar el proyectu presentáu a l’asamblea xeneral, lo que-y valió ser consideráu como ún de los integrantes más destacaos del grupu conservador o “servil”, como lu calificó la exaltada opinión pública en Cádiz.
Foi tamién escoyíu pa formar parte de la comisión que tenía qu’estudiar el futuru del Tribunal de la Inquisición, comisión formada en realidá pa dar llargues al asuntu (daes les posiciones enfrentaes, entró una parte del altu cleru y el restu de l’asamblea) y, en tou casu, pa favorecer la so estinción; de fechu, Valiente yera consideráu como non partidariu del tribunal.
N’otru orde de coses, defendió tamién la llibertá de comerciu con América, postura derivada de la esperiencia positiva que, nesi sentíu, él acumulara en La Habana, pero que-y supunxo echase enriba otru enemigu, los poderosos miembros del consuláu gaditanu, firmes defensores del monopoliu comercial con América, que teníen gran influencia sobre’l Conseyu de Rexencia.
Na crisis desatada nos primeros meses de 1811, con motivu de les socesives victories napoleóniques, Valiente lideró’l grupu de diputaos “realistes” que defendía reforzar el Conseyu de Rexencia col nomamientu como rexente de la infanta Carlota Joaquina (hermana de Fernando VII y esposa del Rei de Portugal) y la disolución de les Cortes una vez rematada la so llabor constituyente, col propósitu de formar un gobiernu fuerte que fixera frente de manera más eficaz a los exércitos napoleónicos. La propuesta foi refugada pola mayoría lliberal, temerosa de perder el poder del que gozaba na magna asamblea; pero l’agravamientu de la situación militar nel branu d’esi añu fixo que la propuesta de Valiente, reforzada pol dictame del Conseyu Real favorable a los derechos de sucesión de Carlota, ganara partidarios. El grupu lliberal, lideráu por Argüelles, supo entós movilizar la opinión pública presentando aquel proyectu como una “gran trama” contra la soberanía de la nación que les Cortes representaben; y llegó a organizar, utilizando a conocíos axitadores, un tumultu popular contra Valiente, atizando l’antiguu odiu del populachu hacia’l diputáu sevillanu dende l’absurda acusación de la que fuera oxetu con motivu de la epidemia de peste de 1800.
Valiente tuvo qu’abandonar l’hemiciclu escoltáu pola guardia del gobernador, abellugándose nun buque inglés fondeáu na bahía, pa treslladase depués a Ceuta.
Esta triste xornada, conocida como la del 26 d’ochobre, supunxo la retirada definitiva de Valiente de les Cortes y, por tanto, nun s’alcontró ente los firmantes de la Constitución de 1812.
Nada más producise la restauración absolutista, Valiente foi de los primeros en ser llamáu a la Corte, onde’l Rei confirmólu como conseyeru d’Indies.
El so prestixu y esperiencia fixeron que fora consultáu sobre una gran cantidá d’asuntos d’Estáu; ente otros, el ministru de Facienda consultólu pa unviar instrucciones al plenipotenciariu español nel Congresu de Viena sobre l’arreglu d’un tratáu de comerciu y navegación coles potencies estranxeres; el so dictame, de xunetu de 1814, basábase na so firme convicción nes ventayes de la llibertá de comerciu, proponiendo que se camudaren les lleis que disponíen el monopoliu comercial de la metrópoli coles sos colonies.
Esi mesmu añu, el Rei nomólu embaxador real ante la Corte de Suecia, pero la so avanzada edá y delicáu estáu de salú obligáronlu a refugiar el nomamientu.
Nel so llugar foi nomáu asesor del superintendente xeneral de correos, y recibió la Gran Cruz de la Orde Americana d’Isabel la Católica.
Como conseyeru d’Indies y conocedor de la realidá cubana, especialmente, contribuyó decisivamente, al final de la so vida, a que la Corona decretara’l final del estancu y renta de tabacos na isla, lliberalizándose asina la so producción y comerciu tres un sieglu de monopoliu estatal; tamién intervino na ellaboración del decretu sobre los medios pa aumentar la población blanca na isla, una de les mayores esmoliciones de les autoridaes y los facendaos cubanos durante les primeres décades del sieglu XIX.
Al enviudar de Tomasa del Hierro, la so primer esposa, casó con Mariana de León, fía d’otru conocíu altu funcionariu.
Al entamar la seronda de 1817 cayó enfermu y decidió dexar Madrid. Morrió’l 28 d’ochobre d’esi añu, en Santa Cruz de Mudela, cuando taba de viaxe hacia Andalucía.
Perfílase como un típicu altu funcionariu del despotismu ilustráu, que se formó y entamó la so brillante carrera al serviciu de la Monarquía durante’l reináu de Carlos III. Convirtióse llueu nún de los homes de confianza de [[José de Gálvez]], el famosu ministru d’Indies, que lu unvió a [[La Habana]] pa inspeicionar y poner orde na Intendencia y Real Facienda de la isla, como fixera años antes colos visitadores de Perú, Quito y Nueva Granada. Pero, cola muerte del ministru en 1787, el clima políticu camudó, y Valiente supo adaptase a la nueva situación, faciendo una brillante carrera como intendente de La Habana. Los sos conocimientos d’economía política y la esperiencia habanera confirmáronlu nes sos idees sobre les ventayes del lliberalismu económicu, pero les sos convicciones sobre la naturaleza de la Monarquía y l’Estáu siguieron anclaes nos postulaos del absolutismu ilustráu; d’ehí que se convirtiera n’auténticu xefe de files del sector realista o “servil” nes sesiones de les Cortes Estraordinaries de Cádiz. Esto valió-y l’ataque abiertu de los lliberales, que terminaron por obligalu a dexar la magna asamblea d’una manera abrupta, pero supunxo-y la ventaya d’apaecer depués como un fiel servidor del absolutismu, y de gociar del reconocimientu xeneral na Corte de Fernando VII hasta la so muerte.
== Bibliografìa ==
* J. B. O’Gavan, ''Elogio del Excmo. e Ilmo. Señor D. José Pablo Valiente y Bravo, Caballero Gran Cruz de la Real Orden Americana de Isabel la Católica [...], leído en la Real Sociedad de Amigos del País de La Habana, en la Junta de 23 de abril de 1818''
* R. Solís, ''El Cádiz de las Cortes: la vida en la ciudad en los años de 1810 a 1813'', Madrid, Instituto de Estudios Políticos, 1958
* L. Marrero, ''Cuba: economía y sociedad'', t. XII, Madrid, Playor, 1983
* M. A. Burkholder, ''Biographical Dictionary of Councilors of the Indies, 1717-1808'', New York, Greenwood Press, 1986
* M. Morán Ortí, ''Poder y gobierno en las Cortes de Cádiz (1810-1813)'', Pamplona, Eunsa, 1986
''Revolución y reforma religiosa en las Cortes de Cádiz'', Madrid, Actas, 1994
* M. J. Quintana, ''Memoria del Cádiz de las Cortes'', ed. de F. Durán López, Cádiz, Universidad, 1996
== Referencies ==
* Real Academia de la Historia [[https://historia-hispanica.rah.es/biografias/43962-jose-pablo-valiente-y-bravo]]
[[Categoría:Diputaos y diputaes de les Cortes de Cádiz]]
cz0iyka3vgnojxtzwj5645a9yg8d72b
Usuariu alderique:Antgartor
3
286559
4527132
2026-09-10T13:34:30Z
Vsuarezp
379
/* Bienllegada */ nueva seición
4527132
wikitext
text/x-wiki
== Bienllegada ==
{{bienvenida}} [[Usuariu:Vsuarezp|Vsuarezp]] ([[Usuariu alderique:Vsuarezp|alderique]]) 13:34 10 set 2026 (UTC)
a2j6h8lg22v75khx4n8up5fqs8xetbd
Personaxe ficticiu
0
286560
4527137
2026-09-10T14:00:39Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{ficha xenérica}} Un '''personaxe ficticiu''' ye un [[personaxe]] que forma parte d'una obra de [[ficción]] y que ye creáu pola imaxinación d'un autor o autores. Puede representar una persona, un [[animal]], una criatura imaxinaria, un oxetu personificáu o cualquier otra entidá dotada de característiques individuales dientro d'una narración. Los personaxes ficticios apaecen en medios como la [[lliteratura]], el [[teatru]], el [[cine]], la [[televisión]], el...»
4527137
wikitext
text/x-wiki
{{ficha xenérica}}
Un '''personaxe ficticiu''' ye un [[personaxe]] que forma parte d'una obra de [[ficción]] y que ye creáu pola imaxinación d'un autor o autores. Puede representar una persona, un [[animal]], una criatura imaxinaria, un oxetu personificáu o cualquier otra entidá dotada de característiques individuales dientro d'una narración. Los personaxes ficticios apaecen en medios como la [[lliteratura]], el [[teatru]], el [[cine]], la [[televisión]], el [[cómic]] y los [[videoxuegu|videoxuegos]].<ref>{{cita web |url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/character |títulu=Character |obra=Cambridge Dictionary |editorial=Cambridge University Press |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La creación y definición de los rasgos d'un personaxe conozse como '''[[caracterización]]''' y puede incluyir la so personalidá, apariencia, motivaciones, comportamientu, historia previa y rellaciones con otros personaxes.<ref>{{cita web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/characterization |títulu=Characterization |obra=Merriam-Webster.com Dictionary |editorial=Merriam-Webster |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref> Según la función que desempeñen na [[narración]], los personaxes pueden clasificase, ente otres categoríes, como [[protagonista|protagonistes]], [[antagonista|antagonistes]] o personaxes secundarios. Tamién pueden presentar distintos niveles de complexidá y evolución a lo llargo de la obra.
Los personaxes pueden ser completamente inventaos o tar inspiraos parcial o totalmente en persones reales, acontecimientos históricos, [[mitoloxía]], [[folclor]] o figures anteriores de la ficción. La construcción de personaxes convincentes ye un elementu importante de munches formes narratives: la investigación psicolóxica sobre escritura creativa estudió factores como la complexidá, l'interés o la capacidá del públicu pa identificase con ellos.<ref>{{cita web |url=https://www.apa.org/pubs/highlights/spotlight/issue-105.html |títulu=How Writers Create Engaging Characters: Exploring the Role of Personality, Empathy, and Experience |fecha=29 de payares de 2017 |obra=American Psychological Association |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La rellación del públicu colos personaxes ficticios tamién ye oxetu d'estudiu na [[psicoloxía de los medios]]. Los espectadores o llectores pueden identificase emocionalmente con un personaxe, interpretar los acontecimientos dende'l so puntu de vista o desenvolver rellaciones parasociales con él, esto ye, vínculos emocionales unidireccionales con figures conocíes al traviés de los medios.<ref>{{cita web |url=https://www.apa.org/news/podcasts/speaking-of-psychology/parasocial-relationships |títulu=What do we get from celebrity crushes? |obra=American Psychological Association |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref> Dalgunes figures ficticies algamen amás una difusión cultural que tresciende la obra na que nacieron y pueden ser reutilizaes n'[[adaptación cinematográfica|adaptaciones]], continuaciones, productos derivaos y otros medios.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ficción]]
[[Categoría:Narratoloxía]]
[[Categoría:Personaxes ficticios]]
2bt6eozcamv2t22bx0dd3ydqhxoog8g
4527138
4527137
2026-09-10T14:01:55Z
Vsuarezp
379
4527138
wikitext
text/x-wiki
{{ficha xenérica}}
Un '''personaxe ficticiu''' ye una figura creada o imaxinada que forma parte d'una obra de [[ficción]] y que ta creada pola imaxinación d'un autor o autores. Puede representar una persona, un [[animal]], una criatura imaxinaria, un oxetu personificáu o cualquier otra entidá dotada de característiques individuales dientro d'una narración. Los personaxes ficticios apaecen en medios como la [[lliteratura]], el [[teatru]], el [[cine]], la [[televisión]], el [[cómic]] y los [[videoxuegu|videoxuegos]].<ref>{{cita web |url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/character |títulu=Character |obra=Cambridge Dictionary |editorial=Cambridge University Press |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La creación y definición de los rasgos d'un personaxe conozse como '''[[caracterización]]''' y puede incluyir la so personalidá, apariencia, motivaciones, comportamientu, historia previa y rellaciones con otros personaxes.<ref>{{cita web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/characterization |títulu=Characterization |obra=Merriam-Webster.com Dictionary |editorial=Merriam-Webster |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref> Según la función que desempeñen na [[narración]], los personaxes pueden clasificase, ente otres categoríes, como [[protagonista|protagonistes]], [[antagonista|antagonistes]] o personaxes secundarios. Tamién pueden presentar distintos niveles de complexidá y evolución a lo llargo de la obra.
Los personaxes pueden ser completamente inventaos o tar inspiraos parcial o totalmente en persones reales, acontecimientos históricos, [[mitoloxía]], [[folclor]] o figures anteriores de la ficción. La construcción de personaxes convincentes ye un elementu importante de munches formes narratives: la investigación psicolóxica sobre escritura creativa estudió factores como la complexidá, l'interés o la capacidá del públicu pa identificase con ellos.<ref>{{cita web |url=https://www.apa.org/pubs/highlights/spotlight/issue-105.html |títulu=How Writers Create Engaging Characters: Exploring the Role of Personality, Empathy, and Experience |fecha=29 de payares de 2017 |obra=American Psychological Association |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La rellación del públicu colos personaxes ficticios tamién ye oxetu d'estudiu na [[psicoloxía de los medios]]. Los espectadores o llectores pueden identificase emocionalmente con un personaxe, interpretar los acontecimientos dende'l so puntu de vista o desenvolver rellaciones parasociales con él, esto ye, vínculos emocionales unidireccionales con figures conocíes al traviés de los medios.<ref>{{cita web |url=https://www.apa.org/news/podcasts/speaking-of-psychology/parasocial-relationships |títulu=What do we get from celebrity crushes? |obra=American Psychological Association |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref> Dalgunes figures ficticies algamen amás una difusión cultural que tresciende la obra na que nacieron y pueden ser reutilizaes n'[[adaptación cinematográfica|adaptaciones]], continuaciones, productos derivaos y otros medios.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Ficción]]
[[Categoría:Narratoloxía]]
[[Categoría:Personaxes ficticios]]
7t1pdnq37mhulm7yb9dfbz8zm7oz75h
Crew Exploration Vehicle
0
286561
4527139
2026-09-10T14:05:12Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{ficha de vehículu}} El '''Crew Exploration Vehicle''' ('''CEV''', n'asturianu, «vehículu d'esploración tripuláu») foi'l nome emplegáu pola [[NASA]] pal proyeutu d'una nueva [[nave espacial tripulada]] destinada a sustituyir parcialmente les funciones del [[transbordador espacial]] y permitir misiones tripulaes más allá de la [[órbita terrestre baxa]]. El conceutu desenvolvióse a mediaos de la década de 2000 dientro de la política d'esploración espacia...»
4527139
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de vehículu}}
El '''Crew Exploration Vehicle''' ('''CEV''', n'asturianu, «vehículu d'esploración tripuláu») foi'l nome emplegáu pola [[NASA]] pal proyeutu d'una nueva [[nave espacial tripulada]] destinada a sustituyir parcialmente les funciones del [[transbordador espacial]] y permitir misiones tripulaes más allá de la [[órbita terrestre baxa]]. El conceutu desenvolvióse a mediaos de la década de 2000 dientro de la política d'esploración espacial conocida como [[Vision for Space Exploration]].
La NASA convocó una competición industrial pa diseñar el vehículu y en 2006 escoyó una propuesta encabezada por [[Lockheed Martin]]. El proyeutu acabó recibiendo'l nome d''''[[Orion (nave espacial)|Orion]]''' y pasó a formar parte del [[programa Constellation]], que pretendía devolver astronautes a la [[Lluna]] y crear les capacidaes necesaries pa futures misiones tripulaes a [[Marte (planeta)|Marte]].
El diseñu evolucionó hacia una cápsula reutilizable parcialmente y basada conceptualmente nes naves del [[programa Apollo]], anque con sistemes electrónicos, materiales y capacidaes modernes. La cápsula tripulada d'Orion diseñóse pa llevar cuatro astronautes en misiones d'espaciu profundiu y puede mantener una tripulación durante hasta 21 díes ensin acoplase a otra nave.<ref>{{cita web |url=https://www.nasa.gov/reference/crew-module/ |títulu=Crew Module |obra=NASA |editorial=National Aeronautics and Space Administration |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Tres la cancelación del programa Constellation en 2010, el desenvolvimientu del vehículu nun s'abandonó. Orion foi reformuláu como '''Multi-Purpose Crew Vehicle''' (MPCV) y posteriormente integráu nel [[programa Artemis]], combináu col cohete [[Space Launch System]] (SLS) pa les nueves misiones tripulaes alredor de la Lluna y hacia l'espaciu profundiu.<ref>{{cita web |url=https://www.nasa.gov/orion-crew-module-3/ |títulu=Orion Crew Module |obra=NASA |editorial=National Aeronautics and Space Administration |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Naves espaciales tripulaes]]
[[Categoría:NASA]]
[[Categoría:Programa Constellation]]
[[Categoría:Programa Orion]]
0qc7zyy1t0bpmvru6j6lmsy1xlmqcsz
4527140
4527139
2026-09-10T14:05:28Z
Vsuarezp
379
4527140
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Crew Exploration Vehicle''' ('''CEV''', n'asturianu, «vehículu d'esploración tripuláu») foi'l nome emplegáu pola [[NASA]] pal proyeutu d'una nueva [[nave espacial tripulada]] destinada a sustituyir parcialmente les funciones del [[transbordador espacial]] y permitir misiones tripulaes más allá de la [[órbita terrestre baxa]]. El conceutu desenvolvióse a mediaos de la década de 2000 dientro de la política d'esploración espacial conocida como [[Vision for Space Exploration]].
La NASA convocó una competición industrial pa diseñar el vehículu y en 2006 escoyó una propuesta encabezada por [[Lockheed Martin]]. El proyeutu acabó recibiendo'l nome d''''[[Orion (nave espacial)|Orion]]''' y pasó a formar parte del [[programa Constellation]], que pretendía devolver astronautes a la [[Lluna]] y crear les capacidaes necesaries pa futures misiones tripulaes a [[Marte (planeta)|Marte]].
El diseñu evolucionó hacia una cápsula reutilizable parcialmente y basada conceptualmente nes naves del [[programa Apollo]], anque con sistemes electrónicos, materiales y capacidaes modernes. La cápsula tripulada d'Orion diseñóse pa llevar cuatro astronautes en misiones d'espaciu profundiu y puede mantener una tripulación durante hasta 21 díes ensin acoplase a otra nave.<ref>{{cita web |url=https://www.nasa.gov/reference/crew-module/ |títulu=Crew Module |obra=NASA |editorial=National Aeronautics and Space Administration |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Tres la cancelación del programa Constellation en 2010, el desenvolvimientu del vehículu nun s'abandonó. Orion foi reformuláu como '''Multi-Purpose Crew Vehicle''' (MPCV) y posteriormente integráu nel [[programa Artemis]], combináu col cohete [[Space Launch System]] (SLS) pa les nueves misiones tripulaes alredor de la Lluna y hacia l'espaciu profundiu.<ref>{{cita web |url=https://www.nasa.gov/orion-crew-module-3/ |títulu=Orion Crew Module |obra=NASA |editorial=National Aeronautics and Space Administration |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Naves espaciales tripulaes]]
[[Categoría:NASA]]
[[Categoría:Programa Constellation]]
[[Categoría:Programa Orion]]
2utt3ocnh33bx1g90d876jgonmdbphe
Mars Global Surveyor
0
286562
4527141
2026-09-10T14:06:05Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{Vehículu}} '''Mars Global Surveyor''' ('''MGS''') foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada a la observación y cartografía global de [[Marte (planeta)|Marte]]. Foi llanzada'l 7 de payares de 1996 mediante un cohete [[Delta II]] y entró n'órbita alredor del planeta'l 12 de setiembre de 1997. La misión permaneció operativa hasta payares de 2006, mui perriba de la duración prevista inicialmente.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/ma...»
4527141
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu}}
'''Mars Global Surveyor''' ('''MGS''') foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada a la observación y cartografía global de [[Marte (planeta)|Marte]]. Foi llanzada'l 7 de payares de 1996 mediante un cohete [[Delta II]] y entró n'órbita alredor del planeta'l 12 de setiembre de 1997. La misión permaneció operativa hasta payares de 2006, mui perriba de la duración prevista inicialmente.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-global-surveyor/ |títulu=Mars Global Surveyor |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La misión estudió Marte dende la [[ionosfera]] y l'atmósfera hasta la superficie y l'interior del planeta. Ente los sos principales instrumentos taben la Mars Orbiter Camera (MOC), el Mars Orbiter Laser Altimeter (MOLA), el Thermal Emission Spectrometer (TES) y un magnetómetru. Estos equipos permitieron crear mapes topográficos de gran precisión y estudiar la composición, el campu magnéticu y la evolución xeolóxica del planeta.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-global-surveyor/science-instruments/ |títulu=Mars Global Surveyor: Science Instruments |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Les observaciones de Mars Global Surveyor modificaron considerablemente la conocencia de Marte. Ente los sos resultaos destacaron la identificación de depósitos minerales rellacionaos cola presencia d'agua y observaciones de cárcaves nes fasteres que fueron interpretaes como posibles evidencies d'actividá reciente d'agua líquido. Los datos topográficos del MOLA permitieron amás ellaborar una representación global detallada del relieve marcianu.
La sonda tamién desempeñó funciones de sofitu a otres misiones, identificando posibles llugares d'aterrizaxe y retransmitiendo comunicaciones de vehículos de superficie. En payares de 2006 perdióse'l contactu cola nave dempués d'una secuencia d'acontecimientos rellacionada con un error informáticu y problemes posteriores coles bateríes. La NASA dio por terminada oficialmente la misión'l 14 de payares de 2006.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-global-surveyor/science/ |títulu=Mars Global Surveyor: Science |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Sondes espaciales]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 1996]]
[[Categoría:NASA]]
qum7zf1aj8zk4gov4n21vxbiims1vjg
Mars Polar Lander
0
286563
4527142
2026-09-10T14:06:43Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{Vehículu}} '''Mars Polar Lander''' foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] diseñada p'aterrizar na rexón polar meridional de [[Marte (planeta)|Marte]] y estudiar el clima, el suelu y la posible presencia de [[xelu]] nel subsuelu marcianu. Foi llanzada'l 3 de xineru de 1999 mediante un cohete [[Delta II]], pero perdióse durante l'intentu d'aterrizaxe'l 3 d'avientu d'esi añu.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-polar-lander-deep-space-2/...»
4527142
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu}}
'''Mars Polar Lander''' foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] diseñada p'aterrizar na rexón polar meridional de [[Marte (planeta)|Marte]] y estudiar el clima, el suelu y la posible presencia de [[xelu]] nel subsuelu marcianu. Foi llanzada'l 3 de xineru de 1999 mediante un cohete [[Delta II]], pero perdióse durante l'intentu d'aterrizaxe'l 3 d'avientu d'esi añu.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-polar-lander-deep-space-2/ |títulu=Mars Polar Lander / Deep Space 2 |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La sonda tenía que posase cerca del casquete polar sur marcianu y emplegar un brazu robóticu pa escavar el terrén y buscar xelu d'agua. Los sos instrumentos taben destinaos a estudiar la composición del suelu, les condiciones meteorolóxiques y l'intercambiu de materiales ente la superficie y l'[[atmósfera de Marte]]. La misión formaba parte del programa de la NASA de misiones marcianes de baxu costu de finales de la década de 1990.
Mars Polar Lander transportaba amás les dos pequeñes sondes '''[[Deep Space 2]]''', diseñaes pa separase antes del aterrizaxe y impactar directamente contra la superficie. Estes sondes pretendíen probar tecnoloxíes de penetración del suelu y buscar indicios d'agua baxo la superficie. Tampoco se recibió nenguna señal d'elles dempués de la llegada a Marte.
La investigación posterior sobre la perda de Mars Polar Lander concluyó que la causa más probable foi una señal falsa xenerada durante'l desplegue de les pates d'aterrizaxe. El sistema pudo interpretala como si la nave yá tuviera tocao'l suelu y apagar prematuramente los motores de descensu, provocando la cayida de la sonda contra la superficie. La NASA abandonó definitivamente los intentos de recuperar el contactu en xineru de 2000.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Sondes espaciales]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 1999]]
[[Categoría:NASA]]
[[Categoría:Misiones espaciales fracasaes]]
cwyv5yg3dnkmy82wd9yt471se00gryk
Mars Climate Orbiter
0
286564
4527143
2026-09-10T14:07:27Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{Vehículu}} '''Mars Climate Orbiter''' foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada al estudiu de l'[[atmósfera de Marte]] y el [[clima de Marte|clima marcianu]]. Foi llanzada'l 11 d'avientu de 1998 mediante un cohete [[Delta II]] y tenía previsto entrar n'órbita alredor de [[Marte (planeta)|Marte]] en setiembre de 1999.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-climate-orbiter/ |títulu=Mars Climate Orbiter |obra=NASA Science |editorial=N...»
4527143
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu}}
'''Mars Climate Orbiter''' foi una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada al estudiu de l'[[atmósfera de Marte]] y el [[clima de Marte|clima marcianu]]. Foi llanzada'l 11 d'avientu de 1998 mediante un cohete [[Delta II]] y tenía previsto entrar n'órbita alredor de [[Marte (planeta)|Marte]] en setiembre de 1999.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-climate-orbiter/ |títulu=Mars Climate Orbiter |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La misión tenía como oxetivos estudiar la distribución del [[agua]] na atmósfera marciana, observar el comportamientu del [[polvu]] y analizar los cambios meteorolóxicos y estacionales del planeta. Tamién tenía que funcionar como repetidor de comunicaciones pa [[Mars Polar Lander]] y les sondes [[Deep Space 2]]. La nave llevaba ente los sos instrumentos la Mars Color Imager (MARCI) y el Pressure Modulated Infrared Radiometer (PMIRR).<ref>{{cita web |url=https://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-climate-orbiter/ |títulu=Mars Climate Orbiter |obra=Jet Propulsion Laboratory |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La misión fracasó'l 23 de setiembre de 1999, cuando se perdió'l contactu cola nave durante la maniobra d'inserción orbital. La investigación posterior determinó qu'un equipu emplegara [[sistema anglosaxón d'unidaes|unidaes anglosaxones]] nuna parte del software de tierra, mientres otra parte del sistema esperaba los datos nel [[Sistema Internacional d'Unidaes|sistema métricu]]. La conversión incorrecta provocó errores nel cálculu de la trayeutoria y llevó la sonda a pasar demasiáu cerca de Marte.
La perda de Mars Climate Orbiter convirtióse n'unu de los exemplos más conocíos de les consecuencies que pueden tener los errores d'unidaes y de comunicación ente equipos en proyectos d'[[inxeniería]]. La nave probablemente foi destruyida na [[atmósfera de Marte]] o abandonó'l planeta siguiendo una trayeutoria non prevista.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Sondes espaciales]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 1998]]
[[Categoría:NASA]]
[[Categoría:Misiones espaciales fracasaes]]
pih900lxl0w7o7awy8et4ow06gs9nq7
Mars Odyssey
0
286565
4527144
2026-09-10T14:08:04Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{ficha de misión espacial}} '''2001 Mars Odyssey''', conocida habitualmente como '''Mars Odyssey''', ye una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada a la esploración de [[Marte (planeta)|Marte]]. Foi llanzada'l 7 d'abril de 2001 mediante un cohete [[Delta II]] dende [[Cabu Cañaveral]] y entró n'órbita alredor de Marte'l 24 d'ochobre del mesmu añu.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=NASA Science |editori...»
4527144
wikitext
text/x-wiki
{{ficha de misión espacial}}
'''2001 Mars Odyssey''', conocida habitualmente como '''Mars Odyssey''', ye una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada a la esploración de [[Marte (planeta)|Marte]]. Foi llanzada'l 7 d'abril de 2001 mediante un cohete [[Delta II]] dende [[Cabu Cañaveral]] y entró n'órbita alredor de Marte'l 24 d'ochobre del mesmu añu.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La misión diseñóse principalmente pa estudiar la composición química y mineralóxica de la superficie marciana y determinar la presencia y distribución d'[[agua]] y [[xelu]]. Los datos del so espectrómetru de rayos gamma permitieron detectar grandes cantidaes d'[[hidróxenu]] nel subsuelu de les rexones polares, interpretaes como evidencia de depósitos de xelu d'agua próximos a la superficie.<ref>{{cita web |url=https://science.jpl.nasa.gov/projects/odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=JPL Science |editorial=Jet Propulsion Laboratory |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Odyssey tamién estudió l'ambiente de [[radiación]] alredor de Marte, información relevante pa la planificación de posibles misiones tripulaes. La misión realizó'l primer mapa global de los elementos químicos y minerales presentes na superficie marciana y proporcionó observaciones sobre la xeoloxía, les nubes, la borrina y la formación de xelu.
Amás del so trabayu científicu, Mars Odyssey convirtióse nun elementu importante de la rede de comunicaciones de les misiones marcianes, actuando como repetidor ente distintos vehículos de superficie y la [[Tierra]]. La so llarga vida operativa convirtióla na misión que permaneció activa durante más tiempu alredor de Marte.<ref>{{cita web |url=https://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=Jet Propulsion Laboratory |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Sondes espaciales]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 2001]]
[[Categoría:NASA]]
nnecswpgiu2qiyd6g4zbxmerdg46e2y
4527145
4527144
2026-09-10T14:08:21Z
Vsuarezp
379
4527145
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu}}
'''2001 Mars Odyssey''', conocida habitualmente como '''Mars Odyssey''', ye una [[sonda espacial]] de la [[NASA]] destinada a la esploración de [[Marte (planeta)|Marte]]. Foi llanzada'l 7 d'abril de 2001 mediante un cohete [[Delta II]] dende [[Cabu Cañaveral]] y entró n'órbita alredor de Marte'l 24 d'ochobre del mesmu añu.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La misión diseñóse principalmente pa estudiar la composición química y mineralóxica de la superficie marciana y determinar la presencia y distribución d'[[agua]] y [[xelu]]. Los datos del so espectrómetru de rayos gamma permitieron detectar grandes cantidaes d'[[hidróxenu]] nel subsuelu de les rexones polares, interpretaes como evidencia de depósitos de xelu d'agua próximos a la superficie.<ref>{{cita web |url=https://science.jpl.nasa.gov/projects/odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=JPL Science |editorial=Jet Propulsion Laboratory |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Odyssey tamién estudió l'ambiente de [[radiación]] alredor de Marte, información relevante pa la planificación de posibles misiones tripulaes. La misión realizó'l primer mapa global de los elementos químicos y minerales presentes na superficie marciana y proporcionó observaciones sobre la xeoloxía, les nubes, la borrina y la formación de xelu.
Amás del so trabayu científicu, Mars Odyssey convirtióse nun elementu importante de la rede de comunicaciones de les misiones marcianes, actuando como repetidor ente distintos vehículos de superficie y la [[Tierra]]. La so llarga vida operativa convirtióla na misión que permaneció activa durante más tiempu alredor de Marte.<ref>{{cita web |url=https://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-odyssey/ |títulu=Mars Odyssey |obra=Jet Propulsion Laboratory |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Sondes espaciales]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 2001]]
[[Categoría:NASA]]
aedbqlhx833d6kmkf4vmzs05jmiyd13
Mars Pathfinder
0
286566
4527146
2026-09-10T14:09:09Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{Vehículu}} '''Mars Pathfinder''' foi una [[misión espacial]] de la [[NASA]] destinada a la esploración de [[Marte (planeta)|Marte]], formada por un módulu d'aterrizaxe y el pequeñu [[astromóvil]] '''[[Sojourner (astromóvil)|Sojourner]]'''. La misión llanzóse'l 4 d'avientu de 1996 mediante un cohete [[Delta II]] y aterrizó na rexón marciana d'[[Ares Vallis]] el 4 de xunetu de 1997.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-pathfinder/ |tí...»
4527146
wikitext
text/x-wiki
{{Vehículu}}
'''Mars Pathfinder''' foi una [[misión espacial]] de la [[NASA]] destinada a la esploración de [[Marte (planeta)|Marte]], formada por un módulu d'aterrizaxe y el pequeñu [[astromóvil]] '''[[Sojourner (astromóvil)|Sojourner]]'''. La misión llanzóse'l 4 d'avientu de 1996 mediante un cohete [[Delta II]] y aterrizó na rexón marciana d'[[Ares Vallis]] el 4 de xunetu de 1997.<ref>{{cita web |url=https://science.nasa.gov/mission/mars-pathfinder/ |títulu=Mars Pathfinder |obra=NASA Science |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
L'oxetivu principal de Pathfinder yera demostrar una forma relativamente económica d'unviar un módulu d'aterrizaxe y un vehículu robóticu a la superficie de Marte. El descensu emplegó un sistema innovador de [[bolsa d'aire|bolses d'aire]] qu'amortiguaron l'impactu contra'l terrén. Dempués del aterrizaxe, el módulu abrió los sos paneles y desplegó'l Sojourner, convirtiéndolu nel primer vehículu con ruedes n'operar sobre otru planeta.<ref>{{cita web |url=https://www.jpl.nasa.gov/missions/mars-pathfinder-sojourner-rover/ |títulu=Mars Pathfinder / Sojourner Rover |obra=Jet Propulsion Laboratory |editorial=NASA |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Sojourner tenía una masa de 10,6 kg y foi diseñáu inicialmente pa una misión de namás siete díes, pero acabó funcionando 83 díes. El vehículu analizó la composición química de roques y suelu, tomó imáxenes y permitió probar tecnoloxíes de movilidá y navegación que contribuyeron al desenvolvimientu de posteriores astromóviles marcianos.
El módulu d'aterrizaxe, rebautizáu como '''Sagan Memorial Station''' n'honor del astrónomu [[Carl Sagan]], realizó observaciones de l'[[atmósfera de Marte]], el clima y la xeoloxía del planeta. La última comunicación cola misión recibióse'l 27 de setiembre de 1997. L'ésitu de Pathfinder contribuyó a consolidar una nueva etapa d'esploración robótica de Marte basada en misiones más frecuentes y de menor costu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Enllaces esternos ==
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Misiones espaciales a Marte]]
[[Categoría:Naves y artefactos espaciales llanzados en 1996]]
[[Categoría:NASA]]
kuhe2opb1i0u3dtqlcj41gycqckwwri
Farmington High School (Arkansas)
0
286567
4527152
2026-09-10T14:48:20Z
Luke le cream
153351
Creada traduciendo la páxina «[[:en:Special:Redirect/revision/1339694745|Farmington High School (Arkansas)]]»
4527152
wikitext
text/x-wiki
{{Centru educativu}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Infobox school/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox vcard ib-school"
! class="infobox-above fn org notheme" |'''Llocalización'''
!12327 N Hwy 170, Farmington, Arkansas 72730, Estaos Xuníos
|-
| class="infobox-image" |'''Coordenades'''
|36°1′35″N 94°14′48″W / 36.02639°N 94.24667°W
|-
| class="infobox-header notheme" |'''Tipu de centru'''
|Públicu comprensivu
|-
| class="infobox-full-data" |'''Lema'''
|''Our Students are worth it!''
|- class="adr"
| class="infobox-full-data" |'''Estáu'''
|Abiertu
|-
| class="infobox-header notheme" |'''Distritu escolar'''
|Distritu Escolar de Farmington
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Códigu CEEB'''
| class="infobox-data" |040760
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''ID escolar NCES'''
| class="infobox-data" |050609001716
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Personal docente'''
| class="infobox-data" |81,63 (en base FTE)
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Cursos'''
| class="infobox-data" |10–12
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Matriculación'''
| class="infobox-data" |679 (2023–2024)
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Cursu 10'''
| class="infobox-data" |244
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Cursu 11'''
| class="infobox-data" |226
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Cursu 12'''
| class="infobox-data" |209
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Proporción d'estudiantes por profesor'''
| class="infobox-data" |8,32
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Sistema educativu'''
| class="infobox-data" |ADE Smart Core
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Clases ufiertaes'''
| class="infobox-data" |Regulares, Advanced Placement (AP)
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Tipu de campus'''
| class="infobox-data" |Suburbanu
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Colores'''
| class="infobox-data" |Escarlata y blancu
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Eslogan'''
| class="infobox-data" |''It's Still Our Highway''
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Conferencia deportiva'''
| class="infobox-data" |5A West
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Mascota'''
| class="infobox-data" |Cardenal
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Nome del equipu'''
| class="infobox-data" |Farmington Cardinals
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Rival'''
| class="infobox-data" |Prairie Grove Tigers
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Acreditación'''
| class="infobox-data" |ADE; AdvancED (1993–)
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Anuariu'''
| class="infobox-data" |''Cardinal''
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Escueles de procedencia'''
| class="infobox-data" |Randall G. Lynch Middle School (4–6); Farmington Jr. High School (7–9)
|-
| class="infobox-label" scope="row" |'''Páxina web'''
| class="infobox-data" |highschool.farmcards.org/o/fhs
|-
! class="infobox-label" scope="row" |
| class="infobox-data" |
|-
! class="infobox-label" scope="row" |
| class="infobox-data" |
|-
! class="infobox-label" scope="row" |
| class="infobox-data" |
|-
! class="infobox-label" scope="row" |
| class="infobox-data" |
|}
= Farmington High School, Arkansas =
== Introducción ya Información Xeneral ==
Farmington High School ye un institutu públicu comprensivu llocalizáu na ciudá de Farmington, Arkansas, nos Estaos Xuníos. L'institutu ufierta educación secundaria pa estudiantes de 10.º a 12.º cursu. Ye ún de los nueve institutos públicos del condáu de Washington, Arkansas, y ye l'únicu institutu alministráu pol Farmington School District.
El territoriu del institutu inclúi la mayor parte de la ciudá de Farmington y seiciones de Fayetteville.
=== Información Básica ===
* '''Llocalización:''' 12327 N Highway 170, Farmington, Arkansas 72730
* '''Distritu Escolar:''' Farmington School District
* '''Númberu d'estudiantes:''' aproximao 679 (añu 2023–2024)
** Cursu 10: 244 estudiantes
** Cursu 11: 226 estudiantes
** Cursu 12: 209 estudiantes
* '''Proporción profesor–estudiante:''' 8,32:1
* '''Mascota:''' Cardenal — los Crimson Cardinals
* '''Color de la escuela:''' carmesí y blancu
* '''Lema de la escuela:''' “Our Students are Worth It!” — “¡Los nuesos estudiantes merecen la pena!”
* '''Eslogan:''' “It's Still Our Highway” — “Sigue siendo la nuesa carretera”
* '''Acreditación:''' Arkansas Department of Education (ADE) y AdvancED
----
== Historia del Institutu ==
En 1924, construyóse un edificiu escolar de bloques que sirvió a casi 100 estudiantes dempués de la consolidación del distritu escolar.
Durante los años 1960, l'edificiu históricu foi destruyíu nun gran incendiu, pero foi reemplazáu rápidamente por otres instalaciones escolares.
El distritu escolar llanzó un gran proyectu de modernización en 2014, que dio como resultáu:
* Un centru nuevu y modernu pa les artes escéniques
* Un institutu nuevu con instalaciones modernes
* Un campu nuevu de fútbol con equipamientu modernu
* Una pista nueva d'atletismu de nivel internacional
Estos proyectos tresformaron les instalaciones del institutu y proporcionaron a los estudiantes equipamientu modernu d'altu nivel pa les sos actividaes escolares.
----
== Academia y Currículu ==
Farmington High School ta acreditáu pol Arkansas Department of Education (ADE) y ta acreditáu por AdvancED dende 1997.
El programa d'estudios sigue'l currículu Smart Core, desendolcáu pol Arkansas Department of Education. Esti currículu rique que los estudiantes completen polo menos 22 unidaes de créditos enantes de graduase.
=== Tipos de Cursos Disponibles ===
Los estudiantes completen cursos regulares y exámenes, y tienen la oportunidá de cursar asignatures y exámenes d'Advanced Placement (AP), que pueden proporciona-yos créditos universitarios y acelerar la so preparación pa la universidá.
=== Estadístiques Académiques ===
* El 44 % de los estudiantes participa en cursos d'Advanced Placement (AP)
* Accesu a tecnoloxía y software de nivel profesional pa l'aprendizaxe
* Una proporción baxa d'estudiantes por profesor facilita l'atención individual
----
== Deporte y Atletismu — Logros Destacaos ==
La mascota y l'emblema atléticu de Farmington High School ye'l cardenal, un páxaru nativu d'Arkansas. Los colores de la escuela son carmesí y blancu.
Los Farmington Cardinals compiten n'actividaes interescolares na clasificación 5A, na conferencia 5A West, alministrada pola Arkansas Activities Association.
=== Equipos Atléticos Disponibles ===
* Fútbol — masculín
* Golf — masculín y femenín
* Tenis — masculín y femenín
* Baloncestu — masculín y femenín
* Béisbol — masculín
* Sóftbol — femenín fastpitch
* Atletismu — masculín y femenín
* Cheer
=== Logros Atléticos Destacaos ===
'''Fútbol:''' Ente 1972 y 1974, l'equipu de fútbol de los Farmington Cardinals quedó completamente invictu, con un impresionante rexistru de 34–0–0: trenta y cuatro victories, cero derrotes y cero empates.
'''Sóftbol:''' L'equipu femenín de sóftbol fastpitch ganó trés campeonatos estatales ente 2000 y 2011, faciendo de Farmington una potencia nesti deporte a nivel estatal.
=== Baloncestu Femenín ===
* En 2020, l'equipu femenín de baloncestu ganó'l títulu de campeonatu estatal, pero'l títulu foi compartíu con Star City High School por mor de la interrupción causada pola pandemia de COVID-19.
* En 2023, l'equipu femenín de baloncestu ganó'l campeonatu estatal de clasificación 4A.
* En 2024, repitieron l'éxitu y volvieron ganar el campeonatu estatal.
* L'equipu llegó al partíu de campeonatu estatal durante seis años consecutivos baxo la dirección del entrenador Brad Johnson.
=== Baloncestu Masculín ===
* En 2024, l'equipu masculín de baloncestu fixo la so primer apaición nel partíu de campeonatu estatal.
* L'equipu taba dirixíu por Layne Taylor, fíu del entrenador principal Johnny Taylor.
* Layne Taylor marcó más de 3.000 puntos durante la so carrera de preparatoria, quedando como'l tercer máximu anotador de tolos tiempos nel rexistru de la escuela.
=== Fútbol — Añu 2024 ===
En 2024, los Cardinals llegaron hasta'l partíu de campeonatu estatal 5A de fútbol baxo la dirección del veteranu entrenador d'Arkansas Tommy Tice, un entrenador afamáu que salió del retiru pa dirixir l'equipu. Sicasí, perdieron contra Parkview Arts and Science Magnet High School na final del campeonatu.
----
== Programa de Música y Banda — Cardinal Band ==
El programa de banda escolar de Farmington ye reconocíu como ún de los grupos principales del estáu d'Arkansas dende la so fundación.
=== Componentes del Programa de Banda ===
* Una banda de marcha, conocida como “Crimson Regiment”
* Dos bandes de conciertu
* Dos bandes de jazz
* Grupos de percusión
* Guardia de color
=== Participación y Oportunidaes ===
Los estudiantes de les escueles de Farmington tienen la oportunidá de participar nes clases instrumentales de banda a partir del 7.º cursu. Dempués de completar el so primer añu de banda, los estudiantes participen en distintos ensembles musicales, incluyendo:
* Bandes de marcha que desfilen nos desfiles municipales y nos partíos de fútbol
* Pep bands que sofiten a los atletes de Farmington
* Presentaciones de banda de conciertu con repertoriu clásicu y contemporaneu
* Conciertos de banda de jazz
Les presentaciones de los estudiantes tienen llugar durante tol añu escolar hasta la so graduación, cada añu durante la temporada de primavera.
=== Actividaes y Competiciones de Banda ===
* Presentaciones en tolos partíos de fútbol, tanto en casa como fuera de casa
* Marcha nos desfiles municipales, incluyendo'l Memorial Day Parade
* Festivales escolares de solistes y ensembles
* Competición rexonal d'evaluación
* Viaxe al Arkansas State Marching Contest en Little Rock
Les bandes de marcha de Prairie Grove High School y Farmington High School van a Little Rock cada añu pa participar nel Arkansas State Marching Contest estatal, onde compiten contra otres bandes de marcha de tol estáu d'Arkansas.
----
== Programa EAST — Education Accelerated by Service and Technology ==
=== ¿Qué ye EAST? ===
EAST significa “Education Accelerated by Service and Technology” — Educación Acelerada por Serviciu y Tecnoloxía. Ye un programa escolar innovador que pon énfasis en:
* Pensamientu críticu
* Solución creativa de problemes
* Participación na comunidá
* Usu de tecnoloxía moderna pa beneficiar a la comunidá
El programa permite a los estudiantes realizar proyectos que beneficien directamente a les sos comunidaes llocales y rexonales.
=== Historia y Origen ===
La EAST Initiative foi fundada en 1995/1996 na ciudá de Greenbrier, Arkansas, por Tim Stephenson, un exoficial de les fuercies del orde que se convirtió en profesor. Esti programa innovador nació cuando los estudiantes de Stephenson s'entusiasmaron colos sos logros y propunxeron proyectos adicionales.
L'organización ye una organización ensin ánimu de lucru 501(c)(3), cola so sede principal en Little Rock, Arkansas, col nome oficial “Environmental and Spatial Technology, Inc.” Sicasí, l'acrónimu EAST agora úsase como “Education Accelerated by Service and Technology” pa esplicar el modelu educativu.
=== Espansión del Programa ===
Anguaño, el programa EAST esiste en más de 200 escueles del estáu d'Arkansas. El programa tamién empezó a espandese fuera d'Arkansas, incluyendo otros estaos de los Estaos Xuníos.
=== Cómo Funciona EAST ===
La introducción del programa EAST nes escueles tien como oxetivu ameyorar la participación y motivación de los estudiantes. Permite-yos asumir completamente la responsabilidá de la so educación mediante proyectos que tienen un impactu real y significativu nes sos comunidaes llocales.
=== Equipamientu y Recursos ===
El programa proporciona a los estudiantes accesu a ferramientes, máquines y software de nivel profesional, permitiéndo-yos:
* Identificar problemes reales nes sos comunidaes
* Diseñar soluciones tecnolóxiques
* Aplicar pensamientu críticu y solución creativa de problemes
* Collaborar con socios de la comunidá
* Aprender habilidaes práutiques que pueden aplicase a una carrera profesional
Anímase a los estudiantes a:
* Pensar de manera crítica sobre los problemes
* Innovar pa crear cambios positivos
* Usar la tecnoloxía como ferramienta de serviciu
* Conectar lo que deprenden con aplicaciones de la vida real
=== Exemplos de Proyectos EAST ===
Los proyectos realizaos polos estudiantes d'EAST inclúin:
* '''Mapa Médicu:''' Mapeu de llugares onde los helicópteros pueden aterrizar nel condáu de Johnson, Arkansas, pa acelerar l'accesu y despliegue de servicios médicos con helicópteru
* '''Creación de Conciencia:''' Creación de conciencia pública sobre'l xenocidiu uigur en China
* '''Impresión 3D:''' Impresión 3D d'hábitats pa animales pa Crowley’s Ridge Nature Center
* '''Agricultura:''' Huertos de verdures pa la comunidá, con productos como lletuga, rábanos, zanahories, espinaca, apiu y repollu
* '''Medio Ambiente:''' Proyectos de reciclaxe y sostenibilidá ambiental
* '''Tecnoloxía:''' Creación de vídeos de realidá virtual y otros proyectos tecnolóxicos
Estos proyectos demuestren cómo los estudiantes apliquen conocimientos actuales a situaciones de la vida real que beneficien a les sos comunidaes.
=== Impactu Cuantitativu ===
Nel añu escolar 2022–2023:
* Los estudiantes d'EAST contribuyeron con '''17.990 hores de trabayu voluntariu'''
* Trabayaron con '''1.285 socios de la comunidá''' diferentes
* '''7.610 estudiantes''' recibieron formación téunica por mediu del programa
Estos númberos demuestren l'enorme impactu de la EAST Initiative nes comunidaes d'Arkansas.
----
== Clases Adicionales y Programas Escolares ==
=== Recreación al Aire Llibre y Educación Física ===
Clases dirixíes pol Sr. Poindexter qu'ufierten actividaes físiques práutiques:
* Ultimate Frisbee — los estudiantes aprenden les regles y estratexes competitives d'esti deporte
* Otres actividaes al aire llibre
* Instrucción de acondicionamientu físicu y bienestar
=== Cursos Académicos Regulares ===
La escuela ufierta les siguientes materies académiques principales:
* '''Matemátiques:''' Álxebra, Xeometría, Cálculu y otres
* '''Inglés/Lliteratura:''' Escritura, análisis lliterariu, comunicación
* '''Ciencies:''' Bioloxía, Química, Física, Ciencies Ambientales
* '''Historia:''' Historia de los Estaos Xuníos, Historia Mundial, Gobiernu
* '''Llingües Estranxeres:''' Español y otres llingües modernes
* '''Arte:''' Artes visuales, música, artes escéniques
=== Cursos Advanced Placement (AP) ===
Hai diverses materies disponibles pa estudiantes avanzaos que quieren acelerar la so preparación pa la universidá:
* La escuela ufierta la oportunidá de recibir créditos universitarios mediante un bon resultáu nun examen AP
* El 44 % de la matrícula total participa en cursos AP
=== Música y Arte ===
Amás del programa principal de banda:
* Orquesta
* Artes visuales y estudios d'arte
* Artes escéniques
* Programas de teatru/drama
=== Programas Especiales ===
'''Programa EAST:''' Como se describió llargamente enantes, ye un modelu innovador d'aprendizaxe basáu en proyectos, centrado nel serviciu a la comunidá y na tecnoloxía.
'''AP District Honors:''' Farmington School District foi reconocíu nel 4th Annual AP District Honor Roll por aumentar l'accesu a los cursos AP mentanto caltenía altos estándares de rendimientu.
----
== Conexones Escolares — Escueles de Procedencia ==
Farmington High School forma parte d'un sistema escolar vertical que contempla:
=== Escueles que Alimenten a Farmington High School ===
* '''Escuela Junior:''' Farmington Junior High School — cursos 7–9, la escuela que alimenta directamente a Farmington High School
* '''Escuela Intermedia:''' Randall G. Lynch Middle School — cursos 4–6
=== Otres Escueles del Distritu ===
* Bob Folsom Elementary School — kindergarten hasta cursu 3
* Jerry “Pop” Williams Elementary School — kindergarten hasta cursu 3
----
== Alministración y Personal ==
=== Lideratu ===
* '''Director:''' Jon Purifoy
* '''Vice-director:''' Jay Harper
* '''Vice-director:''' Clayton Williams
=== Personal ===
* Aproximadamente 81,63 miembros de personal profesional docente, sobre una base FTE
----
== Acreditaciones y Reconocimientos ==
La escuela y el distritu recibieron dellos reconocimientos importantes.
=== Acreditaciones Oficiales ===
* Acreditación del Arkansas Department of Education (ADE) — acreditación completa
* Acreditación d'AdvancED — dende 1997
=== Clasificaciones Nacionales ===
* Puestu n.º 27 ente les Best Public High Schools in Arkansas, según Niche
* Puestu n.º 107 n'Arkansas, según U.S. News
* Puestu n.º 28 ente les Best High Schools for STEM in Arkansas
* Puestu n.º 6.267 na clasificación nacional de U.S. News
=== Reconocimientu a Nivel de Distritu ===
* Farmington School District foi reconocíu nel 4th Annual AP District Honor Roll (2013) por:
** Aumentar l'accesu a los cursos AP
** Caltener o aumentar el porcentaxe d'estudiantes que consiguen una puntuación de 3 o más nos exámenes AP
----
== Cultura y Comunidá Escolar ==
'''Lema de la Escuela:''' “Our Students are Worth It!” reflexa'l compromisu de la escuela col ésitu y desendolcu de tolos estudiantes, ensin importar el so orixe.
=== Participación na Comunidá ===
* A traviés d'EAST, los estudiantes sirven activamente a la so comunidá
* Organizaciones actives de padres, incluyendo FHS Music Patrons
* Asociaciones cola comunidá que s'estienden más allá de les paredes de la escuela
* Participación n'iniciatives y proyectos llocales
----
= Nota: Clases de Cocina y Arte Culinariu =
== Información Actual ==
Mentanto la investigación nun atopó información específica sobre clases de cocina o arte culinariu ufiertaes directamente en Farmington High School, ye importante señalar que hai oportunidaes rexonales disponibles.
=== Oportunidaes Rexonales Disponibles ===
NorthWest Arkansas Community College, llocalizáu na rexón xeográfica de Farmington, ufierta programas concurrentes d'arte culinariu especialmente diseñaos pa estudiantes de high school. Estos programas permiten a los estudiantes:
* Obter certificaos reconocíos pola industria del arte culinariu enantes de graduase de high school
* Adquirir habilidaes práutiques en:
** Fundamentos del arte culinariu
** Seguridá alimentaria
** Producción y manexu d'alimentos
** Hospitalidá y turismu
** Panadería y arte de la pastelería
* Completar certificaciones profesionales:
** Serv-Safe Manager Certification
** HACCP — Hazard Analysis Critical Control Points Certification
* Aplicar los créditos ganaos en high school a un grau d'Associate n'estudios culinarios dempués de la graduación
=== Caminu Profesional ===
Dempués de completar tolos cursos culinarios concurrentes y les certificaciones, los estudiantes tán meyor preparaos pa oportunidaes de trabayu na industria de los restoranes y los servicios d'alimentación, incluyendo:
* Puestos como ''line cook''
* Roles de supervisión de nivel inicial
* Xestión de la producción d'alimentos
* Xestión de la hospitalidá
Los estudiantes de Farmington interesaos nes carreres culinaries pueden esplorar estes oportunidaes col so conseyeru escolar pa determinar si la matrícula concurrente ye posible.
bthld8v6x2akd7kuh2r13qfigomtqz3
Alfa Romeo Alfasud
0
286568
4527156
2026-09-10T15:35:33Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{ficha xenérica}} El '''Alfa Romeo Alfasud''' foi un [[automóvil]] compactu producíu pol fabricante italianu [[Alfa Romeo]] ente 1972 y 1984. Foi'l primer modelu de producción en serie de la marca con [[tracción delantera]] y diseñólu [[Giorgetto Giugiaro]].<ref name="Stellantis">{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-octavo-episodio-diseno-deportividad-e-innovacion-el-156-fue-un-exito-rotundo-de-alfa-romeo |t...»
4527156
wikitext
text/x-wiki
{{ficha xenérica}}
El '''Alfa Romeo Alfasud''' foi un [[automóvil]] compactu producíu pol fabricante italianu [[Alfa Romeo]] ente 1972 y 1984. Foi'l primer modelu de producción en serie de la marca con [[tracción delantera]] y diseñólu [[Giorgetto Giugiaro]].<ref name="Stellantis">{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-octavo-episodio-diseno-deportividad-e-innovacion-el-156-fue-un-exito-rotundo-de-alfa-romeo |títulu=«Storie Alfa Romeo»: diseño, deportividad e innovación |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El desenvolvimientu del Alfasud encargóse al inxenieru austriacu [[Rudolf Hruska]], que participó tanto nel diseñu del coche como na planificación de la nueva fábrica destinada a producilo en [[Pomigliano d'Arco]], cerca de [[Nápoles]]. El nome del modelu facía referencia precisamente a la producción d'Alfa Romeo nel sur d'[[Italia]].<ref name="Stellantis"/>
El coche utilizaba motores [[Motor bóxer|bóxer]] de cuatro cilindros y caracterizábase por una carrocería compacta concebida p'aprovechar bien l'espaciu interior. La gama amplióse con distintes versiones y motores y dio orixe tamién al [[Alfa Romeo Sprint]], presentáu como variante deportiva.<ref>{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/alfa-romeo-sprint-el-compacto-deportivo-de-los-70-y-80 |títulu=Alfa Romeo Sprint, el compacto deportivo de los 70 y 80 |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El Alfasud convirtióse nún de los modelos de mayor éxitu comercial de la historia d'Alfa Romeo. Ente 1972 y 1984 fabricáronse 900.925 unidaes del modelu, ensin contar les versiones Sprint, polo que foi durante décades l'automóvil más vendíu de la marca.<ref name="Stellantis"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:Automóviles d'Alfa Romeo]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1970]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1980]]
oji8rohy2mb56groazvobpiqptsj7uz
4527157
4527156
2026-09-10T15:36:09Z
Vsuarezp
379
4527157
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
L''''Alfa Romeo Alfasud''' foi un [[automóvil]] compactu producíu pol fabricante italianu [[Alfa Romeo]] ente 1972 y 1984. Foi'l primer modelu de producción en serie de la marca con [[tracción delantera]] y diseñólu [[Giorgetto Giugiaro]].<ref name="Stellantis">{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-octavo-episodio-diseno-deportividad-e-innovacion-el-156-fue-un-exito-rotundo-de-alfa-romeo |títulu=«Storie Alfa Romeo»: diseño, deportividad e innovación |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El desenvolvimientu del Alfasud encargóse al inxenieru austriacu [[Rudolf Hruska]], que participó tanto nel diseñu del coche como na planificación de la nueva fábrica destinada a producilo en [[Pomigliano d'Arco]], cerca de [[Nápoles]]. El nome del modelu facía referencia precisamente a la producción d'Alfa Romeo nel sur d'[[Italia]].<ref name="Stellantis"/>
El coche utilizaba motores [[Motor bóxer|bóxer]] de cuatro cilindros y caracterizábase por una carrocería compacta concebida p'aprovechar bien l'espaciu interior. La gama amplióse con distintes versiones y motores y dio orixe tamién al [[Alfa Romeo Sprint]], presentáu como variante deportiva.<ref>{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/alfa-romeo-sprint-el-compacto-deportivo-de-los-70-y-80 |títulu=Alfa Romeo Sprint, el compacto deportivo de los 70 y 80 |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
L'Alfasud convirtióse nún de los modelos de mayor éxitu comercial de la historia d'Alfa Romeo. Ente 1972 y 1984 fabricáronse 900.925 unidaes del modelu, ensin contar les versiones Sprint, polo que foi durante décades l'automóvil más vendíu de la marca.<ref name="Stellantis"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
[[Categoría:Automóviles d'Alfa Romeo]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1970]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1980]]
44itibj2nysel9xsjvzmja0hme71kup
4527158
4527157
2026-09-10T15:37:37Z
Vsuarezp
379
4527158
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
L''''Alfa Romeo Alfasud''' foi un [[automóvil]] compactu producíu pol fabricante italianu [[Alfa Romeo]] ente 1972 y 1984. Foi'l primer modelu de producción en serie de la marca con [[tracción delantera]] y diseñólu [[Giorgetto Giugiaro]].<ref name="Stellantis">{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/storie-alfa-romeo-octavo-episodio-diseno-deportividad-e-innovacion-el-156-fue-un-exito-rotundo-de-alfa-romeo |títulu=«Storie Alfa Romeo»: diseño, deportividad e innovación |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El desenvolvimientu del Alfasud encargóse al inxenieru austriacu [[Rudolf Hruska]], que participó tanto nel diseñu del coche como na planificación de la nueva fábrica destinada a producilo en [[Pomigliano d'Arco]], cerca de [[Nápoles]]. El nome del modelu facía referencia precisamente a la producción d'Alfa Romeo nel sur d'[[Italia]].<ref name="Stellantis"/>
El coche utilizaba motores [[Motor bóxer|bóxer]] de cuatro cilindros y caracterizábase por una carrocería compacta concebida p'aprovechar bien l'espaciu interior. La gama amplióse con distintes versiones y motores y dio orixe tamién al [[Alfa Romeo Sprint]], presentáu como variante deportiva.<ref>{{cita web |url=https://www.media.stellantis.com/es-es/alfa-romeo/press/alfa-romeo-sprint-el-compacto-deportivo-de-los-70-y-80 |títulu=Alfa Romeo Sprint, el compacto deportivo de los 70 y 80 |editor=Stellantis Media |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
L'Alfasud convirtióse nún de los modelos de mayor éxitu comercial de la historia d'Alfa Romeo. Ente 1972 y 1984 fabricáronse 900.925 unidaes del modelu, ensin contar les versiones Sprint, polo que foi durante décades l'automóvil más vendíu de la marca.<ref name="Stellantis"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles d'Alfa Romeo]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1970]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1980]]
f8dq6w8ejb80fv39cq3q1yqbpl78bed
Alpine A110 (2017)
0
286569
4527159
2026-09-10T15:49:14Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} L''''Alpine A110''' ye un [[automóvil deportivu]] de dos places fabricáu pola compañía francesa [[Alpine (fabricante d'automóviles)|Alpine]] dende 2017. El modelu recuperó'l nome del [[Alpine A110]] históricu y supunxo'l regresu de la marca al mercáu d'automóviles de producción.<ref name="Alpine2017">{{cita web |url=https://media.alpinecars.com/alpine-is-back-a110-the-compact-and-agile-french-sports-car/?lang=eng |títulu=Alpine is back – A11...»
4527159
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
L''''Alpine A110''' ye un [[automóvil deportivu]] de dos places fabricáu pola compañía francesa [[Alpine (fabricante d'automóviles)|Alpine]] dende 2017. El modelu recuperó'l nome del [[Alpine A110]] históricu y supunxo'l regresu de la marca al mercáu d'automóviles de producción.<ref name="Alpine2017">{{cita web |url=https://media.alpinecars.com/alpine-is-back-a110-the-compact-and-agile-french-sports-car/?lang=eng |títulu=Alpine is back – A110, the compact and agile French sports car |editor=Alpine |fecha=7 de marzu de 2017 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Alpine presentó la versión de producción nel [[Salón del Automóvil de Xinebra]] de 2017, un añu dempués d'amosar el prototipu Alpine Vision. Les primeres entregues empezaron a finales d'esi añu n'Europa continental y en 2018 nel [[Reinu Xuníu]] y [[Xapón]].<ref name="Alpine2017"/>
L'A110 ye un [[cupé]] con motor en posición central trasera, tracción trasera y una estructura fabricada principalmente n'[[aluminiu]]. El diseñu centróse en reducir el pesu y favorecer l'axilidá, siguiendo'l planteamientu del A110 orixinal.<ref>{{cita web |url=https://media.alpinecars.com/alpine-reveals-the-first-images-of-its-new-production-car-the-new-a110/?lang=eng |títulu=Alpine reveals the first images of its new production car: the new A110 |editor=Alpine |fecha=28 de febreru de 2017 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El modelu fabrícase na planta histórica d'Alpine en [[Dieppe]], nel norte de [[Francia]]. La gama foi ampliándose con distintes versiones, ente elles A110 Pure, Légende, A110S y otres variantes de mayor rendimientu.<ref>{{cita web |url=https://media.alpinecars.com/alpine-unveils-new-alpine-a110s/?lang=eng |títulu=Alpine unveils new Alpine A110S |editor=Alpine |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles deportivos]]
[[Categoría:Automóviles d'Alpine]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2010]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
mnhifazp726hlvgw1mrm7ri16lee52k
Aston Martin DBX
0
286570
4527160
2026-09-10T15:55:44Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} L''''Aston Martin DBX''' ye un [[vehículu utilitariu deportivu]] de luxu fabricáu pola compañía británica [[Aston Martin]] dende 2020. Foi'l primer SUV de producción de la historia de la marca y supunxo la entrada d'Aston Martin nun segmentu del mercáu nel que nun participara anteriormente.<ref name="DBX">{{cita web |url=https://www.astonmartin.com/en-gb/our-world/news/2020/7/23/aston-martin-unveils-dbx-an-suv-with-the-soul-of-a-sports-car |títul...»
4527160
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
L''''Aston Martin DBX''' ye un [[vehículu utilitariu deportivu]] de luxu fabricáu pola compañía británica [[Aston Martin]] dende 2020. Foi'l primer SUV de producción de la historia de la marca y supunxo la entrada d'Aston Martin nun segmentu del mercáu nel que nun participara anteriormente.<ref name="DBX">{{cita web |url=https://www.astonmartin.com/en-gb/our-world/news/2020/7/23/aston-martin-unveils-dbx-an-suv-with-the-soul-of-a-sports-car |títulu=Aston Martin unveils DBX: an SUV with the soul of a sports car |editor=Aston Martin |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El desenvolvimientu del DBX incluyó simulaciones virtuales y pruebes en carreteres y terrenos de distintes característiques. Los primeros prototipos empezaron les pruebes físiques en 2018 y la versión definitiva presentóse en 2019.<ref>{{cita web |url=https://www.astonmartin.com/en-gb/our-world/news/2018/11/14/dbx-prototype-of-aston-martin-s-first-suv-begins-testing |títulu=DBX: Prototype of Aston Martin's first SUV begins testing |editor=Aston Martin |fecha=14 de payares de 2018 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El coche utiliza una plataforma específica y una estructura construyida principalmente n'[[aluminiu]]. Combina cinco places y una carrocería SUV con soluciones derivaes de los automóviles deportivos de la compañía.<ref name="DBX"/>
La producción realízase na fábrica d'Aston Martin de [[St Athan]], en [[Gales]], abierta como segunda planta de fabricación de la compañía. La instalación empezó a producir unidaes de preproducción del DBX en 2019 y la producción completa arrancó en 2020.<ref>{{cita web |url=https://media.astonmartin.com/aston-martin-produces-first-cars-at-st-athan/?lang=eng |títulu=Aston Martin produces first cars at St Athan |editor=Aston Martin |fecha=12 de xunu de 2019 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles d'Aston Martin]]
[[Categoría:Vehículos utilitarios deportivos]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
qb3yk9b4fg1hgm7706hi7ho3raifyvq
Audi A4
0
286571
4527161
2026-09-10T15:56:34Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} L''''Audi A4''' ye un [[automóvil]] del segmentu D fabricáu pola compañía alemana [[Audi]] dende 1994. Presentóse como sustitutu del [[Audi 80]] y convirtióse nún de los principales modelos de la gama de la marca.<ref name="Audi">{{cita web |url=https://www.audi-mediacenter.com/en/publications/more/audi-tradition-anniversary-dates-2024-1484/download |títulu=Audi Tradition: Anniversary Dates 2024 |editor=Audi MediaCenter |fechaaccesu=10 de setiemb...»
4527161
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
L''''Audi A4''' ye un [[automóvil]] del segmentu D fabricáu pola compañía alemana [[Audi]] dende 1994. Presentóse como sustitutu del [[Audi 80]] y convirtióse nún de los principales modelos de la gama de la marca.<ref name="Audi">{{cita web |url=https://www.audi-mediacenter.com/en/publications/more/audi-tradition-anniversary-dates-2024-1484/download |títulu=Audi Tradition: Anniversary Dates 2024 |editor=Audi MediaCenter |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
La primer xeneración, conocida internamente como B5, presentóse n'ochobre de 1994 y llegó al mercáu en payares d'esi añu. Audi desenvolvió'l modelu nun periodu de 26,5 meses y comercializólu inicialmente con seis motores distintos y cuatro versiones con [[quattro (sistema de tracción)|tracción quattro]].<ref name="Audi"/>
A lo llargo de les sos distintes xeneraciones, l'A4 ofrecióse principalmente con carroceríes [[sedán]] y familiar ''Avant'', amás de versiones deportives. Dependiendo de la versión, utilizó motores de gasolina y [[motor diésel|diésel]], tracción delantera o tracción integral quattro.
L'A4 convirtióse nún de los modelos de mayor producción d'Audi y tuvo sucesives xeneraciones identificaes polos códigos B5, B6, B7, B8 y B9. En 2024 Audi reorganizó la nomenclatura de parte de la so gama, vinculando la evolución posterior del modelu a la familia [[Audi A5]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles d'Audi]]
[[Categoría:Automóviles del segmentu D]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1990]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2000]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2010]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
d7sj2j01ac8f39zchmttyomvaghtq95
Baojun 510
0
286572
4527162
2026-09-10T15:57:31Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''Baojun 510''' ye un [[vehículu utilitariu deportivu]] compactu fabricáu pola marca china [[Baojun]], perteneciente a la empresa conxunta [[SAIC-GM-Wuling]]. El modelu salió al mercáu en [[China]] en febreru de 2017.<ref name="GM2017">{{cita web |url=https://investor.gm.com/news-releases/news-release-details/gm-china-sales-top-4-million-vehicles-first-time-2017 |títulu=GM China Sales Top 4 Million Vehicles for the First Time in 2017 |editor=Gen...»
4527162
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Baojun 510''' ye un [[vehículu utilitariu deportivu]] compactu fabricáu pola marca china [[Baojun]], perteneciente a la empresa conxunta [[SAIC-GM-Wuling]]. El modelu salió al mercáu en [[China]] en febreru de 2017.<ref name="GM2017">{{cita web |url=https://investor.gm.com/news-releases/news-release-details/gm-china-sales-top-4-million-vehicles-first-time-2017 |títulu=GM China Sales Top 4 Million Vehicles for the First Time in 2017 |editor=General Motors |fecha=3 de xineru de 2018 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El 510 diseñóse como un SUV de tamañu pequeñu destináu principalmente al mercáu chinu. Incorporóse a la gama Baojun como un modelu situáu per debaxo del [[Baojun 560]] y contribuyó a ampliar la presencia de la marca nel mercáu de vehículos utilitarios deportivos.
Tres el so llanzamientu, el Baojun 510 consiguió rápidamente un volume eleváu de ventes. En mayu de 2017 General Motors señaló que'l modelu taba impulsando la medría de Baojun y n'agostu yá superaba les 30.000 unidaes mensuales.<ref>{{cita web |url=https://investor.gm.com/news-releases/news-release-details/gm-delivers-august-record-328425-vehicles-china |títulu=GM Delivers August Record 328,425 Vehicles in China |editor=General Motors |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
En 2017 convirtióse nel modelu más vendíu de Baojun y ayudó a que la marca llegara a 996.629 vehículos comercializaos esi añu, un 45 % más que l'añu anterior.<ref name="GM2017"/> El 510 comercializóse posteriormente tamién n'otros mercaos y sirvió de base pa modelos comercializaos con otres marques del grupu.
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de Baojun]]
[[Categoría:Vehículos utilitarios deportivos]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2010]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
p6ix6oox8mocgmgwrjgcg6239dqp9g8
Bugatti Type 40
0
286573
4527163
2026-09-10T15:58:45Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''Bugatti Type 40''' foi un [[automóvil]] fabricáu pola compañía francesa [[Bugatti]] a partir de 1926. Concebíu como sustitutu de los modelos conocíos como Bugatti Brescia, foi ún de los automóviles de carretera de cuatro cilindros de la marca nel periodu d'enteguerres.<ref name="RM">{{cita web |url=https://rmsothebys.com/auctions/pa14/lots/r112-1930-bugatti-type-40-roadster/ |títulu=1930 Bugatti Type 40 Roadster |editor=RM Sotheby's |fecha...»
4527163
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Bugatti Type 40''' foi un [[automóvil]] fabricáu pola compañía francesa [[Bugatti]] a partir de 1926. Concebíu como sustitutu de los modelos conocíos como Bugatti Brescia, foi ún de los automóviles de carretera de cuatro cilindros de la marca nel periodu d'enteguerres.<ref name="RM">{{cita web |url=https://rmsothebys.com/auctions/pa14/lots/r112-1930-bugatti-type-40-roadster/ |títulu=1930 Bugatti Type 40 Roadster |editor=RM Sotheby's |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El Type 40 presentóse en mayu de 1926 y utilizaba inicialmente un motor de cuatro cilindros de 1.496 cm³. El propulsor destacaba pola so relativa simplicidá y fiabilidá frente a los modelos de mayores prestaciones de Bugatti.<ref name="RM"/>
Fabricóse con distintes carroceríes, incluyendo versiones abiertes y ''roadster''. Aproximadamente 780 unidaes del Type 40 fueron construyíes y 42 d'elles recibieron una carrocería ''roadster'' diseñada por [[Jean Bugatti]].<ref name="RM"/>
En 1930 apareció'l '''Type 40A''', una evolución con chasis más llargu y un motor de 1,6 litros y unos 50 CV. Esta versión podía algamar alredor de 130 km/h.<ref>{{cita web |url=https://newsroom.bugatti.com/api/en/press-releases/pdf/the-bugatti-roadster-pure-driving-pleasure-for-almost-a-century |títulu=The Bugatti Roadster: Pure driving pleasure for almost a century |editor=Bugatti |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref> Un Type 40 participó tamién nes [[24 Hores de Le Mans]] de 1930.
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de Bugatti]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1920]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1930]]
9fwr2nx7gxakxmvilxdxr3s11ix59nm
BYD F3
0
286574
4527164
2026-09-10T16:00:18Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''BYD F3''' ye un [[automóvil]] compactu fabricáu pola compañía china [[BYD Auto]]. Llanzáu comercialmente en 2005, foi'l primer automóvil de desenvolvimientu propiu comercializáu por BYD y convirtióse nún de los modelos fundamentales na expansión inicial de la división automovilística de la empresa.<ref name="BYD">{{cita web |url=https://www.byd.com/es-es/news-list/hitos-clave-byd-movilidad-sostenible |títulu=Hitos y fechas clave de BYD...»
4527164
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''BYD F3''' ye un [[automóvil]] compactu fabricáu pola compañía china [[BYD Auto]]. Llanzáu comercialmente en 2005, foi'l primer automóvil de desenvolvimientu propiu comercializáu por BYD y convirtióse nún de los modelos fundamentales na expansión inicial de la división automovilística de la empresa.<ref name="BYD">{{cita web |url=https://www.byd.com/es-es/news-list/hitos-clave-byd-movilidad-sostenible |títulu=Hitos y fechas clave de BYD que redefinen la movilidad sostenible |editor=BYD |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El F3 ye una [[berlina]] de cuatro puertes concebida principalmente pal mercáu chinu. La gama utilizó motores de gasolina y caracterizóse por competir nel segmentu de vehículos familiares de preciu relativamente accesible.
El modelu convirtióse rápidamente nún éxitu comercial en China. Según BYD, superó'l millón d'unidaes matriculaes nel mercáu domésticu y contribuyó a establecer la base industrial y comercial sobre la que la compañía amplió posteriormente la so gama d'automóviles.<ref name="BYD"/>
A partir del F3 desenvolvióse tamién el '''BYD F3DM''', presentáu en 2008 y dotáu d'un sistema [[vehículu híbridu enchufable|híbridu enchufable]] ''Dual Mode''. Esta variante foi una de les primeres aplicaciones comerciales de la tecnoloxía híbrida enchufable de BYD.<ref name="BYD"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de BYD]]
[[Categoría:Automóviles compactos]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2000]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2010]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
1o0gafff5in22kad0gnp0xpcb1ghwlw
Cadillac DeVille
0
286575
4527166
2026-09-10T16:01:10Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''Cadillac DeVille''' foi una familia d'[[automóvil de luxu|automóviles de luxu]] de tamañu grande comercializada pola marca estauxunidense [[Cadillac]], perteneciente a [[General Motors]]. El nome DeVille utilizóse en distintos modelos dende 1949 y como gama propia hasta 2005.<ref name="Cadillac">{{cita web |url=https://es.cadillac.com/legacy-vehicles |títulu=Vehículos de legado Cadillac |editor=Cadillac |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}<...»
4527166
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Cadillac DeVille''' foi una familia d'[[automóvil de luxu|automóviles de luxu]] de tamañu grande comercializada pola marca estauxunidense [[Cadillac]], perteneciente a [[General Motors]]. El nome DeVille utilizóse en distintos modelos dende 1949 y como gama propia hasta 2005.<ref name="Cadillac">{{cita web |url=https://es.cadillac.com/legacy-vehicles |títulu=Vehículos de legado Cadillac |editor=Cadillac |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El primer ''Coupe de Ville'' de producción apareció en 1949 como una versión de carrocería ''hardtop'' ensin pilar central. Una unidá d'esi modelu convirtióse nel automóvil númberu un millón fabricáu por Cadillac y llevaba un motor [[V8]] de 331 pulgaes cúbiques y 160 CV.<ref>{{cita web |url=https://www.gm.com/heritage/collection/cadillac/1949-cadillac-coupe-deville |títulu=1949 Cadillac Coupe Deville |editor=General Motors Heritage Collection |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El nome utilizóse en carroceríes cupé y sedán y acabó consolidándose como una de les denominaciones más conocíes de Cadillac. A lo llargo de les sos distintes xeneraciones, el DeVille evolucionó dende los grandes automóviles estauxunidenses de tracción trasera de la posguerra hasta modelos modernos con [[tracción delantera]].
Les últimes xeneraciones incorporaron motores [[Northstar]] V8 y equipamientos electrónicos propios del segmentu de luxu. La producción del DeVille terminó en 2005 y el so llugar na gama de Cadillac ocupólu'l [[Cadillac DTS]].<ref name="Cadillac"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de Cadillac]]
[[Categoría:Automóviles de luxu]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1950]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1960]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1970]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1980]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1990]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2000]]
cecgx3ffu5m7we2q48m2xdq2rmoo26y
Chrysler Newport
0
286576
4527167
2026-09-10T16:02:04Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''Chrysler Newport''' foi un [[automóvil]] de tamañu grande comercializáu pola compañía estauxunidense [[Chrysler]]. El nome Newport utilizóse primero en vehículos especiales y como denominación de determinaes carroceríes, antes de convertise nuna gama independiente de la marca ente 1961 y 1981.<ref name="Hemmings">{{cita web |url=https://www.hemmings.com/stories/newport-news-1978-chrysler-newport/ |títulu=Newport News – 1978 Chrysler New...»
4527167
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Chrysler Newport''' foi un [[automóvil]] de tamañu grande comercializáu pola compañía estauxunidense [[Chrysler]]. El nome Newport utilizóse primero en vehículos especiales y como denominación de determinaes carroceríes, antes de convertise nuna gama independiente de la marca ente 1961 y 1981.<ref name="Hemmings">{{cita web |url=https://www.hemmings.com/stories/newport-news-1978-chrysler-newport/ |títulu=Newport News – 1978 Chrysler Newport |editor=Hemmings |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
Chrysler emplegó'l nome per primer vez nel Newport Phaeton de principios de la década de 1940. Nos años 1950 utilizóse tamién pa identificar carroceríes ''hardtop'' de dos puertes de modelos como'l [[Chrysler Windsor]] y el [[Chrysler New Yorker]].<ref name="Hemmings"/>
En 1961 el Newport pasó a ser un modelu independiente y convirtióse, durante gran parte de les dos décades siguientes, nel automóvil de tamañu grande d'entrada a la gama Chrysler. Comercializóse con distintes carroceríes, ente elles sedán, cupé, convertible y familiar.<ref>{{cita web |url=https://www.classic.com/m/chrysler/newport/ |títulu=Chrysler Newport |editor=Classic.com |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El modelu recibió sucesivos rediseños y motores principalmente de seis y ocho cilindros. Na década de 1970 Chrysler empezó a reducir progresivamente'l tamañu de los sos automóviles y la última xeneración del Newport, presentada pa 1979, foi más pequeña y llixera que la precedente. La producción terminó en 1981.<ref name="Hemmings"/>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de Chrysler]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1960]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1970]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 1980]]
pb7o51vrxtwswje8426pk10b36pl1mc
Dacia Sandero
0
286577
4527168
2026-09-10T16:02:48Z
Vsuarezp
379
Páxina creada con «{{vehículu}} El '''Dacia Sandero''' ye un [[automóvil]] del segmentu B fabricáu pola compañía rumana [[Dacia]], perteneciente al [[Renault Group]]. Presentóse a finales de la década de 2000 y la so comercialización europea empezó en 2008, convirtiéndose nún de los modelos de mayor éxitu de la marca.<ref name="DaciaHistoria">{{cita web |url=https://www.dacia.es/descubrir-dacia/historia.html |títulu=Historia de la marca Dacia |editor=Dacia |fechaaccesu=10 d...»
4527168
wikitext
text/x-wiki
{{vehículu}}
El '''Dacia Sandero''' ye un [[automóvil]] del segmentu B fabricáu pola compañía rumana [[Dacia]], perteneciente al [[Renault Group]]. Presentóse a finales de la década de 2000 y la so comercialización europea empezó en 2008, convirtiéndose nún de los modelos de mayor éxitu de la marca.<ref name="DaciaHistoria">{{cita web |url=https://www.dacia.es/descubrir-dacia/historia.html |títulu=Historia de la marca Dacia |editor=Dacia |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
El Sandero ye un automóvil de cinco puertes concebíu como un modelu prácticu y de preciu conteníu. Comparte elementos técnicos con otros vehículos del grupu Renault y comercializóse en dellos mercaos baxo la marca [[Renault]].
Dacia desenvolvió tres xeneraciones principales del Sandero, acompañando la evolución de les plataformes, motores, equipamientu de seguridá y sistemes multimedia del grupu. La gama inclúi tamién el '''Sandero Stepway''', una variante con estética inspirada nos [[vehículu utilitariu deportivu|vehículos utilitarios deportivos]].
El Sandero convirtióse nel mayor éxitu comercial de Dacia.<ref name="DaciaHistoria"/> Foi'l automóvil más vendíu a clientes particulares n'Europa dende 2017 y lideró'l mercáu español durante dellos años; en 2025 matriculáronse 38.548 unidaes n'España.<ref>{{cita web |url=https://prensa.dacia.es/dacia-sandero-vehiculo-mas-vendido-en-2025-por-13o-ano-consecutivo/?lang=spa |títulu=Dacia Sandero, vehículo más vendido en 2025 por 13º año consecutivo en España |editor=Dacia |fecha=7 de xineru de 2026 |fechaaccesu=10 de setiembre de 2026}}</ref>
== Referencies ==
{{llistaref}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Automóviles de Dacia]]
[[Categoría:Automóviles del segmentu B]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2000]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2010]]
[[Categoría:Automóviles de la década de 2020]]
d2t300souw0iqch8382vy8d0uotf0b4
Ankaran
0
286578
4527228
2026-09-11T07:53:27Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Ankaran */
4527228
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguir|Ankara}}
{{llocalidá}}
'''Ankaran''' (n'{{lang-it|Ancarano}}) ye una llocalidá y conceyu n'[[Eslovenia]], asitiáu cerca de la frontera con [[Italia]], na rexón [[Mariña eslovena]].
== Historia ==
Nel [[Imperiu romanu]], un puestu d'avanzada llamáu ''Ancarano'', que los sos restos entá son visibles en Božiči, establecióse al llau d'una carretera que atravesaba Spodnje Škofije, ente los cuetos y les llombes de Tinjan y [[Muggia]] traviés Bivje que queda d'él son indav visibles. Dende los tiempos de los romanos, o posiblemente inclusive [[Antigua Grecia|antiguos griegos]] tamién yeren artefactos atopaos debaxo de la llomba de Srmin mientres les escavaciones. Acordies con la "teoría veneciana" los veneto-eslavos vivíen nesta rexón, y el nome deriva d'una característica natural de munches formaciones predreses, y por [[italianificación]] gradual del nome tresformóse en ''Ancarano''.
Nel sieglu IX l'obispu de [[Trieste]] ordenó la construcción del llamáu Gasello entós, d'una pequeña ilesia dedicada a San Apolinaro del Gasello. En 1072 l'obispu Adalger dexó la ilesia de San Apolinaro a les propiedaes circundantes al [[Orde de San Benitu|monesteriu benedictín]] de [[San Nicolás de Bari|San Nicolás]] de [[Venecia]]. Los benedictinos ampliaron les sos tierres dende [[Koper]] hasta [[Poreč]], a lo llargo de la parte occidental d'[[Istria]]. El monesteriu foi ampliáu delles vegaes, y más tarde renombráu como San Nicolás. Adulces surdieron delles granxes en tol complexu principal, y el mesmu monesteriu promovido viticultura y cultivos d'[[Olea europaea|olivar]]. Los vinos San Niccolo atopase ente otros vendíos a [[Filippo Maria Visconti]] y Litta, y el comerciu llevase a cabu nel sieglu XVI, incluso a les tierres [[alemanes]] colos vinos ''Lacrimae Christi''. Al paecer, el monesteriu tuvo tamién la producción d'aceite d'olivar, yá que había tanques d'almacenamientu d'ésti que s'atopen cerca del hotel Convento na actualidá.
En 1572 un campanariu d'estilu güelfu foi construyíu nel complexu, y l'ilesia ganó un nuevu nome "San Niccolo d'Oltre", más tarde "San Niccolo d'Oltra", pa estremalo del so contraparte en Koper. A lo llargo de 1630 y 1631, la [[peste]] amenorgó considerablemente la población nel área más amplia, y de la mesma, provocó l'abandonu masivo del complexu del monesteriu, col últimu padre fuxendo en 1641, tamién Monseñor Zenon quexase de la conducta d'éstos, alegando inmoralidá nos monxos qu'ellí moraben. D'ende d'equí p'arriba los edificios namá sirvieron como residencia a la Orden Benedictina. San Niccolo tamién sirvió como una instalación d'almacenamientu d'obres d'arte del sieglu XIV al sieglu XVIII, cuando les obres sumieron misteriosamente dempués de la disolución oficial del monesteriu pola [[República de Venecia]] en 1774. Ese mesmu añu, el monesteriu foi mercáu pola familia Madonizza de Koper y rehecho como la so residencia de branu.
Mientres [[Provincies Iliries]] de [[Napoleón Bonaparte|Napoleón]], establezse un hospital militar y conviértese dempués del [[Imperiu austriacu]] nun centru de terapia pa los sos oficiales de la marina. En 1818 un llibru publicóse en [[Ratisbona]] por [[Heinrich Friederich Hornschuh Hoppe]] y nel que s'allaba el clima local como el más eficaz na recuperación de mancadures y enfermedaes. Por cuenta de la creciente popularidá de la instalación d'un pozu construyise na terraza esterior en 1835 por Bonifazio de [[Piran]] y Domingo dende Korte. En 1880 trés arcos con escaleras fueron construyíes nel portal frente del complexu, por que los visitantes admiraren meyor el patiu. Dende esi momentu hasta la [[Primer Guerra Mundial]] la so principal ufierta ye la salú empobinada. En 1909 construyéronse el Sanatoriu Valdotra de [[tuberculosis]] pulmonar y l'hospital playeru pa neños convalencientes, reformáu pola [[Cruz Bermeya|Cruz Bermeya Americana]] dempués de la guerra y en 1925 delles capacidaes de San Nicolás fueron utilizaos como un hotel, al pie de los campos de xuegu y el sitiu de natación.
Dempués de la [[Segunda Guerra Mundial]] el complexu hoteleru campestre Adria atópase construyíu nes proximidaes del monesteriu, y nel edificiu del hospital doliente sablera pa los neños mueve el famosu Hospital Ortopédicu Valdotra. Cercanu al pico ''Debeli Rtič/Punta Grossa'' establezse otra instalación pa tratamientu de los xovenes. L'Hospital Ankaran tenía en propiedá dellos llugares nel sanatoriu pa la tuberculosis, pero lo camudó en 1958 al Hospital [[Izola]]. Sobro la base de toes estes actividaes residenciales y negocios, munchos de los trabayadores empezaron a asitiase alrededor d'estes instalaciones, sobremanera dempués de la Segunda Guerra Mundial, y adulces el sitiu empezó a espolletar en diverses cañes de la economía.
=== Hospital Valdoltra ===
Sociedá d'amigos de los neños ({{lang-sl|Društvo prijateljev otrok}}) establecese en Trieste, coles mires d'ayudar a los neños pobres y enfermos.
La sociedá abrió un xardín d'infantes en Trieste, creáu raciones d'alimentos nes escueles, fixose cargu de les colonies de vacaciones (como el d'Hrpelje, inaugurada en 1899) y otres actividaes, que s'inauguraron a lo llargo de los branos, lo que de la mesma paecía insuficiente pa un tratamientu eficaz. Yá que la so esmolición principal seguíen siendo los neños enfermos, empezase a buscar en 1904 nueves capacidaes na proximidá, cerrando el centru de San André en Trieste l'añu anterior. Mientres la busca de les capacidaes, el destín de la sociedá nun taba seguru hasta que la Sociedá pa la llucha contra la tuberculosis ({{lang-it|Società per la lotta contro la tubercolosi}}, {{lang-sl|Društvo za boj proti tuberkulozi}}) tamién de Trieste, ufiertó-yos el so propiedá n'Ankaran pa reconstruyir el so programa de tratamientu, ente que la Cruz Bermeya Austríaca traxo tamién apurrió equipamientu.
Mientres los primeres 20 años, les instalaciones tuvieron a cargu del doctor Emilio Comisso, pioneru nel tratamientu ortopédicu, xuntu con otros 64 emplegaos en 1912, incluyendo 3 médicos, 20 enfermeras y 8 monxes, y 6 families que s'encargaben de cultivar alimentos. Pa 1914 el complexu yá cuntaba con 300 cames. Mientres dambes guerres mundiales estropiáronse severamente les instalaciones de tratamientu, y dempués de la disolución de la rexón llibre de Trieste ({{lang-it|Territorio Libero di Trieste}}) en [[Yugoslavia]], les renovaciones y grandes meyores tuvieron llugar. Dempués qu'Eslovenia llogara la independencia en 1991, el tratamientu espolletó, col 50% de toles actividaes ortopédiques estatales siendo llevandes a cabu en Valdoltra. Surdieron nueves y variaes cooperaciones internacionales con centros estranxeros, aportando a adulces un centru educativu. Anguaño, el llugar ye la see del Hospital Ortopédicu Valdoltra de fama mundial, que tamién cunta con un Centru de Rehabilitación Deportiva.
== Xeografía ==
Ankaran atopase a 5 kilómetros de la ciudá italiana de Trieste cerca de Muggia, a 6,5 kilómetros de [[Koper]] y a 33 kilómetros de la ciudá más cercana, [[Buje]] en Croacia. Tien una superficie de {{Superficie}} na que viven un total de {{persones}}, alcuéntrase a unos 19,2 metros sobre'l nivel del mar.
El conceyu Ankaran atopase nel estremu sur de la [[península de Muggia]] (tamién llamada península d'Ankaran) y estiéndese pol territoriu de l'antigua aldega Ankaran, Valdoltra y ''Debeli Rtič/Punta Grossa''. Ye la más septentrional de tolos asentamientos costeros de la riviera eslovena y unu de los últimos asentamientos n'Istria antes de la rexón de [[Carsu]]. Nos tiempos antiguos yera una de les rutes más importantes de la mariña del [[Mar Adriáticu]]. El clima mediterráneu dexa la viticultura y el crecedera de la olivar.
== Turismu ==
El clima templáu provocó el desenvolvimientu de centros de salú nel sieglu XIX. El turismu empezó a desenvolvese cuando el monesteriu foi convertíu nun hotel. Dizse que'l sitiu del campamento Ankaranes el más llimpiu de los sitios de camping na mariña eslovena. El Santa Katerina ye un senderu d'aprendizaxe, incluyendo el prau saláu sólo namá nel [[Mar Mediterraneu]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru|apellíu1=Tretjak |nome1=Donatella |apellíu2=Fachin |nome2=Niki |fecha=2004 |títulu=Istra, Cres, Lošinj : zgodovinsko-umetnostni vodnik, zgodovina in kultura 50 istrskih občin |editorial=Bruno Fachin |ubicación=Trieste |isbn=88-85289-67-3 |idioma=sl}}
* {{cita llibru|apellíu=Pucer |nome=Alberto |fecha=2005 |títulu=Popotovanje po Slovenski Istri |editorial=Libris |ubicación=Koper |isbn=961-91468-1-6 |idioma=sl}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
* {{cita web|títulu=Otok zelenih zakladov |obra=Visit Ankaran |url=https://visitankaran.si/sl |autor= |fecha= |fechaaccesu=11.9.2026 |idioma=sl}}
* {{cita web|títulu=Ankaran : Zelena in zdrava vstopna točka slovenske Istre |obra=I Feel Slovenia |url=https://www.slovenia.info/sl/destinacije/regije/mediteranska-kraska-slovenija/ankaran |autor= |fecha= |fechaaccesu=11.9.2026 |idioma=sl}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos d'Eslovenia]]
[[Categoría:Llocalidaes d'Eslovenia]]
r91bwkwg5p1820cpiq9l9gmgpppxdme
4527234
4527228
2026-09-11T08:02:58Z
Doncsecz~enwiki
108305
/* Historia */
4527234
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguir|Ankara}}
{{llocalidá}}
'''Ankaran''' (n'{{lang-it|Ancarano}}) ye una llocalidá y conceyu n'[[Eslovenia]], asitiáu cerca de la frontera con [[Italia]], na rexón [[Mariña eslovena]].
== Historia ==
Nel [[Imperiu romanu]], un puestu d'avanzada llamáu ''Ancarano'', que los sos restos entá son visibles en Božiči, establecióse al llau d'una carretera que atravesaba Spodnje Škofije, ente los cuetos y les llombes de Tinjan y [[Muggia]] traviés Bivje que queda d'él son indav visibles. Dende los tiempos de los romanos, o posiblemente inclusive [[Antigua Grecia|antiguos griegos]] tamién yeren artefactos atopaos debaxo de la llomba de Srmin mientres les escavaciones. Acordies con la "teoría veneciana" los veneto-eslavos vivíen nesta rexón, y el nome deriva d'una característica natural de munches formaciones predreses, y por [[italianificación]] gradual del nome tresformóse en ''Ancarano''.
Nel sieglu IX l'obispu de [[Trieste]] ordenó la construcción del llamáu Gasello entós, d'una pequeña ilesia dedicada a San Apolinaro del Gasello. En 1072 l'obispu Adalger dexó la ilesia de San Apolinaro a les propiedaes circundantes al [[Orde de San Benitu|monesteriu benedictín]] de [[San Nicolás de Bari|San Nicolás]] de [[Venecia]]. Los benedictinos ampliaron les sos tierres dende [[Koper]] hasta [[Poreč]], a lo llargo de la parte occidental d'[[Istria]]. El monesteriu foi ampliáu delles vegaes, y más tarde renombráu como San Nicolás. Adulces surdieron delles granxes en tol complexu principal, y el mesmu monesteriu promovido viticultura y cultivos d'[[Olea europaea|olivar]]. Los vinos San Niccolo atopase ente otros vendíos a [[Filippo Maria Visconti]] y Litta, y el comerciu llevase a cabu nel sieglu XVI, incluso a les tierres [[alemanes]] colos vinos ''Lacrimae Christi''. Al paecer, el monesteriu tuvo tamién la producción d'aceite d'olivar, yá que había tanques d'almacenamientu d'ésti que s'atopen cerca del hotel Convento na actualidá.
En 1572 un campanariu d'estilu güelfu foi construyíu nel complexu, y l'ilesia ganó un nuevu nome "San Niccolo d'Oltre", más tarde "San Niccolo d'Oltra", pa estremalo del so contraparte en Koper. A lo llargo de 1630 y 1631, la [[peste]] amenorgó considerablemente la población nel área más amplia, y de la mesma, provocó l'abandonu masivo del complexu del monesteriu, col últimu padre fuxendo en 1641, tamién Monseñor Zenon quexase de la conducta d'éstos, alegando inmoralidá nos monxos qu'ellí moraben. D'ende d'equí p'arriba los edificios namá sirvieron como residencia a la Orden Benedictina. San Niccolo tamién sirvió como una instalación d'almacenamientu d'obres d'arte del sieglu XIV al sieglu XVIII, cuando les obres sumieron misteriosamente dempués de la disolución oficial del monesteriu pola [[República de Venecia]] en 1774. Ese mesmu añu, el monesteriu foi mercáu pola familia Madonizza de Koper y rehecho como la so residencia de branu.
Mientres [[Provincies Iliries]] de [[Napoleón Bonaparte|Napoleón]], establezse un hospital militar y conviértese dempués del [[Imperiu austriacu]] nun centru de terapia pa los sos oficiales de la marina. En 1818 un llibru publicóse en [[Ratisbona]] por [[Heinrich Friederich Hornschuh Hoppe]] y nel que s'allaba el clima local como el más eficaz na recuperación de mancadures y enfermedaes. Por cuenta de la creciente popularidá de la instalación d'un pozu construyise na terraza esterior en 1835 por Bonifazio de [[Piran]] y Domingo dende Korte. En 1880 trés arcos con escaleras fueron construyíes nel portal frente del complexu, por que los visitantes admiraren meyor el patiu. Dende esi momentu hasta la [[Primer Guerra Mundial]] la so principal ufierta ye la salú empobinada. En 1909 construyéronse el Sanatoriu Valdotra de [[tuberculosis]] pulmonar y l'hospital playeru pa neños convalencientes, reformáu pola [[Cruz Bermeya|Cruz Bermeya Americana]] dempués de la guerra y en 1925 delles capacidaes de San Nicolás fueron utilizaos como un hotel, al pie de los campos de xuegu y el sitiu de natación.
El réxime [[comunismu|comunista]] yugoslavu implementó polítiques [[pueblu italianu|antiitalianes]] que, en dellos casos, resultaron na eliminación física d'italianos. Pa escapar de les [[masacres de Foibe]], los italianos viéronse obligaos a abandonar toles sos pertenencies y entamar l'éxodu. Tres l'éxodu, el conceyu foi repobláu por poblaciones [[pueblu eslovenu|eslovenes]] no natives procedentes de [[Carniola]] o del interior d'Istria.
Dempués de la [[Segunda Guerra Mundial]] el complexu hoteleru campestre Adria atópase construyíu nes proximidaes del monesteriu, y nel edificiu del hospital doliente sablera pa los neños mueve el famosu Hospital Ortopédicu Valdotra. Cercanu al pico ''Debeli Rtič/Punta Grossa'' establezse otra instalación pa tratamientu de los xovenes. L'Hospital Ankaran tenía en propiedá dellos llugares nel sanatoriu pa la tuberculosis, pero lo camudó en 1958 al Hospital [[Izola]]. Sobro la base de toes estes actividaes residenciales y negocios, munchos de los trabayadores empezaron a asitiase alrededor d'estes instalaciones, sobremanera dempués de la Segunda Guerra Mundial, y adulces el sitiu empezó a espolletar en diverses cañes de la economía.
=== Hospital Valdoltra ===
Sociedá d'amigos de los neños ({{lang-sl|Društvo prijateljev otrok}}) establecese en Trieste, coles mires d'ayudar a los neños pobres y enfermos.
La sociedá abrió un xardín d'infantes en Trieste, creáu raciones d'alimentos nes escueles, fixose cargu de les colonies de vacaciones (como el d'Hrpelje, inaugurada en 1899) y otres actividaes, que s'inauguraron a lo llargo de los branos, lo que de la mesma paecía insuficiente pa un tratamientu eficaz. Yá que la so esmolición principal seguíen siendo los neños enfermos, empezase a buscar en 1904 nueves capacidaes na proximidá, cerrando el centru de San André en Trieste l'añu anterior. Mientres la busca de les capacidaes, el destín de la sociedá nun taba seguru hasta que la Sociedá pa la llucha contra la tuberculosis ({{lang-it|Società per la lotta contro la tubercolosi}}, {{lang-sl|Društvo za boj proti tuberkulozi}}) tamién de Trieste, ufiertó-yos el so propiedá n'Ankaran pa reconstruyir el so programa de tratamientu, ente que la Cruz Bermeya Austríaca traxo tamién apurrió equipamientu.
Mientres los primeres 20 años, les instalaciones tuvieron a cargu del doctor Emilio Comisso, pioneru nel tratamientu ortopédicu, xuntu con otros 64 emplegaos en 1912, incluyendo 3 médicos, 20 enfermeras y 8 monxes, y 6 families que s'encargaben de cultivar alimentos. Pa 1914 el complexu yá cuntaba con 300 cames. Mientres dambes guerres mundiales estropiáronse severamente les instalaciones de tratamientu, y dempués de la disolución de la rexón llibre de Trieste ({{lang-it|Territorio Libero di Trieste}}) en [[Yugoslavia]], les renovaciones y grandes meyores tuvieron llugar. Dempués qu'Eslovenia llogara la independencia en 1991, el tratamientu espolletó, col 50% de toles actividaes ortopédiques estatales siendo llevandes a cabu en Valdoltra. Surdieron nueves y variaes cooperaciones internacionales con centros estranxeros, aportando a adulces un centru educativu. Anguaño, el llugar ye la see del Hospital Ortopédicu Valdoltra de fama mundial, que tamién cunta con un Centru de Rehabilitación Deportiva.
== Xeografía ==
Ankaran atopase a 5 kilómetros de la ciudá italiana de Trieste cerca de Muggia, a 6,5 kilómetros de [[Koper]] y a 33 kilómetros de la ciudá más cercana, [[Buje]] en Croacia. Tien una superficie de {{Superficie}} na que viven un total de {{persones}}, alcuéntrase a unos 19,2 metros sobre'l nivel del mar.
El conceyu Ankaran atopase nel estremu sur de la [[península de Muggia]] (tamién llamada península d'Ankaran) y estiéndese pol territoriu de l'antigua aldega Ankaran, Valdoltra y ''Debeli Rtič/Punta Grossa''. Ye la más septentrional de tolos asentamientos costeros de la riviera eslovena y unu de los últimos asentamientos n'Istria antes de la rexón de [[Carsu]]. Nos tiempos antiguos yera una de les rutes más importantes de la mariña del [[Mar Adriáticu]]. El clima mediterráneu dexa la viticultura y el crecedera de la olivar.
== Turismu ==
El clima templáu provocó el desenvolvimientu de centros de salú nel sieglu XIX. El turismu empezó a desenvolvese cuando el monesteriu foi convertíu nun hotel. Dizse que'l sitiu del campamento Ankaranes el más llimpiu de los sitios de camping na mariña eslovena. El Santa Katerina ye un senderu d'aprendizaxe, incluyendo el prau saláu sólo namá nel [[Mar Mediterraneu]].
== Referencies ==
{{llistaref}}
== Bibliografía ==
* {{cita llibru|apellíu1=Tretjak |nome1=Donatella |apellíu2=Fachin |nome2=Niki |fecha=2004 |títulu=Istra, Cres, Lošinj : zgodovinsko-umetnostni vodnik, zgodovina in kultura 50 istrskih občin |editorial=Bruno Fachin |ubicación=Trieste |isbn=88-85289-67-3 |idioma=sl}}
* {{cita llibru|apellíu=Pucer |nome=Alberto |fecha=2005 |títulu=Popotovanje po Slovenski Istri |editorial=Libris |ubicación=Koper |isbn=961-91468-1-6 |idioma=sl}}
== Enllaces esternos ==
{{enllaces llocalidá}}
* {{cita web|títulu=Otok zelenih zakladov |obra=Visit Ankaran |url=https://visitankaran.si/sl |autor= |fecha= |fechaaccesu=11.9.2026 |idioma=sl}}
* {{cita web|títulu=Ankaran : Zelena in zdrava vstopna točka slovenske Istre |obra=I Feel Slovenia |url=https://www.slovenia.info/sl/destinacije/regije/mediteranska-kraska-slovenija/ankaran |autor= |fecha= |fechaaccesu=11.9.2026 |idioma=sl}}
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Conceyos d'Eslovenia]]
[[Categoría:Llocalidaes d'Eslovenia]]
e7jo1q7fona9z1rsmg3drlxqm6nr1fv
Ancarano
0
286579
4527229
2026-09-11T07:53:52Z
Doncsecz~enwiki
108305
Redirixendo a [[Ankaran]]
4527229
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Ankaran]]
ahlaagrg4byqe1kxxzdi71v7tw7m66b
Conceyu Ankaran
0
286580
4527230
2026-09-11T07:54:42Z
Doncsecz~enwiki
108305
Redirixendo a [[Ankaran]]
4527230
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Ankaran]]
ahlaagrg4byqe1kxxzdi71v7tw7m66b