Wikcionariu astwiktionary https://ast.wiktionary.org/wiki/Portada MediaWiki 1.47.0-wmf.21 case-sensitive Medios Especial Alderique Usuariu Usuariu alderique Wikcionariu Wikcionariu alderique Ficheru Ficheru alderique MediaWiki MediaWiki alderique Plantía Plantía alderique Ayuda Ayuda alderique Categoría Categoría alderique TimedText TimedText talk Módulu Módulu alderique Event Event talk 0 3284 380059 379911 2026-09-24T09:54:37Z Limotecariu 313 380059 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ soˈɲaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|somniare}}. =={{verbu|ast}}== # [[ver|Ver]] [[imáxenes]], [[socesos]] o [[fechos]] imaxinaos pela [[mente]] mientres se [[duerme]]. #: ''Soñé cola muerte de la mio fía.'' # [[desear|Desear]], [[fantasiar]] con daqué. #: ''Sueña con dir a América.'' # [[imaxinar|Imaxinar]]. #: ''Nun sueñes, qu'eso nunca va asoceder.'' ==={{-sinon-}}=== * [1] [[suañar]] * [2] [[desear]], [[fantasiar]] * [3] [[imaxinar]] ==={{-rel-}}=== * [[dormir]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-dipt-ar|soñ|sueñ}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|träumen}} * {{bg}}: {{trad|bg|сънувам}}, {{trad|bg|мечтая}} * {{sl}}: {{trad|sl|sanjati}} * {{es}}: {{trad|es|soñar}} * {{eo}}: {{trad|eo|sonĝi}} * {{fr}}: {{trad|fr|rêver}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|dream}} * {{hu}}: {{trad|hu|álmodik}} * {{it}}: {{trad|it|sognare}} * {{nl}}: {{trad|nl|dromen}} * {{pt}}: {{trad|pt|sonhar}} * {{scn}}: {{trad|scn|nzunnari}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ soˈɲaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|la}} {{versalina|somniāre}} =={{verbu|es}}== # Soñar, [[suañar]]. #: ''Ni lo sueñes''. ''Soñé contigo anoche''. # [[desear|Desear]]. #: ''Sueño con alcanzar la fama.'' ==={{-sinon-}}=== * [2] [[anhelar]] ==={{-rel-}}=== * [[soñador]], [[sueño]] ==={{-conxug-}}=== {{es-verb-dipt-ar|soñ|sueñ}} ==Referencies== * {{DRAE}} pmdwhon8p09aw1xim4zk7geabchio5r 0 87284 380073 369552 2026-09-24T11:09:17Z CommonsDelinker 47 Removing [[:c:File:GIF_of_Series_4_of_Deutsche_Mark_Banknotes.gif|GIF_of_Series_4_of_Deutsche_Mark_Banknotes.gif]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Wdwd|Wdwd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:GIF of Series 4 of Deutsche Mark 380073 wikitext text/x-wiki {{mira|Marcu}} ={{-ast-}}= [[Ficheru:200 KM lice 2022 (BiH).jpg|miniaturadeimagen|Billete de 200 marcos convertibles bosnios.]] ==={{pronunciación}}=== * [ ˈmaɾ.ku ] :{{audio|LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-{{PAGENAME}}.wav|«{{PAGENAME}}»|ast}} =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|marcos}} # {{sem|Economía|ast}} Unidá [[monetaria]] oficial de [[Bosnia y Herzegovina]], que se divide en 100 [[peniques]]. # {{sem|Numismática|ast}} [[moneda|Moneda]] o [[billete]] que representa la unidá [[monetaria]] oficial de [[Bosnia y Herzegovina]]. # {{sem|Numismática|ast}} {{históricu}} [[moneda|Moneda]] antigua d'otros países y territorios. ==={{-rel-}}=== * [[penique]]; [[euro]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«marcu»: moneda de Bosnia y Herzegovina y otros países}} * {{ca}}: {{trad|ca|marc}} * {{es}}: {{trad|es|marco}} * {{fr}}: {{trad|fr|mark}} * {{gl}}: {{trad|gl|marco}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|mark}} * {{pt}}: {{trad|pt|marco}} * {{eu}}: {{trad|eu|marko}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ==Ver tamién== {{wikipedia}} imbz8jdi2trsd9cze27q1qdyg2ywdix 0 92890 380008 379440 2026-09-24T07:30:47Z Limotecariu 313 /* {{etimoloxía}} */ 380008 wikitext text/x-wiki ={{-he-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈmo.aχ ] =={{sustantivu|he}}== # {{sem|Anatomía|he}} [[cerebru|Cerebru]]. #: ''.הַמּוֹחַ מְסֻגָּל לַחֲקוֹר אֶת עַצְמוֹ'' eukjdi4hhswaogc6u57wzlof2lcc2w0 0 92892 380009 379442 2026-09-24T07:31:36Z Limotecariu 313 /* {{-trans-}} */ 380009 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Archivu:Blood vessel networks in bone.png|thumb|Rede de vasos sanguíneos óseos.]] ==={{pronunciación}}=== * [ ˌba.su saŋˈɣi.new ], [ ˌba.su saŋˈɣi.niw ] =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|vasos sanguíneos}} # {{sem|Anatomía|ast}} [[conductu|Conductu]] [[huecu]] que tresporta'l [[sangre]] impulsao pol [[corazón]] a tol [[cuerpu]]. #:''L'autopsia reveló que los vasos sanguíneos s'atopaben atascaos por placa, lo que derivó nun ataque al miocardiu y, eventualmente, na so muerte.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«vasu sanguineu»: conductu que tresporta'l sangre}} * {{de}}: {{trad|de|Blutgefäß}} * {{ca}}: {{trad|ca|got sanguini}} * {{zh}}: {{trad|zh|血管}} * {{es}}: {{trad|es|vaso sanguíneo}} * {{fr}}: {{trad|fr|vaisseau sanguin}} {{trad-centru}} * {{cy}}: {{trad|cy|pibell waed}} * {{gl}}: {{trad|gl|vaso sanguíneo}} * {{el}}: {{trad|el|αιμοφόρο αγγείο}} * {{en}}: {{trad|en|blood vessel}} * {{pt}}: {{trad|pt|vaso sanguíneo}} {{trad-embaxo}} 860uz8m3o1g3yt34g1r46zqflu8ixrq 0 92899 380010 379450 2026-09-24T07:37:23Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380010 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Archivu:Male Cadaver (The Drowned Man) MET sf1990.38.38.jpg|thumb|Cadabre masculín.]] ==={{pronunciación}}=== * [ kaˈða.βɾe ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|cadaver}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|cadabres}} # [[cuerpu|Cuerpu]] [[muertu]] d'un ser vivu. #: ''Utilizaron el cadabre con fines d’investigación''; ''Obsérvase nesti cadabre la presencia de tumores nel texíu hepático''. ==={{-otres-}}=== * [[calabre]], [[cadávere]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«cadabre»: cuerpu muertu}} * {{de}}: {{trad|de|Leichnam}} * {{ar}}: {{trad|ar|جثة}} * {{ca}}: {{trad|ca|cadàver}} * {{zh}}: {{trad|zh|屍體}} * {{es}}: {{trad|es|cadáver}} * {{fr}}: {{trad|fr|cadavre}} * {{cy}}: {{trad|cy|corff}} * {{gl}}: {{trad|gl|cadáver}} {{trad-centru}} * {{el}}: {{trad|el|πτώμα}} * {{en}}: {{trad|en|corpse}}, {{trad|en|cadaver}} * {{it}}: {{trad|it|cadavere}} * {{oc}}: {{trad|oc|cadavre}} * {{pt}}: {{trad|pt|cadáver}} * {{ro}}: {{trad|ro|cadavru}} * {{scn}}: {{trad|scn|cadaviri}} * {{ja}}: {{trad|ja|死体}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 7xi2kuv1wq83grrsth1nt5hntvckrh4 0 92903 380011 379453 2026-09-24T07:44:12Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380011 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ko.ne(k)ˈtaɾ ] =={{verbu|ast}}== # [[poner|Poner]] en o [[facer]] que tenga [[contautu]] con daqué o daquién. # [[xunir|Xunir]] un aparatu a una fonte d'[[enerxía]] [[llétrico]]. #: ''Conectar el cargador al enchufe''. ==={{-otres-}}=== * [[coneutar]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«{{PAGENAME}}»: facer que tenga contautu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«{{PAGENAME}}»: xunir a una fonte d'enerxía llétrico}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 8imnch41dw5kytb8x71igp4b2e6o60k 0 92909 380012 379459 2026-09-24T07:46:04Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380012 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Archivu:Kemmler exécuté par l'électricité.jpg|thumb|[[w:William Kemmler|William Kemmler]], primer individuu executáu na siella llétrica.]] ==={{pronunciación}}=== * [ ˌsje.ʎa ˈʎe.tɾi.ka ] =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|sielles llétriques}} # [[métodu|Métodu]] d'[[execución]] consistente nuna [[siella]] na qu'un prisioneru condergáu ye electocutáu. #: ''Condenáronla a la siella llétrica.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«siella llétrica»: métodu d'execución}} * {{af}}: {{trad|af|elektriese stoel}} * {{de}}: {{trad|de|elektrischer Stuhl}} * {{ar}}: {{trad|ar|الكرسي الكهربائي}} * {{ba}}: {{trad|ba|электр ултырғысы}} * {{ca}}: {{trad|ca|cadira elèctrica}} * {{zh}}: {{trad|zh|電椅}} * {{da}}: {{trad|da|elektrisk stol}} * {{es}}: {{trad|es|silla eléctrica}} {{trad-centru}} * {{fr}}: {{trad|fr|chaise électrique}} * {{gl}}: {{trad|gl|cadeira eléctrica}} * {{el}}: {{trad|el|ηλεκτρική καρέκλα}} * {{he}}: {{trad|he|כסא חשמלי}} * {{en}}: {{trad|en|electric chair}} * {{it}}: {{trad|it|sedia elettrica}} * {{oc}}: {{trad|oc|cadièra electrica}} * {{pt}}: {{trad|pt|cadeira elétrica}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} py7pjpaqg8m2ookpsvm4lxwa8onz8rf 10 92910 380013 379348 2026-09-24T07:47:58Z Limotecariu 313 380013 wikitext text/x-wiki {{desaniciar|Nun se categoricen n'español los sustantivos non contables (nel so casu, pondráse l'apartáu "usu" o "observaciones" na entrada correspondiente|(24.09.2026)}} {{f}} {{s}} '''{{PAGENAME}}''' {{NONCUNT}}<noinclude> '''¿CÓMO S'USA?''' Usa esta plantía solo con sustantivos femeninos que seyan esclusivamente non cuntables en tolos sos significaos. <big>'''Exemplos'''</big> * "ergonomía": ::<code><nowiki>{{es-sus-f-NC}}</nowiki></code> ::{{f}} {{s}} '''ergonomía''' {{NONCUNT}}</noinclude><includeonly>[[Categoría:Sustantivos femeninos españoles]]</includeonly><noinclude>[[Categoría:Plantíes de sustantivos (español)]]</noinclude> k74f3wqh9ramfudnlc883ggdkdzv6fj 0 92911 380014 379460 2026-09-24T07:49:40Z Limotecariu 313 380014 wikitext text/x-wiki {{mira|ergonomia}} ={{-ast-}}= [[Archivu:Aeron Chair.jpg|thumb|150px|Siella ergonómica, pensada pa usuarios que trabayen n'oficines y permanezan sentaos la mayor parte de la xornada.]] ==={{pronunciación}}=== * [ eɾ.ɣo.noˈmi.a ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|grc}} {{versalina|ἔργον}} y {{versalina|-νομία}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|ergonomíes}} # [[ciencia|Ciencia]] que [[estudiar|estudia]] la rellación ente'l ser humanu y el so entornu llaboral p'afacelo a les capacidaes y llendes del usuariu, buscando'l so bienestar, seguridá y optimizando la so [[eficiencia]]. #:''Gracies a la ergonomía, la empresa camudó les sielles d'oficina por modelos regulables y punxo los monitores a l'altura de los güeyos.'' ==={{-deriv-}}=== * [[ergonómicu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«ergonomía»: ciencia que busca'l bienestar del trabayador}} * {{af}}: {{trad|af|ergonomie}} * {{de}}: {{trad|de|Ergonomie}} * {{ar}}: {{trad|ar|بيئة العمل}} * {{ca}}: {{trad|ca|ergonomia}} * {{zh}}: {{trad|zh|人體工學}} * {{es}}: {{trad|es|ergonomía}} * {{fr}}: {{trad|fr|ergonomie}} * {{cy}}: {{trad|cy|ergonomeg}} * {{gl}}: {{trad|gl|ergonomía}} {{trad-centru}} * {{he}}: {{trad|he|הנדסת אנוש}} * {{en}}: {{trad|en|ergonomics}} * {{ga}}: {{trad|ga|eirgeanamaíocht}} * {{is}}: {{trad|is|vinnuvistfræði}} * {{it}}: {{trad|it|ergonomia}} * {{oc}}: {{trad|oc|ergonomia}} * {{pl}}: {{trad|pl|ergonomia}} * {{pt}}: {{trad|pt|ergonomia}} * {{ja}}: {{trad|ja|人間工学}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eɾ.ɣo.noˈmi.a ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|grc}} {{versalina|ἔργον}} y {{versalina|-νομία}}. =={{sustantivu|es}}== {{es-sus-f}} # Ergonomía. ==={{-deriv-}}=== * [[ergonómico]] ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eɾ.ɣo.noˈmi.a ], {{gl-gheada}} [ eɾ.ħo.noˈmi.a ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|gl|grc}} {{versalina|ἔργον}} y {{versalina|-νομία}}. =={{sustantivu|gl}}== {{gl-sus-f}} # Ergonomía. #: ''A ergonomía pretende adaptar o traballo ao home e viceversa.'' ==={{-deriv-}}=== * [[ergonómico]] ==Referencies== * {{DRAG}} htddcfocg7my9udxosl0nfyj3kdxo01 0 92912 380015 379461 2026-09-24T07:50:48Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380015 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Archivu:2015 Freileitungen bei Marxheim.jpg|thumb|Postes de lletricidá.]] ==={{pronunciación}}=== * [ ʎe.tɾi.θiˈða ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[llétricu]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|lletricidaes}} # {{sem|Física|ast}} Forma d'[[enerxía]] causada polos campos de [[fuercia]] xeneraos por [[partícula|partícules]] cargaes por [[electrones]] y [[protones]]. #: ''Güei la lletricidá convirtióse nun elementu indispensable dientro de la rutina humana actual''. ==={{-otres-}}=== * [[electricidá]] ==={{-rel-}}=== * [[llétricu]] ==={{-llocucion-}}=== * [[lletricidá negativo]], [[lletricidá positivo]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«lletricidá»: forma d'enerxía}} * {{af}}: {{trad|af|elektrisiteit}} * {{sq}}: {{trad|sq|energji elektrike}} * {{de}}: {{trad|de|Elektrizität}} * {{am}}: {{trad|am|ኤሌክትሪክ}} * {{ar}}: {{trad|ar|كهرباء}} * {{as}}: {{trad|as|বিদ্যুৎ}} * {{az}}: {{trad|az|elektrik}} * {{ban}}: {{trad|ban|listrik}} * {{ba}}: {{trad|ba|электр энергияһы}} * {{bn}}: {{trad|bn|বিদ্যুৎ}} * {{be}}: {{trad|be|электрычнасць}} * {{my}}: {{trad|my|လျှပ်စစ်}} * {{bg}}: {{trad|bg|електричество}} * {{km}}: {{trad|km|អគ្គិសនី}} * {{ca}}: {{trad|ca|electricitat}} * {{ceb}}: {{trad|ceb|kuryente}} * {{si}}: {{trad|si|විදුලිය}} * {{cs}}: {{trad|cs|elektřina}} * {{zh}}: {{trad|zh|電}}, {{trad|zh|电}} * {{ko}}: {{trad|ko|전기}} * {{da}}: {{trad|da|elektricitet}} * {{sk}}: {{trad|sk|elektrina}} * {{sl}}: {{trad|sl|elektrika}} * {{es}}: {{trad|es|electricidad}} * {{eo}}: {{trad|eo|elektro}} * {{et}}: {{trad|lv|elekter}} * {{ee}}: {{trad|ee|elektrikŋusẽ}} * {{fo}}: {{trad|fo|el}} * {{fil}}: {{trad|fil|kuryente}} * {{fi}}: {{trad|fi|sähkö}} * {{fr}}: {{trad|fr|électricité}} {{trad-centru}} * {{cy}}: {{trad|cy|trydan}} * {{gl}}: {{trad|gl|electricidade}} * {{el}}: {{trad|el|ηλεκτρισμός}} * {{ha}}: {{trad|ha|wutar lantarki}} * {{haw}}: {{trad|haw|uila}} * {{he}}: {{trad|he|חשמל}} * {{hi}}: {{trad|hi|बिजली}} * {{hu}}: {{trad|hu|elektromosság}} * {{ig}}: {{trad|ig|ọkụ eletrik}} * {{id}}: {{trad|id|listrik}} * {{en}}: {{trad|en|electricity}} * {{ga}}: {{trad|ga|leictreachas}} * {{is}}: {{trad|is|rafmagn}} * {{it}}: {{trad|it|elettricità}} * {{kn}}: {{trad|kn|ವಿದ್ಯುತ್}} * {{kk}}: {{trad|kk|электр қуаты}} * {{lo}}: {{trad|lo|ໄຟຟ້າ}} * {{lv}}: {{trad|lv|elektrība}} * {{li}}: {{trad|li|elektriciteit}} * {{ln}}: {{trad|ln|kura}} * {{lt}}: {{trad|lt|elektra}} * {{lmo}}: {{trad|lmo|eletricità}} * {{lb}}: {{trad|lb|Elektrizitéit}} * {{mk}}: {{trad|mk|електрична енергија}} * {{ml}}: {{trad|ml|വൈദ്യുതി}} * {{ms}}: {{trad|ms|elektrik}} * {{mt}}: {{trad|mt|elettriku}} * {{mi}}: {{trad|mi|hiko}} * {{mr}}: {{trad|mr|वीज}} * {{mn}}: {{trad|mn|цахилгаан}} * {{nl}}: {{trad|nl|elektriciteit}} {{trad-centru}} * {{ne}}: {{trad|ne|बिजुली}} * {{nb}}: {{trad|nb|elektrisitet}} * {{oc}}: {{trad|oc|electricitat}} * {{om}}: {{trad|om|ibsaa}} * {{os}}: {{trad|os|электрон тых}} * {{ps}}: {{trad|ps|برېښنا}} * {{fa}}: {{trad|fa|برق}} * {{pl}}: {{trad|pl|elektryczność}} * {{pt}}: {{trad|pt|eletricidade}} * {{ro}}: {{trad|ro|electricitate}} * {{ru}}: {{trad|ru|электричество}} * {{sa}}: {{trad|sa|विद्युत्}} * {{st}}: {{trad|ss|motlakase}} * {{scn}}: {{trad|scn|elettricità}} * {{sv}}: {{trad|sv|elektricitet}} * {{ss}}: {{trad|ss|gezi}} * {{th}}: {{trad|th|ไฟฟ้า}} * {{ta}}: {{trad|ta|மின்சாரம்}} * {{te}}: {{trad|te|విద్యుత్}} * {{tr}}: {{trad|tr|elektrik}} * {{uk}}: {{trad|uk|електрика}} * {{ur}}: {{trad|ur|بجلی}} * {{uz}}: {{trad|uz|elektr energiyasi}} * {{eu}}: {{trad|eu|elektrizitatea}} * {{ve}}: {{trad|ve|muḓagasi}} * {{vec}}: {{trad|vec|corente}} * {{vi}}: {{trad|vi|điện}} * {{wo}}: {{trad|wo|kuuraŋ}} * {{ja}}: {{trad|ja|電気}} * {{jv}}: {{trad|jv|listrik}} * {{ka}}: {{trad|ka|ელექტროენერგია}} * {{xh}}: {{trad|xh|umbane}} * {{yi}}: {{trad|yi|עלעקטריע}} * {{zu}}: {{trad|zu|ugesi}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ==Ver tamién== *{{wikipedia}} axk7t1nsz8h240lnntoxmvs58iqldmj 0 92916 380016 379466 2026-09-24T07:55:21Z Limotecariu 313 380016 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ tew.no.loˈʃi.a ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|grc}} {{versalina|τεχνολογία}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|teunoloxíes}} # [[conxuntu|Conxuntu]] de [[teoría|teoríes]] y de [[téunica|téuniques]] que permiten l'aprovechamientu práuticu del [[conocimientu]] [[científicu]]. #: ''La teunoloxía permite fabricar dispositivos electrónicos cada vez más pequeños y rápidos.'' # Conxuntu de los preseos y procedimientos industriales d'un determináu sector o [[productu]]. ==={{-sinon-}}=== * [[téunica]] ==={{-rel-}}=== * [[teunolóxicu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«teunoloxía»: téuniques y teoríes basaes nel conocimientu científicu}} * {{de}}: {{trad|de|Technologie}} * {{am}}: {{trad|am|ቴክኖሎጂ}} * {{ar}}: {{trad|ar|تكنولوجيا}} * {{ca}}: {{trad|ca|tecnologia}} * {{es}}: {{trad|es|tecnología}} * {{fr}}: {{trad|fr|technologie}} {{trad-centru}} * {{he}}: {{trad|he|טכנולוגיה}} * {{en}}: {{trad|en|technology}} * {{it}}: {{trad|it|tecnologia}} * {{oc}}: {{trad|oc|tecnologia}} * {{pt}}: {{trad|pt|tecnologia}} * {{ro}}: {{trad|ro|tehnologie}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ==Ver tamién== * {{wikipedia}} ijzz55ohiy0uczz5zbxac3xerl2yr3g 0 92917 380017 379467 2026-09-24T07:56:35Z Limotecariu 313 /* {{etimoloxía}} */ 380017 wikitext text/x-wiki {{mira|teoria}} ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ te.oˈɾi.a ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|grc}} {{versalina|[[θεωρία]]}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|teoríes}} # [[esplicación|Esplicación]] bien fundamentada sobre cómo y por qué socede daqué, basada en pruebes y observaciones. #: ''El científicu tien que comprobar empíricamente les hipótesis plantegaes dende la teoría.'' # [[conocencia|Conocencies]] que se tienen sobre daqué. ==={{-sinon-}}=== * [[especulación]] ==={{-ant-}}=== * [[práutica]] ==={{-deriv-}}=== * [[teóricu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«teoría»: esplicación sobre la causa de daqué}} * {{af}}: {{trad|af|teorie}} * {{de}}: {{trad|de|Theorie}} * {{ar}}: {{trad|ar|نظرية}} * {{be}}: {{trad|be|тэорыя}} * {{ca}}: {{trad|ca|teoria}} * {{es}}: {{trad|es|teoría}} * {{fr}}: {{trad|fr|théorie}} * {{gl}}: {{trad|gl|teoría}} {{trad-centru}} * {{he}}: {{trad|he|תורה}} * {{id}}: {{trad|id|teori}} * {{en}}: {{trad|en|theory}} * {{it}}: {{trad|it|teoria}} * {{oc}}: {{trad|oc|teoria}} * {{pt}}: {{trad|pt|teoria}} * {{ro}}: {{trad|ro|teorie}} * {{scn}}: {{trad|scn|tiurìa}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 1snclkm9yjblvvliylgh3sov7ymmz5b 0 92919 380018 379469 2026-09-24T08:00:30Z Limotecariu 313 /* {{-trans-}} */ 380018 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈpɾaw.ti.ka ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[práuticu]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|práutiques}} # [[execución|Execución]] d'un [[arte]] o d'una [[facultá]], conforme a les sos [[regla|regles]], nos respeutivos campos. #: ''Práutiques médiques''. ''Práutiques deportives.'' # [[habilidá|Habilidá]] que se consigue cola repetición d'una aición, d'una téunica, etc. #: ''Cola práutica, foi desendolcándose enforma meyor qu'enantes.'' ==={{-otres-}}=== * [[práctica]] ==={{-sinon-}}=== * [[exerciciu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«práutica»: execución d'un arte o facultá}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«práutica»: habilidá consiguida cola práutica}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} =={{forma axetivu|ast}}== # Forma femenina singular de '''[[práuticu]]'''. nssso9indtvf7wdsp5wbpnm4ioeje6a 380019 380018 2026-09-24T08:01:00Z Limotecariu 313 /* {{forma axetivu|ast}} */ 380019 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈpɾaw.ti.ka ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[práuticu]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|práutiques}} # [[execución|Execución]] d'un [[arte]] o d'una [[facultá]], conforme a les sos [[regla|regles]], nos respeutivos campos. #: ''Práutiques médiques''. ''Práutiques deportives.'' # [[habilidá|Habilidá]] que se consigue cola repetición d'una aición, d'una téunica, etc. #: ''Cola práutica, foi desendolcándose enforma meyor qu'enantes.'' ==={{-otres-}}=== * [[práctica]] ==={{-sinon-}}=== * [[exerciciu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«práutica»: execución d'un arte o facultá}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«práutica»: habilidá consiguida cola práutica}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} =={{forma axetivu|ast}}== # Forma femenina singular de '''[[práuticu]]'''. ==Referencies== *{{DALLA}} fuf9qwnunps1v12ofy234amrnm5l9qa 0 92931 380020 379480 2026-09-24T08:04:49Z Limotecariu 313 /* {{pronunciación}} */ 380020 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eˈna(ŋ)n.tes ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|inante}}. =={{alverbiu|ast}}== # Indica [[anterioridá]] de [[tiempu]]. #: ''Fixi munches coses males enantes, hasta que te conocí.'' ==={{-sinon-}}=== * [[antes]], [[denantes]] ==={{-ant-}}=== * [[dempués]], [[depués]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«enantes»: anterioridá de tiempu}} * {{ca}}: {{trad|ca|abans}} * {{es}}: {{trad|es|antes}} * {{fr}}: {{trad|fr|avant}} * {{gl}}: {{trad|gl|antes}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|before}} * {{it}}: {{trad|it|prima}} * {{oc}}: {{trad|oc|abans}} * {{pt}}: {{trad|pt|antes}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eˈnan.tes ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|la}} {{versalina|inante}}. =={{alverbiu|es}}== # {{desus}} [[antes|Antes]]. # [[recién|Recién]]. ==={{-sinon-}}=== * [[antes]] ==Referencies== * {{DRAE}} 78er7zwyffqmn79qpdhlk7d5vcq28y9 0 92935 380021 379482 2026-09-24T08:06:10Z Limotecariu 313 /* {{axetivu|ast}} */ 380021 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Ficheru:Avestruz alta.jpg|thumb|170px|Les avestruces son un exemplu d'animal bípedu.]] ==={{pronunciación}}=== * [ ˈbi.pe.ðu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|bipedus}}. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-mf|bíped}} # {{sem|Bioloxía|ast}} De dos [[pies]] o [[pates]], que usa solo les sos estremidaes inferiores p'[[andar]] o desplazase. #: ''Les avestruces son bípedes''. ''Los seres humanos somos bípedos.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«bípedu»: de dos pies o pates}} * {{de}}: {{trad|de|zweibeinig}} * {{ca}}: {{trad|ca|bípede}} * {{es}}: {{trad|es|bípedo}} * {{fr}}: {{trad|fr|bipède}} * {{gl}}: {{trad|gl|bípede}} * {{el}}: {{trad|el|δίποδας}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|biped}} * {{it}}: {{trad|it|bipede}} * {{oc}}: {{trad|oc|bipèd}} * {{pt}}: {{trad|pt|bípede}} * {{ro}}: {{trad|ro|biped}} * {{eu}}: {{trad|eu|bi hanka}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} sp983fn36g94vq87mavnjzm0djquu3a 0 92947 380022 379749 2026-09-24T08:14:14Z Limotecariu 313 /* {{verbu|ast}} */ 380022 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ so.teˈraɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|sub-}}, {{versalina|terra}} y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|ast}}== # [[poner|Poner]] daqué o a daquién [[debaxo]] [[tierra]]. #: ''La policía encontró un cadabre soterráu na viesca''. ''Soterremos una grana na tierra.'' ==={{-ant-}}=== * [[esterrar]] ==={{-deriv-}}=== * [[soterramientu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-dipt-ar|soterr|sotierr}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«soterrar»: poner debaxo tierra}} * {{ca}}: {{trad|ca|enterrar}} * {{es}}: {{trad|es|enterrar}} * {{fr}}: {{trad|fr|enterrer}} * {{gl}}: {{trad|gl|enterrar}} * {{el}}: {{trad|gl|θάβω}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|bury}} * {{it}}: {{trad|it|seppellire}} * {{oc}}: {{trad|oc|enterrar}} * {{pt}}: {{trad|pt|enterrar}} * {{ro}}: {{trad|ro|îngropa}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} krlzjsl674o8bg8cv8xpnhhnko08l0l 0 92952 380023 379757 2026-09-24T08:15:30Z Limotecariu 313 /* {{forma verbu|la}} */ 380023 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ oˈðjaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[odiu]]'' y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|ast}}== # [[tener|Tener]] o [[sentir]] [[odiu]]. #: ''Ódiennos pola nuesa verdá''. ''Odio'l profesor de matemátiques''. ''Nun m'odies polo que voi facer.'' ==={{-sinon-}}=== * [[aborrecer]] ==={{-ant-}}=== * [[querer]] ==={{-rel-}}=== * [[odiosu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|odi}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|hassen}} * {{ar}}: {{trad|ar|يكره}} * {{ca}}: {{trad|ca|odiar}} * {{es}}: {{trad|es|odiar}} * {{fr}}: {{trad|fr|détester}} * {{gl}}: {{trad|gl|odiar}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|hate}} * {{it}}: {{trad|it|odiare}} * {{oc}}: {{trad|oc|asirar}} * {{pl}}: {{trad|pl|nienawidzić}} * {{pt}}: {{trad|pt|odiar}} * {{ro}}: {{trad|ro|ură}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-ca-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{ca-or}} [ u.ðiˈa ] * {{ca-occ}} [ o.ðiˈa ], {{ca-val}} [ o.ðiˈaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[odi]]'' y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|ca}}== # Odiar. ==={{-sinon-}}=== * [[abominar]], [[avorrir]], [[detestar]] ==={{-ant-}}=== * [[agradar]], [[estimar]] ==={{-rel-}}=== * [[odiós]] ==={{-conxug-}}=== {{ca-verb-ar|odi}} ==Referencies== * {{GDLC}} * {{DIEC}} * {{DNV}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ oˈðjaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[odio]]'' y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|es}}== # Odiar. #: ''Te odio. No te quiero volver a ver''. ''Odio, detesto, aborrezco con toda mi vida las matemáticas.'' ==={{-sinon-}}=== * [[abominar]], [[aborrecer]], [[despreciar]], [[detestar]], [[execrar]] ==={{-ant-}}=== * [[adorar]], [[amar]], [[querer]] ==={{-deriv-}}=== * [[odiador]] ==={{-rel-}}=== * [[odiosamente]], [[odioso]], [[odiosidad]] ==={{-conxug-}}=== {{es-verb-ar|odi}} ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ɔˈðjaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[odio]]'' y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|gl}}== # Odiar. #: ''Odiaba aquel lugar. '' ==={{-sinon-}}=== * [[abominar]], [[aborrecer]], [[detestar]] ==={{-ant-}}=== * [[adorar]], [[amar]], [[querer]] ==={{-rel-}}=== * [[odioso]] ==={{-conxug-}}=== {{gl-verb-ar|odi}} ==Referencies== * {{DRAG}} * {{DPLG}} ={{-id-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ oˈdi.ar ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|id|es}} ''odiar''. =={{verbu|id}}== # Odiar. ={{-ia-}}= ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ia|es}} ''odiar''. =={{verbu|ia}}== # Odiar. ={{-la-}}= =={{forma verbu|la}}== # Primer persona singular del futuru pasivu d'indicativu d''''[[odio]]'''. ={{-pt-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ uˈdjaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[odio]]'' y el sufixu ''[[-ar]]''. =={{verbu|pt}}== # Odiar. #: ''Nunca conseguirei odiar um animal tão inocente que perdoa a maldade alheia.'' ==={{-ant-}}=== * [[amar]], [[querer]] ==={{-deriv-}}=== * [[odiador]], [[odiável]] ==={{-conxug-}}=== {{pt-verb-ar|odi}} ==Referencies== * {{Priberam}} 5yy274r37ihmc7uwdf7kot5ag2ohani 0 92953 380024 379759 2026-09-24T08:16:15Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380024 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈo.ðju ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|odium}}. =={{verbu|ast}}== {{ast-sus-m|odios}} # [[sentimientu|Sentimientu]] d'[[aversión]] o [[malquerencia]] que se tien por daqué o daquién. #: ''Tien munchu odiu nel so corazón''. ''L'odiu que la muyer sentía pol so neñu matábalu tolos díes.'' ==={{-sinon-}}=== * [[aversión]] ==={{-ant-}}=== * [[querella]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«odiu»: sentimientu d'aversión}} * {{de}}: {{trad|de|Hass}} * {{ca}}: {{trad|ca|odi}} * {{es}}: {{trad|es|odio}} * {{fr}}: {{trad|fr|haine}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|odio}} * {{en}}: {{trad|en|hate}} * {{pt}}: {{trad|pt|ódio}} * {{ro}}: {{trad|ro|ură}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 9jveu9eamew2pdhyme4gm9occu0nhg9 0 92959 380025 379767 2026-09-24T08:17:54Z Limotecariu 313 /* {{etimoloxía}} */ 380025 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ e.ʝa.kuˈlaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|eiaculari}}. =={{verbu|ast}}== # {{sem|Fisioloxía|ast}} [[espulsar|Espulsar]] o [[segregar]] el conteníu d'un [[muérganu]]. #: ''La vesícula ye responsable d’eyacular la fiel.'' # {{sem|Fisioloxía|ast}} Espulsar l'[[home]] el conteníu seminal. #: ''Pensé que nun pasaría nada si'l mio noviu eyaculaba afuera.'' ==={{-sinon-}}=== * [[secretar]], [[segregar]] ==={{-deriv-}}=== * [[eyaculación]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|eyacul}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} sob5tg9465plmwh428ythyjt09mwqkk 0 92960 380026 379768 2026-09-24T08:19:38Z Limotecariu 313 380026 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ de.pɾiˈme(ŋ)n.te ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[deprimir]]'' y el sufixu ''[[-nte]]''. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|deprimentes}} # Que [[causar|causa]] o conduce a la [[depresión]]. #: ''Un trabayu deprimente''. ==={{-sinon-}}=== * [[depresivu]] ==={{-rel-}}=== * [[depresión]], [[deprimir]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«deprimente»: que causa depresión}} * {{de}}: {{trad|de|deprimierend}} * {{bg}}: {{trad|bg|депресиращ}} * {{ca}}: {{trad|ca|depriment}} * {{zh}}: {{trad|zh|沉悶}} * {{es}}: {{trad|es|deprimente}} * {{fr}}: {{trad|fr|déprimant}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|deprimente}} * {{he}}: {{trad|he|מדכא}} * {{en}}: {{trad|en|depressing}} * {{pt}}: {{trad|pt|deprimente}} * {{ro}}: {{trad|ro|deprimant}} * {{ja}}: {{trad|ja|憂鬱な}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ de.pɾiˈmen.te ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[deprimir]]'' y el sufixu ''[[-nte]]''. =={{axetivu|es}}== {{es-axe-sp}} # Deprimente. #: ''Esta situación es francamente deprimente.'' ==={{-sinon-}}=== * [[depresivo]] ==={{-rel-}}=== * [[depresión]], [[deprimir]] ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ de.pɾiˈmen.te ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[deprimir]]'' y el sufixu ''[[-nte]]''. =={{axetivu|gl}}== {{gl-axe-sp}} # Deprimente. ==={{-sinon-}}=== * [[depresivo]] ==={{-rel-}}=== * [[depresión]], [[deprimir]] ==Referencies== * {{DRAG}} ={{-pt-}}= ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[deprimir]]'' y el sufixu ''[[-nte]]''. =={{axetivu|pt}}== {{pt-axe-sp}} # Deprimente. ==={{-sinon-}}=== * [[depresivo]] ==={{-rel-}}=== * [[depressão]], [[deprimir]] ==Referencies== * {{Priberam}} 83zj9t64php15vgxnnu9rmk6c7ewvj6 0 92961 380027 379771 2026-09-24T08:22:12Z Limotecariu 313 380027 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)n.te.liˈʃe(ŋ)n.θj‿aɾ.ti.fiˈθjal ] =={{llocución sustantiva|ast}}== {{ast-sus-f|intelixencies artificiales}} # {{sem|Informática|ast}} [[disciplina|Disciplina]] [[teunolóxicu|teunolóxica]] que s'ocupa de [[crear]] programes informáticos qu'[[executar|executen]] operaciones asemeyaes a les que [[facer|fai]] la [[mente]] [[humanu|humana]]. #: ''La intelixencia artificial pue ser útil nel deprendizaxe d'idiomes.'' ==={{-otres-}}=== * [[IA]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«intelixencia artificial»: disciplina teunolóxica}} * {{af}}: {{trad|af|kunsmatige intelligensie}} * {{de}}: {{trad|de|künstliche Intelligenz}} * {{am}}: {{trad|am|አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ}} * {{ca}}: {{trad|ca|intel·ligència artificial}} * {{zh}}: {{trad|zh|人工智慧}} * {{ko}}: {{trad|ko|인공지능}} * {{es}}: {{trad|es|inteligencia artificial}} * {{gl}}: {{trad|gl|intelixencia artificial}} * {{el}}: {{trad|el|τεχνητή νοημοσύνη}} * {{he}}: {{trad|he|בינה מלאכותית}} {{trad-centru}} * {{hi}}: {{trad|hi|कृत्रिम होशियारी}} * {{en}}: {{trad|en|artificial intelligence}} * {{ga}}: {{trad|ga|intleacht shaorga}} * {{is}}: {{trad|is|gervigreind}} * {{it}}: {{trad|it|intelligenza artificiale}} * {{nb}}: {{trad|nb|kunstig intelligens}} * {{oc}}: {{trad|oc|intelligéncia artificiala}} * {{pt}}: {{trad|pt|inteligência artificial}} * {{ro}}: {{trad|ro|inteligenţă artificială}} * {{scn}}: {{trad|scn|ntilliggenza artificiali}} {{trad-centru}} * {{ja}}: {{trad|ja|人工知能}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ in.te.liˈʃen.θja aɾ.ti.fiˈθjal ], {{gl-sese}} [ in.te.liˈʃen.sja aɾ.ti.fiˈsjal ] =={{llocución sustantiva|gl}}== {{gl-sus-f|p=intelixencias artificiais}} # {{sem|Informática|gl}} Intelixencia artificial. #:''A intelixencia artificial utilízase en gran variedade de aplicacións de'' software. ==={{-otres-}}=== * [[IA]] ==Referencies== * {{DRAG}} iat0br60ca4bp0u6pnrln33okeejwtb 0 92990 380028 379827 2026-09-24T08:24:55Z Limotecariu 313 /* {{sustantivu|ast}} */ 380028 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ desˈtiŋ ] =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|destinos}} # Fuercia desconocida qu'obra na vida d'una [[persona]] ensin qu'esta pueda [[facer]] nada, seya'l resultáu favorable o non. #: ''El mio destín foi escritu fai munchu tiempu.'' # [[sitiu|Sitiu]] nel que daquién exerce'l so [[trabayu]]. # [[sitiu|Sitiu]] de [[desembarcu]]. #: ''La embarcación llegó al so destín.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«destín»: fuercia desconocida}} * {{es}}: {{trad|es|destino}} * {{fr}}: {{trad|fr|destination}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|destiny}} * {{it}}: {{trad|it|destinazione}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} * {{DGLA}} rscr8dmd4an48380fcra53ou2iqrmd9 0 92991 380029 379838 2026-09-24T08:26:14Z Limotecariu 313 /* {{verbu|ast}} */ 380029 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ kosˈtaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|ast}}== # [[tener|Tener]] daqué un [[preciu]] pol que pue adquirise. #: ''Esto cuesta 10 euros''. ''Cuesta 100 euros, pero pa ti déxotelu en 45 euros''. # Demandar o [[riquir]] daqué [[esfuerciu]], [[sacrificiu]] o [[tiempu]]. #: ''Costó-y aprobar l'esame''. ''Costóme dos díes facer l'alfombra''. ==={{-rel-}}=== * [[costu]] ==={{-sinon-}}=== * [[llevar]], [[valir]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-dipt-cazagaguar|cost|cost|cuest|cuest}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«costar»: tener un preciu}} * {{an}}: {{trad|an|costar}} * {{ca}}: {{trad|ca|costar}} * {{es}}: {{trad|es|costar}} * {{fr}}: {{trad|fr|coûter}} * {{gl}}: {{trad|gl|custar}}, {{trad|gl|costar}} {{trad-centru}} * {{en}}: (to) {{trad|en|cost}} * {{it}}: {{trad|it|costare}} * {{oc}}: {{trad|oc|costar}} * {{pt}}: {{trad|pt|custar}} * {{vec}}: {{trad|vec|costar}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-an-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{an-occ}} [ kosˈtaɾ ] * {{an-or}} [ kosˈta ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|an|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|an}}== # Costar. ={{-ca-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{ca-or}} [ kusˈta ] * {{ca-occ}} [ kosˈta ], {{ca-val}} [ kosˈtaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ca|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|ca}}== # Costar. #: ''Digues, mare, quant costarà un llibre de contes?'' ==={{-rel-}}=== * [[cost]] ==={{-conxug-}}=== {{ca-verb-ar|cost}} ==Referencies== * {{GDLC}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ kosˈtaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|es}}== # Costar. #: ''Perdone, ¿cuánto cuestan estas manzanas?'' #: ''Me costó mucho, pero ¡aprobé todos mis exámenes!'' ==={{-deriv-}}=== * [[costo]] ==={{-sinon-}}=== * [[llevar]], [[valer]] ==={{-conxug-}}=== {{es-verb-dipt-ar|cost|cuest}} ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-oc-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ kusˈta ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|oc|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|oc}}== # Costar. ={{-vec-}}= ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|vec|la}} {{versalina|constare}}. =={{verbu|vec}}== # Costar. 2pyloatphv3khxz52f844411bes6p7u 0 92992 380030 379825 2026-09-24T08:26:48Z Limotecariu 313 /* {{-conxug-}} */ 380030 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ riˈkiɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|requirere}}. =={{verbu|ast}}== # [[necesitar|Necesitar]]. #: ''La investigación rique más estudios.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} m6pdnyd7wkpfe61kdagn8jcfh23pw11 0 92995 380031 379821 2026-09-24T08:28:01Z Limotecariu 313 /* {{-sinon-}} */ 380031 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ tɾo.piˈkal ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[trópicu]]'' y ''[[-al]]''. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|tropicales}} # Propiu de los [[trópicu|trópicos]]. #: ''L'aire de la isla ye tropical.'' # Que tien una temperatura asemeyada a la que hai nos [[trópicu|trópicos]]. #: ''El calor tropical abraza'l mio cuerpu.'' ==={{-rel-}}=== * [[calorosu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«tropical»: propiu de los trópicos}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ekma56b4v6ve02mh3shfowwmc3wttib 380032 380031 2026-09-24T08:28:16Z Limotecariu 313 /* {{axetivu|ast}} */ 380032 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ tɾo.piˈkal ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[trópicu]]'' y ''[[-al]]''. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|tropicales}} # Propio de los [[trópicu|trópicos]]. #: ''L'aire de la isla ye tropical.'' # Que tien una temperatura asemeyada a la que hai nos [[trópicu|trópicos]]. #: ''El calor tropical abraza'l mio cuerpu.'' ==={{-rel-}}=== * [[calorosu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«tropical»: propiu de los trópicos}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} lr2gddccfnmdv5ijcvahlzhretipzak 380033 380032 2026-09-24T08:28:29Z Limotecariu 313 /* {{axetivu|ast}} */ 380033 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ tɾo.piˈkal ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[trópicu]]'' y ''[[-al]]''. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|tropicales}} # Propio de los [[trópicu|trópicos]]. #: ''L'aire de la isla ye tropical.'' # Que tien una temperatura asemeyada a la qu'hai nos [[trópicu|trópicos]]. #: ''El calor tropical abraza'l mio cuerpu.'' ==={{-rel-}}=== * [[calorosu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«tropical»: propiu de los trópicos}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} chjesi6hdvf9nrgzqbs4aq41b7keflq 0 93002 380007 379843 2026-09-24T00:35:50Z Balamax 928 380007 wikitext text/x-wiki ={{-vo-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ɾeˈɡɛn ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{versalina|[[reg]]}}, rei, + {{versalina|[[-än]]}}. =={{sustantivu|vo}}== {{xenericu-ensin-xeneru|regäns}} # {{sem|Política|vo}}, {{sem|Xeografía|vo}} [[reinu|Reinu]]. ==={{-rel-}}=== * [[reg]] ==={{declinación}}=== {{vo-decl-sus}} rd4o9had47d2yxpc3b7cjmu3tjk5qzt 0 93012 380034 379863 2026-09-24T08:31:45Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380034 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ deˈpo.si.tu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|depositum}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|depósitos}} # [[aición|Aición]] de [[depositar]]. #: ''¿Fixisti'l depósitu?'' # [[recipiente|Recipiente]] o [[oxetu]] [[güecu]] nel que se guarda daqué. #: ''Déxalu nel depósitu.'' # [[almacén|Almacén]] o [[sitiu]] destináu al almacenamientu. # [[sitiu|Sitiu]] destináu a depositar [[cadabres]]. #: ''Esti ye un depósitu de cadabres.'' # L'[[oxetu]] o la [[cosa]] que [[daquién]] deposita. ==={{-sinon-}}=== * [2] [[recipiente]] ==={{-rel-}}=== * [[depositar]] ==={{-llocucion-}}=== * [[depósitu llegal]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«depósitu»: aición de depositar}} * {{de}}: {{trad|de|Kaution}} * {{es}}: {{trad|es|depósito}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|depósito}} * {{en}}: {{trad|en|deposit}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«depósitu»: recipiente o oxetu d'almacenamientu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«depósitu»: almacén}} * {{de}}: {{trad|de|Depot}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«depósitu»: sitiu onde se dexen cadabres}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«depósitu»: cosa que se deposita}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} t3dreu5nu9py13q48ysu44k46j8jazw 0 93013 380035 379864 2026-09-24T08:32:46Z Limotecariu 313 380035 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ deˈpo.si.tos ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[depósitu]]'''. ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ deˈpo.si.tos ] =={{forma sustantivu|es}}== # Forma plural de '''[[depósito]]'''. ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ deˈpɔ.si.tos ] =={{forma sustantivu|gl}}== # Forma plural de '''[[depósito]]'''. ={{-pt-}}= =={{forma sustantivu|pt}}== # Forma plural de '''[[depósito]]'''. h3o48bac1xwfg9np1hkjrbob23q27dl 0 93014 380036 379878 2026-09-24T08:33:54Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380036 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ de.po.siˈtaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|depositare}}. =={{verbu|ast}}== # [[poner|Poner]] o guardar daqué en dalgún [[sitiu]], garantizando la so [[proteición]]. #: ''Depositaron tol granu nel almacén''. ''Pero deposité'l dineru nel bancu''. ==={{-rel-}}=== * [[depósitu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|deposit}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} re47kxyq3lv6r9qr1f0vuddaezmxl8m 0 93016 380037 379881 2026-09-24T08:34:48Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380037 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.tejˈθjoŋ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|protectio}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|proteiciones}} # L'[[aición]] de [[protexer]] daqué o a daquién o [[protexer|protexese]] daquién a sí [[mesmu]]. #: ''La proteición de los neños.'' ==={{-otres-}}=== * [[protección]] ==={{-sinon-}}=== * [[atención]], [[cuidáu]], [[procuru]] ==={{-ant-}}=== * [[descuidu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|Schutz}} * {{am}}: {{trad|am|ጥበቃ}} * {{ar}}: {{trad|ar|حماية}} * {{be}}: {{trad|be|абарона}} * {{es}}: {{trad|es|protección}} {{trad-centru}} * {{fr}}: {{trad|fr|protection}} * {{gl}}: {{trad|gl|protección}} * {{el}}: {{trad|el|προστασία}} * {{en}}: {{trad|en|protection}} * {{it}}: {{trad|it|protezione}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} tfg9wzc5nwe6hii647xvvihybdwr3de 0 93017 380038 379882 2026-09-24T08:35:09Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380038 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.tejˈθjo.nes ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[proteición]]'''. 5cs4wh38wtu485ly3pfe7bzfl8qdaq2 0 93018 380040 379885 2026-09-24T09:16:32Z Limotecariu 313 380040 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.teˈʃeɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|protegere}}. =={{verbu|ast}}== # [[cuidar|Cuidar]] daqué o a daquién, asegurando que nun sufra dañu o [[dalgún]] agraviu. #: ''La nuesa misión ye protexer al xefe''. ==={{-sinon-}}=== * [[cuidar]] ==={{-rel-}}=== * [[proteición]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-er|protex}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.teˈʃeɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|gl|la}} {{versalina|protegere}}. =={{verbu|gl}}== # Protexer. ==Referencies== * {{DRAG}} l7cs7k0kvvc50kudmbxt87afnaj1lax 0 93019 380039 379884 2026-09-24T08:45:49Z Limotecariu 313 /* {{-en-}} */ 380039 wikitext text/x-wiki ={{-en-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{en-RX}} [ ˈʌn.də ] * {{en-EXA}} [ ˈʌn.dɚ ] :{{audio|En-us-under.ogg|«{{PAGENAME}}» {{en-EXA}}|en}} =={{preposición|en}}== # [[baxo|Baxo]], [[so]], [[debaxo de]]. #:''From the skin under my clothes''. ==Referencies== * {{AHD}} * {{MWD}} og9p72hfwso347k7gzqjtc4bqw7cfgf 0 93020 380041 379887 2026-09-24T09:18:00Z Limotecariu 313 380041 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾoˈte.ʃa ] =={{forma verbu|ast}}== # Primer persona singular del presente de suxuntivu de '''[[protexer]]'''. # Tercer persona singular del presente de suxuntivu de '''[[protexer]]'''. # Forma singular de cortesía pal imperativu, afirmáu o negáu, de '''[[protexer]]'''. ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾoˈte.ʃa ] =={{forma verbu|gl}}== # Primer persona singular del presente de suxuntivu de '''[[protexer]]'''. # Tercer persona singular del presente de suxuntivu de '''[[protexer]]'''. # Forma singular de cortesía pal imperativu, afirmáu o negáu, de '''[[protexer]]'''. 26lv75vcpzmck2ec5mlmaq1mjzma3hl 0 93022 380042 379890 2026-09-24T09:18:58Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380042 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾoˈʝew.tu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|proiectus}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|proyeutos}} # [[idea|Idea]] cola que se concibe la [[execución]] y la [[realización]] de daqué. #: ''Esti proyeutu promete''. # [[conxuntu|Conxuntu]] de [[escritos]] o [[dibuxos]] que se [[faen]] pa [[planificar]] daqué. ==={{-otres-}}=== * [[proyectu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} m9fmi1rzob3y53aaos4qrv609csiiwv 0 93023 380043 379891 2026-09-24T09:20:54Z Limotecariu 313 380043 wikitext text/x-wiki {{mira|execucion}} ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ e.ʃe.kuˈθjoŋ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|exsecutio}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|execuciones}} # L'[[aición]] d'[[executar]] o [[facer]] daqué. #: ''La execución del proyeutu.'' # L'[[aición]] d'[[executar]] o [[matar]] a daquién. #: ''Llevóse la so execución na plaza.'' ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|Ausführung}} * {{be}}: {{trad|be|выкананне}} * {{es}}: {{trad|es|ejecución}} * {{fr}}: {{trad|fr|exécution}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|execución}} * {{en}}: {{trad|en|execution}} * {{oc}}: {{trad|oc|execucion}} * {{ja}}: {{trad|ja|実行}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ɛ.ʃɛ.kuˈθjoŋ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|gl|la}} {{versalina|exsecutio}}. =={{sustantivu|gl}}== {{gl-sus-f}} # Execución. #: ''A súa execución serviu como recordatorio de por que non se deben desobedecer as regras''. ==Referencies== * {{DRAG}} * {{DPLG}} rlpb4cwsg2m12w70ryd9ky2c3j5luew 0 93024 380044 379892 2026-09-24T09:25:02Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380044 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ di.βuˈʃaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[boxe]]''. =={{verbu|ast}}== # [[facer|Facer]] nalguna [[superficie]], n'especial nel [[papel]], la [[imaxe]] imaxinada na [[mente]]. #: ''Dibuxa bien''. ''Dibuxé esto na escuela''. # [[describir|Describir]] con [[pallabres]]. #: ''Dibuxóse a sí mesma como la muyer más guapa nel so poema''. # [[facer|Facer]] daqué ensin utilidá o [[importancia]]. ==={{-rel-}}=== * [[dibuxante]], [[dibuxu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|dibux}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«dibuxar»: facer la imaxe imaxinada}} * {{es}}: {{trad|es|dibujar}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|draw}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} * {{DELLA}} h1meuqmltyb669jq82iv8a1sqj5g3k4 0 93025 380045 379893 2026-09-24T09:29:50Z Limotecariu 313 380045 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ diˈβu.ʃu ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[dibuxar]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|dibuxos}} # L'[[aición]] o l'[[arte]] de [[dibuxar]]. # La [[imaxe]] o cosa [[dibuxaes]]. #: ''Nesti dibuxu falta pintura.'' # Diseños que se formen de manera natural en dalgunes [[superficies]]. #: ''Mira esti dibuxu que tien la madera''. # Papel que tien dalgún '''dibuxu''' nél. ==={{-rel-}}=== * [[dibuxante]], [[dibuxar]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«dibuxu»: l'arte de dibuxar}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«dibuxu»: lo que ye dibuxao}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«dibuxu»: diseñu formáu de manera natural}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«dibuxu»: papel con un dibuxu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} * {{DELLA}} 2uueawxogf42ty99xoxghrtne7fllwt 0 93026 380046 379894 2026-09-24T09:30:08Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380046 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ diˈβu.ʃos ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[dibuxu]]'''. 1bmqwy83xqd1bmr13vbqa1bwdtj6bah 0 93027 380047 379895 2026-09-24T09:30:50Z Limotecariu 313 380047 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)m.poɾˈta(ŋ)n.θja ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[importante]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|importancies}} # La [[cualidá]] o la [[naturaleza]] que [[tien]] o da a daqué que se considera [[importante]]. ==={{-sinon-}}=== * [[relevancia]] ==={{-rel-}}=== * [[importante]], [[importar]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} faswbqv81qb7gmcpaylok3tgs6vkh5f 0 93028 380048 379897 2026-09-24T09:31:46Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380048 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)m.poɾˈta(ŋ)n.te ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[importar]]''. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|importantes}} # Qu'[[importa]]. #: ''Ye una cuestión importante''. ==={{-rel-}}=== * [[importancia]], [[importar]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|importante}} * {{fr}}: {{trad|fr|important}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|importante}} * {{en}}: {{trad|en|important}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 852ba8f9xbbkdd0bjq2fozekbxxdcrw 0 93029 380049 379899 2026-09-24T09:34:00Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380049 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ des.kɾiˈβiɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|describere}}. =={{verbu|ast}}== # [[facer|Facer]] [[saber]] l'aspeutu que tien determinada [[persona]], [[animal]] o [[cosa]] por aciu del [[llinguaxe]]. #: ''"Tenía la nariz pequeña, llabios carnosos y güeyos verdes", foi la manera na que describieron a la muyer''. ''Intenta describir esti sitiu.'' # {{sem|Física|ast}} [[trazar|Trazar]] el [[percorríu]] d'un [[oxetu]]. ==={{-sinon-}}=== * [[dibuxar]], [[retratar]] ==={{-rel-}}=== * [[descripción]], [[descriptivu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ir|describ}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«describir»: facer saber l'aspeutu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«describir»: trazar el percorríu d’un oxetu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} hyuemmawtqbvqf33d9sfie7lavabnja 0 93030 380050 379900 2026-09-24T09:35:07Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380050 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ peɾ.koˈri.u ], [ peɾ.koˈriw ] ==={{etimoloxía}}=== * Del participiu de ''[[percorrer]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|percorríos}} # L'[[aición]] de [[percorrer]]. #: ''El percorríu d'un autu''. # [[camín|Camín]] o trechu [[percorríos]]. #: ''Esti ye tol percorríu''. ==={{-sinon-}}=== * [[camín]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«percorríu»: l'aición de percorrer}} * {{es}}: {{trad|es|recorrido}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«percorríu»: camín percorríu}} * {{es}}: {{trad|es|recorrido}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} mpaz4236tyedu8oyq9iyv61ql2rfjt6 0 93031 380051 379915 2026-09-24T09:35:54Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380051 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ peɾ.koˈreɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[per-]]'' y ''[[correr]]''. =={{verbu|ast}}== # Movese per un [[espaciu]] ocupando tola so [[estensión]] o [[llonxitú]]. ==={{-rel-}}=== * [[percorríu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-er|percorr}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|recorrer}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} s2vzu8gba8xzbqya8lot58pg3d7cfwt 0 93032 380052 379902 2026-09-24T09:39:24Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380052 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ (e)sˈkɾi.tu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del participiu d'''[[escribir]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|escritos}} # [[cualquier|Cualquier]] [[testu]] fechu a [[mano]] o de manera dixital. ==={{-sinon-}}=== * [[manuscritu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 3jpb1arw1hda8oytnu1azpfjeu5k6my 0 93033 380053 379903 2026-09-24T09:42:01Z Limotecariu 313 380053 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ paɾ.tiˈθi.pju ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|participium}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|participios}} # {{sem|Llingüística|ast}} [[forma|Forma]] non [[personal]] del [[verbu]], que n'[[asturianu]] pue [[funcionar]] como [[axetivu]] o [[sustantivu]]. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«participiu»: forma verbal}} * {{sq}}: {{trad|sq|pjesore}} * {{de}}: {{trad|de|Partizip}} * {{ca}}: {{trad|ca|participi}} * {{es}}: {{trad|es|participio}} * {{fr}}: {{trad|fr|participe}} * {{gl}}: {{trad|gl|participio}} {{trad-centru}} * {{el}}: {{trad|el|μετοχή}} * {{en}}: {{trad|en|participle}} * {{it}}: {{trad|it|participio}} * {{oc}}: {{trad|oc|participi}} * {{pt}}: {{trad|pt|particípio}} * {{ro}}: {{trad|ro|participiu}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-ro-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ par.tiˈt͡ʃi.pju ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ro|la}} {{versalina|participium}}. =={{sustantivu|ro}}== # {{sem|Llingüística|ro}} Participiu. nxopxfs5salrmihx5s59yl80cegj8mm 0 93034 380054 379904 2026-09-24T09:42:51Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380054 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ su.ʃu(ŋ)nˈti.βu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|subiunctivus}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|suxuntivos}} # {{sem|Llingüística|ast}} Forma [[verbal]] qu'espresa [[virtualidá]], [[hipótesis]], [[deséu]], [[probabilidá]]. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|subjuntivo}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|subjunctive}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} qef0qq8niawr4niau619bbmmrh3z8pl 0 93035 380056 379905 2026-09-24T09:45:49Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380056 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ plus.kwa(ŋ)m.peɾˈfew.tu ] =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|pluscuamperfeutos}} # {{sem|Gramática|ast}} [[tiempu|Tiempu]] verbal qu'indica que l'[[aición]] ye [[anterior]] a otra yá pasada y concluyida. #: ''La forma «cantara» ye pluscuamperfeutu''. ''Na frase'' «¿Qué escribiera'l neñu?»'', «escribiera» ye la forma del pluscuamperfeutu''. ==={{-otres-}}=== * [[pluscuamperfectu]] ==={{-sinon-}}=== * [[pretéritu pluscuamperfeutu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|Plusquamperfekt}}, {{trad|de|Präteritum Plusquamperfekt}} * {{ca}}: {{trad|ca|plusquamperfet}}, {{trad|ca|pretèrit plusquamperfet}} * {{es}}: {{trad|es|pluscuamperfecto}}, {{trad|es|pretérito pluscuamperfecto}} * {{fr}}: {{trad|fr|plus-que-parfait}}, {{trad|fr|prétérit plus-que-parfait}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|pluperfect}}, {{trad|en|preterite pluperfect}} * {{it}}: {{trad|it|trapassato prossimo}} * {{pt}}: {{trad|pt|mais-que-perfeito}}, {{trad|pt|pretérito mais-que-perfeito}} * {{ro}}: {{trad|ro|preterit mai mult decât perfectul}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ilyqlemro7rpbc6c7w8bpm4v7q5vhyc 0 93036 380057 379906 2026-09-24T09:50:17Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380057 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ peɾˈfew.tu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|perfectus}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|perfeutos}} # {{sem|Llingüística|ast}} Forma verbal qu'indica que l'[[aición]] ye [[anterior]] y ta yá concluyida. ==={{-otres-}}=== * [[perfectu]] ==={{-sinon-}}=== * [[pretéritu perfeutu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«perfeutu»: tiempu verbal}} * {{es}}: {{trad|es|pretérito perfecto}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|pretérito perfecto}} {{trad-embaxo}} =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-mf|perfeut}} # Que [[tener|tien]] el mayor [[grau]] d'[[escelencia]] [[esperable]]. #:''Esti llibru ye perfeutu pa lleer.'' ==={{-otres-}}=== * [[perfectu]] ==={{-ant-}}=== * [[imperfeutu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«perfeutu»: que tien el mayor grau d'escelencia}} * {{es}}: {{trad|es|perfecto}} * {{el}}: {{trad|el|τέλειος}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|perfect}} * {{oc}}: {{trad|oc|perfièch}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ayhqewxwr5tp6nz4494mo5pljug1uvg 0 93037 380058 379909 2026-09-24T09:51:33Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380058 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ biɾˈtwal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|virtualis}}. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|virtuales}} # Que poseye toles [[carauterístiques]] pa ser [[real]], anque nun sea. #: ''El suxuntivu pue espresar información virtual.'' # Qu'anque esista, nun ta [[demostrao]] o [[probao]]. #: ''La vida n'otros planetes ye un fechu virtual.'' # Que ta ubicao o se desarrolla [[en llinia]], a traviés d'[[internet]]. #: ''Clases virtuales''. ''Xunta virtual.'' ==={{-sinon-}}=== * [1] [[probable]], [[potencial]] * [2] [[implícitu]] ==={{-ant-}}=== * [1] [[real]] * [2] [[demostráu]], [[esplícitu]] ==={{-rel-}}=== * [[virtualidá]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«virtual»: que paez y nun ye real}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«virtual»: ensin pruebes de la so esistencia}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«virtual»: desarollao en llinia}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} nuju956s55uc4wof92aw2fh4pgckk09 0 93038 380060 379910 2026-09-24T10:02:06Z Limotecariu 313 380060 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾoˈβaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|probare}}. =={{verbu|ast}}== # [[facer|Facer]] qu'un [[fechu]] o una [[teoría]], col [[usu]] de pruebes [[abondes]] o cola [[cooperación]] de [[testigos]], se considere o seya consideráu [[certeru]], [[verdaderu]] o [[real]], ensin [[dexar]] duldes d'ello. #: ''Esto prueba lo que yo siempre dixi''. ''Esto prueba que nun soi el padre''. # [[intentar|Intentar]] [[facer]] daqué. #: ''Prueba tu a armalu y veremos.'' # [[inxerir|Inxerir]] daqué pa [[saber]] qué [[sabor]] [[tien]]. #: ''Probé la comida d'esi restaurante y sabía horrible.'' # [[facer|Facer]] usu de daqué pa [[conocer]] el so [[funcionamientu]] o [[saber]] qué resultaos pue [[ofrecer]]. #: ''Prueba col control remotu.'' # [[vistir|Vistir]] o facer usu d'una prenda o un oxetu pa [[saber]] cómo [[queda]] a ún. #: ''Me probé esta blusa nel centru comercial; quedábame bien''. # [[producir|Producir]] daqué determináu efeutu. ==={{-sinon-}}=== * [1] [[verificar]] * [2] [[intentar]], [[tratar]] * [3] [[prebar]] ==={{-rel-}}=== * [[probador]], [[prueba]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-dipt-ar|prob|prueb}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«probar»: demostrar un fechu o una teoría}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«probar»: intentar facer}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«probar»: descifrar el sabor d'un alimentu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«probar»: algamar resultaos cola esperimentación}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«probar»: vistir o usar daqué pa saber cómo queda a ún}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«probar»: producir un efeutu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} aovtvjbnie8rbnrg6dm8fgbuluf59og 0 93039 380061 379913 2026-09-24T10:16:15Z Limotecariu 313 380061 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ a.so.θeˈðeɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|succedere}}. =={{verbu|ast}}== # Facese o volvese realidá daqué. #: ''Los cambeos asocedieron mui rápido''. ''Nun asocedió nada''. # Siguir o dir detrás de daquién o daqué. #: ''Asocedió un fechu tres otru''. ==={{-otres-}}=== * [[soceder]] ==={{-sinon-}}=== * [1] [[ocurrir]], [[pasar]] ==={{-rel-}}=== * [[socesu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-er|asoced}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|suceder}}, {{trad|es|ocurrir}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} raupmhr3vl7sqcf4gml5ipgv9wh5ww1 0 93040 380062 379914 2026-09-24T10:22:31Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380062 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ soˈθe.su ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|successus}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|socesos}} # Cosa o fechu asocedíos. #: ''El socesu foi esplublizáu nes redes sociales''. ==={{-sinon-}}=== * [[acontecimientu]] ==={{-rel-}}=== * [[asoceder]] ~ [[soceder]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|suceso}} * {{fr}}: {{trad|fr|événement}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|evento}} * {{en}}: {{trad|en|event}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 7y66troq752awlmi1k1hlno0gk33trl 0 93041 380063 379916 2026-09-24T10:34:47Z Limotecariu 313 380063 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ maˈnwal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|manualis}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|manuales}} # [[llibru|Llibru]] nel que s'esplica lo más relevante d'una determinada [[materia]]. #: ''Llei lo que diz el manual''. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«manual»: llibru qu'esplica dalguna materia}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|manuales}} # Que s'executa o fai coles [[manes]]. #: ''Esti vistíu foi fechu de mou manual pola nuesa meyor costurera''. ''Esto rique más habilidá manual qu'intelectual''. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«manual»: que se fai coles manes}} * {{es}}: {{trad|es|manual}} {{trad-centru}} * {{fr}}: {{trad|fr|manuel}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ht3ym7zw55xyo5rxjv6oekx64m46td6 0 93042 380064 379918 2026-09-24T10:35:59Z Limotecariu 313 380064 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ maˈnwa.les ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[manual]]'''. =={{forma axetivu|ast}}== # Forma plural de '''[[manual]]'''. 8lhvqllqb6turabf97j22nzgw745uik 0 93043 380065 379919 2026-09-24T10:37:38Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380065 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ o(β).se.sjoˈnaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[obsesión]]''. =={{verbu|ast}}== # Causar [[obsesión]]. #: ''Obsesiónalu la comida rápida''. ''Obsesionóse con una actriz''. ''Ta obsesionada colos llibros'' ==={{-usu-}}=== * Emplégase tamién como verbu pronominal: '''obsesionase'''. ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|obsesion}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 9xyf1b8kjoqu8y156dlmu3os6wtniof 0 93044 380066 379920 2026-09-24T10:38:34Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380066 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)n.te.liˈʃe(ŋ)n.θja ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|intelligentia}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|intelixencies}} # [[capacidá|Capacidá]] que se tien pa [[razonar]], [[comprender]] y [[entender]]. #: ''La intelixencia humana''. ==={{-sinon-}}=== * [[comprensión]], [[entendimientu]], [[intelectu]] ==={{-rel-}}=== * [[intelixente]] ==={{-llocucion-}}=== * [[intelixencia artificial]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|Intelligenz}} * {{ar}}: {{trad|ar|ذكاء}} * {{ca}}: {{trad|ca|intel·ligència}} * {{zh}}: {{trad|cmn|智力}} * {{es}}: {{trad|es|inteligencia}} * {{fr}}: {{trad|fr|intelligence}} * {{gl}}: {{trad|gl|intelixencia}} {{trad-centru}} * {{he}}: {{trad|he|מודיעין}}, {{trad|he|ביון}} * {{en}}: {{trad|en|intelligence}} * {{it}}: {{trad|it|intelligenza}} * {{oc}}: {{trad|oc|intelligéncia}} * {{pt}}: {{trad|pt|inteligência}} * {{ro}}: {{trad|ro|inteligență}} * {{ja}}: {{trad|ja|知能}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 1dqftf2xxv3udlcebiguxz2upzatl48 0 93045 380067 379922 2026-09-24T10:38:58Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380067 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)n.te.liˈʃe(ŋ)n.θjes ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural d''''[[intelixencia]]'''. bbojlfg5bu4keox706yh0lluoeo6fpy 0 93046 380068 379923 2026-09-24T10:40:18Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380068 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ka.ɾaw.teˈɾis.ti.ka ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[carauterísticu]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|carauterístiques}} # [[elementu|Elementu]] o [[calter]] que distingue a daqué o a daquién de los sos asemeyaos. #: ''Cuenta con toles carauterístiques que buscamos''. ==={{-sinon-}}=== * [[peculiaridá]] ==={{-rel-}}=== * [[carauterizar]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|Besonderheit}} * {{ca}}: {{trad|ca|característica}} * {{es}}: {{trad|es|característica}} * {{fr}}: {{trad|fr|caractéristique}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|characteristic}} * {{it}}: {{trad|it|caratteristica}} * {{pt}}: {{trad|pt|característica}} * {{ro}}: {{trad|ro|caracteristică}} {{trad-embaxo}} =={{forma axetivu|ast}}== # Forma femenina singular de '''[[carauterísticu]]'''. ==Referencies== * {{DALLA}} h0mux2els6azckpbwptyolv205ojx5i 0 93047 380069 379924 2026-09-24T10:41:11Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380069 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ka.ɾaw.teˈɾis.ti.kes ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[carauterística]]'''. =={{forma axetivu|ast}}== # Forma femenina plural de '''[[carauterísticu]]'''. j2uelq0lvbnwrxgq3et8a0t10ymp5fq 0 93048 380070 379925 2026-09-24T10:46:50Z Limotecariu 313 380070 wikitext text/x-wiki ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ be.eˈmen.te ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|la}} {{versalina|vehemens}}. =={{axetivu|es}}== {{es-axe-sp}} # [[fogosu|Fogosu]], [[ardiente]]. # [[impulsivu|Impulsivu]]. ==={{-sinon-}}=== * [1] [[ardiente]], [[fogoso]] * [2] [[impulsivo]], [[impetuoso]] ==={{-rel-}}=== * [[vehemencia]] ==={{-cites-}}=== *<span style="font: 16px 'Times New Roman';">«La templanza del lenguaje de los procuradores, que resalta comparado con el empleado en Cortes anteriores, tan vehemente e impetuoso para mal de los Judíos, tiene fácil explicación.»</span>; Manuel Colmeiro, ''Introducción a las cortes de los antiguos reinos de León y Castilla''; 1883-1884; Universidad de Alicante, 2003. ==Referencies== * {{DRAE}} 1ejqskgyjizn6pfza6nkrf4wmdyxyb1 0 93049 380071 379927 2026-09-24T10:52:55Z Limotecariu 313 380071 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ a(k).twa.liˈθaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[actual]]''. =={{verbu|ast}}== # Facer o volver [[actual]] daqué. #: ''Hai qu'actualizar la base de datos''. ''Actualizarán el sistema nestos díes''. ''Actualízate, ho''. ==={{-rel-}}=== * [[actualidá]], [[modernizar]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-cazagaguar|actualiz|actualic}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{es}}: {{trad|es|actualizar}} * {{gl}}: {{trad|gl|actualizar}} {{trad-centru}} * {{pt}}: {{trad|pt|atualizar}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{es-nosese}} [ ak.twa.liˈθaɾ ], {{es-sese}} [ ak.twa.liˈsaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[actual]]''. =={{verbu|gl}}== # Actualizar. #: ''El lenguaje se actualiza continuamente''. ==={{-sinon-}}=== * [[modernizar]] ==={{-rel-}}=== * [[actualidad]] ==={{-conxug-}}=== {{es-verb-cazagaguar|actualiz|actualic}} ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ak.twa.liˈθaɾ ], {{gl-sese}} [ ak.twa.liˈsaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[actual]]''. =={{verbu|gl}}== # Actualizar. #: ''Actualizou o seu vestiario''. ==={{-sinon-}}=== * [[modernizar]] ==={{-rel-}}=== * [[actualidade]] ==={{-conxug-}}=== {{gl-verb-cazagaguar|actualiz|actualic}} ==Referencies== * {{DRAG}} ={{-oc-}}= =={{verbu|oc}}== # Actualizar. 9oy9a7rl4mgvae3gbd5amtaeljgpmc2 0 93050 380072 379928 2026-09-24T11:01:22Z Limotecariu 313 380072 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.no.miˈnal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|pronominales}} # {{sem|Llingüística|ast}} Rellacionao colos [[pronomes]]. #: ''Usos pronominales del axetivu''. # {{sem|Llingüística|ast}} Que rique d'un [[pronome]] una estructura sintáctica. #: ''Verbu pronominal''. ''La forma pronominal d'«actualizar» ye «actualizase»''. # {{sem|Llingüística|ast}} Que tien la mesma función qu'un [[pronome]]. #: ''Llocución pronominal''. ==={{-rel-}}=== * [[pronome]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} * {{de}}: {{trad|de|pronominal}} * {{ca}}: {{trad|ca|pronominal}} * {{es}}: {{trad|es|pronominal}} * {{fr}}: {{trad|fr|pronominal}} * {{gl}}: {{trad|gl|pronominal}} {{trad-centru}} * {{en}}: {{trad|en|pronominal}} * {{it}}: {{trad|it|pronominale}} * {{oc}}: {{trad|oc|pronominal}} * {{pt}}: {{trad|pt|pronominal}} * {{ro}}: {{trad|ro|pronominal}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ={{-de-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pʁo.no.miˈnaːl ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|de|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|de}}== # {{sem|Llingüística|de}} Pronominal. ==Referencies== * {{de-DUDEN}} ={{-ca-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{ca-or}} [ pɾu.nu.miˈnaɫ ] *{{ca-occ}} [ pɾu.no.miˈnaɫ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ca|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|ca}}== {{ca-axe-sp}} # {{sem|Llingüística|ca}} Pronominal. #: ''Un complement pronominal''. ==={{-rel-}}=== * [[pronom]] ==={{-llocucion-}}=== * [[adjectiu pronominal]], [[adverbi pronominal]], [[passiva pronominal]], [[verb pronominal]] ==Referencies== * {{GDLC}} ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.no.miˈnal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|es|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|es}}== {{es-axe-sp|p=pronominales}} # {{sem|Llingüística|es}} Pronominal. #: ''«Casarse» es un verbo puramente pronominal''. ==={{-rel-}}=== * [[pronombre]] ==={{-llocucion-}}=== * [[locución pronominal]], [[sintagma pronominal]], [[verbo pronominal]] ==Referencies== * {{DRAE}} ={{-fr-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pʁɔ.nɔ.mi.nal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|fr|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|fr}}== {{fr-axe-mf|pronominale|mp=pronominaux}} # {{sem|Llingüística|fr}} Pronominal. ==={{-rel-}}=== * [[pronome]] ==={{-deriv-}}=== * [[pronominaliser]] ==={{-llocucion-}}=== * [[adverbe pronominal]], [[locution pronominale]], [[verbe pronominal]] ={{-gl-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pɾo.no.miˈnal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|gl|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|gl}}== {{gl-axe-sp|p=pronominais}} # {{sem|Llingüística|gl}} Pronominal. #: ''Os verbos pronominais''. ==={{-rel-}}=== * [[pronome]] ==={{-llocucion-}}=== * [[verbo pronominal]] ==Referencies== * {{DRAG}} ={{-en-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{en-RX}} [ pɹəʊˈnɒmɪnəl ] * {{en-EXA}} [ pɹoʊˈnɑːmɪnəl ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|en|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{sustantivu|en}}== {{en-sus}} # {{sem|Llingüística|en}} [[oración|Oración]] pronominal. =={{axetivu|en}}== {{en-axe-ncs}} # {{sem|Llingüística|en}} Pronominal. ==={{-rel-}}=== * [[pronoun]] ==={{-deriv-}}=== * [[depronominal]], [[prepronominal]], [[pronominalize]], [[pronominally]], [[semipronominal]] ==={{-llocucion-}}=== * [pronominal adverb]], [[pronominal phrase]], [[pronominal state]], [[pronominal verb]] ={{-ia-}}= =={{axetivu|ia}}== # {{sem|Llingüística|ia}} Pronominal. ={{-oc-}}= =={{axetivu|oc}}== # {{sem|Llingüística|oc}} Pronominal. ={{-pt-}}= ==={{pronunciación}}=== * {{pt-EU}} [ pɾu.nu.miˈnaɫ ] * {{pt-BR}} [ pɾo.no.miˈnaw ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|pt|la}} {{versalina|pronominalis}}. =={{axetivu|pt}}== {{pt-axe-sp|p=pronominais}} # {{sem|Llingüística|pt}} Pronominal. #: ''A construção pronominal da frase revela a importância da concordância pronominal no português europeu''.''O verbo refletir, por ser pronominal, exige a colocação do pronome pessoal na terceira pessoa do singular a seguir a conjugação''. ==={{-rel-}}=== * [[pronome]] ==={{-deriv-}}=== * [[pronominalidade]], [[pronominalização]], [[pronominalizar]] ==Referencies== * {{Priberam}} ={{-ro-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ pro.no.miˈnal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ro|fr}} ''pronominal''. =={{axetivu|ro}}== # {{sem|Llingüística|ro}} Pronominal. 51yjg94qtk59o64aqjnczycnhk830wj 0 93051 380074 379934 2026-09-24T11:11:33Z Limotecariu 313 380074 wikitext text/x-wiki ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eˈno.ðjo ] ==={{etimoloxía}}=== * D'orixe inciertu. =={{sustantivu|es}}== {{es-sus-m}} # [[cervatu|Cervatu]] que tien ente tres y cinco años d'edá. #:''En lo más profundo del bosque apareció un enodio, cuya cornamenta aún no se había desarrollado completamente''. ==Referencies== * {{DRAE}} bvu48p1bbd0e301i3eaogktw12rieqx 380075 380074 2026-09-24T11:11:53Z Limotecariu 313 /* {{sustantivu|es}} */ 380075 wikitext text/x-wiki ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eˈno.ðjo ] ==={{etimoloxía}}=== * D'orixe inciertu. =={{sustantivu|es}}== {{es-sus-m}} # [[cervatu|Cervatu]] d'ente tres y cinco años. #:''En lo más profundo del bosque apareció un enodio, cuya cornamenta aún no se había desarrollado completamente''. ==Referencies== * {{DRAE}} pyqcucqxqmw0ibxa9nj84c0sdog964z 0 93052 380077 379930 2026-09-24T11:12:51Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380077 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈno.ʝu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|nudus}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|noyos}} # L'aición d'atar o xuntar los cabos. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} qk8v96fbhdu14o10jmaabumia6vmjnd 0 93053 380078 379931 2026-09-24T11:14:06Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380078 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ra.θoˈnaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * De ''[[razón]]''. =={{verbu|ast}}== # Usar la [[razón]] pa esplicar o demostrar daqué. #: ''Yá razoné la mio respuesta''. # Pensar, rellacionar idees pa llegar a dalguna conclusión. #: ''Razona con claridá antes de dar la to opinión sobre’l so aspeutu''. # Esponer [[razones]] pa esclarecer una cuestión. #: ''Razonas con lóxica, mas nun me convences''. ==={{-sinon-}}=== * [3] [[discurrir]] ==={{-rel-}}=== * [[razón]], [[razonable]], [[razonamientu]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|razon}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«razonar»: usar la razón}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«razonar»: rellacionar idees pa concluir daqué}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«razonar»: esponer razones}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 22wwsaghyq2d4ygceepgotd48a1y9rz 0 93054 380079 379933 2026-09-24T11:15:14Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380079 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ɣa.soˈli.na ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|en}} ''[[gasoline]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|gasolines}} # Mezcla d'[[hidrocarburos]] líquidos estrayíos de la destilación del [[petroleu]] crudu, usada como [[combustible]] pa determinaos [[vehículos]]. #: ''Vamos poner gasolina nesa gasolinera''. ''Pon gasolina Regular''. ==={{-rel-}}=== * [[gasolinera]], [[gasolineru]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} ==Ver tamién== * {{wikipedia}} 840ayx8en551qccm17ambw2mrzomh7r 0 93055 380076 379935 2026-09-24T11:12:11Z Limotecariu 313 /* {{-es-}} */ 380076 wikitext text/x-wiki ={{-es-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ eˈno.ðjos ] =={{forma sustantivu|es}}== # Forma plural d''''[[enodio]]'''. a6eytprat0pmuo688s9ccwryr7giuwe 0 93056 380080 379939 2026-09-24T11:17:10Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380080 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Ficheru:Wall April 2015-4a.jpg|thumb|Parede y ventana.]] ==={{pronunciación}}=== * [ paˈɾe.ðe ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|paries}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-f|paredes}} # Parte estructural [[arquiteutónica]] que constituye la capa principal de cualquier edificación, cerrando los espacios ente'l [[suelu]], el [[techu]] y les [[columnes]]. #: ''Les paredes de la to casa necesiten pintura''. # Toa [[superficie]] qu'atiesta un [[cuerpu]]. #: ''Paredes del estómagu''. ==={{-sinon-}}=== * [[paré]], [[parea]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 0ppknrq104z83qmb75r06d6jrhzjbo1 0 93057 380081 379941 2026-09-24T11:18:58Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380081 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ˈkɾej.tu ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|creditum}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|creitos}} # Cantidá de [[dineru]] que se presta a una persona o entidá so determinaes condiciones nes que se devolverá. #: ''Nun tengo creitu pa pidir l'empréstamu''. # [[prestixu|Prestixu]] o [[fama]] que tien o alquiere una persona. #: ''Les teoríes d'esti filósofu tien munchu creitu ente los estudiosos''. # Posibilidá que tien daquién de pagar una [[mercancía]] nuna fecha determinada, mas non nesi mesmu momentu. #: ''Tien creitu nesa tienda''. # [[dineru|Dineru]] qu'el [[bancu]] empresta a daquién. #: ''Súmense'l creitu y los intereses''. ==={{-llocucion-}}=== * [[a creitu]], [[dar creitu a]], [[tarxeta de creitu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«creitu»: dineru emprestáu}} * {{de}}: {{trad|de|Kredit}} * {{ar}}: {{trad|ar|ائتمان}} * {{ca}}: {{trad|ca|crèdit}} * {{es}}: {{trad|es|crédito}} * {{fr}}: {{trad|fr|crédit}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|crédito}} * {{el}}: {{trad|el|πίστωση}} * {{en}}: {{trad|en|credit}} * {{it}}: {{trad|it|credito}} * {{pt}}: {{trad|pt|crédito}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«creitu»: prestixu, fama}} * {{es}}: {{trad|es|prestigio}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«creitu»: posibilidá de pagar posteriormente}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«creitu»: dineru emprestáu pol bancu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 7seu44btwqg6dng2rchw9y3dy2vwji6 0 93058 380082 379942 2026-09-24T11:21:15Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380082 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Ficheru:Banco de España (Madrid) 06.jpg|thumb|150px|Bancu d'España]] ==={{pronunciación}}=== * [ ˈbaŋ.ku ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|fr}} ''[[bank]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|bancos}} # [[asientu|Asientu]], con o ensin [[respaldu]], onde pueden sentase dos o más persones. #: ''Los bancos del parque''. # [[mesa|Mesa]] qu'usen los [[carpinteru|carpinteros]] y los [[madreñeru|madreñeros]] pa [[trabayar]]. # Empresa dedicada a realizar operaciones financieres col [[dineru]] que procede de los so [[aicionista|aicionistes]] y el depositáu pelos so [[cliente]]s. #: ''El bancu negóse a dale l’empréstamu.'' # Sitiu destináu a l'almacenamientu de muérganos, texíos y líquidos fisiolóxicos humanos, que posteriormente s'usarán pa cubrir necesidaes quirúrxiques, d'investigación, etc. #: ''Bancu d'espelma''. ==={{-rel-}}=== * [[bancariu]] ==={{-llocucion-}}=== * [[llevantar de bancu]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«bancu»: asientu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«bancu»: mesa de trabayu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«bancu»: empresa financiera}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«bancu»: sitiu de conservación de muérganos, texíos y líquidos fisiolóxicos}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 9p93aecm7cvc8443kwwo52lx29rczl6 0 93059 380083 379943 2026-09-24T11:22:43Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380083 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ aj.θjoˈnis.ta ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[aición]]'' y el sufixu ''[[-ista]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-sp|aicionistes}} # La persona que tien [[aiciones]] nuna compañía comercial, industrial, etc. #:''Los aicionistes del bancu''. ''Ella ye la mayor aicionista de la corporación''. ==={{-rel-}}=== * [[aición]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«aicionista»: quien tien aiciones}} * {{es}}: {{trad|es|accionista}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 3z2mo88ipjw6s4pht7j45yzocxuccr7 0 93060 380084 379945 2026-09-24T11:25:05Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380084 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ ko.meɾˈθjal ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|commercialis}}. =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|comerciales}} # Que pertenez o se rellaciona col [[comerciu]]. #:''Compañía comercial''. ''Entidá comercial''. # D'una cosa, que ye fácil de [[comercializar]]. #:''Retiremos el productu porque nun yera comercial''. ==={{-rel-}}=== * [[comercializar]], [[comerciu]] ==={{-llocucion-}}=== * [[balanza comercial]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«comercial»: rellacionao col comerciu}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«comercial»: fácil de comercializar}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} 65e4o2xtfuzs93p7kekebgnuxanjgjq 0 93061 380085 379946 2026-09-24T11:26:01Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380085 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ koˈmeɾ.θju ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|commercium}}. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-m|comercios}} # L'aición de comprar, vender o intercambiar bienes y servicios. # Sitiu onde se [[comercia]]. ==={{-rel-}}=== * [[comercial]], [[comercializar]], [[comerciante]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} sjibtt49bp9vqemvq0unmri86qtb6l6 0 93062 380086 379947 2026-09-24T11:28:41Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380086 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ i(ŋ)n.dusˈtɾjal ] ==={{etimoloxía}}=== * D'''[[industria]]''. =={{sustantivu|ast}}== {{ast-sus-sp|industriales}} # Persona dedicada a la [[industria]] o que poseye una. #:''L'industrial mercó maquinaria nuevo pa la fábrica''. ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} =={{axetivu|ast}}== {{ast-axe-sp|industriales}} # Que pertenez o se rellaciona cola [[industria]]. #:''Procesu industrial''. ==={{-rel-}}=== * [[industria]] ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} h651ifaqggr1cdutgq90ot3e2ej080d 0 93063 380087 379953 2026-09-24T11:30:42Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380087 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= [[Ficheru:Diaphragmatic breathing.gif|thumb|El diafragma espárdese y contráise de manera activa na respiración.]] ==={{pronunciación}}=== * [ res.piˈɾaɾ ] ==={{etimoloxía}}=== * Del {{etim|ast|la}} {{versalina|respirare}}. =={{verbu|ast}}== # {{sem|Fisioloxía|ast}} Llevar [[aire]] per inhalación a los [[pulmones]] o [[branquies]]. #: ''Nun puedo respirar''. ''Los pexes nun respiren como nós''. # [[descansar|Descansar]], [[reposar]]. #: ''El mio cuerpu necesita respirar un pocu''. ==={{-rel-}}=== * [[respiración]] ==={{-conxug-}}=== {{ast-verb-ar|respir}} ==={{-trans-}}=== {{trad-enriba|«respirar»: llevar aire a los pulmones o les branquies}} * {{af}}: {{trad|af|asemhaal}} * {{de}}: {{trad|de|atmen}} * {{ar}}: {{trad|ar|يتنفس}} * {{es}}: {{trad|es|respirar}} * {{fr}}: {{trad|fr|respirer}} {{trad-centru}} * {{gl}}: {{trad|gl|respirar}} * {{el}}: {{trad|el|αναπνέω}} * {{en}}: {{trad|en|breathe}} * {{it}}: {{trad|it|respirare}} * {{pt}}: {{trad|pt|respirar}} {{trad-embaxo}} {{trad-enriba|«respirar»: descansar}} {{trad-centru}} {{trad-embaxo}} ==Referencies== * {{DALLA}} m42ajl8dnkt8ebj3ab167k1a437dl1e 0 93080 380055 379978 2026-09-24T09:43:21Z Limotecariu 313 /* {{-ast-}} */ 380055 wikitext text/x-wiki ={{-ast-}}= ==={{pronunciación}}=== * [ su.ʃu(ŋ)nˈti.βos ] =={{forma sustantivu|ast}}== # Forma plural de '''[[suxuntivu]]'''. j4t5xw4ix2sfib4oc030ioaxltpxpen