অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 1 1893 611885 587663 2026-06-12T02:02:16Z Lakshyajit Hazarika 43488 /* 'বাঁহগছ কোম্পানী আৰু এটা সাধুকথা' */ নতুন অনুচ্ছেদ 611885 wikitext text/x-wiki == Edit request on 22 January 2022 == অনুগ্ৰহ কৰি বেটুপাতৰ পৃষ্ঠাখনৰপৰা 'বঙালী ৰ'বোৰ আঁতৰাই দিয়ক। [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 14:16, 22 January 2022 (ইউ.টি.চি.) :{{Fixed}} — [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 14:27, 22 January 2022 (ইউ.টি.চি.) == Greek in অন্য ভাৰতীয় ভাষা সমূহত == I saw Greek wikipedia link in অন্য ভাৰতীয় ভাষা সমূহত. Could someone clarify it? [[সদস্য:Haoreima|ৱাসিম (وسيم)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 20:18, 29 September 2023 (ইউ.টি.চি.) :Thanks for pointing out. <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 02:21, 30 September 2023 (ইউ.টি.চি.) == 'বাঁহগছ কোম্পানী আৰু এটা সাধুকথা' == বিশ্বনাথ মহাবিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ সহকাৰী অধ্যাপিকা ড০ ভাগ্যশ্ৰী গগৈৰ প্ৰথম গল্প সংকলন হৈছে 'বাঁহগছ কোম্পানী আৰু এটা সাধুকথা'। আভা প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত এই গ্ৰন্থখনত ১৮ টা ভিন্ন স্বাদৰ গল্প প্ৰকাশ হৈছে। নাৰী, নাৰী মনস্তত্ত্ব, আশা-আকাংক্ষা, নতুনৰ সৈতে পুৰণিৰ সংঘাত, লোক-কথা, লোক-কথাৰ পুনৰ্নিমাণ, লোক-কথাৰ সৈতে আধুনিক জীৱনৰ সংযোগ ইত্যাদি হৈছে গল্পসমূহৰ ভিতৰত প্ৰকাশিত প্ৰধান বিষয়বস্তু। [[সদস্য:Lakshyajit Hazarika|Lakshyajit Hazarika]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Lakshyajit Hazarika|বাৰ্তা]]) 02:02, 12 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 46km99zixz5xro6qt0cdubvxaohoas4 611886 611885 2026-06-12T02:04:18Z Lakshyajit Hazarika 43488 611886 wikitext text/x-wiki == Edit request on 22 January 2022 == অনুগ্ৰহ কৰি বেটুপাতৰ পৃষ্ঠাখনৰপৰা 'বঙালী ৰ'বোৰ আঁতৰাই দিয়ক। [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 14:16, 22 January 2022 (ইউ.টি.চি.) :{{Fixed}} — [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 14:27, 22 January 2022 (ইউ.টি.চি.) == Greek in অন্য ভাৰতীয় ভাষা সমূহত == I saw Greek wikipedia link in অন্য ভাৰতীয় ভাষা সমূহত. Could someone clarify it? [[সদস্য:Haoreima|ৱাসিম (وسيم)]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Haoreima|বাৰ্তা]]) 20:18, 29 September 2023 (ইউ.টি.চি.) :Thanks for pointing out. <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 02:21, 30 September 2023 (ইউ.টি.চি.) 71oaftgit5vnax7tx4nueu18gsw8moh 0 2309 611899 603836 2026-06-12T11:20:26Z ~2026-34391-71 50379 611899 wikitext text/x-wiki {{অনুলিপি সম্পাদনা}} {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে অসমৰ কোনো কোনো দাঁতি-কাষৰীয়া ৰাজ্যতো কোনো জাতি জনজাতিৰ লোকে বিহু বা ইয়াৰ সমাৰ্থক উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ'ল ই জাতি, বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা এক উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ এক কৃষি ভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত। "<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ'ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == 'বিহু' শব্দৰ উৎপত্তি সম্বন্ধে নানান মতবাদ আছে, কিন্তু কোনোটো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কোনো পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদৰ অৰ্থৰ পৰিসৰে এবছৰ ব্যাপি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মাজৰ দিনটোক বুজায় অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। সেই অৰ্থে বহাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> কিন্তু যি সময়ত জ্যোতিষ শাস্ত্ৰই হোজা গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰা নাছিল, তেতিয়াও বিহু আছিল। কাৰণ, বিহু কৃষিভিত্তিক অনুষ্ঠান। আচলতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱটোৱেই বিহু উৎসৱ। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> ’বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ’বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ এটা নিশ্চয় থাকিলহেঁতেন, পৰিৱৰ্তে স্বকীয় বৈশিষ্ট্যৰে অসমতহে বিহু জীয়াই থাকিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> আচলতে, বিহু আৰ্য-অনাৰ্য সকলো জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশক এক উৎসৱ, যি সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাত ’বিহু’ নাম লৈ অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বৰ্তি আছে। আন কিছু লোকৰ মতে, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ গুৰি আছে উজনি অসমৰ বড়ো মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু"ত। "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন", ঠিক একেদৰে যেনেকৈ "চুতীয়া" মানে হৈছে "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক।" পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" উচ্চাৰণটো "হ" লৈ ৰূপান্তৰিত হয় একে ধৰণে যেনেকৈ চিলৈ হিলৈ হʼল, চাৰি শাড়ী হʼল বা চাপ সাপ হʼল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত তথ্য সহকাৰে উল্লেখ কৰিছে যে,-'চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে। '<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে,- 'টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> অৱশ্যে আমি জানো‌ যে ৰঙালী বিহু গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰুকলৈ একো নিয়ম কৰা নহয়। গতিকে বিহুৰ ভাৱ আৰু অৰ্থৰ দিশেদি বিচাৰ কৰিলে চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰেই অপভ্ৰংশ বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> বৈদিক প্ৰভাব পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে আজিও বিহু আগৰ দিনৰ দৰে সেই দিনটোতে আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু হুঁচৰিৰ পৰা এই কথা ধৰিব পাৰি। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}'' ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই, বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজেৰেই অসমীয়া সংস্কৃতিৰ উৎপত্তি আৰু গঠন প্ৰক্ৰিয়া সোমাই আছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা কৰি ল'বলে শিকাৰ পৰাই, খেতি চপোৱাৰ সময়ত আনন্দ কৰিছিল, সিয়েই সমূহীয়া ৰূপ পাই এক ৰীতিলৈ পৰিৱৰ্তন হ'ল আৰু কালক্ৰমত বিহু উৎসৱত পৰিণত হ'লগৈ। অসমত কৃষিৰ প্ৰক্ৰিয়া পোনতে অষ্ট্ৰ-এচিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় মংগোলীয়সকলে আৰম্ভ কৰিছিল, গতিকে বিহু পোনতে এই নৃতাত্ত্বিক গোষ্ঠী কেইটাৰে সৃষ্টি। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান কোনো অষ্ট্ৰ-এচিয়াটিক ভাষা গোষ্ঠী দেখা পোৱা নাযায় আৰু ডি.এন.এ. প্ৰমাণৰ অনুসৰি পুৰ্বৰসকল তিব্বতীয়-বৰ্মীয় সকলৰ মাজত বিলীন হৈ গʼল।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ বিহু আৰ্য্য সভ্যতাৰ প্ৰভাৱ পৰে। আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰু মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰাল বাবে জড়িত আছিল। বিহুৰ‌‌ উৎপত্তি প্ৰাচীন কালৰ 'বিচু'ৰ পৰা হৈছিল বুলি জনা যায়। বৰ্তমানৰ বিহুৰ সৃষ্টি হৈছিল উজনি অসমত। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে(উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচু দৰে উজনি অসমৰ বড়ো মূলীয় জনজাতি চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ,‌ সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উৎযাপন কৰি আহিছে। পূৰ্বতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ দিনত এই বিহু প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলিমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67</ref> ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত চ’ত মাহত মানুহে ৰাতি বিহু উদযাপন কৰিছিল। এই বিহু গাঁৱৰ পথাৰত চাকি জ্বলাই বা দেউৰী পূজাৰী ঘৰৰ চোতালত নাচি উৎযাপন কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ অন্তৰত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল যিটো নিয়ম আজিও একে আগৰ দৰে পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদিয়ে ৰং-ধেমালিৰ আয়োজন কৰে। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাই-খাতি (কলিমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। এইয়াই "বিহু নমাই অনা।" কিছু প্ৰচলিত বিহু নামত আজিও কলিমতী (কেঁচাই-খাতি)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এক বিহু নাম হৈছে, ''{{Quote|text="কলিমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতি বাৰৰ পৰা বলি দিয়া কাৰ্য আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেই দিনা অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিকে’ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ অন্তত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মুৰত আৰু কাণত কেৰু পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ সন্দৰ্ভত বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি শেষ কৰি দেউধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালৰ পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেউধনি নৃত্য অন্ত পৰা পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে গাঁৱৰ ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল। সেইটোকে হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰৰ দিনা সকলোৱে পুনৰ বাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই লৈ আহিছিল আৰু গাঁৱৰ এমুৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত বিহু থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে বিহুত হুঁচৰি নাগাইছিল, কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কল ঢকুৱাৰে নাও সাজি নাওখনত জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজাই তোলা হৈছিল আৰু লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাচত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে এটি লোক কথা প্ৰচলিত আছে। সেই লোক কথাৰ অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰত্যেক বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে (ধুমুহা আহে)। সেই দিনটোতে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। বৰদৈচিলা ঘূৰি যোবা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। উল্লেখযোগ্য যে 'বৰদৈচিলা' শব্দটি প্ৰকৃততে বড়ো মূলীয় শব্দ 'বৰদৈচিখলা'ৰ‌ পৰা অহা হয় যাৰ অৰ্থ হৈছে "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)" অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা আৰু একে লোক কথা বড়োসকলৰ মাজতও প্ৰচলিত হৈ আছে। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটি নৃত্য কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ পৰা বিহু এটি বড়ো মূলীয় উৎসৱ বুলি অনুমান কৰা যায়। ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটি জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল, ইত্যাদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ কাঠেৰে নিৰ্মিত (মনিপুৰ আৰু মায়ামৰা সকলৰ দৰে)<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> খোল পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন ৰাজ্যৰ দৰে মাটিৰে নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু নৃত্য, নাট, ইত্যাদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰপৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমি দানৰ তামৰ ফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ তাম্ৰপত্ৰ কৰাই ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ‌ দিনা মাটি দান কৰিছিল। ইয়াৰ পৰা বুজা যায় বিহু উজনি অসমৰ উত্থান-পতন,‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ জীৱন-মৰণৰ সৈতে জড়িত হৈ আহিছিল আৰু চুতীয়া ৰজা সকলৰ দিনতে ৰাজকীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজা সকলৰ আদেশত ৰাজ পুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্য লৈ নমাই আনিছিল। এই বিষয়ে তেওঁ লোকে বিচু গীতত এনেকৈ গাই, <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> [[File:Statue of King Lakshminarayan.jpg|thumb|চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ প্ৰতিমূৰ্তি।]] চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। অন্য মংগোলীয় জনগোষ্ঠীৰ‌ দৰে চীন, থাইলেণ্ড, ইত্যাদিৰ তাই‌ সকলেও নিজৰ উৎসৱ বা‌ ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে এই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱা শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোক বিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা শক্তি বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম‌‌ সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজা সকলে ৰচনা কৰা বিহু মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজ সভাত অন্য বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাঁৱতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল ‌‌‌‌‌‌‌বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই‌‌ কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজ সভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল, গতিকে এই ৰচনা সমূহ সেই যুগৰ‌ বুলিয়ে ধৰিব পৰা‌ যায়। সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা‌ নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী, ইত্যাদি লোকক নিজৰ লগত লয় আনিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ গতিকে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰী সকলে ১৭ শতিকাত হে আহোম ৰজা সকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচনা কৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল 'ওজা বিচু'। ইয়াৰ পাছত কিছু অন্য চুতীয়ালোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণ কৰা চুতীয়া সৈনিকক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয় লাভ হʼল বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত গাপ লৈ থকা আহোমৰ হাতত পৰাজিত হয়। পাছৰ পৰ্যায়ত [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কিছু লোক [[ঢকুৱাখনা|ঢকুৱাখনালৈ]] আহি এই বিহু হাৰ্হি দেৱালয়ত পাতিবলৈ ধৰে আৰু শেষত মহঘুলী চাপৰিলৈ বিয়পি [[ফাট বিহু|ফাট বিহুৰ]] ৰূপ লয়। আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ই এই বিহুকে ৰংঘৰৰ বাকৰিলৈ আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।{{cn}} [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] উজনি অসমৰ বিহুৰ প্ৰভাৱ এসময়ত মান দেশৰ লৈকে আছিল বুলি ধৰিব পৰা যায়। এই কথা এটি বিহু গীতত উল্লেখ কৰা হয়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' অৰ্থাৎ বিহু উৎসৱ ইমানে আকৰ্ষণীয় আছিল যে বিহুৰ কথা শুনিলে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) বেমাৰত (নৰিয়াত) পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলো লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা এক‍শৰণ নামধৰ্মৰ সৰ্বব্যাপী প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে, বিহুলৈকো আমূল পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে বিহুৰ নৃত্যগীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনা কৃত বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত নপৰাকৈ নাথাকিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়োমূলীয়সকলৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হ’ল। এই বিষয়ে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়ায়, তেখেতেই গছ তলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে, আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰো ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে বহু লেখক, গৱেষকে আকৌ আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মন্তব্য কৰে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেকুৱা: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মুৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰো পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমতে ৰজা ঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলন হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ নীতিলৈ আমূল পৰিৱৰ্তন আনে যদিও, বিহুৰ যি আদিম আবেদন তাৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল।{{cn}} ১৮২৬ চনত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] মতে, [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে, অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ সংস্কাৰকলোকে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰিবৰো চেষ্টা চলায়। সেই সময়তে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ্যে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ চৰ্চা কৰা ব্যক্তিসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি বিহু বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰিলে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত ক্ষতিকৰ প্ৰভাৱ নপৰাকৈ নাথাকিল। গৰিষ্ঠ সংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে এক সামাজিকভাৱে পালন কৰিব লগা ৰীতি বুলিহে মানিবলৈ ধৰিলে। এনে সময়তে মঞ্চ বিহু সূচনা হ'ল।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ তৈয়াৰ হৈছিল, তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শন কৰাৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেইসময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰে। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]] পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। তাৰপাছতে মঞ্চ বিহুৱে সমগ্ৰ [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]]অসম জুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চ বিহুত বিহু -প্ৰদৰ্শনতকৈয়ো বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া যায়, আৰু এই বিহু মূলতঃ দৰ্শকক আমোদ দিবলৈ কৰা হয়। গতিকে এই বিহু বহু নীতি নিৰ্দেশনা আৰু ব্যাকৰণৰ মাজত থাকি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য গীতে এক প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লয়। মঞ্চ বিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ কোবত প্ৰকৃত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছ তলৰ বিহু বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চ বিহু আৰু হুঁচৰি গাই ঘৰে ঘৰে আশীৰ্বাদ দিয়া, এই দুই ধৰণৰ বিহুৱেই অসমৰ সকলো প্ৰান্ততে উদযাপন কৰা দেখা যায়। বৰ্তমান বিহু সন্দৰ্ভত আন এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন অহা দেখা গৈছে। দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমৰ মাজেদি প্ৰদৰ্শিত বিহু-সুৰীয়া গীত মাত নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত জনপ্ৰিয় হোৱা দেখা গৈছে। অৱশ্যে, এই বিলাক প্ৰকৃত বিহু নাচ বা বিহু নাম নহয়, ই এক প্ৰকাৰ বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণহে বুলিব পাৰি। এই গীত বিলাকত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰা হয় আৰু আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এই সমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনা বিলাকে অনেক ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতীয়মান কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু, অসমৰ মূল বিহু উৎসৱ। বসন্তৰ আগমনীত যেতিয়া প্ৰকৃতি নতুন ৰূপৰে জিলিকি উঠে, তেতিয়া চহা ৰাইজে জীৱন উপভোগ কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহে। ৰঙালী বিহু যৌৱনৰ উৎসৱ। ডেকা গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে, বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱন সংগী বিচাৰি উলিয়ায়। [[কৃষি]] সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে। যৌৱনৰ লগত খেতি মাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্বন্ধ আছে বুলি মানুহে বিশ্বাস কৰে। সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগে আগে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ কৃষিৰ লগত ওতপ্ৰোত সম্বন্ধ আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু, একেৰাহে সাতদিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহাগৰ ৬ তাৰিখলৈ সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰত্যেক দিনাৰ বিহুৰে সুকীয়া নাম আছে। ইয়াক সাত বিহু বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে, মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহু সামৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে তাৰে এটা দিন 'গোসাঁই বিহু বুলিও পালন কৰা যায়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতিৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]]। এইসময়ত মানুহৰ আহু ধান শেষ হয়, শালি ধানো চপাবৰ নহয়। সেইবাবে তেতিয়া মানুহৰ খোৱাত টান পৰে। গতিকে এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলে। এই বিহুক ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গায়, ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰত চাকি জ্বলায়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পিছতে পুহ আৰু মাঘ মাহৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ লগে ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু এই বিহু তিনিদিন পালন কৰা হয়। পুহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু, আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত দুমুঠি ধান-চাউল খাবলৈ থাকে। সেই বাবে এই বিহুত খোৱা বোৱাৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিয়া হয়। এই বিহুত সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]], আদি মানুহৰ ঘৰে ঘৰে উপচি পৰে। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ'ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকা সকলে নৰা-কাটি পুহতে মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ ভাত খাই গীত গাই উজাগৰে থাকে। ৰাতি পুওৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা কৰে। মেজি পোৰাৰ শেষত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনায়। এই বিহুৰ মেজি পোৰা অগ্নি পূজাৰেই নামান্তৰ বুলিব পাৰি। জাতীয় উৎসৱ বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাৱ অটুট ৰাখিছে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ সকলো কামেই হয় সমূহীয়াভাৱে, যি মানুহৰ মাজত ঐক্যভাৱ বৃদ্ধি কৰে। <!-- অসমীয়া জাতিৰ গঠন প্ৰক্ৰিয়াটো বুৰঞ্জীয়ে ঢুকি নোপোৱা দিনৰে পৰা ঘাত-প্ৰতিঘাত, নিশ্চয়তা-অনিশ্চয়তা, শঙ্কা-সংশয় আদি বাৰেকুৰি উঠা-নমাৰ মাজেৰে বৰ্তি আহি বৰ্তমানৰ ৰূপ পাইছে। বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠন সম্পৰ্কে বিভিন্নজনে বিভিন্ন ঠাইত বহু মন্তব্য প্ৰকাশ কৰিছে আৰু তেনেবোৰ মন্তব্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিঃসন্দেহে অসমীয়া জাতিটো অষ্ট্ৰিয়, মংগোলীয় আৰু আৰ্যৰ বিভিন্ন গোষ্ঠী আৰু ফৈদৰ সংমিশ্ৰণৰ ফলত জাতিষ্কাৰ হোৱা এটা জাতি হিচাপে পৰিগণিত। আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ পুৰুষাৰ্থ আৰু শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ অমৃত বাণীৰ প্ৰভাৱত বিভিন্ন গোষ্ঠী ফৈদৰ মাজত যি এক ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক সমন্বয়ৰ ধাৰা প্ৰবাহিত হৈছিল আৰু ক্ষেত্ৰ বিস্তাৰিত হৈছিল, তাৰ ফলত অসমীয়া জাতিটোৰ গঠন প্ৰক্ৰিয়াই পোখা মেলিছিল। সেই বুলিয়েই আহোম স্বৰ্গদেউ আৰু শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱকেই অসমীয়া জাতিটোৰ স্ৰষ্টা বুলিব নোৱাৰি, তেওঁলোকৰ দিনত জাতিটোৱে পোখাহে মেলিছিল, প্ৰকৃততে জাতি গঠন প্ৰক্ৰিয়াৰ বীজ বহু বছৰ আগতেই অৰ্থাৎ কৃষি সভ্যতাৰ সৃষ্টিৰ যুগতেই ৰোপিত হৈছিল। অসমীয়া জাতি গঠনৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ হ’ল সংস্কৃতি। অসমৰ বুকুৱেদি যুগে যুগে নতুনৰ আগমন হৈছে, নতুন পুৰণি হৈছে আৰু সংস্কৃতিয়ে সমন্বয়ৰ পোহাৰ মেলিছে। বিভিন্ন মানৱগোষ্ঠীৰ বিভিন্ন ফৈদৰ লোকৰ সংমিশ্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ ফলত বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঢ়ি উঠিছে। বিহুৰ অতীত বা ইতিহাস বুলিলে বহুতে ত্ৰয়োদশ শতিকালৈ আঙুলিয়াই দিয়ে আৰু স্বৰ্গদেউ সকলোকে বিহুৰ জন্মদাতা হিচাপে ক’ব খোজে। নি:সন্দেহে স্বৰ্গদেউ সকলৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰিব লাগিব যে তেওঁলোকৰ দিনতেই বিহুৰ চৰিত্ৰ আৰু নান্দনিক দিশ পৰিবৰ্ধিত হয়। বিহুৰ ক্ষেত্ৰত এইটো দ্বিতীয় পৰিবৰ্ধন প্ৰক্ৰিয়া। প্ৰথমটো আছিল আৰ্য্য সকলে এই ভূমিখণ্ডত প্ৰতিপত্তি চলোৱাৰ সময়ত। বিহুক অসমীয়া লোক সংস্কৃতিৰ আদি বুলি ক’ব পাৰি। অতীতৰ কৃষি সভ্যতা বা কৃষি ভিত্তিক সভ্যতাই হ’ল বিহুৰ মূল ভেটি আৰু সেই ভেটিৰ ওপৰত থিয় হৈ থাকিহে বিহুৱে অসমীয়াৰ জাতীয় জীৱনৰ অন্যতম এক প্ৰধান কাৰক হিচাপে জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপত চিহ্নিত হ’ব পাৰিছে। বিহুৰ অতীত সম্বন্ধে বড়ো সকলৰ বৈছাগু আৰু বিহৌ, ৰাভাসকলৰ বায়খু, দেউৰীসকলৰ বিসু, টাংছা সকলৰ বিহউচি, ডিমাছাসকলৰ বুসু নামৰ কৃষি উৎসৱবোৰৰ কথাহে আমি কব পাৰো। এই বায়খু, বিহৌ, বুসু, বিসু বা বিহুউচি প্ৰত্যেকটোৱেই “বিহু” শব্দটিৰ উৎস হ’ব পাৰে। এই আটাইবোৰই আৰু বহুতবোৰ এনে মংগোলীয় জাতিৰ মানুহৰ বসতি এই অসমতে আছে। যেনে- লালুং, মৰাণ, মিৰি, মিচিমি, চুটীয়া, বৰাহী আদি। মাথোঁ বিভিন্ন সময়ত এই ঠাইত প্ৰবেশ কৰি ভিন্ন ক্ষেত্ৰত বসবাস কৰাৰ ফলত সিহঁতৰ ভাষা কালক্ৰমত সলনি হৈ থাকিল আৰু এইদৰে তেওঁলোকে পালন কৰা কৃষি উৎসৱটিৰ নামটিয়েও পৰিবৰ্তিত ৰূপ লৈ থাকি ভিন ভিন নামেৰে বৰ্ত্তমান পৰিচিত হৈছে আৰু সেই আটাইবোৰ নামৰ মাজৰ পৰাই আৰু এটা নাম “বিহু”ৰ উৎপত্তি হৈছে। বৰ্তমান এই নামেৰেই সমগ্ৰ অসমতে পালিত হৈ আহিছে। বিহুৰ সময়ত যিখিনি নীতি-নিয়ম পালন কৰা হয় সেইবোৰতো বিভিন্ন গোষ্ঠীৰ প্ৰধানত মংগোলীয় পৰম্পৰাকেই পালন কৰি আহিছোঁ। গৰু বিহু, মানুহ বিহু, হুচৰি, শ্ৰদ্বা-ভক্তি জনোৱা, কুশল মংগল কামনা কৰা, বিহুৱান যঁচা, কণী যুঁজঁ, ম’হ যুঁজঁ, কড়ি খেলা, ভেলাঘৰ জ্বলোৱা, পথাৰত চাকি জ্বলোৱা, কঙালী বিহু আদি সকলোবোৰ আচাৰ আমি পৰম্পৰাগত ভাবেই পালন কৰি আহিছোঁ। “লাও খা বেঙেনা খা বছৰে বছৰে বাঢ়ি যা”, এইটো বড়ো নিয়ম, হুচৰি গোৱাটো মৰাণৰ নিয়ম, ব্ৰাহ্মণৰ নিয়ম, কাতিবিহুটো টাইসকলৰ নিয়ম বুলি কোনোদিনেই পালন কৰা নাই। বিহুৰ নামত যিবোৰ আচাৰ অনুষ্ঠান আদি পালন কৰা হয় সেই সকলোবোৰৰে মূল উৎস পৰম্পৰাগত ভাৱে চলি অহা কিছুমান নিয়ম তাত কোনো জাতিগত বা গোষ্ঠীগত ভেদভাৱ বা সংৰ্কীণতা নাই। কথা হ’ল বিহুৱে অসমীয়া জাতি গঠন প্ৰক্ৰিয়াটোক কেনে ৰকমে গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিব পাৰে। আহোম সকলৰ ৰাজত্বৰ সময়ত তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ নামনিৰ তুলনাত উজনি অসমতহে বেছি আছিল। এই কৃষি উৎসৱটিয়ে আহোম সকলৰ ৰাজ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি এক পৰিবৰ্দ্ধিত ৰূপ লৈ অসমীয়াৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে পৰিগণিত হ’বলৈ ধৰিছিল। কিন্তু নামনি অসমত সেই সময়ত ই তেনে এক পৰিবৰ্দ্ধিত ৰূপ লোৱা নাছিল। সেই কাৰণে আজিও নামনি অসমৰ তুলনাত উজনিৰ বিহুৰ প্ৰকৃতিগত দিশত কিছুমান পৃথক আছে। কিন্তু সামুহিক অৰ্থত সমগ্ৰ অসমতে বিহুৰ চৰিত্ৰ একেটাই। বিহু নাচৰ সময়ত অপৰিহাৰ্য্য বাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ হোৱা ট’কা, গগনা আদি বাদ্যবোৰ বড়োসকলৰ আৰু অন্য সমফৈদীয় গোষ্ঠীৰ অৱদান। বড়োৰ থৰকাই হ’ল ট’কা, গংগনা হ’ল গগনা। তদুপৰি পেম্পাৰ পৰা হোৱা পেঁপা মিছিং সকলৰ অৱদান, এইবোৰৰ লগতে বিহান বা বিহুৱানখনিয়ে আহোমসকলৰ দিনত কৱচ কাপোৰেই মৰ্য্যদা লাভ কৰিছিল। এই বিহুৱান যঁচা প্ৰথাটোও বড়োসকলৰ পৰা অহা বুলিয়েই জনা যায়। মুঠতে অসমীয়া জাতি গঠনৰ ক্ষেত্ৰত বিহুৱে এক অগ্ৰণী ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। এটা বৃহত্তৰ জাতি গঠনৰ ক্ষেত্ৰত সাংস্কৃতিক সু-সম্পৰ্ক সবাৰো ওপৰত। আৰু এই সম্পৰ্কৰ বাহিৰে আন একোৱেই জাতিটোৰ গঠনৰ ক্ষেত্ৰত বৰ্ত্তমানৰ সন্ধিক্ষণত ফলপ্ৰসূ হ’ব নোৱাৰে। বিহু পৰম্পৰা অসমীয়াৰ অন্তৰত বস্তু, অসমীয়াৰ হাড়ে হিমুজুৱে সোমাই আছে এই যৰ্থাথতা আৰু সকলো ভেদাভেদ পৰিহাৰ কৰি আনি এই যৰ্থাথতাৰ মৰ্ম উপলদ্ধি কৰিলেহে অসমীয়া এটা জাতি হিচাপে জীয়াই থাকিব। --> ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|thumb|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg<br />মাঘৰ বিহুত জ্বলোৱা মেজি </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকি উত্সত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে। ) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title= মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা- সম্পাদনা-ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী- পৃষ্ঠা- ২৪০,২৪১,২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html\edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 |date=2016-03-07 }} An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] kedrqq4j6dsl08e3yq0ftfk10xp19cf 0 52365 611846 611013 2026-06-11T12:58:47Z Ananya Taye 28065 removed under construction tag 611846 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞাপ:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘূষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] ou5vbq5c0pze811zxeg2cjtno4esuol 611847 611846 2026-06-11T13:02:54Z Ananya Taye 28065 spell fix 611847 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞাপ:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘূষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] cl2fn3nfq2whgywib29drdl74knpumn 0 75774 611861 509260 2026-06-11T15:37:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611861 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = বিনয় কুমাৰ শইকীয়া | image = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_date = | birth_place = জোনাকী নগৰ, [[গোলাঘাট]]<ref name="News18"/> | death_date = | death_place = | residence = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | field = [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] | work_institution = [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] <br/>[[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]<ref name="Bio"/> | alma_mater = [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]<br/>[[কটন কলেজ]]<br/>[[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] | known_for = | prizes = [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]], ২০২১<ref name="HT">{{cite news | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/names-of-11-scientists-declared-for-india-s-highest-science-award-101632678640267-amp.html| title=Names of 11 scientists declared for India’s highest science award| accessdate=27 September 2021}}</ref> }} '''ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়া''' ({{lang-en|Binoy Kumar Saikia}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেওঁ বৰ্তমান [[অসম]]ৰ [[যোৰহাট]]ত অৱস্থিত [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ কয়লা ৰসায়ন বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী।<ref name="Bio"/> তেওঁ বিশেষকৈ কাৰ্বন নেনোমেটেৰিয়েল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰয়োগ, পাৰিপাৰ্শ্বিক নেনো-খনিজবিজ্ঞান, এৰোচ'ল কেমিষ্ট্ৰী আৰু নিম্ন-শ্ৰেণীৰ কয়লাৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ৰ গৱেষণাৰ সৈতে জড়িত। ২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক 'ভূ, বায়ুমণ্ডল, মহাসাগৰ আৰু গ্ৰহগতি বিজ্ঞান' শিতানত [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="সুখবৰঃ শান্তি">{{cite news | url=https://thecrosscurrent.in/national-26-09-21-3/ | title=সুখবৰঃ শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা-২০২১ লাভ কৰিছে অসম সন্তান ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়াই | date=26 September 2021 | accessdate=26 September 2021}}</ref> এই বঁটা ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ বৈজ্ঞানিক বঁটা।<ref name="View Bhatnagar Awardees">{{cite web | url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx | title=View Bhatnagar Awardees | publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize | date=2021 | accessdate=26 September 2021}}</ref> ২০২২ চনত তেওঁক [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম সৌৰভ বঁটা]] প্ৰদান কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]]ৰ জোনাকী নগৰত বিনয় কুমাৰ শইকীয়াৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="News18">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/assam/assam-scientist-dr-binoy-kumar-saikia-awarded-shanti-swarup-bhatnagar-prize-manju-b-154895.html | title=Assam Scientist Awarded : অসমৰ বিজ্ঞানী ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়ালৈ ভাৰতৰ বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা| date=26 September 2021 | accessdate=27 September 2021}}</ref> ১৯৯৮ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্গত [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্গত [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০০৫ চনত তেওঁ [[অসম]]ৰ [[যোৰহাট]]ত অৱস্থিত [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ত গৱেষণা কৰি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ পিএইছডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="News18"/> ==কৰ্মজীৱন== পিএইচডি ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পিছত তেওঁ ২০০৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত বৈজ্ঞানিক সহায়ক হিচাপে [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত যোগদান কৰে। ২০০৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰায়োগিক ৰসায়ন বিজ্ঞান পৰীক্ষাগাৰৰ দায়িত্ব ত্যাগ কৰে আৰু ইণ্ডিয়ান অইল কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ গুণগত মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ বিষয়া হিচাপে যোগদান কৰে। পেট্ৰ'লিয়াম সামগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰীক্ষণ আৰু মূল্যায়নৰ সৈতে প্ৰায় এক বছৰ ১০ মাহ জড়িত থকাৰ পিছত তেওঁ ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বিজ্ঞানী হিচাপে [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ত যোগদান কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় মূলতঃ পৰিষ্কাৰ কয়লা প্ৰযুক্তি আৰু নেনো-খনিজ বিজ্ঞান। ২০১৬ চনত তেওঁ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী হিচাপে পদোন্নতি লাভ কৰে।<ref name="Bio"/> ==গৱেষণা== ড॰ শইকীয়া উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানৰ কয়লা আৰু শক্তি গৱেষণা গোটৰ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী। কয়লা আৰু শক্তি গোট ভাৰত আৰু বিদেশত কয়লা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আৰু শক্তি-পৰিৱেশ আন্তঃপৃষ্ঠৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাৰ লগত জড়িত গৱেষণা গোট। তেওঁ এই গোটৰ জৰিয়তে কেইবাটাও প্ৰকল্পৰ লগত জড়িত। যেনে: উত্তৰ-পূব ভাৰতীয় কয়লা, পেট্ৰ'লিয়াম আৰু বায়োমাছৰ পৰা মূল্য সংযোজন কৰা সামগ্ৰী; কাৰ্বনেচিয়াছ এৰোচ'ল নিৰ্গমন, উৎস বিভাজন আৰু জলবায়ু প্ৰভাৱ; উত্তৰ-পূব ভাৰতীয় কয়লাৰ শ্ৰেণীকৰণ ইত্যাদি। তদুপৰি তেওঁ কয়লা সম্পদ গুণমান মূল্যায়ন কেন্দ্ৰ আৰু কয়লাৰ গুণগত মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ গৱেষণাগাৰত পৰীক্ষা আৰু মূল্যাঙ্কন আৰু নিম্ন-শ্ৰেণীৰ কয়লা উপকাৰ, কম্বাষ্টন, পুনৰুদ্ধাৰ নোহোৱা কোক অভেন, ব্ৰিকুৱেটিং আৰু নডুলাইজেচন যন্ত্ৰৰ বাবে পাইলট প্ৰকল্পৰ প্ৰক্ৰিয়া বিকাশৰ লগতো জড়িত।<ref name="Bio">{{cite web| url=https://neist.res.in/1177.php| title=Biodata| date=| accessdate=27 September 2021| archivedate=27 September 2021| archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927052251/https://neist.res.in/1177.php| deadurl=yes}}</ref> বিজ্ঞানী ড॰ শইকীয়াই কৰ্কট ৰোগৰ কোষ চিনাক্তকৰণৰ বাবে দেহৰ কৰ্কট আক্ৰান্ত কোষ নিৰূপণকে ধৰি চিকিৎসাক্ষেত্ৰত কাৰ্বন আধাৰিত এক অতি ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা উৎপাদনৰ এনে এক কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছিল। এই পদ্ধতিয়ে CQDৰ খৰচ আমদানিকৃত CQDৰ বিশ ভাগৰ এভাগলৈ হ্ৰাস কৰিলে।<ref name="east">{{cite news| url=https://assam.eastmojo.com/news/assam-news/assam-scientist-vinay-kumar-saikia-honoured-with-top-scientist-in-india/| title=অসমৰ বিজ্ঞানী বিনয় কুমাৰ শইকীয়ালৈ দেশৰ সৰ্বোচ্চ বিজ্ঞান সন্মান| date=26 September 2021| accessdate=27 September 2021}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Hindu">{{cite news | url=https://www.thehindu.com/sci-tech/science/cancer-cell-detection-dots-developed-from-coal-in-assam/article28077873.ece| title=Cancer cell detection ‘dots’ developed from coal in Assam| date=19 June 2021 | accessdate=27 September 2021}}</ref> বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ নামত [[ভাৰত]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত মুঠতে চাৰিটা পেটেণ্ট আছে। তেওঁৰ এতিয়ালৈকে মুঠ ৬৫খন গৱেষণা পত্ৰ বহু ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত হৈছে।<ref name="Bio"/><ref name="east"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== ড॰ শইকীয়াই বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ ২০০৫ চনত ভাৰতীয় খনিজ অভিযন্তা প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্বাৰা একাডেমিক/উদ্যোগ শিতানত আইআইএমই কয়লা উপকাৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত মালয়েছিয়াৰ কুয়ালালামপুৰত অনুষ্ঠিত নিউট্ৰন আৰু এক্স-ৰে স্কেটাৰিং নিষয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনৰ সময়ত ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিয়ন ফৰ ক্ৰিষ্টালগ্ৰাফীৰ পৰা যুৱ বিজ্ঞানী বঁটা তেওঁ লাভ কৰিছিল। তেওঁ ২০১২ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ কেন্দ্ৰীয় কয়লা মন্ত্ৰীৰ পৰা ৰাজীৱ গান্ধী উৎকৰ্ষ বঁটা প্ৰাপ্তকৰ্তা আছিল। ২০১৪ চনত মিনাৰেল ইঞ্জিনিয়াৰিং চাইন্স এছ'চিয়েচন অফ ইণ্ডিয়া বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৫ চনৰ ৫-৮ অক্টোবৰ তাৰিখে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ত অনুষ্ঠিত পিটাৰ্ছবাৰ্গ কয়লা সন্মিলনত তেওঁ "সন্মানীয় উল্লেখ কাৰিকৰী কাকতৰ বাবে বঁটা" শ্ৰেণীৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। এমজিএমআইৰ দ্বাৰা খনিজ উপকাৰত অসামান্য অৱদানৰ বাবে তেওঁ ২০১৫-১৬ চনৰ বাবে ড॰ আৰ পি ভাটনাগৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="Bio"/> ২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক 'ভূ, বায়ুমণ্ডল, মহাসাগৰ আৰু গ্ৰহগতি বিজ্ঞান' শিতানত [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="NE">{{cite news | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-shanti-swarup-bhatnagar-prize.html| title=Assam scientist wins Shanti Swarup Bhatnagar Prize | accessdate=27 September 2021}}</ref> অসম চৰকাৰে শ‌ইকীয়াক ২০২২ বৰ্ষৰ [[অসম সৌৰভ বঁটা]]ৰে সন্মানিত কৰে ।^{[https://assam.news18.com/amp/news/assam/assam-baibhav-assam-saurav-assam-gaurav-for-2022-declared-skd-271658.html]} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ]] [[শ্ৰেণী:শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] l7evtp0iq1owyvptc1edqj87rk7ap9h 611862 611861 2026-06-11T15:37:42Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 611862 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = বিনয় কুমাৰ শইকীয়া | image = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_date = | birth_place = জোনাকী নগৰ, [[গোলাঘাট]]<ref name="News18"/> | death_date = | death_place = | residence = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | field = [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] | work_institution = [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] <br/>[[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]<ref name="Bio"/> | alma_mater = [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]<br/>[[কটন কলেজ]]<br/>[[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] | known_for = | prizes = [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]], ২০২১<ref name="HT">{{cite news | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/names-of-11-scientists-declared-for-india-s-highest-science-award-101632678640267-amp.html| title=Names of 11 scientists declared for India’s highest science award| accessdate=27 September 2021}}</ref> }} '''ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়া''' ({{lang-en|Binoy Kumar Saikia}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেওঁ বৰ্তমান [[অসম]]ৰ [[যোৰহাট]]ত অৱস্থিত [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ কয়লা ৰসায়ন বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী।<ref name="Bio"/> তেওঁ বিশেষকৈ কাৰ্বন নেনোমেটেৰিয়েল আৰু সেইবোৰৰ প্ৰয়োগ, পাৰিপাৰ্শ্বিক নেনো-খনিজবিজ্ঞান, এৰোচ'ল কেমিষ্ট্ৰী আৰু নিম্ন-শ্ৰেণীৰ কয়লাৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ৰ গৱেষণাৰ সৈতে জড়িত। ২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক 'ভূ, বায়ুমণ্ডল, মহাসাগৰ আৰু গ্ৰহগতি বিজ্ঞান' শিতানত [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="সুখবৰঃ শান্তি">{{cite news | url=https://thecrosscurrent.in/national-26-09-21-3/ | title=সুখবৰঃ শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা-২০২১ লাভ কৰিছে অসম সন্তান ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়াই | date=26 September 2021 | accessdate=26 September 2021}}</ref> এই বঁটা ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ বৈজ্ঞানিক বঁটা।<ref name="View Bhatnagar Awardees">{{cite web | url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx | title=View Bhatnagar Awardees | publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize | date=2021 | accessdate=26 September 2021}}</ref> ২০২২ চনত তেওঁক [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম সৌৰভ বঁটা]] প্ৰদান কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]]ৰ জোনাকী নগৰত বিনয় কুমাৰ শইকীয়াৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="News18">{{cite news | url=https://assam.news18.com/news/assam/assam-scientist-dr-binoy-kumar-saikia-awarded-shanti-swarup-bhatnagar-prize-manju-b-154895.html | title=Assam Scientist Awarded : অসমৰ বিজ্ঞানী ড॰ বিনয় কুমাৰ শইকীয়ালৈ ভাৰতৰ বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা| date=26 September 2021 | accessdate=27 September 2021}}</ref> ১৯৯৮ চনত তেওঁ [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্গত [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্গত [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০০৫ চনত তেওঁ [[অসম]]ৰ [[যোৰহাট]]ত অৱস্থিত [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ত গৱেষণা কৰি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ পিএইছডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="News18"/> ==কৰ্মজীৱন== পিএইচডি ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পিছত তেওঁ ২০০৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত বৈজ্ঞানিক সহায়ক হিচাপে [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত যোগদান কৰে। ২০০৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰায়োগিক ৰসায়ন বিজ্ঞান পৰীক্ষাগাৰৰ দায়িত্ব ত্যাগ কৰে আৰু ইণ্ডিয়ান অইল কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ গুণগত মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ বিষয়া হিচাপে যোগদান কৰে। পেট্ৰ'লিয়াম সামগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰীক্ষণ আৰু মূল্যায়নৰ সৈতে প্ৰায় এক বছৰ ১০ মাহ জড়িত থকাৰ পিছত তেওঁ ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বিজ্ঞানী হিচাপে [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]ত যোগদান কৰে। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় মূলতঃ পৰিষ্কাৰ কয়লা প্ৰযুক্তি আৰু নেনো-খনিজ বিজ্ঞান। ২০১৬ চনত তেওঁ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী হিচাপে পদোন্নতি লাভ কৰে।<ref name="Bio"/> ==গৱেষণা== ড॰ শইকীয়া উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানৰ কয়লা আৰু শক্তি গৱেষণা গোটৰ জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী। কয়লা আৰু শক্তি গোট ভাৰত আৰু বিদেশত কয়লা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আৰু শক্তি-পৰিৱেশ আন্তঃপৃষ্ঠৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাৰ লগত জড়িত গৱেষণা গোট। তেওঁ এই গোটৰ জৰিয়তে কেইবাটাও প্ৰকল্পৰ লগত জড়িত। যেনে: উত্তৰ-পূব ভাৰতীয় কয়লা, পেট্ৰ'লিয়াম আৰু বায়োমাছৰ পৰা মূল্য সংযোজন কৰা সামগ্ৰী; কাৰ্বনেচিয়াছ এৰোচ'ল নিৰ্গমন, উৎস বিভাজন আৰু জলবায়ু প্ৰভাৱ; উত্তৰ-পূব ভাৰতীয় কয়লাৰ শ্ৰেণীকৰণ ইত্যাদি। তদুপৰি তেওঁ কয়লা সম্পদ গুণমান মূল্যায়ন কেন্দ্ৰ আৰু কয়লাৰ গুণগত মানদণ্ড নিয়ন্ত্ৰণ গৱেষণাগাৰত পৰীক্ষা আৰু মূল্যাঙ্কন আৰু নিম্ন-শ্ৰেণীৰ কয়লা উপকাৰ, কম্বাষ্টন, পুনৰুদ্ধাৰ নোহোৱা কোক অভেন, ব্ৰিকুৱেটিং আৰু নডুলাইজেচন যন্ত্ৰৰ বাবে পাইলট প্ৰকল্পৰ প্ৰক্ৰিয়া বিকাশৰ লগতো জড়িত।<ref name="Bio">{{cite web| url=https://neist.res.in/1177.php| title=Biodata| date=| accessdate=27 September 2021| archivedate=27 September 2021| archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927052251/https://neist.res.in/1177.php| deadurl=yes}}</ref> বিজ্ঞানী ড॰ শইকীয়াই কৰ্কট ৰোগৰ কোষ চিনাক্তকৰণৰ বাবে দেহৰ কৰ্কট আক্ৰান্ত কোষ নিৰূপণকে ধৰি চিকিৎসাক্ষেত্ৰত কাৰ্বন আধাৰিত এক অতি ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা উৎপাদনৰ এনে এক কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছিল। এই পদ্ধতিয়ে CQDৰ খৰচ আমদানিকৃত CQDৰ বিশ ভাগৰ এভাগলৈ হ্ৰাস কৰিলে।<ref name="east">{{cite news| url=https://assam.eastmojo.com/news/assam-news/assam-scientist-vinay-kumar-saikia-honoured-with-top-scientist-in-india/| title=অসমৰ বিজ্ঞানী বিনয় কুমাৰ শইকীয়ালৈ দেশৰ সৰ্বোচ্চ বিজ্ঞান সন্মান| date=26 September 2021| accessdate=27 September 2021}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Hindu">{{cite news | url=https://www.thehindu.com/sci-tech/science/cancer-cell-detection-dots-developed-from-coal-in-assam/article28077873.ece| title=Cancer cell detection ‘dots’ developed from coal in Assam| date=19 June 2021 | accessdate=27 September 2021}}</ref> বৰ্তমানলৈকে তেওঁৰ নামত [[ভাৰত]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত মুঠতে চাৰিটা পেটেণ্ট আছে। তেওঁৰ এতিয়ালৈকে মুঠ ৬৫খন গৱেষণা পত্ৰ বহু ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত হৈছে।<ref name="Bio"/><ref name="east"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== ড॰ শইকীয়াই বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ ২০০৫ চনত ভাৰতীয় খনিজ অভিযন্তা প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্বাৰা একাডেমিক/উদ্যোগ শিতানত আইআইএমই কয়লা উপকাৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত মালয়েছিয়াৰ কুয়ালালামপুৰত অনুষ্ঠিত নিউট্ৰন আৰু এক্স-ৰে স্কেটাৰিং নিষয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনৰ সময়ত ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিয়ন ফৰ ক্ৰিষ্টালগ্ৰাফীৰ পৰা যুৱ বিজ্ঞানী বঁটা তেওঁ লাভ কৰিছিল। তেওঁ ২০১২ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ কেন্দ্ৰীয় কয়লা মন্ত্ৰীৰ পৰা ৰাজীৱ গান্ধী উৎকৰ্ষ বঁটা প্ৰাপ্তকৰ্তা আছিল। ২০১৪ চনত মিনাৰেল ইঞ্জিনিয়াৰিং চাইন্স এছ'চিয়েচন অফ ইণ্ডিয়া বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৫ চনৰ ৫-৮ অক্টোবৰ তাৰিখে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ত অনুষ্ঠিত পিটাৰ্ছবাৰ্গ কয়লা সন্মিলনত তেওঁ "সন্মানীয় উল্লেখ কাৰিকৰী কাকতৰ বাবে বঁটা" শ্ৰেণীৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। এমজিএমআইৰ দ্বাৰা খনিজ উপকাৰত অসামান্য অৱদানৰ বাবে তেওঁ ২০১৫-১৬ চনৰ বাবে ড॰ আৰ পি ভাটনাগৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="Bio"/> ২০২১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক 'ভূ, বায়ুমণ্ডল, মহাসাগৰ আৰু গ্ৰহগতি বিজ্ঞান' শিতানত [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]] প্ৰদান কৰে।<ref name="NE">{{cite news | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-shanti-swarup-bhatnagar-prize.html| title=Assam scientist wins Shanti Swarup Bhatnagar Prize | accessdate=27 September 2021}}</ref> অসম চৰকাৰে শ‌ইকীয়াক ২০২২ বৰ্ষৰ [[অসম সৌৰভ বঁটা]]ৰে সন্মানিত কৰে ।^{[https://assam.news18.com/news/assam/assam-baibhav-assam-saurav-assam-gaurav-for-2022-declared-skd-271658.html]} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ]] [[শ্ৰেণী:শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম সৌৰভ বঁটা বিজয়ী]] ibm6l3csf5uru73gj48wu1effcqew1c 0 100073 611857 566429 2026-06-11T15:11:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611857 wikitext text/x-wiki {{rough translation}}{{Infobox organization |name। =বিডি ক্লিন |image = |size =180px |caption =বিডি ক্লিন ল'গ' |founder = ফৰিদ উদ্দিন |formation = {{start date and age|df=yes|p=y|2016|06|03}} |type =অৰাজনৈতিক আৰু অলাভজনক স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন |status =সক্ৰিয় |motto = |purpose =বিশ্বৰ অন্যতম স্বচ্ছ দেশৰ মৰ্যাদা লৈ বাংলাদেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ বাবে আদৰ্শ নাগৰিকত্বৰ নিদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠা কৰাটোৱেই হৈছে বি ডি ক্লিনৰ মূল উদ্দেশ্য |region_served =বাংলাদেশ |language =বাংলা |leader_title =প্ৰধান সমন্বয়ক |leader_name =জহিৰুল ইছলাম ৰবি |num_volunteers=দেশজুৰি ৪৪,০০০+ সদস্য |website={{URL|bdclean.org}} }} [[বাংলাদেশ]]ক স্বচ্ছ [[দেশ]] হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কাম কৰা এটা [[স্বেচ্ছাসেৱী কাম|স্বেচ্ছাসেৱী]] যুৱ সংগঠন হৈছে '''বিডি ক্লিন'''।<ref>{{Cite news |title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ গড়াৰ লক্ষ্যে কাজ কৰছে স্বেচ্ছাসেবি সংগঠন "বিডি ক্লিন" |url=https://www.voabangla.com/a/bd-clean/5056292.html |access-date=2023-11-13 |work=VOA |language=bn}}</ref>সংগঠনটোৱে দেশজুৰি প্ৰতি সপ্তাহৰ [[শুক্ৰবাৰ]] এখন নিৰ্দিষ্ট স্থান নিৰ্বাচন কৰি তাৰ পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু তাৰ চাৰিওফালে থকা মানুহক পৰিষ্কাৰ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] সুফল সম্পৰ্কে সজাগ কৰে। আনকি ই তেওঁলোকৰ মাজত সচেতনতা বৃদ্ধি কৰে আৰু যত্ৰতত্ৰ মলিনতা আৰু আবৰ্জনা নেপেলাবলৈ, নিৰ্দিষ্ট স্থান তথা ডাষ্টবিনত পেলাবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{Cite news |date=2022-06-03 |title=BD Clean marks 6th anniv |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/624283 |access-date=2023-11-14 |work=Daily Sun |language=en |archivedate=2023-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114223634/https://www.daily-sun.com/printversion/details/624283 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=About Us |url=https://pages.bdclean.org/about-us/ |access-date=2023-11-14 |website=BD Clean |language=en-US }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ইতিহাস == ২০১৬ চনৰ ৩ জুন তাৰিখে ফৰিদ উদ্দিন আৰু তেওঁৰ বন্ধুসকলে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-06-05 |title=BD Clean celebrates anniversary planting 3,00,000 trees in two hours |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/bd-clean-celebrates-anniversary-planting-300000-trees-two-hours-644554 |access-date=2023-11-14 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=৩ লাখ গাছ লাগিয়ে প্ৰতিষ্ঠাবাৰ্ষিকী পালন কৰল বিডি ক্লিন |url=https://samakal.com/bangladesh/article/176181/%E0%A7%A9-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8 |access-date=2023-11-14 |work=Samakal |language=bn |archivedate=2023-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231113192414/https://samakal.com/bangladesh/article/176181/%E0%A7%A9-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8 |deadurl=yes }}</ref>২০১৬ চনৰ ২ জুনত [[শাহবাগ থানা|শাহবাগ]]ৰ পৰা [[কাওৰান বজাৰ|কাওৰান বজাৰ]]ৰ [[ছাৰ্ক ফাউণ্টেইন]]লৈ পথৰ কাষৰ মলিনতা পৰিষ্কাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে "ঢাকা ক্লিন"ৰ সূচনা কৰা হৈছিল, বৰ্তমান এই অভিযানক "বিডি ক্লিন" হিচাপে জনা যায়।<ref>{{Cite news |date=2019-09-08 |title=বিডি ক্লিনেৰ স্বপ্ন পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ |url=https://www.kalerkantho.com/feature/campus/2019/09/03/810638 |access-date=2023-11-14 |work=Kaler Kantho |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=2018-02-03 |title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশেৰ জন্য |url=https://www.prothomalo.com/lifestyle/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF |access-date=2023-11-14 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-09-03|title=বিডি ক্লিনেৰ স্বপ্ন পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ|URL=https://www.kalerkantho.com/feature/campus/2019/09/03/810638|access-date=2023-11-08|website=www.kalerkantho.com}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018-02-03|language=bn|title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশেৰ জন্য|URL=https://www.prothomalo.com/lifestyle/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF|access-date=2023-11-07|website=Prothomalo}}</ref> বৰ্তমান ২০২৩ চনৰ সমীক্ষা অনুসৰি দেশজুৰি বিডি ক্লিনৰ মুঠ স্বেচ্ছাসেৱকৰ সংখ্যা ৪৪ হাজাৰতকৈ অধিক।<ref>{{Cite news |title=তিন লাখ গাছ লাগিয়ে বিডি ক্লিনেৰ প্ৰতিষ্ঠাবাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন |url=https://www.ajkerpatrika.com/276662/%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80 |work=Ajker Patrika |language=bn}}</ref> দেশজুৰি জিলাসমূহৰ অন্তৰ্গত ১২টা নগৰ নিগম, ৩খন ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, ৬০খন জিলা আৰু উপজিলাত ইয়াৰ শাখা দল আছে। == কাৰ্যকলাপ == {{অনুবাদ}}<!-- বিডি ক্লিনৰ ৬০খন [[জিলা]] আৰু জিলাৰ অধীনস্থ [[উপজিলা]] টিমসমূহে স্বাধীনভাৱে প্ৰতি সপ্তাহৰ এখন নিৰ্দিষ্ট দিনত স্থানীয় এখন অপৰিষ্কাৰ স্থান বাচি সেই স্থানটো পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সুফল সম্পৰ্কে চাৰিওফালে থকা মানুহক সজাগ কৰে। সেইসঙ্গে, তেওঁলোকে পৰিষ্কাৰ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] সপোন বাস্তবায়নৰ লক্ষ্যত জনগণৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে অৱগত কৰি যত্ৰতত্ৰ মলিনতা নেপেলাবলৈ তেওঁলোকক অনুৰোধ জনায়।<ref>{{cite web|Title=সাৰাদেশে বিডি ক্লিনেৰ পৰিচ্ছন্নতা অভিযান|URL=https://www.bhorerkagoj.com/2022/06/03/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%B0/|access-date=2023-11-07|website=www.bhorerkagoj.com}}</ref>লগতে বিভিন্ন ধৰণৰ জনসচেতনতা প্ৰদৰ্শনী, বিশেষ অনুষ্ঠান, ৰোড শ্ব' বিডি ক্লিনৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হয়। বিডি ক্লিনে এই পৰ্যন্ত তিনিখন প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰিছে। <ref>{{cite web|date=2023-01-06|language =bn|Title =৩০ টন বোতল আৰ ৩ কোটি সিগাৰেট ফিল্টাৰে শিল্পকৰ্ম|URL=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/1026076.details|access-date=2023-11-07|Website =banglanews24.com}}</ref> ১৯ জানুৱাৰী ২৪ শুক্ৰবাৰ [[হবিগঞ্জ-৪|হবিগঞ্জ - ৪]] আসনৰ [[সংসদ সদস্য|সাংসদ]] ব্যাৰিষ্টা [[সৈয়দ সায়েদুল হক সুমন]] নিজ অৰ্থায়নে [[ঢাকা]] পৰা বাছ যায় স্বেচ্ছাসেবীসকলে যোগ কৰি সম্মিলিতভাবে পৰিচ্ছন্ন কৰে মৃতপ্ৰায় [[খুৱাই নদী|খুৱাই নদ]] যাৱে পূনৰায় আলোচনায় নেওয়া হৈছে বিডি ক্লিনক।<ref>{{Cite news |date=2024-01-19 |script-title=bn:নদী পৰিষ্কাৰে ব্যাৰিষ্টাৰ সুমনেৰ সঙ্গে যোগ দিলেন বিডি ক্লিনেৰ ৬০০ স্বেচ্ছাসেবী |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/bhs1ye1vap |access-date=2024-02-04 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:এমপি হয়ে কথা ৰাখলেন ব্যাৰিষ্টাৰ সুমন {{!}} Barrister Sumon {{!}} BD Clean {{!}} Habiganj {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=XfKynUMtLVw |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.kalerkantho.com/online/country-news/2024/01/19/1356113 |access-date=2024-02-04 |work=Kaler Kantho |script-title=bn:নদী পৰিষ্কাৰে নামলেন ব্যাৰিষ্টাৰ সুমন |date=January 2024 |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |title=গলা পানিতে নেমে খাল পৰিষ্কাৰ, মৃত প্যাৰিস খাল এখন জীবিত {{!}} Maasranga News |url=https://www.youtube.com/watch?v=akGiOsCRcBk |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=ৰাজধানীৰ মিৰপুৰ ১১ এৰ প্যাৰিস খালকে দখলমুক্ত কৰতে অভিযান শুৰু {{!}} Banglavision News |url=https://www.youtube.com/watch?v=kkSKF_T-PWI |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=বাচ্চাদেৰ দেখে অট্টালিকায় বাসকাৰীদেৰ লজ্জা হওয়া দৰকাৰ: আতিক {{!}} DBC NEWS |url=https://www.youtube.com/watch?v=AZrpjjONPRM |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Karmaker |first=Kongkon |date=2022-12-08 |title=Shyamasundari Canal: Once Rangpur's lifeline, now merely a drain |url=https://www.thedailystar.net/environment/news/shyamasundari-canal-once-rangpurs-lifeline-now-merely-drain-3190221 |access-date=2024-05-30 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> এছাড়াও, [[ঢাকা উত্তৰ চিটি কৰ্পোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ চিটি কৰ্পোৰেশন]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত এলাকাত একাধিক খালৰ পৰিচ্ছন্ন কৰাৰ ফলত ৰাজধানীৰ বাসীৰ লগতও বিডি ক্লিনৰ পৰিচ্ছন্নতা আৰু সংস্থানৰ সম্পৰ্কত আলোচনা হৈছে। <ref>{{cite news|Title=গলা পানিতে নেমে খাল পৰিষ্কাৰ, মৃত প্যাৰিস খাল এখন জীবিত {{!}} Maasranga News|URL=https://www.youtube.com/watch?v=akGiOsCRcBk|ভাষা=bn-BD}}</ref><ref>{{cite news|title=ৰাজধানীৰ মিৰপুৰ ১১ এৰ প্যাৰিস খালকে দখলমুক্ত কৰতে অভিযান শুৰু {{!}} Banglavision News|URL=https://www.youtube.com/watch?v=kkSKF_T-PWI|language =bn-BD}}</ref><ref>{{cite news|title=বাচ্চাদেৰ দেখে অট্টালিকায় বাসকাৰীদেৰ লজ্জা হওয়া দৰকাৰ: আতিক {{!}} DBC NEWS|URL=https://www.youtube.com/watch?v=AZrpjjONPRM|language =bn-BD}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১১ মে’ত তেওঁলোকে ২১টা গোটত বিভক্ত হৈ ৰংপুৰৰ [[শ্যামা সুন্দৰী খাল]] চেক প’ষ্টৰ পৰা শপলালৈ ৫ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ খালটোৰ এটা অংশত চাফাই অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite web|date =2024-05-11|language =bn|Title =ৰংপুৰে শ্যামাসুন্দৰী খাল পৰিষ্কাৰ কাৰ্যক্ৰম শুৰু|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/mm4u9ey7r7|access-date=2024-05-12|website =Prothomalo}}</ref> --> == প্ৰদৰ্শনী == {{অনুবাদ}} <!-- সাপ্তাহিক পৰিষ্কাৰতা আৰু সচেতনতা কাৰ্যক্ৰমৰ লগতে সংগঠনটোৱে বিভিন্ন সচেতনতামূলক প্ৰদৰ্শনীৰো আয়োজন কৰে। ২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈ বিডি ক্লিনে মুঠ ৩টা প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰে। প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ শ্ল'গান আছিল, "প্লাষ্টিক সামগ্ৰী ব্যৱহাৰত না তো ক'বলৈ নাই, ক'বলোকে মাথোঁ সজাগ হ'বলৈ, আহক সকলো মিলি গঢ়ো পৰিষ্কাৰ বাংলাদেশ, কৰো অতীব যত্নৰে।" "সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ" নামৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহ ধাৰাবাহিকভাৱে চিজন-১, চিজন-২ আৰু চিজন-৩ নামে অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite news |last= |date=2023-01-07 |script-title=bn:শেষ হলো বিডি ক্লিন-এৰ 'সেভ আৰ্থ সেভ বাংলাদেশ' |url=https://www.risingbd.com/entrepreneur/news/488416 |access-date=2023-11-14 |work=Risingbd.com |language=bn}}</ref> জনসাধাৰণৰ মাজত দাৰুণ প্ৰশংসিত এই প্ৰদৰ্শনীসমূহ নানান অপচনশীল বস্তু, যেনে সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ, [[প্লাষ্টিকৰ বটল]], চিপচৰ পেকেট, [[পলিথিন]] আদিৰে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ১ === "সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ" প্ৰদৰ্শনীৰ চিজন ১ শিৰোনামৰ দৰে ৩০ লাখ প্লাষ্টিকৰ বটলৰ এটা সমৃদ্ধ স্থাপনা দিয়া হৈছিল, [[ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশনৰ]] মেয়াৰ [[আতিকুল ইসলাম (মেয়াৰ)|আতিকুল ইসলাম]] যিহেতীয়া উদ্বোধন কৰি থাকিল।<ref>{{Cite news |script-title=bn:অৰ্ধকোটি প্লাষ্টিক বোতলেৰ প্ৰদৰ্শনী, ১০ লাখ টাকাৰ অনুদান ঘোষণা মেয়ৰেৰ |url=https://www.banglatribune.com/others/779452/%E0%A6%85%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%A4%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B6%E0%A6%A8%E0%A7%80-%E0%A7%A7%E0%A7%A6-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0 |access-date=2023-11-27 |work=Bangla Tribune |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:৩০ লক্ষ প্লাষ্টিক বোতলেৰ প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=4ANNruuhVgs |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Save Earth Save Bangladesh, Season-01 |url=https://pages.bdclean.org/save-earth-save-bangladesh-season-01/ |access-date=2023-11-27 |website=BD Clean |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:পৰিত্যক্ত প্লাষ্টিক নিয়ে ৰাজধানীতে ব্যতিক্ৰমী প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=II0DjGP2eMs |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকেৰ ৰাসায়নিক ক্ষতি, সচেতনতা বাড়চ্ছে এক দল তৰুণ |url=https://www.youtube.com/watch?v=H2wtIsfYGBA |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref> ৰাজধানীৰ [[বনানী থানা|বনানী]] এলাকাত অবস্থিত ওয়ায়াৰলেছ ৰ'ডত অবস্থিত সৰকাৰী তিতুমীৰ কলেজৰ পাছত অবস্থিত বিটিএসএল (টিএণ্ডিটি) মাঠত অনুষ্ঠিত এই প্ৰদৰ্শনীটি ২০১৯ চনত ১৭ই ডিচেম্বৰৰ পৰা ২৫শে ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত জনসাধাৰণক দ্বাৰা উল্লেখযোগ্য দৰ্শনী কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|language =en-US|Title=Save Earth Save Bangladesh, Season-01|URL=https://pages.bdclean.org/save-earth-save-bangladesh-season-01/|access-date =2023-11-23|Website =BD Clean}}</ref> প্ৰদৰ্শনীতে প্লাষ্টিকৰ বটল, বটলৰ কেপৰ দিয়া নানাবিধ স্থাপনা প্ৰদৰ্শিত হৈছে। যেনে: বটলৰ কেপৰ দিয়া বংগবন্ধুৰ প্ৰতিকৃতি, বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ, [[জাতীয় স্মৃতিসৌধ]], বাঘৰ মুখোষ আৰু নিত্যপ্ৰয়োজনীয় নানাবিধ সামগ্ৰী। === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ২ === প্ৰদৰ্শনীটিৰ চৰাই ২ সিজন এটি এজন মাঠে পৰিচালিত হৈছে, ২০২১ চনত ১৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২৫ ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Save Earth Save Bangladesh, Season – 2 |url=https://pages.bdclean.org/sesbs2/ |access-date=2023-11-27 |website=BD Clean |language=en-US}}</ref> বিডি ক্লিনেৰ শপথ পাঠেৰ মাধ্যমে [[ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰ্পোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশনেৰ]] মেয়াৰ [[আতিকুল ইসলাম (মেয়াৰ)|আতিকুল ইসলাম]] প্ৰদৰ্শনীটিৰ উদ্ভোদন কৰিছিল। ৯ দিন ব্যাপী এই প্ৰদৰ্শনীতে পৰ্যায়ক্ৰমে অতিথি হিছেলেন বিডি ক্লিনেৰ[[গুড উইল এম্বাছেডৰ]] ছুখান, [[টিকে গ্ৰুপ অফ ইণ্ডাষ্ট্ৰিজৰ]] [[গ্ৰুপ ডিৰেক্টৰ]] মো. মোছ্তাফিজুৰ ৰহমান, [[ৰ'টেৰী ক্লাব ঢাকা|ৰ'টেৰী ক্লাব ঢাকা]], [[মেয়াৰ এছচিয়েচন অফ বাংলাদেশেৰ]] প্ৰতিনিধিগণ, ফাৰাজ কৰিম চ'ধুৰী, [[এটিএন বাংলা]] ও [[এটিএন নিউজৰ]] চেৰমেন [[ডোক্টৰ মাহফুজৰ ৰহমান]] সহা আৰোৱা অনেকেই। এ প্ৰদৰ্শনীতে ৫ কোটি চিগাৰেটৰ [[ফিল্টাৰ]] আৰু ১ লাখ চিগাৰেটৰ [[প্যাকেট]] দিয়া বিডি ক্লিনেৰ স্বেচ্ছাসেৱীসকল নিৰ্মাণ কৰিছিল বিভিন্ন [[ভাষ্কৰ্য]]।<ref name=":1">{{Citation |script-title=bn:ফেলে দেয়া সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰও ক্ষতি কৰছে পৰিবেশেৰ! {{!}} DNCC Waste {{!}} Mayor Atiqul Islam {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=eh22e7GzVC4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref>তন্মধ্যে সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ দিয়া আঁকা ৭১ফুট বৈ ১০০ফুট পৰিমাপৰ বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ, পৰিত্যক্ত বটলৰ কেপৰ পৰা তৈৰি কৰা হৈছে [[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] প্ৰতীকৃতি। এছাড়াও, সংগঠনটিৰ সেচ্ছাসেৱকৰা সমগ্ৰ দেশতৰ সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ দিয়া মাছ, মস্তিষ্ক, কচৰা, গাছ, ফল-ফুল, ফুসফুস আৰু গাছৰ খুড়ি তৈৰি কৰিছে। প্ৰদৰ্শনীৰ মঞ্চ, গেইট, প্ৰাচীৰ সকলো সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ আৰু পেকেটৰ পৰা তৈৰি কৰা হৈছে।<ref>{{Citation |script-title=bn:সিগাৰেট ফিল্টাৰ দিয়ে ব্যতিক্ৰমী প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=dAzKc-py5L4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:৪.৫ ট্ৰিলিয়ন সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ পৃথিবীতে, যা উদ্ভিদেৰ জন্য ক্ষতিকৰ {{!}} Mayor Atiqul |url=https://www.youtube.com/watch?v=Vtn68rzEyas |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=বিজয়েৰ পঞ্চাশ, ৫ কোটি সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ দিয়ে বাংলাদেশেৰ মানচিত্ৰ {{!}} News {{!}} Ekattor TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=dyTY3_iIfdU |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Citation |script-title=bn:কুড়িয়ে পাওয়া সিগাৰেট ফিল্টাৰে তৈৰী ভাস্কৰ্য {{!}}{{!}} Cigarette Sculpture |url=https://www.youtube.com/watch?v=8LbySprM0J4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Citation |script-title=bn:৫ কোটি সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ দিয়ে আঁকা হলো বাংলাৰ মানচিত্ৰ {{!}} News {{!}} Ekattor TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=gEs3Au6XOTg |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref> === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ৩ === একই শিৰোনামৰ দৰে প্ৰদৰ্শিত প্ৰদৰ্শনীৰ তৃতীয় অংশ (চৰুণি-৩) ৩০তা [[ডিচেম্বৰ]], ২০২২ লৈ ০৭ জানুৱাৰী, ২০২৩ পৰ্যন্ত মহাজনসাধাৰণৰ মাজত অনুষ্ঠিত হৈছিল। পূৰ্বেৰে ন্যায় বনানীৰ বাংলাদেশ টেলিকমিউনিকেশনছ কম্পানি লিমিটেড (বিটিএসইএল) (টিএণ্ডটি) মাঠত অনুষ্ঠিত হৈছিল এই প্ৰদৰ্শনীও সজ্জিত হৈছিল বিভিন্ন পৰিত্যক্ত আৰু অপচনশীল পদাৰ্থৰ বিশেষাংশ সৈথে।<ref name="youtube.com">{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকমুক্ত দেশ গড়তে বিডি ক্লিনেৰ ব্যতিক্ৰমী উদ্যোগ {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Hand Craft {{!}} Desh TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=-wh3sntftHE |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref> পৰিত্যক্ত [[প্লাষ্টিকেৰ বতল]]ৰ পৰা সৃষ্টিকৰা প্ৰাচীৰ, [[প্লাষ্টিকেৰ বতল]]ৰ পৰা সৃষ্টিকৰা [[মাছ|মাছৰ]] অবয়ব, সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰৰ পৰা সৃষ্টিকৰা ৰুগ্ন বটগাছৰ [[ভাস্কৰ্য]], সাধাৰণ মানুহৰ ফেলা দেয়া চিপচৰ প্যাকেট কুড়িয়ে বানানো হৈছে বিলুপ্তপ্ৰায় [[কচ্ছপ|কচ্ছপৰ]] প্ৰতীকৃতি। এছাড়াও, সিগাৰেট ফিল্টাৰৰ পৰা সৃষ্টিকৰা বিশালাকাৰ একটি সিগাৰেটৰ আকৃতি, মানুহৰ মগজ ও বিশাল [[গ্ৰেণেড|গ্ৰেণেড]]। প্ৰতিটি স্থাপনাৰ ভিত্তি সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰৰ পৰা। পৰিত্যক্ত [[প্লাষ্টিকেৰ বতল|প্লাষ্টিকেৰ বতলেৰ]] ক্যাপৰ পৰা সৃষ্টিকৰা হৈছে [[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] প্ৰতীকৃতি, যাতে উদ্ধৃতি হিসেবে "[[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] হাতে গড়া প্ৰিয় [[বাংলাদেশ]], আমি ৰাখব পৰিষ্কাৰ মহান বিজয়েৰ মাসে, এ আমাৰ দৃঢ অঙ্গীকাৰ" শিৰোনামটো খচিত হৈছে।<ref name="ReferenceA">{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিক দিয়ে প্ৰাণীৰ অবয়ব তৈৰি কৰে প্ৰতিকী প্ৰতিবাদ {{!}} Channel 24 {{!}} BD CLEAN |url=https://www.youtube.com/watch?v=gFBVcghszTw |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:পথেৰ আবৰ্জনাৰ ভিন্ন ৰূপ {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Art {{!}} Channel 24 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YjMtbrCaABE |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিক বৰ্জ্য ও সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ ৰিসাইক্লিং কৰবেন আয়োজকেৰা {{!}}{{!}} Demonstration of plastic waste |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZerPQKR4p14 |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্ৰতিদিন সমুদ্ৰে মিশছে ২ লাখ টন প্লাষ্টিক ll Plastic Pollution ll Environment |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZmiKSxVSSgU |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকমুক্ত দেশ গড়াৰ লক্ষ্যে বিডি ক্লিনেৰ অন্যৰকম আয়োজন! {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Hand Craft |url=https://www.youtube.com/watch?v=NBNX-ePzozA |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Citation |script-title=bn:প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰে বিডি ক্লিন বাংলাদেশ {{!}}{{!}} BD Clean |url=https://www.youtube.com/watch?v=bEAu4GY2z8g |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref>{{Citation |script-title=bn:ফেলে দেওয়া প্লাষ্টিকেৰ মাছ, কচ্ছপসহ বিভিন্ন প্ৰাণীৰ অবয়ব! {{!}} Save Earth Save Bangladesh {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=gV7g6UiLa0o |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref> --> == পৰিষ্কাৰ চৌহদ ঘোষণা == বিডি ক্লিনৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ২০১৭ চনৰ ১০ নৱেম্বৰৰ পৰা ২০১৮ চনৰ ২৬ [[জানুৱাৰী]]লৈ [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] পৰিষ্কাৰ চৌহদ প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যৰে ১২ [[সপ্তাহ]] জুৰি পৰিষ্কাৰ অভিযান আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্চন্নতা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ ধাৰাবাহিক প্ৰচাৰ চলায়। ২০১৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ আবেলি ৩ বজাত ছবি তোলা আৰু শপত গ্ৰহণৰ অন্তত প্ৰায় ১৫ শতাধিক বিডি ক্লিন স্বেচ্ছাসেৱকে চৌহদটোক ১২১টা অংশত ভাগ কৰি একেলগে চৌহদ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে। পৰিষ্কাৰ অভিযানৰ অন্তত, সন্ধিয়া ৬.২৫ বজাত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়|ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] উপাচাৰ্য অধ্যাপক ড॰ মোহাম্মদ আখতাৰুজ্জামানে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদক পৰিষ্কাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |title=পৰিচ্ছন্ন-বাংলাদেশ-গড়াৰ-লক্ষ্যে-পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা-কৰ্মসূচীৰ-উদ্বোধন-কৰলেন-ঢাবি-উপাচাৰ্য |url=https://du.ac.bd/du_post_details/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6-%E0%A6%97%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A7%82%E0%A6%9A%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%89%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%A7%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BF-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AF/12067 |access-date=2023-11-14 |website=du.ac.bd |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=2017-11-10 |title=ঢাবিতে ৮ সপ্তাহব্যাপী পৰিচ্ছন্নতা অভিযান শুৰু |url=https://www.banglanews24.com/education/news/bd/616225.details |access-date=2023-11-14 |work=banglanews24.com |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় পৰিচ্ছন্ন ক্যাম্পাস ঘোষণা |url=https://pages.bdclean.org/completed-mega-events/dhaka-university-clean-campus-declaration/ |access-date=2023-11-14 |website=BD Clean |language=bn |archivedate=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107193242/https://pages.bdclean.org/completed-mega-events/dhaka-university-clean-campus-declaration/ |deadurl=yes }}</ref> == বিতৰ্ক == বিডি ক্লিনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ফৰিদ উদ্দিনক লৈ বিভিন্ন অভিযোগ উঠিছে। বিভিন্ন গণমাধ্যমত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, তেওঁ স্বেচ্ছাসেৱকসকলক ব্যৱহাৰ কৰি ঢকা উত্তৰ মহানগৰ সভাৰ পৰা কোটি কোটি টকা আত্মসাৎ কৰিছে।<ref>{{cite web |last1=Pratidin |first1=Bangladesh |title=আতিকেৰ দুৰ্নীতিৰ নাটেৰ গুৰু এপিএস ফৰিদ {{!}} |url=https://www.bd-pratidin.com/first-page/2024/09/07/1025950 |website=bd-pratidin.com |access-date=10 February 2025 |language=bn |date=7 September 2024}}</ref> তাৰ উপৰিও, তেওঁৰ ওপৰত দুৰ্নীতিৰ অভিযোগো উঠিছে।<ref>{{cite web |title=এপিএস ফৰিদেৰ ‘ক্লিন’ প্ৰতাৰণা |url=https://www.deshrupantor.com/545406/%E0%A6%8F%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%8F%E0%A6%B8-%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E2%80%98%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E2%80%99-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3%E0%A6%BE |website=দেশ ৰূপান্তৰ |access-date=10 February 2025 |language=bn}}</ref> == উৎস == {{reflist}} == তথ্য সংগ্ৰহ == <references /> [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] frlo3kymz2sg8wses93a3kehdmnflji 0 108330 611868 583134 2026-06-11T17:12:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611868 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Altenpflege_07.jpg|thumb|এগৰাকী বৃদ্ধ ব্যক্তি]] '''বৃদ্ধ বয়স''' বা '''বৃদ্ধাৱস্থা''' ({{lang-en|Old age}}) হৈছে জীৱনৰ সেই পৰ্য্যায় যেতিয়া মানুহৰ আয়ুস নিৰ্দিষ্ট পৰিসীমাৰ ওচৰ চাপে বা পাৰ হৈ যায়। অৰ্থাৎ আয়ুসৰ ওচৰ চাপি অহা আৰু প্ৰত্যাশিত আয়ুস অতিক্ৰম কৰি অন্তিম পৰিসমাপ্তিলৈকে কালচোৱাই হল বৃদ্ধাৱস্থা। ইয়াৰ দ্বাৰা কোনো জনসংখ্যাৰ আটাইতকৈ বয়সীয়াল সদস্যসকলৰ বয়সৰ গোটক বুজোৱা হয়। বৃদ্ধ বয়সৰ লোকসকলক বৃদ্ধ, বয়োজ্যেষ্ঠ, জ্যেষ্ঠ নাগৰিক, জ্যেষ্ঠ বা বয়সস্থ, প্ৰাপ্তবয়স্ক বুলিও কোৱা হয় ।<ref>''Publication Manual of the American Psychological Association, 6th edition'' (American Psychological Association, 2009) {{ISBN|1433805618}}{{page needed|date=February 2015}}</ref> বাৰ্ধক্য কোনো নিৰ্দিষ্ট জৈৱিক পৰ্যায় নহয়: “বৃদ্ধ বয়স’’ বুলি চিহ্নিত কৰা কালক্ৰমিক বয়স সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিকভাৱে ভিন্ন হয়।<ref>{{cite book |url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198568506.001.0001/acref-9780198568506-e-4834?rskey=7F4W2c&result=4834 |title=Old age |publisher=Oxford Reference |year=2006 |isbn=9780198568506 |doi=10.1093/acref/9780198568506.001.0001 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2021-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225025557/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198568506.001.0001/acref-9780198568506-e-4834?rskey=7F4W2c&result=4834 |url-status=live }}</ref> কিছু বিষয় আৰু ডমেইনে বাৰ্ধক্য আৰু বৃদ্ধসকলৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, যেনে বাৰ্ধক্যৰ জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়া (বৃদ্ধাৱস্থা),<ref>{{cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/senescence |title=Senescence – definition of senescence by The Free Dictionary |website=Thefreedictionary.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408171134/http://www.thefreedictionary.com/senescence |url-status=live }}</ref> বয়স বৃদ্ধিৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ চিকিৎসা অধ্যয়ন (জেৰ'ণ্ট'লজী),<ref>{{cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/gerontology |title=Gerontology – definition of gerontology by The Free Dictionary |website=Thefreedictionary.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331194413/http://www.thefreedictionary.com/gerontology |url-status=live }}</ref> বয়সস্থ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলক আক্ৰান্ত কৰা ৰোগ (জেৰিয়াট্ৰিক্স),<ref>{{cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/geriatrics |title=Geriatrics – definition of geriatrics by The Free Dictionary |website=Thefreedictionary.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331213056/http://www.thefreedictionary.com/geriatrics |url-status=live }}</ref> বৃদ্ধ সমাজখনক সহায় কৰিবলৈ প্ৰযুক্তি ([[:en:Gerontechnology|Gerontechnology]]), আৰু বয়সস্থ লোকৰ লগত খাপ খোৱা অৱসৰ আৰু ক্ৰীড়া কাৰ্য্যকলাপ (যেনে জ্যেষ্ঠ ক্ৰীড়া) আছে। বৃদ্ধ অৱস্থাত অসুস্থতা আৰু আঘাতৰ সম্ভাৱনা বেছি আৰু তেওঁলোকৰ পুনৰুত্থানৰ ক্ষমতা কমবয়সীয়া প্ৰাপ্তবয়স্কতকৈ প্ৰায়ে সীমিত। এওঁলোকে অৱসৰ, নিসংগতা আৰু বয়স বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত আন কিছুমান সামাজিক সমস্যাৰো সন্মুখীন হয়।<ref>{{cite news |date=2013-10-18 |title=Jeremy Hunt highlights plight of 'chronically lonely' – BBC News |website=Bbc.co.uk |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-24572231 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405234254/http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-24572231 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2021-09-30 |title=How can we reduce the toll of loneliness in older adults? |url=https://evidence.nihr.ac.uk/collection/how-can-we-reduce-the-toll-of-loneliness-in-older-adults/ |journal=NIHR Evidence |type=Plain English summary |language=en |doi=10.3310/collection_47889 |access-date=2022-04-20 |archive-date=2022-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522101432/https://evidence.nihr.ac.uk/collection/how-can-we-reduce-the-toll-of-loneliness-in-older-adults/ |url-status=live }}</ref> ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘই বৃদ্ধ লোকক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে মানৱ অধিকাৰ নীতিৰ প্ৰস্তাৱ আগ বঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/Issues/OlderPersons/Pages/OlderPersonsIndex.aspx|title=Human rights of older persons|website=OHCHR.org|publisher=[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]]|access-date=2016-10-24|archive-date=2021-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428121825/https://www.ohchr.org/EN/Issues/OlderPersons/Pages/OlderPersonsIndex.aspx|url-status=live}}</ref> ==সংজ্ঞা== বাৰ্ধক্যৰ সংজ্ঞাসমূহৰ ভিতৰত চৰকাৰী সংজ্ঞা, উপগোটৰ সংজ্ঞা আৰু তলত দিয়া ধৰণে চাৰিটা মাত্ৰা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ===চৰকাৰী সংজ্ঞা=== প্ৰায়বোৰ উন্নত পশ্চিমীয়া দেশেই অৱসৰৰ বয়স প্ৰায় ৬৫ বছৰ বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰে; ইয়াক সাধাৰণতে মধ্যবয়সৰ পৰা বৃদ্ধ বয়সলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ চিন বুলিও ধৰা হয়। ইয়াত জ্যেষ্ঠসকলৰ সামাজিক কাৰ্যসূচীত যোগ দিবলৈ কোনো লোক এই বয়সত উপনীত হলেহে উপযুক্ত বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|last=Barry|first=Patricia|title=Medicare Eligibility Requirements – How to Qualify for Medicare – AARP Everyw...|url=http://www.aarp.org/health/medicare-insurance/info-04-2011/medicare-eligibility.html|access-date=2016-04-13|website=AARP|archive-date=2016-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413021321/http://www.aarp.org/health/medicare-insurance/info-04-2011/medicare-eligibility.html|url-status=live}}</ref> বাৰ্ধক্য এটা সংবেদনশীল-প্ৰসংগ হোৱাৰ বাবে ইয়াক সাৰ্বজনীনভাৱে সংজ্ঞায়িত কৰিব নোৱাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বাৰ্ধক্যক ৬০ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{cite web|last1=Scherbov|first1=Sergei|last2=Sanderson|first2=Warren|date=2019|title=New Measures of Population Ageing|url=https://www.un.org/en/development/desa/population/events/pdf/expert/29/session1/EGM_25Feb2019_S1_SergeiScherbov.pdf|access-date=21 December 2021|website=United Nations|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221231510/https://www.un.org/en/development/desa/population/events/pdf/expert/29/session1/EGM_25Feb2019_S1_SergeiScherbov.pdf|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে ২০০১ চনত আমেৰিকাৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট অন এজিং আৰু আফ্ৰিকাৰ [[বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]]ৰ (WHO) আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ৰ যৌথ প্ৰতিবেদনে আফ্ৰিকা উপ-চাহাৰা অঞ্চলত বাৰ্ধক্যৰ আৰম্ভণি ৫০ বছৰ বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |last1=Kowal |first1=Paul |last2=Peachey |first2=Karen |title=Indicators for the Minimum Data Set Project on Ageing: A Critical Review in sub-Saharan Africa |url=https://www.who.int/healthinfo/survey/ageing_mds_report_en_daressalaam.pdf |website=World Health Organization |access-date=1 December 2021 |page=9 |date=June 2001 |type=report |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208130034/https://www.who.int/healthinfo/survey/ageing_mds_report_en_daressalaam.pdf |url-status=live }}</ref> এই নিম্ন সীমা মূলতঃ উন্নয়নশীল ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বাৰ্ধক্যৰ বিষয়ে চিন্তা কৰাৰ এক বেলেগ ধৰণৰ ভাৱনাৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। কালানুক্ৰমিক বয়সেৰে অৱসৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা উন্নত বিশ্বৰ দৰে নহয়, উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ সমাজসমূহে সমাজলৈ সক্ৰিয় অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিৰ ক্ষমতা অনুসৰিহে বাৰ্ধক্য নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>Gorman M. Development and the rights of older people. In: Randel J, et al., eds. The ageing and development report: poverty, independence and the world's older people. London, Earthscan Publications Ltd., 1999:3-21</ref> সমগ্ৰ উন্নয়নশীল বিশ্বতে আয়ুস কম হোৱাৰ ফলতো এই সংখ্যা যথেষ্ট প্ৰভাৱিত হয়। মধ্যযুগ আৰু তাৰ আগৰ পৰাই কিছুমান পণ্ডিতে বাৰ্ধক্য বুলি ভবা কথাটো প্ৰসংগ অনুসৰি ভিন্ন আছিল যদিও বৃদ্ধ হোৱাৰ অৱস্থাক বহু দিশত ৬০ বছৰ বা তাতকৈ অধিক বয়স বুলি প্ৰায়ে ভবা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Shahar |first=Shulamith |date=1993 |title=Who were Old in the Middle Ages? |journal=Social History of Medicine |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=313–341 |doi=10.1093/shm/6.3.313|pmid=11639284 }}</ref> ===উপ-গোটৰ সংজ্ঞা=== জেৰন্টোলজিষ্টসকলে স্বীকাৰ কৰিছে যে মানুহে বাৰ্ধক্যৰ ফালে অগ্ৰসৰ হোৱাৰ লগে লগে বহুতো বেলেগ বেলেগ ধৰণৰ অৱস্থাৰ সন্মুখীন হয়। উন্নত দেশসমূহত ৬০ আৰু ৭০ বছৰ বয়সৰ "প্ৰাথমিক বৃদ্ধাৱস্থা"ৰ বহু লোক এতিয়াও সুস্থ, সক্ৰিয় আৰু নিজৰ যত্ন ল'বলৈ সক্ষম।<ref name="Berk">{{cite book |last1=Berk |first1=Laura E. |title=Development Through the Lifespan |date=2010 |publisher=Allyn & Bacon |isbn=9780205687930 |edition=5th}}</ref> কিন্ত ৮০ বছৰৰ পিছত সাধাৰণতে তেওঁলোক ক্ৰমান্বয়ে দুৰ্বল হৈ পৰে, গুৰুতৰ মানসিক আৰু শাৰীৰিক দুৰ্বলতাৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হবলৈ ধৰে।<ref>{{cite journal|title=Frailty in Older Adults |journal=JAMA |volume=296 |issue=18 |page=2280 |doi=10.1001/jama.296.18.2280 |pmid = 17090776|year=2006 |last1=Torpy |first1=Janet M. |last2=Lynm |first2=Cassio |last3=Glass |first3=Richard M. |doi-access=free }}</ref> গতিকে বৃদ্ধ বুলি সংজ্ঞায়িত হোৱা সকলো মানুহকে একেলগে গোট খুৱাই লোৱাতকৈ কিছুমান জেৰ’ণ্ট’লজিষ্টে উপ-গোট সংজ্ঞায়িত কৰি বাৰ্ধক্যৰ বৈচিত্ৰ্যক স্বীকৃতি দিছে। এটা অধ্যয়নত ডেকা (৬০ৰ পৰা ৬৯), মধ্যমীয়া (৭০ৰ পৰা ৭৯) আৰু অতি বৃদ্ধ (৮০+)ৰ মাজত পাৰ্থক্য দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{cite journal |pmid=1727842|year=1992|last1=Forman|first1=D. E.|title=PTCA in the elderly: The "young-old" versus the "old-old"|journal=Journal of the American Geriatrics Society|volume=40|issue=1|pages=19–22|last2=Berman|first2=A. D.|last3=McCabe|first3=C. H.|last4=Baim|first4=D. S.|author-link4=Donald S. Baim|last5=Wei|first5=J. Y.|doi=10.1111/j.1532-5415.1992.tb01823.x|s2cid=10617191}}</ref> আন এটা অধ্যয়নৰ উপগোট হৈছে ডেকা (৬৫ৰ পৰা ৭৪), মধ্যম বয়সীয়া (৭৫ৰ পৰা ৮৪), আৰু আটাইতকৈ বয়সীয়াল (৮৫+)।<ref>{{cite journal |doi=10.1093/gerona/gln045|pmid=19213852|title=Total Water Intakes of Community-Living Middle-Old and Oldest-Old Adults|journal=The Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences|volume=64A|issue=4|pages=481–486|year=2009|last1=Zizza|first1=C. A.|last2=Ellison|first2=K. J.|last3=Wernette|first3=C. M.|pmc= 2657166}}</ref> তৃতীয়টো উপগোট হৈছে ডেকা (৬৫ৰ পৰা ৭৪), বৃদ্ধ (৭৪ৰ পৰা ৮৪), আৰু বৃদ্ধ (৮৫+)।<ref>{{cite web |url=http://transgenerational.org/aging/demographics.htm |title=Demographics of Aging |website=Transgenerational.org |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328070334/http://transgenerational.org/aging/demographics.htm |url-status=live |archivedate=2016-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328070334/http://transgenerational.org/aging/demographics.htm |deadurl=yes }}</ref> ৬৫+ জনসংখ্যাৰ উপ-গোটসমূহৰ বৰ্ণনা কৰিলে জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তনৰ অধিক সঠিক চিত্ৰণ সম্ভৱ হয়।<ref name="cicirelli">{{cite book |last1=Cicirelli |first1=Victor G. |title=Older Adults' Views on Death |date=2002 |publisher=Springer Pub |isbn=9780826170125}}</ref>  দুজন ব্ৰিটিছ পণ্ডিত পল হিগছ্ আৰু ক্ৰীছ গিলিয়াৰ্ডে “চতুৰ্থ বয়সৰ’’ উপগোট এটা যোগ কৰিছে। ব্ৰিটিছ ইংৰাজীত "তৃতীয় বয়স" হৈছে "জীৱনৰ সক্ৰিয় অৱসৰৰ সময়ছোৱা, মধ্যবয়সৰ পিছত"।<ref>''Oxford English Dictionary'', s.v. "third age".</ref> হিগছ আৰু গিলিয়াৰ্ডে চতুৰ্থ বয়সক “নিষ্কৰ্মা, অসুস্থ, অনুত্পাদনশীল আৰু শেষত অসফল বয়স বৃদ্ধিৰ এক ক্ষেত্ৰ’’ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>Paul Higgs and Chris Gilleard, ''Rethinking Old Age: Theorizing the Fourth Age'' (Palgrave Macmillan, 2015), vii, 119–120.</ref> ===মাত্ৰা=== সামাজিক জেৰন্ট'লজীৰ মূল ধাৰণাসমূহে চাৰিটা মাত্ৰা তালিকাভুক্ত কৰে: কালক্ৰমিক, জৈৱিক, মানসিক আৰু সামাজিক। ৱাটিছ আৰু কাৰানে পঞ্চম মাত্ৰা যোগ কৰে: বিকাশমূলক।<ref>John Wattis, Stephen Curran, ''Practical Psychiatry of Old Age'' (Radcliffe Publishing, 2006). 2.</ref> কালক্ৰমিক বয়স এজন ব্যক্তিৰ কাৰ্য্যক্ষম বয়সৰ পৰা যথেষ্ট পৃথক হ’ব পাৰে। বাৰ্ধক্যৰ পৃথক চিহ্ন সাধাৰণতে পাঁচোটা ইন্দ্ৰিয়তে বিভিন্ন সময়ত আৰু বিভিন্ন হাৰত বিভিন্ন মানুহৰ বাবে দেখা দিয়ে।<ref name="autogenerated2">{{cite web |url=http://ohioline.osu.edu/ss-fact/0101.html |title=When Does Someone Attain Old Age? SS-101-96 |website=ohioline.osu.edu |access-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010319220229/http://ohioline.osu.edu/ss-fact/0101.html |archive-date=19 March 2001 |url-status=dead |archivedate=19 March 2001 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20010319220229/http://ohioline.osu.edu/ss-fact/0101.html |deadurl=yes }}</ref> কালক্ৰমিক বয়সৰ উপৰিও বাৰ্ধক্যৰ অন্যান্য মাত্ৰাৰ বাবে মানুহক বৃদ্ধ বুলি ধৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, ককাক-আইতাক হ'লে বা অৱসৰৰ সময়ত কম বা বেলেগ কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে মানুহক বৃদ্ধ বুলি গণ্য কৰা হ'ব পাৰে।<ref name="autogenerated4">{{cite web|title=WHO &#124; Definition of an older or elderly person|url=https://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/|access-date=2016-04-04|publisher=World Health Organization|archive-date=2016-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160401175950/http://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/|url-status=live}}</ref> ===জ্যেষ্ঠ নাগৰিক=== আমেৰিকান আৰু ব্ৰিটিছ ইংৰাজী ব্যৱহৃত এজন বুঢ়া ব্যক্তিৰ বাবে চিনিয়ৰ চিটিজেন হৈছে এটা সাধাৰণ ইউফেমিজম। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল যে ৰেফাৰ কৰা ব্যক্তিজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত।<ref>{{cite web |url=http://www.oup.com/oald-bin/web_getald7index1a.pl |title=Oxford Learner's Dictionaries &#124; Find the meanings, definitions, pictures, pronunciation of words at OxfordLearnersDictionaries.com |website=Oup.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130211752/http://www.oup.com/oald-bin/web_getald7index1a.pl |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bartleby.com/61/36/S0263600.html|title=Bartleby.com: Great Books Online – Quotes, Poems, Novels, Classics and hundreds more|access-date=12 June 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420174106/http://www.bartleby.com/61/36/S0263600.html|archive-date=20 April 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.chambersharrap.co.uk/chambers/features/chref/chref.py/main?query=senior+citizen&title=21st|title=Chambersharrap.co.uk|website=Chambersharrap.co.uk|access-date=8 March 2022|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513021212/http://www.chambersharrap.co.uk/chambers/features/chref/chref.py/main?query=senior+citizen&title=21st|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=71747&dict=CALD |title=senior citizen Meaning in the Cambridge English Dictionary |website=Dictionary.cambridge.org |date=2016-03-30 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2009-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091225100322/http://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=71747&dict=CALD |url-status=dead |archivedate=2009-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091225100322/http://dictionary.cambridge.org/define.asp?key=71747&dict=CALD |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ অৰ্থ ব্যক্তিজন অৱসৰৰ উৰ্দ্ধ বয়সৰ হোৱাটো বুজায়, যিটো দেশ অনুসৰি ভিন্ন হয়। প্ৰতিশব্দসমূহৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ ইংৰাজীত বৃটিছ পেঞ্চনাৰ বা পেঞ্চনাৰ, আৰু আমেৰিকান ইংৰাজীত অৱসৰপ্ৰাপ্ত আৰু জ্যেষ্ঠ। কিছুমান অভিধানত ৬৫ বছৰৰ ওপৰৰ লোকৰ বাবে "জ্যেষ্ঠ নাগৰিক"ৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ldoceonline.com/dictionary/senior-citizen |title=senior citizen – Definition from Longman English Dictionary Online |website=Ldoceonline.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406171039/http://www.ldoceonline.com/dictionary/senior-citizen |url-status=live }}</ref> আইনী প্ৰেক্ষাপটত সংজ্ঞায়িত কৰিলে বয়োজ্যেষ্ঠ সকলৰ বাবে উপলব্ধ কিছুমান সুবিধাৰ বাবে কোন যোগ্য সেইটো নিৰ্ণয় কৰাত জ্যেষ্ঠ নাগৰিকক প্ৰায়ে আইনী বা নীতি সম্পৰ্কীয় কাৰণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এওঁলোকক "বৃদ্ধ ব্যক্তি", "বৃদ্ধ পেঞ্চনাৰ", বা "বৃদ্ধ" আদি পৰম্পৰাগত শব্দৰ পৰিৱৰ্তে সমাজত সৌজন্যতা দেখুৱাবলৈ "জ্যেষ্ঠ নাগৰিক"বা জ্যেষ্ঠ "ৰেংক"ৰ বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref>{{cite book|last1=Waughfield|first1=Claire G.|last2=Burckhalter|first2=Teresa S.|title=Mental health concepts|date=2002|publisher=Delmar/Thomson Learning|location=Clifton Park, NY|isbn=9780766838307|page=[https://archive.org/details/mentalhealthconc0000waug/page/64 64]|edition=5th|url=https://archive.org/details/mentalhealthconc0000waug|url-access=registration|access-date=4 April 2016|language=en}}</ref> এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত ১৯৩৮ চনত ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰৰ সময়ত উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.theseniortimes.com/richler.htm|title=The Senior Times Online|access-date=12 June 2016|archive-date=6 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306161123/http://www.theseniortimes.com/richler.htm|url-status=dead|archivedate=6 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306161123/http://www.theseniortimes.com/richler.htm|deadurl=yes}}</ref> বিখ্যাত কেৰিকেচাৰিষ্ট আল হিৰ্চফেল্ডে কেইবাবাৰো দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ পিতৃ আইজাক হিৰ্চফেল্ডে "জ্যেষ্ঠ নাগৰিক" শব্দটো উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=zIgT8dfbX1wC&q=al+hirschfeld+father+coined+senior+citizen&pg=PA10 | title=Hirschfeld: On Line | publisher=Applause Theatre & Cinema Books | page=10 | date=February 1, 2000| access-date=December 19, 2015| isbn=9781557833563 }}</ref><ref>{{cite AV media| people = Al Hirschfeld| title = The Line King: The Al Hirschfeld Story | medium = VHS| publisher = Cabin Fever Entertainment| date = 1996 }}</ref><ref>{{cite magazine | url=http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,417721,00.html | title=That Old Feeling: The Fun in Al Hirschfeld | magazine=Time | first=Richard | last=Corliss | date=January 29, 2003 | access-date=December 19, 2015 | archivedate=December 22, 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222163942/http://content.time.com/time/arts/article/0,8599,417721,00.html | deadurl=yes }}</ref> যোৱা দশকবোৰত আইন প্ৰণয়ন, বাণিজ্য আৰু সাধাৰণ ভাষণত ইয়াৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হৈছে । বিশেষকৈ কম আনুষ্ঠানিক প্ৰসংগত ইয়াক প্ৰায়ে "জ্যেষ্ঠ(সকল)" বুলি সংক্ষিপ্ত কৰা হয়, যিটো বিশেষণ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ===বয়সৰ অৰ্হতা=== ৬৫ বছৰ বয়সক বহুদিনৰ পৰাই বহু দেশত জ্যেষ্ঠ নাগৰিকত্বৰ মাপকাঠী হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে জাৰ্মানীত চেঞ্চেলৰ অট্টো ভন বিছমাৰ্কে পেঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ পৰা এই পৰম্পৰাৰ উৎপত্তি হৈছে । এই বয়সৰ মানদণ্ডই ক্ৰমান্বয়ে আন জাতিসমূহৰ মাজত গ্ৰহণযোগ্যতা লাভ কৰে আৰু তেতিয়াৰ পৰাই ই জনচেতনাত গভীৰভাৱে শিপাই গৈছে।<ref>{{Cite web |title=What Age is Considered Senior Citizen - MGFS |url=https://www.myguideforseniors.com/what-age-is-considered-senior-citizen/ |access-date=2023-06-21 |website=My Guide For Seniors |language=en-US |archivedate=2023-06-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621201825/https://www.myguideforseniors.com/what-age-is-considered-senior-citizen/ |deadurl=yes }}</ref> আমেৰিকাত বৰ্তমান অৱসৰৰ মানক বয়স ৬৬(ক্ৰমান্বয়ে ৬৭ বছৰলৈ বৃদ্ধি পায়)।<ref>{{cite web |url=http://www.ssa.gov/planners/retire/ageincrease.html |title=Retirement Age Calculator |website=Ssa.gov |date=2014-09-03 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417181217/https://www.ssa.gov/planners/retire/ageincrease.html |url-status=live }}</ref> এএআৰপিয়ে যি দম্পতীৰ এজন পত্নীৰ বয়স ৫০ বছৰ হৈছে, তেওঁলোকক যোগদান কৰাৰ অনুমতি দিয়ে, আনজন পত্নীৰ বয়স যিয়েই নহওক কিয়। কানাডাত ৬৫ বছৰ বয়সত বৃদ্ধাৱস্থাৰ নিৰাপত্তা(Old Age Security) পেঞ্চন <ref>{{cite web |url=http://www.servicecanada.gc.ca/eng/isp/oas/changes/index.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401232413/http://www.servicecanada.gc.ca/eng/isp/oas/changes/index.shtml |access-date=November 25, 2014 |archive-date=2012-04-01 |title=Changes to Old Age Security }}</ref> আৰু ৬০ বছৰ বয়সৰ পৰাই কানাডা পেঞ্চন পৰিকল্পনা (Canada Pension Plan)উপলব্ধ। ===ভাৰতত বাৰ্ধক্য=== ভাৰতীয় পুৰাতন সংস্কৃতিত বাৰ্ধক্যৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট বয়সৰ উল্লখ নাই। মানুহৰ জীৱনকালক চাৰিভাগত: ব্ৰহ্মচৰ্য, গাৰ্হস্থ্য, বানপ্ৰস্থ আৰু সন্যাস- চাৰিটা ভাগত ভগোৱা হৈছিল।<ref name="Chakkarath, Pradeep (2005), p. 39">Chakkarath, Pradeep (2005), pp. 31-54.</ref><ref name="Rama, p. 467">Rama, p. 467.</ref> অৱসৰৰ পৰ্যায়ত এজন ব্যক্তিয়ে ঘৰুৱা দায়িত্ব পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ হাতত অৰ্পণ কৰি পৰামৰ্শদাতাৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু লাহে লাহে সন্যাস গ্ৰহণ কৰি পৃথিৱীৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল।<ref>Ralph Tench and William Sun (2014), Communicating Corporate Social Responsibility: Perspectives and Practice, {{ISBN|978-1783507955}}, page 346</ref> বানপ্ৰস্থ পৰ্যায় আছিল অৰ্থ আৰু কাম (ধন, নিৰাপত্তা, আনন্দ আৰু কামনা)ৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া গৃহস্থী জীৱনৰ পৰা ''মোক্ষ'' (আধ্যাত্মিক মুক্তি)ৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া জীৱন পৰিৱৰ্তন এটা পৰ্যায়।<ref name=alnu>Albertina Nugteren (2005), Belief, Bounty, And Beauty: Rituals Around Sacred Trees in India, Brill Academic, {{ISBN|978-9004146013}}, pages 13–21</ref><ref name=saraoup>Saraswathi et al (2010), Reconceptualizing Lifespan Development through a Hindu Perspective, in Bridging Cultural and Developmental Approaches to Psychology (Editor: Lene Arnett Jensen), Oxford University Press, {{ISBN|978-0195383430}}, page 280-286</ref> আধুনিক ভাৰতত জ্যেষ্ঠ নাগৰিকৰ স্থান পায় ৬০ বছৰৰ পিছত। যদিও সেইসময়ত কোনো কোনো লোক বাৰ্ধক্যজনিত সমস্যাৰ পৰা মুক্ত থাকে, তথাপি তেওঁ বিধিমতে বাৰ্ধক্য পোৱা বুলি ধৰা হয়।{{cn}} ==লক্ষণ== বৃদ্ধ বয়ষত শূাৰীৰিক আৰু মানসিক দুয়োটা অৱস্থাৰে বিশেষ পৰিৱৰ্ত্তন হোৱা দেখা যায়।<ref>{{cite journal |pmid=1891555|year=1991|last1=Salokangas|first1=R. K.|title=Physical and mental health changes in retirement age|journal=Psychotherapy and Psychosomatics|volume=55|issue=2–4|pages=100–107|last2=Joukamaa|first2=M|doi=10.1159/000288415}}</ref> এই পৰিবৰ্তন বা বৃদ্ধাৱস্থাৰ লক্ষণ সমূহ একে কালক্ৰমিক বয়সৰ মানুহৰ গাত বিভিন্ন হাৰ আৰু ক্ৰমত দেখা দিয়ে।<ref name="posner">{{cite book |last1=Posner |first1=Richard A. |title=Aging and Old Age |date=1995 |publisher=University of Chicago Press |isbn=9780226675664}}</ref> সমকালীন বয়সৰ লোকৰ মাজত বাৰ্ধক্যৰ প্ৰভাৱ ভিন্ন ভিন্ন হ'ব পাৰে।<ref name="autogenerated2"/><ref>{{cite web |url=http://www.communities.qld.gov.au/resources/communityservices/seniors/publications/ageing-myth-reality.pdf |title=Ageing: Myth and Reality |access-date=January 15, 2024 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216170927/http://www.communities.qld.gov.au/resources/communityservices/seniors/publications/ageing-myth-reality.pdf |archive-date=December 16, 2013 |archivedate=December 16, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216170927/http://www.communities.qld.gov.au/resources/communityservices/seniors/publications/ageing-myth-reality.pdf |deadurl=yes }}</ref> বৃদ্ধাৱস্থাত শৰীৰ আৰু মন উভয়কে প্ৰভাৱিত কৰা এটা মৌলিক লক্ষণ হ'ল "আচৰণৰ লেহেমীয়াতা"। এই শব্দটোৱে বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে শাৰীৰিক আৰু মানসিক কাম-কাজত লেহেমীয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সম্পৰ্কে বৰ্ণনা কৰে।<ref>{{cite journal |doi=10.1146/annurev.ps.46.020195.001553|pmid=7872732|title=Aging and Speed of Behavior: Possible Consequences for Psychological Functioning|journal=Annual Review of Psychology|volume=46|pages=329–353|year=1995|last1=Birren|first1=J E|last2=Fisher|first2=L M}}</ref> কিন্তু বাফেলো বিশ্ববিদ্যালয় আৰু নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে বৃদ্ধসকল তেওঁলোকতকৈ কম বয়সীয়া সকলতকৈ অধিক সুখী।<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2015/04/24/health/old-people-happy/|title=Older people are happier than you. Why?|website=Edition.cnn.com|date=2015-04-24|access-date=2016-04-04|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205215/http://edition.cnn.com/2015/04/24/health/old-people-happy/|url-status=live}}</ref> ===বাৰ্ধক্যৰ শাৰীৰিক লক্ষণ=== *হাড় আৰু গাঁঠিৰ সমস্যা:হাড়বোৰ "পাতল আৰু সংকোচন"হেৱাৰ ফলত উচ্চতা কমি যাব পাৰে (৮০ বছৰ বয়সত প্ৰায় দু ইঞ্চি (৫ চে.মি.)), বহুতৰে কুঁজৰ ভংগীমা হ'ব পাৰে আৰু হাড় আৰু গাঁঠিৰ ৰোগ যেনে অষ্টিঅ'আৰ্থাইটিছ আৰু অষ্টিঅ'পৰ'ছিছৰ প্ৰতি অধিক সংবেদনশীল হ'ব পাৰে।<ref name="wahsa.org">{{cite web |url=http://wahsa.org/agingprocess.pdf |title=Archived copy |access-date=December 12, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030211939/http://wahsa.org/agingprocess.pdf |archive-date=October 30, 2014 |archivedate=October 30, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141030211939/http://wahsa.org/agingprocess.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref name="documbase1">{{cite web |url=http://www.documbase.com/The-Normal-Aging-Process.pdf |title=The Normal Aging Process |website=Documbase.com |date=2012-01-01 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2020-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805110828/https://www.documbase.com/The-Normal-Aging-Process.pdf |url-status=dead |archivedate=2020-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805110828/https://www.documbase.com/The-Normal-Aging-Process.pdf |deadurl=yes }}</ref> *দীৰ্ঘদিনীয়া ৰোগঃ কিছুমান বয়সস্থ লোক এক বা একাধিক দীৰ্ঘদিনীয়া ৰুগৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হয়। ২০০৭–২০০৯ চনত আমেৰিকাত বয়সস্থ লোকৰ মাজত সঘনাই দেখা দিয়া সমস্যাবোৰ আছিল অনিয়ন্ত্ৰিত উচ্চ ৰক্তচাপ (৩৪%), বাতবিষ (৫০%) আৰু হৃদৰোগ (৩২%)।<ref name="autogenerated3">{{cite web|url=http://www.aoa.gov/Aging_Statistics/Profile/2011/docs/2011profile.pdf|title=Administration on Aging<!-- Bot generated title -->|access-date=2014-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131010053036/http://www.aoa.gov/Aging_Statistics/Profile/2011/docs/2011profile.pdf|archive-date=2013-10-10|url-status=dead|archivedate=2013-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131010053036/http://www.aoa.gov/Aging_Statistics/Profile/2011/docs/2011profile.pdf|deadurl=yes}}</ref> *ক্ৰনিক ম্যুকাছ হাইপাৰছেক্ৰেচন (CMH), যাক "কাহ আৰু কফ ওলোৱা" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়,ই বৃদ্ধ লোকৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত এটা সাধাৰণ লক্ষণ।<ref>{{Cite journal|title=Determinants of prognosis of COPD in the elderly: mucus hypersecretion, infections, cardiovascular comorbidity &#124; European Respiratory Society |journal=European Respiratory Journal |volume=21 |pages=10s–14s |date=2003-05-01 |doi=10.1183/09031936.03.00403403 |last1=Pistelli |first1=R. |last2=Lange |first2=P. |last3=Miller |first3=D.L. |pmid=12762568 |doi-access=free }}</ref> *দাঁতৰ সমস্যা: বয়সস্থ লোকৰ লেলাৱতী কমকৈ ওলায় আৰু মুখৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলস্বৰূপে দাঁত ক্ষয় আৰু সংক্ৰমণৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite web |url=http://www.dummies.com/how-to/content/helping-your-elder-with-grooming-and-hygiene.html |title=Helping Your Elder with Grooming and Hygiene – For Dummies |website=Dummies.com |date=2008-11-07 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416121657/http://www.dummies.com/how-to/content/helping-your-elder-with-grooming-and-hygiene.html |url-status=live |archivedate=2016-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160416121657/http://www.dummies.com/how-to/content/helping-your-elder-with-grooming-and-hygiene.html |deadurl=yes }}</ref> *পাচনতন্ত্ৰৰ সমস্যা: প্ৰায় ৪০% বয়সস্থ লোকৰে পাচনতন্ত্ৰৰ বিকাৰ যেনে গিলিবলৈ অসুবিধা, পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে খাদ্য গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰা আৰু পুষ্টি শোষণ কৰিব নোৱাৰা, কোষ্ঠকাঠিন্য আৰু ৰক্তক্ষৰণ আদিৰ দ্বাৰা চিহ্নিত কৰা হয়। *শৰীৰৰ ওপৰৰ অংশত অনিয়ন্ত্ৰিত জোকাৰণি। বৃদ্ধসকলৰ ক্ষেত্ৰত ই অধিক দেখা যায় আৰু বয়সৰ লগে লগে লক্ষণসমূহ বেছি বেয়া হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.webmd.com/brain/essential-tremor-basics |title=Essential Tremor: Causes, Symptoms, Diagnosis, and Treatment |website=Webmd.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404113927/http://www.webmd.com/brain/essential-tremor-basics |url-status=live }}</ref> *চকুৰ দৃষ্টিশক্তিৰ অৱনতি: প্ৰেছবাইঅ’পিয়া ,চকুৰ ছানি পৰা আদি অসুবিধা।<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://www.apa.org/pi/aging/resources/guides/older.aspx|title=Older Adults' Health and Age-Related Changes|access-date=2013-12-12|archive-date=2013-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220072713/http://www.apa.org/pi/aging/resources/guides/older.aspx|url-status=live}}</ref><ref name=NIH2009>{{cite web|title=Facts About Cataract|url=https://www.nei.nih.gov/health/cataract/cataract_facts|access-date=14 August 2016|date=September 2015|archive-date=24 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150524095805/https://www.nei.nih.gov/health/cataract/cataract_facts|url-status=live}}</ref> *পিছলি পৰা: বৃদ্ধ লোকৰ আঘাত আৰু মৃত্যুৰ প্ৰধান কাৰণ হৈছে পিছলি পৰা।<ref>{{Cite web |date=2016-09-28 |title=Who Is At Risk for Falls? - American Bone Health |url=https://americanbonehealth.org/fall-prevention/who-is-at-risk-for-falls/ |access-date=2022-06-27 |website=americanbonehealth.org |language=en-US |archive-date=2023-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325061717/https://americanbonehealth.org/fall-prevention/who-is-at-risk-for-falls/ |url-status=live }}</ref> *খোজ কঢ়াৰ পৰিৱৰ্তন: ৭০ বছৰ বয়সৰ পিছত গতি খোজ কঢ়াৰ গতি লেহেমীয়া হয়।দুয়ো ভৰি মাটিত ৰখাৰ সময় ("ডাবল ষ্টেন্স") বৃদ্ধি পায়। বুঢ়া মানুহে কেতিয়াবা বৰফৰ ওপৰত সাৱধানে খোজ কাঢ়ি থকাৰ দৰে লৰচৰ কৰে।<ref>{{cite web |last=Judge |first=James O. |url=http://www.merckmanuals.com/professional/geriatrics/gait-disorders-in-the-elderly/gait-disorders-in-the-elderly |title=Gait Disorders in the Elderly – Geriatrics – Merck Manuals Professional Edition |website=Merckmanuals.com |date=2016-03-25 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325190146/http://www.merckmanuals.com/professional/geriatrics/gait-disorders-in-the-elderly/gait-disorders-in-the-elderly |url-status=live }}</ref> *চুলি সাধাৰণতে ধূসৰ আৰু পাতল হৈ পাৰে।<ref name="webmd.com">{{cite web |url=http://www.webmd.com/healthy-aging/tc/healthy-aging-normal-aging |title=Healthy, Normal Aging: Physical Changes in Seniors |website=Webmd.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402024903/http://www.webmd.com/healthy-aging/tc/healthy-aging-normal-aging |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal|title=Selected Disorders of Skin Appendages—Acne, Alopecia, Hyperhidrosis|first=Jay C.|last=Vary|date=1 November 2015|journal=Med. Clin. North Am.|volume=99|issue=6|pages=1195–1211|doi=10.1016/j.mcna.2015.07.003|pmid=26476248}}</ref> প্ৰায় ৫০ বছৰ বয়সত ইউৰোপৰ প্ৰায় ৫০% লোকৰ ৫০% চুলি ধূসৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=why-does-hair-turn-gray|title=Why does hair turn gray?|first=Laurence|last=Meyer|work=scientificamerican.com|access-date=2016-09-20|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114132915/http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=why-does-hair-turn-gray|url-status=live}}</ref> *মহিলাসকলে ৰজোনিবৃত্তিত প্ৰৱেশ কৰে। *শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱা: ৭৫ বছৰ বয়সলৈকে ৪৮% পুৰুষ আৰু ৩৭% মহিলাই যথেষ্ঠ শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱাই পেলায়।<ref name="Feder2015">{{cite journal |title=Prevalence of hearing loss among Canadians aged 20 to 79: Audiometric results from the 2012/2013 Canadian Health Measures Survey |year=2015 |last1=Feder |first1=K. |last2=Michaud |first2=D. |last3=Ramage-Morin |first3=P. |last4=McNamee |first4=J. |last5=Beauregard |first5=Y. |journal=Health Reports |volume=26 |issue=7 |pages=18–25 |pmid=26177043 }}</ref> *বৃদ্ধ বয়সত হৃদযন্ত্ৰৰ কাৰ্যক্ষমতা কমি যোৱাৰ ফলত ষ্টেমিনা কমি যায়। এথেৰ'স্কলেৰচিছে তেজৰ সোঁত সংকুচিত কৰিব পাৰে।<ref name="webmd.com"/><ref>{{cite web|url=https://www.nia.nih.gov/health/publication/heart-health#changes|title=Heart Health|first=National Institute on|last=Aging|date=12 July 2011|access-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160918090523/https://www.nia.nih.gov/health/publication/heart-health#changes|archive-date=18 September 2016|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=18 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160918090523/https://www.nia.nih.gov/health/publication/heart-health#changes|deadurl=yes}}</ref> *ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা কমি আহে (ইমিউন'চেনেচেন্স)।<ref>{{cite web |url=http://www.medscape.com/viewarticle/780507_2 |title=The Immune System in the Elderly |website=Medscape.com |access-date=2016-04-04 |archive-date=2013-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130619221724/http://www.medscape.com/viewarticle/780507_2 |url-status=live }}</ref> *হাওঁফাওঁৰ কাৰ্যক্ষমতা কমি যায়, কমকৈ প্ৰসাৰিত হোৱা হেতুকে, তেজত কম অক্সিজেন যোগান ধৰে।<ref name="wahsa.org"/><ref>{{Cite web|url=https://medlineplus.gov/ency/article/004011.htm|title=Aging changes in the lungs: MedlinePlus Medical Encyclopedia|website=Medlineplus.gov|access-date=8 March 2022|archive-date=7 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307200030/https://medlineplus.gov/ency/article/004011.htm|url-status=live}}</ref> *খোজ কঢ়াৰ ক্ষমতা কমি আহে বা একেবাৰে নাইকিয়া হয়। যাৰ বাবে গুৰুতৰ "সামাজিক, মানসিক আৰু শাৰীৰিক পৰিণতিয়ে দেখা দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://med.brown.edu/neurology/articles/jf13408.pdf|title=Department of Neurology – Department of Neurology|access-date=12 June 2016|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304185758/http://med.brown.edu/neurology/articles/jf13408.pdf|url-status=live|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304185758/http://med.brown.edu/neurology/articles/jf13408.pdf|deadurl=yes}}</ref> *বিষ: ২৫% জ্যেষ্ঠ লোকৰ দীৰ্ঘদিনীয়া বিষ থাকে, বয়সৰ লগে লগে বৃদ্ধি পায়, বেছিভাগ বিষ বাতজনিত, পেশী-কংকাল সম্পৰ্কীয় বা মাৰাত্মক।<ref>Singh A, Akkala S, Nayak M, Kotlo A, Poondla N, Raza S, Stankovich J, Antony B. Impact of Pain on Activities of Daily Living in Older Adults: A Cross-Sectional Analysis of Korean Longitudinal Study of Aging (KLoSA). ''Geriatrics (Basel)''. 2024;9(3):65. doi: [https://doi.org/10.3390/geriatrics9030065 10.3390/geriatrics9030065]. PMID: [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38804322/ 38804322]; PMCID: [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11130898/ PMC11130898].</ref> *পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে যৌন ক্ষমতা হ্ৰাস পায়।<ref>{{cite web |author=Todd B. Nippoldt, M.D. |date=2015-03-17 |title=Loss of sex drive in men: Natural with aging? |url=http://www.mayoclinic.com/health/loss-of-sex-drive/AN01431 |access-date=2016-04-04 |publisher=Mayo Clinic |archive-date=2013-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227203135/http://www.mayoclinic.com/health/loss-of-sex-drive/AN01431 |url-status=live }}</ref> *ছালৰ স্থিতিস্থাপকতা হেৰুৱাই পেলায় আৰু শুকান আৰু অধিক ৰেখাযুক্ত আৰু বলিৰেখাযুক্ত হয়।<ref name="webmd.com"/> *ঘাঁ ভাল হ’বলৈ বেছি সময় লাগে আৰু স্থায়ী দাগ পৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি। *টোপনিৰ সমস্যা আৰু দিনৰ ভাগত টোপনি অহাটোৱে আধাতকৈ অধিক জ্যেষ্ঠ লোকক প্ৰভাৱিত কৰে।<ref>Jana R. Cooke, MD, "Sleep Disorders in the Elderly", ''Psychiatric Times'' 25.4 (2008).</ref> *৮০ বছৰ বয়সত ৰুচিবোধ আধালৈকে কমি যায়। পুষ্টিত ব্যাঘাত হ'ব পাৰে।<ref name="wahsa.org" /><ref name="documbase1" /> *৮৫ বছৰৰ ওপৰত পিয়াহৰ অনুভৱ কমি যায়, যাৰ ফলত ৪১% বৃদ্ধ লোকে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে মদ্যপান নকৰে।<ref name="Volkert2005">{{cite journal|vauthors=Volkert D, Kreuel K, Stehle P | title=Fluid intake of community-living, independent elderly in Germany-a nationwide, representative study | journal=J Nutr Health Aging | year= 2005 | volume=9 | issue=5 | pages=305–309 | pmid=16222395 }}</ref> *বৃদ্ধ বয়সত প্ৰস্ৰাৱৰ অসংযমতা প্ৰায়ে দেখা যায়।<ref>{{cite journal |pmid=7039134|pmc=1273322|year=1981|last1=Ouslander|first1=J. G.|title=Urinary incontinence in the elderly|journal=The Western Journal of Medicine|volume=135|issue=6|pages=482–491}}</ref> *বাকতন্ত্ৰবোৰ দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু অধিক লাহে লাহে কম্পন কৰে। ইয়াৰ ফলত দুৰ্বল, উশাহ লোৱাৰ দৰে মাত, "বুঢ়াৰ মাত" হয়।<ref>{{cite web |author=The Body Odd |url=https://www.nbcnews.com/health/wavery-shaky-old-persons-voice-explained-1C8119298 |title=The wavery, shaky 'old person's voice,' explained |date=25 January 2013 |publisher=NBC News |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160324081029/http://www.nbcnews.com/health/wavery-shaky-old-persons-voice-explained-1C8119298 |url-status=live }}</ref> ===মানসিক লক্ষণ=== বাৰ্ধক্যৰ মানসিক চিনসমূহৰ ভিতৰত তলত দিয়াবোৰ অন্তৰ্ভুক্ত: *সন্মততা: বাৰ্ধক্যৰ মানসিক চাপৰ মাজতো বৃদ্ধাৱস্থাৰ লোকক বুজাবলৈ সাধাৰণতে "সৈমান" আৰু "গ্ৰহণ" শব্দ দুটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু কিছুমান মানুহৰ ক্ষেত্ৰত বাৰ্ধক্যৰ লগত অহা নিৰ্ভৰশীলতাই বহুতো ভিন্ন মৌলিক জীৱন কাৰ্য্যৰ বাবে আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱাৰ বাবে অযোগ্য আৰু মূল্যহীনতাৰ অনুভৱৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name="Berk"/> *বাৰ্ধক্যৰ লগে লগে সাৱধানতা নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰে। "ৰিস্ক লোৱা"ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায়ে এই বিদ্বেষমূলক কথাটোৰ উদ্ভৱ হয় যে, কম বয়সীয়া লোকতকৈ বয়সীয়াল লোকৰ লাভ কম আৰু হেৰুৱাবলগীয়া হয় বেছি।<ref name="posner"/> *মনৰ হতাশগ্ৰস্ততা<ref>Kennedy G.J. The epidemiology of late-life depression. In: Kennedy G. J, editor. ''Suicide and depression in late life: Critical issues in treatment, research and public policy''. New York: John Wiley and Sons; 1996. pp. 23–37.</ref> কক্স, এব্ৰামছন, ডেভাইন, আৰু হলন (২০১২)ৰ মতে, বাৰ্ধক্য পক্ষপাতিত্বৰ ফলত হোৱা হতাশাৰ বাবে এক বিপদজনক কাৰক। যেতিয়া কম বয়সীয়া লোকে বৃদ্ধসকলৰ প্ৰতি পক্ষপাতিত্ব কৰে আৰু তাৰ পিছত নিজেই বৃদ্ধ হৈ পৰে, তেতিয়া তেওঁলোকৰ বৃদ্ধ বিৰোধী পক্ষপাতিত্ব মনলৈ ঘূৰি আহে, যাৰ ফলত হতাশাৰ সৃষ্টি হয়। বয়সৰ ওপৰত অধিক নেতিবাচক কু-সংস্কাৰ থকা লোকসকলৰ বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে হতাশাৰ হাৰ অধিক হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref name="Cox et al. (2012)">{{cite journal |doi=10.1177/1745691612455204|title=Stereotypes, Prejudice, and Depression: The Integrated Perspective|journal=Perspectives on Psychological Science|volume=7|issue=5|pages=427–449|year=2012|last1=Cox|first1=W. T. L.|last2=Abramson|first2=L. Y.|last3=Devine|first3=P. G.|last4=Hollon|first4=S. D.|pmid=26168502|s2cid=1512121}}</ref>বৃদ্ধ বয়সৰ হতাশাৰ ফলত ৬৫ বছৰৰ ওপৰৰ জনসংখ্যাই আত্মহত্যাৰ হাৰ সৰ্বাধিক হয়।<ref name="Berk"/> *বৃদ্ধ বয়সত বিশেষকৈ দুৰ্বল লোকৰ মাজত অপৰাধৰ ভয়ে কেতিয়াবা বিত্তীয় বা স্বাস্থ্যৰ চিন্তাতকৈ অধিক গুৰুত্ব পায়। কম বয়সীয়া লোকতকৈ বৃদ্ধসকল কমকৈ অপৰাধৰ বলি হয় যদিও এনে ধৰনৰ ভয়ে শংকিত কৰে।.<ref name="Berk"/> *স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ ভয় বৃদ্ধি। *বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ অনুমান অনুসৰি ৬০+ বছৰ বয়সৰ প্ৰায় ১৫% লোক মানসিক বিকাৰগ্ৰস্ত।<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs381/en/ |title=WHO &#124; Mental health and older adults |website=Who.int |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406110838/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs381/en/ |url-status=live }}</ref> ১৫খন দেশত কৰা আন এটা সমীক্ষাত কোৱা হৈছে যে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ মানসিক বিকাৰে শাৰীৰিক সমস্যাতকৈ তেওঁলোকৰ দৈনন্দিন কাম-কাজত অধিক সমস্যা কৰে।<ref name="Berk"/> *মানসিক আৰু বৌদ্ধিক ক্ষমতা হ্ৰাস পায়:<ref>{{cite journal |doi=10.1016/j.neurobiolaging.2008.09.023|pmid=19231028|pmc=2683339|title=When does age-related cognitive decline begin?|journal=Neurobiology of Aging|volume=30|issue=4|pages=507–514|year=2009|last1=Salthouse|first1=Timothy A.}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xE69BAAAQBAJ|title=Behavior Genetics of Cognition Across the Lifespan|first1=Deborah|last1=Finkel|first2=Chandra A.|last2=Reynolds|year=2013|publisher=Springer Science & Business Media|via=Google Books|isbn=978-1461474470}}</ref> মগজুৰ তথ্য এনকোড, সংৰক্ষণ আৰু উদ্ধাৰৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে বৃদ্ধ বয়সত স্মৃতিশক্তি হেৰুৱাই পেলোৱাটো সাধাৰণ কথা। নতুন তথ্য শিকিবলৈ অধিক সময় লাগে।<ref>{{cite web |url=http://www.mayoclinic.com/health/memory-loss/HQ00094 |title=Memory loss: When to seek help |publisher=Mayo Clinic |date=2014-06-05 |access-date=2016-04-04 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108172958/http://www.mayoclinic.com/health/memory-loss/HQ00094 |url-status=live }}</ref> *বৃদ্ধ বয়সত ডিমেনচিয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ৬৫ বছৰ বয়সত প্ৰায় ১০%ৰ পৰা ৮৫ বছৰ বয়সত প্ৰায় ৫০%লৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="jacoby">{{cite book |last1=Jacoby |first1=Susan |title=Never Say Die: The Myth and Marketing of the New Old Age |date=2011 |publisher=Pantheon Books |isbn=9780307377944 |page=12 |edition=1st}}</ref> ডিমেনচিয়া ৰোগীৰ ৫০ৰ পৰা ৮০ শতাংশ এলঝেইমাৰ ৰোগ। *উন্মাদ আচৰণৰ ভিতৰত বিচৰণ, শাৰীৰিক আক্ৰমণাত্মকতা, মৌখিক বিস্ফোৰণ, হতাশা আৰু মনোবিকাৰ আদি থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/alzheimers-disease/DS00161 |title=Alzheimer's disease – Symptoms and causes |access-date=December 12, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213071824/http://www.mayoclinic.com/health/alzheimers-disease/DS00161 |archive-date=December 13, 2013 }}</ref> *জেদ ভাব: ৪০০ জনতকৈ অধিক জ্যেষ্ঠ লোকৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত "ৰুটিনৰ প্ৰতি পছন্দ" পোৱা গৈছে।<ref>George P. Moschis, ''Marketing to Older Consumers'' (Praeger, 1992), 102.</ref><ref>Martin S. Lindauer, ''Aging, Creativity, and Art'' (Springer, 2003), 55–56.</ref> ব্যাখ্যাসমূহৰ ভিতৰত বৃদ্ধ বয়সৰ প্ৰভাৱ "তৰল বুদ্ধিমত্তা" আৰু পুৰণিৰ "অধিক গভীৰভাৱে শিপাই যোৱা" পদ্ধতিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="posner"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰোগ]] [[শ্ৰেণী:সামাজিক নিৰ্মাণবাদ]] [[শ্ৰেণী:বাৰ্ধক্যবিদ্যা]] g927e7gnyvqfyx8u1buhmb95714o4rs 0 110072 611872 454577 2026-06-11T19:29:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611872 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =ভাঙন | image = Bhangan.jpg | image_size =160px | alt = | caption = ছবিখনৰ পোষ্টাৰ | director = মির্জা সাখাৱাৎ হোছেন | producer = | writer = | screenplay = | story = | based on = | narrator = | starring = ফজলুৰ ৰহমান বাবু<br /> মৌচুমী <br />প্রাণ ৰায় | music = | choreography = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime =১৩৫ মিনিট | country = [[বাংলাদেশ]] | language = [[বঙালী]] | budget = | gross = }} '''ভাঙন''' হৈছে ২০২২ চনত মুক্তি পোৱা এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ বঙালী ভাষাৰ নিৰ্মিত এখন [[বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ|বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ]]। <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-11-09|language=en|title=Don’t look for artistes’ scandals, let them work: Moushumi|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dont-look-artistes-scandals-let-them-work-moushumi-3164556|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web|language=en|title=ভাঙন ও দেশান্তর|url=https://www.ajkerpatrika.com/epaper/ajp7vxp47oyz1|accessdate=2024-12-08|work=www.ajkerpatrika.com}}</ref> পৰিচালক মিৰ্জা সাখাৱত হুছেইনৰ পৰিচালক। <ref>{{Cite web|last=Report|first=TBS|date=2022-10-09|language=en|title=Mousumi to return to the big screen after two-year hiatus|url=https://www.tbsnews.net/splash/mousumi-return-big-screen-after-two-year-hiatus-510638|accessdate=2024-12-08|work=The Business Standard}}</ref> ২০২০-২০২১ বিত্তীয় বৰ্ষত বাংলাদেশ চৰকাৰৰ পুঁজিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ছবিখন। <ref>{{Cite web|last=Sun|first=Daily|date=June 20, 2022|language=en|title=Actress Mousumi returns with ‘Bhangon’|url=https://www.daily-sun.com/post/627541|accessdate=2024-12-08|work=daily-sun|archivedate=2024-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241208141525/https://www.daily-sun.com/post/627541|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-06-20|language=en|title=Moushumi’s ‘Bhangon’ poster comes out|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/moushumis-bhangon-poster-comes-out-3052071|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Times|first=The Dhaka|date=2021-09-20|language=en-US|title=The Movie ‘ Bhangon’ Is About The Story Of Life|url=https://thedhakatimes.com/en/140922/life-story-movie-vangon/|accessdate=2024-12-08}}</ref> <ref>{{Cite web|language=en|title=ভাঙন ও দেশান্তর|url=https://www.ajkerpatrika.com/epaper/ajp7vxp47oyz1|accessdate=2024-12-08|work=www.ajkerpatrika.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Roman|first=Aminul Islam|date=2022-06-20|language=en-US|title=প্রকাশ্যে মৌসুমীর ‘ভাঙন’ {{!}} Businessbangladesh.com.bd|url=https://businessbangladesh.com.bd/article/262840|accessdate=2024-12-08|work=Business Bangladesh {{!}} is the Most Popular Bangla Newspaper in Bangladesh}}</ref> ফজলুৰ ৰহমান বাবু, মৌচুমী, প্ৰাণ ৰায়, ৰছেদা চৌধুৰী, মিৰ্জা আফ্ৰিদা আৰু মিৰ্জা আফ্ৰিদাই ইয়াত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে। <ref>{{Cite web|last=রিপোর্টার|first=স্টাফ|date=অক্টোবর ১৫, ২০২১|language=bn|title=‘ভাঙ্গন’ সিনেমায় তারা|url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/607147|accessdate=2024-12-07|work=[[দৈনিক জনকণ্ঠ]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=প্রতিবেদক|first=বিনোদন|date=অক্টোবর ১৬, ২০২২|title=প্রেমে মশগুল মৌসুমী, প্রকাশ্যে ‘ভাঙন’!|url=https://www.risingbd.com/amp/entertainment/news/476664|accessdate=2024-12-09|work=risingbd.com}}</ref> ২০২২ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত বাংলাদেশৰ ছবিগৃহত ভাঙনে মুক্তি পাইছিল। <ref>{{Cite web|date=2021-10-15|language=en|title=আপাতত শেষ হলো ‘ভাঙ্গন’|url=https://www.amarsangbad.com/print-entertainment/news-200416|accessdate=2024-12-08|work=amarsangbad.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=bdnews24.com|language=en|title=জন্মদিনে জোড়া সুখবর দিলেন মৌসুমী|url=https://bangla.bdnews24.com/glitz/8nldetopyl|accessdate=2024-12-08|work=জন্মদিনে জোড়া সুখবর দিলেন মৌসুমী}}</ref> <ref>{{Cite web|last=প্রতিবেদক|first=বিনোদন|date=নভেম্বর ৬, ২০২২|language=bn|title=মৌসুমী-বাবুর ‘ভাঙন’ মুক্তি পাচ্ছে ১১ নভেম্বর|url=https://bangla.dhakatribune.com/entertainment/50959/%E0%A6%AE%E0%A7%8C%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%80-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E2%80%98%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%A8%E2%80%99-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A7%A7%E0%A7%A7-%E0%A6%A8%E0%A6%AD%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%B0|accessdate=2024-12-07|work=[[ঢাকা ট্রিবিউন]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-11-09|language=en|title=Don’t look for artistes’ scandals, let them work: Moushumi|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dont-look-artistes-scandals-let-them-work-moushumi-3164556|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> == তথ্যসূত্র == {{Reflist}} {{অসম্পূৰ্ণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰ]] ofamwpq2civ309up4rbn0dsxlbyt79u 611873 611872 2026-06-11T19:30:00Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 611873 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =ভাঙন | image = Bhangan.jpg | image_size =160px | alt = | caption = ছবিখনৰ পোষ্টাৰ | director = মির্জা সাখাৱাৎ হোছেন | producer = | writer = | screenplay = | story = | based on = | narrator = | starring = ফজলুৰ ৰহমান বাবু<br /> মৌচুমী <br />প্রাণ ৰায় | music = | choreography = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = | runtime =১৩৫ মিনিট | country = [[বাংলাদেশ]] | language = [[বঙালী]] | budget = | gross = }} '''ভাঙন''' হৈছে ২০২২ চনত মুক্তি পোৱা এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ বঙালী ভাষাৰ নিৰ্মিত এখন [[বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ|বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ]]। <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-11-09|language=en|title=Don’t look for artistes’ scandals, let them work: Moushumi|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dont-look-artistes-scandals-let-them-work-moushumi-3164556|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web|language=en|title=ভাঙন ও দেশান্তর|url=https://www.ajkerpatrika.com/epaper/ajp7vxp47oyz1|accessdate=2024-12-08|work=www.ajkerpatrika.com}}</ref> পৰিচালক মিৰ্জা সাখাৱত হুছেইনৰ পৰিচালক। <ref>{{Cite web|last=Report|first=TBS|date=2022-10-09|language=en|title=Mousumi to return to the big screen after two-year hiatus|url=https://www.tbsnews.net/splash/mousumi-return-big-screen-after-two-year-hiatus-510638|accessdate=2024-12-08|work=The Business Standard}}</ref> ২০২০-২০২১ বিত্তীয় বৰ্ষত বাংলাদেশ চৰকাৰৰ পুঁজিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ছবিখন। <ref>{{Cite web|last=Sun|first=Daily|date=June 20, 2022|language=en|title=Actress Mousumi returns with ‘Bhangon’|url=https://www.daily-sun.com/post/627541|accessdate=2024-12-08|work=daily-sun|archivedate=2024-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241208141525/https://www.daily-sun.com/post/627541|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-06-20|language=en|title=Moushumi’s ‘Bhangon’ poster comes out|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/moushumis-bhangon-poster-comes-out-3052071|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Times|first=The Dhaka|date=2021-09-20|language=en-US|title=The Movie ‘ Bhangon’ Is About The Story Of Life|url=https://thedhakatimes.com/en/140922/life-story-movie-vangon/|accessdate=2024-12-08}}</ref> <ref>{{Cite web|language=en|title=ভাঙন ও দেশান্তর|url=https://www.ajkerpatrika.com/epaper/ajp7vxp47oyz1|accessdate=2024-12-08|work=www.ajkerpatrika.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Roman|first=Aminul Islam|date=2022-06-20|language=en-US|title=প্রকাশ্যে মৌসুমীর ‘ভাঙন’ {{!}} Businessbangladesh.com.bd|url=https://businessbangladesh.com.bd/article/262840|accessdate=2024-12-08|work=Business Bangladesh {{!}} is the Most Popular Bangla Newspaper in Bangladesh}}</ref> ফজলুৰ ৰহমান বাবু, মৌচুমী, প্ৰাণ ৰায়, ৰছেদা চৌধুৰী, মিৰ্জা আফ্ৰিদা আৰু মিৰ্জা আফ্ৰিদাই ইয়াত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে। <ref>{{Cite web|last=রিপোর্টার|first=স্টাফ|date=অক্টোবর ১৫, ২০২১|language=bn|title=‘ভাঙ্গন’ সিনেমায় তারা|url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/607147|accessdate=2024-12-07|work=[[দৈনিক জনকণ্ঠ]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=প্রতিবেদক|first=বিনোদন|date=অক্টোবর ১৬, ২০২২|title=প্রেমে মশগুল মৌসুমী, প্রকাশ্যে ‘ভাঙন’!|url=https://www.risingbd.com/entertainment/news/476664|accessdate=2024-12-09|work=risingbd.com}}</ref> ২০২২ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত বাংলাদেশৰ ছবিগৃহত ভাঙনে মুক্তি পাইছিল। <ref>{{Cite web|date=2021-10-15|language=en|title=আপাতত শেষ হলো ‘ভাঙ্গন’|url=https://www.amarsangbad.com/print-entertainment/news-200416|accessdate=2024-12-08|work=amarsangbad.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=bdnews24.com|language=en|title=জন্মদিনে জোড়া সুখবর দিলেন মৌসুমী|url=https://bangla.bdnews24.com/glitz/8nldetopyl|accessdate=2024-12-08|work=জন্মদিনে জোড়া সুখবর দিলেন মৌসুমী}}</ref> <ref>{{Cite web|last=প্রতিবেদক|first=বিনোদন|date=নভেম্বর ৬, ২০২২|language=bn|title=মৌসুমী-বাবুর ‘ভাঙন’ মুক্তি পাচ্ছে ১১ নভেম্বর|url=https://bangla.dhakatribune.com/entertainment/50959/%E0%A6%AE%E0%A7%8C%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%80-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E2%80%98%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%A8%E2%80%99-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A7%A7%E0%A7%A7-%E0%A6%A8%E0%A6%AD%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%B0|accessdate=2024-12-07|work=[[ঢাকা ট্রিবিউন]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Arts & Entertainment Desk|date=2022-11-09|language=en|title=Don’t look for artistes’ scandals, let them work: Moushumi|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dont-look-artistes-scandals-let-them-work-moushumi-3164556|accessdate=2024-12-08|work=The Daily Star}}</ref> == তথ্যসূত্র == {{Reflist}} {{অসম্পূৰ্ণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰ]] 3g940k8s94266kicwbg2f34col93etv 0 126965 611849 555122 2026-06-11T13:26:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611849 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = ভাষা আন্দোলন দিৱস |type = জাতীয় |longtype = |image = Shaheed Minar.JPG |caption = ১৯৫২ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত হোৱা প্ৰতিবাদৰ সময়ত প্ৰাণ হেৰুওৱা লোকসকলক স্মৰণ কৰা হৈছে; শ্বহীদ মিনাৰ, স্মৃতিসৌধ। |official_name = শ্বহীদ দিৱস |nickname = ভাষা আন্দোলন দিৱস<br />একুশে ফেব্ৰুৱাৰী |duration = এদিনীয়া |frequency = বছৰেকীয়া |observedby = [[বাংলাদেশ]] আৰু পৃথিৱীৰ বাংলাভাষী লোক |date = ২১ ফেব্ৰুৱাৰী |firsttime = ১৯৫৫<ref name="Islam1994" /> |celebrations = পতাকা উত্তোলন, পেৰেড, দেশপ্ৰেমমূলক গীত গোৱা, "আমাৰ ভাইৰ ৰক্তে ৰাঙানো", বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাষণ, মনোৰঞ্জন আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান। |observances = |relatedto = [[International Mother Language Day]] }} বাংলাদেশৰ '''ভাষা আন্দোলন দিৱস''' ({{lang-en| Bhāṣā Āndōlôn Dibôs }}), যাক আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাষা শ্বহীদ দিৱস ({{lang-en|Śôhīd Dibôs}}) বুলি কোৱা হয়, প্ৰতি বছৰে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলা ভাষা আন্দোলন আৰু ইয়াৰ শ্বহীদসকলক স্মৰণ কৰা বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৰণ দিৱস। এই দিনটোতে ৰাইজে শ্বহীদ মিনাৰলৈ গৈ আন্দোলনৰ শ্বহীদসকলক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ লগতে বাংলা ভাষাক বাংলাদেশৰ ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ কৰিবলৈ নানা অনুষ্ঠান আৰু আলোচনা-চক্ৰ আদিৰ ব্যৱস্থা কৰে। ==পটভূমি== ১৯৪৭ চনত ভাৰত বিভাজনৰ পিছত, পূৰ্ব বংগৰ বাংলাভাষী লোক, ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানৰ অসংলগ্ন পূব অংশ, নতুনকৈ গঠন হোৱা ''ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তান''ৰ ৬.৯ কোটি জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ৪৪ নিযুত লোক আছিল।<ref name="Banglapedia">{{cite book |last=Al Helal |first=Bashir |year=2012 |chapter=Language Movement |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Language_Movement |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307033428/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Language_Movement |archive-date=7 March 2016 |access-date=9 November 2025 |archivedate=25 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225042957/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Language_Movement }}</ref> পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন চৰকাৰ, অসামৰিক সেৱা আৰু সামৰিক বাহিনীত অৱশ্যে ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানৰ পশ্চিম শাখাৰ কৰ্মীৰ আধিপত্য আছিল।<ref name=JSToldenburg>{{cite journal |last=Oldenburg |first=Philip |date=August 1985 |title='A Place Insufficiently Imagined': Language, Belief, and the Pakistan Crisis of 1971 |journal=The Journal of Asian Studies |volume=44 |issue=4 |pages=711–733 |issn=0021-9118 |doi=10.2307/2056443 |jstor=2056443 |s2cid=145152852 |doi-access=free}}</ref> ১৯৪৭ চনত কৰাচীত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা সন্মিলনত উৰ্দু ভাষাক একমাত্ৰ ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে আৰু সংবাদ মাধ্যম আৰু বিদ্যালয়ত ইয়াৰ একচেটিয়া ব্যৱহাৰৰ পোষকতা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |newspaper=Morning News |date=7 December 1947}}</ref><ref>{{Cite news |newspaper=[[The Azad]] (a daily newspaper) |language=bn |publisher=Abul Kalam Shamsuddin, Dhaka |date=11 December 1948}}</ref> লগে লগে বিৰোধিতা আৰু প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। বঙালী ইছলামিক সাংস্কৃতিক সংগঠন তামাদ্দুন মাজলিছৰ সম্পাদক আবুল কাচেমৰ নেতৃত্বত ঢাকাৰপৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে একত্ৰিত হয়। এই বৈঠকত বাংলা ভাষাক ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানৰ চৰকাৰী ভাষা হিচাপে আৰু পূৰ্ব বংগত শিক্ষাৰ মাধ্যম হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ দাবী তোলা হৈছিল।<ref name="umarharv1">{{Cite book |last=Umar |first=Badruddin |year=1979 |script-title=bn:পূর্ব বাংলার ভাষা আন্দোলন ও তাতকালীন রজনীতি |title=Purbo-Banglar Bhasha Andolon O Totkalin Rajniti |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.265835/page/n53/mode/1up |location=Dhaka |publisher=Agamee Prakashani |language=bn |page=35}}</ref> কিন্তু পাকিস্তান লোকসেৱা আয়োগে অনুমোদিত বিষয়ৰ তালিকাৰপৰা বাংলা ভাষাক আঁতৰাই দিলে, লগতে মুদ্ৰা নোট আৰু ডাকটিকটৰপৰাও আঁতৰাই পেলালে। কেন্দ্ৰীয় শিক্ষামন্ত্ৰী ফজলুৰ ৰহমানে উৰ্দুক ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানৰ একমাত্ৰ ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যাপক প্ৰস্তুতি চলাইছিল।<ref>{{cite book |last=Al Helal |first=Bashir |author-link=Bashir Al Helal |date=2003 |title=Bhasa Andolaner Itihas |trans-title=History of the Language Movement |language=bn |location=Dhaka |publisher=[[Agamee Prakashani]] |pages=227–228 |isbn=984-401-523-5}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভ বিয়পি পৰে আৰু ১৯৪৭ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদত বৃহৎসংখ্যক বাংলা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে বাংলা ভাষাক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আনুষ্ঠানিকভাৱে দাবী জনায়। তেওঁলোকৰ দাবীক জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ নিবলৈ বাঙালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঢাকাত শোভাযাত্ৰা আৰু ৰেলীৰ আয়োজন কৰে। ভাষা আন্দোলনে পূৰ্ব বংগৰ (পিছলৈ পূব পাকিস্তান, জনসাধাৰণক পাকিস্তানৰ বাকী অংশ (পৰৱৰ্তী পাকিস্তান)ৰপৰা পৃথক এক সুকীয়া জাতীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite news |url=https://www.daily-sun.com/post/293072/University-of-Dhaka-Language-Movement-and-Birth-of-a-Nation- |title=University of Dhaka, Language Movement and Birth of a Nation |work=Daily Sun |language=en |access-date=20 January 2020 |archive-date=21 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221195049/https://www.daily-sun.com/post/293072/University-of-Dhaka-Language-Movement-and-Birth-of-a-Nation- |url-status=live |archivedate=21 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221195049/https://www.daily-sun.com/post/293072/University-of-Dhaka-Language-Movement-and-Birth-of-a-Nation- |deadurl=yes }}</ref>)) ==প্ৰতিবাদ== [[Image:1952_Bengali_Language_movement.jpg|thumb|250px|১৯৫২ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত ঢাকা চহৰত প্ৰতিবাদী সমদল]] ১৯৫২ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পুৱা ৯ বজাত দণ্ডবিধিৰ ১৪৪ নং ধাৰা অৱমাননা কৰি ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে গোট খাবলৈ আৰম্ভ কৰে। সশস্ত্ৰ আৰক্ষীয়ে কেম্পাছ ঘেৰাও কৰাৰ সময়তে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য আৰু অন্যান্য বিষয়াসকল উপস্থিত থাকে। এঘাৰ বাজি এক চতুৰ্থাংশ সময়লৈকে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গেটত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে গোট খাই আৰক্ষীৰ লাইন ভাঙিবলৈ চেষ্টা কৰে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক সতৰ্ক কৰি দিবলৈ আৰক্ষীয়ে গেটৰফালে কন্দুৱা গেছৰ গুলী চলায়।<ref name="Banglapedia"/> ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা অংশই ঢাকা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত দৌৰি যোৱাৰ বিপৰীতে আন কিছুমানে আৰক্ষীয়ে ঘেৰি ৰখা বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰফালে ৰেলী কৰে। উপাচাৰ্যগৰাকীয়ে আৰক্ষীক গুলীচালনা বন্ধ কৰিবলৈ কয় আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অঞ্চল এৰি যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। অৱশ্যে ১৪৪ ধাৰা উলংঘা কৰাৰ অভিযোগত আৰক্ষীয়ে কেইবাগৰাকীও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। গ্ৰেপ্তাৰত ক্ষুব্ধ হৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে পূব বংগ বিধানসভাৰ আশে-পাশে মিলিত হৈ বিধায়কসকলৰ বাট বন্ধ কৰি দিয়ে, বিধানসভাত নিজৰ জোৰ দাখিল কৰিবলৈ কয়। যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা দলে অট্টালিকাটোত ধুমুহাৰ দৰে প্ৰৱেশ কৰিব বিচাৰিছিল, তেতিয়া আৰক্ষীয়ে গুলীচালনা কৰি আব্দুছ চালাম, ৰফিক উদ্দিন আহমেদ, আবুল বৰকত আৰু আব্দুল জব্বৰকে ধৰি কেইবাজনো ছাত্ৰক হত্যা কৰে।<ref name="Banglapedia"/><ref>{{cite news |title=Dhaka Medical College Hostel Prangone Chatro Shomabesher Upor Policer Guliborshon. Bishwabidyalayer Tinjon Chatroshoho Char Bekti Nihoto O Shotero Bekti Ahoto |language=bn |work=The Azad |date=21 February 1952}}</ref> হত্যাকাণ্ডৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ লগে লগে সমগ্ৰ চহৰখনতে বিশৃংখলতাৰ সৃষ্টি হয়। দোকান, কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা পৰিবহণ বন্ধ কৰি সাধাৰণ ধৰ্মঘট আৰম্ভ হয়।<ref name=UStudies>{{cite book |editor=James Heitzman |editor2=Robert Worden |url=http://countrystudies.us/bangladesh/ |title=Bangladesh: A Country Study |access-date=16 June 2007 |chapter=Pakistan Period (1947–71) |chapter-url=http://countrystudies.us/bangladesh/14.htm |publisher=Government Printing Office, Country Studies US |year=1989 |isbn=0-16-017720-0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110622211513/http://countrystudies.us/bangladesh/21.htm |archive-date=22 June 2011}}</ref> বিধানসভাত মনোৰঞ্জন ধৰ, বসন্তকুমাৰ দাস, ছামছুদ্দিন আহমেদ আৰু ধীৰেন্দ্ৰনাথ দত্তকে ধৰি ছয়জন বিধায়কে মুখ্যমন্ত্ৰী নুৰুল আমিনে চিকিৎসালয়ত থকা আহত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শোকৰ চিন হিচাপে বিধানসভা স্থগিত ৰাখিবলৈ অনুৰোধ জনায়।<ref name=bashir377393>{{cite book |last=Al Helal |first=Bashir |author-link=Bashir Al Helal |date=2003 |title=Bhasa Andolaner Itihas |trans-title=History of the Language Movement |language=bn |location=Dhaka |publisher=[[Agamee Prakashani]] |pages=377–393 |isbn=984-401-523-5}}</ref> এই প্ৰস্তাৱ মৌলানা আব্দূৰ ৰছিদ তাৰকাবাগিছ, শ্বোৰফুদ্দিন আহমেদ, ছামছুদ্দিন আহমেদ খোণ্ডোকাৰ আৰু মচিহুদ্দিন আহমেদকে ধৰি কোষাগাৰ বিচাৰপীঠৰ কিছুমান সদস্যই সমৰ্থন কৰে।<ref name=bashir377393/> অৱশ্যে নুৰুল আমিনে এই অনুৰোধ নাকচ কৰে।<ref name="Banglapedia"/><ref name=bashir377393/> ==প্ৰভাৱ== ===সাংবিধানিক সংস্কাৰ=== ১৯৫৪ চনৰ ৭ মে’ত সংবিধানসভাই মুছলীম লীগৰ সহযোগত বাংলাক চৰকাৰী মৰ্যাদা প্ৰদানৰ সংকল্প লয়। ১৯৫৬ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলা ভাষাক পাকিস্তানৰ দ্বিতীয় চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয় আৰু পাকিস্তানৰ সংবিধানৰ ২১৪(১) অনুচ্ছেদ সংশোধন কৰি "পাকিস্তানৰ ৰাজ্যিক ভাষা উৰ্দু আৰু বাংলা হ’ব" বুলি উল্লেখ কৰা হয়। কিন্তু আয়ুব খানে গঠন কৰা সামৰিক চৰকাৰে উৰ্দুক একমাত্ৰ জাতীয় ভাষা হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। ১৯৫৯ চনৰ ৬ জানুৱাৰীত সামৰিক শাসন ব্যৱস্থাই আনুষ্ঠানিক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰি ১৯৫৬ চনৰ সংবিধানৰ দুটা ৰাজ্যিক ভাষাৰ নীতিক সমৰ্থন কৰাৰ আনুষ্ঠানিক স্থিতি পুনৰ স্থাপন কৰে।<ref name="lambert">{{cite journal |last=Lambert |first=Richard D. |title=Factors in Bengali Regionalism in Pakistan |journal=Far Eastern Survey |volume=28 |issue=4 |date=April 1959 |issn=0362-8949 |pages=49–58 |doi=10.2307/3024111 |jstor=3024111}}</ref> ===বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা=== যদিও ১৯৫৬ চনৰ ভিতৰত চৰকাৰী ভাষাৰ প্ৰশ্নটো নিষ্পত্তি হৈছিল, তথাপিও আয়ুব খানৰ সামৰিক শাসন ব্যৱস্থাই পূব পাকিস্তানৰ মূল্যত পশ্চিম পাকিস্তানৰ স্বাৰ্থক প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ৰাষ্ট্ৰীয় জনসংখ্যাৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ হোৱাৰ পিছতো পূব পাকিস্তানীসকলে অসামৰিক আৰু সামৰিক সেৱাত অপ্ৰতিনিধিত্বশীল হৈ থাকিল আৰু ৰাজ্যিক পুঁজি আৰু চৰকাৰী সহায়ৰ মাত্ৰ সামান্য অংশহে লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল নৱজাত ৰাজ্যখনত প্ৰতিনিধিত্বমূলক চৰকাৰৰ অভাৱ। মূলতঃ আঞ্চলিক অৰ্থনৈতিক ভাৰসাম্যহীনতাৰ বাবেই অংশগত বিভাজন বৃদ্ধি পালে, আৰু বাঙালী জনগোষ্ঠীয় জাতীয়তাবাদী আৱামী লীগৰ প্ৰতি সমৰ্থন বৃদ্ধি পালে, যিয়ে বৃহত্তৰ প্ৰাদেশিক স্বায়ত্তশাসনৰ বাবে ৬ দফীয়া আন্দোলনৰ আমন্ত্ৰণ জনায়। এটা দাবী আছিল পূব পাকিস্তানক বাংলাদেশ (বংগৰ ভূমি/দেশ) বুলি কোৱা হওক, যাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত বাংলাদেশ মুক্তি যুদ্ধৰ সূচনা হয়।<ref name=JSToldenburg/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ইতিহাস]] itqotju5fn0r6h3f6zv00w4s7l239xk 0 129012 611850 609086 2026-06-11T13:29:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611850 wikitext text/x-wiki {{Short description|National holiday in Bangladesh}} {{Infobox holiday | holiday_name = স্বাধীনতা দিৱস | type = ৰাষ্ট্ৰীয় | image = Flag of Bangladesh (1971).svg | caption = স্বাধীন বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা। (পিছত সলনি কৰা হৈছে) | official_name = স্বাধীনতা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস | duration = এদিনীয়া | frequency = বছৰেকীয়া | observedby = বাংলাদেশ | longtype = জাতীয় বন্ধ | month = মাৰ্চ | date = ২৬ মাৰ্চ | scheduling = পৰৱৰ্তী বছৰৰ একেই দিনত | celebrations = পতাকা উত্তোলন, পেৰেড, বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান, দেশপ্ৰেমমূলক গীত আৰু জাতীয় সংগীত গোৱা, ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাষণ, মনোৰঞ্জন আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান। | alt = The first flag of Bangladesh | firsttime = {{start date and age|df=yes|p=y|1972|03|26}} }} [[File:3. স্বাধীনতা স্তম্ভ.jpg|thumb|[[ঢাকা]]ত থকা স্বাধীনতা স্তম্ভ ]] '''স্বাধীনতা দিৱস''', ({{lang-en|Independence Day (Bangladesh}}) আনুষ্ঠানিকভাৱে ২৬ মাৰ্চ তাৰিখটো [[বাংলাদেশ]]ত স্বাধীনতা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয়। আঘা মহম্মদ ইয়াহ্যা খানৰ অপাৰেচন চাৰ্চলাইটৰ (Operation Searchlight) পিছত ১৯৭১ চনৰ ২৬ মাৰ্চৰ পুৱাৰ ভাগত পাকিস্তানে পৰাজয় বৰণ কৰে আৰু বাংলাদেশৰ নামৰে এখন নতুন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ ঘোষণা কৰা হয়। এই দিনটোকে বাংলাদেশৰ চৰকাৰ আৰু জনগণে [[স্বাধীনতা দিৱস]] হিচাপে পালন কৰি আহিছে। ==পটভূমি== ১৯৭০ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি য়াহ্যা খানৰ সামৰিক চৰকাৰৰ অধীনত অনুষ্ঠিত হোৱা পাকিস্তানৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত আৱামি লীগে—শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ নেতৃত্বত—পূব পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু প্ৰাদেশিক দুয়োখন বিধানসভাতে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে।  জুলফিকাৰ আলী ভুট্টোৱে য়াহ্যা খানৰ সৈতে ষড়যন্ত্ৰ কৰি শ্বেখ মুজিবৰ হাতত ক্ষমতা গতাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰি তেওঁলোকৰ স্থিতি সলনি কৰে।<ref>{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangladesh_Awami_League|title=Bangladesh Awami League|website=[[Banglapedia]]|language=en|access-date=16 April 2017|archive-date=7 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307034056/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangladesh_Awami_League|url-status=live}}</ref>১৯৭০ চনত বাংলাদেশত হোৱা ভোলা ঘূৰ্ণীবতাহত ( Bhola Cyclone) ৫ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল যদিও পাকিস্তান চৰকাৰে দিয়া দুৰ্বল সঁহাৰিৰ বাবে পূৰ্বে ব্ৰিটিছ ৰাজৰ বিৰুদ্ধে একাধিক বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব দিয়া বিশিষ্ট ৰাজনৈতিক ব্যক্তি আব্দুল হামিদ খান ভাষানীয়ে ১৯৭০ চনৰ ২৩ নৱেম্বৰত পূব পাকিস্তানৰ এক বৃহৎ ৰাজহুৱা সমাৱেশত পূব পাকিস্তানৰ স্বাধীনতা ঘোষণা কৰিছিল আৰু তেওঁ আছিল পূব-পাকিস্তানৰ স্বাধীনতা ঘোষণা প্ৰথমজন বাঙালী ব্যক্তি যদিও সেয়া আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত নহ'ল ।<ref>{{cite web | title=Maulana Bhashani was the first to declare 'Independence' of East Pakistan - Sindh Courier | date=29 September 2022 | url=https://sindhcourier.com/maulana-bhashani-was-the-first-to-declare-independence-of-east-pakistan/ }}</ref><ref>https://www.daily-sun.com/post/780477#:~:text=On%20that%20fateful%20day%2C%20Bhashani,government%20based%20in%20West%20Pakistan {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260112041606/https://www.daily-sun.com/post/780477#:~:text=On%20that%20fateful%20day%2C%20Bhashani,government%20based%20in%20West%20Pakistan |date=2026-01-12 }}.</ref> দুয়োপক্ষৰ মাজত আলোচনা আৰম্ভ হয় যদিও আগৰতলা ষড়যন্ত্ৰমূলক গোচৰৰ বাবে শাসকীয় পশ্চিম পাকিস্তানৰ নেতৃত্বই শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানক বিশ্বাস কৰা নাছিল। যেতিয়া পশ্চিম পাকিস্তান চৰকাৰে দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ নহ’ব বুলি স্পষ্ট হৈ পৰিল, তেতিয়া বহু পূব-পাকিস্তানৰ বাংলাভাষী মুছলমান আৰু হিন্দুৱে স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰিলে। ১৯৭১ চনৰ ৭ মাৰ্চত শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানে ৰামনা ৰেচকোৰ্চত এটি বিখ্যাত ভাষণ দিয়ে, য'ত তেওঁ অসহযোগ আন্দোলনৰ আহ্বান জনায়।<ref name=":0">{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Declaration_of_Independence|title=Declaration of Independence|website=[[Banglapedia]]|language=en|access-date=16 April 2017|archive-date=12 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312151422/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Declaration_of_Independence|url-status=live}}</ref> পাকিস্তান চৰকাৰী কতৃপক্ষই বিশেষকৈ পশ্চিম পাকিস্তানী জোৱান সকলে বাংলা সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ বিষয়া,এন.চি.অ. আৰু কিছুমান বিশেষ তালিকাভুক্ত কৰ্মীক গোটাই লৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ বলপূৰ্বকভাৱে নিৰুদ্দেশ কৰা লোকৰ সংখ্যা বাঢ়ি গৈছিল। ২৫ মাৰ্চৰ নিশা পাকিস্তান সেনাই অপাৰেচন চাৰ্চলাইট আৰম্ভ কৰে,<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/law-our-rights/the-emergence-bangladesh-1378975|title=The emergence of Bangladesh|date=21 March 2017|work=The Daily Star|access-date=16 April 2017|language=en|archive-date=17 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417070912/http://www.thedailystar.net/law-our-rights/the-emergence-bangladesh-1378975|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হৈ পৰে যে পশ্চিম পাকিস্তান শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ নেতৃত্বত আৱামি লীগলৈ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা হস্তান্তৰ কৰিবলৈ সাজু নহয়।<ref>{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Operation_Searchlight|title=Operation Searchlight|work=Banglapedia|access-date=14 July 2019|archive-date=5 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005144506/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Operation_Searchlight|url-status=live}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২৬ মাৰ্চত শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানে বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|title=Bangabandhu Shadhinota Ghoshonar Telegraphic Barta|url=https://opinion.bdnews24.com/bangla/archives/46455|newspaper=BDNews24|access-date=31 March 2017|archive-date=5 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405024844/https://opinion.bdnews24.com/bangla/archives/46455|url-status=live|archivedate=5 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405024844/https://opinion.bdnews24.com/bangla/archives/46455|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://arts.bdnews24.com/?p=2769|script-title=bn:সংযোজনস্বাধীনতার ঘোষণা: বেলাল মোহাম্মদের সাক্ষাৎকার|work=bdnews24.com|access-date=25 March 2019|archive-date=29 March 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100329134219/http://arts.bdnews24.com/?p=2769|url-status=dead|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=29 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100329134219/http://arts.bdnews24.com/?p=2769|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://cbgr1971.org/files/Mar261971DecOfIndep/FinalDeclarationBSMR.pdf|title=The Sheikh Mujib Declaration of Independence of Bangladesh|access-date=5 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005213528/http://cbgr1971.org/files/Mar261971DecOfIndep/FinalDeclarationBSMR.pdf|archive-date=5 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>তাৰ পিছত প্ৰথমে এম.এ হান্নান আৰু তাৰ পিছত মেজৰ জিয়াউৰ ৰহমানে ১৯৭১ চনৰ ২৭ মাৰ্চত ৰেডিঅ' ষ্টেচনত শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ হৈ স্বাধীনতা ঘোষণা পঢ়ি শুনাইছিল। <ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/frontpage/zia-makes-radio-announcement-independence-1554046|title=March 27, 1971: Zia makes radio announcement on independence on be half of Sheikh Mujib|date=26 March 2018|work=The Daily Star|access-date=26 March 2018|language=en|archive-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327000101/http://www.thedailystar.net/frontpage/zia-makes-radio-announcement-independence-1554046|url-status=live}}</ref> মেজৰ জিয়াউৰ ৰহমানে (তেওঁ ছেক্টৰ ১ আৰু পিছলৈ ছেক্টৰ ১১ৰ বি.ডি.এফ ছেক্টৰ কমাণ্ডাৰ আছিল) চট্টগ্ৰামত এটা স্বতন্ত্ৰ জেড ফৰ্চ ব্ৰিগেড গঢ়ি তুলি <ref>{{cite web|title=Radio Interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=XtAUbEfi58E|website=YouTube| date=10 December 2007 |access-date=27 July 2015|archive-date=3 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150603013031/https://www.youtube.com/watch?v=XtAUbEfi58E|url-status=live}}</ref> গেৰিলা সংগ্ৰাম আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰিছিল ।<ref name=":0" /> ইয়াৰ পিছত বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণে পাকিস্তান সেনা আৰু অৰ্ধসামৰিক ৰাজাকাৰকে (Razakars) ধৰি তেওঁলোকৰ সহযোগীসকলৰ বিৰুদ্ধে ৯ মাহৰ গেৰিলা যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰু বাংলাদেশৰ গণহত্যাত আৱামী লীগ আৰু ভাৰতীয় সূত্ৰ অনুসৰি প্ৰায় ৩০ লাখ বাংলাদেশীৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite news|url=http://www.canindia.com/bangladesh-remembers-martyrs-on-46th-independence-day/|title=Bangladesh remembers martyrs on 46th Independence Day|work=Canindia News|access-date=16 April 2017|language=en-US|archive-date=16 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416133047/http://www.canindia.com/bangladesh-remembers-martyrs-on-46th-independence-day/|url-status=live}}</ref> পিছলৈ ভাৰতৰ সামৰিক সহায়ত বি.ডি.এফে ১৯৭১ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত পাকিস্তান সেনাক পৰাস্ত কৰে, পাকিস্তানে আত্মসমৰ্পণ কৰে আৰু যুদ্ধৰ অন্ত পৰে ।.<ref>{{cite news|author=Ziauddin Choudhury|date=16 December 2007|title=Remembering December 16, 1971|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-15612|newspaper=The Daily Star|access-date=14 July 2019|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715001949/https://www.thedailystar.net/news-detail-15612|url-status=live}}</ref> ==উদ্‌যাপন== [[File: National Assembly of Bangladesh on Independence Day 2015 (16761162098).jpg|thumb|উদযাপনৰ সময়ত আলোকিত ঢাকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংসদ ভৱন ]] স্বাধীনতা দিৱস সাধাৰণতে বাংলাদেশৰ ইতিহাস আৰু পৰম্পৰাক উদযাপন কৰা পেৰেড, ৰাজনৈতিক ভাষণ, মেলা, কনচাৰ্ট, অনুষ্ঠান, আৰু অন্যান্য বিভিন্ন ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয় । স্বাধীনতা দিৱসৰ সন্মানত টিভি আৰু ৰেডিঅ’ ষ্টেচনসমূহে বিশেষ অনুষ্ঠান আৰু দেশপ্ৰেমমূলক গীত সম্প্ৰচাৰ কৰে। ৰাতিপুৱা একত্ৰিশটা বন্দুকেৰে জাতীয় শ্বহীদক সন্মান জনোৱা হয় ।<ref name=":1">{{Cite news|url=http://bdnews24.com/bangladesh/2017/02/16/bangladesh-air-force-15-individuals-win-independence-award-2017|title=Bangladesh Air Force, 15 individuals win Independence Award 2017|work=bdnews24.com|access-date=16 April 2017|archive-date=16 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416130135/http://bdnews24.com/bangladesh/2017/02/16/bangladesh-air-force-15-individuals-win-independence-award-2017|url-status=live}}</ref> মূল ৰাস্তাবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰে সজাই তোলা হয় । বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল আৰু আৰ্থ-সামাজিক সংগঠনে ঢাকাৰ ওচৰৰ ছাভাৰত থকা ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বহীদ স্মৃতিসৌধত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাকে ধৰি এই দিনটো উপযুক্তভাৱে উদযাপন কৰিবলৈ বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে।<ref name=":1" /> ২০২১ চনত পাকিস্তানৰ পৰা বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা লাভৰ সোণালী জয়ন্তী পালন কৰা হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/03/25/bangladesh-set-to-celebrate-independence-day-friday|title=Bangladesh set to celebrate Independence Day Friday UNB|date=25 March 2021|work=Dhaka Tribune|access-date=25 March 2021|language=en|archive-date=25 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210325170938/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/03/25/bangladesh-set-to-celebrate-independence-day-friday|url-status=live}}</ref> ==স্বাধীনতা বঁটা== স্বাধীনতা দিৱসৰ প্ৰাকক্ষণত বাংলাদেশী নাগৰিক বা বাংলাদেশৰ সংগঠনক স্বাধীনতা বঁটা বাংলাদেশ চৰকাৰে প্ৰদান কৰে।.<ref>{{Cite news|url=http://bdnews24.com/bangladesh/2017/02/16/bangladesh-air-force-15-individuals-win-independence-award-2017|title=Bangladesh Air Force, 15 individuals win Independence Award 2017|work=bdnews24.com|access-date=16 April 2017|archive-date=16 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416130135/http://bdnews24.com/bangladesh/2017/02/16/bangladesh-air-force-15-individuals-win-independence-award-2017|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2017/03/23/air-force-15-personalities-get-independence-award/|title=Air Force, 15 personalities get Independence Award|date=23 March 2017|work=Dhaka Tribune|access-date=16 April 2017|language=en-US|archive-date=4 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404215608/http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2017/03/23/air-force-15-personalities-get-independence-award/|url-status=live}}</ref> ১৯৭৭ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই বাৰ্ষিক বঁটা স্বাধীনতা যুদ্ধ, ভাষা আন্দোলন, শিক্ষা, সাহিত্য, সাংবাদিকতা, জনসেৱা, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, চিকিৎসা বিজ্ঞান, সমাজ বিজ্ঞান, সংগীত, খেল আৰু ক্ৰীড়া, সূক্ষ্ম কলা, গ্ৰাম্য উন্নয়ন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Awards|title=National Awards|website=Banglapedia|language=en|access-date=16 April 2017|archive-date=24 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224091531/https://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Awards|url-status=live}}</ref> ==লগতে চাওক== [[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ]] eab1jxo7zapx5ysnzzko4ps6cj7yf20 0 132358 611864 583107 2026-06-11T15:55:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611864 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিভূষিতা দাস | birth_place = [[কটক]], [[ওড়িশা]], [[ভাৰত]] | education = [[চি. ভি. ৰমণ কলেজ অফ ইঞ্জিনিয়াৰ, ভুৱনেশ্বৰ]]([[বি টেক.]]) | occupation = অন-বৰ্ড মেৰাইন ইঞ্জিনিয়াৰ | known_for = ওড়িশাৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা মেৰাইন ইঞ্জিনিয়াৰ }} '''বিভুষিতা দাস''' এগৰাকী ভাৰতীয় মেৰাইন ইঞ্জিনিয়াৰ। তেওঁ প্ৰথমগৰাকী ওড়িয়া মহিলা যিয়ে মেৰাইন ইঞ্জিনিয়াৰ হৈছিল।<ref name="ORIYA"/><ref name="Senapati"/><ref name="Chandrakar"/> দাস হৈছে ওড়িশাৰপৰা অহা প্ৰথমগৰাকী মহিলা যিয়ে জাহাজত জাহাজ বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="karTELE19jan2013">{{cite web |last1=Kar |first1=Majoj |title=Girl ahoy! Maiden sailor first for state - Bibhusita Das is lone woman among 26 crew members on her ship |url=https://www.telegraphindia.com/odisha/girl-ahoy-maiden-sailor-first-for-state-bibhusita-das-is-lone-woman-among-26-crew-members-on-her-ship/cid/346331|date=18 January 2013 |publisher=The Telegraph |accessdate=2 January 2019|quote="This young woman ... is the first woman officer from Odisha onboard a shipping vessel"}}</ref><ref name="NIE21jan2013">{{cite web |title=Woman sailor makes Odisha proud |date= 21 January 2013 |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2013/jan/21/woman-sailor-makes-odisha-proud-445015.html |publisher=New Indian Express |access-date=2 January 2019}}</ref><ref name="HB27jan2013">{{cite web |title=First Odisha woman officer onboard a vessel |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/First-Odisha-woman-officer-onboard-a-vessel/article20569350.ece |publisher=Hindu Businessline |date= 27 January 2013 |accessdate=2 January 2019}}</ref><ref name="HINDU28jan2013">{{cite web |title=Odia girl becomes marine engineer |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/odia-girl-becomes-marine-engineer/article4352590.ece |date= 28 January 2013|work=The Hindu |accessdate=2 January 2019}}</ref> সম্পূৰ্ণ পুৰুষৰ দলৰ মাজত একমাত্ৰ মহিলা হিচাপে তেওঁ সামাজিক হেঁচাক অৱজ্ঞা কৰি আহিছে আৰু তাৰ বাবে তেওঁ সমাজৰ নীতি-নিয়ম নিজ লক্ষ্যপথৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছে।<ref name="Senapati">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/First-Odia-lady-marine-engineer-achieves-cargo-dreams/articleshow/18872422.cms|title=First Odia lady marine engineer achieves cargo dreams - Times of India|work=The Times of India|date=9 March 2013| author=Ashis Senapati |access-date=2018-11-01}}</ref><ref name="ORIYA"/> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== বিভুষিতা দাসৰ জন্ম হৈছিল ওড়িশাৰ কটকত আৰু তাতেই ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref name="karTELE19jan2013"/> তেওঁৰ পিতৃ কৰুণাকৰ দাস ভাৰত সঞ্চাৰ নিগম লিমিটেডৰ (বি এছ এন এল) অৱসৰপ্ৰাপ্ত কৰ্মচাৰী।<ref name="HB27jan2013"/> চাৰিগৰাকী ভগ্নীৰ ভিতৰত সৰু, তেওঁ পিতৃ-মাতৃক তেওঁলোকৰ সমৰ্থন<ref name="NIE21jan2013"/> আৰু উৎসাহৰ বাবে কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে।<ref name="Senapati"/> বিভূষিতাই কয়, “মা আৰু দেউতাই সদায় আমাক পঢ়া-শুনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল আৰু ছোৱালী আৰু ল’ৰাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নাই বুলি কৈছিল। মোৰ তিনিওজনী ভনী অভিযন্তা। কিন্তু মই একমাত্ৰ মেৰাইন ইঞ্জিনিয়াৰ।’’<ref name="Senapati"/> ২০০৭ চনত ওড়িশাৰ ভুৱনেশ্বৰৰ চি ভি ৰমন কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰপৰা চাৰিবছৰীয়া প্ৰযুক্তিবিদ্যাত স্নাতক (বি টেক) ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে দাসে। তেওঁৰ অভিযান্ত্ৰিক গোটৰ ৭ গৰাকী ছোৱালীৰ ভিতৰত তেওঁ একমাত্ৰ যিয়ে অন-ব'ৰ্ড চেলিঙৰ পথ বাছি লৈছিল।<ref name="Chandrakar"/> ==কেৰিয়াৰ== বিভূষিতাই ছমাহ তিৰুনেলভেলীত প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰাৰ পাছত ভাৰতীয় জাহাজ নিগমে তেওঁক নিযুক্তি দিয়ে আৰু অন-বৰ্ড পদৰ বাবে বাছি লয়।<ref name="Chandrakar">{{Cite web|url=http://www.odishashines.com/meet-odishas-first-woman-marine-engineer/|title=Meet Odisha's First Woman Marine Engineer;Queen Of The Blue Ocean;Proud Of You!|author=Priyanka Chandrakar|date=January 2018|website=Odisha Shines|language=en-US|access-date=2018-11-01|quote="She graduated with marine engineering at CV RAMAN college in Bhubaneswar in 2007... I joined my first vessel going from Chennai to Port Blair in 2008"|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130114447/http://www.odishashines.com/meet-odishas-first-woman-marine-engineer/|archive-date=2018-11-30|url-status=dead|archivedate=2018-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181130114447/http://www.odishashines.com/meet-odishas-first-woman-marine-engineer/|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত ভাৰতীয় জাহাজ নিগমৰ তৃতীয় অভিযন্তা হিচাপে পদোন্নতি লাভ কৰে।<ref name="ORIYA">{{Cite news|url=http://incredibleorissa.com/en/bibhusita-das-first-oriya-woman-marine-engineer/|title=Bibhusita Das became first Oriya woman marine engineer|date=2013-03-10|work=ORIYA NEWS|access-date=2018-11-01|language=en-US|quote=" Bibhusita said she got the job of a third engineer last year in Shipping Corporation of India and opted for onboard sailing."|archivedate=2018-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181205203324/http://incredibleorissa.com/en/bibhusita-das-first-oriya-woman-marine-engineer/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনত মালবাহী জাহাজ এম ভি বিশ্বমহলৰ মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰ হিচাপে বিভূষিতা দাসক প'ৰ্ট ট্ৰাষ্টে সম্বৰ্ধনা জনায়, কাৰণ জাহাজখন অষ্ট্ৰেলিয়াৰপৰা বাটত পৰাদিপ বন্দৰত উপস্থিত হয়।<ref name="Senapati" /> তেওঁৰ কামত জাহাজৰ যন্ত্ৰ-পাতি পৰিচালনা কৰাত কঠোৰ শাৰীৰিক শ্ৰম জড়িত হৈ আছিল। কেতিয়াবা ভ্ৰমণ এবাৰত ছমাহলৈকে চলিব পাৰে।<ref name="Senapati" /> তেওঁৰ চাকৰিৰ ফলত তেওঁ অষ্ট্ৰেলিয়া, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, তুৰস্ক, ব্ৰিটেইন, জাৰ্মানীকে ধৰি বহু দেশ ভ্ৰমণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref name="ORIYA"/><ref name="Senapati"/> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০১৮ চনৰ পৰা তেওঁ ৰুৰকেল্লাৰ ক'ৱেল নগৰত বাস কৰিছিল।<ref name="Chandrakar" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা অভিযন্তা]] fz310m5oo85pyysun1m8bn3twkj96ts 0 136446 611863 599508 2026-06-11T15:46:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611863 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিপাশা হায়াত | native_name = বিপাশা হায়াত | image = | caption = | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date and age|1971|03|23|df=y}} | education = এমএফএ | alma_mater = ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = অভিনেত্ৰী, চিত্ৰনাট্যকাৰ, চিত্ৰশিল্পী, নেপথ্য গায়িকা | spouse = {{Marriage|তৌকীৰ আহমেদ|1999}} | children = ২ | father = আবুল হায়াত | relatives = শ্বাহেদ শ্বৰীফ খান (ভিনিহি) | awards = বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা <br /> মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটা }} '''বিপাশা হায়াত''' ([[ইংৰাজী]]: Bipasha Hayat; জন্ম: ২৩ মাৰ্চ ১৯৭১)<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-47226|title=Asaduzzaman Noor and the leading ladies|date=25 July 2008|accessdate=2017-08-11|newspaper=The Daily Star|first=Nadia|last=Sarwat}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/my-art-expresses-how-i-feel-about-life-1379800|title=My art expresses how I feel about life|date=23 March 2017|accessdate=2017-03-23|newspaper=The Daily Star|author=Shah Alam Shazu}}</ref> এগৰাকী আগশাৰীৰ বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী, মডেল, চিত্ৰশিল্পী আৰু নেপথ্য গায়িকা।<ref>{{Cite web |title=Bipasha Hayat |url=http://www.imdb.com/name/nm1463819/ |access-date=2022-03-04 |website=IMDb}}</ref> ১৯৯৪ চনত মুক্তি পোৱা ''আগুনেৰ পৰশমণি'' নামৰ ছবিখনত কৰা অনবদ্য অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ [[বাংলাদেশ]] ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name=nfa>{{cite web|url=http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/১৯৭৫-২০১২|script-title=bn:জাতীয় চলচ্চিত্র পুরস্কার প্রাপ্তদের নামের তালিকা (১৯৭৫-২০১২)|language=bn|trans-title=List of the winners of National Film Awards (1975-2012)|accessdate=2019-03-25|publisher=Bangladesh Film Development Corporation|work=Government of Bangladesh}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ১৯৯৮, ১৯৯৯ আৰু ২০০২ চনত মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটা অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== বিপাশা হায়াতে ১৯৯৮ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চাৰুকলা অনুষদৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name=acting>{{cite news |title="Acting is like mathematics"-- Bipasha Hayat |url=http://archive.thedailystar.net/2006/06/12/d606121401159.htm |newspaper=The Daily Star |date=12 June 2006 |accessdate=2017-01-21 |archive-date=2017-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326202732/http://archive.thedailystar.net/2006/06/12/d606121401159.htm |url-status=dead |archivedate=2017-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170326202732/http://archive.thedailystar.net/2006/06/12/d606121401159.htm |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ শৈশৱৰে পৰাই কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰতি বিশেষ ধাউতি আছিল। ==কেৰিয়াৰ== নব্বৈৰ দশকত বিপাশা হায়াতে বহুতো জনপ্ৰিয় টেলিভিছন নাটকত অভিনয় কৰি দৰ্শকৰ মন জয় কৰিছিল। এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী হোৱাৰ উপৰিও তেওঁ এগৰাকী দক্ষ চিত্ৰনাট্যকাৰো। ১৯৯৭ চনত তেওঁ তেওঁৰ প্ৰথমখন টিভি নাটক ''শুদুই তোমাকে জানি'' লিখি উলিয়াইছিল।<ref name=acting/> তেওঁ বাংলাদেশৰ মুক্তি যুদ্ধৰ সৈতে জড়িত দুখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চিনেমা ''আগুনেৰ পৰশমণি'' আৰু ''জয়যাত্ৰা''ত অভিনয় কৰিছে। হুমায়ূন আহমেদৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত ''আগুনেৰ পৰশমণি''ত তেওঁ ঢাকা চহৰৰ ভিতৰত পৰিয়ালৰ সৈতে আৱদ্ধ হৈ থকা এগৰাকী গাভৰু ছোৱালীৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ নাম আছিল ৰাত্ৰি, যিয়ে তেওঁলোকৰ ঘৰত আশ্ৰয় লৈ থকা এজন গেৰিলা মুক্তি যোদ্ধা (আছাদুজ্জামান নূৰ)ৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। মুক্তি যোদ্ধাজনৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ মৰমে যুদ্ধৰ সময়ত গেৰিলা যোদ্ধাসকললৈ সাধাৰণ নাগৰিকৰ সমৰ্থন আৰু অৱদানক প্ৰতিফলিত কৰে। আনহাতে ''জয়যাত্ৰা''ত তেওঁৰ চৰিত্ৰটো সম্পূৰ্ণ পৃথক আছিল। ইয়াত তেওঁ এগৰাকী মধ্যবয়সীয়া মাতৃৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যিয়ে সেনাৰ আক্ৰমণৰ পৰা পলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে নিজৰ সন্তানক হেৰুৱাইছিল। ===চিত্ৰশিল্প=== বিপাশা হায়াত এজনী সুপ্ৰতিষ্ঠিত চিত্ৰশিল্পী। তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহ ১৯৯৬ চনত ঢাকাৰ গেলেৰী টোনত অনুষ্ঠিত 'মিনিয়েচাৰ পেইণ্টিং এগজিবিচন'ত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ১৯৯৮ চনত তেওঁ পেন পেচিফিক সোণাৰগাঁৱত অনুষ্ঠিত এক দলীয় শিল্প প্ৰদৰ্শনীত অংশ লয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০২ চনত জয়নুল গেলেৰীত অনুষ্ঠিত নবীন শিল্পীৰ প্ৰদৰ্শনীত তেওঁ ভাগ লৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://reflectionnews.com/bipasha-hayat%E2%80%99s-solo-painting-exhibition-begins-today/|title=Bipasha Hayat's solo painting exhibition begins today|date=25 October 2011|accessdate=2017-01-21|publisher=Reflection News}}</ref> ২০১৭ চনৰ ১৪ ৰ পৰা ২৪ জানুৱাৰীলৈকে ৰোমত তেওঁৰ ষষ্ঠটো একক চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী ''মাইণ্ডস্কেপ'' অনুষ্ঠিত হয়। য’ত তেওঁৰ এক্ৰাইলিক আৰু ড্ৰয়িংছকে ধৰি প্ৰায় ৫০ টা শিল্পকৰ্ম প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/showbiz/special-feature/bipasha-hayats-art-exhibition-rome-1348339|title=Bipasha Hayat's art exhibition in Rome|date=21 January 2017|accessdate=2017-01-21|publisher=The Daily Star|author=Sadi Mohammad Shahnewaz}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== বিপাশা হায়াতে অভিনেতা তথা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তৌকীৰ আহমেদৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Tauquir-Bipasha working under Abul Hayat's direction |url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/tauquir-bipasha-working-under-abul-hayats-direction-104230 |newspaper=The Daily Star |accessdate=2015-07-14}}</ref> তেওঁ বিশিষ্ট অভিনেতা আৰু পৰিচালক আবুল হায়াতৰ জীয়ৰী।<ref name=abulhayat>{{cite news |title=Abul Hayat casts daughter, son-in-law in Eid teleplay |url=http://www.dhakamirror.com/television/abul-hayat-casts-daughter-son-in-law-in-eid-teleplay/#more-84247 |newspaper=Dhaka Mirror |date=10 July 2015 |accessdate=2015-10-15 |archivedate=2022-04-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220421120412/http://www.dhakamirror.com/television/abul-hayat-casts-daughter-son-in-law-in-eid-teleplay/#more-84247 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী নাতাশা হায়াত আৰু ভিনিহি শ্বাহেদ শ্বৰীফ খান দুয়ো অভিনয় জগতৰ সৈতে জড়িত। বিপাশা আৰু নাতাশাই ২০০৮ চনত এটা বুটিক হাউচ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=canvas>{{cite news |title=Bipasha Hayat Captured on Canvas |url=http://www.thedailystar.net/showbiz/cover-story/bipasha-hayat-captured-canvas-123331 |newspaper=The Daily Star |date=15 August 2015 |accessdate=2015-10-16}}</ref> তেওঁৰ এজনী কন্যা আৰিছা আহমেদ আৰু এজন পুত্ৰ আৰীব আহমেদ আছে। বৰ্তমান বিপাশা হায়াত আৰু তৌকীৰ আহমেদ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বাস কৰে।<ref>{{Cite news|title=Toukir, Bipasha likely to settle in USA|url=https://www.daily-sun.com/post/509477/Toukir-Bipasha-likely-to-settle-in-USA|access-date=2021-11-25|work=Daily Sun|language=en|archivedate=2021-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211125124756/https://www.daily-sun.com/post/509477/Toukir-Bipasha-likely-to-settle-in-USA|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|1463819}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] fgv76yxsl73v7cg3vjrocxpia0yyyvb 0 136784 611844 605211 2026-06-11T12:37:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611844 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015|access-date=12 February 2017|archivedate=18 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|deadurl=yes}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead|archivedate=5 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|deadurl=yes}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19|access-date=2026-05-03|archivedate=2011-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|deadurl=yes}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://www.ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|url-status=usurped|archive-date=December 21, 2004|title=Make and Use an Anemometer to measure Wind Speed|last=Koen|first=Joshua|website=www.ciese.org|access-date=2018-04-18|archivedate=2004-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|deadurl=yes}}</ref> ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।<ref>Chris Woodford. Ultrasonic anemometers. https://www.explainthatstuff.com/anemometers.html</ref> একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>Kapartis, Savvas (1999) "Anemometer employing standing wave normal to fluid flow and travelling wave normal to standing wave" {{US Patent|5877416}}</ref> বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] [[File:Anemometer_on_stage_set.JPG|thumb|right|বাহিৰৰ মঞ্চ চেটত এনিমোমিটাৰ, বতাহৰ গতি জুখিবলৈ]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।<ref>{{Cite web|url=http://www.koreascience.or.kr/journal/AboutJournal.jsp?kojic=KJKHCF|title=Wind and Structures |website=Korea Science|language=ko|access-date=2018-04-18}}</ref> এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।<ref>NBC 2005 Structural Commentaries – Part 4 of Div. B, Comm. I</ref> ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।<ref>ASCE 7-05 commentary Figure C6-4, ASCE 7-10 C26.5-1</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বতাহ]] i0sh0c4jc53173dtcmellr9khf7xv60 0 137021 611859 609090 2026-06-11T15:17:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611859 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিতা ফাৰাহী | image = Bita Farrahi - 2017.jpg | imagesize = | alt = বিতা ফাৰাহী | caption = ২০১৭ চনত পায়াম ইৰায়ীৰ কেমেৰাত বিতা ফাৰাহী | native_name = بيتا فرهی | native_name_lang = Farrahi | birth_name = বিতা লাহৰাখানী | birth_date = {{birth date|1958|01|3|df=y}} | birth_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰান]] | death_date = {{death date and age|2023|11|25|1958|1|3|df=y}} | death_place = তেহৰাণ, ইৰান | occupation = অভিনেত্ৰী | height = | yearsactive = ১৯৮৯–২০২৩ | spouse = {{marriage|হাচান ঘৰেইশ্বী|1973}}<ref>{{Cite web |date=24 November 2023 |title=زندگی‌نامه‌ی بیتا فرهی، بازیگر سینمای ایران، که امروز درگذشت: از برنده شدن در مسابقه‌ی "ملکه‌ی جهان‌گردی" پیش از انقلاب و مدلینگ در امریکا تا ورود به‌سینما از طریقِ معرفی ناصر چشم‌آذر، با "هامون"+ ادامه‌ی فعالیت‌ها |url=http://cffe.ir/6J7 |access-date=20 January 2024 |website=Caffe Cinema }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | children = মাহছা ঘৰেইশ্বী | relatives = }} '''বিতা লাহৰাখানী''' ([[ফাৰ্চী]]: بیتا لهارخانی; ৩ জানুৱাৰী ১৯৫৮ – ২৫ নৱেম্বৰ ২০২৩), যিগৰাকী '''বিতা ফাৰাহী''' (ফাৰ্চী: بيتا فرهی) নামেৰে অধিক পৰিচিত, এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী আছিল। == কৰ্মজীৱন == বিতা ফাৰাহীয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ জন পাৱাৰ্ছ স্কুলত কলা অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ কলা আলোচনীবোৰৰ বাবে এগৰাকী পেছাদাৰী মডেল হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮৫ চনত তেওঁ আমেৰিকা এৰি ইৰানলৈ ঘূৰি আহে। এগৰাকী অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ প্ৰতিভা পৰিচালক দাৰিয়ুছ মেহৰ্জুয়ীৰ চকুত পৰিছিল। তেওঁ ১৯৮৯ চনত ''হামোন''<ref name=exampleref>{{Cite web|title=Bita Farrahi (بیتا فرهی)|url=https://sekans.com/en/crew/profile/rgBN5VjX/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%87%DB%8C|access-date=5 January 2022|website=Sekans|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mahrjui|first=Darish|title=Hamoun {{!}} Film Review {{!}} Spirituality & Practice|url=https://baghestannews.ir/social/%d8%a8%db%8c%d8%aa%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d9%87%db%8c-%d8%af%d8%b1-%da%a9%d8%af%d8%a7%d9%85-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85-%d9%88-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%87/|website=baghestannews.ir/|language=en|access-date=2026-05-24|archivedate=2023-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231125221600/https://baghestannews.ir/social/%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87/|deadurl=yes}}</ref> চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰে। পাৰিবাৰিক আৰু মানসিক সমস্যাৰ সৈতে যুঁজি থকা বুদ্ধিজীৱী, স্বতন্ত্ৰ মহিলাৰ চৰিত্ৰত কৰা অনৱদ্য অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত আছিল। == জীৱন == বিতা ফাৰাহী লাহৰাখানীৰ জন্ম ১৯৫৮ চনৰ ৩ জানুৱাৰীত ইৰানৰ তেহৰাণত হৈছিল। তেওঁ মণিৰ ফাৰাহী আৰু চাইৰাছ লাহৰাখানী দিনবালীৰ কন্যা তথা ফাৰহাং ফাৰাহীৰ ভতিজী আছিল। বিতাৰ মাতৃ ১৯৩০-ৰ দশকত কলাত্মক কাৰ্যকলাপৰ সৈতে জড়িত আছিল আৰু থিয়েটাৰৰ মঞ্চত অভিনয় কৰিছিল। আনহাতে তেওঁৰ পিতৃয়ে ৰেডিঅ’ তেহৰাণৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু কলাত্মক কাৰ্যসূচী প্ৰযোজনা কৰিছিল। ১৯৭৩ চনত বিতা ফাৰাহীয়ে কেইহান পাব্লিকেশ্যনৰ মুৰব্বী হাচান ঘৰেইশ্বীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁ ১৯৭৩ চনত মিছ ৱৰ্ল্ড বঁটা লাভ কৰিছিল। ১৯৭৭ চনত বিতা ফাৰাহীয়ে পঢ়া-শুনা অব্যাহত ৰাখিবলৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যায় আৰু কেলিফৰ্ণিয়াৰ জন ৰবাৰ্ট পাৱাৰ্ছ স্কুলত নাম ভৰ্তি কৰে। ১৯৮১ চনত তেওঁ পুনৰ ইৰানলৈ ঘূৰি আহে। নাছেৰ চেশ্মাজাৰে তেওঁক ''হামোন'' (১৯৮৯) চলচ্চিত্ৰত 'মহশ্বিদ' চৰিত্ৰটোৰ বাবে দাৰিয়ুছ মেহৰ্জুয়ীৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিছিল, যাৰ জৰিয়তে ৩১ বছৰ বয়সত বিতা ফাৰাহীৰ অভিনয় জীৱনত অভিষেক ঘটিছিল। ''হামোন''ত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ৮ম ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ মুখ্য অভিনেত্ৰীৰ ডিপ্লমা অৱ অনাৰ লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত ফাৰাহীয়ে আহমদ ৰেজা দৰকাৰীীশ, বাহমান ফাৰমান আৰা, মাছৌদ কিমিয়ায়ী আৰু ৰাখ্শান বনী-এতেমাদৰ দৰে পৰিচালকৰ সৈতে কাম কৰে। তেওঁ ''কিমিয়া'' (১৯৯৪), ''এ হাউচ অন ৱাটাৰ'' (২০০১) আৰু ''ব্লাড প্লে'' (২০০৬) চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ক্ৰিষ্টেল চিমৰ্ঘ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ মেহৰান মোদিৰীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত টেলিভিছন শ্ব’ ''দোৰেহামি''ত অতিথি হিচাপে উপস্থিত হৈছিল আৰু ২০১৮ চনত ৰামবদ জাভানৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ''খাণ্ডেভানেহ''তো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == বিতা ফাৰাহী পৰিয়ালৰ একমাত্ৰ সন্তান আছিল আৰু তেওঁ বাহাৰেস্তান স্কোৱাৰৰ ওচৰতে শৈশৱ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁৰ দদাইদেউ ফাৰহাং ফাৰাহীৰ উৎসাহত বিতািয়ে ১৯৭৩ চনত "বেষ্ট ডটাৰ" প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই অনুষ্ঠানৰ সময়তে তেওঁ কেইহান পাব্লিকেশ্যনৰ মুৰব্বী হাচান ঘৰেইশ্বীক লগ পায় আৰু এই পৰিচয়েই হাচান ঘৰেইশ্বীৰ সৈতে বিতাৰ বিবাহৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে। জীৱনৰ শেষৰ বছৰবোৰত বিতা ফাৰাহীয়ে পেৰিছ আৰু তেহৰাণৰ মাজত সময় অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মাহছা ঘৰেইশ্বী নামেৰে এগৰাকী কন্যা আছিল, যিয়ে বৰ্তমান ফ্ৰান্সত বসবাস কৰে। == মৃত্যু == ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত ৬৪ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|0267050|Bita Farahi}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] 9be8egnszssww9n67zwmfciy7dop4cy 0 137042 611853 610454 2026-06-11T14:32:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611853 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাহাৰেহ ৰহণামা | native_name = بهاره رهنما گل تپه | native_name_lang = fa | image = Bahare-rahnama-2022.jpg | caption = ২০২২ চনত ৰহণামা | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1973|12|01}} | birth_place = আৰাক, [[ইৰান]] | height = | othername = | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|লেখিকা}} | yearsactive = ১৯৭৩–বৰ্তমান | spouse = {{plainlist| * {{marriage|পেইমান কাচেমখানী|1992|2016|reason=divorced}} * {{marriage|আমিৰ খছৰো আব্বাছী|2017|2022|reason=div}} }}<ref>[http://aftabir.com «امیرخسرو عباسی» کیست؟ | همکاری بهاره رهنما و خسرو عباسی پیش از ازدواج | شغل همسر بهاره رهنما]</ref> | children = ১ | website = }} '''বাহাৰেহ ৰহণামা''' (ফাৰ্চী: بهاره رهنما; জন্ম ১ ডিচেম্বৰ, ১৯৭৩) হৈছে এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী আৰু লেখিকা। তেওঁ ''টাম্বুৰিন'' (২০০৮) চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে হাফেজ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://iranact.com |title=Biography of Bahareh Rahnama |access-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212162504/http://iranact.com |archive-date=2011-12-12 |url-status=dead }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৭৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত ইৰানৰ আৰাকত ফৰাচী পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ জালাল ৰহণামা এজন ব্যৱসায়ী আৰু মাতৃ পাৰৱিন কাৱেম মাগ্যামী এগৰাকী অভিনেত্ৰী। ১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোক তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল।<ref>নিকি কৰিমী</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===অভিনয়=== ৰহণামাই আইনী অধিকাৰ আৰু ফাৰ্চী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী তথা নাট্য সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ চিত্ৰনাট্য লিখন আৰু অভিনয়ৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এগৰাকী সাংবাদিক হিচাপেও কাম কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰখন আছিল ১৯৯১ চনৰ ''ৱাইপাৰ''। থিয়েটাৰ, দূৰদৰ্শন আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী হোৱাৰ উপৰি ৰহণামা এগৰাকী লেখিকাও। তেওঁ ''দ্য নাইটছ অৱ বাৰাৰেক'', ''মোজাফফৰছ গাৰ্ডেন'' আৰু ''শ্বামছ-অল-এমাৰেহ'' ধাৰাবাহিকৰ লিখন কাৰ্যত সহযোগিতা কৰিছিল। ৰহণামাই তেওঁৰ ব্যক্তিগত ব্লগত ৭ বছৰ ধৰি লিখা টোকাৰ সংগ্ৰহ হিচাপে ''ছেভেন নাইটছ ইন এ মান্থ'' নামৰ এখন কিতাপো প্ৰকাশ কৰিছে। এই ইৰানী অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে, যেনে ''টাম্বুৰিন'', ''ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ'', ''নো মেন এলাউড'', ''মেন আৰ ফ্ৰম মাৰ্চ, ৱিমেন আৰ ফ্ৰম ভেনাচ'', ''লাফটাৰ ইন দ্য ৰেইন'' আৰু ''ছেন্সিটিভ লেভেল''। তেওঁ কেইবাখনো ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰিছে, যাৰ ভিতৰত ''দ্য ষ্ট’ৰী অৱ এ চিটি'', ''আই এম এ টেনাণ্ট'', ''দ্য মেন অৱ এ থাউজেণ্ড ফেচেছ'' আৰু ''গুডবাই চাইল্ড'' অন্যতম। ===ৰাজনৈতিক কৰ্মজীৱন=== তেওঁ ২০০৯ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত মীৰ-হোছেইন মৌছাভীক সমৰ্থন কৰিছিল। তেওঁ ২০০৯ চনৰ মে’ মাহত মৌছাভীৰ পত্নী জাহ্ৰা ৰাহ্নাভাৰ্ডক সাক্ষাৎ কৰিছিল আৰু মীৰ-হোছেইন মৌছাভীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ অন্যতম সদস্য আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://iranact.com/cinema/artists/showartist.asp?id=882 |title=Rahnama supported Mousavi |access-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212162504/http://iranact.com/cinema/artists/showartist.asp?id=882 |archive-date=2011-12-12 |url-status=dead }}</ref> তেওঁ ইৰানত প্ৰকাশিত ‘চেলচেৰাঘ’ নামৰ এখন সাপ্তাহিক সামাজিক আলোচনীৰ এগৰাকী লেখিকা। ==ব্যক্তিগত জীৱন== তেওঁ ১৯৯২ চনত পেইমান কাচেমখানীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০১৬ চনত এই দম্পতীহালে বিবাহবিচ্ছেদ কৰে। পেইমান এজন ইৰানী চিত্ৰনাট্যকাৰ যিয়ে বেছিভাগ সময় মেহৰান মোদিৰীৰ সৈতে কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ পৰিয়া নামৰ এগৰাকী কন্যা সন্তান আছে, যাৰ জন্ম ১৯৯৭ চনত হৈছিল। পৰিয়াই তেওঁৰ মাতৃৰ সৈতে ''বানো'' আৰু ''মৰ্দ-ই হাজাৰ-চেহৰেহ'' নামৰ দুখন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। তেওঁৰ মাতৃ পাৰৱিনেও ২০০৪ চনৰপৰা ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰি আহিছে। তেওঁৰ প্ৰাক্তন দেৱৰ মেহৰাব কাচেমখানীও এজন লেখক আৰু তেওঁৰ প্ৰাক্তন পত্নী চাগায়েক দেহকান এগৰাকী অভিনেত্ৰী।<ref>[http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112170467 Family of Bahareh Rahnama] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001003803/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112170467 |date=2011-10-01 }}</ref> ৰহণামাই ২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহত আমিৰ খছৰো আব্বাছীৰ সৈতে দ্বিতীয় বিবাহ কৰে।<ref>{{cite web|url= http://www.sarpoosh.com/biography/actors-artists/bahareh-rahnama.html|title= بیوگرافی بهاره رهنما / عکسهای عروسی بهاره رهنما|date= August 17, 2017|newspaper= Sarpoosh}}</ref><ref>{{cite web|title=Marriage of bahare Rahnama with Amir Khosrow Abbasi |url=https://talarnameh.comাজ-%D8%A8%D9%8৭%D8%A7%D8%B1%D9%8৭-%D8%B1%D9%探%D9%৮৭%D৯%৮১%D৮%A৭-%D৮%A৮%D৮%A৭-%D৮%A7%D৯%৮৫%DB%৮C%D৮%B১-%D৮%AE%D৮%B৩%D৮%B১%D৯%৮ৱ-%D৮%B%D৮%A৮%D৮%A৭%D৮%B৩%DB%৮C/ |website=talarnameh |accessdate=8 May 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127183812/https://www.talarnameh.com/ |archivedate=27 November 2018 }}</ref> ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত ৰহণামাই সামাজিক মাধ্যমজোগে তেওঁলোকৰ পৃথক্কৰণৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite web|url = https://khabaronline.ir... |title = لایو جنجالی بهاره رهنما...|work =Khabar Online|accessdate =26 July 2022 |date =25 July 2022}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Instagram|baharehrahnamaoriginal}} *[https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112170467 Bahareh Rahnama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250518113024/https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112170467 |date=2025-05-18 }} On [[:fa:سوره‌سینما|SourehCinema]] (in Persian) *{{IMDb name|1288315}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] kfko45io4vqdht38voe6y0cqg33yeb2 0 137043 611854 610455 2026-06-11T14:37:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611854 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাৰান কোছাৰী | image = Baran Kosari.jpg | caption = ২০১৭ চনত কোছাৰী | native_name = باران کوثری | native_name_lang = fa | birthname = | birth_date = {{Birth date and age|1985|09|16}} | birth_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰান]] | nationality = | parents = {{plainlist| * জাহাংগীৰ কোছাৰী (পিতৃ) * ৰাখশান বাণী-এতেমাদ (মাতৃ) }} | yearsactive = ১৯৯১–বৰ্তমান | occupation = অভিনেত্ৰী | website = }} '''বাৰান কোছাৰী''' ([[ফাৰ্চী]]: باران کوثری; জন্ম ১৬ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫) হৈছে এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী। চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা জাহাংগীৰ কোছাৰী আৰু ৰাখশান বাণী-এতেমাদৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা বাৰানে তেওঁৰ মাতৃৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিয়েই কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। কোছাৰীয়ে দুটাকৈ ক্ৰিষ্টাল চিমৰ্গ, দুটা হাফেজ বঁটা, দুটা ইৰান চিনেমা চেলিব্ৰেশ্যন বঁটা আৰু দুটা ইৰানৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক আৰু লেখক সংস্থাৰ বঁটাকে ধৰি বিভিন্ন সন্মান লাভ কৰিছে। ==কৰ্মজীৱন== তেওঁ চুৰেহ একাডেমীৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৯১ চনৰ ''দ্য বেষ্ট পাপা অৱ দ্য ৱৰ্ল্ড'' হৈছে তেওঁৰ প্ৰথম অভিনয়ৰ অভিজ্ঞতা। তেওঁ তেওঁৰ মাতৃৰ কেইখনমান চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ''নাৰ্গিছ'' (১৯৯১), ''দ্য ব্লু-ভেইল্ড'' (১৯৯৪), ''মে লেডী'' (১৯৯৭), ''কিশ ষ্ট’ৰীজ'' (১৯৯৮), ''আণ্ডাৰ দ্য স্কিন অৱ দ্য চিটি'' (২০০০) আৰু প্ৰামাণ্যচিত্ৰ ''আৱাৰ টাইমছ'' (২০০১) অন্যতম। ২০০৭ চনত ''মেইনলাইন'' চলচ্চিত্ৰত কৰা সুন্দৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ এছিয়া পেচিফিক স্ক্ৰীন এৱাৰ্ডত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/blogs-trending-35653547|title= Why are Iranians lip synching to political speeches?|date= February 24, 2016|newspaper= BBC|accessdate= October 28, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url= http://observers.france24.com/en/20160226-young-iranians-humour-pragmatic-voting-reformists|title= Reformist Iranians use humour to urge tactical voting|date= February 2, 2016|newspaper= France 24}}</ref> ইয়াৰ উপৰি বাৰান কোছাৰীয়ে আজিটা হাজিয়ানৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ''অভাৰ দ্য মিৰৰ'' (১৯৯৭) নাটকত অভিনয় কৰি এগৰাকী নাট্য অভিনেত্ৰী হিচাপেও নিজৰ পাৰদৰ্শিতা প্ৰমাণ কৰিছিল। == দাতব্য কাৰ্যসূচী == কোছাৰীক ইৰানত চুইডেনৰ ‘য়াৰী দাতব্য সংস্থা’ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে পৰিচিত কৰোৱা হৈছে। য়াৰী হৈছে এক স্বতন্ত্ৰ, অলাভজনক আৰু বেচৰকাৰী সংস্থা যিয়ে “পথৰ শিশু কমক, শিক্ষাৰ্থী বাঢ়ক” শ্ল’গানৰ অধীনত কাম কৰে। এই সংস্থাটোৰ প্ৰধান লক্ষ্য হৈছে শিশুসকলক সৰ্বাংগীণ সহায় কৰা, শৈক্ষিক সুযোগ সৃষ্টি কৰা আৰু সুবিধাবঞ্চিত অঞ্চলৰ বিদ্যালয় তথা পুথিভঁৰালসমূহৰ বাবে সম্পদ যোগান ধৰা। এই প্ৰচেষ্টাক চুইডেনৰ স্পনচৰসকলৰ স্বেচ্ছামূলক আৰ্থিক সাহায্যৰে সমৰ্থন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2021-01-17 |title=باران کوثری سفیر انجمن یاری شد {{!}} ایران آنلاین |url=http://www.ion.ir/News/317181.html |access-date=2024-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117063228/http://www.ion.ir/News/317181.html |archive-date=17 January 2021 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commonscatinline}} * {{IMDb name}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112240183 Baran Kosari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250829105158/https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112240183 |date=2025-08-29 }} On [[:fa:سوره‌سینما|SourehCinema]] (in Persian) * [https://khabarban.com/15258416/%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D9%88%D8%AB%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 سانسور جدید باران کوثری در تلویزیون] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711030315/https://khabarban.com/15258416/%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%B1_%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D9%88%D8%AB%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |date=2022-07-11 }} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] g7evkws6dvnn2bf1h8vwfm3suzp6qbx 0 137085 611870 610488 2026-06-11T18:02:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611870 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Behnoush Tabatabaei at 32th Fajr (cropped).jpg | caption = ২০১৪ চনত টাবাটাবেই | native_name = بهنوش طباطبایی | name = বেহনৌছ টাবাটাবেই | birthname = | birth_date = {{birth date and age|1981|5|17}} | birth_place = [[তেহৰান]], [[ইৰান]] | native_name_lang = Fa | othername = | alma_mater = তেহৰান বিশ্ববিদ্যালয়, আজাদ বিশ্ববিদ্যালয় (ক্লিনিকেল চাইক’লজীৰ ডক্টৰেট) | occupation = অভিনেত্ৰী | yearsactive = ১৯৯৮–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|মহদী পাকদেল|2011|2016|reason=divorced}} | website = }} '''বেহনৌছ টাবাটাবেই''' ([[ফাৰ্চী]]: بهنوش طباطبایی; জন্ম ১৭ মে' ১৯৮১) হৈছে এখন ইৰানী অভিনেত্ৰী। তেওঁ দুটাকৈ ''হাফেজ বঁটা''কে ধৰি বিভিন্ন সন্মান লাভ কৰিছে। ২০১৯ চনৰ ''মিডডে এডভেঞ্চাৰ: ট্ৰেচ অৱ ব্লাড'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অনৱদ্য অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ''ক্ৰিষ্টাল চিমৰ্গ'' মনোনয়ন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=بیوگرافی "بهنوش طباطبایی" + عکس|url=https://namnak.com|access-date=2022-02-15|website=نمناک|date=29 March 2016 |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-10|title=بیوگرافی بهنوش طباطبایی و همسرش از طلاق تا مدلینگ|url=https://photokade.com/|access-date=2022-02-15|language=fa-IR|archivedate=2021-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211129225230/https://photokade.com/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=زندگینامه و بیوگرافی بهنوش طباطبایی|url=https://honarmrooz.com 9%85%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D 9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C|access-date=2022-02-15|website=هنر امروز|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=بیوگرافی بهنوش طباطبایی و همسرش + زندگی شخصی و هنری - مجله اینترنتی دوستان|url=https://dustaan.com|access-date=2022-02-15|language=fa-IR}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == তেওঁ কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু তেহৰান বিশ্ববিদ্যালয়ত এক চুটি সময়ৰ বাবে অভিনয়ৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।<ref>{{cite web|title=Behnoosh Tabatabayi's biography|url=http://namnak.com/3673-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-+-%D8%B9%DA%A9%D8%B3.html|accessdate=14 May 2015}}</ref> বেহনৌছ টাবাটাবেইৰ জন্ম ১৯৮১ চনৰ ১৭ মে'ত ইৰানৰ তেহৰানত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ চৈয়দ নাছাৰ টাবাটাবেই প্ৰাক্তন গৃহ আৰু নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এজন চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰিং বিশেষজ্ঞ আছিল আৰু মাতৃ এগৰাকী স্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰী আছিল। তেওঁ পৰিয়ালৰ দ্বিতীয় সন্তান আৰু তেওঁৰ তীনৌছ নামেৰে এগৰাকী ডাঙৰ ভগ্নী আছে। টাবাটাবেইৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা দিনৰেপৰা অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ গঢ়ি উঠিছিল, য'ত তেওঁ অভিনেত্ৰী মেৰিলা শ্বাৰিফিনিয়াৰ সহপাঠী আছিল। ''দ্য ডল থিফ'' চলচ্চিত্ৰখনত শ্বাৰিফিনিয়াৰ চৰিত্ৰৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ টাবাটাবেয়ে অভিনয়ৰ প্ৰতি থকা নিজৰ আগ্ৰহক আগবঢ়াই লৈ যায় আৰু ১৯৯৩ চনত আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু মনোবিজ্ঞান বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ তেহৰান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চাৰুকলা ফেকাল্টিত এটা অভিনয় পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-10-23 |title=معرفی و مشخصات کامل و سوابق |url=https://fa.wikida.ir/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C |access-date=2024-11-05 |website=دانشنامه ویکیدا |language=fa}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == তেওঁ ২০০৭ চনত অভিনেতা মহদী পাকদেলক লগ পায় আৰু ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০১৬ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref>{{cite web|title=Behnoosh Tabatabaei marriage |website=bia2aroosi |url-status=dead |url=http://www.bia2aroosi.com/ViewMtb.aspx?mtbid=286&mtbg=33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503004410/http://www.bia2aroosi.com/ViewMtb.aspx?mtbid=286&mtbg=33 |archivedate=3 May 2015 }}</ref> টাবাটাবেয়ে ''মিছ ডাইলীমা'' চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰি থকাৰ সময়তে অভিনেতা মহদী পাকদেলক লগ পাইছিল। ২০১১ চনৰ ২ মাৰ্চত তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়, কিন্তু বিবাহৰ ছয় বছৰৰ পাছত ২০১৬ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref name=":0" /> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|3443995}} *[http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id= Behnoosh Tabatabaei at Sureh cinema centre]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.isna.ir/fa/news/93092012363/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF Behnoosh Tabatabaei in Simin story(film)] *[http://www.isna.ir/fa/news/94021407942/-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF Behnoosh Tabatabaei in Mikaeel(TV serial)] *[http://www.irna.ir/fa/News/81592545/] [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] lpuzi4gshane1jv9rw9hbw2i3u75ew7 0 137125 611852 610519 2026-06-11T14:29:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611852 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = বাহাৰ দেহকোৰ্ডি | image = Bahar Atish 02.jpeg | caption = ২০২৩ চনত বাহাৰ আতিশ | alias = বাহাৰ আতিশ | birth_date = {{Birth date and age|1990|11|19}} | birth_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰান]] <small>(বৰ্তমান বাসগৃহ: [[কানাডা]])</small> | genre = ৰেপ, আৰ এণ্ড বি, হিপ হপ, ট্ৰেপ, পপ | occupation = গায়িকা, থিয়েটাৰ অভিনেত্ৰী, পৰিচালক | years_active = ২০০৫–বৰ্তমান | university = | education = | background = person | notable_album = | associated_acts = ৰেজা পিশ্ৰো, জাষ্টিনা, আমিৰ তাতালু, পুয়া পোতাক, আৰ্দালান তোহমে }} '''বাহাৰ দেহকোৰ্ডি''' (জন্ম ১৯ নৱেম্বৰ ১৯৯০), তেওঁৰ পেছাদাৰী নাম '''বাহাৰ আতিশ''' হিচাপে বেছি জনাজাত। তেওঁ এগৰাকী ইৰানী ৰেপাৰ, থিয়েটাৰ অভিনেত্ৰী আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী।<ref name=":1">{{Cite web|title= "Bahar Atish": A Young and Powerful Voice for Equality|url=https://www.radiozamaneh.com/806519/|website=www.radiozamaneh.com|date=2024-03-07|access-date=2024-03-31|language=fa-IR}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=In Memory of Protests Fighter Parviz Mohammadpour Dehkordi|url=https://www.akhbar-rooz.com/233374/1402/11/24/|website=Akhbar Rooz - Leftist Political News Site|date=2024-02-13|access-date=2024-04-02|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite book|title=Siamdoust, Nahid (2017). Soundtrack of the Revolution: The Politics of Music in Iran. Redwood City: Stanford University Press.|isbn=9781503600966 |last1=Siamdoust |first1=Nahid |date=18 January 2017 |publisher=Stanford University Press }}</ref> [[ফাৰ্চী]] ৰেপ সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনত সক্ৰিয় হৈ কাৰাবাস খাটিবলগীয়া হোৱা মহিলাসকলৰ ভিতৰত বাহাৰ অন্যতম আছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Protest Rap by Women; An Unseen Struggle Against Veil |url=https://www.radiozamaneh.com/806162/|website=www.radiozamaneh.com|date=2024-03-01|access-date=2024-03-31|language=fa-IR}}</ref> == জীৱনী == বাহাৰৰ জন্ম ১৯৯০ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত [[তেহৰাণ]]ত হৈছিল।<ref name=":5">{{Cite web|title=Bahar Atish|website=Iranian.com|url=https://iranian.com/main/music/bahar-atish.html|access-date=2024-03-31}}</ref> তেওঁ পাৰভিজ দেহকোৰ্ডিৰ দুই কন্যাৰ ভিতৰত জ্যেষ্ঠ আছিল।<ref name=":4"/> বাহাৰে কিশোৰ অৱস্থাতে অতি কম বয়সতে পাৰ্চী ৰেপ জগতত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name=":0"/> নিজৰ সংগীতৰ জৰিয়তে তেওঁ ইছলামিক ৰিপাব্লিক শাসন ব্যৱস্থাই সৃষ্টি কৰা ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিস্থিতিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল, যাৰ ফলত মাত্ৰ পোন্ধৰ বছৰ বয়সতে তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হ’বলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> তেওঁ লিংগ সমতা আৰু নাৰী অধিকাৰৰ এগৰাকী প্ৰবল সমৰ্থক, যাৰ প্ৰতিফলন তেওঁৰ গীতসমূহতো দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref name=":4"/><ref name=":0"/> বাহাৰৰ পিতৃও ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ নীতিৰ বলি হৈছিল। নিজৰ সামাজিক সক্ৰিয়তাত পিতৃৰ প্ৰভাৱ সম্পৰ্কে বাহাৰে কয়:<ref name=":4"/><ref name=":0"/> {{Blockquote|মই মোৰ পিতৃৰ কাষত থাকি স্বাধীনতা আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ শিকিছোঁ। মই মোৰ পেছাদাৰী নাম "আতিশ" বাছি লৈছিলোঁ কাৰণ মই মোৰ সংগীতৰ জৰিয়তে সেই শাসকসকলক পুৰি ছাৰখাৰ কৰিবলৈ সংকল্পবদ্ধ আছিলোঁ, যিসকলে মোৰ পিতৃৰ যৌৱন আৰু জীৱন ধ্বংস কৰিছিল।}} সংগীতৰ সৈতে জড়িত কাৰ্যকলাপৰ বাবে তেওঁক দুবাৰকৈ গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ইৰানত নিষিদ্ধ গীত গোৱাৰ অপৰাধত ২০০৫ চনত ১৫ বছৰ বয়সতে বাহাৰক ইছলামিক ৰিপাব্লিক অৱ ইৰানৰ নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। সেই সময়ত ৰেপ সংগীত পৰিৱেশন কৰাৰ বাবে গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা বাহাৰেই আছিল প্ৰথমগৰাকী মহিলা।<ref name=":0"/> ২০০৭ চনত তেওঁৰ প্ৰথমটো অফিচিয়েল গীত মুক্তি পায়, যাৰ বাবে তেওঁক পুনৰবাৰ গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name=":4"/> শাস্তি স্থগিত ৰখা আৰু জামিনত মুক্তি পোৱাৰ বাবে তেওঁৰ সংগীতৰ কাৰ্যকলাপ সাময়িকভাৱে বন্ধ হৈ পৰে। অৱশ্যে, কাৰাগাৰৰ পৰা ওলাই অহাৰ পিছত তেওঁ আন আন ক্ষেত্ৰত নিজৰ কলাত্মক প্ৰয়াস অব্যাহত ৰাখে আৰু তেহৰাণৰ ইউনিভাৰ্চিটি অৱ আৰ্টত থিয়েটাৰ অধ্যয়ন কৰে।<ref name=":0"/> নানাধৰণৰ চাপ থকাৰ স্বত্বেও বাহাৰে ইৰানত থাকি নিজৰ সক্ৰিয়তা আৰু প্ৰতিবাদী গীত গাই গৈছিল।<ref name=":2"/> অৱশেষত ২০২২ চনত, "ৱমেন, লাইফ, ফ্ৰীডম" (মহিলা, জীৱন, স্বাধীনতা) আন্দোলনৰ সমৰ্থনত গোৱা "আজ জেনছ-ই পাইজ" গীতটো পুনৰ ৰেকৰ্ডিং কৰাৰ পিছত তেওঁ ইৰান এৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref name=":0"/> ইৰান এৰাৰ পিছত তেওঁ প্ৰথমে তুৰস্ক আৰু তাৰ পিছত কানাডালৈ প্ৰব্ৰজন কৰে, য’ত তেওঁ বৰ্তমান বসবাস কৰি আছে।<ref name=":2">{{Cite web|title=Interview with Bahar Dehkordi about artists' support for the nationwide protests in Iran|url=https://www.iranintl.com/video/ott_a7c0e09e7a52488b837243b198a19237|website=Iran International|access-date=2024-03-31|language=fa}}</ref> == সংগীত জীৱন == বাহাৰ আতিশে ৰেপ, অ’ল্ড-স্কুল হিপ-হপ আৰু আৰ এণ্ড বি সহ বিভিন্ন ধাৰাত কাম কৰে।<ref name=":1"/> ২০০৭ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ইৰানৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড কনচাৰ্টত অংশগ্ৰহণ কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলাৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।<ref name=":1"/> ২০০৯ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুক্তি পোৱা "এমশাব শাব-ই মাষ্ট" তেওঁৰ প্ৰথমসমূহ গীতৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।<ref name=":5"/><ref>{{Cite web|title=Women's Protest Rap; An Overlooked Struggle Against the Hijab Voice|url=https://www.balatarin.com/permlink/2024/3/2/6126020|website=Baltarin|date=2 March 2024 |access-date=2024-04-26|language=fa}}</ref> তেওঁৰ গীতৰ বিষয়বস্তুসমূহ মূলতঃ নাৰী অধিকাৰ, ইৰানৰ স্বাধীনতা আৰু ৰাজনৈতিক তথা সামাজিক ইছ্যুসমূহৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। বাহাৰ আতিশে "খাম" আৰু "নাজিব"ৰ দৰে গীতত লিংগ সমতাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।<ref name=":1"/> তেওঁৰ আন কেইটামান উল্লেখযোগ্য গীত হৈছে "আজ জেনছ-ই পাইজ", "তোলু" আৰু "শাকাফ"।<ref name=":1"/> ইৰানৰ সামাজিক বিভাজনক লৈ নিৰ্মিত "শাকাফ" গীতটোত বাহাৰে ট্ৰেপ শৈলী ব্যৱহাৰ কৰিছে।<ref name=":1"/> বাহাৰে দুখন ইপিয়ো (EPs) মুকলি কৰিছে, আৰু "জাহ্ৰে আক্ৰাব" আৰু "খোদা বানু" এই এলবামসমূহৰ সফল ট্ৰেক আছিল।<ref name=":1"/> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ "নো টু এগজেকিউচন" নামৰ এটা জনগোষ্ঠীয় প্ৰতিবাদী গীত মুকলি কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Bahar Dehkordi Archives|url=https://kanaljadid.com/tag/%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%87%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C/|website=Kanal Jadid TV|access-date=2024-12-20|language=fa-IR}}</ref> বাহাৰে জাষ্টিনাৰ দৰে আন আন শিল্পীৰ সৈতে লগ লাগি "ফৰিয়াদ আজাদী" আৰু "ৰেডিকেল"ৰ দৰে গীতত কাম কৰিছে।<ref>{{Cite web|title=Femme Vie Liberté! The Voices of the Revolution in Iran|url=https://www.radiofrance.fr/franceculture/podcasts/la-serie-musicale/femme-vie-liberte-les-voix-de-la-revolution-en-iran-3730915|website=France Culture|date=7 May 2023 |access-date=2024-04-26|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Koocheshaye Kheshm 22: Nowruz, Women, Life, Freedom|url=https://www.bbc.com/persian/tv-and-radio-64997541|website=BBC Persian|date=18 March 2023 |access-date=2024-03-31|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=To Firuzeh Mahmoudi, Art Is an Act of Resilience and Defiance |publisher=KQED|url=https://www.kqed.org/arts/13928089/firuzeh-mahmoudi-united-for-iran-women-life-freedom|access-date=2024-04-26|language=en|first=Dena|last=Aalaei|date=24 April 2023 }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ৰেজা পিশ্ৰো, আমিৰ তাতালু, আৰ্দালান তোহমে আৰু পোতাকৰ দৰে তাৰকাসকলৰ সৈতে "চেতৰ মিশে" আৰু "ইনকেলাবে চোলহ" গীতত একেলগে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Protest Song: Chetori Mishe (Amir Tataloo and Reza Pishro Tohmeh and Bahar Atish)|url=https://www.balatarin.com/permlink/2022/10/11/5878217|website=Baltarin|date=11 October 2022 |access-date=2024-03-31|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bahar Atish|url=https://iroon.com/irtn/music/14109/بها-آتیش/|website=iroon.com|access-date=2024-03-31|language=fa}}</ref><ref>{{Citation|title=Enqelabe Solh Tataloo Pishro Pootak Bahar Atish| date=2 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mpuo2ErBq2s|access-date=2023-01-08|language=fa-IR|archive-date=2023-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230108104656/https://www.youtube.com/watch?v=Mpuo2ErBq2s|url-status=live}}</ref> == চলচ্চিত্ৰ জীৱন == থিয়েটাৰ বিষয়ত অধ্যয়ন কৰা বাহাৰে নিজৰ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড সংগীত জগতৰ পৰা কিছু সময়ৰ বাবে বিৰতি লৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পিছত তেওঁ থিয়েটাৰ আৰু চুটি ছবিত অভিনয় কৰি চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ কেৰিয়াৰ অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ "হোৰেহ" নামৰ কাৰ্যসূচীত সহ-পৰিচালক আৰু ঘোষিকা হিচাপেও কাম কৰিছিল।<ref name=":3">{{Cite web|url=http://fasebooc.rzb.ir/tag/دانلود+هوره+با+کیفیت+بالا|title=Horeh}}</ref> এই কাৰ্যসূচীখন ইৰানৰ সংগীতজ্ঞসকলৰ এক আছুতীয়া সাক্ষাৎকাৰভিত্তিক অনুষ্ঠান আছিল।<ref name=":3"/> এই সময়ছোৱাত দেহকোৰ্ডিয়ে বিভিন্ন থিয়েটাৰ প্ৰযোজনাত অংশ লয়। তেওঁ মেহদী মালেকীয়ে লিখা "আঘা জবিহ" নাটকত অভিনয় কৰিছিল।<ref>''The names of the cast members of this play are listed on the Tiwal website. Tiwal - Agha Zobih (16-11-1395)''</ref> সেই নাটকখনত প্ৰথম নাট্য পাঠ উৎসৱৰ জুৰীয়ে অভিনেতা-অভিনেত্ৰীসকলক বিশেষ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=From the extension of "Common Sin" to an actor returning to the stage after 28 surgeries|url=https://www.isna.ir/news/1402103021416/از-تمدید-گناه-مشترک-تا-حضور-بازیگری-بر-صحنه-پس-از-۲۸-عمل-جراحی|website=ISNA|date=2024-01-20|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref> তেওঁ অভিনয় কৰা আন আন নাটকসমূহৰ কৰিবলৈ ভিতৰত "দ্য অনলি ৱে পচিবল"<ref>{{Cite web|title="Madhakeh Shabihe Katal" and "The Marriage of Mr. Mississippi", "Real West" and more / Weekend Theater|url=https://www.honaronline.ir/بخش-اخبار-3/71884-مضحکه-شبیه-قتل-ازدواج-آقای-می-سی-سی-پی-غرب-واقعی-آخر-هفته-با-تئاتر|website=Honaronline|date=2024-04-08|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Performance of the play "Printed" at the Master Meshaykhi Theater|url=https://www.yjc.ir/fa/news/5325479/اجرای-نمایش-چاپ-شده-در-تماشاخانه-استاد-مشایخی|website=YJC|date=2014-09-16|access-date=2024-04-08|language=fa|author=YJC}}</ref><ref>{{Cite web|title="The Only Way Possible" reaches the Meshaykhi Theater|url=https://ana.ir/fa/news/38776/تنها-راه-ممکن-به-تماشاخانه-مشایخی-می-رسد|website=Ana News Agency|date=2014-09-24|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref> আৰু "অবজেক্টছ আৰ ক্ল’জাৰ দেন দেই এপিয়েৰ ইন দ্য মিৰৰ" অন্যতম।<ref>{{Cite web|title=From Politics to Family on the Theater Stage|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1033033/از-سیاست-تا-خانواده-روی-صحنه-تئاتر|website=fa|date=2017-05-30|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iftar with the Taste of Theater|url=https://www.khabaronline.ir/news/670977/افطار-با-طعم-تئاتر|website=www.khabaronline.ir|date=2017-05-30|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ আতিয়েহ জাভিদীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত "আভায়ে আব" নাটকত সহযোগিতা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Avaye Ab|url=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-ویژه-نامه-63/3286330-آوای-آب|website=Donya-e-Eqtesad|date=2024-03-31|access-date=2024-03-31|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Culture in the Media|url=http://www.bultannews.com/fa/news/302910|website=Bultannews|date=2014-08-05|access-date=2024-04-08|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Go to Watch These Plays|url=https://www.isna.ir/news/94080401246/به-تماشای-این-تئاترها-بروید|website=ISNA|date=2015-10-26|access-date=2024-04-04|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Baran Theater Hosts "Avaye Ab"|url=https://www.mehrnews.com/news/2992567/تماشاخانه-باران-میزبان-آوای-آب-می-شود|website=Mehr News Agency|date=2015-12-06|access-date=2024-04-04|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Special Performance for Artists and Media People "Avaye Ab" - Tasnim|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/08/19/912082/اجرای-ویژه-هنرمندان-و-اصحاب-رسانه-آوای-آب|website=Tasnim|access-date=2024-04-04|language=fa}}</ref> বেহজাদ জান্দিহে লিখা আৰু বাহাৰ দেহকোৰ্ডিৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত "ৰামালী" নাটকখন ২০১৫ চনৰ চতুৰ্থ চিটি থিয়েটাৰ ফেষ্টিভেলত স্থান পোৱা নিৰ্বাচিত নাটকসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।<ref>{{Cite web|title=Announcement of Selected Plays for Two Sections of the City Theater Festival - Tasnim|url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/04/09/785774/اعلام-نمایش-نامه‌های-برگزیده-دو-بخش-جشنواره-تئاتر-شهر|website=Tasnim|access-date=2024-04-04|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Announcement of Selected Plays for the City Theater Festival|url=https://www.aryanews.com/News/20150630144220026/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%8A%D8%B4%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1|website=aryanews.com|access-date=2024-04-04|language=fa|archivedate=2024-04-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240404083608/https://www.aryanews.com/News/20150630144220026/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%8A%D8%B4%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1|deadurl=yes}}</ref> চলচ্চিত্ৰ জগতত কিছুদিন কাম কৰাৰ পিছত, ২০১০ চনৰ শেষৰ ফালে তেওঁ পুনৰ নিজৰ সংগীতৰ কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":0"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Facebook|bahardehkordii}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] 01fvzc5ma0tgoj3t8w8rv1l14xfkrqh 0 137201 611858 609979 2026-06-11T15:14:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611858 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিতা ইলাহিয়ান | image = | caption = | native_name = بیتا الهیان | native_name_lang = Fa | birth_place = [[তেহৰান]], [[ইৰান]] | occupation = চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | education = নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমী (বিএফএ) }} '''বিতা ইলাহিয়ান''' ([[ফাৰ্চী]]: بیتا الهیان) এগৰাকী ইৰানী-আমেৰিকান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু অভিনেত্ৰী, যিয়ে কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছত বসবাস কৰে।<ref name=":0">[https://uniquedirecting.com/about-1 Bita Elahian Biography]</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Bita Elahian, Author at Cinema Without Borders|url=https://www.cinemawithoutborders.com/author/bita-elahian/|access-date=2020-06-09|website=Cinema Without Borders|date=March 2018 |language=en-US}}</ref> তেওঁ নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমীৰপৰা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ইলাহিয়ানে ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পৰিচালনাৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name=":1" /> তেওঁ ‘ৱমেন ইন ফিল্ম এলএ’ আৰু ‘নিউয়ৰ্ক ৱমেন ইন ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন’ৰ এগৰাকী সদস্য।<ref name=":1" /><ref>[https://cineequal.org/author/bita-elahian Bita Elahian Bio in cineequal.org]</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বিতা ইলাহিয়ানৰ জন্ম তেহৰানত হৈছিল, য’ত তেওঁ নিজৰ শৈশৱৰ বেছিভাগ সময় কটাইছিল।<ref name=":0" /> == কৰ্মজীৱন == বিতা ইলাহিয়ানে মধ্য প্ৰাচ্যত নিজৰ চলচ্চিত্ৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু থিয়েটাৰ পৰিচালক হিচাপে তেওঁ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। তেওঁ ''ক্ৰাইমছ অৱ দ্য হাৰ্ট'' নাটখনিৰ এটা প্ৰদৰ্শন পৰিচালনা কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ইৰানত অনুষ্ঠিত ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰ ফেষ্টিভেলত প্ৰদৰ্শিত হোৱা ''লবী'' নামৰ এটা নাট্য অভিযোজনো পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web|date=December 14, 2011|title=گفت‌وگو با "بیتا الهیان" کارگردان نمایش "لابی" .|url=https://theater.ir/fa/26279|access-date=2020-06-09|website=ایران تئاتر|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2009-11-29|title=Bita Elahian wins best director at Women's Theater Festival|url=https://en.mehrnews.com/news/37204/Bita-Elahian-wins-best-director-at-Women-s-Theater-Festival|access-date=2020-06-09|website=Mehr News Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=زندگی یک تکواندوکار زن در لابی هتل - خبرآنلاین|url=https://khabolineline.ir|access-date=2020-06-09|website=www.khabaronline.ir}}</ref><ref>{{Cite web|date=2009-11-29|title=Bita Elahian wins best director at Women's Theater Festival|url=https://www.tehrantimes.com/news/209006/Bita-Elahian-wins-best-director-at-Women-s-Theater-Festival|access-date=2020-06-09|website=Tehran Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=www.fhnews.ir|first=رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری{{!}}|title=برگزيدگان هشتمين جشنواره سراسري تئاتر بانوان معرفي شدند|url=http://fhnews.ir/fa/news/5426|access-date=|website=fa|language=fa}}</ref> কৰ্মজীৱনৰ পৰৱৰ্তী সময়ত, ইলাহিয়ানে থিয়েটাৰৰপৰা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ ''দ্য চেভেণ্ট ডে'' নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে, যিখন ২০খনতকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web|url=http://voyagela.com/interview/meet-bita-elahian-director-producer-north-hollywood/|title=Meet Bita Elahian - Voyage LA Magazine {{!}} LA City Guide|last=|first=|date=March 19, 2019|website=|language=en-US|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-09-17|title=رحمانیان و نصیرپور "هفتمین روز" را کلید ‌زدند|url=https://www.isna.ir/news/92062616899/رحمانیان-و-نصیرپور-هفتمین-روز-را-کلید-زدند|access-date=2020-06-09|website=ایسنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-09-17|title=محمد رحمانیان و مهتاب نصیرپور "هفتمین روز" را کلید ‌زدند|url=https://www.khabaronline.ir/news/313460/محمد-رحمانیان-و-مهتاب-نصیرپور-هفتمین-روز-را-کلید-زدند|access-date=2020-06-09|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title="هفتمین روز" امروز در فرمانیه کلید می‌خورد - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|url=https://www.mehrnews.com/news/2136643/%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF/|access-date=2020-06-11|website=www.mehrnews.com}}</ref> চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱনক আগবঢ়াই নিবলৈ ইলাহিয়ান আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যায়। নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমীৰ শিক্ষাৰ্থী হিচাপে তেওঁ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ হিচাপে ''বিউটিফুল ড্ৰিম'' আৰু ''ব্লেম'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ দুখন পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":6">{{Cite web|title=January 2018 Selects and winners|url=http://www.calwomensfest.com/January_2018_Selects_and_winners.html|last=|first=|date=|website=www.calwomensfest.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|title=فیلم کوتاه "Blame" به کارگردانی بیتا الهیان برنده جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جشنواره فیلم زنان کالیفرنیا|url=http://24framesnews.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-blame-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C%D8%A7/|access-date=2020-06-09|website=24framesnews|language=fa-IR}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|title=Spotlight Horror Film Awards : Filmmakers in the Spotlight|url=http://spotlighthorrorawards.com/2016filmmakers.html|access-date=2020-06-09|website=Spotlight Horror Film Awards|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلم کوتاه "بیتا الهیان" از اندونزی سه جایزه گرفت|language=fa|url=https://shortfilmnews.com/news/2146470313|access-date=2020-06-09}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-09-27|title=Bita Elahian receives Honorable Mention at Los Angeles Movie Awards|url=https://www.cinemawithoutborders.com/bita-elahian-receives-honorable-mention-los-angeles-movie-awards/|access-date=2020-06-09|website=Cinema Without Borders|language=en-US}}</ref> ''ভিডা'' তেওঁৰ শেহতীয়া চুটি চলচ্চিত্ৰ, যিখন তেওঁ পৰিচালনা কৰাৰ লগতে তাত অভিনয়ো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web|title=VFF: Film Profile: VIDA|url=http://www.valleyfilmfest.com/valleyfilmfest/app/films/2751/|access-date=2020-06-09|website=www.valleyfilmfest.com}}</ref><ref>{{Cite web|title='Vida' to vie at American short film event|url=https://en.ifilmtv.com/Iran/Content/27536|access-date=2020-06-09|website=ifilm-آیفیلم|language=en}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلم کوتاه ویدا جایزه Indie & Foreign film Festival را دریافت کرد|url=http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|access-date=2020-06-11|website=www.iycs.ir|language=fa|archive-date=June 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165505/http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|url-status=dead|archivedate=2020-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200608165505/http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘উইণ্টাৰ ফিল্ম এৱাৰ্ডছ’ৰ বাছনি সমিতিৰ এগৰাকী সদস্য আছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-01-06|title=WFA 2018 Awards Ceremony, Gala Red Carpet + After Party {{!}} Winter Film Awards|url=https://winterfilmawards.com/event/wfa-2018-awards/|access-date=2020-06-10|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیدان - اخبار - بیتا الهیان جزو هیات انتخاب جوایز winter film آمریکا شد|url=http://www.fidanfilm.ir/بیتا-الهیان-جزو-هیات-انتخاب-جوایز-winter-film-آم/|last=|first=|date=2017-07-20|website=فیدان|language=fa-IR}}</ref> == প্ৰভাৱ == তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে মূলতঃ মহিলাৰ সবলীকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{Cite web|date=2013-11-19|title=نمایشنامه "از بیت المقدس تا اریحا" خوانش می‌شود|url=http://cinemapress.ir/news/45808/نمایشنامه-از-بیت-المقدس-تا-اریحا-خوانش-می-شود|access-date=2020-06-09|website=اخبار سینمای ایران ও جهان - سینماپرس|language=fa}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বৰ্তমান তেওঁ ‘নিউয়ৰ্ক ৱমেন ইন ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন’ আৰু ‘ৱমেন ইন ফিল্ম এলএ’ৰ এগৰাকী সদস্য।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2017-09-27|title=Bita Elahian receives Honorable Mention at Los Angeles Movie Awards|url=https://cineequal.org/bita-elahian-receives-honorable-mention-los-angeles-movie-awards/|access-date=2020-06-09|website=CineEqual|language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Official website|https://uniquedirecting.com/}} *{{IMDb name|nm8121594|name=Bita Elahian}} *{{Instagram|id=bitaelahian|name=Bita Elahian}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] 1a079gy9uoq5v9i2b113zg0a9a2cpp6 0 137267 611851 610393 2026-06-11T14:26:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611851 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = বাহমান গোবাদী | honorific_suffix = | image = BahmanGhobadi.JPG | image_upright = | landscape = | alt = | caption = ছান ছেবাষ্টিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বাহমান গোবাদী (২০০৬) | native_name = بهمن قبادی | native_name_lang = Fa | pronunciation = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1969|2|1}} | birth_place = বানেহ, [[ইৰান]] | baptised = | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | burial_place = | burial_coordinates = | monuments = | other_names = | siglum = | citizenship = | education = ইৰান ব্ৰডকাষ্টিং ইউনিভাৰ্ছিটি | alma_mater = | occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক | years_active = ১৯৯০–বৰ্তমান | era = ইৰানীয় নতুন ঢৌ | employer = | organization = মিজ ফিল্ম | agent = | known_for = ''এ টাইম ফৰ ড্ৰাংকেন হৰ্চেচ'', ''টাৰ্টেলছ কেন ফ্লাই'', ''হাফ মুন'', ''নো ৱান নোজ এবাউট পাৰ্চিয়ান কেটছ'' | notable_works = | style = ড্ৰামা, সামাজিক সমস্যা | height = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | otherparty = | movement = ইৰানীয় নতুন ঢৌ | opponents = | boards = | criminal_charges = | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = | children = | parents = | mother = | father = | relatives = | family = | callsign = | awards = কেমেৰা ডি অ’ৰ, গোল্ডেন শ্বেল, আন চাৰ্টেইন ৰেগাৰ্ড | website = http://www.mijfilm.com | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_type = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''বাহমান গোবাদী''' (জন্ম: ১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৬৯) এজন ইৰানীয় কুৰ্দিশ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু লেখক। তেওঁ ইৰানীয় চিনেমাৰ "নতুন ঢৌ" আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{cite web |url=http://www.greencine.com/static/primers/iran-2.jsp |title=Iranian New Wave, by Jeffrey M. Anderson |publisher=Greencine.com |access-date=7 November 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110063113/http://www.greencine.com/static/primers/iran-2.jsp |archive-date=November 10, 2014 |archivedate=10 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110063113/http://www.greencine.com/static/primers/iran-2.jsp |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://www.utne.com/issues/2003_119/view/10779-1.html The Iranian New Wave, Iranian filmmakers enjoy a golden age] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217064100/http://www.utne.com/issues/2003_119/view/10779-1.html |date=February 17, 2007 }}</ref> == জীৱনী == তেওঁৰ জন্ম ইৰানৰ এখন কুৰ্দিশ চহৰ বানেহত হৈছিল। ১৯৮১ চনত তেওঁৰ পৰিয়ালটো ছানান্দাজলৈ স্থানান্তৰিত হয়। গোবাদীয়ে ইৰান ব্ৰডকাষ্টিং কলেজৰ পৰা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ঔদ্যোগিক ফটোগ্ৰাফীৰ চুটি কৰ্মজীৱনৰ পিছত গোবাদীয়ে হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য ৮ মিমি ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ লয়। তেওঁৰ ''লাইফ ইন ফগ'' নামৰ তথ্যচিত্ৰখনে বহুতো বঁটা লাভ কৰিছিল। বাহমান গোবাদীয়ে আব্বাছ কিয়াৰোস্তামীৰ ''দা ৱিণ্ড ৱিল কেৰী আছ'' চলচ্চিত্ৰখনত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0209463/fullcredits#cast Full cast and crew for ''Bad ma ra khahad bord''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170219111142/http://www.imdb.com/title/tt0209463/fullcredits/#cast |date=February 19, 2017 }}, IMDd. Retrieved November 10, 2012</ref> বাহমান গোবাদীয়ে ২০০০ চনত 'মিজ ফিল্ম' প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই কোম্পানীটোৰ উদ্দেশ্য আছিল ইৰানৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ ওপৰত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা। তেওঁৰ প্ৰথম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ আছিল ''এ টাইম ফৰ ড্ৰাংকেন হৰ্চেচ'' (২০০০), যিখন ইৰানত নিৰ্মিত প্ৰথমখন কুৰ্দিশ চলচ্চিত্ৰ আছিল।<ref>[https://www.nytimes.com/2007/12/16/movies/16scar.html Peter Scarlet. ''Kurdish Director, Stuck Between Iraq and Iran''], ''[[The New York Times]]'', December 16, 2007. Retrieved November 10, 2012</ref> এই ছবিখনে কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত কেমেৰা ডি অ’ৰ বঁটা লাভ কৰে। তেওঁৰ দ্বিতীয়খন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি আছিল ''মেৰুণ্ড ইন ইৰাক'' (২০০২), যাৰ বাবে তেওঁ চিকাগো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ পৰা গোল্ড প্লেক লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ২০০৪ চনত তেওঁৰ তৃতীয়খন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি ''টাৰ্টেলছ কেন ফ্লাই'' মুক্তি পায়। এই ছবিখনে বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গ্লাছ বিয়েৰ আৰু পিচ ফিল্ম বঁটা আৰু ছান ছেবাষ্টিয়ান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গোল্ডেন শ্বেল বঁটা লাভ কৰে।<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0424227/awards Awards for ''Lakposhtha parvaz mikonand''], IMDd. Retrieved November 10, 2012</ref> ২০০৬ চনত গোবাদীৰ ''হাফ মুন'' ছন ছেবাষ্টিয়ান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গোল্ডেন শ্বেল বঁটা লাভ কৰে। এই ছবিত ইৰানৰ প্ৰখ্যাত অভিনেতা গোলছিফতেহ ফাৰাহানী, হাছান পুৰছিৰাজী আৰু হেকদিয়েহ তেহৰানীয়ে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল ইৰানৰ সংগীতজ্ঞ হোছেইন আলীজাদেহে। [[ইৰান]], [[ফ্ৰান্স]], [[অষ্ট্ৰিয়া]] আৰু [[ইৰাক]]ৰ এক যৌথ প্ৰজেক্ট হিচাপে নিৰ্মিত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ সম্পূৰ্ণ শ্বুটিং ইৰানৰ কুৰ্দিস্তানত কৰা হৈছিল। ইয়াত এদল ইৰানীয় কুৰ্দিশ সংগীতজ্ঞৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিসকলে ইৰাকী কুৰ্দিস্তানলৈ ভ্ৰমণ কৰি তাত এটা সংগীত অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰিব বিচাৰে।<ref>[https://movies.nytimes.com/2007/12/14/movies/14half.html?ref=movies&_r=0 Jeannette Catsoulis. ''Harsh Realities and Mystical Power''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523074457/http://movies.nytimes.com/2007/12/14/movies/14half.html?ref=movies&_r=0 |date=May 23, 2013 }}, ''[[The New York Times]]'', December 14, 2007. Retrieved November 10, 2012</ref> ২০০৬ চনত ইনডেক্স অন চেন্সৰশ্বিপে গোবাদীক তেওঁৰ ''টাৰ্টেলছ কেন ফ্লাই'' ছবিৰ জৰিয়তে মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতালৈ আগবঢ়োৱা উল্লেখনীয় অৱদানৰ বাবে ইনডেক্স ফিল্ম বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |title=Freedom of Expression Film Award for Turtles Can Fly |url=http://www.mijfilm.com/newsdet.php?n=40&lang=1 |website=www.mijfilm.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20061104054043/http://www.mijfilm.com/newsdet.php?n=40&lang=1 |archive-date=2006-11-04}}</ref> ২০০৯ চনৰ মে’ মাহত তেওঁৰ চিনেমা ''নো ৱান নোজ এবাউট পাৰ্চিয়ান কেটছ''এ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰিমিয়াৰ হোৱাৰ সময়ত আন চাৰ্টেইন ৰেগাৰ্ড বিশেষ জুৰী বঁটা লাভ কৰে। এই ছবিখনত চেন্সৰশ্বিপৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ চেষ্টা কৰা তৰুণ ইৰানীয় সংগীতজ্ঞসকলে সন্মুখীন হোৱা কষ্টৰ কথা লিপিৱদ্ধ কৰা হৈছে। ২০১২ চনত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''ৰাইনো চিজন'' ছান ছেবাষ্টিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত মুক্তি পায়। এই ছবিত তেওঁ মনিকা বেল্লুচীৰ সৈতে কাম কৰে আৰু ইয়াত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক একত্ৰিত কৰা হৈছিল। এই ছবিখনৰ সমালোচনাত্মক সফলতাৰ পিছত তেওঁ 'ৱৰ্ডছ ৱিথ গডছ' নামৰ সংকলনমূলক চলচ্চিত্ৰখনৰ কাবিী নামৰ অংশটো পৰিচালনা কৰি অন্যতম পৰিচালক হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে। ২০১৫ চনত তেওঁৰ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য তথ্যচিত্ৰ ''এ ফ্লেগ ৱিদাউট এ কান্ট্ৰী'' মুক্তি পায়। ছাণ্ডান্স চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰিমিয়াৰ হোৱা এই তথ্যচিত্ৰখন কুৰ্দসকল, মধ্যপ্ৰাচ্যৰ যুদ্ধ আৰু প্ৰায় ৪৫ নিযুত জনসংখ্যা থকাৰ পিছতো এতিয়াও কোনো দেশ নথকা জাতি "কুৰ্দিস্তান"-ৰ বিষয়ে নিৰ্মিত। এই তথ্যচিত্ৰখনৰ পিছত তেওঁ পুনৰ কল্পকাহিনীমূলক চিনেমালৈ ঘূৰি আহে আৰু ''দা ফ'ৰ ৱালছ'' পৰিচালনা কৰে। য’ত তেওঁ পুনৰ আমিৰ আঘায়ী, ফুন্দা এৰয়িগিত আৰু ডেনিজহান আকবাবাক ধৰি এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অভিনয় শিল্পীৰ দল একত্ৰিত কৰে। তেওঁ বৰ্তমান লিখা, পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনাৰ কাম কৰি আছে আৰু সমগ্ৰ বিশ্বতে মানৱ অধিকাৰ আৰু বাক স্বাধীনতাৰ সমৰ্থনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি আহিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Bahman Ghobadi}} *{{IMDb name|id=0315842|name=Bahman Ghobadi}} *[https://web.archive.org/web/20081220042725/http://www.faryadmagazine.com/entertainment_spot_Bahman%20Qobadi.htm Profiling Bahman Qobadi] *[http://mijfilm.com/ Mij Film] *[https://web.archive.org/web/20060618025115/http://www.indexonline.org/en/news/articles/2006/1/index-on-censorship-free-expression-awards-2.shtml/ Index Film Award] *[https://web.archive.org/web/20081220042725/http://www.faryadmagazine.com/entertainment_spot_Bahman%20Qobadi.htm Profiling Bahman Qobadi] *[http://www.wsws.org/en/articles/2006/09/ghob-s26.html An interview with Bahman Ghobadi, director of Half Moon] September 26, 2006 with David Walsh and Joanne Laurier on the ''World Socialist Web Site'' [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] 0rx3akaeodqaexpkmfubdsokap34by1 0 137352 611869 611124 2026-06-11T17:47:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611869 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = Ballotpedia | logo = Bp-logo.svg | url = {{official url}} | company_type = [[Nonprofit]] | location = [[Middleton, Wisconsin]], U.S. | type = [[Wikis|Wiki]] | language = English | registration = | num_users = | owner = Lucy Burns Institute | launch_date = {{Start date and age|2007|5|30}}<ref>{{cite web|url=http://whois.domaintools.com/ballotpedia.org|title=BallotPedia.org WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools|work=[[WHOIS]]|access-date=November 12, 2016|archive-date=December 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207232326/https://whois.domaintools.com/ballotpedia.org|url-status=live}}</ref> | revenue = $8.73 million (2023)<ref>{{cite web |title=Lucy Burns Institute Inc - Nonprofit Explorer |url=https://projects.propublica.org/nonprofits/organizations/208036372 |website=ProPublica |access-date=June 11, 2025 |language=en |date=May 9, 2013}}</ref> | commercial = No | founder = [[Leslie Graves (nonprofit executive)|Leslie Graves]] | editor = | president = Leslie Graves | current_status = Active }} '''বেলটপিডিয়া''' আমেৰিকাৰ এটা অলাভজনক আৰু অদলীয় অনলাইন ৰাজনৈতিক বিশ্বকোষ যিয়ে আমেৰিকাৰ ফেডাৰেল, ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় ৰাজনীতি, নিৰ্বাচন আৰু ৰাজহুৱা নীতি সামৰি লয়।<ref>{{cite news|last1=Chokshi|first1=Niraj|title=Tuesday is the last day of the state legislative primary season|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/govbeat/wp/2014/09/09/tuesday-is-the-last-day-of-the-state-legislative-primary-season/|access-date=December 8, 2014|newspaper=Washington Post|date=September 9, 2014|archive-date=August 2, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802010236/https://www.washingtonpost.com/blogs/govbeat/wp/2014/09/09/tuesday-is-the-last-day-of-the-state-legislative-primary-season/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Wisniewski|first1=Mary|last2=Hendee|first2=David|title=Omaha mayoral recall vote part of angry voter trend|url=https://www.reuters.com/article/us-omaha-recall-idUSTRE70O03520110125|access-date=December 8, 2014|publisher=Reuters|date=January 24, 2011}}</ref><ref>{{cite news|last1=Dewan|first1=Shaila|title=Higher Minimum Wage Passes in 4 States; Florida Defeats Marijuana Measure|url=https://www.nytimes.com/2014/11/05/us/politics/higher-minimum-wages-prove-popular-in-fla-marijuana-is-less-so.html?_r=1|access-date=December 8, 2014|work=[[The New York Times]]|date=November 5, 2014|archive-date=December 5, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241205104534/https://www.nytimes.com/2014/11/05/us/politics/higher-minimum-wages-prove-popular-in-fla-marijuana-is-less-so.html?_r=1|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Morones|first=Alyssa|title=Ballotpedia Launches 'Wikipedia' for School Board Elections|url=http://blogs.edweek.org/edweek/District_Dossier/2013/08/ballotpedia_launches_new_schoo.html|access-date=October 21, 2013|newspaper=Education Week|date=August 22, 2013|archive-date=October 22, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022022034/http://blogs.edweek.org/edweek/District_Dossier/2013/08/ballotpedia_launches_new_schoo.html|url-status=live}}</ref> ২০০৭ চনত এই ৱেবছাইটটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last1=Chokshi|first1=Niraj|url=https://www.nytimes.com/2018/11/05/us/politics/midterm-elections-voting-guide.html|title=Voter Guide: How, When and Where to Vote on Tuesday|date=November 5, 2018|access-date=December 19, 2018|work=[[The New York Times]]|archive-date=December 12, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212053724/https://www.nytimes.com/2018/11/05/us/politics/midterm-elections-voting-guide.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Levine|first1=Andrew|url=https://www.nytimes.com/2018/10/29/nyregion/new-york-today-early-voting-midterms.html|title=New York Today: Why Don't We Have Early Voting?|date=October 29, 2018|access-date=December 19, 2018|work=[[The New York Times]]|archive-date=December 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219211327/https://www.nytimes.com/2018/10/29/nyregion/new-york-today-early-voting-midterms.html|url-status=live}}</ref> বেলটপিডিয়াৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছে উইচকনচিনৰ মিডলটনত অৱস্থিত এটা অলাভজনক সংস্থা লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউটে। আৰম্ভণিতে সহযোগিতামূলকভাৱে ৱিকি সম্পাদকৰ দৰে সম্পাদিত বেলটপিডিয়া এতিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে এজন পেইড পেছাদাৰী কৰ্মচাৰীয়ে লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে। বেলটপিডিয়াই ২০২১ চনত ৫০ জনতকৈ অধিক সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref name=About/> ==উদ্দেশ্য== বেলটপিডিয়াৰ উল্লেখযোগ্য লক্ষ্য হৈছে “চৰকাৰৰ সকলো স্তৰতে ৰাজনীতিৰ বিষয়ে সঠিক আৰু বস্তুনিষ্ঠ তথ্য প্ৰদান কৰি মানুহক ৰাজনীতিৰ বিষয়ে অৱগত কৰা।’’<ref name=About>{{cite news|title=Ballotpedia:About|url=https://ballotpedia.org/Ballotpedia:About|access-date=September 22, 2021|archive-date=November 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107064314/https://ballotpedia.org/Ballotpedia:About|url-status=live}}</ref> ৱেবছাইটটোৱে “উদ্দেশ্য সমৰ্থক আৰু বিৰোধী, বিত্তীয় প্ৰতিবেদন, মামলাৰ বাতৰি, পৰিস্থিতিৰ সবিশেষ, ভোটদানৰ সংখ্যা আৰু অধিক তথ্য প্ৰদান কৰে।’’<ref>{{Cite news|last=Davis|first=Gene|title=Denver's got issues: Ballot issues & you can learn more at Ballotpedia.com|newspaper=[[Denver Daily News]]|location=[[Denver]]|date=August 6, 2008|url=http://www.thedenverdailynews.com/article.php?aID=1442|access-date=April 27, 2011}}</ref> ই প্ৰথমে এটা “ৱিকিপিডিয়াৰ আৰ্হিত সম্প্ৰদায়িক অৱদান ৱেব চাইট আছিল’’ যিটো এতিয়া পেইড কৰ্মচাৰীয়ে সম্পাদনা কৰে। ইয়াত “পদক্ষেপ, গণভোট আৰু পুনৰ আহ্বানৰ বিষয়ে বহুতো তথ্য থাকে।’’<ref>{{Cite book|last=Lawrence|first=David G.|title=California: The Politics of Diversity|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2009|location=[[Stamford, Connecticut]]|pages=83|url=https://books.google.com/books?id=d0uJECy-_owC&pg=PA83|isbn=978-0-495-57097-4}}</ref> ==অভিভাৱক সংগঠন== বেলটপিডিয়া লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউট (LBI)ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত আছে, যিটো এটা অলাভজনক, অদলীয়<ref name="governing">{{cite news |last=Scott |first=Dylan |date=September 14, 2012 |title=States Have Room for Improvement in Voter Guides |newspaper=Governing Magazine |url=http://www.governing.com/blogs/politics/gov-states-have-room-for-improvement-in-voter-guides.html |accessdate=October 23, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029192832/http://www.governing.com/blogs/politics/gov-states-have-room-for-improvement-in-voter-guides.html |archive-date=October 29, 2013}}</ref><ref name=Politico>{{cite news|last1=Mahtesian|first1=Charles|title=The best races you've never heard of|url=https://www.politico.com/blogs/charlie-mahtesian/2012/10/the-best-races-youve-never-heard-of-138646|access-date=August 11, 2014|publisher=Politico|date=October 16, 2012|archive-date=April 1, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130401135420/http://www.politico.com//blogs/charlie-mahtesian/2012/10/the-best-races-youve-never-heard-of-138646.html|url-status=live}}</ref> ৫০১(c)(3)<ref>{{Cite web |title=Lucy Burns Institute |url=https://ballotpedia.org/Lucy_Burns_Institute |access-date=October 18, 2025 |website=Ballotpedia |language=en}}</ref> শৈক্ষিক সংস্থা।<ref>{{cite news|last1=Povich|first1=Elaine|title=Lawmakers Defer to Voters on Tax, Budget Issues|url=http://www.pewtrusts.org/en/research-and-analysis/blogs/stateline/2014/06/10/lawmakers-defer-to-voters-on-tax-and-budget-issues|accessdate=August 10, 2014|work=Stateline|publisher=The Pew Charitable Trusts|date=June 10, 2014|archive-date=May 20, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220520164914/https://www.pewtrusts.org/en/research-and-analysis/blogs/stateline/2014/06/10/lawmakers-defer-to-voters-on-tax-and-budget-issues|url-status=live}}</ref><ref name=chitrib>{{cite news|title=Illinois elections officials need to side with voters |url=http://www.chicagotribune.com/news/opinion/editorials/ct-remap-referendum-edit-0530-20140530,0,893150.story |accessdate=August 10, 2014 |publisher=Chicago Tribune |date=May 30, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530213629/http://www.chicagotribune.com/news/opinion/editorials/ct-remap-referendum-edit-0530-20140530%2C0%2C893150.story |archivedate=May 30, 2014 }}</ref><ref>{{cite news|last1=Christensen|first1=Lance|title=Lucy Burns Institute Launches Policypedia|url=http://reason.org/blog/show/lucy-burns-institute-launches-polic|accessdate=August 11, 2014|publisher=Reason Foundation|date=July 22, 2014}}</ref> ২০১৯ চনত সংস্থাটোৱে ৫.৩৭ মিলিয়ন ডলাৰৰ ৰাজহ লাভ কৰাৰ ৰিপৰ্ট দিছে।<ref name=Return>{{cite web|title=Return of Organization Exempt From Income Tax|url=https://www.guidestar.org/profile/20-8036372|publisher=GuideStar|accessdate=September 22, 2021|archive-date=December 1, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201104152/https://www.guidestar.org/profile/20-8036372|url-status=live}}</ref> টিম ডান এল বি আইৰ ব’ৰ্ডৰ সদস্য।<ref>{{cite news |last1=Gold |first1=Russell |title=The Billionaire Bully Who Wants to Turn Texas Into a Christian Theocracy |url=https://www.texasmonthly.com/news-politics/billionaire-tim-dunn-runs-texas/ |issue=March 2024 |publisher=Texas Monthly |ref=tm |archive-date=February 12, 2024 |access-date=February 18, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240212132532/https://www.texasmonthly.com/news-politics/billionaire-tim-dunn-runs-texas/ |url-status=live }}</ref> ২০০৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত গোটটোৰ বৰ্তমানৰ সভাপতি লেছলি গ্ৰেভছে এল বি আই প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=about/><ref>{{cite news|last1=Mildenberg|first1=David|title=El Paso Mayor Fighting Ouster on Gay Rights Vote Counts Rising Legal Bill|url=https://www.bloomberg.com/news/2012-02-09/el-paso-mayor-fighting-ouster-on-gay-rights-vote-counts-rising-legal-bill.html|accessdate=August 11, 2014|publisher=Bloomberg|date=February 8, 2012|archive-date=August 12, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812211647/http://www.bloomberg.com/news/2012-02-09/el-paso-mayor-fighting-ouster-on-gay-rights-vote-counts-rising-legal-bill.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Murphy|first1=Bruce|title=The mystery of Eric O'Keefe|url=http://www.isthmus.com/isthmus/article.php?article=42951|accessdate=August 11, 2014|publisher=Isthmus|date=June 12, 2014|archive-date=August 12, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210840/http://www.isthmus.com/isthmus/article.php?article=42951|url-status=live}}</ref> নেচনেল উইমেনছ পাৰ্টিৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক লুচি বাৰ্নছৰ নামেৰে এই গোটটোৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=met/> এই গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় উইচকনচিনৰ মিডলটনত। ==ইতিহাস== ২০০৭ চনত চিটিজেনছ ইন চাৰ্জ ফাউণ্ডেচনে বেলটপিডিয়া প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=library/> ২০০৮ চনত বেলটপিডিয়াক জজপিডিয়া আৰু ছানশ্বাইন ৰিভিউৰ সৈতে ছেম এডামছ এলায়েন্সে পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁলোকৰ পৃষ্ঠপোষকতা উইচকনচিনৰ মিডলটনত অৱস্থিত অলাভজনক লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউটলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।<ref name=library>{{cite journal|last=Hoover|first=Steven|title=Ballotpedia Internet Review|url=https://crln.acrl.org/index.php/crlnews/article/view/9031/9850|website=Association of College & Research Libraries|date=April 10, 2017|publisher=American Library Association|doi=10.5860/crln.74.10.9031|access-date=September 20, 2020|doi-access=free|archive-date=June 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210620081904/https://crln.acrl.org/index.php/crlnews/article/view/9031/9850|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Spillman|first=Benjamin|title=Cost to appeal Las Vegas Planning Commission decision called prohibitive|url=http://www.reviewjournal.com/news/las-vegas/cost-appeal-las-vegas-planning-commission-decision-called-prohibitive|access-date=October 21, 2013|newspaper=Las Vegas Review-Journal|date=July 29, 2013|archive-date=October 22, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022025603/http://www.reviewjournal.com/news/las-vegas/cost-appeal-las-vegas-planning-commission-decision-called-prohibitive|url-status=live}}</ref> ২০১৩ চনৰ ৯ জুলাইত ছানশ্বাইন ৰিভিউক লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউটে অধিগ্ৰহণ কৰে আৰু বেলটপিডিয়াত একত্ৰিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://ballotpedia.org/wiki/index.php/Portal:Sunshine_Review|title=About Sunshine Review on Ballotpedia|date=July 9, 2013}}</ref> লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউটৰ নামকৰণ কৰা হৈছে ভোটাধিকাৰী লুচি বাৰ্নছৰ নামেৰে যিয়ে এলিছ পলৰ সৈতে মিলি নেচনেল উইমেনছ পাৰ্টি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ২০১৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত জাজপিডিয়াক বেলটপিডিয়াত একত্ৰিত কৰা হয়। ২০২০ চনত যেতিয়া অভিনেত্ৰী ৰেজিনা কিঙে ৭২ সংখ্যক প্ৰাইমটাইম এমি বঁটাত এমি বঁটা লাভ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁৰ গ্ৰহণ ভাষণৰ সময়ত তেওঁ আগন্তুক নিৰ্বাচনৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ বেলটপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ মানুহক উৎসাহিত কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Salam |first1=Maya |title=This Year's Emmy Winners Want You to Vote |url=https://www.nytimes.com/2020/09/21/arts/television/emmys-politics-race-voting.html |access-date=September 30, 2020 |work=The New York Times |date=September 21, 2020 |archive-date=October 3, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003231226/https://www.nytimes.com/2020/09/21/arts/television/emmys-politics-race-voting.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Noveck|first1=Jocelyn |title=The 'Pandemmys' were weird and sometimes wonderful |url=https://www.washingtonpost.com/national/the-pandemmys-were-weird-and-sometimes-wonderful/2020/09/21/def88bb2-fbd9-11ea-b0e4-350e4e60cc91_story.html |access-date=September 30, 2020 |newspaper=Washington Post |date=September 21, 2020}}</ref> ==জজপিডিয়া== জজপিডিয়া আছিল আমেৰিকাৰ আইনী ব্যৱস্থাক সামৰি লোৱা এটা অনলাইন ৱিকি-শৈলীৰ বিশ্বকোষ।<ref name=met>{{cite news|title=Nonprofit Group Offers Free Judicial Profiles Online at Judgepedia.com|url=http://www.metnews.com/articles/2009/judg122109.htm|access-date=August 11, 2014|publisher=Metropolitan News-Enterprise|date=December 21, 2009|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031217/http://www.metnews.com/articles/2009/judg122109.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Ambrogi|first1=Robert|title=Crowdsourcing the Law: Trends and Other Innovations|url=http://www.osbar.org/publications/bulletin/10oct/legalonline.html|access-date=August 12, 2014|work=Oregon State Bar Bulletin|publisher=Oregon State Bar|date=October 2010}}</ref> ২০১৫ চনত জজপিডিয়াৰ সকলো বিষয়-বস্তু বেলটপিডিয়াত একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{cite web|last1=Pallay|first1=Geoff|title=Ballotpedia to absorb Judgepedia|url=http://ballotpedia.org/Ballotpedia_to_absorb_Judgepedia|website=Ballotpedia|access-date=September 8, 2015|archive-date=March 16, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150316053428/http://ballotpedia.org/Ballotpedia_to_absorb_Judgepedia|url-status=live}}</ref><ref name=Politico/> ইয়াত ৰাজ্যিক আৰু ফেডাৰেল আদালত আৰু ন্যায়াধীশসকলৰ তথ্যৰ তথ্যকোষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite journal|last1=Peoples|first1=Lee|title=The Lawyer's Guide to Using and Citing Wikipedia|journal=Oklahoma Bar Journal|date=November 6, 2010|volume=81|page=2438|url=http://jimcalloway.typepad.com/files/lawyers-guide-to-using-and-citing-wikipedia.peoples.oklabarj.pdf|access-date=August 11, 2014|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135927/http://jimcalloway.typepad.com/files/lawyers-guide-to-using-and-citing-wikipedia.peoples.oklabarj.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Davey|first1=Chris|last2=Salaz|first2=Karen|title=Survey Looks at New Media and the Court|journal=Journal of the American Judicature Society|date=November–December 2010|volume=94|issue=3}}</ref><ref>{{cite book|last1=Meckler|first1=Mark|title=Tea Party Patriots: The Second American Revolution|date=2012|publisher=Macmillan|isbn=978-0805094374|page=[https://archive.org/details/isbn_9780805094374/page/167 167]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780805094374/page/167}}</ref> ইয়াৰ মূল ৱেবছাইট অনুসৰি জজপিডিয়াৰ লক্ষ্য আছিল “পাঠকসকলক আমেৰিকাৰ আদালত ব্যৱস্থা আৰু ন্যায়পালিকাৰ বিষয়ে উপযোগী তথ্য আৱিষ্কাৰ আৰু শিকিবলৈ সহায় কৰা।’’<ref name="about">{{cite web|title=Judgepedia:About|url=http://judgepedia.org/Judgepedia:About|website=Judgepedia|publisher=Lucy Burns Institute|access-date=August 11, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625170553/http://judgepedia.org/Judgepedia:About|archive-date=June 25, 2014|url-status=dead|archivedate=June 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140625170553/http://judgepedia.org/Judgepedia:About|deadurl=yes}}</ref> ২০০৭ চনত বেলটপিডিয়া আৰু ছানশ্বাইন ৰিভিউৰ সৈতে জজপিডিয়াক ছেম এডামছ এলায়েন্সে পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল।<ref>{{cite news|last1=Phillips|first1=Kate|title=The Sam Adams Project|url=http://thecaucus.blogs.nytimes.com/2008/07/19/the-sam-adams-project/|access-date=August 11, 2014|work=[[The New York Times]]|date=July 19, 2008}}</ref> ২০০৯ চনত জাজপিডিয়াৰ পৃষ্ঠপোষকতা লুচি বাৰ্নছ ইনষ্টিটিউতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয় আৰু ২০১৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত জাজপিডিয়াক বেলটপিডিয়াত একত্ৰিত কৰা হয়।<ref name = about/> জজপিডিয়াৰ এটা সাপ্তাহিক প্ৰকাশন আছিল ফেডাৰেল আদালত, খালী বেঞ্চ যিয়ে তৃতীয় অনুচ্ছেদৰ ফেডাৰেল ন্যায়িক পদৰ খালী পদৰ হাৰ অনুসৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Pennsylvania and Wisconsin Have Federal Courts with Highest Vacancy Rates; across Country, 9.9% of Federal Judicial Posts Are Vacant|url=http://judicialnominations.org/pennsylvania-and-wisconsin-have-federal-courts-with-highest-vacancy-rates-across-country-9-9-of-federal-judicial-posts-are-vacant|access-date=August 13, 2014|publisher=Telecommunications Weekly}}</ref> অৰেঞ্জ কাউণ্টি ৰেজিষ্টাৰে জজপিডিয়াই আপিল আদালত আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ কভাৰেজ লক্ষ্য কৰিছিল।<ref name="Orange County Register">{{cite news|last1=Seiler|first1=John|title=John Seiler: Appellate judges aplenty on ballot|url=http://www.ocregister.com/articles/court-272397-justices-justice.html|access-date=August 11, 2014|publisher=Orange County Register|date=October 22, 2010|archive-date=September 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085057/http://www.ocregister.com/articles/court-272397-justices-justice.html|url-status=live}}</ref> জজপিডিয়াৰ এলিনা কাগানৰ প্ৰফাইল হাৰ্ভাৰ্ড ল স্কুল লাইব্ৰেৰীৰ কাগানৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মনোনয়নৰ গাইড আৰু ল লাইব্ৰেৰী অৱ কংগ্ৰেছৰ কাগানৰ গাইডত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Guide to the nomination of Elena Kagan to the Supreme Court of the United States|url=http://guides.library.harvard.edu/content.php?pid=113979&sid=986083|website=Harvard Law School Library|publisher=Harvard Law School|access-date=August 11, 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Elena Kagan|url=https://www.loc.gov/law/find/kagan.php|website=Law Library of Congress|publisher=Library of Congress|access-date=August 11, 2014}}</ref> ==অংশীদাৰিত্ব== ২০১৮ চনৰ মে’ মাহত নিৰ্বাচনত দুৰ্নীতিপৰায়ণতাৰে প্ৰভাৱ পেলাব বিচৰাসকলে [[টুইটাৰ]]ৰ অপব্যৱহাৰৰ ওপৰত কৰা তদন্তৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই টুইটাৰে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে বেলটপিডিয়াৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰি [[আমেৰিকা]]ত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীসকলৰ সত্যতা পৰীক্ষা কৰা বিশেষ লেবেল যোগ কৰিব।<ref>{{cite news|title=Twitter to add labels to U.S. political candidates|url=https://www.cbsnews.com/news/twitter-to-add-labels-to-u-s-political-candidates/|access-date=May 23, 2018|publisher=CBS|date=May 23, 2018|archive-date=January 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116005512/https://www.cbsnews.com/news/twitter-to-add-labels-to-u-s-political-candidates/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Scola|first1=Nancy|title=Twitter to verify election candidates in the midterms|url=https://www.politico.com/story/2018/05/23/twitter-verify-candidates-midterms-2018-1282802|access-date=May 23, 2018|publisher=Politico|date=May 23, 2018|archive-date=December 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203110339/https://www.politico.com/story/2018/05/23/twitter-verify-candidates-midterms-2018-1282802|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনৰ আমেৰিকাৰ নিৰ্বাচনৰ সময়ত বেলটপিডিয়াই আমাজন এলেক্সাক ভোটগ্ৰহণ স্থানৰ স্থান আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীৰ তথ্য যোগান ধৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Malone Kircher |first1=Madison |title=Hey, Alexa, Who Is Winning the Election in New York? |url=http://nymag.com/intelligencer/2018/11/use-alexa-to-find-polling-place-and-election-data.html |access-date=December 19, 2018 |publisher=New York Magazine |date=November 2, 2018 |archive-date=December 20, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181220231031/http://nymag.com/intelligencer/2018/11/use-alexa-to-find-polling-place-and-election-data.html |url-status=live }}</ref> ২০১৮ চনত বেলটপিডিয়া, এবিচি নিউজ আৰু ফাইভথাৰ্টিএইটে ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ প্ৰাইমাৰীত প্ৰাৰ্থীসকলৰ তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণ কৰি ডেম’ক্ৰেটিক প্ৰাইমাৰী ভোটাৰসকলে কোন ধৰণৰ প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছে সেইটো নিৰ্ণয় কৰে।<ref>{{cite news |last1=Conroy |first1=Meredith |last2=Nguyen |first2=Mai |last3=Rakich |first3=Nathaniel |title=We Researched Hundreds Of Races. Here's Who Democrats Are Nominating. |url=https://fivethirtyeight.com/features/democrats-primaries-candidates-demographics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810150536/https://fivethirtyeight.com/features/democrats-primaries-candidates-demographics/ |url-status=dead |archive-date=August 10, 2018 |access-date=December 19, 2018 |publisher=FiveThirtyEight |date=August 10, 2018 |archivedate=March 28, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328153641/https://fivethirtyeight.com/features/democrats-primaries-candidates-demographics/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২৪ চনৰ মে’ মাহত বেলটপিডিয়াই ডিচিচন ডেস্ক এইচকিউৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে যাতে আমেৰিকাৰ স্থানীয় নিৰ্বাচনৰ বাবে বাস্তৱ সময়ৰ নিৰ্বাচনৰ ফলাফলৰ কভাৰেজ প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Ballotpedia and Decision Desk HQ Partner To Offer Real-time Local Election Results Coverage {{!}} DDHQ |url=https://decisiondeskhq.com/news/ballotpedia-and-decision-desk-hq-partnership/ |access-date=October 15, 2024 |website=decisiondeskhq.com |language=en-us}}</ref> ==অধ্যয়ন== ২০১২ চনত বেলটপিডিয়াই ছটা মাপকাঠীৰ ভিত্তিত চৰকাৰী ৰাজ্যিক ভোটাৰ গাইডৰ মানদণ্ড বিশ্লেষণ কৰি এক অধ্যয়ন ৰচনা কৰিছিল। অধ্যয়নটোৰ মতে, মাত্ৰ ৯খন ৰাজ্যকহে “উৎকৃষ্ট’’ বা “অতি ভাল’’ ৰেটিং দিয়া হৈছে, আনহাতে ২৪খন ৰাজ্যই “উচিত’’ বা “দুৰ্বল’’ ৰেটিং লাভ কৰিছে।<ref name=governing/> ২০১৪ চনৰ মে’ মাহত চেণ্টাৰ ফৰ আমেৰিকান প্ৰগ্ৰেছে বেলটপিডিয়াৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি আমেৰিকাৰ [[হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভ]]ৰ ৰিপাব্লিকান সদস্যসকলৰ প্ৰব্ৰজন নীতিৰ স্থিতি বিশ্লেষণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|last1=Fernandez|first1=Henry|last2=Wolgin|first2=Philip|title=House Republicans Have Nothing to Fear from Supporting Immigration Reform|url=http://www.americanprogress.org/issues/immigration/news/2014/05/19/89901/house-republicans-have-nothing-to-fear-from-supporting-immigration-reform/|accessdate=August 10, 2014|publisher=Center for American Progress|date=May 19, 2014}}</ref> বেলটপিডিয়াই আমেৰিকাৰ বিভিন্ন বেলটৰ ব্যৱস্থাত ব্যৱহৃত জটিল ভাষাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে। ২০১৭ চনত ৯খন ৰাজ্যৰ ২৭টা সংখ্যাৰ নমুনা লৈ গোটটোৱে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল যে গড়ে বেলটৰ বৰ্ণনাৰ বাবে বিষয়সমূহৰ জটিল শব্দাংশ বুজিবলৈ স্নাতক পৰ্যায়ৰ শিক্ষাৰ প্ৰয়োজন হয়, গড় আমেৰিকান প্ৰাপ্তবয়স্কই কেৱল ৭মৰপৰা ৮ম শ্ৰেণীৰ পঢ়া স্তৰতহে পঢ়িছিল। [[জৰ্জিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি]]য়ে এটা দশকৰ ভিতৰত ১২০০টা বেলটৰ ব্যৱস্থাৰ বিশ্লেষণে দেখুৱাইছে যে ভোটাৰসকলে জটিল বিষয়সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে এৰি দিয়াৰ সম্ভাৱনা বেছি।<ref>{{Cite web|url=http://www.governing.com/topics/politics/gov-rhode-island-ballot-measures-language.html|title=Unless You Went to Grad School, You Probably Won't Understand What's on Your Ballot|last=Wogan|first=J.B.|date=November 6, 2017|website=Governing|language=en|access-date=October 22, 2018|archive-date=October 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022073549/http://www.governing.com/topics/politics/gov-rhode-island-ballot-measures-language.html|url-status=live}}</ref> কিছুমান বেলটৰ ভাষাই সম্ভাৱ্য ভোটাৰক ডাবল নেগেটিভৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত কৰে। কেইবাখনো ৰাজ্যত বেলটৰ শব্দৰ সাধাৰণ ভাষাৰ ব্যাখ্যাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.sunjournal.com/2017/11/16/study-finds-complex-maine-ballot-questions-a-puzzle-even-for-college-graduates/|title=Study: Maine ballot questions too confusing even for college graduates|last=Collins|first=Steve|date=November 16, 2017|work=Lewiston Sun Journal|access-date=October 22, 2018|language=en-US|archive-date=November 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110205302/https://www.sunjournal.com/2017/11/16/study-finds-complex-maine-ballot-questions-a-puzzle-even-for-college-graduates/|url-status=live}}</ref> ২০১৫ চনত [[হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অতিথি পণ্ডিত কাৰ্ল ক্লাৰ্নাৰে বেলটপিডিয়াৰ বাবে এক অধ্যয়ন চলাইছিল য’ত দেখা গৈছে যে ৰাজ্যৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন সময়ৰ লগে লগে কম প্ৰতিযোগিতামূলক হৈ পৰিছে, ২০১৪ চনৰ নিৰ্বাচন যোৱা ৪০ বছৰৰ ভিতৰত সৰ্বনিম্ন প্ৰতিযোগিতামূলক নিৰ্বাচন।<ref>{{cite news|last1=Wilson|first1=Reid|title=Study: State elections becoming less competitive|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/govbeat/wp/2015/05/07/study-state-elections-becoming-less-competitive/|access-date=May 14, 2015|newspaper=Washington Post|date=May 7, 2015}}</ref> বেলটপিডিয়াই দেখা গৈছে যে ২০২০ চনত পূৰ্বৰ দশকৰ আন যিকোনো বছৰতকৈ কম ৰাজ্যৰ বিধানসভাৰ বৰ্তমানৰ আসন হেৰুৱাইছিল যদিও ২০১২ চনৰ পিছত যিকোনো বছৰতে প্ৰাথমিক নিৰ্বাচনত বৰ্তমানৰ বিধানসভাৰ আসন অধিক দুৰ্বল আছিল।<ref>{{cite news |last1=Epstein |first1=Reid J. |title=2020 was the safest year for state legislative incumbents in a decade, a study finds. |url=https://www.nytimes.com/2021/02/23/us/politics/2020-was-the-safest-year-for-state-legislative-incumbents-in-a-decade-a-study-finds.html |access-date=September 22, 2021 |work=The New York Times |date=February 23, 2021}}</ref> বেলটপিডিয়াৰ এক অধ্যয়নত ইংগিত পোৱা গৈছে যে কংগ্ৰেছৰ জিলাসমূহৰ বাবে ২০২২ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচন জনগাঁথনিগতভাৱে আয়ৰদ্বাৰা ভাগ কৰা হৈছিল। ডেম’ক্ৰেটসকলে সাধাৰণতে অধিক আয়ৰ পৰিয়ালত জয়ী হৈছিল, আনহাতে কম আয়ৰ, শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ জিলাসমূহে ৰিপাব্লিকান প্ৰাৰ্থীক পক্ষত আছিল।<ref>{{Cite web |last=Allen |first=Mike |date=April 17, 2023 |title=Record number of Americans say they're politically independent |url=https://www.axios.com/2023/04/17/poll-americans-independent-republican-democrat |access-date=May 4, 2023 |website=Axios}}</ref> ২০২৩ চনত [[নিউয়ৰ্ক টাইমছ]] কাকতে ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰৰ গ্ৰাফ বিশ্লেষণৰ বাবে বেলটপিডিয়াক উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last1=Gómez |first1=Martín González |last2=Astor |first2=Maggie |date=February 22, 2023 |title=Who's Running for President in 2024? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/interactive/2023/us/politics/presidential-candidates-2024.html |access-date=May 22, 2023 |issn=0362-4331}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বিষয় অনুযায়ী ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] gvbm032uhw3v2ucoqpg52y939fh1ylc 0 137356 611871 611188 2026-06-11T18:19:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 611871 wikitext text/x-wiki '''ব্যুৰোপিডিয়া''' হৈছে জ্যেষ্ঠ এজেণ্টৰ জ্ঞান ধৰি ৰখা আৰু অৱসৰৰ ফলত হোৱা জ্ঞানৰ ক্ষতি হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে [[এফ বি আই]]ত আভ্যন্তৰীণভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা এটা [[ৱিকি]]। ২০০৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[ফেডাৰেল কম্পিউটাৰ উইক]]ত প্ৰকাশিত এটা প্ৰবন্ধত ইয়াৰ অস্তিত্ব প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{cite journal |url= https://fcw.com/articles/2008/09/26/fbi-creates-knowledge-wiki.aspx |title= FBI creates knowledge wiki |first= Ben |last= Bain |journal= [[Federal Computer Week|FCW]] |date= Sep 26, 2008 |url-status= live |archive-date= October 2, 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20081002074743/http://www.fcw.com/online/news/153926-1.html }}</ref> এফ বি আইৰ বিষয়াসকলে ব্যুৰোপিডিয়াক জ্ঞান ব্যৱস্থাপনা সঁজুলি হিচাপে লয় যিয়ে এজেণ্ট আৰু বিশ্লেষকসকলক তেওঁলোকৰ অভিজ্ঞতাসমূহ ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ দিয়ে যাতে তেওঁলোকৰ সঞ্চিত অন্তৰ্দৃষ্টি অৱসৰৰ পিছতো যাতে থাকিব পাৰে। এই প্ৰকল্পটো এফ বি আইৰ মুখ্য জ্ঞান বিষয়া আৰু মুখ্য প্ৰযুক্তি বিষয়াৰ মাজত এক সহযোগিতামূলক প্ৰচেষ্টা।{{cn}} ==সমালোচনা== [[File:Bureaupedia - Special Statistics - 2.jpg|thumb|Bureaupedia Special:Statistics]] ইয়াৰ আগৰ এটা ৱিকি, [[ইণ্টেলিপিডিয়া]] এফ বি আইকে ধৰি সমগ্ৰ আমেৰিকা চৰকাৰৰ ১৬টা চোৰাংচোৱা সংস্থাত একে উদ্দেশ্যেৰে স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু এফ বি আইৰ কৰ্মচাৰীসকলে নতুন সৰু পৰিসৰৰ [[ব্যুৰোপিডিয়া]]ৰ পৰিৱৰ্তে সেইটো ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে বুলি পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web|first=Marv |last=Corea |website=Esenai |url=http://esenai.com/blog/intellipedia/2008/09/bureaupedia_fbis_own_wiki_why.html |title=Bureaupedia - FBI's own wiki? Why? |date=Sep 29, 2008 |url-status=dead |archive-date=2008-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081002054233/http://esenai.com/blog/intellipedia/2008/09/bureaupedia_fbis_own_wiki_why.html }}</ref><ref>{{cite web |url= http://steveradick.com/2008/10/01/your-organizationopedia-make-it-stop/ |title= Your Organizationopedia - Make it Stop!! |first= Steve |last= Radick |website= Social Media Strategery |date= Oct 1, 2008 }}</ref> ৱিকিপিডিয়াৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক জিম্মী ৱেল্ছে কংগ্ৰেছৰ সাক্ষ্যত উলম্ব আৰু অনুভূমিক তথ্য বিনিময়ৰ মাজত পাৰ্থক্য লক্ষ্য কৰিছিল আৰু দুয়োটা সফল ই-চৰকাৰৰ প্ৰচেষ্টা হ'ব পাৰে বুলি পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web |url= http://hsgac.senate.gov/public/_files/121107Wales.pdf |title= Testimony of Jimmy Wales Founder of the Wikipedia and of the Wikimedia Foundation Regarding "E-Government 2.0: Improving Innovation, Collaboration, and Access" |date= Dec 11, 2007 |publisher= US Senate |work= Committee on Homeland Security And Governmental Affairs ([[HSGAC]]) |access-date= February 22, 2010 |archive-date= September 27, 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110927220123/http://hsgac.senate.gov/public/_files/121107Wales.pdf |url-status= dead |archivedate= September 27, 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110927220123/http://hsgac.senate.gov/public/_files/121107Wales.pdf |deadurl= yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] c6gnajoxc0v0wkn3x36jdnw32oufvy0 0 137382 611887 611544 2026-06-12T05:39:00Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 "[[:en:Special:Redirect/revision/1358461100|David Hume]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 611887 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|image=David Hume Ramsay.jpg|name=David Hume|death_date={{nowrap|7 May [26 April [[Old Style|OS]]] 1711}}|birth_date={{death date and age|df=yes|1776|8|25|1711|4|26}}}}'''ডেভিড হিউম''' ({{IPAc-en|h|juː|m}}; জন্মগত নাম '''ডেভিড হোম''', 7 মে '1711-25 আগষ্ট 1776) এজন স্কটিছ দাৰ্শনিক, ইতিহাসবিদ, অৰ্থনীতিবিদ আৰু প্ৰবন্ধকাৰ আছিল, যি তেওঁৰ অত্যন্ত প্ৰভাৱশালী অভিজ্ঞতাবাদ, দাৰ্শনিক সংশয়বাদ আৰু অধিবিদ্যামূলক প্ৰকৃতিবাদৰ বাবে জনাজাত। 'A Treatise of Human Nature' (১৭৩৯-৪০) গ্ৰন্থখনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, হিউমে মানৱৰ এনে এক প্ৰকৃতিবাদী বিজ্ঞান গঢ়ি তোলাৰ প্ৰয়াস কৰিছিল যিয়ে মানৱ প্ৰকৃতিৰ মনস্তাত্ত্বিক ভিত্তিসমূহ অধ্যয়ন কৰে। জন্মগত ধাৰণাৰ অস্তিত্বক নাকচ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত হিউমে জন লকক অনুসৰণ কৰিছিল আৰু এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে মানুহৰ সকলো জ্ঞান কেৱলমাত্ৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়; ইয়ে তেওঁক ফ্ৰান্সিছ বেকন, থমাছ হবছ, লক আৰু জৰ্জ বাৰ্কলিৰ দৰে অভিজ্ঞতাবাদীসকলৰ শাৰীত স্থান দিয়ে।{{Sfn|Atherton|1999}} হিউমে যুক্তি দিছিল যে আৰোহী যুক্তি (inductive reasoning) আৰু কাৰ্য-কাৰণ সম্পৰ্কৰ ওপৰত থকা বিশ্বাসক অভিজ্ঞতামূলকভাৱে নায্যতা প্ৰদান কৰিব নোৱাৰি; ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, এইবোৰ কেৱল প্ৰথা আৰু মানসিক অভ্যাসৰ পৰিণামহে। মানুহে প্ৰকৃততে কেতিয়াও প্ৰত্যক্ষ নকৰে যে এটা ঘটনাই আন এটা ঘটনাৰ সৃষ্টি কৰে, বৰঞ্চ তেওঁলোকে কেৱল ঘটনাসমূহৰ মাজৰ এক "সতত সংযোগ" (constant conjunction) হে অনুভৱ কৰে। আৰোহী যুক্তিৰ এই সমস্যাটোৰ অৰ্থ হ'ল যে অতীতৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা যিকোনো কাৰ্য-কাৰণগত অনুমান কৰিবলৈ হ'লে, ভৱিষ্যত যে অতীতৰ অনুৰূপ হ'ব সেয়া আগতিয়াকৈ ধৰি লোৱাটো প্ৰয়োজনীয়; কিন্তু এই অধিবিদ্যামূলক পূৰ্বধাৰণাটোক নিজেই পূৰ্বৰ কোনো অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{Cite book|last=Berlin|first1=Isaiah|url=http://press.princeton.edu/titles/9980.html|title=The Roots of Romanticism|date=2013|publisher=Princeton University Press|edition=2nd|place=Princeton|isbn=978-0691156200}}</ref> দাৰ্শনিক যুক্তিবাদীসকলৰ এজন বিৰোধী হিচাপে, হিউমে মত পোষণ কৰিছিল যে যুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে আৱেগেহে মানৱ আচৰণ পৰিচালিত কৰে। তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল যে, "যুক্তি হৈছে আৱেগৰ দাস, আৰু ই কেৱল দাস হৈ থকাই উচিত।" হিউম এজন আৱেগবাদীয়ো আছিল, যাৰ মতে নৈতিকতা কোনো অমূৰ্ত নৈতিক নীতিৰ পৰিৱৰ্তে আৱেগ বা অনুভূতিৰ ওপৰতহে আধাৰিত। তেওঁ নৈতিক পৰিঘটনাসমূহৰ প্ৰকৃতিবাদী ব্যাখ্যাৰ প্ৰতি আৰম্ভণিৰে পৰা দায়বদ্ধতা বজাই ৰাখিছিল আৰু ইউৰোপীয় দৰ্শনৰ ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে স্বীকাৰ কৰে যে তেৱেঁই পোনপ্ৰথমে 'আছে-উচিত' (is-ought) সমস্যাটো স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছিল। এই সমস্যাটোৰ মূল ধাৰণাটো হ'ল যে কেৱল এক তথ্যভিত্তিক বিবৃতিয়েই কেতিয়াও কি কৰা উচিত, তাৰ কোনো নীতিগত সিদ্ধান্তৰ জন্ম দিব নোৱাৰে। হিউমে মানুহৰ নিজৰ 'সত্তা' (self) সম্পৰ্কে কোনো প্ৰকৃত ধাৰণা থকাৰ কথা অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ মত পোষণ কৰিছিল যে মানুহে কেৱল কিছুমান সংবেদনৰ এক পুঞ্জ বা থুপহে (bundle of sensations) অনুভৱ কৰে আৰু 'সত্তা' হৈছে ধাৰণাসমূহৰ সংযোগৰ দ্বাৰা সংযুক্ত এই উপলব্ধিৰ পুঞ্জৰ (bundle of perceptions) বাহিৰে আন একো নহয়। হিউমৰ স্বাধীন ইচ্ছাৰ সংগতিপূৰ্ণ তত্ত্বই (compatibilist theory) কাৰ্য-কাৰণ নিৰ্ধাৰণবাদক (causal determinism) মানৱ স্বাধীনতাৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে খাপ খোৱা বা সংগতিপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{Cite encyclopedia |year=2016 |title=Hume on Free Will |encyclopedia=stanford.edu |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |url=http://plato.stanford.edu/entries/hume-freewill/}}</ref> তেওঁৰ ধৰ্ম-দৰ্শন, যাৰ ভিতৰত তেওঁৰ অলৌকিকতাৰ প্ৰত্যাখ্যান আৰু 'সৃষ্টিৰ আৰ্হি বা পৰিকল্পনাৰ যুক্তি'ৰ (argument from design) সমালোচনা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল, সেয়া বিশেষভাৱে বিতৰ্কিত আছিল। তেওঁৰ জীৱনকালত, হিউম প্ৰধানকৈ এজন ইতিহাসবিদ আৰু প্ৰবন্ধকাৰ হিচাপেহে পৰিচিত আছিল, কাৰণ তেওঁৰ 'History of England' গ্ৰন্থখন এখন সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থ (bestseller) হৈ পৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ 'Treatise' গ্ৰন্থখনে আৰম্ভণিতে বৰ কমেইহে মনোযোগ লাভ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ কথিত নাস্তিকতাবাদৰ বাবে তেওঁক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপকৰ পদৰ পৰাও বঞ্চিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Citation|last=Morris|first=William Edward|title=David Hume|date=2023|work=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2023/entries/hume/|access-date=2026-06-08|edition=Winter 2023|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|last2=Brown|first2=Charlotte R.|editor2-last=Nodelman|editor2-first=Uri}}</ref> হিউমে এনে এক ঐতিহ্য এৰি গৈছিল যিয়ে উপযোগিতাবাদ, যৌক্তিক প্ৰত্যক্ষবাদ, বিজ্ঞানৰ দৰ্শন, প্ৰাৰম্ভিক বিশ্লেষণী দৰ্শন, জ্ঞানীয় বিজ্ঞান, ধৰ্মতত্ত্ব আৰু আন বহুতো ক্ষেত্ৰ তথা চিন্তাবিদক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। ইমানুৱেল কাণ্টে হিউমক সেই অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস বুলি স্বীকৃতি দিছিল, যিয়ে তেওঁক তেওঁৰ "গোঁড়ামিৰ নিদ্ৰা"ৰ (dogmatic slumbers) পৰা জগাই তুলিছিল। == কৰ্মৰাজি == * 1734. ''মোৰ জীৱনৰ এক প্ৰকাৰৰ ইতিহাস'' এম. এছ. এছ. 23159 স্কটলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পুথিভঁৰাল ** এজন নাম প্ৰকাশ নকৰা চিকিৎসকলৈ লিখা এখন চিঠিত তেওঁ সেই সময়ত তেওঁক আক্ৰান্ত কৰা "পণ্ডিতসকলৰ ৰোগ"ৰ (the Disease of the Learned) বিষয়ে পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। এই চিঠিত তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে ওঠৰ বছৰ বয়সত "মোৰ সন্মুখত চিন্তাৰ এক নতুন জগত মুকলি হোৱা যেন অনুভৱ হৈছিল", যিয়ে তেওঁক "আন সকলো আনন্দ বা কাম-কাজ ত্যাগ কৰিবলৈ" বাধ্য কৰিছিল আৰু বিদ্যানুশীলনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰিছিল।<ref name=":8" /> * ১৭৩৯–১৭৪০. এ ট্ৰিটাইজ অৱ হিউমেন নেচাৰ: নৈতিক বিষয়সমূহত যুক্তিৰ পৰীক্ষামূলক পদ্ধতি প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ এক প্ৰয়াস। * হিউমে চাব বিচাৰিছিল যে 'Treatise of Human Nature' গ্ৰন্থখনে সফলতা লাভ কৰেনে নাই, আৰু যদি কৰে, তেন্তে ৰাজনীতি আৰু সমালোচনা বিষয়ক গ্ৰন্থ সংযোজন কৰি তেওঁ ইয়াক সম্পূৰ্ণ কৰিব। কিন্তু, হিউমে নিজেই ব্যাখ্যা কৰা অনুসৰি, "ছপাশালৰ পৰাই ই মৃত অৱস্থাত জন্মলাভ কৰিছিল, আনকি ধৰ্মান্ধসকলৰ মাজতো সামান্য প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পৰাকৈও ই কোনো খ্যাতি বা পৰিচিতি লাভ কৰিব নোৱাৰিলে"[:352, আৰু সেইবাবেই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী প্ৰকল্পটো সম্পূৰ্ণ নহ'ল। * 1779. ''প্ৰাকৃতিক ধৰ্ম সম্পৰ্কীয় সংলাপ'' * তেওঁৰ ভতিজা ডেভিদ হিউম দ্য য়ংগাৰৰ দ্বাৰা ই মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত হৈছিল। এইখন হৈছে ঈশ্বৰৰ প্ৰকৃতি সম্পৰ্কে তিনিগৰাকী কাল্পনিক চৰিত্ৰৰ মাজত হোৱা এখন আলোচনা, আৰু ই 'সৃষ্টিৰ আৰ্হি বা পৰিকল্পনাৰ যুক্তি'ৰ (argument from design) এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপস্থাপন। কিছু বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো, বেছিভাগ পণ্ডিতেই এই কথাত একমত যে এই তিনিগৰাকীৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সংশয়বাদী চৰিত্ৰ ফাইলোৰ (Philo) দৃষ্টিভংগীয়েই হিউমৰ নিজা দৃষ্টিভংগীৰ একেবাৰে ওচৰ চাপিছে। [[শ্ৰেণী:Wikipedia articles incorporating a citation from the 1911 Encyclopaedia Britannica with Wikisource reference]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] l4l2y6dp18mfokza7uhj433cx0daixn 0 137390 611845 611713 2026-06-11T12:53:37Z ~2026-34279-35 50363 611845 wikitext text/x-wiki '''''ৱান হাণ্ড্ৰেড্ ইয়াৰ্ছ অৱ্ চলিটিউড্''''' ''(Spanish: Cien aṇos de spledad)'' কলম্বিয়ান লেখক গাব্ৰিয়েল গাৰ্চিয়া মাৰ্কেজৰ দ্বাৰা ৰচিত, ১৯৬৭ চনত প্ৰকাশিত, এখন উপন্য‍াস । মাক’ণ্ড’ নামৰ কাল্পনিক চহৰ এখনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা, প্ৰধান জ’চ্ আৰকাদিঅ’ বুয়েন্দিয়া আৰু তেওঁৰ বুয়েন্দি‍য়া পৰিয়ালৰ বহু-প্ৰাজন্মিক গাঁথাই গ্ৰন্থখনৰ মূল উপজীৱ‍্য । o1iqyoxn2p1xok3034o7zuyfh1pfeyk 611848 611845 2026-06-11T13:14:19Z ~2026-34264-98 50366 611848 wikitext text/x-wiki '''''ৱান হাণ্ড্ৰেড্ ইয়াৰ্ছ অৱ্ চলিটিউড্''''' ''(Spanish: Cien aṇos de spledad)'' কলম্বিয়ান লেখক গাব্ৰিয়েল গাৰ্চিয়া মাৰ্কেজৰ দ্বাৰা ৰচিত, ১৯৬৭ চনত প্ৰকাশিত, এখন উপন্য‍াস । মাক’ণ্ড’ নামৰ কাল্পনিক চহৰ এখনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা, প্ৰধান জ’চ্ আৰকাদিঅ’ বুয়েন্দিয়া আৰু তেওঁৰ বুয়েন্দি‍য়া পৰিয়ালৰ বহু-প্ৰাজন্মিক গাঁথাই গ্ৰন্থখনৰ মূল উপজীৱ‍্য । মাৰ্কেজৰ এই গ্ৰন্থখন বিশ্ব সাহিত‍্যৰ এক অন‍্যতম মহান কীৰ্তি বুলি ইতিমধ‍্যে পৰিগণিত হৈছে । oz5th31dse1hk7ljwojw6hljqy0vomx 0 137394 611866 611784 2026-06-11T16:53:02Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611866 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=ৱিলহেল্ম ৱণ্ডট|image=Wilhelm Wundt.jpg|image_size=|birth_name=Wilhelm Maximilian Wundt|death_date={{birth date|1832|08|16|df=y}}|birth_date={{death date and age|1920|8|31|1832|8|16|df=y}}|thesis_url=https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RW6YJYPGABOA2DXUFYHGZ2N5J5RVO7XX|nationality=জাৰ্মান|field=মনোবিজ্ঞান}} '''উইলহেল্ম মেক্সমিলিয়ান ৱণ্ডট''' ({{IPAc-en|w|ʊ|n|t}}; {{IPA|de|vʊnt|lang}}{{IPA|de|vʊnt|lang}}{{IPA|de|vʊnt|lang}}; ১৬ আগষ্ট ১৮৩২ – ৩১ আগষ্ট ১৯২০) আছিল এগৰাকী জাৰ্মান চিকিত্সক, দাৰ্শনিক, অধ্যাপক আৰু আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ অন্যতম পিতৃপুৰুষ। ৱণ্ডটে, জীৱবিজ্ঞান আৰু দৰ্শনৰ পৰা এক পৃথক বিজ্ঞান হিচাপে মনোবিজ্ঞানক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু তেৱেই আছিল প্ৰথম ব্যক্তি যি নিজকে মনোবিজ্ঞানী বুলি কৈছিল। <ref>Neil Carlson, Donald C. Heth: ''Psychology the Science of Behaviour''. Pearson Education Inc. 2010. {{ISBN|0-205-54786-9}}. p. 18.</ref> তেওঁক "পৰীক্ষামূলক মনোবিজ্ঞানৰ পিতৃ" হিচাপে বিশেষভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। ১৮৭৯ চনত লিপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ বাবে প্ৰথমটো আনুষ্ঠানিক গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰে। ইয়েই মনোবিজ্ঞানক অধ্যয়নৰ এটা স্বাধীন বিষয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ বাবে প্ৰথমখন একাডেমিক আলোচনী ''ফিল’চফিচ ষ্টুডিয়েন'' (১৮৮৩ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈ) প্ৰতিষ্ঠা কৰে, তাৰ পিছত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ গৱেষণাবোৰ প্ৰকাশ কৰিবৰ বাবে ''ছাইক’লজিচে ষ্টুডিয়েন'' (১৯০৫ চনৰ পৰা ১৯১৭ চনলৈ) নামৰ আলোচনীখন উলিয়ায়। <ref name="Fahrenberg2019">{{Cite book|last=Fahrenberg|first1=Jochen|title=Wilhelm Wundt (1832–1920)|date=2019|publisher=PsychArchives|url=https://jochen-fahrenberg.de/fileadmin/pdf2019/WUNDT__1832-1920_._Complete_Work__Fahrenberg_5.10.2019_.pdf|access-date=28 November 2022}}</ref> ১৯৯১ চনত ''আমেৰিকান চাইক'লজিষ্টত'' প্ৰকাশিত এক সমীক্ষাত ২৯ জন আমেৰিকান মনোবিজ্ঞানৰ বুৰঞ্জীবিদৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা ৰেটিংৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৱণ্ডটৰ সুনাম "সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব"ৰ শিতানত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল। [[উইলিয়াম জেম্‌ছ|উইলিয়াম জেমছ]] আৰু [[চিগ্‌মণ্ড ফ্ৰয়েড|চিগমণ্ড ফ্ৰয়েড]] দূৰত্বৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় স্থানত আছিল। === পৰীক্ষামূলক মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাগাৰ === ১৮৭৯ চনত লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ত ৱুণ্ডটে সম্পূৰ্ণৰূপে মনস্তাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত প্ৰথমটো গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰিছিল, আৰু এই ঘটনাই এক স্বতন্ত্ৰ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে মনোবিজ্ঞানৰ আনুষ্ঠানিক জন্মৰ সূচনা কৰিছিল। এই নতুন গৱেষণাগাৰটো ৱুণ্ডটে নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা চলাই থকা গৱেষক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰে ভৰি আছিল, আৰু অতি সোনকালেই ই ৱুণ্ডটে বিকাশ কৰা এই নতুন বিজ্ঞানবিধৰ বিষয়ে জানিবলৈ আগ্ৰহী সমগ্ৰ বিশ্বৰ যুৱ পণ্ডিতসকলক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৮৭৬ চনত লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ে ৱুণ্ডটক তেওঁ জুৰিখৰ পৰা লগত অনা সঁজুলিসমূহ সংৰক্ষণ কৰিবলৈ এটা গৱেষণাগাৰ প্ৰদান কৰিছিল। গৱেষণাগাৰ আৰু তেওঁৰ শ্ৰেণীকোঠাৰ মাজত সঁজুলিসমূহ অনা-নিয়া কৰাৰ অসুবিধাৰ বাবে 'কনভিক্ট' (Konvikt) ভৱনত অৱস্থিত এই গৱেষণাগাৰটোতেই ৱুণ্ডটৰ বহুতো প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। ৱুণ্ডটে উপযুক্ত যন্ত্ৰ-পাতি নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ লগতে ট্যেকিষ্টোস্কোপ, ক্ৰ'ন'স্কোপ, পেণ্ডুলাম, বৈদ্যুতিক সঁজুলি, টাইমাৰ আৰু সংবেদী মানচিত্ৰণ সঁজুলিৰ দৰে বহুতো যন্ত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, ভৱিষ্যতৰ পৰীক্ষামূলক গৱেষণাৰ বাবে এইবোৰৰ ব্যৱহাৰবিধি বিকশিত কৰাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰি তেওঁ বিভিন্ন গৱেষক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক একোটা সঁজুলি প্ৰদান কৰাৰ বাবেও পৰিচিত আছিল। ১৮৮৫ আৰু ১৯০৯ চনৰ ভিতৰত তাত ১৫ জন সহায়ক আছিল। [[চিত্ৰ:Wundt-research-group.jpg|right|thumb|350x350px|{{Center|Wilhelm Wundt (seated) with colleagues in his psychological laboratory, the first of its kind}}]] ১৮৭৯ চনত ৱুণ্ডটে এনে কিছুমান পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল যিবোৰ তেওঁৰ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ নাছিল, আৰু তেওঁ দাবী কৰিছিল যে এই স্বতন্ত্ৰ পৰীক্ষাসমূহে তেওঁৰ গৱেষণাগাৰটোক মনোবিজ্ঞানৰ এক আনুষ্ঠানিক গৱেষণাগাৰ হিচাপে বৈধতা প্ৰদান কৰি সুদৃঢ় কৰিছিল; যদিও ১৮৮৩ চনলৈকে বিশ্ববিদ্যালয়ে ভৱনটোক বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ অংশ হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া নাছিল। গৱেষণাগাৰটো ক্ৰমান্বয়ে সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু ই মুঠ এঘাৰটা কোঠা সামৰি লৈছিল। পিছলৈ 'মনস্তাত্ত্বিক প্ৰতিষ্ঠান' (Psychological Institute) হিচাপে পৰিচিত হোৱা এই গৱেষণাগাৰটো অৱশেষত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল, যাৰ আৰ্হি ৱুণ্ডটে বিশেষভাৱে মনস্তাত্ত্বিক গৱেষণাৰ বাবেই প্ৰস্তুত কৰিছিল। == ৱুণ্ডটৰ কামৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয়বস্তু == === স্মৃতি === উইলহেল্ম ৱণ্ডটে স্মৃতিশক্তিৰ ওপৰত পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাইছিল, যাক বৰ্তমানৰ প্ৰেক্ষাপটত আইকনিক স্মৃতি (iconic memory), হ্ৰস্বম্যাদী স্মৃতি (short-term memory), আৰু কাৰ্যৰূপায়ণ তথা উৎপাদন প্ৰভাৱ (enactment and generation effects) হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite journal|last=Carpenter|first1=Shana K.|title=Some Neglected Contributions of Wilhelm Wundt to the Psychology of Memory|journal=Psychological Reports|date=August 2005|volume=97|issue=1|pages=63–73|doi=10.2466/pr0.97.1.63-73|pmid=16279306|issn=0033-2941}}</ref> === প্ৰক্ৰিয়া তত্ত্ব === মনোবিজ্ঞানে চলিত প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে, অৰ্থাৎ প্ৰত্যক্ষীকৰণ (perception), সংজ্ঞান (cognition), আৱেগ (emotion), আৰু ইচ্ছা/প্ৰেৰণাৰ (volition/motivation) মাজত ঘটা মানসিক পৰিৱৰ্তন আৰু কাৰ্যকৰী সম্পৰ্কৰ ওপৰত। মানসিক (মনস্তাত্ত্বিক) পৰিঘটনাসমূহ হৈছে চেতনাৰ পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰক্ৰিয়া। এইবোৰক কেৱল এক বাস্তৱতা, অৰ্থাৎ "মনস্তাত্ত্বিক অভিজ্ঞতাত ঘটা কোনো এক ঘটনাৰ তাৎক্ষণিক বাস্তৱতা" হিচাপেহে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা যায়। চেতনাৰ সম্পৰ্কসমূহক, অৰ্থাৎ সক্ৰিয়ভাৱে সংগঠিত কৰা প্ৰক্ৰিয়াসমূহক, এতিয়া আৰু কোনো অমৰ 'আত্মা' বা এক বিমূৰ্ত অতীন্দ্ৰিয় (আধ্যাত্মিক) নীতিৰ জৰিয়তে অধিবিদ্যাগতভাৱে ব্যাখ্যা কৰা নহয়। === শ্ৰেণীসমূহৰ ৰূপৰেখা === ৱুণ্ডটে বিবেচনা কৰিছিল যে কৰ্তাৰ প্ৰসংগ (reference to the subject), মূল্য নিৰ্ধাৰণ (value assessment), উদ্দেশ্যৰ অস্তিত্ব (the existence of purpose), আৰু ইচ্ছাকৃত কাৰ্যসমূহ (volitional acts) হৈছে মনোবিজ্ঞানৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট আৰু মৌলিক শ্ৰেণী। মানৱিকী বিদ্যাৰ সৈতে থকা উমৈহতীয়া বৈশিষ্ট্যসমূহ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ পৰা থকা ইয়াৰ শ্ৰেণীগত পাৰ্থক্যক চিহ্নিত কৰিবলৈ তেওঁ সঘনাই 'প্ৰেৰণাপ্ৰাপ্ত আৰু চিন্তাশীল কৰ্তা হিচাপে মানৱ' সূত্ৰটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। === মনোদৈহিক সমান্তৰালবাদ === লেইবনিজৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ ৱুণ্ডে চাইক "ফিজিকেল পেৰেলেলিজম শব্দটো তলত দিয়া ধৰণে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিলঃ"... য 'তেই মানসিক আৰু শাৰীৰিক পৰিঘটনাৰ মাজত নিয়মীয়া সম্পৰ্ক থাকে দুয়োটাই একে নহয় বা পৰস্পৰলৈ পৰিৱৰ্তনযোগ্য নহয় কাৰণ সেইবোৰ প্ৰতিবাৰে অতুলনীয় কিন্তু সেইবোৰ পৰস্পৰৰ সৈতে এনেদৰে সম্পৰ্কিত হয় যে কিছুমান মানসিক প্ৰক্ৰিয়া নিয়মীয়াভাৱে কিছুমান শাৰীৰৰ প্ৰক্ৰৰ সৈতে মিল খায় বা আলংকাৰিকভাৱে প্ৰকাশ কৰা হয়,' ইজনে সিজনৰ সমান্তৰালভাৱে 'চলে। " যদিও আভ্যন্তৰীণ অভিজ্ঞতা মগজুৰ কাৰ্য্যৰ ওপৰত আধাৰিত, মানসিক পৰিৱর্তনৰ কোনো শাৰী লিবনিজে লিখিছিল: "আত্মাই আকাংক্ষা, লক্ষ্য আৰু উপায়ৰ জৰিয়তে চূড়ান্ত কাৰণৰ (final causes) নিয়ম অনুসৰি কাৰ্য কৰে। শৰীৰে কাৰ্য্যকৰী কাৰণৰ (efficient causes) নিয়ম, অৰ্থাৎ গতিৰ নিয়ম অনুসৰি কাৰ্য কৰে। আৰু এই দুয়োখন ক্ষেত্ৰ, অৰ্থাৎ কাৰ্য্যকৰী কাৰণ আৰু চূড়ান্ত কাৰণৰ ক্ষেত্ৰই, ইখনে সিখনৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰক্ষা কৰে।" (মোনাডোলজী, দফা ৭৯) লিবনিজক অনুসৰণ কৰি ৱুণ্ডটে এক ভৌতিক কাৰণবাদ (স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ প্ৰাকৃতিক কাৰণবাদ) আৰু চেতনা প্ৰক্ৰিয়াৰ এক মানসিক (মনস্তাত্ত্বিক) কাৰণবাদৰ মাজত পাৰ্থক্য দাঙি ধৰে। অৱশ্যে, এক দ্বৈতবাদী অধিবিদ্যাগত অৰ্থত দুয়োটা কাৰণবাদ পৰস্পৰ বিৰোধী নহয়, বৰঞ্চ ই দৃষ্টিকোণৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰ কৰে। মনোবিজ্ঞানত কাৰণগত ব্যাখ্যাসমূহ সঠিক পূৰ্বানুমান কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱাকৈ কেৱল পূৰ্বৱৰ্তী কাৰণসমূহৰ প্ৰভাৱ বিচাৰি উলিওৱাতেই সন্তুষ্ট থাকিব লাগিব। ইচ্ছাকৃত কাৰ্যৰ উদাহৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, ৱুণ্ডটে কাৰণ আৰু ফল, লক্ষ্য আৰু উপায় বিবেচনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত হ'ব পৰা সাম্ভাৱ্য বিপৰীতমুখীতাৰ বৰ্ণনা কৰিছে, আৰু কাৰণগত তথা উদ্দেশ্যবাদী ব্যাখ্যাসমূহে কেনেদৰে এক সমন্বিত বিবেচনা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ ইটোৱে সিটোক পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰিব পাৰে তাক ব্যাখ্যা কৰিছে। ৱুণ্ডটৰ অৱস্থান সমান্তৰালবাদক সমৰ্থন কৰা সমসাময়িক লেখকসকলৰ পৰা পৃথক আছিল। সমান্তৰালবাদৰ প্ৰস্তাৱনাত কেৱল সন্তুষ্ট থকাৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ প্ৰাকৃতিক কাৰণবাদৰ বিপৰীতে তেওঁৰ মানসিক কাৰণবাদৰ নীতিসমূহ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংগতি ৰখা এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। গুস্তাভ থিয়ডৰ ফেচনাৰৰ 'অভিন্নতাৰ প্ৰকল্প'ৰ (identity hypothesis) অৰ্থত ইয়াত কেৱল দুটা দৃষ্টিকোণেই নহয়, বৰঞ্চ প্ৰস্তাৱিত মনোদৈহিক এককটোৰ দুটা মৌলিকভাৱে পৃথক দৃষ্টিভংগী আছে। মনস্তাত্ত্বিক আৰু শৰীৰবৃত্তীয় বিবৃতিসমূহ দুটা শ্ৰেণীগতভাৱে পৃথক প্ৰসংগ প্ৰণালীত বিদ্যমান; নিকোলাই হাৰ্টমেনে আলোচনা কৰাৰ দৰে শ্ৰেণীগত ভুলসমূহ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শ্ৰেণীসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা প্ৰয়োজন। এই প্ৰসংগত, ৱুণ্ডটে অভিজ্ঞতামূলক মনোবিজ্ঞানৰ প্ৰথম প্ৰকৃত জ্ঞানতত্ত্ব আৰু পদ্ধতিবিজ্ঞান গঢ়ি তুলিছিল (তেতিয়ালৈকে 'বিজ্ঞানৰ দৰ্শন' পদটোৰ কোনো অস্তিত্ব নাছিল) === সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ === সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ (Apperception) হৈছে ৱুণ্ডটৰ কেন্দ্ৰীয় তাত্ত্বিক ধাৰণা। লিবনিজে সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণক এনে এক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল য'ত প্ৰাথমিক ইন্দ্ৰিয়গত ছাপসমূহ (আত্ম-)চেতনালৈ প্ৰৱেশ কৰে, য'ত ব্যক্তিগত আকাংক্ষাসমূহে (প্ৰয়াস, ইচ্ছাকৃত কাৰ্যসমূহ) এক অপৰিহাৰ্য ভূমিকা পালন কৰে। ৱুণ্ডটে মনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহ বিকশিত কৰিছিল, পৰীক্ষামূলক মনস্তাত্ত্বিক পদ্ধতিসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু মগজুৰ প্ৰণালীৰ ফ্ৰণ্টেল কৰ্টেক্সত (frontal cortex) স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক আৰ্হি আগবঢ়াইছিল – যিটো বৰ্তমানৰ চিন্তা-ধাৰাৰ সৈতেও সংগতিপূৰ্ণ। সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণে চেতনাৰ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত এলানি তাত্ত্বিক ধাৰণা দাঙি ধৰে। মনোযোগৰ নিৰ্বাচিত নিয়ন্ত্ৰণ হৈছে এনে সক্ৰিয় জ্ঞানাত্মক, আৱেগিক আৰু প্ৰেৰণাদায়ক সমন্বয়ৰ এক প্ৰাথমিক উদাহৰণ। === মনৰ বিকাশ তত্ত্ব === মূল কাৰ্যটো হৈছে মনৰ এক সামগ্ৰিক বিকাশ তত্ত্ব গঢ়ি তোলা – প্ৰাণী মনোবিজ্ঞানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ভাষা, ধৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোচ্চ সাংস্কৃতিক সাফল্যলৈকে। তেওঁৰ সময়ৰ আন চিন্তাবিদসকলৰ বিপৰীতে, ৱুণ্ডটে মানৱিকী বিদ্যাৰ বিকাশৰ ধাৰণাসমূহক ([[হেগেল|ফ্ৰিডৰিখ হেগেল]] আৰু জোহান গটফ্ৰাইড হাৰ্ডাৰৰ আদৰ্শত) [[চাৰ্লছ ডাৰউইন]]ৰ দ্বাৰা বৰ্ণিত জৈৱিক বিৱৰ্তন তত্ত্বৰ সৈতে সংযোগ কৰাত কোনো অসুবিধা পোৱা নাছিল। === সমালোচনামূলক বাস্তৱবাদ === ৱুণ্ডটে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল যে "মনোবিজ্ঞান হৈছে প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান আৰু মানৱিকী বিদ্যাৰ মাজত সমন্বয় সাধন কৰা এক অভিজ্ঞতামূলক বিজ্ঞান, আৰু দুয়োটাৰে বিবেচনাই ইটোৱে সিটোক এনেদৰে পৰিপূৰক কৰে যে কেৱল একেলগ হৈহে সিহঁতে আমাৰ বাবে এক সাম্ভাৱ্য অভিজ্ঞতামূলক জ্ঞানৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।"তেওঁ দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী অধিবিদ্যাৰ পৰা মুক্ত আছিল আৰু কিছুমান জ্ঞানতাত্ত্বিক পূৰ্বধাৰণাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল, যাৰ ভিতৰত প্ৰত্যক্ষীকৰণত কৰ্তা আৰু বিষয়বস্তুৰ মাজৰ পাৰ্থক্য, আৰু কাৰ্যকাৰণ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ''সমালোচনামূলক বাস্তৱবাদ'' শব্দটোৰ জৰিয়তে ৱুণ্ডে নিজকে অন্যান্য দাৰ্শনিক স্থিতিৰ পৰা পৃথক কৰে।তেওঁৰ 'সমালোচনাত্মক বাস্তৱবাদ' (critical realism) শব্দটোৰ জৰিয়তে ৱুণ্ডটে নিজকে অন্যান্য দাৰ্শনিক অৱস্থানৰ পৰা পৃথক কৰিছিল। === মনোবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞা === ৱণ্ডটে মনোবিজ্ঞানৰ বিশাল ক্ষেত্ৰখনক দৰ্শন আৰু শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ মাজত, তথা মানৱিকী বিদ্যা আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ মাজত পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ দায়িত্ব লৈছিল। আত্মাৰ বিজ্ঞান হিচাপে থকা অধিবিদ্যাগত সংজ্ঞাৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াৰ নিজা শ্ৰেণী আৰু জ্ঞানতাত্ত্বিক নীতিসমূহৰ সৈতে বৈজ্ঞানিক তত্ত্বৰ ওপৰত আধাৰিত চেতনাৰ মনোবিজ্ঞান হিচাপে অভিজ্ঞতামূলক মনোবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাৰ সূত্ৰপাত ঘটিল। মনোবিজ্ঞানে 'সমগ্ৰ অভিজ্ঞতাক ইয়াৰ তাৎক্ষণিক বিষয়নিষ্ঠ বাস্তৱতাত' পৰীক্ষা কৰে।মনোবিজ্ঞানৰ কাৰ্য হৈছে চেতনাৰ প্ৰক্ৰিয়াসমূহক নিখুঁতভাৱে বিশ্লেষণ কৰা, জটিল সংযোগসমূহৰ (মানসিক সংযোগ বা ''psychische Verbindungen'') মূল্যায়ন কৰা, আৰু এনে সম্পৰ্কবোৰ পৰিচালনা কৰা নিয়মসমূহ বিচাৰি উলিওৱা। "ৱুণ্ডটৰ ধাৰণাসমূহ প্ৰায় ৬০ বছৰৰ গৱেষণা আৰু শিক্ষাদানৰ সময়ছোৱাত বিকশিত হৈছিল, যিয়ে তেওঁক স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ পৰা মনোবিজ্ঞান আৰু দৰ্শনৰ দিশলৈ লৈ গৈছিল। সেয়েহে ৱুণ্ডটৰ মনোবিজ্ঞান বুজিবলৈ শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, দৰ্শন, তৰ্কশাস্ত্ৰ, জ্ঞানতত্ত্ব আৰু নৈতিকতাৰ মাজৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কসমূহ বুজি পোৱাটো অপৰিহাৰ্য। ১৮৬৩ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ ''Vorlesungen über die Menschen- und Tierseele'' (মানৱ আৰু প্ৰাণী মনোবিজ্ঞানৰ ওপৰত বক্তৃতা) গ্ৰন্থখনতেই ৱুণ্ডটৰ আগ্ৰহৰ মূল ক্ষেত্ৰ আৰু পথপ্ৰদৰ্শক ধাৰণাসমূহৰ সাৰমৰ্ম দেখা পোৱা যায়: ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞান (যাক বৰ্তমান সাধাৰণ মনোবিজ্ঞান বুলি জনা যায়, অৰ্থাৎ প্ৰত্যক্ষীকৰণ, মনোযোগ, সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ, আকাংক্ষা, ইচ্ছা, অনুভূতি আৰু আৱেগৰ দৰে ক্ষেত্ৰসমূহ); সাংস্কৃতিক মনোবিজ্ঞান (মানৱ মনৰ বিকাশ তত্ত্ব হিচাপে ৱুণ্ডটৰ ''Völkerpsychologie'' বা লোক-মনোবিজ্ঞান); প্ৰাণী মনোবিজ্ঞান; আৰু স্নায়ুমনোবিজ্ঞান। ৩০ বছৰীয়া ৱুণ্ডটৰ (১৮৬২, ১৮৬৩) প্ৰাৰম্ভিক ধাৰণাগত ৰূপৰেখাই এক দীঘলীয়া গৱেষণা কাৰ্যসূচী, প্ৰথমটো গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু মনোবিজ্ঞানক এক সুকীয়া শৈক্ষিক শাখা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে এলানি মৌলিক পাঠ্যপুথি আৰু আন বহুতো প্ৰকাশনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। == শৰীৰতত্ত্ব == [[চিত্ৰ:Wundt_illusion.svg|right|thumb|256x256px|{{Center|Wundt illusion}}]] ১৮৫৩ চনৰ পৰা ১৮৭৩ চনলৈকে হাইডেলবাৰ্গত কটোৱা সময়ছোৱাত, ৱুণ্ডটে শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, বিশেষকৈ পৰীক্ষামূলক স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ ওপৰত বহুতো প্ৰবন্ধ, মানৱ শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ এখন পাঠ্যপুথি (১৮৬৫, চতুৰ্থ সংস্কৰণ ১৮৭৮) আৰু চিকিৎসা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এখন হাতপুথি (১৮৬৭) প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ স্নায়ুশৰীৰবিদ্যা আৰু স্নায়ুবিজ্ঞান, শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, শৰীৰস্থানবিদ্যা আৰু কলাস্থানবিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক প্ৰকাশনসমূহৰ প্ৰায় ৭০ খন পৰ্যালোচনা লিখিছিল। তেওঁৰ কৰ্মৰ দ্বিতীয়টো ক্ষেত্ৰ আছিল সংবেদী শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, যাৰ ভিতৰত স্থানিক প্ৰত্যক্ষীকৰণ, দৃষ্টিগত প্ৰত্যক্ষীকৰণ আৰু দৃষ্টি-ভ্ৰম অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। তেওঁ বৰ্ণনা কৰা এটা দৃষ্টি-ভ্ৰমক 'ৱুণ্ডট ভ্ৰম' (Wundt illusion) বুলি জনা যায়, যিটো 'হেৰিং ভ্ৰম'ৰ (Hering Illusion) এটা ভিন্ন ৰূপ। ই দেখুৱায় যে বিকিৰণশীল ৰেখাৰ এক পৃষ্ঠভূমিত ৰাখি চালে পোন ৰেখাবোৰক কেনেদৰে বেঁকা যেন দেখা যায়। === স্নায়ু-মনোবিজ্ঞান === সেই সময়ৰ স্নায়ুমনোবিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ ৱুণ্ডটে তিনি ধৰণে অৱদান আগবঢ়াইছিল: স্থানিকীকৰণ তত্ত্বৰ (যিটো সেই সময়ত স্নায়ুবিজ্ঞানত বহুলভাৱে প্ৰচলিত আছিল) সমালোচনাৰ জৰিয়তে, স্নায়ৱিক আৰু মনস্তাত্ত্বিক দুয়োবিধ চিন্তাৰ ওপৰত আধাৰিত গৱেষণা প্ৰকল্পৰ দাবীৰ জৰিয়তে, আৰু ফ্ৰণ্টেল কৰ্টেক্সত এটা সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ কেন্দ্ৰৰ স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাৰ জৰিয়তে। ৱুণ্ডটে মনোযোগ আৰু মনোযোগৰ নিয়ন্ত্ৰণক পৰীক্ষামূলক মনস্তাত্ত্বিক আৰু স্নায়ুশৰীৰবৃত্তীয় গৱেষণাৰ বাঞ্চনীয় সমন্বয়ৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল। উচ্চতৰ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ৱিক কাৰ্যসমূহৰ স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ কৰা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাসমূহ স্পষ্ট, মনস্তত্ত্ব-ভিত্তিক গৱেষণা প্ৰকল্পৰ ওপৰত আধাৰিত হোৱাৰ বাবে ৱুণ্ডটে আহ্বান জনাইছিল, কাৰণ কেৱল শৰীৰস্থানবিদ্যা আৰু শৰীৰবৃত্তীয় স্তৰতে প্ৰশ্নসমূহ যথেষ্ট নিখুঁতভাৱে উপস্থাপন কৰিব পৰা নগৈছিল। [[চিত্ৰ:Apperzeptionszentrum_(Wundt,_Grundzüge,_1903,_5th_ed._Vol._1,_p._324).jpg|thumb|{{Center|(Wundt, ''Grundzüge'', 1903, 5th ed. Vol. 1, p. 324.)}}]] ৱুণ্ডটে তেওঁৰ সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণৰ কেন্দ্ৰীয় তত্ত্বটো স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক আৰ্হিৰ ওপৰত আধাৰিত কৰিছিল ('গ্ৰুণ্ডজুগ' অৰ্থাৎ Grundzüge ৰ তৃতীয় সংস্কৰণৰ পৰা)। ইয়াৰ অনুসৰি, ফ্ৰণ্টেল চেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্সত তেওঁ বৰ্ণনা কৰা প্ৰকল্পিত সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ কেন্দ্ৰটোৱে সংবেদী, চালক, স্বয়ংচালিত, জ্ঞানাত্মক, আৱেগিক আৰু প্ৰেৰণাদায়ক প্ৰক্ৰিয়াৰ উপাদানসমূহক পৰস্পৰ সংযোগ কৰিব পাৰে।এনেদৰে ৱুণ্ডটে সৰ্বোচ্চ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ওপৰত এক মূলতঃ মনস্তাত্ত্বিক দিশৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ পথপ্ৰদৰ্শক নীতি আগবঢ়াইছিল।এনেদৰে ৱুণ্ডটে সৰ্বোচ্চ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ওপৰত মূলতঃ এক মনস্তত্ত্ব-ভিত্তিক গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ পথপ্ৰদৰ্শক নীতি আগবঢ়াইছিল। সেয়েহে, তেওঁক প্ৰিফ্ৰণ্টেল চেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্সত ঘটা জ্ঞানাত্মক আৰু আৱেগিক কাৰ্যবাহী কাৰ্যসমূহৰ লগতে কৰ্টিকেল আৰু লিম্বিক কাৰ্যৱলীৰ জালিকাৰ মাজত থকা প্ৰকল্পিত বহুমুখী মিলন ক্ষেত্ৰসমূহৰ ওপৰত চলা সাম্প্ৰতিক গৱেষণাৰ অগ্ৰদূত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বৰ্তমান আন্তঃবিভাগীয় স্নায়ুবিজ্ঞানৰ এই ধাৰণাটোক এক স্বতঃসিদ্ধ বা সাধাৰণ কথা হিচাপে ধৰি লোৱা হয়, কিন্তু এই বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ৱুণ্ডটৰ অৱদানক প্ৰায় পাহৰি যোৱা হৈছে। চি. এছ. শ্বেৰিংটনে তেওঁৰ পাঠ্যপুথিত প্ৰতিৱৰ্ত ক্ৰিয়াৰ শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ ওপৰত কৰা ৱুণ্ডটৰ গৱেষণাৰ বাৰে বাৰে উদ্ধৃতি দিছে, কিন্তু ৱুণ্ডটৰ স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহৰ নহয়।<ref name="ReferenceA" /> == নিৰ্বাচিত কৰ্মৰাজি == === কিতাপ আৰু প্ৰবন্ধসমূহ === * Lehre von der Muskelbewegung (The Patterns of Muscular Movement), (Vieweg, Braunschweig 1858). * Die Geschwindigkeit des Gedankens (The Velocity of Thought), (Die Gartenlaube 1862, Vol 17, p.&nbsp;263). * Beiträge zur Theorie der Sinneswahrnehmung (Contributions on the Theory of Sensory Perception), (Winter, Leipzig 1862). * Vorlesungen über die Menschen- und Tierseele (Lectures about Human and Animal Psychology), (Voss, Leipzig Part 1 and 2, 1863/1864; 4th revised ed. 1906). * Lehrbuch der Physiologie des Menschen (Textbook of Human Physiology), (Enke, Erlangen 1864/1865, 4th ed. 1878). * Die physikalischen Axiome und ihre Beziehung zum Causalprincip (Physical Axioms and their Bearing upon Causality Principles), (Enke, Erlangen 1866). * Handbuch der medicinischen Physik (Handbook of Medical Physics), (Enke, Erlangen 1867). (Digitalisat und Volltext im Deutschen Textarchiv) * Untersuchungen zur Mechanik der Nerven und Nervenzentren (Investigations upon the Mechanisms of Nerves and Nerve-Centres), (Enke, Erlangen 1871–1876). * Grundzüge der physiologischen Psychologie (Principles of physiological Psychology), (Engelmann, Leipzig 1874; 5th ed. 1902–1903; 6th ed. 1908–1911, 3 Vols). * Über die Aufgabe der Philosophie in der Gegenwart. Rede gehalten zum Antritt des öffentlichen Lehramts der Philosophie an der Hochschule in Zürich am 31. Oktober 1874. (On the Task of Philosophy in the present), (Philosophische Monatshefte. 1874, Vol 11, pp.&nbsp;65–68). * Über den Einfluss der Philosophie auf die Erfahrungswissenschaften. Akademische Antrittsrede gehalten in Leipzig am 20. November 1875. (On the Impact of Philosophy on the empirical Sciences), (Engelmann, Leipzig 1876). * Der Spiritismus – eine sogenannte wissenschaftliche Frage. (Spiritism – a so-called scientific Issue), (Engelmann: Leipzig 1879). * Logik. Eine Untersuchung der Principien der Erkenntnis und der Methoden wissenschaftlicher Forschung. (Logic. An investigation into the principles of knowledge and the methods of scientific research), (Enke, Stuttgart 1880–1883; 4th ed. 1919–1921, 3 Vols.). * Ueber die Messung psychischer Vorgänge. (On the measurement of mental events). (Philosophische Studien. 1883, Vol 1, pp.&nbsp;251–260, pp.&nbsp;463–471). * Ueber psychologische Methoden. (On psychological Methods). (Philosophische Studien. 1883, Vol 1, pp.&nbsp;1–38). * Essays (Engelmann, Leipzig 1885). * Ethik. Eine Untersuchung der Tatsachen und Gesetze des sittlichen Lebens. (Ethics), (Enke, Stuttgart 1886; 3rd ed. 1903, 2 Vols.). * Über Ziele und Wege der Völkerpsychologie. (On Aims and Methods of Cultural Psychology). (Philosophische Studien. 1888, Vol 4, pp.&nbsp;1–27). * System der Philosophie (System of Philosophy), (Engelmann, Leipzig 1889: 4th ed. 1919, 2 Vols.). * Grundriss der Psychologie (Outline of Psychology), (Engelmann, Leipzig 1896; 14th ed. 1920). * Über den Zusammenhang der Philosophie mit der Zeitgeschichte. Eine Centenarbetrachtung. (On the Relation between Philosophy and contemporary History). Rede des antretenden Rectors Dr. phil., jur. et med. Wilhelm Wundt. F. Häuser (Hrsg.): Die Leipziger Rektoratsreden 1871–1933. Vol I: Die Jahre 1871–1905 (pp.&nbsp;479–498). Berlin: (de Gruyter (1889/2009). * Hypnotismus und Suggestion. (Hypnotism and Suggestion). (Engelmann: Leipzig 1892). * Ueber psychische Causalität und das Princip des psycho-physischen Parallelismus. (On mental Causality and the Principle of psycho-physical Parallelism). (Philosophische Studien. 1894, Vol 10, pp.&nbsp;1–124). * Ueber die Definition der Psychologie (On the Definition of Psychology). (Philosophische Studien. 1896, Vol 12, pp.&nbsp;9–66). * Über naiven und kritischen Realismus I–III. (On naive and critical Realism). (Philosophische Studien. 1896–1898, Vol 12, pp.&nbsp;307–408; Vol 13, pp.&nbsp;1–105, pp.&nbsp;323–433). * Völkerpsychologie (Cultural Psychology), 10 Volumes, Vol. 1, 2. Die Sprache (Language); Vol. 3. Die Kunst (Art); Vol 4, 5, 6. Mythos und Religion (Myth and Religion); Vol 7, 8. Die Gesellschaft (Society); Vol 9. Das Recht (Right); Vol 10. Kultur und Geschichte (Culture and History). (Engelmann, Leipzig 1900 to 1920; some vol. revised or reprinted, 3rd ed.1919 ff; 4th ed. 1926). * Einleitung in die Philosophie (Introduction to Philosophy), (Engelmann, Leipzig 1909; 8th ed. 1920). * Gustav Theodor Fechner. Rede zur Feier seines hundertjährigen Geburtstags. (Engelmann, Leipzig 1901). * Über empirische und metaphysische Psychologie (On empirical and metaphysical Psychology). (Archiv für die gesamte Psychologie. 1904, Vol 2, pp.&nbsp;333–361). * Über Ausfrageexperimente und über die Methoden zur Psychologie des Denkens. (Psychologische Studien. 1907, Vol 3, pp.&nbsp;301–360). * Kritische Nachlese zur Ausfragemethode. (Archiv für die gesamte Psychologie. 1908, Vol 11, pp.&nbsp;445–459). * Über reine und angewandte Psychologie (On pure and applied Psychology). (Psychologische Studien. 1909, Vol 5, pp.&nbsp;1–47). * Das Institut für experimentelle Psychologie. In: Festschrift zur Feier des 500 jährigen Bestehens der Universität Leipzig, ed. by Rektor und Senat der Universität Leipzig, 1909, 118–133. (S. Hirzel, Leipzig 1909). * Psychologismus und Logizismus (Psychologism and Logizism). Kleine Schriften. Vol 1 (pp.&nbsp;511–634). (Engelmann, Leipzig 1910). * Kleine Schriften (Shorter Writings), 3 Volumes, (Engelmann, Leipzig 1910–1911). * Einführung in die Psychologie. (Dürr, Leipzig 1911). * Probleme der Völkerpsychologie (Problems in Cultural Psychology). (Wiegandt, Leipzig 1911). * Elemente der Völkerpsychologie. Grundlinien einer psychologischen Entwicklungsgeschichte der Menschheit. (Elements of Cultural Psychology), (Kröner, Leipzig 1912). * Die Psychologie im Kampf ums Dasein (Psychology's Struggle for Existence). (Kröner, Leipzig 1913). * Reden und Aufsätze. (Addresses and Extracts). (Kröner, Leipzig 1913). * Sinnliche und übersinnliche Welt (The Sensory and Supersensory World), (Kröner, Leipzig 1914). * Über den wahrhaften Krieg (About the Real War), (Kröner, Leipzig 1914). * Die Nationen und ihre Philosophie (Nations and Their Philosophies), (Kröner, Leipzig 1915). * Völkerpsychologie und Entwicklungspsychologie (Cultural Psychology and Developmental Psychology), (Psychologische Studien. 1916, 10, 189–238). * Leibniz. Zu seinem zweihundertjährigen Todestag. 14. November 1916. (Kröner Verlag, Leipzig 1917). * Die Weltkatastrophe und die deutsche Philosophie. (Keysersche Buchhandlung, Erfurt 1920). * Erlebtes und Erkanntes. (Experience and Realization). (Kröner, Stuttgart 1920). * Kleine Schriften. Vol 3. (Kröner, Stuttgart 1921). == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> [[শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] mi5ea1dyfriu0ft46riwitqe18fjzx4 611867 611866 2026-06-11T16:57:46Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611867 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist|name=ৱিলহেল্ম ৱণ্ডট|image=Wilhelm Wundt.jpg|image_size=|birth_name=Wilhelm Maximilian Wundt|death_date={{birth date|1832|08|16|df=y}}|birth_date={{death date and age|1920|8|31|1832|8|16|df=y}}|thesis_url=https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RW6YJYPGABOA2DXUFYHGZ2N5J5RVO7XX|nationality=জাৰ্মান|field=মনোবিজ্ঞান}} '''উইলহেল্ম মেক্সমিলিয়ান ৱণ্ডট''' ({{IPAc-en|w|ʊ|n|t}}; {{IPA|de|vʊnt|lang}}{{IPA|de|vʊnt|lang}}{{IPA|de|vʊnt|lang}}; ১৬ আগষ্ট ১৮৩২ – ৩১ আগষ্ট ১৯২০) আছিল এগৰাকী জাৰ্মান চিকিত্সক, দাৰ্শনিক, অধ্যাপক আৰু আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ অন্যতম পিতৃপুৰুষ। ৱণ্ডটে, জীৱবিজ্ঞান আৰু দৰ্শনৰ পৰা এক পৃথক বিজ্ঞান হিচাপে মনোবিজ্ঞানক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু তেৱেই আছিল প্ৰথম ব্যক্তি যি নিজকে মনোবিজ্ঞানী বুলি কৈছিল। <ref>Neil Carlson, Donald C. Heth: ''Psychology the Science of Behaviour''. Pearson Education Inc. 2010. {{ISBN|0-205-54786-9}}. p. 18.</ref> তেওঁক "পৰীক্ষামূলক মনোবিজ্ঞানৰ পিতৃ" হিচাপে বিশেষভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। ১৮৭৯ চনত লিপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ বাবে প্ৰথমটো আনুষ্ঠানিক গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰে। ইয়েই মনোবিজ্ঞানক অধ্যয়নৰ এটা স্বাধীন বিষয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ বাবে প্ৰথমখন একাডেমিক আলোচনী ''ফিল’চফিচ ষ্টুডিয়েন'' (১৮৮৩ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈ) প্ৰতিষ্ঠা কৰে, তাৰ পিছত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ গৱেষণাবোৰ প্ৰকাশ কৰিবৰ বাবে ''ছাইক’লজিচে ষ্টুডিয়েন'' (১৯০৫ চনৰ পৰা ১৯১৭ চনলৈ) নামৰ আলোচনীখন উলিয়ায়। <ref name="Fahrenberg2019">{{Cite book|last=Fahrenberg|first1=Jochen|title=Wilhelm Wundt (1832–1920)|date=2019|publisher=PsychArchives|url=https://jochen-fahrenberg.de/fileadmin/pdf2019/WUNDT__1832-1920_._Complete_Work__Fahrenberg_5.10.2019_.pdf|access-date=28 November 2022}}</ref> ১৯৯১ চনত ''আমেৰিকান চাইক'লজিষ্টত'' প্ৰকাশিত এক সমীক্ষাত ২৯ জন আমেৰিকান মনোবিজ্ঞানৰ বুৰঞ্জীবিদৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা ৰেটিংৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৱণ্ডটক "সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব"ৰ শিতানত প্ৰথম স্থানত ৰাখিছিল। [[উইলিয়াম জেম্‌ছ|উইলিয়াম জেমছ]] আৰু [[চিগ্‌মণ্ড ফ্ৰয়েড|চিগমণ্ড ফ্ৰয়েড]] দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় স্থানত আছিল। === পৰীক্ষামূলক মনোবিজ্ঞানৰ গৱেষণাগাৰ === ১৮৭৯ চনত লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ত ৱুণ্ডটে সম্পূৰ্ণৰূপে মনস্তাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত প্ৰথমটো গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰিছিল, আৰু এই ঘটনাই এক স্বতন্ত্ৰ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে মনোবিজ্ঞানৰ আনুষ্ঠানিক জন্মৰ সূচনা কৰিছিল। এই নতুন গৱেষণাগাৰটো ৱুণ্ডটে নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা চলাই থকা গৱেষক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰে ভৰি আছিল, আৰু অতি সোনকালেই ই ৱুণ্ডটে বিকাশ কৰা এই নতুন বিজ্ঞানবিধৰ বিষয়ে জানিবলৈ আগ্ৰহী সমগ্ৰ বিশ্বৰ যুৱ পণ্ডিতসকলক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৮৭৬ চনত লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়ে ৱুণ্ডটক তেওঁ জুৰিখৰ পৰা লগত অনা সঁজুলিসমূহ সংৰক্ষণ কৰিবলৈ এটা গৱেষণাগাৰ প্ৰদান কৰিছিল। গৱেষণাগাৰ আৰু তেওঁৰ শ্ৰেণীকোঠাৰ মাজত সঁজুলিসমূহ অনা-নিয়া কৰাৰ অসুবিধাৰ বাবে 'কনভিক্ট' (Konvikt) ভৱনত অৱস্থিত এই গৱেষণাগাৰটোতেই ৱুণ্ডটৰ বহুতো প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। ৱুণ্ডটে উপযুক্ত যন্ত্ৰ-পাতি নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ লগতে ট্যেকিষ্টোস্কোপ, ক্ৰ'ন'স্কোপ, পেণ্ডুলাম, বৈদ্যুতিক সঁজুলি, টাইমাৰ আৰু সংবেদী মানচিত্ৰণ সঁজুলিৰ দৰে বহুতো যন্ত্ৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, ভৱিষ্যতৰ পৰীক্ষামূলক গৱেষণাৰ বাবে এইবোৰৰ ব্যৱহাৰবিধি বিকশিত কৰাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰি তেওঁ বিভিন্ন গৱেষক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক একোটা সঁজুলি প্ৰদান কৰাৰ বাবেও পৰিচিত আছিল। ১৮৮৫ আৰু ১৯০৯ চনৰ ভিতৰত তাত ১৫ জন সহায়ক আছিল। [[চিত্ৰ:Wundt-research-group.jpg|right|thumb|350x350px|{{Center|Wilhelm Wundt (seated) with colleagues in his psychological laboratory, the first of its kind}}]] ১৮৭৯ চনত ৱুণ্ডটে এনে কিছুমান পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল যিবোৰ তেওঁৰ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ নাছিল, আৰু তেওঁ দাবী কৰিছিল যে এই স্বতন্ত্ৰ পৰীক্ষাসমূহে তেওঁৰ গৱেষণাগাৰটোক মনোবিজ্ঞানৰ এক আনুষ্ঠানিক গৱেষণাগাৰ হিচাপে বৈধতা প্ৰদান কৰি সুদৃঢ় কৰিছিল; যদিও ১৮৮৩ চনলৈকে বিশ্ববিদ্যালয়ে ভৱনটোক বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ অংশ হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া নাছিল। গৱেষণাগাৰটো ক্ৰমান্বয়ে সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু ই মুঠ এঘাৰটা কোঠা সামৰি লৈছিল। পিছলৈ 'মনস্তাত্ত্বিক প্ৰতিষ্ঠান' (Psychological Institute) হিচাপে পৰিচিত হোৱা এই গৱেষণাগাৰটো অৱশেষত এটা নতুন ভৱনলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল, যাৰ আৰ্হি ৱুণ্ডটে বিশেষভাৱে মনস্তাত্ত্বিক গৱেষণাৰ বাবেই প্ৰস্তুত কৰিছিল। == ৱুণ্ডটৰ কামৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয়বস্তু == === স্মৃতি === উইলহেল্ম ৱণ্ডটে স্মৃতিশক্তিৰ ওপৰত পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাইছিল, যাক বৰ্তমানৰ প্ৰেক্ষাপটত আইকনিক স্মৃতি (iconic memory), হ্ৰস্বম্যাদী স্মৃতি (short-term memory), আৰু কাৰ্যৰূপায়ণ তথা উৎপাদন প্ৰভাৱ (enactment and generation effects) হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite journal|last=Carpenter|first1=Shana K.|title=Some Neglected Contributions of Wilhelm Wundt to the Psychology of Memory|journal=Psychological Reports|date=August 2005|volume=97|issue=1|pages=63–73|doi=10.2466/pr0.97.1.63-73|pmid=16279306|issn=0033-2941}}</ref> === প্ৰক্ৰিয়া তত্ত্ব === মনোবিজ্ঞানে চলিত প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে, অৰ্থাৎ প্ৰত্যক্ষীকৰণ (perception), সংজ্ঞান (cognition), আৱেগ (emotion), আৰু ইচ্ছা/প্ৰেৰণাৰ (volition/motivation) মাজত ঘটা মানসিক পৰিৱৰ্তন আৰু কাৰ্যকৰী সম্পৰ্কৰ ওপৰত। মানসিক (মনস্তাত্ত্বিক) পৰিঘটনাসমূহ হৈছে চেতনাৰ পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰক্ৰিয়া। এইবোৰক কেৱল এক বাস্তৱতা, অৰ্থাৎ "মনস্তাত্ত্বিক অভিজ্ঞতাত ঘটা কোনো এক ঘটনাৰ তাৎক্ষণিক বাস্তৱতা" হিচাপেহে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা যায়। চেতনাৰ সম্পৰ্কসমূহক, অৰ্থাৎ সক্ৰিয়ভাৱে সংগঠিত কৰা প্ৰক্ৰিয়াসমূহক, এতিয়া আৰু কোনো অমৰ 'আত্মা' বা এক বিমূৰ্ত অতীন্দ্ৰিয় (আধ্যাত্মিক) নীতিৰ জৰিয়তে অধিবিদ্যাগতভাৱে ব্যাখ্যা কৰা নহয়। === শ্ৰেণীসমূহৰ ৰূপৰেখা === ৱুণ্ডটে বিবেচনা কৰিছিল যে কৰ্তাৰ প্ৰসংগ (reference to the subject), মূল্য নিৰ্ধাৰণ (value assessment), উদ্দেশ্যৰ অস্তিত্ব (the existence of purpose), আৰু ইচ্ছাকৃত কাৰ্যসমূহ (volitional acts) হৈছে মনোবিজ্ঞানৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট আৰু মৌলিক শ্ৰেণী। মানৱিকী বিদ্যাৰ সৈতে থকা উমৈহতীয়া বৈশিষ্ট্যসমূহ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ পৰা থকা ইয়াৰ শ্ৰেণীগত পাৰ্থক্যক চিহ্নিত কৰিবলৈ তেওঁ সঘনাই 'প্ৰেৰণাপ্ৰাপ্ত আৰু চিন্তাশীল কৰ্তা হিচাপে মানৱ' সূত্ৰটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। === মনোদৈহিক সমান্তৰালবাদ === লেইবনিজৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ ৱুণ্ডে চাইক "ফিজিকেল পেৰেলেলিজম শব্দটো তলত দিয়া ধৰণে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিলঃ"... য 'তেই মানসিক আৰু শাৰীৰিক পৰিঘটনাৰ মাজত নিয়মীয়া সম্পৰ্ক থাকে দুয়োটাই একে নহয় বা পৰস্পৰলৈ পৰিৱৰ্তনযোগ্য নহয় কাৰণ সেইবোৰ প্ৰতিবাৰে অতুলনীয় কিন্তু সেইবোৰ পৰস্পৰৰ সৈতে এনেদৰে সম্পৰ্কিত হয় যে কিছুমান মানসিক প্ৰক্ৰিয়া নিয়মীয়াভাৱে কিছুমান শাৰীৰৰ প্ৰক্ৰৰ সৈতে মিল খায় বা আলংকাৰিকভাৱে প্ৰকাশ কৰা হয়,' ইজনে সিজনৰ সমান্তৰালভাৱে 'চলে। " যদিও আভ্যন্তৰীণ অভিজ্ঞতা মগজুৰ কাৰ্য্যৰ ওপৰত আধাৰিত, মানসিক পৰিৱর্তনৰ কোনো শাৰী লিবনিজে লিখিছিল: "আত্মাই আকাংক্ষা, লক্ষ্য আৰু উপায়ৰ জৰিয়তে চূড়ান্ত কাৰণৰ (final causes) নিয়ম অনুসৰি কাৰ্য কৰে। শৰীৰে কাৰ্য্যকৰী কাৰণৰ (efficient causes) নিয়ম, অৰ্থাৎ গতিৰ নিয়ম অনুসৰি কাৰ্য কৰে। আৰু এই দুয়োখন ক্ষেত্ৰ, অৰ্থাৎ কাৰ্য্যকৰী কাৰণ আৰু চূড়ান্ত কাৰণৰ ক্ষেত্ৰই, ইখনে সিখনৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰক্ষা কৰে।" (মোনাডোলজী, দফা ৭৯) লিবনিজক অনুসৰণ কৰি ৱুণ্ডটে এক ভৌতিক কাৰণবাদ (স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ প্ৰাকৃতিক কাৰণবাদ) আৰু চেতনা প্ৰক্ৰিয়াৰ এক মানসিক (মনস্তাত্ত্বিক) কাৰণবাদৰ মাজত পাৰ্থক্য দাঙি ধৰে। অৱশ্যে, এক দ্বৈতবাদী অধিবিদ্যাগত অৰ্থত দুয়োটা কাৰণবাদ পৰস্পৰ বিৰোধী নহয়, বৰঞ্চ ই দৃষ্টিকোণৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰ কৰে। মনোবিজ্ঞানত কাৰণগত ব্যাখ্যাসমূহ সঠিক পূৰ্বানুমান কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱাকৈ কেৱল পূৰ্বৱৰ্তী কাৰণসমূহৰ প্ৰভাৱ বিচাৰি উলিওৱাতেই সন্তুষ্ট থাকিব লাগিব। ইচ্ছাকৃত কাৰ্যৰ উদাহৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, ৱুণ্ডটে কাৰণ আৰু ফল, লক্ষ্য আৰু উপায় বিবেচনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত হ'ব পৰা সাম্ভাৱ্য বিপৰীতমুখীতাৰ বৰ্ণনা কৰিছে, আৰু কাৰণগত তথা উদ্দেশ্যবাদী ব্যাখ্যাসমূহে কেনেদৰে এক সমন্বিত বিবেচনা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ ইটোৱে সিটোক পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰিব পাৰে তাক ব্যাখ্যা কৰিছে। ৱুণ্ডটৰ অৱস্থান সমান্তৰালবাদক সমৰ্থন কৰা সমসাময়িক লেখকসকলৰ পৰা পৃথক আছিল। সমান্তৰালবাদৰ প্ৰস্তাৱনাত কেৱল সন্তুষ্ট থকাৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ প্ৰাকৃতিক কাৰণবাদৰ বিপৰীতে তেওঁৰ মানসিক কাৰণবাদৰ নীতিসমূহ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংগতি ৰখা এক পদ্ধতি বিকশিত কৰিছিল। গুস্তাভ থিয়ডৰ ফেচনাৰৰ 'অভিন্নতাৰ প্ৰকল্প'ৰ (identity hypothesis) অৰ্থত ইয়াত কেৱল দুটা দৃষ্টিকোণেই নহয়, বৰঞ্চ প্ৰস্তাৱিত মনোদৈহিক এককটোৰ দুটা মৌলিকভাৱে পৃথক দৃষ্টিভংগী আছে। মনস্তাত্ত্বিক আৰু শৰীৰবৃত্তীয় বিবৃতিসমূহ দুটা শ্ৰেণীগতভাৱে পৃথক প্ৰসংগ প্ৰণালীত বিদ্যমান; নিকোলাই হাৰ্টমেনে আলোচনা কৰাৰ দৰে শ্ৰেণীগত ভুলসমূহ প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শ্ৰেণীসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা প্ৰয়োজন। এই প্ৰসংগত, ৱুণ্ডটে অভিজ্ঞতামূলক মনোবিজ্ঞানৰ প্ৰথম প্ৰকৃত জ্ঞানতত্ত্ব আৰু পদ্ধতিবিজ্ঞান গঢ়ি তুলিছিল (তেতিয়ালৈকে 'বিজ্ঞানৰ দৰ্শন' পদটোৰ কোনো অস্তিত্ব নাছিল) === সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ === সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ (Apperception) হৈছে ৱুণ্ডটৰ কেন্দ্ৰীয় তাত্ত্বিক ধাৰণা। লিবনিজে সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণক এনে এক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল য'ত প্ৰাথমিক ইন্দ্ৰিয়গত ছাপসমূহ (আত্ম-)চেতনালৈ প্ৰৱেশ কৰে, য'ত ব্যক্তিগত আকাংক্ষাসমূহে (প্ৰয়াস, ইচ্ছাকৃত কাৰ্যসমূহ) এক অপৰিহাৰ্য ভূমিকা পালন কৰে। ৱুণ্ডটে মনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহ বিকশিত কৰিছিল, পৰীক্ষামূলক মনস্তাত্ত্বিক পদ্ধতিসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু মগজুৰ প্ৰণালীৰ ফ্ৰণ্টেল কৰ্টেক্সত (frontal cortex) স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক আৰ্হি আগবঢ়াইছিল – যিটো বৰ্তমানৰ চিন্তা-ধাৰাৰ সৈতেও সংগতিপূৰ্ণ। সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণে চেতনাৰ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত এলানি তাত্ত্বিক ধাৰণা দাঙি ধৰে। মনোযোগৰ নিৰ্বাচিত নিয়ন্ত্ৰণ হৈছে এনে সক্ৰিয় জ্ঞানাত্মক, আৱেগিক আৰু প্ৰেৰণাদায়ক সমন্বয়ৰ এক প্ৰাথমিক উদাহৰণ। === মনৰ বিকাশ তত্ত্ব === মূল কাৰ্যটো হৈছে মনৰ এক সামগ্ৰিক বিকাশ তত্ত্ব গঢ়ি তোলা – প্ৰাণী মনোবিজ্ঞানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ভাষা, ধৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোচ্চ সাংস্কৃতিক সাফল্যলৈকে। তেওঁৰ সময়ৰ আন চিন্তাবিদসকলৰ বিপৰীতে, ৱুণ্ডটে মানৱিকী বিদ্যাৰ বিকাশৰ ধাৰণাসমূহক ([[হেগেল|ফ্ৰিডৰিখ হেগেল]] আৰু জোহান গটফ্ৰাইড হাৰ্ডাৰৰ আদৰ্শত) [[চাৰ্লছ ডাৰউইন]]ৰ দ্বাৰা বৰ্ণিত জৈৱিক বিৱৰ্তন তত্ত্বৰ সৈতে সংযোগ কৰাত কোনো অসুবিধা পোৱা নাছিল। === সমালোচনামূলক বাস্তৱবাদ === ৱুণ্ডটে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল যে "মনোবিজ্ঞান হৈছে প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান আৰু মানৱিকী বিদ্যাৰ মাজত সমন্বয় সাধন কৰা এক অভিজ্ঞতামূলক বিজ্ঞান, আৰু দুয়োটাৰে বিবেচনাই ইটোৱে সিটোক এনেদৰে পৰিপূৰক কৰে যে কেৱল একেলগ হৈহে সিহঁতে আমাৰ বাবে এক সাম্ভাৱ্য অভিজ্ঞতামূলক জ্ঞানৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।"তেওঁ দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী অধিবিদ্যাৰ পৰা মুক্ত আছিল আৰু কিছুমান জ্ঞানতাত্ত্বিক পূৰ্বধাৰণাৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল, যাৰ ভিতৰত প্ৰত্যক্ষীকৰণত কৰ্তা আৰু বিষয়বস্তুৰ মাজৰ পাৰ্থক্য, আৰু কাৰ্যকাৰণ নীতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ''সমালোচনামূলক বাস্তৱবাদ'' শব্দটোৰ জৰিয়তে ৱুণ্ডে নিজকে অন্যান্য দাৰ্শনিক স্থিতিৰ পৰা পৃথক কৰে।তেওঁৰ 'সমালোচনাত্মক বাস্তৱবাদ' (critical realism) শব্দটোৰ জৰিয়তে ৱুণ্ডটে নিজকে অন্যান্য দাৰ্শনিক অৱস্থানৰ পৰা পৃথক কৰিছিল। === মনোবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞা === ৱণ্ডটে মনোবিজ্ঞানৰ বিশাল ক্ষেত্ৰখনক দৰ্শন আৰু শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ মাজত, তথা মানৱিকী বিদ্যা আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানৰ মাজত পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ দায়িত্ব লৈছিল। আত্মাৰ বিজ্ঞান হিচাপে থকা অধিবিদ্যাগত সংজ্ঞাৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াৰ নিজা শ্ৰেণী আৰু জ্ঞানতাত্ত্বিক নীতিসমূহৰ সৈতে বৈজ্ঞানিক তত্ত্বৰ ওপৰত আধাৰিত চেতনাৰ মনোবিজ্ঞান হিচাপে অভিজ্ঞতামূলক মনোবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাৰ সূত্ৰপাত ঘটিল। মনোবিজ্ঞানে 'সমগ্ৰ অভিজ্ঞতাক ইয়াৰ তাৎক্ষণিক বিষয়নিষ্ঠ বাস্তৱতাত' পৰীক্ষা কৰে।মনোবিজ্ঞানৰ কাৰ্য হৈছে চেতনাৰ প্ৰক্ৰিয়াসমূহক নিখুঁতভাৱে বিশ্লেষণ কৰা, জটিল সংযোগসমূহৰ (মানসিক সংযোগ বা ''psychische Verbindungen'') মূল্যায়ন কৰা, আৰু এনে সম্পৰ্কবোৰ পৰিচালনা কৰা নিয়মসমূহ বিচাৰি উলিওৱা। "ৱুণ্ডটৰ ধাৰণাসমূহ প্ৰায় ৬০ বছৰৰ গৱেষণা আৰু শিক্ষাদানৰ সময়ছোৱাত বিকশিত হৈছিল, যিয়ে তেওঁক স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ পৰা মনোবিজ্ঞান আৰু দৰ্শনৰ দিশলৈ লৈ গৈছিল। সেয়েহে ৱুণ্ডটৰ মনোবিজ্ঞান বুজিবলৈ শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, দৰ্শন, তৰ্কশাস্ত্ৰ, জ্ঞানতত্ত্ব আৰু নৈতিকতাৰ মাজৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কসমূহ বুজি পোৱাটো অপৰিহাৰ্য। ১৮৬৩ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ ''Vorlesungen über die Menschen- und Tierseele'' (মানৱ আৰু প্ৰাণী মনোবিজ্ঞানৰ ওপৰত বক্তৃতা) গ্ৰন্থখনতেই ৱুণ্ডটৰ আগ্ৰহৰ মূল ক্ষেত্ৰ আৰু পথপ্ৰদৰ্শক ধাৰণাসমূহৰ সাৰমৰ্ম দেখা পোৱা যায়: ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞান (যাক বৰ্তমান সাধাৰণ মনোবিজ্ঞান বুলি জনা যায়, অৰ্থাৎ প্ৰত্যক্ষীকৰণ, মনোযোগ, সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ, আকাংক্ষা, ইচ্ছা, অনুভূতি আৰু আৱেগৰ দৰে ক্ষেত্ৰসমূহ); সাংস্কৃতিক মনোবিজ্ঞান (মানৱ মনৰ বিকাশ তত্ত্ব হিচাপে ৱুণ্ডটৰ ''Völkerpsychologie'' বা লোক-মনোবিজ্ঞান); প্ৰাণী মনোবিজ্ঞান; আৰু স্নায়ুমনোবিজ্ঞান। ৩০ বছৰীয়া ৱুণ্ডটৰ (১৮৬২, ১৮৬৩) প্ৰাৰম্ভিক ধাৰণাগত ৰূপৰেখাই এক দীঘলীয়া গৱেষণা কাৰ্যসূচী, প্ৰথমটো গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু মনোবিজ্ঞানক এক সুকীয়া শৈক্ষিক শাখা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে এলানি মৌলিক পাঠ্যপুথি আৰু আন বহুতো প্ৰকাশনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। == শৰীৰতত্ত্ব == [[চিত্ৰ:Wundt_illusion.svg|right|thumb|256x256px|{{Center|Wundt illusion}}]] ১৮৫৩ চনৰ পৰা ১৮৭৩ চনলৈকে হাইডেলবাৰ্গত কটোৱা সময়ছোৱাত, ৱুণ্ডটে শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, বিশেষকৈ পৰীক্ষামূলক স্নায়ুশৰীৰবিদ্যাৰ ওপৰত বহুতো প্ৰবন্ধ, মানৱ শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ এখন পাঠ্যপুথি (১৮৬৫, চতুৰ্থ সংস্কৰণ ১৮৭৮) আৰু চিকিৎসা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এখন হাতপুথি (১৮৬৭) প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ স্নায়ুশৰীৰবিদ্যা আৰু স্নায়ুবিজ্ঞান, শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, শৰীৰস্থানবিদ্যা আৰু কলাস্থানবিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক প্ৰকাশনসমূহৰ প্ৰায় ৭০ খন পৰ্যালোচনা লিখিছিল। তেওঁৰ কৰ্মৰ দ্বিতীয়টো ক্ষেত্ৰ আছিল সংবেদী শৰীৰবৃত্তবিদ্যা, যাৰ ভিতৰত স্থানিক প্ৰত্যক্ষীকৰণ, দৃষ্টিগত প্ৰত্যক্ষীকৰণ আৰু দৃষ্টি-ভ্ৰম অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। তেওঁ বৰ্ণনা কৰা এটা দৃষ্টি-ভ্ৰমক 'ৱুণ্ডট ভ্ৰম' (Wundt illusion) বুলি জনা যায়, যিটো 'হেৰিং ভ্ৰম'ৰ (Hering Illusion) এটা ভিন্ন ৰূপ। ই দেখুৱায় যে বিকিৰণশীল ৰেখাৰ এক পৃষ্ঠভূমিত ৰাখি চালে পোন ৰেখাবোৰক কেনেদৰে বেঁকা যেন দেখা যায়। === স্নায়ু-মনোবিজ্ঞান === সেই সময়ৰ স্নায়ুমনোবিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ ৱুণ্ডটে তিনি ধৰণে অৱদান আগবঢ়াইছিল: স্থানিকীকৰণ তত্ত্বৰ (যিটো সেই সময়ত স্নায়ুবিজ্ঞানত বহুলভাৱে প্ৰচলিত আছিল) সমালোচনাৰ জৰিয়তে, স্নায়ৱিক আৰু মনস্তাত্ত্বিক দুয়োবিধ চিন্তাৰ ওপৰত আধাৰিত গৱেষণা প্ৰকল্পৰ দাবীৰ জৰিয়তে, আৰু ফ্ৰণ্টেল কৰ্টেক্সত এটা সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ কেন্দ্ৰৰ স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাৰ জৰিয়তে। ৱুণ্ডটে মনোযোগ আৰু মনোযোগৰ নিয়ন্ত্ৰণক পৰীক্ষামূলক মনস্তাত্ত্বিক আৰু স্নায়ুশৰীৰবৃত্তীয় গৱেষণাৰ বাঞ্চনীয় সমন্বয়ৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল। উচ্চতৰ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ৱিক কাৰ্যসমূহৰ স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ কৰা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাসমূহ স্পষ্ট, মনস্তত্ত্ব-ভিত্তিক গৱেষণা প্ৰকল্পৰ ওপৰত আধাৰিত হোৱাৰ বাবে ৱুণ্ডটে আহ্বান জনাইছিল, কাৰণ কেৱল শৰীৰস্থানবিদ্যা আৰু শৰীৰবৃত্তীয় স্তৰতে প্ৰশ্নসমূহ যথেষ্ট নিখুঁতভাৱে উপস্থাপন কৰিব পৰা নগৈছিল। [[চিত্ৰ:Apperzeptionszentrum_(Wundt,_Grundzüge,_1903,_5th_ed._Vol._1,_p._324).jpg|thumb|{{Center|(Wundt, ''Grundzüge'', 1903, 5th ed. Vol. 1, p. 324.)}}]] ৱুণ্ডটে তেওঁৰ সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণৰ কেন্দ্ৰীয় তত্ত্বটো স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক আৰ্হিৰ ওপৰত আধাৰিত কৰিছিল ('গ্ৰুণ্ডজুগ' অৰ্থাৎ Grundzüge ৰ তৃতীয় সংস্কৰণৰ পৰা)। ইয়াৰ অনুসৰি, ফ্ৰণ্টেল চেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্সত তেওঁ বৰ্ণনা কৰা প্ৰকল্পিত সম্যক প্ৰত্যক্ষীকৰণ কেন্দ্ৰটোৱে সংবেদী, চালক, স্বয়ংচালিত, জ্ঞানাত্মক, আৱেগিক আৰু প্ৰেৰণাদায়ক প্ৰক্ৰিয়াৰ উপাদানসমূহক পৰস্পৰ সংযোগ কৰিব পাৰে।এনেদৰে ৱুণ্ডটে সৰ্বোচ্চ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ওপৰত এক মূলতঃ মনস্তাত্ত্বিক দিশৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ পথপ্ৰদৰ্শক নীতি আগবঢ়াইছিল।এনেদৰে ৱুণ্ডটে সৰ্বোচ্চ সমন্বয়মূলক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ওপৰত মূলতঃ এক মনস্তত্ত্ব-ভিত্তিক গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ পথপ্ৰদৰ্শক নীতি আগবঢ়াইছিল। সেয়েহে, তেওঁক প্ৰিফ্ৰণ্টেল চেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্সত ঘটা জ্ঞানাত্মক আৰু আৱেগিক কাৰ্যবাহী কাৰ্যসমূহৰ লগতে কৰ্টিকেল আৰু লিম্বিক কাৰ্যৱলীৰ জালিকাৰ মাজত থকা প্ৰকল্পিত বহুমুখী মিলন ক্ষেত্ৰসমূহৰ ওপৰত চলা সাম্প্ৰতিক গৱেষণাৰ অগ্ৰদূত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বৰ্তমান আন্তঃবিভাগীয় স্নায়ুবিজ্ঞানৰ এই ধাৰণাটোক এক স্বতঃসিদ্ধ বা সাধাৰণ কথা হিচাপে ধৰি লোৱা হয়, কিন্তু এই বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ৱুণ্ডটৰ অৱদানক প্ৰায় পাহৰি যোৱা হৈছে। চি. এছ. শ্বেৰিংটনে তেওঁৰ পাঠ্যপুথিত প্ৰতিৱৰ্ত ক্ৰিয়াৰ শৰীৰবৃত্তবিদ্যাৰ ওপৰত কৰা ৱুণ্ডটৰ গৱেষণাৰ বাৰে বাৰে উদ্ধৃতি দিছে, কিন্তু ৱুণ্ডটৰ স্নায়ুমনস্তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহৰ নহয়।<ref name="ReferenceA" /> == নিৰ্বাচিত কৰ্মৰাজি == === কিতাপ আৰু প্ৰবন্ধসমূহ === * Lehre von der Muskelbewegung (The Patterns of Muscular Movement), (Vieweg, Braunschweig 1858). * Die Geschwindigkeit des Gedankens (The Velocity of Thought), (Die Gartenlaube 1862, Vol 17, p.&nbsp;263). * Beiträge zur Theorie der Sinneswahrnehmung (Contributions on the Theory of Sensory Perception), (Winter, Leipzig 1862). * Vorlesungen über die Menschen- und Tierseele (Lectures about Human and Animal Psychology), (Voss, Leipzig Part 1 and 2, 1863/1864; 4th revised ed. 1906). * Lehrbuch der Physiologie des Menschen (Textbook of Human Physiology), (Enke, Erlangen 1864/1865, 4th ed. 1878). * Die physikalischen Axiome und ihre Beziehung zum Causalprincip (Physical Axioms and their Bearing upon Causality Principles), (Enke, Erlangen 1866). * Handbuch der medicinischen Physik (Handbook of Medical Physics), (Enke, Erlangen 1867). (Digitalisat und Volltext im Deutschen Textarchiv) * Untersuchungen zur Mechanik der Nerven und Nervenzentren (Investigations upon the Mechanisms of Nerves and Nerve-Centres), (Enke, Erlangen 1871–1876). * Grundzüge der physiologischen Psychologie (Principles of physiological Psychology), (Engelmann, Leipzig 1874; 5th ed. 1902–1903; 6th ed. 1908–1911, 3 Vols). * Über die Aufgabe der Philosophie in der Gegenwart. Rede gehalten zum Antritt des öffentlichen Lehramts der Philosophie an der Hochschule in Zürich am 31. Oktober 1874. (On the Task of Philosophy in the present), (Philosophische Monatshefte. 1874, Vol 11, pp.&nbsp;65–68). * Über den Einfluss der Philosophie auf die Erfahrungswissenschaften. Akademische Antrittsrede gehalten in Leipzig am 20. November 1875. (On the Impact of Philosophy on the empirical Sciences), (Engelmann, Leipzig 1876). * Der Spiritismus – eine sogenannte wissenschaftliche Frage. (Spiritism – a so-called scientific Issue), (Engelmann: Leipzig 1879). * Logik. Eine Untersuchung der Principien der Erkenntnis und der Methoden wissenschaftlicher Forschung. (Logic. An investigation into the principles of knowledge and the methods of scientific research), (Enke, Stuttgart 1880–1883; 4th ed. 1919–1921, 3 Vols.). * Ueber die Messung psychischer Vorgänge. (On the measurement of mental events). (Philosophische Studien. 1883, Vol 1, pp.&nbsp;251–260, pp.&nbsp;463–471). * Ueber psychologische Methoden. (On psychological Methods). (Philosophische Studien. 1883, Vol 1, pp.&nbsp;1–38). * Essays (Engelmann, Leipzig 1885). * Ethik. Eine Untersuchung der Tatsachen und Gesetze des sittlichen Lebens. (Ethics), (Enke, Stuttgart 1886; 3rd ed. 1903, 2 Vols.). * Über Ziele und Wege der Völkerpsychologie. (On Aims and Methods of Cultural Psychology). (Philosophische Studien. 1888, Vol 4, pp.&nbsp;1–27). * System der Philosophie (System of Philosophy), (Engelmann, Leipzig 1889: 4th ed. 1919, 2 Vols.). * Grundriss der Psychologie (Outline of Psychology), (Engelmann, Leipzig 1896; 14th ed. 1920). * Über den Zusammenhang der Philosophie mit der Zeitgeschichte. Eine Centenarbetrachtung. (On the Relation between Philosophy and contemporary History). Rede des antretenden Rectors Dr. phil., jur. et med. Wilhelm Wundt. F. Häuser (Hrsg.): Die Leipziger Rektoratsreden 1871–1933. Vol I: Die Jahre 1871–1905 (pp.&nbsp;479–498). Berlin: (de Gruyter (1889/2009). * Hypnotismus und Suggestion. (Hypnotism and Suggestion). (Engelmann: Leipzig 1892). * Ueber psychische Causalität und das Princip des psycho-physischen Parallelismus. (On mental Causality and the Principle of psycho-physical Parallelism). (Philosophische Studien. 1894, Vol 10, pp.&nbsp;1–124). * Ueber die Definition der Psychologie (On the Definition of Psychology). (Philosophische Studien. 1896, Vol 12, pp.&nbsp;9–66). * Über naiven und kritischen Realismus I–III. (On naive and critical Realism). (Philosophische Studien. 1896–1898, Vol 12, pp.&nbsp;307–408; Vol 13, pp.&nbsp;1–105, pp.&nbsp;323–433). * Völkerpsychologie (Cultural Psychology), 10 Volumes, Vol. 1, 2. Die Sprache (Language); Vol. 3. Die Kunst (Art); Vol 4, 5, 6. Mythos und Religion (Myth and Religion); Vol 7, 8. Die Gesellschaft (Society); Vol 9. Das Recht (Right); Vol 10. Kultur und Geschichte (Culture and History). (Engelmann, Leipzig 1900 to 1920; some vol. revised or reprinted, 3rd ed.1919 ff; 4th ed. 1926). * Einleitung in die Philosophie (Introduction to Philosophy), (Engelmann, Leipzig 1909; 8th ed. 1920). * Gustav Theodor Fechner. Rede zur Feier seines hundertjährigen Geburtstags. (Engelmann, Leipzig 1901). * Über empirische und metaphysische Psychologie (On empirical and metaphysical Psychology). (Archiv für die gesamte Psychologie. 1904, Vol 2, pp.&nbsp;333–361). * Über Ausfrageexperimente und über die Methoden zur Psychologie des Denkens. (Psychologische Studien. 1907, Vol 3, pp.&nbsp;301–360). * Kritische Nachlese zur Ausfragemethode. (Archiv für die gesamte Psychologie. 1908, Vol 11, pp.&nbsp;445–459). * Über reine und angewandte Psychologie (On pure and applied Psychology). (Psychologische Studien. 1909, Vol 5, pp.&nbsp;1–47). * Das Institut für experimentelle Psychologie. In: Festschrift zur Feier des 500 jährigen Bestehens der Universität Leipzig, ed. by Rektor und Senat der Universität Leipzig, 1909, 118–133. (S. Hirzel, Leipzig 1909). * Psychologismus und Logizismus (Psychologism and Logizism). Kleine Schriften. Vol 1 (pp.&nbsp;511–634). (Engelmann, Leipzig 1910). * Kleine Schriften (Shorter Writings), 3 Volumes, (Engelmann, Leipzig 1910–1911). * Einführung in die Psychologie. (Dürr, Leipzig 1911). * Probleme der Völkerpsychologie (Problems in Cultural Psychology). (Wiegandt, Leipzig 1911). * Elemente der Völkerpsychologie. Grundlinien einer psychologischen Entwicklungsgeschichte der Menschheit. (Elements of Cultural Psychology), (Kröner, Leipzig 1912). * Die Psychologie im Kampf ums Dasein (Psychology's Struggle for Existence). (Kröner, Leipzig 1913). * Reden und Aufsätze. (Addresses and Extracts). (Kröner, Leipzig 1913). * Sinnliche und übersinnliche Welt (The Sensory and Supersensory World), (Kröner, Leipzig 1914). * Über den wahrhaften Krieg (About the Real War), (Kröner, Leipzig 1914). * Die Nationen und ihre Philosophie (Nations and Their Philosophies), (Kröner, Leipzig 1915). * Völkerpsychologie und Entwicklungspsychologie (Cultural Psychology and Developmental Psychology), (Psychologische Studien. 1916, 10, 189–238). * Leibniz. Zu seinem zweihundertjährigen Todestag. 14. November 1916. (Kröner Verlag, Leipzig 1917). * Die Weltkatastrophe und die deutsche Philosophie. (Keysersche Buchhandlung, Erfurt 1920). * Erlebtes und Erkanntes. (Experience and Realization). (Kröner, Stuttgart 1920). * Kleine Schriften. Vol 3. (Kröner, Stuttgart 1921). == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> [[শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] j5uujxbu4pelvdww8mzpunpzvzn2ubv 0 137395 611855 611833 2026-06-11T15:05:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611855 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে আমেৰিকাৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰ পৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথম বাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰ পৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয় বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] rt59bpsw2ba58w3q9ga0xj8lce2n5xw 611856 611855 2026-06-11T15:11:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 611856 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব ইউৰোপলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। ইজৰাইল-পেলেষ্টাইন শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 46e5dx0ngv0sdqbq0ms6n2k50xb3dgs 611860 611856 2026-06-11T15:25:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611860 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 5mareij5sbrams81rsbtsrva98imjqd 611865 611860 2026-06-11T16:50:09Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611865 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] tbpsxwoqgc16zmfhjmslu5th5yj1qt8 611874 611865 2026-06-12T01:25:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611874 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] qj2r4ti9ejvfsehmb84ehvx12o0c4vg 611875 611874 2026-06-12T01:26:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611875 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] fjszf1ufy4kuk0z7fb6ur2z5hm0g0ei 611876 611875 2026-06-12T01:28:06Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* শিক্ষা */ 611876 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] cevxfr0ye8i1740zmvotyl9jyxgw3zm 611877 611876 2026-06-12T01:29:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল */ 611877 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] jrl6h8n0mih3xjs8pnjbl6l7dx6azew 611878 611877 2026-06-12T01:30:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২) */ 611878 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 16rmq0mkr176mdnczuf7y45o1dkqp8m 611879 611878 2026-06-12T01:32:13Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ */ 611879 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 4qomfxlmh7qlbwf5yls9yqpd8zrfhb5 611880 611879 2026-06-12T01:34:19Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১) */ 611880 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] icc294gan8diswijxr3r3h5vuj3l6t5 611881 611880 2026-06-12T01:35:54Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান) */ 611881 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=Clinton on the U.S. decision to join [[NATO bombing of Yugoslavia|NATO airstrikes in Yugoslavia]]<br>Recorded March 24, 1999}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] itwm0rpdsup0r2ufn36xuvwg1rvotnr 611882 611881 2026-06-12T01:39:45Z নৰুনা বৰুৱা 44897 611882 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 0ib2ksr2ry5c9ef9fg47l5c9qnlt6m5 611883 611882 2026-06-12T01:56:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 611883 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|Clinton receiving the [[Presidential Medal of Freedom]] from [[Barack Obama]], 2013]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] c1npd2e6ilx98kvnv8uj0s9iz4yxqhy 611884 611883 2026-06-12T02:00:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 611884 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 47vm6yx0ijvxmqila3314wafexcl87w 611888 611884 2026-06-12T06:59:29Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 611888 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ==Early life and career== [[File:President William Jefferson Clinton Birthplace Home National Historic Site May 2018 3 (Bill Clinton Birthplace).jpg|thumb|আৰ্কান্ সাছৰ হোপত থকা ক্লিণ্টনৰ জন্মস্থান ঘৰ ]] ১৯৪৬ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।<ref>{{cite web |url=http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |title=Directory of Irish Genealogy: American Presidents with Irish Ancestors |publisher=Homepage.eircom.net |date=March 23, 2004 |access-date=August 30, 2011 |archive-date=December 9, 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001209100500/http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |url-status=dead }}</ref> জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।<ref name="whitehouse.gov bio">{{cite web |title=Biography of William J. Clinton |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/about/presidents/williamjclinton |via=[[NARA|National Archives]] |publisher=[[White House]] |access-date=August 30, 2011 }}</ref> ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 8li6ec82ymi6vqysdrk1pb1atxplh6s 611889 611888 2026-06-12T07:00:10Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Early life and career */ 611889 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:President William Jefferson Clinton Birthplace Home National Historic Site May 2018 3 (Bill Clinton Birthplace).jpg|thumb|আৰ্কান্ সাছৰ হোপত থকা ক্লিণ্টনৰ জন্মস্থান ঘৰ ]] ১৯৪৬ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।<ref>{{cite web |url=http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |title=Directory of Irish Genealogy: American Presidents with Irish Ancestors |publisher=Homepage.eircom.net |date=March 23, 2004 |access-date=August 30, 2011 |archive-date=December 9, 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001209100500/http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |url-status=dead }}</ref> জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।<ref name="whitehouse.gov bio">{{cite web |title=Biography of William J. Clinton |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/about/presidents/williamjclinton |via=[[NARA|National Archives]] |publisher=[[White House]] |access-date=August 30, 2011 }}</ref> ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] qd1kyqr4cjszwldu8l1uceq30hhorjx 611890 611889 2026-06-12T07:13:02Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 611890 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:President William Jefferson Clinton Birthplace Home National Historic Site May 2018 3 (Bill Clinton Birthplace).jpg|thumb|আৰ্কান্ সাছৰ হোপত থকা ক্লিণ্টনৰ জন্মস্থান ঘৰ ]] ১৯৪৬ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।<ref>{{cite web |url=http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |title=Directory of Irish Genealogy: American Presidents with Irish Ancestors |publisher=Homepage.eircom.net |date=March 23, 2004 |access-date=August 30, 2011 |archive-date=December 9, 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001209100500/http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |url-status=dead }}</ref> জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।<ref name="whitehouse.gov bio">{{cite web |title=Biography of William J. Clinton |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/about/presidents/williamjclinton |via=[[NARA|National Archives]] |publisher=[[White House]] |access-date=August 30, 2011 }}</ref> হট স্প্ৰিংছত ক্লিণ্টনে ছেইণ্ট জন কেথলিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, ৰেম্বল প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰু হট স্প্ৰিংছ হাইস্কুলত পঢ়িছিল, যিখন পৃথক আছিল, য'ত তেওঁ এজন সক্ৰিয় ছাত্ৰ নেতা, উৎসুক পাঠক আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল।<ref name="My Life" /> ক্লিণ্টনে কোৰাছ ভাল পাইছিল আৰু টেন’ৰ ছেক্সোফোন বজাইছিল, ৰাজ্যিক বেণ্ডৰ ছেক্সোফোন শাখাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল। হাইস্কুলত থাকোঁতে ক্লিণ্টনে ৰেণ্ডী গুডৰামৰ সৈতে দুবছৰ ধৰি ''জাজ ত্ৰায়ো দ্য থ্ৰী কিংছ''ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে আৰু তেওঁ এজন সফল পেছাদাৰী পিয়ানোবাদক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite book | last =Levin | first =Robert | authorlink = | title = Bill Clinton: The Inside Story| publisher =S.P.I. Books | series = | volume = | edition = | date =1992 | location = | pages = 26–29 | url =https://books.google.com/books?id=63OGMhI5ISgC&dq=Randy+Goodrum+Bill+Clinton&pg=PA26 | doi = | id = | isbn =9781561711772 | quote=}}</ref> ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] q0muwn62xig5oihzmdhj3on9449ucp7 611891 611890 2026-06-12T07:13:55Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 611891 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:President William Jefferson Clinton Birthplace Home National Historic Site May 2018 3 (Bill Clinton Birthplace).jpg|thumb|আৰ্কান্ সাছৰ হোপত থকা ক্লিণ্টনৰ জন্মস্থান ঘৰ ]] ১৯৪৬ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।<ref>{{cite web |url=http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |title=Directory of Irish Genealogy: American Presidents with Irish Ancestors |publisher=Homepage.eircom.net |date=March 23, 2004 |access-date=August 30, 2011 |archive-date=December 9, 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001209100500/http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |url-status=dead }}</ref> জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।<ref name="whitehouse.gov bio">{{cite web |title=Biography of William J. Clinton |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/about/presidents/williamjclinton |via=[[NARA|National Archives]] |publisher=[[White House]] |access-date=August 30, 2011 }}</ref> হট স্প্ৰিংছত ক্লিণ্টনে ছেইণ্ট জন কেথলিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, ৰেম্বল প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰু হট স্প্ৰিংছ হাইস্কুলত পঢ়িছিল, যিখন পৃথক আছিল, য'ত তেওঁ এজন সক্ৰিয় ছাত্ৰ নেতা, উৎসুক পাঠক আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল। ক্লিণ্টনে কোৰাছ ভাল পাইছিল আৰু টেন’ৰ ছেক্সোফোন বজাইছিল, ৰাজ্যিক বেণ্ডৰ ছেক্সোফোন শাখাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল। হাইস্কুলত থাকোঁতে ক্লিণ্টনে ৰেণ্ডী গুডৰামৰ সৈতে দুবছৰ ধৰি ''জাজ ত্ৰায়ো দ্য থ্ৰী কিংছ''ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে আৰু তেওঁ এজন সফল পেছাদাৰী পিয়ানোবাদক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite book | last =Levin | first =Robert | authorlink = | title = Bill Clinton: The Inside Story| publisher =S.P.I. Books | series = | volume = | edition = | date =1992 | location = | pages = 26–29 | url =https://books.google.com/books?id=63OGMhI5ISgC&dq=Randy+Goodrum+Bill+Clinton&pg=PA26 | doi = | id = | isbn =9781561711772 | quote=}}</ref> ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] fcyo4cezkdk46raajqongi15dtw7cqq 611900 611891 2026-06-12T11:43:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ব্যক্তিগত জীৱন */ 611900 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Infobox person | name = বিল ক্লিনটন | image = Bill Clinton (cropped 4).jpg | caption = চৰকাৰী প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৩ | alt = Clinton's official presidential portrait, 1993<!-- Do not change without consensus --> | order = 42nd | office = President of the United States | vice_president = আল গোৰ | term_start = ১৯৯৩ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | term_end = ২০০১ চনৰ ২০ জানুৱাৰী | predecessor = জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ | successor = জৰ্জ ডব্লিউ বুছ | order2 = 40th and 42nd [[List of governors of Arkansas|Governor of Arkansas]] | lieutenant2 = {{ubl |[[Winston Bryant]] |Jim Guy Tucker}} | term_start2 = ১৯৮৩ চনৰ ১১ জানুৱাৰী | term_end2 = ১২ ডিচেম্বৰ, ১৯৯২ | predecessor2 = [[Frank D. White]] | successor2 = [[Jim Guy Tucker]] | lieutenant3 = জো পাৰ্চেল | term_start3 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | term_end3 = January 19, 1981 | predecessor3 = [[Joe Purcell]] (acting) | successor3 = Frank D. White | office6 = 50th [[Attorney General of Arkansas]] | governor6 = {{ubl |[[David Pryor]] |Joe Purcell (acting)}} | term_start6 = ১৯৭৭ চনৰ ৩ জানুৱাৰী | term_end6 = ১৯৭৯ চনৰ ৯ জানুৱাৰী | predecessor6 = Jim ে Tucker | successor6 = [[Steve Clark (Arkansas politician)|Steve Clark]] | birth_name = উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয় | birth_date = {{birth date and age|1946|8|19}} | birth_place = হোপ, আৰ্কান্ সাছ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | party = ডেমক্ৰেটিক পাৰ্টি, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | spouse = {{marriage|হিলাৰী ৰোধাম ক্লিনটন |October 11, 1975}} | children = চেলচিয়া ক্লিণ্টন | parents = {{ubl |উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ। |ভাৰ্জিনিয়া কেচিডি }} | relatives = ক্লিনটন পৰিয়াল | education = {{ubl |জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয় (বি.এছ.)বা বিজ্ঞানৰ স্নাতক |য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (আইনৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী) }} | signature = Signature of Bill Clinton.svg | signature_alt = William J Clinton signature.svg | website = {{ubl|{{URL|presidentclinton.com|Official website}} |{{URL|clintonfoundation.org/clinton-presidential-center|Presidential library}} |{{URL|clintonfoundation.org|Clinton Foundation}}|{{URL|clintonwhitehouse4.archives.gov|White House archives}}}} | module = {{Listen |pos=center |embed=yes |filename=Bill Clinton speaks on U.S. decision to join NATO forces in military airstrikes against Serbia.ogg |title=Clinton's voice |type=speech |description=যুগোশ্লাভিয়াত নাটোৰ বিমান আক্ৰমণত যোগদান কৰাত আমেৰিকাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ক্লিণ্টন<br> ১৯৯৯ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে}} }} '''উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন''' ({{lang-en|William Jefferson Clinton}}) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে [[আমেৰিকা]]ৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ''ক্লিণ্টনিজম'' নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল। আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁ উত্তৰ [[আমেৰিকা]]ৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব [[ইউৰোপ]]লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ [[ইৰাক]] মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। [[ইজৰাইল]]-[[পেলেষ্টাইন]] শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:President William Jefferson Clinton Birthplace Home National Historic Site May 2018 3 (Bill Clinton Birthplace).jpg|thumb|আৰ্কান্ সাছৰ হোপত থকা ক্লিণ্টনৰ জন্মস্থান ঘৰ ]] ১৯৪৬ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।<ref>{{cite web |url=http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |title=Directory of Irish Genealogy: American Presidents with Irish Ancestors |publisher=Homepage.eircom.net |date=March 23, 2004 |access-date=August 30, 2011 |archive-date=December 9, 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001209100500/http://homepage.eircom.net/%257Eseanjmurphy/dir/pres.htm |url-status=dead }}</ref> জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।<ref name="whitehouse.gov bio">{{cite web |title=Biography of William J. Clinton |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/about/presidents/williamjclinton |via=[[NARA|National Archives]] |publisher=[[White House]] |access-date=August 30, 2011 }}</ref> হট স্প্ৰিংছত ক্লিণ্টনে ছেইণ্ট জন কেথলিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, ৰেম্বল প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰু হট স্প্ৰিংছ হাইস্কুলত পঢ়িছিল, যিখন পৃথক আছিল, য'ত তেওঁ এজন সক্ৰিয় ছাত্ৰ নেতা, উৎসুক পাঠক আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল। ক্লিণ্টনে কোৰাছ ভাল পাইছিল আৰু টেন’ৰ ছেক্সোফোন বজাইছিল, ৰাজ্যিক বেণ্ডৰ ছেক্সোফোন শাখাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল। হাইস্কুলত থাকোঁতে ক্লিণ্টনে ৰেণ্ডী গুডৰামৰ সৈতে দুবছৰ ধৰি ''জাজ ত্ৰায়ো দ্য থ্ৰী কিংছ''ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে আৰু তেওঁ এজন সফল পেছাদাৰী পিয়ানোবাদক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite book | last =Levin | first =Robert | authorlink = | title = Bill Clinton: The Inside Story| publisher =S.P.I. Books | series = | volume = | edition = | date =1992 | location = | pages = 26–29 | url =https://books.google.com/books?id=63OGMhI5ISgC&dq=Randy+Goodrum+Bill+Clinton&pg=PA26 | doi = | id = | isbn =9781561711772 | quote=}}</ref> ==শিক্ষা== ==কংগ্ৰেছৰ প্ৰচাৰ ব্যৰ্থ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যকাল== ==আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)== ==ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব (১৯৯৩–২০০১)== ==ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১০ বছৰ বয়সত আৰ্কান্ সাছৰ হট স্প্ৰিংছৰ পাৰ্ক প্লেচ বেপ্টিষ্ট চাৰ্চত বাপ্তিস্ম লয় বা দীক্ষিত হয়। <ref>{{cite magazine|first=Philip|last=Yancey|url=https://www.christianitytoday.com/ct/1994/april-25/riddle-of-bill-clintons-faith.html|title=The Riddle of Bill Clinton's Faith|magazine=[[Christianity Today]]|date=April 25, 1994}}</ref> ১৯৯৩ চনত সভাপতি হোৱাৰ পিছত তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ৰ ফাউণ্ড্ৰি ইউনাইটেড মেথডিষ্ট চাৰ্চৰ সদস্য হয়; তেওঁৰ পত্নীও মেথডিষ্ট আছিল।<ref>Paul Galloway, [https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1999-02-10-9902100268-story.html The President's Pastor], chicagotribune.com, USA, February 10, 1999</ref> ১৯৭৫ চনৰ ১১ অক্টোবৰত আৰ্কান্ সাছৰ ফেইটভিলত তেওঁ ইয়েল বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়ত লগ পোৱা হিলাৰী ৰ’ধামৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ সন্তান চেলচিয়া ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল ১৯৮০ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত।<ref>Encyclopædia Britannica, [https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton Bill Clinton], britannica.com, USA, retrieved April 30, 2021</ref> চেলছীৰ তিনিটা সন্তানৰ ককাদেউতাক। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Bill clinton medal of freedom.jpg|thumb|২০১৩ চনত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰপৰা ''প্ৰেসিডেন্সিয়াল মেডেল অফ ফ্ৰিডম'' গ্ৰহণ কৰিছে। ]] কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,<ref>{{cite web | url=http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | title=Clinton Elementary | publisher=Compton Unified School District | access-date=August 31, 2010 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20110927162333/http://www.compton.k12.ca.us/www/schoolsites/showschool.aspx?id=13900 | archive-date=September 27, 2011 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.lausd.net/Clinton_MS | archive-url=https://web.archive.org/web/20110719002854/http://www.lausd.net/Clinton_MS/ | url-status=dead | archive-date=July 19, 2011 | title=William Jefferson Clinton Middle School | publisher=Los Angeles Unified School District | access-date=August 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.clintonschool.uasys.edu | title=Clinton School of Public service | publisher=University of Arkansas | access-date=August 31, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720063224/http://clintonschool.uasys.edu/ | archive-date=July 20, 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=WJCstatue>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm | title=Kosovo unveils Clinton's statue | work=BBC News | date=November 1, 2009 | access-date=November 2, 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091102101327/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8336789.stm| archive-date= November 2, 2009 | url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.reuters.com/article/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | title=Kosovo to honor Bill Clinton with statue | publisher=Reuters | date=May 23, 2007 | access-date=September 11, 2011 | archive-date=August 5, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110805022616/http://www.reuters.com/article/2007/05/23/us-serbia-kosovo-clinton-idUSL2316200920070523 | url-status=live }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100302094635/http://www.defense.gov/photos/newsphoto.aspx?newsphotoid=3174 | url-status=dead | archive-date=March 2, 2010 | title=Secretary of Defense William S. Cohen presents the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service to President Bill Clinton in a ceremonial farewell at Fort Myer, Va., on Jan. 5, 2001. | publisher=U.S. Department of Defense | access-date=September 1, 2011}}</ref> ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="NYT">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/1999/06/28/us/dinner-for-a-presidential-library-contributions-welcome.html | title=Dinner for a Presidential Library, Contributions Welcome | date=June 28, 1999 | last=Van Natta | first=Don Jr. | work=The New York Times | access-date=December 17, 2009}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} ===চৰকাৰী=== * [https://www.clintonlibrary.gov Presidential Library & Museum] * [https://www.clintonfoundation.org Clinton Foundation] * [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/william-j-clinton/ White House biography] * [https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/EOP/OP/html/Hope.html Archived White House website] ===সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য === * {{C-SPAN|1651}} * [http://millercenter.org/president/speeches#clinton Full audio of a number of Clinton speeches] [[Miller Center of Public Affairs]] * [http://docsouth.unc.edu/sohp/A-0027/menu.html Oral History Interview with Bill Clinton] from [http://docsouth.unc.edu/sohp/ Oral Histories of the American South], June 1974 * [http://www.newyorker.com/archive/2006/09/18/060918fa_fact1 "The Wanderer"], a profile from ''[[The New Yorker]]'', September 2006 ===সংবাদ মাধ্যমৰ কভাৰেজ === * {{Guardian topic}} ===অন্যান্য=== * [https://web.archive.org/web/20070504050918/http://www.millercenter.virginia.edu/index.php/academic/americanpresident/clinton Extensive essays on Bill Clinton] and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the [[Miller Center of Public Affairs]] * [https://www.c-span.org/video/?151639-1/life-portrait-bill-clinton "Life Portrait of Bill Clinton"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', December 20, 1999 * [https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ ''Clinton''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313193547/http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/films/clinton/player/ |date=March 13, 2017 }}&nbsp;an ''[[American Experience]]'' documentary * {{Gutenberg author|id=3565}} * [https://www.cnn.com/videos/tv/2016/04/04/clinton-bush-heavyweight-orig.cnn 1992 election episode in CNN's Race for the White House] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] 25uuxzdk9xhppvh1ewbtd1pmsfy0hl5 0 137399 611892 2026-06-12T08:01:50Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 "[[:en:Special:Redirect/revision/1358312315|Thomas Hobbes]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 611892 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[Western philosophy]]|era=[[17th-century philosophy]]|image=Thomas Hobbes by John Michael Wright (colour) (3x4 cropped).jpg|caption=Portrait by [[John Michael Wright]], {{circa|1669–70}}|name=থমাচ হবছ|birth_date={{birth date|1588|4|5|df=yes}}|birth_place=[[Westport, Wiltshire|Westport]],<!-- near [[Malmesbury]] --> Wiltshire, England|death_date={{death date and age|1679|12|4|1588|4|5|df=yes}}|death_place=[[Ault Hucknall]], Derbyshire, England|signature=Thomas Hobbes signature.jpg|school_tradition={{plainlist| * [[British empiricism]] * [[Classical realism (international relations)|Classical realism]] * [[Corpuscularianism]]<ref>Kenneth Clatterbaugh, ''The Causation Debate in Modern Philosophy, 1637–1739'', Routledge, 2014, p. 69.</ref> * [[Egoism#Descriptive theories|Descriptive egoism]] * [[Determinism]] * [[English Renaissance]]<ref>{{cite journal |last=Orozco-Echeverri |first=Sergio H. |title=On the Origin of Hobbes's Conception of Language: The Literary Culture of English Renaissance Humanism |journal=Revista de Estudios Sociales |volume=44 |year=2012 |issue=44 |pages=102–112|doi=10.7440/res44.2012.10 |doi-access=free }}</ref> * [[Materialism]]<ref name=SEP/> * [[Legal positivism]] * [[Natural law]] * [[Nominalism]]<ref name=SEP>{{cite book |chapter-url=http://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |title=Thomas Hobbes (Stanford Encyclopedia of Philosophy) |chapter=Thomas Hobbes |year=2021 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=12 March 2009 |archive-date=29 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729130819/https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |url-status=live }}</ref> * [[Social contract]] }}|main_interests={{hlist|[[Political philosophy]]|[[history]]|[[ethics]]|[[geometry]]}}|notable_ideas={{ubl|[[Social contract]]|[[State of nature]]|{{lang|la|[[Bellum omnium contra omnes]]}}}}}} '''থমাচ হবছ''' ( {{IPAc-en|h|ɒ|b|z}} {{Respell|HOBZ}} ; ৫ এপ্ৰিল ১৫৮৮ – ৪ ডিচেম্বৰ ১৬৭৯) {{Efn|{{OldStyleDate|15 April|1588|5 April|1588}} – {{OldStyleDate|14 December|1679|4 December|1679}}}} এজন ইংৰাজ [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আৰু ৰাজনৈতিক তত্ত্ববিদ, ১৬৫১ চনত লিখা ''লেভিয়াথান'' গ্ৰন্থৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত, য'ত তেওঁ সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ এক প্ৰভাৱশালী ধাৰণা বিশদভাৱে ব্যাখা কৰে। <ref>{{Citation|date=2022|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/|access-date=2023-03-10|magazine=Susanne Sreedhar|archivedate=10 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230310045041/https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/}}.</ref> তেওঁক আধুনিক ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। <ref>{{Cite web|first=Garrath|last=Williams|title=Hobbes, Thomas: Moral and Political Philosophy|work=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|url=https://iep.utm.edu/hobmoral/|accessdate=2023-03-10|archivedate=6 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406213939/https://www.iep.utm.edu/hobmoral/}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Sheldon|first1=Garrett Ward|url=https://books.google.com/books?id=X2_3A1RyscYC|title=The History of Political Theory: Ancient Greece to Modern America|publisher=[[Peter Lang (publisher)|Peter Lang]]|year=2003|isbn=978-0-8204-2300-5|page=253}}</ref> পৰিয়ালৰ সৈতে হোৱা এখন কাজিয়াৰ পিছত পিতৃয়ে ঘৰ এৰি যোৱাৰ ফলত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ম্লান পৰি গৈছিল, পিছলৈ তেওঁৰ ধনী খুৰাকে তেওঁক নিজৰ তত্ত্বাৱধানলৈ নিয়ে। হবচৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা ৱেষ্টপ'ৰ্টত আৰম্ভ হৈছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যায়, য'ত তেওঁ ধ্ৰুপদী সাহিত্য আৰু গণিতৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। তাৰ পিছত ১৬০৮ চনত তেওঁ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেভেণ্ডিছ পৰিয়ালৰ গৃহশিক্ষক হিচাপে নিযুক্ত হয়, যিয়ে তেওঁক বিভিন্ন বৌদ্ধিক মহলৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ লগতে সমগ্ৰ ইউৰোপ জুৰি তেওঁৰ বিস্তৃত ভ্ৰমণৰ সুবিধা আগবঢ়ায়। গেলিলিঅ'ৰ দৰে ব্যক্তিৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰকে ধৰি এই অভিজ্ঞতাসমূহে তেওঁৰ বৌদ্ধিক বিকাশত বিশেষভাৱে সহায় কৰিছিল। ১৬৩৭ চনত ফ্ৰান্সৰ পৰা ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, হবচে ১৬৪২ চনৰ পৰা ১৬৫১ চনলৈ সংসদীয় সমৰ্থক (Parliamentarians) আৰু ৰাজতন্ত্ৰৰ সমৰ্থকসকলৰ (Royalists) মাজত হোৱা ইংৰাজ গৃহযুদ্ধৰ ধ্বংসলীলা আৰু নিষ্ঠুৰতা প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। মানৱীয় সংঘাত আৰু সামাজিক ভাঙোনৰ সমাধান হিচাপে তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'লেভিয়াথান'ত (Leviathan) এক নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ দ্বাৰা শাসন চলোৱাৰ সপক্ষে মাত মাতিবলৈ এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ উপৰিও, 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থখনে প্ৰাকৃতিক অৱস্থা ("সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ") আৰু প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ দৰে ধাৰণাসমূহকো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। তেওঁৰ অন্যান্য প্ৰধান ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে ত্ৰয়ী গ্ৰন্থ ডি চিভে (De Cive, ১৬৪২), ডি কৰ্পোৰ (De Corpore, ১৬৫৫), আৰু ডি হোমিন (De Homine, ১৬৫৮), লগতে মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ বেহেমথ (Behemoth, ১৬৮১)। ইতিহাস, ন্যায়শাস্ত্ৰ, জ্যামিতি, আলোকবিজ্ঞান, ধৰ্মতত্ত্ব, ধ্ৰুপদী অনুবাদ, নীতিবিদ্যা আৰু সাধাৰণভাৱে দৰ্শনকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰলৈ হবছৰ অৱদান আছিল, যিয়ে তেওঁক এজন বহুমুখী প্ৰতিভাসম্পন্ন ব্যক্তি হিচাপে চিহ্নিত কৰে। নাস্তিকতাৰ অভিযোগ আৰু সমসাময়িক পণ্ডিতসকলৰ সৈতে হোৱা তীব্ৰ বিতৰ্ককে ধৰি তেওঁৰ সুনামৰ প্ৰতি অহা প্ৰত্যাহ্বান আৰু বিতৰ্কৰ স্বত্বেও, হবছৰ কৰ্মৰাজিয়ে ৰাজনৈতিক গাঁথনি আৰু মানৱ প্ৰকৃতিৰ ধাৰণাক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। == ৰাজনৈতিক তত্ত্ব == সমসাময়িক বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ হবছে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক তত্ত্বক এক প্ৰায়-জ্যামিতিক ব্যৱস্থা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব বিচাৰিছিল, য'ত সিদ্ধান্তসমূহ পূৰ্বধাৰণাসমূহৰ পৰা অনিবাৰ্যভাৱে নিৰ্গত হয়। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}</ref> তেওঁৰ তত্ত্ব অনুসৰি, যেতিয়ালৈকে ৰাষ্ট্ৰ বা সমাজ এখন এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ অধীনত নাথাকে, তেতিয়ালৈকে ই সুৰক্ষিত হ'ব নোৱাৰে। ইয়াৰ পৰাই এই দৃষ্টিভংগীৰ সৃষ্টি হয় যে, কোনো ব্যক্তিয়েই সাৰ্বভৌম শাসকৰ বিৰুদ্ধে সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিব নোৱাৰে, আৰু সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই তেওঁলোকৰ সা-সম্পত্তি ল'ব পাৰে। এই নিৰ্দিষ্ট দৃষ্টিভংগীটোৰ তাৎপৰ্য এই কাৰণেই বেছি যে ই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৬৩০-ৰ দশকত গঢ় লৈ উঠিছিল, যেতিয়া প্ৰথম চাৰ্লছে সংসদৰ, আৰু সেয়েহে তেওঁৰ প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। <ref name="Sommerville-1992-256" /> হবছে এৰিষ্টটলৰ ৰাজনীতিৰ অন্যতম বিখ্যাত তত্ত্বক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল, সেয়া হৈছে যে মানুহ স্বাভাৱিকভাৱেই এখন 'পলিচ' (নগৰ-ৰাষ্ট্ৰ)ত জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে উপযুক্ত আৰু যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নাগৰিকৰ ভূমিকা পালন নকৰে, তেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰকৃত সত্তাক সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে। <ref>{{Cite web|last=Hobbes|first=Thomas|date=10 November 2021|title=Thomas Hobbes - Political Philosophy|url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy|accessdate=10 November 2021|work=[[Britannica]]|archivedate=8 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708231842/https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy}}</ref> সম্ভৱতঃ এইটো উল্লেখ কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ যে হবছে প্ৰকৃতি সম্পৰ্কীয় তেওঁৰ যান্ত্ৰিক ধাৰণাক সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল, যিয়ে তেওঁক "সামাজিক গাঁথনি" (social structure) শব্দটোৰ এজন প্ৰৱৰ্তক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। === ''লেভিয়াথান'' === [[চিত্ৰ:Leviathan_frontispiece_cropped_British_Library.jpg|thumb|''লেভিয়াথানৰ'' ফ্ৰন্টস্পিচ]] ''লেভিয়াথানত হবছে ৰাষ্ট্ৰৰ ভিত্তি আৰু বৈধ চৰকাৰৰ বিষয়ে তেওঁৰ মতবাদ দাঙি ধৰিছিল আৰু নৈতিকতাৰ এক বস্তুনিষ্ঠ বিজ্ঞানৰ সৃষ্টি কৰিছিল।'' <ref>{{Cite book|last=Malcolm|first1=Noel|title=Aspects of Hobbes|date=2003|publisher=Oxford Scholarship Online|isbn=9780199247141|pages=147–155|edition=Online|url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5|access-date=21 March 2021|chapter=Hobbes's Science of Politics and His Theory of Science|doi=10.1093/0199247145.001.0001|archivedate=17 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417210931/https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5}}</ref> বিভেদ আৰু গৃহযুদ্ধৰ ভয়াৱহতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ এক শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰ প্ৰয়োজনীয়তা দাঙি ধৰাতেই গ্ৰন্থখনৰ সৰহভাগ অংশ ব্যয় কৰা হৈছে। মানুহ আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰবৃত্তিসমূহৰ এক যান্ত্ৰিক ধাৰণাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, চৰকাৰ অবিহনে জীৱন কেনেকুৱা হ'ব সেই সম্পৰ্কে হবছে অনুমান কৰিছে, যি অৱস্থাক তেওঁ 'প্ৰকৃতিৰ ৰাজ্য' (state of nature) বুলি অভিহিত কৰিছে। সেই অৱস্থাত, পৃথিৱীৰ সকলো বস্তুৰ ওপৰতেই প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ অধিকাৰ বা অবাধ স্বাধীনতা থাকিব। হবছে যুক্তি দৰ্শাইছে যে, ইয়াৰ ফলত "সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ" (war of all against all) অৱস্থাৰ সৃষ্টি হ'ব। এই বৰ্ণনাত ইংৰাজী দৰ্শনৰ অন্যতম সুপৰিচিত এটা অনুচ্ছেদ সন্নিৱিষ্ট আছে, যিয়ে ৰাজনৈতিক সম্প্ৰদায় নথকাহেঁতেন মানৱজাতি যি প্ৰাকৃতিক অৱস্থাত থাকিলহেঁতেন তাক বৰ্ণনা কৰিছে:- <ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Introduction|title=Human Nature and De Corpore Politico|publisher=Oxford University Press|page=xxx}}</ref> {{Blockquote|In such condition, there is no place for industry; because the fruit thereof is uncertain: and consequently no culture of the earth; no navigation, nor use of the commodities that may be imported by sea; no commodious building; no instruments of moving, and removing, such things as require much force; no knowledge of the face of the earth; no account of time; no arts; no letters; no society; and which is worst of all, continual fear, and danger of violent death; and the life of man, solitary, poor, nasty, brutish, and short.<ref>{{Cite book|title=Leviathan|chapter=Chapter XIII.: Of the Natural Condition of Mankind As Concerning Their Felicity, and Misery.|date=4 September 2022|chapter-url=http://www.bartleby.com/34/5/13.html|access-date=23 October 2014|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204090304/https://www.bartleby.com/34/5/13.html|url-status=live}}</ref>}} [[চিত্ৰ:The_preface_of_Thomas_Hobbe's_Leviathan,_read_in_Latin.webm|left|thumb|টমাছ হবছৰ ''লেভিয়াথানৰ'' প্ৰস্তাৱনা, তেওঁৰ মূল লেটিন অভিযোজনত পঢ়া, ইংৰাজী উপশিৰোনামাৰ সৈতে]] এনে অৱস্থাত, মানুহে মৃত্যুলৈ ভয় কৰে আৰু আৰামদায়ক জীৱন-যাপনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বস্তুসমূহৰ লগতে সেইবোৰ লাভ কৰাৰ আশাও তেওঁলোকৰ নাথাকে। সেয়েহে, এই অৱস্থা পৰিহাৰ কৰিবলৈ মানুহে এক সামাজিক চুক্তিত আৱদ্ধ হয় আৰু এখন নাগৰিক সমাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। হবছৰ মতে, সমাজ হৈছে এক জনসংখ্যা আৰু এক সাৰ্বভৌম কৰ্তৃপক্ষ, যাৰ ওচৰত সেই সমাজৰ সকলো ব্যক্তিয়ে নিজৰ কিছু অধিকাৰ অৰ্পণ কৰে। এই কৰ্তৃপক্ষই প্ৰয়োগ কৰা ক্ষমতা প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি, কাৰণ ৰক্ষকজনৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ব্যক্তিসকলে সুৰক্ষাৰ বাবে নিজৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ত্যাগ কৰাৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়। সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে গ্ৰহণ কৰা সকলো সিদ্ধান্তৰ স্ৰষ্টা ব্যক্তিসকলেই হয়:-<ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Of the Rights of Sovereigns by Institution|title=Leviathan|publisher=Oxford University Press|page=117}}</ref> "যি ব্যক্তিয়ে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ পৰা হোৱা অন্যায়ৰ অভিযোগ কৰে, তেওঁ আচলতে এনে এটা কথাৰহে অভিযোগ কৰে যাৰ স্ৰষ্টা তেওঁ নিজেই। সেয়েহে তেওঁ নিজৰ বাহিৰে আন কাকো দোষাৰোপ কৰা উচিত নহয়, আনকি নিজৰ প্ৰতি হোৱা অন্যায়ৰ বাবে নিজকো দোষাৰোপ কৰিব নোৱাৰে, কাৰণ নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰাটো অসম্ভৱ।" হবছৰ আলোচনাত ক্ষমতা বিভাজনৰ (separation of powers) কোনো মতবাদ নাই। তেওঁ যুক্তি দৰ্শাইছে যে কৰ্তৃপক্ষৰ যিকোনো বিভাজনে আভ্যন্তৰীণ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিব, যিয়ে এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰদান কৰা স্থিতিশীলতাক বিপদাপন্ন কৰি তুলিব। <ref>{{Cite book|last=Peter|first1=Kanzler|title=The Leviathan (1651), The Two Treatises of Government (1689), The Social Contract (1762), The Constitution of Pennsylvania (1776)|date=31 May 2020|isbn=978-1-716-89340-7|pages=44|publisher=Peter Kanzler}}</ref>হবছৰ মতে, সাৰ্বভৌম শাসকে অসামৰিক, সামৰিক, ন্যায়িক আৰু ধৰ্মীয় ক্ষমতাসমূহ, আনকি শব্দবোৰো নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব লাগিব। == বিৰোধী == === জন ব্ৰেমহল === ১৬৫৪ চনত বিচপ জন ব্ৰামহলে হবছক লক্ষ্য কৰি 'Of Liberty and Necessity' নামৰ এখন সৰু গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল। এজন প্ৰবল আৰ্মিনিয়ান (Arminian) ব্ৰামহলে হবছক লগ পাই বিতৰ্ক কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত নিজৰ মতামত লিখি উলিয়াই ব্যক্তিগতভাৱে হবছলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল যাতে হবছে তাৰ উত্তৰ দিয়ে। হবছে যথাবিহিতভাৱে উত্তৰ দিছিল, কিন্তু সেয়া প্ৰকাশৰ বাবে নাছিল। অৱশ্যে, এজন ফৰাচী চিনাকি ব্যক্তিয়ে সেই উত্তৰটোৰ এটা প্ৰতিলিপি সংগ্ৰহ কৰি 'এক অত্যধিক প্ৰশংসাপূৰ্ণ পত্ৰ'ৰ সৈতে ইয়াক প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৬৫৫ চনত ব্ৰামহলে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকৰ মাজত আদান-প্ৰদান হোৱা সকলো কথা ('A Defence of the True Liberty of Human Actions from Antecedent or Extrinsic Necessity' শিৰোনামৰ অধীনত) ছপা কৰি উলিয়াইছিল। === জন ৱালিছ === হবছে বিদ্যমান শৈক্ষিক ব্যৱস্থাসমূহৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থত প্ৰচলিত বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ প্ৰণালীক তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ 'ডি কৰ্পোৰে' (De Corpore) প্ৰকাশ কৰে, য'ত কেৱল গণিতৰ ওপৰত বিতৰ্কিত ধাৰণাই নাছিল, বৰঞ্চ 'স্কোৱেৰিং অৱ দ্য চাৰ্কল' বা বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণৰ এক ভুল প্ৰমাণো সন্নিৱিষ্ট আছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে গণিতজ্ঞসকলে তেওঁক তীব্ৰ সমালোচনাৰ লক্ষ্য কৰি লৈছিল আৰু জন ৱালিশ্ব তেওঁৰ অন্যতম স্থায়ী বিৰোধীত পৰিণত হৈছিল। ১৬৫৫ চনত 'ডি কৰ্পোৰে' প্ৰকাশ হোৱাৰ পৰা, হবছ আৰু ৱালিশ্বৰ মাজত প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশ শতিকা ধৰি পৰস্পৰক গালি-গালাজ আৰু তৰ্ক-বিতৰ্ক চলিছিল, য'ত হবছ জীৱনৰ শেষলৈকে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল। বহু বছৰৰ তৰ্ক-বিতৰ্কৰ পিছত, বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণ প্ৰমাণ কৰা বিষয়টো লৈ হোৱা এই কাজিয়াই ইমানেই কুখ্যাত হৈ পৰিছিল যে এয়া গণিতৰ ইতিহাসৰ অন্যতম কুখ্যাত কাজিয়া হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। == ধৰ্মীয় মতামত == হবছৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বিতৰ্কিত হৈ আছে, যিহেতু নাস্তিকতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈকে বহুতো দৃষ্টিভংগী তেওঁৰ নামত আৰোপ কৰা হৈছে। 'দ্য এলিমেণ্টছ অৱ ল' (The Elements of Law) গ্ৰন্থত হবছে ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বৰ সপক্ষে এক বিশ্বতাত্ত্বিক যুক্তি আগবঢ়াই কৈছিল যে ঈশ্বৰ হৈছে "সকলো কাৰণৰ প্ৰথম কাৰণ"। <ref>{{Cite book|last=Duncan|first1=Stewart|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|year=2021|chapter=Thomas Hobbes|access-date=6 April 2022|chapter-url=https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117210624/http://plato.stanford.edu/entries/hobbes-moral/|archivedate=17 January 2013}}</ref> হবছক তেওঁৰ কেইবাজনো সমসাময়িক ব্যক্তিয়ে নাস্তিকতাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰিছিল; আৰ্চবিচপ জন ব্ৰামহলে তেওঁক এনে কিছুমান মতবাদ প্ৰচাৰৰ বাবে অভিযুক্ত কৰিছিল যিয়ে মানুহক নাস্তিকতাৰ দিশলৈ লৈ যাব পাৰে। এইটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযোগ আছিল, আৰু হবছে নিজেই ব্ৰামহলৰ 'দ্য কেচিং অৱ লেভিয়াথান' (The Catching of Leviathan)-ৰ উত্তৰত লিখিছিল যে "নাস্তিকতা, ধৰ্মহীনতা আৰু এনে ধৰণৰ আন শব্দবোৰ হৈছে সম্ভৱপৰ আটাইতকৈ চৰম মানহানিজনক শব্দ।" হবছে সদায় এনে অভিযোগৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিছিল। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=35}}</ref>শেহতীয়া সময়তো, ৰিচাৰ্ড টাক আৰু জে. জি. এ. পোককৰ দৰে পণ্ডিতসকলে তেওঁৰ ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগীক লৈ যথেষ্ট চৰ্চা কৰিছে, কিন্তু ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত হবছৰ এই অস্বাভাৱিক মতামতৰ প্ৰকৃত তাৎপৰ্যৰ বিষয়ে এতিয়াও ব্যাপক মতবিৰোধ বিদ্যমান। এ. পি. মাৰ্টিনিচে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হবছৰ সময়ত "নাস্তিক" শব্দটো প্ৰায়ে এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰিছিল কিন্তু ঐশ্বৰিক বিধানক (divine providence) বিশ্বাস কৰা নাছিল, অথবা এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰাৰ লগতে এনে কিছুমান বিশ্বাসো পোষণ কৰিছিল যিবোৰক সেই বিশ্বাসৰ সৈতে অসঙ্গত বা ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ সৈতে বিৰোধী বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ কয় যে এই "ধৰণৰ বিসংগতিয়ে প্ৰাক-আধুনিক যুগত কোন নাস্তিক আছিল সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো ভুলৰ সৃষ্টি কৰিছে"। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=31}}</ref>নাস্তিকতাৰ এই বহল প্ৰাক-আধুনিক অৰ্থত, হবছে এনে কিছুমান স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছিল যিবোৰ তেওঁৰ সময়ৰ গীৰ্জাৰ মতবাদসমূহৰ সৈতে তীব্ৰভাৱে অমিল আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁ বাৰে বাৰে যুক্তি দৰ্শাইছিল যে কোনো অশৰীৰী পদাৰ্থ নাই, আৰু মানুহৰ চিন্তা, আনকি ঈশ্বৰ, স্বৰ্গ আৰু নৰককো ধৰি সকলো বস্তুৱেই হৈছে সাকাৰ, অৰ্থাৎ গতিশীল পদাৰ্থ। তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে, "যদিও ধৰ্মগ্ৰন্থই আত্মাক স্বীকাৰ কৰে, তথাপিও ইয়াত কতো কোৱা নাই যে সেইবোৰ অশৰীৰী, যাৰ অৰ্থ হৈছে মাত্ৰা আৰু পৰিমাণ বিহীন।" (এই দৃষ্টিভংগীত, হবছে টাৰ্টুলিয়ানক অনুসৰণ কৰা বুলি দাবী কৰিছিল।) জন ল'কৰ দৰে, তেৱোঁ এইটো ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰকৃত ঐশ্বৰিক প্ৰত্যাদেশ কেতিয়াও মানৱীয় যুক্তি আৰু অভিজ্ঞতাৰ পৰিপন্থী হ'ব নোৱাৰে, যদিও তেওঁ লগতে এই যুক্তিও দৰ্শাইছিল যে মানুহে প্ৰত্যাদেশ আৰু ইয়াৰ ব্যাখ্যাক সেই একেটা কাৰণতেই মানি লোৱা উচিত যি কাৰণত তেওঁলোকে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ আদেশ মানি লোৱা উচিত: সেয়া হৈছে যুদ্ধ পৰিহাৰ কৰিবলৈ। ভ্ৰমণৰ সময়ত ভেনিচত থাকোঁতে, হবছে পাওলো চাৰ্পিৰ এজন ঘনিষ্ঠ সহযোগী ফুলগেনজিঅ' মিকানজিঅ'ৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। পোপ পঞ্চম পলে ভেনিচৰ বিৰুদ্ধে জাৰি কৰা নিষেধাজ্ঞা (Interdict)-ৰ সঁহাৰি হিচাপে চাৰ্পিয়ে পোপৰ জাগতিক ক্ষমতাৰ দাবীৰ বিৰুদ্ধে লিখিছিল, কিয়নো ভেনিচে পোপৰ বিশেষাধিকাৰ মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। ১৬১২ চনত প্ৰথম জেমছে দুয়োকে ইংলেণ্ডলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিয়ে যুক্তি দিছিল যে মানৱ প্ৰকৃতি ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা অনুসৰি সৃষ্ট, আৰু এই মানৱ প্ৰকৃতিয়ে জাগতিক বিষয়সমূহত ৰাষ্ট্ৰৰ স্বায়ত্বশাসনক সূচায়। ১৬১৫ চনত ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, উইলিয়াম কাভেণ্ডিছে মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান অব্যাহত ৰাখিছিল, আৰু হবছে শেষোক্তজনৰ (চাৰ্পিৰ) চিঠিসমূহ ইটালীয় ভাষাৰ পৰা অনুবাদ কৰিছিল, যিবোৰ ডিউকৰ বন্ধুমহলৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSommerville1992">Sommerville, J.P. (1992). </cite></ref> == কৰ্মৰাজি == * 1602. Latin translation of Euripides's ''Medea'' (lost). * 1620. "A Discourse of Tacitus", "A Discourse of Rome", and "A Discourse of Laws". In ''The Horae Subsecivae: Observation and Discourses''.<ref>{{Cite book|last=Hobbes|first1=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=vPD5QjS6OCIC|title=Three Discourses: A Critical Modern Edition of Newly Identified Work of the Young Hobbes|date=1995|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-34545-1|editor1-first=Noel B.|editor1-last=Reynolds|editor1-link=Noel B. Reynolds|editor2-first=Arlene W.|editor2-last=Saxonhouse}}</ref> * 1626. "De Mirabilis Pecci, Being the Wonders of the Peak in Darby-shire" (publ. 1636) – a poem on the Seven Wonders of the Peak. * 1629. ''Eight Books of the Peloponnese Warre'', translation with an Introduction of Thucydides, ''History of the Peloponnesian War.'' * 1630. ''A Short Tract on First Principles'' ** Authorship doubtful, as this work is attributed by important critics to Robert Payne. * 1637. ''A Briefe of the Art of Rhetorique'' ** Molesworth edition title: ''The Whole Art of Rhetoric''. ** Authorship probable: While Schuhmann (1998) firmly rejects the attribution of this work to Hobbes,<ref>{{Cite journal|last=Schuhmann|first1=Karl|date=1998|title=Skinner's Hobbes|journal=British Journal for the History of Philosophy|volume=6|issue=1|page=115|doi=10.1080/09608789808570984}}</ref> a preponderance of scholarship disagrees with Schuhmann's idiosyncratic assessment. Schuhmann disagrees with historian Quentin Skinner, who would come to agree with Schuhmann.<ref>{{Cite web|date=2016|first=Ioannis D.|last=Evrigenis|authorlink=Ioannis D. Evrigenis|title=Images of Anarchy: The Rhetoric and Science in Hobbes's State of Nature|url=https://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature|accessdate=2023-03-10|work=Cambridge University Press|archivedate=27 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227053356/http://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature}}</ref> * 1639. ''Tractatus Opticus II'' (also known as ''Latin Optical Manuscript'') * 1640. ''Elements of Law, Natural and Politic'' ** Initially circulated only in handwritten copies; without Hobbes's permission, the first printed edition would be in 1650. * 1641. ''Objectiones ad Cartesii Meditationes de Prima Philosophia'' 3rd series of Objections. * 1642. ''Elementorum Philosophiae Sectio Tertia de Cive'' (Latin, 1st limited ed.) * 1643. ''De Motu, Loco et Tempore'' ** First edition (1973) with the title: ''Thomas White's De Mundo Examined.'' * 1644. Part of the "Praefatio to Mersenni Ballistica". In ''F. Marini Mersenni minimi Cogitata physico-mathematica. In quibus tam naturae quàm artis effectus admirandi certissimis demonstrationibus explicantur''. * 1644. "Opticae, liber septimus" (also known as ''Tractatus opticus I'' written in 1640). In ''Universae geometriae mixtaeque mathematicae synopsis'', edited by Marin Mersenne. ** Molesworth edition (OL V, pp.&nbsp;215–248) title: "Tractatus Opticus". * 1646. ''A Minute or First Draught of the Optiques'' ([https://celm.folger.edu/repositories/british-library-harley-3000.html Harley MS 3360]) ** Molesworth published only the dedication to Cavendish and the conclusion in EW VII, pp.&nbsp;467–471. * 1646. ''Of Liberty and Necessity'' (publ. 1654) ** Published without the permission of Hobbes. * 1647. ''Elementa Philosophica de Cive'' ** Second expanded edition with a new ''Preface to the Reader''. * 1650. ''Answer to Sir William Davenant's Preface before Gondibert''. * 1650. ''Human Nature: or The Fundamental Elements of Policie'' ** Includes first thirteen chapters of ''The Elements of Law, Natural and Politic''. ** Published without Hobbes's authorisation. * 1650. ''The Elements of Law, Natural and Politic'' (pirated ed.) ** Repackaged to include two parts: *** "Human Nature, or the Fundamental Elements of Policie," ch. 14–19 of ''Elements'', Part One (1640) *** "De Corpore Politico", ''Elements'', Part Two (1640) * 1651. ''Philosophicall Rudiments concerning Government and Society'' – English translation of ''De Cive'' * 1651. ''Leviathan, or the Matter, Forme, and Power of a Commonwealth, Ecclesiasticall and Civil'' * 1654. ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'' * 1655. ''De Corpore'' (in Latin) * 1656. ''Elements of Philosophy, The First Section, Concerning Body'' – anonymous English translation of ''De Corpore'' * 1656. ''Six Lessons to the Professor of Mathematics'' * 1656. ''The Questions concerning Liberty, Necessity and Chance'' – reprint of ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'', with the addition of Bramhall's reply and Hobbes's reply to Bramahall's reply. * 1657. ''Stigmai, or Marks of the Absurd Geometry, Rural Language, Scottish Church Politics, and Barbarisms of John Wallis'' * 1658. ''Elementorum Philosophiae Sectio Secunda De Homine'' * 1660. ''Examinatio et emendatio mathematicae hodiernae qualis explicatur in libris Johannis Wallisii'' * 1661. ''Dialogus physicus, sive De natura aeris'' * 1662. ''Problematica Physica'' ** English translation titled: ''Seven Philosophical Problems'' (1682) * 1662. ''Seven Philosophical Problems, and Two Propositions of Geometry'' – published posthumously * 1662. ''Mr. Hobbes Considered in his Loyalty, Religion, Reputation, and Manners. By way of Letter to Dr. Wallis'' – English autobiography * 1666. ''De Principis & Ratiocinatione Geometrarum'' * 1666. ''A Dialogue between a Philosopher and a Student of the Common Laws of England'' (publ. 1681) * 1668. ''Leviathan'' – Latin translation * 1668. ''An answer to a book published by Dr. Bramhall, late bishop of Derry; called the Catching of the leviathan. Together with an historical narration concerning heresie, and the punishment thereof'' (publ. 1682) * 1671. ''Three Papers Presented to the Royal Society Against Dr. Wallis. Together with Considerations on Dr. Wallis his Answer to them'' * 1671. ''Rosetum Geometricum, sive Propositiones Aliquot Frustra antehac tentatae. Cum Censura brevi Doctrinae Wallisianae de Motu'' * 1672. ''Lux Mathematica. Excussa Collisionibus Johannis Wallisii'' * 1673. English translation of [[হোমাৰ|Homer]]'s ''[[ইলিয়াড|Iliad]]'' and ''[[ওডিছী|Odyssey]]'' * 1674. ''Principia et Problemata Aliquot Geometrica Antè Desperata, Nunc breviter Explicata & Demonstrata'' * 1678. ''Decameron Physiologicum: Or, Ten Dialogues of Natural Philosophy'' * 1679. ''Thomae Hobbessii Malmesburiensis Vita. Authore seipso'' – Latin autobiography ** Translated into English in 1680 === মৰণোত্তৰ ৰচনা === * 1680. ''Heresie সম্পৰ্কে এটা ঐতিহাসিক বৰ্ণনা, আৰু ইয়াৰ শাস্তি'' * ১৬৮১ চনত ''বেহেমথ বা দ্য লং পাৰ্লিয়ামেণ্ট'' ** ১৬৬৮ চনত লিখা এইখন ৰজাৰ অনুৰোধত অপ্ৰকাশিত হৈছিল ** প্ৰথম পাইৰেটেড সংস্কৰণ: ১৬৭৯ * 1682. ''সাতটা দাৰ্শনিক সমস্যা'' ( ''Problematica Physika'', 1662 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * 1682. ''A Garden of Geometrical Roses'' ( ''Rosetum Geometricum'' ৰ ইংৰাজী অনুবাদ, 1671) * 1682. ''জ্যামিতিৰ কিছুমান নীতি আৰু সমস্যা'' ( ''Principia et Problemata'', 1674 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * ১৬৮৮ চনত ''হিষ্ট’ৰিয়া এক্লেচিয়াষ্টিকা কাৰ্মাইন এলেজিয়াকো কনচিনাটা'' == অধিক পঢ়া == === সাধাৰণ সম্পদ === * মেকড'নাল্ড, হিউ এণ্ড হাৰগ্ৰিভছ, মেৰী। ''টমাছ হবছ, এ বিব্লিঅ'গ্ৰাফী'', লণ্ডন: দ্য বিব্লিঅ'গ্ৰাফিক্যাল ছ'চাইটি, ১৯৫২। * হিনান্ট, চাৰ্লছ এইচ (১৯৮০)। ''টমাছ হবছ: এ ৰেফাৰেন্স গাইড'', বষ্টন: জি কে হল এণ্ড কোম্পানী। * গাৰ্চিয়া, আলফ্ৰেড (১৯৮৬)। ''টমাছ হবছ: bibliographie internationale de 1620 à 1986'' {{In lang|fr}}, কেন: চেণ্টাৰ ডি ফিল'চফি পলিটিক এট জুৰিডিক ইউনিভাৰ্চিটি ডি কেন। === সমালোচনাত্মক অধ্যয়ন === * Brandt, Frithiof (1928). ''Thomas Hobbes' Mechanical Conception of Nature'', Copenhagen: Levin & Munksgaard. * Brown, K. C. ed. (1965). ''Hobbes Studies'', Oxford: Basil Blackwell. * Jesseph, Douglas M. (1999). ''Squaring the Circle. The War Between Hobbes and Wallis'', Chicago: University of Chicago Press. * Leijenhorst, Cees (2002). ''The Mechanisation of Aristotelianism. The Late Aristotelian Setting of Thomas Hobbes' Natural Philosophy'', Leiden: Brill. * Lemetti, Juhana (2011). ''Historical Dictionary of Hobbes's Philosophy'', Lanham: Scarecrow Press. * Macpherson, C. B. (1962). ''The Political Theory of Possessive Individualism: Hobbes to Locke'', Oxford: Oxford University Press. * Malcolm, Noel (2002). ''Aspects of Hobbes'', New York: Oxford University Press. * MacKay-Pritchard, Noah (2019). "Origins of the State of Nature", London. * Malcolm, Noel (2007). ''Reason of State, Propaganda, and the Thirty Years' War: An Unknown Translation by Thomas Hobbes'', New York: Oxford University Press. * Manent, Pierre (1996). ''An Intellectual History of Liberalism'', Princeton: Princeton University Press. * Martinich, A. P. (2003) "Thomas Hobbes" in ''The Dictionary of Literary Biography, Volume 281: British Rhetoricians and Logicians, 1500–1660, Second Series'', Detroit: Gale, pp.&nbsp;130–144. * Martinich, A. P. (1995). ''A Hobbes Dictionary'', Cambridge: Blackwell. * Martinich, A. P. (1997). ''Thomas Hobbes'', New York: St. Martin's Press. * Martinich, A. P. (1992). ''The Two Gods of Leviathan: Thomas Hobbes on Religion and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Martinich, A. P. (1999). ''Hobbes: A Biography'', Cambridge: Cambridge University Press. * {{Cite encyclopedia |year=2008 |title=Hobbes, Thomas (1588–1679) |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=[[SAGE Publishing|Sage]]; [[Cato Institute]] |location=Thousand Oaks, CA |author-link=Jan Narveson |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |editor-link=Ronald Hamowy |pages=226–227 |doi=10.4135/9781412965811.n137 |isbn=978-1-4129-6580-4 |lccn=2008009151 |oclc=750831024 |last2=Trenchard |first2=David}} * Oakeshott, Michael (1975). [http://oll.libertyfund.org/title/668 ''Hobbes on Civil Association''], Oxford: Basil Blackwell. * Parkin, Jon, (2007), ''Taming the Leviathan: The Reception of the Political and Religious Ideas of Thomas Hobbes in England 1640–1700'', [Cambridge: Cambridge University Press]. * Pettit, Philip (2008). ''Made with Words. Hobbes on Language, Mind, and Politics'', Princeton: Princeton University Press. * Robinson, Dave and Groves, Judy (2003). ''Introducing Political Philosophy'', Icon Books. {{ISBN|978-1-84046-450-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-84046-450-4|<bdi>978-1-84046-450-4</bdi>]]. * Ross, George MacDonald (2009). ''Starting with Hobbes'', London: Continuum. * Shapin, Steven and Schaffer, Simon (1995). ''Leviathan and the Air-Pump.'' Princeton: Princeton University Press. * Skinner, Quentin (1996). ''Reason and Rhetoric in the Philosophy of Hobbes'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2002). ''Visions of Politics. Vol. III: Hobbes and Civil Science'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2008). ''Hobbes and Republican Liberty'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2018). ''From Humanism to Hobbes: Studies in Rhetoric and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Stauffer, Devin (2018). ''Hobbes's Kingdom of Light: A Study of the Foundations of Modern Political Philosophy'', Chicago: The University of Chicago Press. * Stomp, Gabriella (ed.) (2008). ''Thomas Hobbes'', Aldershot: Ashgate. * Strauss, Leo (1936). ''The Political Philosophy of Hobbes; Its Basis and Its Genesis'', Oxford: Clarendon Press. * Strauss, Leo (1959). "On the Basis of Hobbes's Political Philosophy" in ''What Is Political Philosophy?'', Glencoe, IL: Free Press, chap. 7. * Tönnies, Ferdinand (1925). ''Hobbes. Leben und Lehre'', Stuttgart: [[:de:Frommann-Holzboog Verlag|Frommann]], 3rd ed. * Tuck, Richard (1993). ''Philosophy and Government, 1572–1651'', Cambridge: Cambridge University Press. * Vélez, Fabio (2014). ''La palabra y la espada: a vueltas con Hobbes'', Madrid: Maia. * Vieira, Monica Brito (2009). ''The Elements of Representation in Hobbes'', Leiden: Brill Publishers. * Zagorin, Perez (2009). ''Hobbes and the Law of Nature'', Princeton NJ: Princeton University Press. [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] 7q3dmohw2n8dzph34aid64e9bhs4qhy 611893 611892 2026-06-12T08:03:05Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611893 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[Western philosophy]]|era=[[17th-century philosophy]]|image=Thomas Hobbes by John Michael Wright (colour) (3x4 cropped).jpg|caption=Portrait by [[John Michael Wright]], {{circa|1669–70}}|name=থমাচ হবছ|birth_date={{birth date|1588|4|5|df=yes}}|birth_place=[[Westport, Wiltshire|Westport]],<!-- near [[Malmesbury]] --> Wiltshire, England|death_date={{death date and age|1679|12|4|1588|4|5|df=yes}}|death_place=[[Ault Hucknall]], Derbyshire, England|signature=Thomas Hobbes signature.jpg|school_tradition={{plainlist| * [[British empiricism]] * [[Classical realism (international relations)|Classical realism]] * [[Corpuscularianism]]<ref>Kenneth Clatterbaugh, ''The Causation Debate in Modern Philosophy, 1637–1739'', Routledge, 2014, p. 69.</ref> * [[Egoism#Descriptive theories|Descriptive egoism]] * [[Determinism]] * [[English Renaissance]]<ref>{{cite journal |last=Orozco-Echeverri |first=Sergio H. |title=On the Origin of Hobbes's Conception of Language: The Literary Culture of English Renaissance Humanism |journal=Revista de Estudios Sociales |volume=44 |year=2012 |issue=44 |pages=102–112|doi=10.7440/res44.2012.10 |doi-access=free }}</ref> * [[Materialism]]<ref name=SEP/> * [[Legal positivism]] * [[Natural law]] * [[Nominalism]]<ref name=SEP>{{cite book |chapter-url=http://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |title=Thomas Hobbes (Stanford Encyclopedia of Philosophy) |chapter=Thomas Hobbes |year=2021 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=12 March 2009 |archive-date=29 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729130819/https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |url-status=live }}</ref> * [[Social contract]] }}|main_interests={{hlist|[[Political philosophy]]|[[history]]|[[ethics]]|[[geometry]]}}|notable_ideas={{ubl|[[Social contract]]|[[State of nature]]|{{lang|la|[[Bellum omnium contra omnes]]}}}}}} '''থমাচ হবছ''' ( {{IPAc-en|h|ɒ|b|z}} {{Respell|HOBZ}} ; ৫ এপ্ৰিল ১৫৮৮ – ৪ ডিচেম্বৰ ১৬৭৯) {{Efn|{{OldStyleDate|15 April|1588|5 April|1588}} – {{OldStyleDate|14 December|1679|4 December|1679}}}} এজন ইংৰাজ [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আৰু ৰাজনৈতিক তত্ত্ববিদ, ১৬৫১ চনত লিখা ''লেভিয়াথান'' গ্ৰন্থৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত, য'ত তেওঁ সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ এক প্ৰভাৱশালী ধাৰণা বিশদভাৱে ব্যাখা কৰে। <ref>{{Citation|date=2022|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/|access-date=2023-03-10|magazine=Susanne Sreedhar|archivedate=10 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230310045041/https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/}}.</ref> তেওঁক আধুনিক ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। <ref>{{Cite web|first=Garrath|last=Williams|title=Hobbes, Thomas: Moral and Political Philosophy|work=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|url=https://iep.utm.edu/hobmoral/|accessdate=2023-03-10|archivedate=6 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406213939/https://www.iep.utm.edu/hobmoral/}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Sheldon|first1=Garrett Ward|url=https://books.google.com/books?id=X2_3A1RyscYC|title=The History of Political Theory: Ancient Greece to Modern America|publisher=[[Peter Lang (publisher)|Peter Lang]]|year=2003|isbn=978-0-8204-2300-5|page=253}}</ref> পৰিয়ালৰ সৈতে হোৱা এখন কাজিয়াৰ পিছত পিতৃয়ে ঘৰ এৰি যোৱাৰ ফলত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ম্লান পৰি গৈছিল, পিছলৈ তেওঁৰ ধনী খুৰাকে তেওঁক নিজৰ তত্ত্বাৱধানলৈ নিয়ে। হবচৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা ৱেষ্টপ'ৰ্টত আৰম্ভ হৈছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যায়, য'ত তেওঁ ধ্ৰুপদী সাহিত্য আৰু গণিতৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। তাৰ পিছত ১৬০৮ চনত তেওঁ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেভেণ্ডিছ পৰিয়ালৰ গৃহশিক্ষক হিচাপে নিযুক্ত হয়, যিয়ে তেওঁক বিভিন্ন বৌদ্ধিক মহলৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ লগতে সমগ্ৰ ইউৰোপ জুৰি তেওঁৰ বিস্তৃত ভ্ৰমণৰ সুবিধা আগবঢ়ায়। গেলিলিঅ'ৰ দৰে ব্যক্তিৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰকে ধৰি এই অভিজ্ঞতাসমূহে তেওঁৰ বৌদ্ধিক বিকাশত বিশেষভাৱে সহায় কৰিছিল। ১৬৩৭ চনত ফ্ৰান্সৰ পৰা ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, হবচে ১৬৪২ চনৰ পৰা ১৬৫১ চনলৈ সংসদীয় সমৰ্থক (Parliamentarians) আৰু ৰাজতন্ত্ৰৰ সমৰ্থকসকলৰ (Royalists) মাজত হোৱা ইংৰাজ গৃহযুদ্ধৰ ধ্বংসলীলা আৰু নিষ্ঠুৰতা প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। মানৱীয় সংঘাত আৰু সামাজিক ভাঙোনৰ সমাধান হিচাপে তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'লেভিয়াথান'ত (Leviathan) এক নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ দ্বাৰা শাসন চলোৱাৰ সপক্ষে মাত মাতিবলৈ এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ উপৰিও, 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থখনে প্ৰাকৃতিক অৱস্থা ("সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ") আৰু প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ দৰে ধাৰণাসমূহকো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। তেওঁৰ অন্যান্য প্ৰধান ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে ত্ৰয়ী গ্ৰন্থ ডি চিভে (De Cive, ১৬৪২), ডি কৰ্পোৰ (De Corpore, ১৬৫৫), আৰু ডি হোমিন (De Homine, ১৬৫৮), লগতে মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ বেহেমথ (Behemoth, ১৬৮১)। ইতিহাস, ন্যায়শাস্ত্ৰ, জ্যামিতি, আলোকবিজ্ঞান, ধৰ্মতত্ত্ব, ধ্ৰুপদী অনুবাদ, নীতিবিদ্যা আৰু সাধাৰণভাৱে দৰ্শনকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰলৈ হবছৰ অৱদান আছিল, যিয়ে তেওঁক এজন বহুমুখী প্ৰতিভাসম্পন্ন ব্যক্তি হিচাপে চিহ্নিত কৰে। নাস্তিকতাৰ অভিযোগ আৰু সমসাময়িক পণ্ডিতসকলৰ সৈতে হোৱা তীব্ৰ বিতৰ্ককে ধৰি তেওঁৰ সুনামৰ প্ৰতি অহা প্ৰত্যাহ্বান আৰু বিতৰ্কৰ স্বত্বেও, হবছৰ কৰ্মৰাজিয়ে ৰাজনৈতিক গাঁথনি আৰু মানৱ প্ৰকৃতিৰ ধাৰণাক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। == ৰাজনৈতিক তত্ত্ব == সমসাময়িক বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ হবছে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক তত্ত্বক এক প্ৰায়-জ্যামিতিক ব্যৱস্থা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব বিচাৰিছিল, য'ত সিদ্ধান্তসমূহ পূৰ্বধাৰণাসমূহৰ পৰা অনিবাৰ্যভাৱে নিৰ্গত হয়। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}</ref> তেওঁৰ তত্ত্ব অনুসৰি, যেতিয়ালৈকে ৰাষ্ট্ৰ বা সমাজ এখন এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ অধীনত নাথাকে, তেতিয়ালৈকে ই সুৰক্ষিত হ'ব নোৱাৰে। ইয়াৰ পৰাই এই দৃষ্টিভংগীৰ সৃষ্টি হয় যে, কোনো ব্যক্তিয়েই সাৰ্বভৌম শাসকৰ বিৰুদ্ধে সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিব নোৱাৰে, আৰু সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই তেওঁলোকৰ সা-সম্পত্তি ল'ব পাৰে। এই নিৰ্দিষ্ট দৃষ্টিভংগীটোৰ তাৎপৰ্য এই কাৰণেই বেছি যে ই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৬৩০-ৰ দশকত গঢ় লৈ উঠিছিল, যেতিয়া প্ৰথম চাৰ্লছে সংসদৰ, আৰু সেয়েহে তেওঁৰ প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। <ref name="Sommerville-1992-256" /> হবছে এৰিষ্টটলৰ ৰাজনীতিৰ অন্যতম বিখ্যাত তত্ত্বক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল, সেয়া হৈছে যে মানুহ স্বাভাৱিকভাৱেই এখন 'পলিচ' (নগৰ-ৰাষ্ট্ৰ)ত জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে উপযুক্ত আৰু যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নাগৰিকৰ ভূমিকা পালন নকৰে, তেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰকৃত সত্তাক সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে। <ref>{{Cite web|last=Hobbes|first=Thomas|date=10 November 2021|title=Thomas Hobbes - Political Philosophy|url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy|accessdate=10 November 2021|work=[[Britannica]]|archivedate=8 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708231842/https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy}}</ref> সম্ভৱতঃ এইটো উল্লেখ কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ যে হবছে প্ৰকৃতি সম্পৰ্কীয় তেওঁৰ যান্ত্ৰিক ধাৰণাক সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল, যিয়ে তেওঁক "সামাজিক গাঁথনি" (social structure) শব্দটোৰ এজন প্ৰৱৰ্তক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। === ''লেভিয়াথান'' === [[চিত্ৰ:Leviathan_frontispiece_cropped_British_Library.jpg|thumb|''লেভিয়াথানৰ'' ফ্ৰন্টস্পিচ]] ''লেভিয়াথানত হবছে ৰাষ্ট্ৰৰ ভিত্তি আৰু বৈধ চৰকাৰৰ বিষয়ে তেওঁৰ মতবাদ দাঙি ধৰিছিল আৰু নৈতিকতাৰ এক বস্তুনিষ্ঠ বিজ্ঞানৰ সৃষ্টি কৰিছিল।'' <ref>{{Cite book|last=Malcolm|first1=Noel|title=Aspects of Hobbes|date=2003|publisher=Oxford Scholarship Online|isbn=9780199247141|pages=147–155|edition=Online|url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5|access-date=21 March 2021|chapter=Hobbes's Science of Politics and His Theory of Science|doi=10.1093/0199247145.001.0001|archivedate=17 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417210931/https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5}}</ref> বিভেদ আৰু গৃহযুদ্ধৰ ভয়াৱহতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ এক শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰ প্ৰয়োজনীয়তা দাঙি ধৰাতেই গ্ৰন্থখনৰ সৰহভাগ অংশ ব্যয় কৰা হৈছে। মানুহ আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰবৃত্তিসমূহৰ এক যান্ত্ৰিক ধাৰণাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, চৰকাৰ অবিহনে জীৱন কেনেকুৱা হ'ব সেই সম্পৰ্কে হবছে অনুমান কৰিছে, যি অৱস্থাক তেওঁ 'প্ৰকৃতিৰ ৰাজ্য' (state of nature) বুলি অভিহিত কৰিছে। সেই অৱস্থাত, পৃথিৱীৰ সকলো বস্তুৰ ওপৰতেই প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ অধিকাৰ বা অবাধ স্বাধীনতা থাকিব। হবছে যুক্তি দৰ্শাইছে যে, ইয়াৰ ফলত "সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ" (war of all against all) অৱস্থাৰ সৃষ্টি হ'ব। এই বৰ্ণনাত ইংৰাজী দৰ্শনৰ অন্যতম সুপৰিচিত এটা অনুচ্ছেদ সন্নিৱিষ্ট আছে, যিয়ে ৰাজনৈতিক সম্প্ৰদায় নথকাহেঁতেন মানৱজাতি যি প্ৰাকৃতিক অৱস্থাত থাকিলহেঁতেন তাক বৰ্ণনা কৰিছে:- <ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Introduction|title=Human Nature and De Corpore Politico|publisher=Oxford University Press|page=xxx}}</ref> {{Blockquote|In such condition, there is no place for industry; because the fruit thereof is uncertain: and consequently no culture of the earth; no navigation, nor use of the commodities that may be imported by sea; no commodious building; no instruments of moving, and removing, such things as require much force; no knowledge of the face of the earth; no account of time; no arts; no letters; no society; and which is worst of all, continual fear, and danger of violent death; and the life of man, solitary, poor, nasty, brutish, and short.<ref>{{Cite book|title=Leviathan|chapter=Chapter XIII.: Of the Natural Condition of Mankind As Concerning Their Felicity, and Misery.|date=4 September 2022|chapter-url=http://www.bartleby.com/34/5/13.html|access-date=23 October 2014|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204090304/https://www.bartleby.com/34/5/13.html|url-status=live}}</ref>}} [[চিত্ৰ:The_preface_of_Thomas_Hobbe's_Leviathan,_read_in_Latin.webm|left|thumb|টমাছ হবছৰ ''লেভিয়াথানৰ'' প্ৰস্তাৱনা, তেওঁৰ মূল লেটিন অভিযোজনত পঢ়া, ইংৰাজী উপশিৰোনামাৰ সৈতে]] এনে অৱস্থাত, মানুহে মৃত্যুলৈ ভয় কৰে আৰু আৰামদায়ক জীৱন-যাপনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বস্তুসমূহৰ লগতে সেইবোৰ লাভ কৰাৰ আশাও তেওঁলোকৰ নাথাকে। সেয়েহে, এই অৱস্থা পৰিহাৰ কৰিবলৈ মানুহে এক সামাজিক চুক্তিত আৱদ্ধ হয় আৰু এখন নাগৰিক সমাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। হবছৰ মতে, সমাজ হৈছে এক জনসংখ্যা আৰু এক সাৰ্বভৌম কৰ্তৃপক্ষ, যাৰ ওচৰত সেই সমাজৰ সকলো ব্যক্তিয়ে নিজৰ কিছু অধিকাৰ অৰ্পণ কৰে। এই কৰ্তৃপক্ষই প্ৰয়োগ কৰা ক্ষমতা প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি, কাৰণ ৰক্ষকজনৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ব্যক্তিসকলে সুৰক্ষাৰ বাবে নিজৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ত্যাগ কৰাৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়। সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে গ্ৰহণ কৰা সকলো সিদ্ধান্তৰ স্ৰষ্টা ব্যক্তিসকলেই হয়:-<ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Of the Rights of Sovereigns by Institution|title=Leviathan|publisher=Oxford University Press|page=117}}</ref> "যি ব্যক্তিয়ে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ পৰা হোৱা অন্যায়ৰ অভিযোগ কৰে, তেওঁ আচলতে এনে এটা কথাৰহে অভিযোগ কৰে যাৰ স্ৰষ্টা তেওঁ নিজেই। সেয়েহে তেওঁ নিজৰ বাহিৰে আন কাকো দোষাৰোপ কৰা উচিত নহয়, আনকি নিজৰ প্ৰতি হোৱা অন্যায়ৰ বাবে নিজকো দোষাৰোপ কৰিব নোৱাৰে, কাৰণ নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰাটো অসম্ভৱ।" হবছৰ আলোচনাত ক্ষমতা বিভাজনৰ (separation of powers) কোনো মতবাদ নাই। তেওঁ যুক্তি দৰ্শাইছে যে কৰ্তৃপক্ষৰ যিকোনো বিভাজনে আভ্যন্তৰীণ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিব, যিয়ে এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰদান কৰা স্থিতিশীলতাক বিপদাপন্ন কৰি তুলিব। <ref>{{Cite book|last=Peter|first1=Kanzler|title=The Leviathan (1651), The Two Treatises of Government (1689), The Social Contract (1762), The Constitution of Pennsylvania (1776)|date=31 May 2020|isbn=978-1-716-89340-7|pages=44|publisher=Peter Kanzler}}</ref>হবছৰ মতে, সাৰ্বভৌম শাসকে অসামৰিক, সামৰিক, ন্যায়িক আৰু ধৰ্মীয় ক্ষমতাসমূহ, আনকি শব্দবোৰো নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব লাগিব। == বিৰোধী == === জন ব্ৰেমহল === ১৬৫৪ চনত বিচপ জন ব্ৰামহলে হবছক লক্ষ্য কৰি 'Of Liberty and Necessity' নামৰ এখন সৰু গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল। এজন প্ৰবল আৰ্মিনিয়ান (Arminian) ব্ৰামহলে হবছক লগ পাই বিতৰ্ক কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত নিজৰ মতামত লিখি উলিয়াই ব্যক্তিগতভাৱে হবছলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল যাতে হবছে তাৰ উত্তৰ দিয়ে। হবছে যথাবিহিতভাৱে উত্তৰ দিছিল, কিন্তু সেয়া প্ৰকাশৰ বাবে নাছিল। অৱশ্যে, এজন ফৰাচী চিনাকি ব্যক্তিয়ে সেই উত্তৰটোৰ এটা প্ৰতিলিপি সংগ্ৰহ কৰি 'এক অত্যধিক প্ৰশংসাপূৰ্ণ পত্ৰ'ৰ সৈতে ইয়াক প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৬৫৫ চনত ব্ৰামহলে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকৰ মাজত আদান-প্ৰদান হোৱা সকলো কথা ('A Defence of the True Liberty of Human Actions from Antecedent or Extrinsic Necessity' শিৰোনামৰ অধীনত) ছপা কৰি উলিয়াইছিল। === জন ৱালিছ === হবছে বিদ্যমান শৈক্ষিক ব্যৱস্থাসমূহৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থত প্ৰচলিত বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ প্ৰণালীক তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ 'ডি কৰ্পোৰে' (De Corpore) প্ৰকাশ কৰে, য'ত কেৱল গণিতৰ ওপৰত বিতৰ্কিত ধাৰণাই নাছিল, বৰঞ্চ 'স্কোৱেৰিং অৱ দ্য চাৰ্কল' বা বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণৰ এক ভুল প্ৰমাণো সন্নিৱিষ্ট আছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে গণিতজ্ঞসকলে তেওঁক তীব্ৰ সমালোচনাৰ লক্ষ্য কৰি লৈছিল আৰু জন ৱালিশ্ব তেওঁৰ অন্যতম স্থায়ী বিৰোধীত পৰিণত হৈছিল। ১৬৫৫ চনত 'ডি কৰ্পোৰে' প্ৰকাশ হোৱাৰ পৰা, হবছ আৰু ৱালিশ্বৰ মাজত প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশ শতিকা ধৰি পৰস্পৰক গালি-গালাজ আৰু তৰ্ক-বিতৰ্ক চলিছিল, য'ত হবছ জীৱনৰ শেষলৈকে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল। বহু বছৰৰ তৰ্ক-বিতৰ্কৰ পিছত, বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণ প্ৰমাণ কৰা বিষয়টো লৈ হোৱা এই কাজিয়াই ইমানেই কুখ্যাত হৈ পৰিছিল যে এয়া গণিতৰ ইতিহাসৰ অন্যতম কুখ্যাত কাজিয়া হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। == ধৰ্মীয় মতামত == হবছৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বিতৰ্কিত হৈ আছে, যিহেতু নাস্তিকতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈকে বহুতো দৃষ্টিভংগী তেওঁৰ নামত আৰোপ কৰা হৈছে। 'দ্য এলিমেণ্টছ অৱ ল' (The Elements of Law) গ্ৰন্থত হবছে ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বৰ সপক্ষে এক বিশ্বতাত্ত্বিক যুক্তি আগবঢ়াই কৈছিল যে ঈশ্বৰ হৈছে "সকলো কাৰণৰ প্ৰথম কাৰণ"। <ref>{{Cite book|last=Duncan|first1=Stewart|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|year=2021|chapter=Thomas Hobbes|access-date=6 April 2022|chapter-url=https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117210624/http://plato.stanford.edu/entries/hobbes-moral/|archivedate=17 January 2013}}</ref> হবছক তেওঁৰ কেইবাজনো সমসাময়িক ব্যক্তিয়ে নাস্তিকতাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰিছিল; আৰ্চবিচপ জন ব্ৰামহলে তেওঁক এনে কিছুমান মতবাদ প্ৰচাৰৰ বাবে অভিযুক্ত কৰিছিল যিয়ে মানুহক নাস্তিকতাৰ দিশলৈ লৈ যাব পাৰে। এইটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযোগ আছিল, আৰু হবছে নিজেই ব্ৰামহলৰ 'দ্য কেচিং অৱ লেভিয়াথান' (The Catching of Leviathan)-ৰ উত্তৰত লিখিছিল যে "নাস্তিকতা, ধৰ্মহীনতা আৰু এনে ধৰণৰ আন শব্দবোৰ হৈছে সম্ভৱপৰ আটাইতকৈ চৰম মানহানিজনক শব্দ।" হবছে সদায় এনে অভিযোগৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিছিল। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=35}}</ref>শেহতীয়া সময়তো, ৰিচাৰ্ড টাক আৰু জে. জি. এ. পোককৰ দৰে পণ্ডিতসকলে তেওঁৰ ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগীক লৈ যথেষ্ট চৰ্চা কৰিছে, কিন্তু ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত হবছৰ এই অস্বাভাৱিক মতামতৰ প্ৰকৃত তাৎপৰ্যৰ বিষয়ে এতিয়াও ব্যাপক মতবিৰোধ বিদ্যমান। এ. পি. মাৰ্টিনিচে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হবছৰ সময়ত "নাস্তিক" শব্দটো প্ৰায়ে এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰিছিল কিন্তু ঐশ্বৰিক বিধানক (divine providence) বিশ্বাস কৰা নাছিল, অথবা এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰাৰ লগতে এনে কিছুমান বিশ্বাসো পোষণ কৰিছিল যিবোৰক সেই বিশ্বাসৰ সৈতে অসঙ্গত বা ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ সৈতে বিৰোধী বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ কয় যে এই "ধৰণৰ বিসংগতিয়ে প্ৰাক-আধুনিক যুগত কোন নাস্তিক আছিল সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো ভুলৰ সৃষ্টি কৰিছে"। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=31}}</ref>নাস্তিকতাৰ এই বহল প্ৰাক-আধুনিক অৰ্থত, হবছে এনে কিছুমান স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছিল যিবোৰ তেওঁৰ সময়ৰ গীৰ্জাৰ মতবাদসমূহৰ সৈতে তীব্ৰভাৱে অমিল আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁ বাৰে বাৰে যুক্তি দৰ্শাইছিল যে কোনো অশৰীৰী পদাৰ্থ নাই, আৰু মানুহৰ চিন্তা, আনকি ঈশ্বৰ, স্বৰ্গ আৰু নৰককো ধৰি সকলো বস্তুৱেই হৈছে সাকাৰ, অৰ্থাৎ গতিশীল পদাৰ্থ। তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে, "যদিও ধৰ্মগ্ৰন্থই আত্মাক স্বীকাৰ কৰে, তথাপিও ইয়াত কতো কোৱা নাই যে সেইবোৰ অশৰীৰী, যাৰ অৰ্থ হৈছে মাত্ৰা আৰু পৰিমাণ বিহীন।" (এই দৃষ্টিভংগীত, হবছে টাৰ্টুলিয়ানক অনুসৰণ কৰা বুলি দাবী কৰিছিল।) জন ল'কৰ দৰে, তেৱোঁ এইটো ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰকৃত ঐশ্বৰিক প্ৰত্যাদেশ কেতিয়াও মানৱীয় যুক্তি আৰু অভিজ্ঞতাৰ পৰিপন্থী হ'ব নোৱাৰে, যদিও তেওঁ লগতে এই যুক্তিও দৰ্শাইছিল যে মানুহে প্ৰত্যাদেশ আৰু ইয়াৰ ব্যাখ্যাক সেই একেটা কাৰণতেই মানি লোৱা উচিত যি কাৰণত তেওঁলোকে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ আদেশ মানি লোৱা উচিত: সেয়া হৈছে যুদ্ধ পৰিহাৰ কৰিবলৈ। ভ্ৰমণৰ সময়ত ভেনিচত থাকোঁতে, হবছে পাওলো চাৰ্পিৰ এজন ঘনিষ্ঠ সহযোগী ফুলগেনজিঅ' মিকানজিঅ'ৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। পোপ পঞ্চম পলে ভেনিচৰ বিৰুদ্ধে জাৰি কৰা নিষেধাজ্ঞা (Interdict)-ৰ সঁহাৰি হিচাপে চাৰ্পিয়ে পোপৰ জাগতিক ক্ষমতাৰ দাবীৰ বিৰুদ্ধে লিখিছিল, কিয়নো ভেনিচে পোপৰ বিশেষাধিকাৰ মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। ১৬১২ চনত প্ৰথম জেমছে দুয়োকে ইংলেণ্ডলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিয়ে যুক্তি দিছিল যে মানৱ প্ৰকৃতি ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা অনুসৰি সৃষ্ট, আৰু এই মানৱ প্ৰকৃতিয়ে জাগতিক বিষয়সমূহত ৰাষ্ট্ৰৰ স্বায়ত্বশাসনক সূচায়। ১৬১৫ চনত ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, উইলিয়াম কাভেণ্ডিছে মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান অব্যাহত ৰাখিছিল, আৰু হবছে শেষোক্তজনৰ (চাৰ্পিৰ) চিঠিসমূহ ইটালীয় ভাষাৰ পৰা অনুবাদ কৰিছিল, যিবোৰ ডিউকৰ বন্ধুমহলৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSommerville1992">Sommerville, J.P. (1992). </cite></ref> == কৰ্মৰাজি == * 1602. Latin translation of Euripides's ''Medea'' (lost). * 1620. "A Discourse of Tacitus", "A Discourse of Rome", and "A Discourse of Laws". In ''The Horae Subsecivae: Observation and Discourses''.<ref>{{Cite book|last=Hobbes|first1=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=vPD5QjS6OCIC|title=Three Discourses: A Critical Modern Edition of Newly Identified Work of the Young Hobbes|date=1995|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-34545-1|editor1-first=Noel B.|editor1-last=Reynolds|editor1-link=Noel B. Reynolds|editor2-first=Arlene W.|editor2-last=Saxonhouse}}</ref> * 1626. "De Mirabilis Pecci, Being the Wonders of the Peak in Darby-shire" (publ. 1636) – a poem on the Seven Wonders of the Peak. * 1629. ''Eight Books of the Peloponnese Warre'', translation with an Introduction of Thucydides, ''History of the Peloponnesian War.'' * 1630. ''A Short Tract on First Principles'' ** Authorship doubtful, as this work is attributed by important critics to Robert Payne. * 1637. ''A Briefe of the Art of Rhetorique'' ** Molesworth edition title: ''The Whole Art of Rhetoric''. ** Authorship probable: While Schuhmann (1998) firmly rejects the attribution of this work to Hobbes,<ref>{{Cite journal|last=Schuhmann|first1=Karl|date=1998|title=Skinner's Hobbes|journal=British Journal for the History of Philosophy|volume=6|issue=1|page=115|doi=10.1080/09608789808570984}}</ref> a preponderance of scholarship disagrees with Schuhmann's idiosyncratic assessment. Schuhmann disagrees with historian Quentin Skinner, who would come to agree with Schuhmann.<ref>{{Cite web|date=2016|first=Ioannis D.|last=Evrigenis|authorlink=Ioannis D. Evrigenis|title=Images of Anarchy: The Rhetoric and Science in Hobbes's State of Nature|url=https://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature|accessdate=2023-03-10|work=Cambridge University Press|archivedate=27 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227053356/http://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature}}</ref> * 1639. ''Tractatus Opticus II'' (also known as ''Latin Optical Manuscript'') * 1640. ''Elements of Law, Natural and Politic'' ** Initially circulated only in handwritten copies; without Hobbes's permission, the first printed edition would be in 1650. * 1641. ''Objectiones ad Cartesii Meditationes de Prima Philosophia'' 3rd series of Objections. * 1642. ''Elementorum Philosophiae Sectio Tertia de Cive'' (Latin, 1st limited ed.) * 1643. ''De Motu, Loco et Tempore'' ** First edition (1973) with the title: ''Thomas White's De Mundo Examined.'' * 1644. Part of the "Praefatio to Mersenni Ballistica". In ''F. Marini Mersenni minimi Cogitata physico-mathematica. In quibus tam naturae quàm artis effectus admirandi certissimis demonstrationibus explicantur''. * 1644. "Opticae, liber septimus" (also known as ''Tractatus opticus I'' written in 1640). In ''Universae geometriae mixtaeque mathematicae synopsis'', edited by Marin Mersenne. ** Molesworth edition (OL V, pp.&nbsp;215–248) title: "Tractatus Opticus". * 1646. ''A Minute or First Draught of the Optiques'' ([https://celm.folger.edu/repositories/british-library-harley-3000.html Harley MS 3360]) ** Molesworth published only the dedication to Cavendish and the conclusion in EW VII, pp.&nbsp;467–471. * 1646. ''Of Liberty and Necessity'' (publ. 1654) ** Published without the permission of Hobbes. * 1647. ''Elementa Philosophica de Cive'' ** Second expanded edition with a new ''Preface to the Reader''. * 1650. ''Answer to Sir William Davenant's Preface before Gondibert''. * 1650. ''Human Nature: or The Fundamental Elements of Policie'' ** Includes first thirteen chapters of ''The Elements of Law, Natural and Politic''. ** Published without Hobbes's authorisation. * 1650. ''The Elements of Law, Natural and Politic'' (pirated ed.) ** Repackaged to include two parts: *** "Human Nature, or the Fundamental Elements of Policie," ch. 14–19 of ''Elements'', Part One (1640) *** "De Corpore Politico", ''Elements'', Part Two (1640) * 1651. ''Philosophicall Rudiments concerning Government and Society'' – English translation of ''De Cive'' * 1651. ''Leviathan, or the Matter, Forme, and Power of a Commonwealth, Ecclesiasticall and Civil'' * 1654. ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'' * 1655. ''De Corpore'' (in Latin) * 1656. ''Elements of Philosophy, The First Section, Concerning Body'' – anonymous English translation of ''De Corpore'' * 1656. ''Six Lessons to the Professor of Mathematics'' * 1656. ''The Questions concerning Liberty, Necessity and Chance'' – reprint of ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'', with the addition of Bramhall's reply and Hobbes's reply to Bramahall's reply. * 1657. ''Stigmai, or Marks of the Absurd Geometry, Rural Language, Scottish Church Politics, and Barbarisms of John Wallis'' * 1658. ''Elementorum Philosophiae Sectio Secunda De Homine'' * 1660. ''Examinatio et emendatio mathematicae hodiernae qualis explicatur in libris Johannis Wallisii'' * 1661. ''Dialogus physicus, sive De natura aeris'' * 1662. ''Problematica Physica'' ** English translation titled: ''Seven Philosophical Problems'' (1682) * 1662. ''Seven Philosophical Problems, and Two Propositions of Geometry'' – published posthumously * 1662. ''Mr. Hobbes Considered in his Loyalty, Religion, Reputation, and Manners. By way of Letter to Dr. Wallis'' – English autobiography * 1666. ''De Principis & Ratiocinatione Geometrarum'' * 1666. ''A Dialogue between a Philosopher and a Student of the Common Laws of England'' (publ. 1681) * 1668. ''Leviathan'' – Latin translation * 1668. ''An answer to a book published by Dr. Bramhall, late bishop of Derry; called the Catching of the leviathan. Together with an historical narration concerning heresie, and the punishment thereof'' (publ. 1682) * 1671. ''Three Papers Presented to the Royal Society Against Dr. Wallis. Together with Considerations on Dr. Wallis his Answer to them'' * 1671. ''Rosetum Geometricum, sive Propositiones Aliquot Frustra antehac tentatae. Cum Censura brevi Doctrinae Wallisianae de Motu'' * 1672. ''Lux Mathematica. Excussa Collisionibus Johannis Wallisii'' * 1673. English translation of [[হোমাৰ|Homer]]'s ''[[ইলিয়াড|Iliad]]'' and ''[[ওডিছী|Odyssey]]'' * 1674. ''Principia et Problemata Aliquot Geometrica Antè Desperata, Nunc breviter Explicata & Demonstrata'' * 1678. ''Decameron Physiologicum: Or, Ten Dialogues of Natural Philosophy'' * 1679. ''Thomae Hobbessii Malmesburiensis Vita. Authore seipso'' – Latin autobiography ** Translated into English in 1680 === মৰণোত্তৰ ৰচনা === * 1680. ''Heresie সম্পৰ্কে এটা ঐতিহাসিক বৰ্ণনা, আৰু ইয়াৰ শাস্তি'' * ১৬৮১ চনত ''বেহেমথ বা দ্য লং পাৰ্লিয়ামেণ্ট'' ** ১৬৬৮ চনত লিখা এইখন ৰজাৰ অনুৰোধত অপ্ৰকাশিত হৈছিল ** প্ৰথম পাইৰেটেড সংস্কৰণ: ১৬৭৯ * 1682. ''সাতটা দাৰ্শনিক সমস্যা'' ( ''Problematica Physika'', 1662 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * 1682. ''A Garden of Geometrical Roses'' ( ''Rosetum Geometricum'' ৰ ইংৰাজী অনুবাদ, 1671) * 1682. ''জ্যামিতিৰ কিছুমান নীতি আৰু সমস্যা'' ( ''Principia et Problemata'', 1674 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * ১৬৮৮ চনত ''হিষ্ট’ৰিয়া এক্লেচিয়াষ্টিকা কাৰ্মাইন এলেজিয়াকো কনচিনাটা'' == অধিক পঢ়া == === সাধাৰণ সম্পদ === * মেকড'নাল্ড, হিউ এণ্ড হাৰগ্ৰিভছ, মেৰী। ''টমাছ হবছ, এ বিব্লিঅ'গ্ৰাফী'', লণ্ডন: দ্য বিব্লিঅ'গ্ৰাফিক্যাল ছ'চাইটি, ১৯৫২। * হিনান্ট, চাৰ্লছ এইচ (১৯৮০)। ''টমাছ হবছ: এ ৰেফাৰেন্স গাইড'', বষ্টন: জি কে হল এণ্ড কোম্পানী। * গাৰ্চিয়া, আলফ্ৰেড (১৯৮৬)। ''টমাছ হবছ: bibliographie internationale de 1620 à 1986'' {{In lang|fr}}, কেন: চেণ্টাৰ ডি ফিল'চফি পলিটিক এট জুৰিডিক ইউনিভাৰ্চিটি ডি কেন। === সমালোচনাত্মক অধ্যয়ন === * Brandt, Frithiof (1928). ''Thomas Hobbes' Mechanical Conception of Nature'', Copenhagen: Levin & Munksgaard. * Brown, K. C. ed. (1965). ''Hobbes Studies'', Oxford: Basil Blackwell. * Jesseph, Douglas M. (1999). ''Squaring the Circle. The War Between Hobbes and Wallis'', Chicago: University of Chicago Press. * Leijenhorst, Cees (2002). ''The Mechanisation of Aristotelianism. The Late Aristotelian Setting of Thomas Hobbes' Natural Philosophy'', Leiden: Brill. * Lemetti, Juhana (2011). ''Historical Dictionary of Hobbes's Philosophy'', Lanham: Scarecrow Press. * Macpherson, C. B. (1962). ''The Political Theory of Possessive Individualism: Hobbes to Locke'', Oxford: Oxford University Press. * Malcolm, Noel (2002). ''Aspects of Hobbes'', New York: Oxford University Press. * MacKay-Pritchard, Noah (2019). "Origins of the State of Nature", London. * Malcolm, Noel (2007). ''Reason of State, Propaganda, and the Thirty Years' War: An Unknown Translation by Thomas Hobbes'', New York: Oxford University Press. * Manent, Pierre (1996). ''An Intellectual History of Liberalism'', Princeton: Princeton University Press. * Martinich, A. P. (2003) "Thomas Hobbes" in ''The Dictionary of Literary Biography, Volume 281: British Rhetoricians and Logicians, 1500–1660, Second Series'', Detroit: Gale, pp.&nbsp;130–144. * Martinich, A. P. (1995). ''A Hobbes Dictionary'', Cambridge: Blackwell. * Martinich, A. P. (1997). ''Thomas Hobbes'', New York: St. Martin's Press. * Martinich, A. P. (1992). ''The Two Gods of Leviathan: Thomas Hobbes on Religion and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Martinich, A. P. (1999). ''Hobbes: A Biography'', Cambridge: Cambridge University Press. * {{Cite encyclopedia |year=2008 |title=Hobbes, Thomas (1588–1679) |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=[[SAGE Publishing|Sage]]; [[Cato Institute]] |location=Thousand Oaks, CA |author-link=Jan Narveson |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |editor-link=Ronald Hamowy |pages=226–227 |doi=10.4135/9781412965811.n137 |isbn=978-1-4129-6580-4 |lccn=2008009151 |oclc=750831024 |last2=Trenchard |first2=David}} * Oakeshott, Michael (1975). [http://oll.libertyfund.org/title/668 ''Hobbes on Civil Association''], Oxford: Basil Blackwell. * Parkin, Jon, (2007), ''Taming the Leviathan: The Reception of the Political and Religious Ideas of Thomas Hobbes in England 1640–1700'', [Cambridge: Cambridge University Press]. * Pettit, Philip (2008). ''Made with Words. Hobbes on Language, Mind, and Politics'', Princeton: Princeton University Press. * Robinson, Dave and Groves, Judy (2003). ''Introducing Political Philosophy'', Icon Books. {{ISBN|978-1-84046-450-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-84046-450-4|<bdi>978-1-84046-450-4</bdi>]]. * Ross, George MacDonald (2009). ''Starting with Hobbes'', London: Continuum. * Shapin, Steven and Schaffer, Simon (1995). ''Leviathan and the Air-Pump.'' Princeton: Princeton University Press. * Skinner, Quentin (1996). ''Reason and Rhetoric in the Philosophy of Hobbes'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2002). ''Visions of Politics. Vol. III: Hobbes and Civil Science'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2008). ''Hobbes and Republican Liberty'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2018). ''From Humanism to Hobbes: Studies in Rhetoric and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Stauffer, Devin (2018). ''Hobbes's Kingdom of Light: A Study of the Foundations of Modern Political Philosophy'', Chicago: The University of Chicago Press. * Stomp, Gabriella (ed.) (2008). ''Thomas Hobbes'', Aldershot: Ashgate. * Strauss, Leo (1936). ''The Political Philosophy of Hobbes; Its Basis and Its Genesis'', Oxford: Clarendon Press. * Strauss, Leo (1959). "On the Basis of Hobbes's Political Philosophy" in ''What Is Political Philosophy?'', Glencoe, IL: Free Press, chap. 7. * Tönnies, Ferdinand (1925). ''Hobbes. Leben und Lehre'', Stuttgart: [[:de:Frommann-Holzboog Verlag|Frommann]], 3rd ed. * Tuck, Richard (1993). ''Philosophy and Government, 1572–1651'', Cambridge: Cambridge University Press. * Vélez, Fabio (2014). ''La palabra y la espada: a vueltas con Hobbes'', Madrid: Maia. * Vieira, Monica Brito (2009). ''The Elements of Representation in Hobbes'', Leiden: Brill Publishers. * Zagorin, Perez (2009). ''Hobbes and the Law of Nature'', Princeton NJ: Princeton University Press. == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> 25rf0h02wk5m5lt4rgutwfw41vaczjf 611894 611893 2026-06-12T08:34:33Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611894 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[Western philosophy]]|era=[[17th-century philosophy]]|image=Thomas Hobbes by John Michael Wright (colour) (3x4 cropped).jpg|caption=Portrait by [[John Michael Wright]], {{circa|1669–70}}|name=থমাচ হবছ|birth_date={{birth date|1588|4|5|df=yes}}|birth_place=[[Westport, Wiltshire|Westport]],<!-- near [[Malmesbury]] --> Wiltshire, England|death_date={{death date and age|1679|12|4|1588|4|5|df=yes}}|death_place=[[Ault Hucknall]], Derbyshire, England|signature=Thomas Hobbes signature.jpg|school_tradition={{plainlist| * [[British empiricism]] * [[Classical realism (international relations)|Classical realism]] * [[Corpuscularianism]]<ref>Kenneth Clatterbaugh, ''The Causation Debate in Modern Philosophy, 1637–1739'', Routledge, 2014, p. 69.</ref> * [[Egoism#Descriptive theories|Descriptive egoism]] * [[Determinism]] * [[English Renaissance]]<ref>{{cite journal |last=Orozco-Echeverri |first=Sergio H. |title=On the Origin of Hobbes's Conception of Language: The Literary Culture of English Renaissance Humanism |journal=Revista de Estudios Sociales |volume=44 |year=2012 |issue=44 |pages=102–112|doi=10.7440/res44.2012.10 |doi-access=free }}</ref> * [[Materialism]]<ref name=SEP/> * [[Legal positivism]] * [[Natural law]] * [[Nominalism]]<ref name=SEP>{{cite book |chapter-url=http://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |title=Thomas Hobbes (Stanford Encyclopedia of Philosophy) |chapter=Thomas Hobbes |year=2021 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=12 March 2009 |archive-date=29 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729130819/https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/ |url-status=live }}</ref> * [[Social contract]] }}|main_interests={{hlist|[[Political philosophy]]|[[history]]|[[ethics]]|[[geometry]]}}|notable_ideas={{ubl|[[Social contract]]|[[State of nature]]|{{lang|la|[[Bellum omnium contra omnes]]}}}}}} '''থমাচ হবছ''' ( {{IPAc-en|h|ɒ|b|z}} {{Respell|HOBZ}} ; ৫ এপ্ৰিল ১৫৮৮ – ৪ ডিচেম্বৰ ১৬৭৯) {{Efn|{{OldStyleDate|15 April|1588|5 April|1588}} – {{OldStyleDate|14 December|1679|4 December|1679}}}} এজন ইংৰাজ [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আৰু ৰাজনৈতিক তত্ত্ববিদ, ১৬৫১ চনত লিখা ''লেভিয়াথান'' গ্ৰন্থৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত, য'ত তেওঁ সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ এক প্ৰভাৱশালী ধাৰণা বিশদভাৱে ব্যাখা কৰে। <ref>{{Citation|date=2022|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/|access-date=2023-03-10|magazine=Susanne Sreedhar|archivedate=10 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230310045041/https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/hobbes-moral/}}.</ref> তেওঁক আধুনিক ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। <ref>{{Cite web|first=Garrath|last=Williams|title=Hobbes, Thomas: Moral and Political Philosophy|work=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|url=https://iep.utm.edu/hobmoral/|accessdate=2023-03-10|archivedate=6 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406213939/https://www.iep.utm.edu/hobmoral/}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Sheldon|first1=Garrett Ward|url=https://books.google.com/books?id=X2_3A1RyscYC|title=The History of Political Theory: Ancient Greece to Modern America|publisher=[[Peter Lang (publisher)|Peter Lang]]|year=2003|isbn=978-0-8204-2300-5|page=253}}</ref> পৰিয়ালৰ সৈতে হোৱা এখন কাজিয়াৰ পিছত পিতৃয়ে ঘৰ এৰি যোৱাৰ ফলত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন ম্লান পৰি গৈছিল, পিছলৈ তেওঁৰ ধনী খুৰাকে তেওঁক নিজৰ তত্ত্বাৱধানলৈ নিয়ে। হবচৰ শৈক্ষিক যাত্ৰা ৱেষ্টপ'ৰ্টত আৰম্ভ হৈছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যায়, য'ত তেওঁ ধ্ৰুপদী সাহিত্য আৰু গণিতৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। তাৰ পিছত ১৬০৮ চনত তেওঁ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেভেণ্ডিছ পৰিয়ালৰ গৃহশিক্ষক হিচাপে নিযুক্ত হয়, যিয়ে তেওঁক বিভিন্ন বৌদ্ধিক মহলৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ লগতে সমগ্ৰ ইউৰোপ জুৰি তেওঁৰ বিস্তৃত ভ্ৰমণৰ সুবিধা আগবঢ়ায়। গেলিলিঅ'ৰ দৰে ব্যক্তিৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰকে ধৰি এই অভিজ্ঞতাসমূহে তেওঁৰ বৌদ্ধিক বিকাশত বিশেষভাৱে সহায় কৰিছিল। ১৬৩৭ চনত ফ্ৰান্সৰ পৰা ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, হবচে ১৬৪২ চনৰ পৰা ১৬৫১ চনলৈ সংসদীয় সমৰ্থক (Parliamentarians) আৰু ৰাজতন্ত্ৰৰ সমৰ্থকসকলৰ (Royalists) মাজত হোৱা ইংৰাজ গৃহযুদ্ধৰ ধ্বংসলীলা আৰু নিষ্ঠুৰতা প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। মানৱীয় সংঘাত আৰু সামাজিক ভাঙোনৰ সমাধান হিচাপে তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'লেভিয়াথান'ত (Leviathan) এক নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ দ্বাৰা শাসন চলোৱাৰ সপক্ষে মাত মাতিবলৈ এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। সামাজিক চুক্তি তত্ত্বৰ উপৰিও, 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থখনে প্ৰাকৃতিক অৱস্থা ("সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ") আৰু প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ দৰে ধাৰণাসমূহকো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। তেওঁৰ অন্যান্য প্ৰধান ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে ত্ৰয়ী গ্ৰন্থ ডি চিভে (De Cive, ১৬৪২), ডি কৰ্পোৰ (De Corpore, ১৬৫৫), আৰু ডি হোমিন (De Homine, ১৬৫৮), লগতে মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ বেহেমথ (Behemoth, ১৬৮১)। ইতিহাস, ন্যায়শাস্ত্ৰ, জ্যামিতি, আলোকবিজ্ঞান, ধৰ্মতত্ত্ব, ধ্ৰুপদী অনুবাদ, নীতিবিদ্যা আৰু সাধাৰণভাৱে দৰ্শনকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰলৈ হবছৰ অৱদান আছিল, যিয়ে তেওঁক এজন বহুমুখী প্ৰতিভাসম্পন্ন ব্যক্তি হিচাপে চিহ্নিত কৰে। নাস্তিকতাৰ অভিযোগ আৰু সমসাময়িক পণ্ডিতসকলৰ সৈতে হোৱা তীব্ৰ বিতৰ্ককে ধৰি তেওঁৰ সুনামৰ প্ৰতি অহা প্ৰত্যাহ্বান আৰু বিতৰ্কৰ স্বত্বেও, হবছৰ কৰ্মৰাজিয়ে ৰাজনৈতিক গাঁথনি আৰু মানৱ প্ৰকৃতিৰ ধাৰণাক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। == ৰাজনৈতিক তত্ত্ব == সমসাময়িক বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ হবছে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক তত্ত্বক এক প্ৰায়-জ্যামিতিক ব্যৱস্থা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব বিচাৰিছিল, য'ত সিদ্ধান্তসমূহ পূৰ্বধাৰণাসমূহৰ পৰা অনিবাৰ্যভাৱে নিৰ্গত হয়। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}</ref> তেওঁৰ তত্ত্ব অনুসৰি, যেতিয়ালৈকে ৰাষ্ট্ৰ বা সমাজ এখন এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকৰ অধীনত নাথাকে, তেতিয়ালৈকে ই সুৰক্ষিত হ'ব নোৱাৰে। ইয়াৰ পৰাই এই দৃষ্টিভংগীৰ সৃষ্টি হয় যে, কোনো ব্যক্তিয়েই সাৰ্বভৌম শাসকৰ বিৰুদ্ধে সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিব নোৱাৰে, আৰু সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই তেওঁলোকৰ সা-সম্পত্তি ল'ব পাৰে। এই নিৰ্দিষ্ট দৃষ্টিভংগীটোৰ তাৎপৰ্য এই কাৰণেই বেছি যে ই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৬৩০-ৰ দশকত গঢ় লৈ উঠিছিল, যেতিয়া প্ৰথম চাৰ্লছে সংসদৰ, আৰু সেয়েহে তেওঁৰ প্ৰজাসকলৰ সন্মতি অবিহনেই ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। <ref name="Sommerville-1992-256" /> হবছে এৰিষ্টটলৰ ৰাজনীতিৰ অন্যতম বিখ্যাত তত্ত্বক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল, সেয়া হৈছে যে মানুহ স্বাভাৱিকভাৱেই এখন 'পলিচ' (নগৰ-ৰাষ্ট্ৰ)ত জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে উপযুক্ত আৰু যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নাগৰিকৰ ভূমিকা পালন নকৰে, তেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰকৃত সত্তাক সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে। <ref>{{Cite web|last=Hobbes|first=Thomas|date=10 November 2021|title=Thomas Hobbes - Political Philosophy|url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy|accessdate=10 November 2021|work=[[Britannica]]|archivedate=8 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708231842/https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes/Political-philosophy}}</ref> সম্ভৱতঃ এইটো উল্লেখ কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ যে হবছে প্ৰকৃতি সম্পৰ্কীয় তেওঁৰ যান্ত্ৰিক ধাৰণাক সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল, যিয়ে তেওঁক "সামাজিক গাঁথনি" (social structure) শব্দটোৰ এজন প্ৰৱৰ্তক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। === ''লেভিয়াথান'' === [[চিত্ৰ:Leviathan_frontispiece_cropped_British_Library.jpg|thumb|''লেভিয়াথানৰ'' ফ্ৰন্টস্পিচ]] ''লেভিয়াথানত হবছে ৰাষ্ট্ৰৰ ভিত্তি আৰু বৈধ চৰকাৰৰ বিষয়ে তেওঁৰ মতবাদ দাঙি ধৰিছিল আৰু নৈতিকতাৰ এক বস্তুনিষ্ঠ বিজ্ঞানৰ সৃষ্টি কৰিছিল।'' <ref>{{Cite book|last=Malcolm|first1=Noel|title=Aspects of Hobbes|date=2003|publisher=Oxford Scholarship Online|isbn=9780199247141|pages=147–155|edition=Online|url=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5|access-date=21 March 2021|chapter=Hobbes's Science of Politics and His Theory of Science|doi=10.1093/0199247145.001.0001|archivedate=17 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417210931/https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/0199247145.001.0001/acprof-9780199247141-chapter-5}}</ref> বিভেদ আৰু গৃহযুদ্ধৰ ভয়াৱহতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ এক শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰ প্ৰয়োজনীয়তা দাঙি ধৰাতেই গ্ৰন্থখনৰ সৰহভাগ অংশ ব্যয় কৰা হৈছে। মানুহ আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰবৃত্তিসমূহৰ এক যান্ত্ৰিক ধাৰণাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, চৰকাৰ অবিহনে জীৱন কেনেকুৱা হ'ব সেই সম্পৰ্কে হবছে অনুমান কৰিছে, যি অৱস্থাক তেওঁ 'প্ৰকৃতিৰ ৰাজ্য' (state of nature) বুলি অভিহিত কৰিছে। সেই অৱস্থাত, পৃথিৱীৰ সকলো বস্তুৰ ওপৰতেই প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ অধিকাৰ বা অবাধ স্বাধীনতা থাকিব। হবছে যুক্তি দৰ্শাইছে যে, ইয়াৰ ফলত "সকলোৰে বিৰুদ্ধে সকলোৰে যুদ্ধ" (war of all against all) অৱস্থাৰ সৃষ্টি হ'ব। এই বৰ্ণনাত ইংৰাজী দৰ্শনৰ অন্যতম সুপৰিচিত এটা অনুচ্ছেদ সন্নিৱিষ্ট আছে, যিয়ে ৰাজনৈতিক সম্প্ৰদায় নথকাহেঁতেন মানৱজাতি যি প্ৰাকৃতিক অৱস্থাত থাকিলহেঁতেন তাক বৰ্ণনা কৰিছে:- <ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Introduction|title=Human Nature and De Corpore Politico|publisher=Oxford University Press|page=xxx}}</ref> {{Blockquote|In such condition, there is no place for industry; because the fruit thereof is uncertain: and consequently no culture of the earth; no navigation, nor use of the commodities that may be imported by sea; no commodious building; no instruments of moving, and removing, such things as require much force; no knowledge of the face of the earth; no account of time; no arts; no letters; no society; and which is worst of all, continual fear, and danger of violent death; and the life of man, solitary, poor, nasty, brutish, and short.<ref>{{Cite book|title=Leviathan|chapter=Chapter XIII.: Of the Natural Condition of Mankind As Concerning Their Felicity, and Misery.|date=4 September 2022|chapter-url=http://www.bartleby.com/34/5/13.html|access-date=23 October 2014|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204090304/https://www.bartleby.com/34/5/13.html|url-status=live}}</ref>}} [[চিত্ৰ:The_preface_of_Thomas_Hobbe's_Leviathan,_read_in_Latin.webm|left|thumb|টমাছ হবছৰ ''লেভিয়াথানৰ'' প্ৰস্তাৱনা, তেওঁৰ মূল লেটিন অভিযোজনত পঢ়া, ইংৰাজী উপশিৰোনামাৰ সৈতে]] এনে অৱস্থাত, মানুহে মৃত্যুলৈ ভয় কৰে আৰু আৰামদায়ক জীৱন-যাপনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বস্তুসমূহৰ লগতে সেইবোৰ লাভ কৰাৰ আশাও তেওঁলোকৰ নাথাকে। সেয়েহে, এই অৱস্থা পৰিহাৰ কৰিবলৈ মানুহে এক সামাজিক চুক্তিত আৱদ্ধ হয় আৰু এখন নাগৰিক সমাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। হবছৰ মতে, সমাজ হৈছে এক জনসংখ্যা আৰু এক সাৰ্বভৌম কৰ্তৃপক্ষ, যাৰ ওচৰত সেই সমাজৰ সকলো ব্যক্তিয়ে নিজৰ কিছু অধিকাৰ অৰ্পণ কৰে। এই কৰ্তৃপক্ষই প্ৰয়োগ কৰা ক্ষমতা প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি, কাৰণ ৰক্ষকজনৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ব্যক্তিসকলে সুৰক্ষাৰ বাবে নিজৰ সাৰ্বভৌম ক্ষমতা ত্যাগ কৰাৰ পৰাই উদ্ভৱ হয়। সেয়েহে সাৰ্বভৌম শাসকে গ্ৰহণ কৰা সকলো সিদ্ধান্তৰ স্ৰষ্টা ব্যক্তিসকলেই হয়:-<ref>{{Cite book|last=Gaskin|chapter=Of the Rights of Sovereigns by Institution|title=Leviathan|publisher=Oxford University Press|page=117}}</ref> "যি ব্যক্তিয়ে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ পৰা হোৱা অন্যায়ৰ অভিযোগ কৰে, তেওঁ আচলতে এনে এটা কথাৰহে অভিযোগ কৰে যাৰ স্ৰষ্টা তেওঁ নিজেই। সেয়েহে তেওঁ নিজৰ বাহিৰে আন কাকো দোষাৰোপ কৰা উচিত নহয়, আনকি নিজৰ প্ৰতি হোৱা অন্যায়ৰ বাবে নিজকো দোষাৰোপ কৰিব নোৱাৰে, কাৰণ নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰাটো অসম্ভৱ।" হবছৰ আলোচনাত ক্ষমতা বিভাজনৰ (separation of powers) কোনো মতবাদ নাই। তেওঁ যুক্তি দৰ্শাইছে যে কৰ্তৃপক্ষৰ যিকোনো বিভাজনে আভ্যন্তৰীণ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিব, যিয়ে এজন নিৰংকুশ সাৰ্বভৌম শাসকে প্ৰদান কৰা স্থিতিশীলতাক বিপদাপন্ন কৰি তুলিব। <ref>{{Cite book|last=Peter|first1=Kanzler|title=The Leviathan (1651), The Two Treatises of Government (1689), The Social Contract (1762), The Constitution of Pennsylvania (1776)|date=31 May 2020|isbn=978-1-716-89340-7|pages=44|publisher=Peter Kanzler}}</ref>হবছৰ মতে, সাৰ্বভৌম শাসকে অসামৰিক, সামৰিক, ন্যায়িক আৰু ধৰ্মীয় ক্ষমতাসমূহ, আনকি শব্দবোৰো নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব লাগিব। == হবছৰ বিৰোধীসকল == === জন ব্ৰেমহল === ১৬৫৪ চনত বিচপ জন ব্ৰামহলে হবছক লক্ষ্য কৰি 'Of Liberty and Necessity' নামৰ এখন সৰু গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল। এজন প্ৰবল আৰ্মিনিয়ান (Arminian) ব্ৰামহলে হবছক লগ পাই বিতৰ্ক কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত নিজৰ মতামত লিখি উলিয়াই ব্যক্তিগতভাৱে হবছলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল যাতে হবছে তাৰ উত্তৰ দিয়ে। হবছে যথাবিহিতভাৱে উত্তৰ দিছিল, কিন্তু সেয়া প্ৰকাশৰ বাবে নাছিল। অৱশ্যে, এজন ফৰাচী চিনাকি ব্যক্তিয়ে সেই উত্তৰটোৰ এটা প্ৰতিলিপি সংগ্ৰহ কৰি 'এক অত্যধিক প্ৰশংসাপূৰ্ণ পত্ৰ'ৰ সৈতে ইয়াক প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৬৫৫ চনত ব্ৰামহলে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যেতিয়া তেওঁ তেওঁলোকৰ মাজত আদান-প্ৰদান হোৱা সকলো কথা ('A Defence of the True Liberty of Human Actions from Antecedent or Extrinsic Necessity' শিৰোনামৰ অধীনত) ছপা কৰি উলিয়াইছিল। === জন ৱালিছ === হবছে বিদ্যমান শৈক্ষিক ব্যৱস্থাসমূহৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু 'লেভিয়াথান' গ্ৰন্থত প্ৰচলিত বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ প্ৰণালীক তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ 'ডি কৰ্পোৰে' (De Corpore) প্ৰকাশ কৰে, য'ত কেৱল গণিতৰ ওপৰত বিতৰ্কিত ধাৰণাই নাছিল, বৰঞ্চ 'স্কোৱেৰিং অৱ দ্য চাৰ্কল' বা বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণৰ এক ভুল প্ৰমাণো সন্নিৱিষ্ট আছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে গণিতজ্ঞসকলে তেওঁক তীব্ৰ সমালোচনাৰ লক্ষ্য কৰি লৈছিল আৰু জন ৱালিশ্ব তেওঁৰ অন্যতম স্থায়ী বিৰোধীত পৰিণত হৈছিল। ১৬৫৫ চনত 'ডি কৰ্পোৰে' প্ৰকাশ হোৱাৰ পৰা, হবছ আৰু ৱালিশ্বৰ মাজত প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশ শতিকা ধৰি পৰস্পৰক গালি-গালাজ আৰু তৰ্ক-বিতৰ্ক চলিছিল, য'ত হবছ জীৱনৰ শেষলৈকে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰাত ব্যৰ্থ হৈছিল। বহু বছৰৰ তৰ্ক-বিতৰ্কৰ পিছত, বৃত্তৰ বৰ্গীকৰণ প্ৰমাণ কৰা বিষয়টো লৈ হোৱা এই কাজিয়াই ইমানেই কুখ্যাত হৈ পৰিছিল যে এয়া গণিতৰ ইতিহাসৰ অন্যতম কুখ্যাত কাজিয়া হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। == ধৰ্মীয় মতামত == হবছৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বিতৰ্কিত হৈ আছে, যিহেতু নাস্তিকতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মলৈকে বহুতো দৃষ্টিভংগী তেওঁৰ নামত আৰোপ কৰা হৈছে। 'দ্য এলিমেণ্টছ অৱ ল' (The Elements of Law) গ্ৰন্থত হবছে ঈশ্বৰৰ অস্তিত্বৰ সপক্ষে এক বিশ্বতাত্ত্বিক যুক্তি আগবঢ়াই কৈছিল যে ঈশ্বৰ হৈছে "সকলো কাৰণৰ প্ৰথম কাৰণ"। <ref>{{Cite book|last=Duncan|first1=Stewart|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|year=2021|chapter=Thomas Hobbes|access-date=6 April 2022|chapter-url=https://plato.stanford.edu/entries/hobbes/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117210624/http://plato.stanford.edu/entries/hobbes-moral/|archivedate=17 January 2013}}</ref> হবছক তেওঁৰ কেইবাজনো সমসাময়িক ব্যক্তিয়ে নাস্তিকতাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰিছিল; আৰ্চবিচপ জন ব্ৰামহলে তেওঁক এনে কিছুমান মতবাদ প্ৰচাৰৰ বাবে অভিযুক্ত কৰিছিল যিয়ে মানুহক নাস্তিকতাৰ দিশলৈ লৈ যাব পাৰে। এইটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযোগ আছিল, আৰু হবছে নিজেই ব্ৰামহলৰ 'দ্য কেচিং অৱ লেভিয়াথান' (The Catching of Leviathan)-ৰ উত্তৰত লিখিছিল যে "নাস্তিকতা, ধৰ্মহীনতা আৰু এনে ধৰণৰ আন শব্দবোৰ হৈছে সম্ভৱপৰ আটাইতকৈ চৰম মানহানিজনক শব্দ।" হবছে সদায় এনে অভিযোগৰ পৰা নিজকে ৰক্ষা কৰিছিল। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=35}}</ref>শেহতীয়া সময়তো, ৰিচাৰ্ড টাক আৰু জে. জি. এ. পোককৰ দৰে পণ্ডিতসকলে তেওঁৰ ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগীক লৈ যথেষ্ট চৰ্চা কৰিছে, কিন্তু ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত হবছৰ এই অস্বাভাৱিক মতামতৰ প্ৰকৃত তাৎপৰ্যৰ বিষয়ে এতিয়াও ব্যাপক মতবিৰোধ বিদ্যমান। এ. পি. মাৰ্টিনিচে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হবছৰ সময়ত "নাস্তিক" শব্দটো প্ৰায়ে এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰিছিল কিন্তু ঐশ্বৰিক বিধানক (divine providence) বিশ্বাস কৰা নাছিল, অথবা এনে লোকৰ ক্ষেত্ৰত যিসকলে ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰাৰ লগতে এনে কিছুমান বিশ্বাসো পোষণ কৰিছিল যিবোৰক সেই বিশ্বাসৰ সৈতে অসঙ্গত বা ৰক্ষণশীল খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ সৈতে বিৰোধী বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ কয় যে এই "ধৰণৰ বিসংগতিয়ে প্ৰাক-আধুনিক যুগত কোন নাস্তিক আছিল সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো ভুলৰ সৃষ্টি কৰিছে"। <ref>{{Cite book|last=Martinich|first1=A. P.|title=A Hobbes Dictionary|place=Cambridge|publisher=Blackwell|date=1995|page=31}}</ref>নাস্তিকতাৰ এই বহল প্ৰাক-আধুনিক অৰ্থত, হবছে এনে কিছুমান স্থিতি গ্ৰহণ কৰিছিল যিবোৰ তেওঁৰ সময়ৰ গীৰ্জাৰ মতবাদসমূহৰ সৈতে তীব্ৰভাৱে অমিল আছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁ বাৰে বাৰে যুক্তি দৰ্শাইছিল যে কোনো অশৰীৰী পদাৰ্থ নাই, আৰু মানুহৰ চিন্তা, আনকি ঈশ্বৰ, স্বৰ্গ আৰু নৰককো ধৰি সকলো বস্তুৱেই হৈছে সাকাৰ, অৰ্থাৎ গতিশীল পদাৰ্থ। তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে, "যদিও ধৰ্মগ্ৰন্থই আত্মাক স্বীকাৰ কৰে, তথাপিও ইয়াত কতো কোৱা নাই যে সেইবোৰ অশৰীৰী, যাৰ অৰ্থ হৈছে মাত্ৰা আৰু পৰিমাণ বিহীন।" (এই দৃষ্টিভংগীত, হবছে টাৰ্টুলিয়ানক অনুসৰণ কৰা বুলি দাবী কৰিছিল।) জন ল'কৰ দৰে, তেৱোঁ এইটো ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰকৃত ঐশ্বৰিক প্ৰত্যাদেশ কেতিয়াও মানৱীয় যুক্তি আৰু অভিজ্ঞতাৰ পৰিপন্থী হ'ব নোৱাৰে, যদিও তেওঁ লগতে এই যুক্তিও দৰ্শাইছিল যে মানুহে প্ৰত্যাদেশ আৰু ইয়াৰ ব্যাখ্যাক সেই একেটা কাৰণতেই মানি লোৱা উচিত যি কাৰণত তেওঁলোকে নিজৰ সাৰ্বভৌম শাসকৰ আদেশ মানি লোৱা উচিত: সেয়া হৈছে যুদ্ধ পৰিহাৰ কৰিবলৈ। ভ্ৰমণৰ সময়ত ভেনিচত থাকোঁতে, হবছে পাওলো চাৰ্পিৰ এজন ঘনিষ্ঠ সহযোগী ফুলগেনজিঅ' মিকানজিঅ'ৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। পোপ পঞ্চম পলে ভেনিচৰ বিৰুদ্ধে জাৰি কৰা নিষেধাজ্ঞা (Interdict)-ৰ সঁহাৰি হিচাপে চাৰ্পিয়ে পোপৰ জাগতিক ক্ষমতাৰ দাবীৰ বিৰুদ্ধে লিখিছিল, কিয়নো ভেনিচে পোপৰ বিশেষাধিকাৰ মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। ১৬১২ চনত প্ৰথম জেমছে দুয়োকে ইংলেণ্ডলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিয়ে যুক্তি দিছিল যে মানৱ প্ৰকৃতি ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা অনুসৰি সৃষ্ট, আৰু এই মানৱ প্ৰকৃতিয়ে জাগতিক বিষয়সমূহত ৰাষ্ট্ৰৰ স্বায়ত্বশাসনক সূচায়। ১৬১৫ চনত ইংলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত, উইলিয়াম কাভেণ্ডিছে মিকানজিঅ' আৰু চাৰ্পিৰ সৈতে চিঠি-পত্ৰৰ আদান-প্ৰদান অব্যাহত ৰাখিছিল, আৰু হবছে শেষোক্তজনৰ (চাৰ্পিৰ) চিঠিসমূহ ইটালীয় ভাষাৰ পৰা অনুবাদ কৰিছিল, যিবোৰ ডিউকৰ বন্ধুমহলৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। <ref name="Sommerville-1992-256">{{Cite book|last=Sommerville|first1=J.P.|title=Thomas Hobbes: Political Ideas in Historical Context|publisher=MacMillan|date=1992|pages=256–324|isbn=978-0-333-49599-5}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSommerville1992">Sommerville, J.P. (1992). </cite></ref> == কৰ্মৰাজি == * 1602. Latin translation of Euripides's ''Medea'' (lost). * 1620. "A Discourse of Tacitus", "A Discourse of Rome", and "A Discourse of Laws". In ''The Horae Subsecivae: Observation and Discourses''.<ref>{{Cite book|last=Hobbes|first1=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=vPD5QjS6OCIC|title=Three Discourses: A Critical Modern Edition of Newly Identified Work of the Young Hobbes|date=1995|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-34545-1|editor1-first=Noel B.|editor1-last=Reynolds|editor1-link=Noel B. Reynolds|editor2-first=Arlene W.|editor2-last=Saxonhouse}}</ref> * 1626. "De Mirabilis Pecci, Being the Wonders of the Peak in Darby-shire" (publ. 1636) – a poem on the Seven Wonders of the Peak. * 1629. ''Eight Books of the Peloponnese Warre'', translation with an Introduction of Thucydides, ''History of the Peloponnesian War.'' * 1630. ''A Short Tract on First Principles'' ** Authorship doubtful, as this work is attributed by important critics to Robert Payne. * 1637. ''A Briefe of the Art of Rhetorique'' ** Molesworth edition title: ''The Whole Art of Rhetoric''. ** Authorship probable: While Schuhmann (1998) firmly rejects the attribution of this work to Hobbes,<ref>{{Cite journal|last=Schuhmann|first1=Karl|date=1998|title=Skinner's Hobbes|journal=British Journal for the History of Philosophy|volume=6|issue=1|page=115|doi=10.1080/09608789808570984}}</ref> a preponderance of scholarship disagrees with Schuhmann's idiosyncratic assessment. Schuhmann disagrees with historian Quentin Skinner, who would come to agree with Schuhmann.<ref>{{Cite web|date=2016|first=Ioannis D.|last=Evrigenis|authorlink=Ioannis D. Evrigenis|title=Images of Anarchy: The Rhetoric and Science in Hobbes's State of Nature|url=https://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature|accessdate=2023-03-10|work=Cambridge University Press|archivedate=27 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227053356/http://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/politics-international-relations/political-theory/images-anarchy-rhetoric-and-science-hobbess-state-nature}}</ref> * 1639. ''Tractatus Opticus II'' (also known as ''Latin Optical Manuscript'') * 1640. ''Elements of Law, Natural and Politic'' ** Initially circulated only in handwritten copies; without Hobbes's permission, the first printed edition would be in 1650. * 1641. ''Objectiones ad Cartesii Meditationes de Prima Philosophia'' 3rd series of Objections. * 1642. ''Elementorum Philosophiae Sectio Tertia de Cive'' (Latin, 1st limited ed.) * 1643. ''De Motu, Loco et Tempore'' ** First edition (1973) with the title: ''Thomas White's De Mundo Examined.'' * 1644. Part of the "Praefatio to Mersenni Ballistica". In ''F. Marini Mersenni minimi Cogitata physico-mathematica. In quibus tam naturae quàm artis effectus admirandi certissimis demonstrationibus explicantur''. * 1644. "Opticae, liber septimus" (also known as ''Tractatus opticus I'' written in 1640). In ''Universae geometriae mixtaeque mathematicae synopsis'', edited by Marin Mersenne. ** Molesworth edition (OL V, pp.&nbsp;215–248) title: "Tractatus Opticus". * 1646. ''A Minute or First Draught of the Optiques'' ([https://celm.folger.edu/repositories/british-library-harley-3000.html Harley MS 3360]) ** Molesworth published only the dedication to Cavendish and the conclusion in EW VII, pp.&nbsp;467–471. * 1646. ''Of Liberty and Necessity'' (publ. 1654) ** Published without the permission of Hobbes. * 1647. ''Elementa Philosophica de Cive'' ** Second expanded edition with a new ''Preface to the Reader''. * 1650. ''Answer to Sir William Davenant's Preface before Gondibert''. * 1650. ''Human Nature: or The Fundamental Elements of Policie'' ** Includes first thirteen chapters of ''The Elements of Law, Natural and Politic''. ** Published without Hobbes's authorisation. * 1650. ''The Elements of Law, Natural and Politic'' (pirated ed.) ** Repackaged to include two parts: *** "Human Nature, or the Fundamental Elements of Policie," ch. 14–19 of ''Elements'', Part One (1640) *** "De Corpore Politico", ''Elements'', Part Two (1640) * 1651. ''Philosophicall Rudiments concerning Government and Society'' – English translation of ''De Cive'' * 1651. ''Leviathan, or the Matter, Forme, and Power of a Commonwealth, Ecclesiasticall and Civil'' * 1654. ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'' * 1655. ''De Corpore'' (in Latin) * 1656. ''Elements of Philosophy, The First Section, Concerning Body'' – anonymous English translation of ''De Corpore'' * 1656. ''Six Lessons to the Professor of Mathematics'' * 1656. ''The Questions concerning Liberty, Necessity and Chance'' – reprint of ''Of Libertie and Necessitie, a Treatise'', with the addition of Bramhall's reply and Hobbes's reply to Bramahall's reply. * 1657. ''Stigmai, or Marks of the Absurd Geometry, Rural Language, Scottish Church Politics, and Barbarisms of John Wallis'' * 1658. ''Elementorum Philosophiae Sectio Secunda De Homine'' * 1660. ''Examinatio et emendatio mathematicae hodiernae qualis explicatur in libris Johannis Wallisii'' * 1661. ''Dialogus physicus, sive De natura aeris'' * 1662. ''Problematica Physica'' ** English translation titled: ''Seven Philosophical Problems'' (1682) * 1662. ''Seven Philosophical Problems, and Two Propositions of Geometry'' – published posthumously * 1662. ''Mr. Hobbes Considered in his Loyalty, Religion, Reputation, and Manners. By way of Letter to Dr. Wallis'' – English autobiography * 1666. ''De Principis & Ratiocinatione Geometrarum'' * 1666. ''A Dialogue between a Philosopher and a Student of the Common Laws of England'' (publ. 1681) * 1668. ''Leviathan'' – Latin translation * 1668. ''An answer to a book published by Dr. Bramhall, late bishop of Derry; called the Catching of the leviathan. Together with an historical narration concerning heresie, and the punishment thereof'' (publ. 1682) * 1671. ''Three Papers Presented to the Royal Society Against Dr. Wallis. Together with Considerations on Dr. Wallis his Answer to them'' * 1671. ''Rosetum Geometricum, sive Propositiones Aliquot Frustra antehac tentatae. Cum Censura brevi Doctrinae Wallisianae de Motu'' * 1672. ''Lux Mathematica. Excussa Collisionibus Johannis Wallisii'' * 1673. English translation of [[হোমাৰ|Homer]]'s ''[[ইলিয়াড|Iliad]]'' and ''[[ওডিছী|Odyssey]]'' * 1674. ''Principia et Problemata Aliquot Geometrica Antè Desperata, Nunc breviter Explicata & Demonstrata'' * 1678. ''Decameron Physiologicum: Or, Ten Dialogues of Natural Philosophy'' * 1679. ''Thomae Hobbessii Malmesburiensis Vita. Authore seipso'' – Latin autobiography ** Translated into English in 1680 === মৰণোত্তৰ ৰচনা === * 1680. ''Heresie সম্পৰ্কে এটা ঐতিহাসিক বৰ্ণনা, আৰু ইয়াৰ শাস্তি'' * ১৬৮১ চনত ''বেহেমথ বা দ্য লং পাৰ্লিয়ামেণ্ট'' ** ১৬৬৮ চনত লিখা এইখন ৰজাৰ অনুৰোধত অপ্ৰকাশিত হৈছিল ** প্ৰথম পাইৰেটেড সংস্কৰণ: ১৬৭৯ * 1682. ''সাতটা দাৰ্শনিক সমস্যা'' ( ''Problematica Physika'', 1662 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * 1682. ''A Garden of Geometrical Roses'' ( ''Rosetum Geometricum'' ৰ ইংৰাজী অনুবাদ, 1671) * 1682. ''জ্যামিতিৰ কিছুমান নীতি আৰু সমস্যা'' ( ''Principia et Problemata'', 1674 ৰ ইংৰাজী অনুবাদ) * ১৬৮৮ চনত ''হিষ্ট’ৰিয়া এক্লেচিয়াষ্টিকা কাৰ্মাইন এলেজিয়াকো কনচিনাটা'' == অধিক পঢ়া == === সাধাৰণ সম্পদ === * মেকড'নাল্ড, হিউ এণ্ড হাৰগ্ৰিভছ, মেৰী। ''টমাছ হবছ, এ বিব্লিঅ'গ্ৰাফী'', লণ্ডন: দ্য বিব্লিঅ'গ্ৰাফিক্যাল ছ'চাইটি, ১৯৫২। * হিনান্ট, চাৰ্লছ এইচ (১৯৮০)। ''টমাছ হবছ: এ ৰেফাৰেন্স গাইড'', বষ্টন: জি কে হল এণ্ড কোম্পানী। * গাৰ্চিয়া, আলফ্ৰেড (১৯৮৬)। ''টমাছ হবছ: bibliographie internationale de 1620 à 1986'' {{In lang|fr}}, কেন: চেণ্টাৰ ডি ফিল'চফি পলিটিক এট জুৰিডিক ইউনিভাৰ্চিটি ডি কেন। === সমালোচনাত্মক অধ্যয়ন === * Brandt, Frithiof (1928). ''Thomas Hobbes' Mechanical Conception of Nature'', Copenhagen: Levin & Munksgaard. * Brown, K. C. ed. (1965). ''Hobbes Studies'', Oxford: Basil Blackwell. * Jesseph, Douglas M. (1999). ''Squaring the Circle. The War Between Hobbes and Wallis'', Chicago: University of Chicago Press. * Leijenhorst, Cees (2002). ''The Mechanisation of Aristotelianism. The Late Aristotelian Setting of Thomas Hobbes' Natural Philosophy'', Leiden: Brill. * Lemetti, Juhana (2011). ''Historical Dictionary of Hobbes's Philosophy'', Lanham: Scarecrow Press. * Macpherson, C. B. (1962). ''The Political Theory of Possessive Individualism: Hobbes to Locke'', Oxford: Oxford University Press. * Malcolm, Noel (2002). ''Aspects of Hobbes'', New York: Oxford University Press. * MacKay-Pritchard, Noah (2019). "Origins of the State of Nature", London. * Malcolm, Noel (2007). ''Reason of State, Propaganda, and the Thirty Years' War: An Unknown Translation by Thomas Hobbes'', New York: Oxford University Press. * Manent, Pierre (1996). ''An Intellectual History of Liberalism'', Princeton: Princeton University Press. * Martinich, A. P. (2003) "Thomas Hobbes" in ''The Dictionary of Literary Biography, Volume 281: British Rhetoricians and Logicians, 1500–1660, Second Series'', Detroit: Gale, pp.&nbsp;130–144. * Martinich, A. P. (1995). ''A Hobbes Dictionary'', Cambridge: Blackwell. * Martinich, A. P. (1997). ''Thomas Hobbes'', New York: St. Martin's Press. * Martinich, A. P. (1992). ''The Two Gods of Leviathan: Thomas Hobbes on Religion and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Martinich, A. P. (1999). ''Hobbes: A Biography'', Cambridge: Cambridge University Press. * {{Cite encyclopedia |year=2008 |title=Hobbes, Thomas (1588–1679) |encyclopedia=The Encyclopedia of Libertarianism |publisher=[[SAGE Publishing|Sage]]; [[Cato Institute]] |location=Thousand Oaks, CA |author-link=Jan Narveson |editor-last=Hamowy |editor-first=Ronald |editor-link=Ronald Hamowy |pages=226–227 |doi=10.4135/9781412965811.n137 |isbn=978-1-4129-6580-4 |lccn=2008009151 |oclc=750831024 |last2=Trenchard |first2=David}} * Oakeshott, Michael (1975). [http://oll.libertyfund.org/title/668 ''Hobbes on Civil Association''], Oxford: Basil Blackwell. * Parkin, Jon, (2007), ''Taming the Leviathan: The Reception of the Political and Religious Ideas of Thomas Hobbes in England 1640–1700'', [Cambridge: Cambridge University Press]. * Pettit, Philip (2008). ''Made with Words. Hobbes on Language, Mind, and Politics'', Princeton: Princeton University Press. * Robinson, Dave and Groves, Judy (2003). ''Introducing Political Philosophy'', Icon Books. {{ISBN|978-1-84046-450-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-84046-450-4|<bdi>978-1-84046-450-4</bdi>]]. * Ross, George MacDonald (2009). ''Starting with Hobbes'', London: Continuum. * Shapin, Steven and Schaffer, Simon (1995). ''Leviathan and the Air-Pump.'' Princeton: Princeton University Press. * Skinner, Quentin (1996). ''Reason and Rhetoric in the Philosophy of Hobbes'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2002). ''Visions of Politics. Vol. III: Hobbes and Civil Science'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2008). ''Hobbes and Republican Liberty'', Cambridge: Cambridge University Press. * Skinner, Quentin (2018). ''From Humanism to Hobbes: Studies in Rhetoric and Politics'', Cambridge: Cambridge University Press. * Stauffer, Devin (2018). ''Hobbes's Kingdom of Light: A Study of the Foundations of Modern Political Philosophy'', Chicago: The University of Chicago Press. * Stomp, Gabriella (ed.) (2008). ''Thomas Hobbes'', Aldershot: Ashgate. * Strauss, Leo (1936). ''The Political Philosophy of Hobbes; Its Basis and Its Genesis'', Oxford: Clarendon Press. * Strauss, Leo (1959). "On the Basis of Hobbes's Political Philosophy" in ''What Is Political Philosophy?'', Glencoe, IL: Free Press, chap. 7. * Tönnies, Ferdinand (1925). ''Hobbes. Leben und Lehre'', Stuttgart: [[:de:Frommann-Holzboog Verlag|Frommann]], 3rd ed. * Tuck, Richard (1993). ''Philosophy and Government, 1572–1651'', Cambridge: Cambridge University Press. * Vélez, Fabio (2014). ''La palabra y la espada: a vueltas con Hobbes'', Madrid: Maia. * Vieira, Monica Brito (2009). ''The Elements of Representation in Hobbes'', Leiden: Brill Publishers. * Zagorin, Perez (2009). ''Hobbes and the Law of Nature'', Princeton NJ: Princeton University Press. == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> fuwivvobhairli5b9ytahzq28i82knv 0 137400 611895 2026-06-12T10:03:15Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 "[[:en:Special:Redirect/revision/1353877140|Montesquieu]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 611895 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[Western philosophy]]|era=[[18th-century philosophy]]|image=Charles Montesquieu.jpg|caption=Portrait by an anonymous artist, {{Circa|1753–1794}}|name=Montesquieu|birth_date={{birth date|1689|1|18|df=y}}|birth_place=[[Château de la Brède]], La Brède, [[Aquitaine]], France|death_date={{death date and age|df=yes|1755|2|10|1689|1|18}}|death_place=[[Paris]], France|school_tradition=[[Age of Enlightenment|Enlightenment]]<br />[[Classical liberalism]]|main_interests=[[Political philosophy]]|notable_ideas=Separation of state powers: [[Executive (government)|executive]], [[legislative]], [[judicial]]; classification of systems of government based on their principles|signature=Signatur Charles de Secondat, Baron de Montesquieu.PNG}}'''চাৰ্লছ লুই ডি চেকেণ্ডেট, বেৰন ডি লা ব্ৰেড এট ডি মন্টেস্কু''' {{Efn|{{IPAc-en|us|ˈ|m|ɒ|n|t|ə|s|k|j|uː}},<ref>[https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu "Montesquieu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141121202909/https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu |date=21 November 2014}}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPAc-en|uk|ˌ|m|ɒ|n|t|E|ˈ|s|k|j|ɜː}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{IPA|fr|ʃaʁl lwi də səɡɔ̃da baʁɔ̃ də la bʁɛd e də mɔ̃tɛskjø|lang}}.}} (১৮ জানুৱাৰী ১৬৮৯{{Spaced en dash}} ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৭৫৫ চনত), সাধাৰণতে '''মণ্টেস্কু''' বুলি কোৱা হয়, এজন ফৰাচী বিচাৰক, [[বুদ্ধিজীৱী]], ইতিহাসবিদ আৰু ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক আছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহু [[সংবিধান|সংবিধানত]] কাৰ্যকৰী হোৱা ক্ষমতা পৃথকীকৰণ তত্ত্বৰ তেওঁৰ পৰাই আৰম্ভণি হৈছিল। ৰাজনৈতিক শব্দকোষত 'স্বৈৰতন্ত্ৰ' শব্দটোৱে স্থান লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আন যিকোনো লেখকতকৈ তেওঁৰ অৱদান অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত ''দ্য স্পিৰিট অৱ ল'' ( ''De l'esprit des lois'', 1748), গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদৰ বাবে থমাছ নুজেণ্টে (১৭৫০ চনৰ সংস্কৰণ) গ্ৰেট ব্রিটেইন আৰু আমেৰিকা উভয়তে বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাতে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃসকলক ই বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। == ইতিহাসৰ দৰ্শন == মণ্টেস্কুৰ ইতিহাসৰ দৰ্শনে ব্যক্তি আৰু ঘটনাসমূহৰ ভূমিকাক কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline' নামৰ গ্ৰন্থখনত এই দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰতিটো ঐতিহাসিক ঘটনা একোটা প্ৰধান গতিবিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল: {{Blockquote|It is not chance that rules the world. Ask the Romans, who had a continuous sequence of successes when they were guided by a certain plan, and an uninterrupted sequence of reverses when they followed another. There are general causes, moral and physical, which act in every monarchy, elevating it, maintaining it, or hurling it to the ground. All accidents are controlled by these causes. And if the chance of one battle—that is, a particular cause—has brought a state to ruin, some general cause made it necessary for that state to perish from a single battle. In a word, the main trend draws with it all particular accidents.<ref>{{citation|title=Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline|author=Montesquieu|year=1734|publisher=The Free Press|url=http://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|access-date=30 November 2011|archive-date=6 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806091235/https://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|url-status=live}} Ch. XVIII.</ref>}} প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰা সাম্ৰাজ্যলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে তেওঁ এই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে যদি ছিজাৰ আৰু পম্পেই প্ৰজাতন্ত্ৰৰ চৰকাৰখন দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থানত আন লোকৰ উত্থান ঘটিলহেঁতেন। ইয়াৰ কাৰণ ছিজাৰ বা পম্পেৰ উচ্চাকাংক্ষা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহৰ উচ্চাকাংক্ষাহে আছিল। == ৰাজনৈতিক মতামত == মণ্টেস্কুক নৃতত্ত্বৰ অন্যতম জনক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যাৰ ভিতৰত হেৰোডটাছ আৰু টেচিটাছো অন্তৰ্ভুক্ত—তেওঁ মানৱ সমাজৰ ৰাজনৈতিক ৰূপসমূহৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক শ্ৰেণীবিভাজন পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। দৰাচলতে, ফৰাচী ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্ববিদ জৰ্জেছ বেলাণ্ডিয়াৰে মণ্টেস্কুক "এনে এক বৈজ্ঞানিক প্ৰয়াসৰ সূচনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰিছিল যিয়ে কিছু সময়ৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক নৃতত্ত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল"। সামাজিক নৃতত্ত্ববিদ ডি. এফ. প'ককৰ মতে, মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law' আছিল "মানৱ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ জৰীপ কৰা, সেইবোৰক শ্ৰেণীভুক্ত আৰু তুলনা কৰা আৰু সমাজৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পাৰস্পৰিক কাৰ্যপ্ৰণালী অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰথমটো সুসংগত প্ৰচেষ্টা।" ডেভিড ডব্লিউ. কেৰিথাৰ্ছে উল্লেখ কৰিছে যে, "এমিল ডুৰখেইমে আনকি এই পৰ্যন্ত মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সামাজিক পৰিঘটনাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ এই উপলব্ধিৰ বাবেই সমাজ বিজ্ঞানৰ জন্ম হৈছিল।" মণ্টেস্কুৰ ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্বই তেওঁৰ এই প্ৰভাৱশালী দৃষ্টিভংগীৰ জন্ম দিছিল যে চৰকাৰৰ ৰূপসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাসন নীতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হয়: প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বাবে সততা, ৰাজতন্ত্ৰৰ বাবে সন্মান আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰৰ বাবে ভয়। কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক ক্ষমতা পৃথক কৰি ইংৰাজসকলে কেনেদৰে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে মণ্টেস্কুৰ দৃষ্টিভংগী অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, প্ৰচলিত ৰাছিয়ান আইন সংহিতা স্পষ্ট কৰিবলৈ গঠন কৰা বিধায়িনী সভাৰ বাবে যেতিয়া কেথেৰিন দ্য গ্ৰেটে তেওঁৰ 'নাকাজ' (নিৰ্দেশনা) লিখিছিল, তেতিয়া তেওঁ মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law'ৰ পৰা যথেষ্ট সমল গ্ৰহণ কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও ৰাছিয়াৰ নিৰংকুশ আমোলাতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰক সমৰ্থন নকৰা অংশসমূহ তেওঁ বাদ দিছিল বা সলনি কৰিছিল। মণ্টেস্কুৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰচনাই ফৰাচী সমাজক তিনিটা শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছিল (বা ত্ৰিয়াছ পলিটিকা, যিটো শব্দ তেওঁ উদ্ভাৱন কৰিছিল): ৰাজতন্ত্ৰ, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু সাধাৰণ জনতা। মণ্টেস্কুৱে দুই ধৰণৰ চৰকাৰী ক্ষমতাৰ অস্তিত্ব উপলব্ধি কৰিছিল: সাৰ্বভৌম আৰু প্ৰশাসনিক। প্ৰশাসনিক ক্ষমতাসমূহ আছিল কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক। এইবোৰ ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক থকাৰ লগতে পৰস্পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা উচিত, যাতে যিকোনো এটা ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ এককভাৱে বা সন্মিলিতভাৱে আন দুটাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে। এইটো আছিল এক আমূল পৰিৱৰ্তনকামী ধাৰণা কিয়নো ই ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰৰ তিনিটা এষ্টেটৰ গাঁথনিক অনুসৰণ কৰা নাছিল: যাজক শ্ৰেণী, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু এষ্টেটছ-জেনেৰেলৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সাধাৰণ জনতা, যাৰ ফলত সামন্তবাদী গাঁথনিৰ অন্তিম অৱশেষখিনিও বিলুপ্ত হৈছিল। ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ তত্ত্বটো বহুলাংশে ''The Spirit of Law'' ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে : {{Blockquote|In every state there are three kinds of power: the legislative authority, the executive authority for things that stem from the law of nations, and the executive authority for those that stem from civil law. By virtue of the first, the prince or magistrate enacts temporary or perpetual laws, and amends or abrogates those that have been already enacted. By the second, he makes peace or war, sends or receives embassies, establishes the public security, and provides against invasions. By the third, he punishes criminals, or determines the disputes that arise between individuals. The latter we shall call the judiciary power, and the other, simply, the executive power of the state.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে প্ৰত্যেকটো ক্ষমতাই কেৱল নিজৰ কাৰ্যসমূহহে সম্পাদন কৰা উচিত; এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি স্পষ্ট: {{Blockquote|When in the same person or in the same body of magistracy the legislative authority is combined with the executive authority, there is no freedom, because one can fear lest the same monarch or the same senate make tyrannical laws in order to carry them out tyrannically. Again there is no freedom if the authority to judge is not separated from the legislative and executive authorities. If it were combined with the legislative authority, power over the life and liberty of the citizens would be arbitrary, for the judge would be the legislator. If it were combined with the executive authority, the judge could have the strength of an oppressor. All would be lost if the same man or the same body of principals, or of nobles, or of the people, exercised these three powers: that of making laws, that of executing public resolutions, and that of judging crimes or disputes between individuals.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, যদি বিধায়িনী শাখাই কাৰ্যপালিকা আৰু ন্যায়িক ক্ষমতাসমূহক নিযুক্তি দিয়ে, তেন্তে ইয়াৰ ক্ষমতাসমূহৰ কোনো পৃথকীকৰণ বা বিভাজন নাথাকিব, যিহেতু নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতাৰ লগতে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ ক্ষমতাও নিহিত হৈ থাকে। {{Blockquote|The executive authority must be in the hands of a monarch, for this part of the government, which almost always requires immediate action, is better administrated by one than by several, whereas that which depends on the legislative authority is often better organized by several than by one person alone.<br /> If there were no monarch, and the executive authority were entrusted to a certain number of persons chosen from the legislative body, that would be the end of freedom, because the two authorities would be combined, the same persons sometimes having, and always in a position to have, a role in both.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে চৰকাৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰূপ চিহ্নিত কৰিছে, যিবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই একোটা সামাজিক "নীতি"ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত: ৰাজতন্ত্ৰ (বংশানুক্ৰমিক ব্যক্তি, যেনে- ৰজা, ৰাণী বা সম্ৰাটৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সন্মানৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; প্ৰজাতন্ত্ৰ (জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত নেতাসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সততাৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰ (পৰাধীন), যি স্বৈৰাচাৰী শাসকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ভয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্বাধীন চৰকাৰসমূহ এনে সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যিয়ে নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য (checks and balances) স্থাপন কৰে। মণ্টেস্কুৱে তেওঁৰ 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থৰ এটা অধ্যায় ইংলেণ্ডৰ সংবিধানে কেনেদৰে স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল তাৰ আলোচনাৰ বাবে (XI, 6) আৰু আন এটা অধ্যায় ইংৰাজ ৰাজনীতিৰ বাস্তৱতাৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছে (XIX, 27)। আনহাতে ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত, চতুৰ্দশ লুইৰ দ্বাৰা মধ্যৱৰ্তী ক্ষমতাসমূহ (অভিজাত শ্ৰেণীকে ধৰি) আৰু পাৰ্লিয়ামেণ্টসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ১৭১৫ চনত পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ ক্ষমতাৰ সুদৃঢ়কৰণক আদৰণি জনাইছিল। মণ্টেস্কুৱে 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থত দাসপ্ৰথাৰ সংস্কাৰৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে এই যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে দাসপ্ৰথা মূলতঃ ভুল কিয়নো সকলো মানুহ সমান হৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু তীব্ৰ গৰম জলবায়ুৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক হয়তো ন্যায্য বুলি ক'ব পৰা যায়, য'ত শ্ৰমিকসকলে স্বেচ্ছাই কাম কৰিবলৈ কম আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।তেওঁৰ এই পোষকতাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ দাসপ্ৰথাৰ সমৰ্থনত যুক্তিসমূহৰ এখন ব্যংগাত্মক কাল্পনিক তালিকা দাঙি ধৰিছিল। এই কাল্পনিক তালিকাত, তেওঁ কোনো অতিৰিক্ত মন্তব্য নকৰাকৈ শ্লেষাত্মকভাৱে দাসপ্ৰথাৰ সপক্ষে যুক্তিসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা যুক্তি আছিল যে দাসসকলৰ বিনামূলীয়া শ্ৰমৰ অবিহনে চেনী অত্যাধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। <ref name=":0">Mander, Jenny. </ref> তেওঁৰ 'General Theory' ৰ ফৰাচী পাঠকসকলক সম্বোধন কৰোঁতে জন মেইনাৰ্ড কেইনছে মণ্টেস্কুক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল, "আডাম স্মিথৰ প্ৰকৃত ফৰাচী সমকক্ষ, আপোনালোকৰ শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিবিদ, যি গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি, স্পষ্ট চিন্তাধাৰা আৰু সুবুদ্ধিৰ (যিবোৰ এজন অৰ্থনীতিবিদৰ থাকিবলগীয়া গুণ) ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ'ক্ৰেটসকলতকৈ বহুগুণে শ্ৰেষ্ঠ।"<ref>See the [https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money preface] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110212009/https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money|date=10 November 2014}} to the French edition of Keynes' ''General Theory''.<br /><br /></ref> == স্মৃতিচাৰণ == ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনৰ ভিতৰত ২০০ মূল্যৰ ফৰাচী ফ্ৰাংক নোটত মণ্টেস্কুৰ ছবি প্ৰকাশ পাইছিল। <ref>{{Cite web|title=200 Francs Montesquieu {{!}} Grand choix de billets de collection de la BDF|url=https://www.bourseducollectionneur.com/product-category/billets/billet-de-la-banque-de-france/200-francs/200-francs-montesquieu/|work=Bourse du collectionneur|accessdate=1 October 2023|language=fr-FR}}</ref> [[চিত্ৰ:France_200_francs_1983-a.jpg|thumb|২০০ ফৰাচী ফ্ৰাংকৰ নোটত মণ্টেস্কিউ]] ১৯৮৯ চনৰ পৰা, ফৰাচী ৰাজনৈতিক ধাৰণাৰ ইতিহাসবিদ সংস্থাৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ ইতিহাসৰ ওপৰত ফৰাচী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে বাৰ্ষিক মণ্টেস্কু বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে। <ref>{{Cite web|title=Prix Montesquieu – Association Française des Historiens des idées politiques|url=https://univ-droit.fr/recherche/actualites-de-la-recherche/appels/23817-prix-montesquieu-association-francaise-des-historiens-des-idees-politiques|work=univ-droit.fr : Portail Universitaire du droit|accessdate=1 October 2023|language=fr-fr}}</ref> ২০০৭ চনৰ ইউৰোপ দিৱসত, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদীয় ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে নেদাৰলেণ্ডৰ দ্য হেগত মণ্টেস্কু ইনষ্টিটিউট মুকলি কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Start Montesquieu Instituut|url=https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhkk9zuy1xnr/start_montesquieu_instituut|work=www.montesquieu-instituut.nl|accessdate=1 October 2023|language=nl}}</ref> ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ এক সংযোজন হিচাপে ২০০৮ চনত লাক্সেমবাৰ্গৰ মণ্টেস্কু টাৱাৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই অট্টালিকাটোত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বহুতো অনুবাদ সেৱা অৱস্থিত। ২০১৯ চনলৈকে, ইয়াৰ ভগ্নী টাৱাৰ 'কোমেনিয়াছ'ৰ সৈতে এইটো দেশখনৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা আছিল। <ref name="CJEU">{{Cite web|title=Montesquieu Tower|url=https://curia.europa.eu/jcms/jcms/p1_3943798/en/|publisher=Europa (web portal)|accessdate=1 October 2023|language=en}}</ref> == প্ৰধান কৰ্মৰাজিৰ তালিকা == ** Memoirs and discourses at the Academy of Bordeaux (1718–1721): including discourses on echoes, on the renal glands, on weight of bodies, on transparency of bodies and on natural history, collected with introductions and critical apparatus in volumes 8 and 9 of ''Œuvres complètes'', Oxford and Naples, 2003–2006. ** ''Spicilège'' (''Gleanings'', 1715 onward) ** ''[[:en:Persian_Letters|Lettres persanes]]'' (''Persian Letters'', 1721) ** ''Le Temple de Gnide'' (''The Temple of Gnidos'', a prose poem; 1725) ** {{ill|Histoire véritable|fr|Histoire Véritable|italic=yes}} (''True History'', an "Oriental" tale; c.&#x20;1723–c.&#x20;1738) ** ''[[:en:Considerations_on_the_Causes_of_the_Greatness_of_the_Romans_and_their_Decline|Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence]]'' (''Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline'', 1734) at [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8613371v/f7.image.r=.langEN Gallica] ** ''Arsace et Isménie'' (''Arsace and Isménie'', a novel; 1742) ** ''De l'esprit des lois'' (''[[:en:The_Spirit_of_Law|(On) The Spirit of Law]]'', 1748) ([[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_1).pdf|volume 1]] and [[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_2).pdf|volume 2]] from [https://gallica.bnf.fr/ Gallica]) ** ''Défense de "L'Esprit des lois"'' (''Defense of "The Spirit of Law"'', 1750) ** ''Essai sur le goût'' (''Essay on Taste'', published posthumously in 1757) ** ''Mes Pensées'' (''My Thoughts'', 1720–1755) [[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] jco8nlfqve019ia3okg8q0n9z0vh7jq 611896 611895 2026-06-12T10:05:24Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 "[[:en:Special:Redirect/revision/1353877140|Montesquieu]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 611896 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[পশ্চিমীয়া দৰ্শন]]|era=[[18th-century philosophy]]|image=Charles Montesquieu.jpg|caption=এজন অজ্ঞাত চিত্ৰকৰে অঁকা ছবি, {{Circa|1753–1794}}|name=মণ্টেস্কু|birth_date={{birth date|1689|1|18|df=y}}|birth_place=[[Château de la Brède]], La Brède, [[Aquitaine]], France|death_date={{death date and age|df=yes|1755|2|10|1689|1|18}}|death_place=[[Paris]], France|school_tradition=[[Age of Enlightenment|Enlightenment]]<br />[[Classical liberalism]]|main_interests=[[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]]|notable_ideas=Separation of state powers: [[Executive (government)|executive]], [[legislative]], [[judicial]]; classification of systems of government based on their principles|signature=Signatur Charles de Secondat, Baron de Montesquieu.PNG}} '''চাৰ্লছ লুই ডি চেকেণ্ডেট, বেৰন ডি লা ব্ৰেড এট ডি মন্টেস্কু''' {{Efn|{{IPAc-en|us|ˈ|m|ɒ|n|t|ə|s|k|j|uː}},<ref>[https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu "Montesquieu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141121202909/https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu |date=21 November 2014}}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPAc-en|uk|ˌ|m|ɒ|n|t|E|ˈ|s|k|j|ɜː}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{IPA|fr|ʃaʁl lwi də səɡɔ̃da baʁɔ̃ də la bʁɛd e də mɔ̃tɛskjø|lang}}.}} (১৮ জানুৱাৰী ১৬৮৯{{Spaced en dash}} ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৭৫৫ চনত), সাধাৰণতে '''মণ্টেস্কু''' বুলি কোৱা হয়, এজন ফৰাচী বিচাৰক, [[বুদ্ধিজীৱী]], ইতিহাসবিদ আৰু ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক আছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহু [[সংবিধান|সংবিধানত]] কাৰ্যকৰী হোৱা ক্ষমতা পৃথকীকৰণ তত্ত্বৰ তেওঁৰ পৰাই আৰম্ভণি হৈছিল। ৰাজনৈতিক শব্দকোষত 'স্বৈৰতন্ত্ৰ' শব্দটোৱে স্থান লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আন যিকোনো লেখকতকৈ তেওঁৰ অৱদান অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত ''দ্য স্পিৰিট অৱ ল'' ( ''De l'esprit des lois'', 1748), গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদৰ বাবে থমাছ নুজেণ্টে (১৭৫০ চনৰ সংস্কৰণ) গ্ৰেট ব্রিটেইন আৰু আমেৰিকা উভয়তে বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাতে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃসকলক ই বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। == ইতিহাসৰ দৰ্শন == মণ্টেস্কুৰ ইতিহাসৰ দৰ্শনে ব্যক্তি আৰু ঘটনাসমূহৰ ভূমিকাক কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline' নামৰ গ্ৰন্থখনত এই দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰতিটো ঐতিহাসিক ঘটনা একোটা প্ৰধান গতিবিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল: {{Blockquote|It is not chance that rules the world. Ask the Romans, who had a continuous sequence of successes when they were guided by a certain plan, and an uninterrupted sequence of reverses when they followed another. There are general causes, moral and physical, which act in every monarchy, elevating it, maintaining it, or hurling it to the ground. All accidents are controlled by these causes. And if the chance of one battle—that is, a particular cause—has brought a state to ruin, some general cause made it necessary for that state to perish from a single battle. In a word, the main trend draws with it all particular accidents.<ref>{{citation|title=Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline|author=Montesquieu|year=1734|publisher=The Free Press|url=http://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|access-date=30 November 2011|archive-date=6 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806091235/https://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|url-status=live}} Ch. XVIII.</ref>}} প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰা সাম্ৰাজ্যলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে তেওঁ এই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে যদি ছিজাৰ আৰু পম্পেই প্ৰজাতন্ত্ৰৰ চৰকাৰখন দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থানত আন লোকৰ উত্থান ঘটিলহেঁতেন। ইয়াৰ কাৰণ ছিজাৰ বা পম্পেৰ উচ্চাকাংক্ষা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহৰ উচ্চাকাংক্ষাহে আছিল। == ৰাজনৈতিক মতামত == মণ্টেস্কুক নৃতত্ত্বৰ অন্যতম জনক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যাৰ ভিতৰত হেৰোডটাছ আৰু টেচিটাছো অন্তৰ্ভুক্ত—তেওঁ মানৱ সমাজৰ ৰাজনৈতিক ৰূপসমূহৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক শ্ৰেণীবিভাজন পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। দৰাচলতে, ফৰাচী ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্ববিদ জৰ্জেছ বেলাণ্ডিয়াৰে মণ্টেস্কুক "এনে এক বৈজ্ঞানিক প্ৰয়াসৰ সূচনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰিছিল যিয়ে কিছু সময়ৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক নৃতত্ত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল"। সামাজিক নৃতত্ত্ববিদ ডি. এফ. প'ককৰ মতে, মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law' আছিল "মানৱ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ জৰীপ কৰা, সেইবোৰক শ্ৰেণীভুক্ত আৰু তুলনা কৰা আৰু সমাজৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পাৰস্পৰিক কাৰ্যপ্ৰণালী অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰথমটো সুসংগত প্ৰচেষ্টা।" ডেভিড ডব্লিউ. কেৰিথাৰ্ছে উল্লেখ কৰিছে যে, "এমিল ডুৰখেইমে আনকি এই পৰ্যন্ত মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সামাজিক পৰিঘটনাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ এই উপলব্ধিৰ বাবেই সমাজ বিজ্ঞানৰ জন্ম হৈছিল।" মণ্টেস্কুৰ ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্বই তেওঁৰ এই প্ৰভাৱশালী দৃষ্টিভংগীৰ জন্ম দিছিল যে চৰকাৰৰ ৰূপসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাসন নীতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হয়: প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বাবে সততা, ৰাজতন্ত্ৰৰ বাবে সন্মান আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰৰ বাবে ভয়। কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক ক্ষমতা পৃথক কৰি ইংৰাজসকলে কেনেদৰে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে মণ্টেস্কুৰ দৃষ্টিভংগী অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, প্ৰচলিত ৰাছিয়ান আইন সংহিতা স্পষ্ট কৰিবলৈ গঠন কৰা বিধায়িনী সভাৰ বাবে যেতিয়া কেথেৰিন দ্য গ্ৰেটে তেওঁৰ 'নাকাজ' (নিৰ্দেশনা) লিখিছিল, তেতিয়া তেওঁ মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law'ৰ পৰা যথেষ্ট সমল গ্ৰহণ কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও ৰাছিয়াৰ নিৰংকুশ আমোলাতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰক সমৰ্থন নকৰা অংশসমূহ তেওঁ বাদ দিছিল বা সলনি কৰিছিল। মণ্টেস্কুৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰচনাই ফৰাচী সমাজক তিনিটা শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছিল (বা ত্ৰিয়াছ পলিটিকা, যিটো শব্দ তেওঁ উদ্ভাৱন কৰিছিল): ৰাজতন্ত্ৰ, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু সাধাৰণ জনতা। মণ্টেস্কুৱে দুই ধৰণৰ চৰকাৰী ক্ষমতাৰ অস্তিত্ব উপলব্ধি কৰিছিল: সাৰ্বভৌম আৰু প্ৰশাসনিক। প্ৰশাসনিক ক্ষমতাসমূহ আছিল কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক। এইবোৰ ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক থকাৰ লগতে পৰস্পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা উচিত, যাতে যিকোনো এটা ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ এককভাৱে বা সন্মিলিতভাৱে আন দুটাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে। এইটো আছিল এক আমূল পৰিৱৰ্তনকামী ধাৰণা কিয়নো ই ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰৰ তিনিটা এষ্টেটৰ গাঁথনিক অনুসৰণ কৰা নাছিল: যাজক শ্ৰেণী, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু এষ্টেটছ-জেনেৰেলৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সাধাৰণ জনতা, যাৰ ফলত সামন্তবাদী গাঁথনিৰ অন্তিম অৱশেষখিনিও বিলুপ্ত হৈছিল। ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ তত্ত্বটো বহুলাংশে ''The Spirit of Law'' ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে : {{Blockquote|In every state there are three kinds of power: the legislative authority, the executive authority for things that stem from the law of nations, and the executive authority for those that stem from civil law. By virtue of the first, the prince or magistrate enacts temporary or perpetual laws, and amends or abrogates those that have been already enacted. By the second, he makes peace or war, sends or receives embassies, establishes the public security, and provides against invasions. By the third, he punishes criminals, or determines the disputes that arise between individuals. The latter we shall call the judiciary power, and the other, simply, the executive power of the state.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে প্ৰত্যেকটো ক্ষমতাই কেৱল নিজৰ কাৰ্যসমূহহে সম্পাদন কৰা উচিত; এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি স্পষ্ট: {{Blockquote|When in the same person or in the same body of magistracy the legislative authority is combined with the executive authority, there is no freedom, because one can fear lest the same monarch or the same senate make tyrannical laws in order to carry them out tyrannically. Again there is no freedom if the authority to judge is not separated from the legislative and executive authorities. If it were combined with the legislative authority, power over the life and liberty of the citizens would be arbitrary, for the judge would be the legislator. If it were combined with the executive authority, the judge could have the strength of an oppressor. All would be lost if the same man or the same body of principals, or of nobles, or of the people, exercised these three powers: that of making laws, that of executing public resolutions, and that of judging crimes or disputes between individuals.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, যদি বিধায়িনী শাখাই কাৰ্যপালিকা আৰু ন্যায়িক ক্ষমতাসমূহক নিযুক্তি দিয়ে, তেন্তে ইয়াৰ ক্ষমতাসমূহৰ কোনো পৃথকীকৰণ বা বিভাজন নাথাকিব, যিহেতু নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতাৰ লগতে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ ক্ষমতাও নিহিত হৈ থাকে। {{Blockquote|The executive authority must be in the hands of a monarch, for this part of the government, which almost always requires immediate action, is better administrated by one than by several, whereas that which depends on the legislative authority is often better organized by several than by one person alone.<br /> If there were no monarch, and the executive authority were entrusted to a certain number of persons chosen from the legislative body, that would be the end of freedom, because the two authorities would be combined, the same persons sometimes having, and always in a position to have, a role in both.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে চৰকাৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰূপ চিহ্নিত কৰিছে, যিবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই একোটা সামাজিক "নীতি"ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত: ৰাজতন্ত্ৰ (বংশানুক্ৰমিক ব্যক্তি, যেনে- ৰজা, ৰাণী বা সম্ৰাটৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সন্মানৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; প্ৰজাতন্ত্ৰ (জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত নেতাসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সততাৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰ (পৰাধীন), যি স্বৈৰাচাৰী শাসকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ভয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্বাধীন চৰকাৰসমূহ এনে সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যিয়ে নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য (checks and balances) স্থাপন কৰে। মণ্টেস্কুৱে তেওঁৰ 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থৰ এটা অধ্যায় ইংলেণ্ডৰ সংবিধানে কেনেদৰে স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল তাৰ আলোচনাৰ বাবে (XI, 6) আৰু আন এটা অধ্যায় ইংৰাজ ৰাজনীতিৰ বাস্তৱতাৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছে (XIX, 27)। আনহাতে ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত, চতুৰ্দশ লুইৰ দ্বাৰা মধ্যৱৰ্তী ক্ষমতাসমূহ (অভিজাত শ্ৰেণীকে ধৰি) আৰু পাৰ্লিয়ামেণ্টসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ১৭১৫ চনত পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ ক্ষমতাৰ সুদৃঢ়কৰণক আদৰণি জনাইছিল। মণ্টেস্কুৱে 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থত দাসপ্ৰথাৰ সংস্কাৰৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে এই যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে দাসপ্ৰথা মূলতঃ ভুল কিয়নো সকলো মানুহ সমান হৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু তীব্ৰ গৰম জলবায়ুৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক হয়তো ন্যায্য বুলি ক'ব পৰা যায়, য'ত শ্ৰমিকসকলে স্বেচ্ছাই কাম কৰিবলৈ কম আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।তেওঁৰ এই পোষকতাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ দাসপ্ৰথাৰ সমৰ্থনত যুক্তিসমূহৰ এখন ব্যংগাত্মক কাল্পনিক তালিকা দাঙি ধৰিছিল। এই কাল্পনিক তালিকাত, তেওঁ কোনো অতিৰিক্ত মন্তব্য নকৰাকৈ শ্লেষাত্মকভাৱে দাসপ্ৰথাৰ সপক্ষে যুক্তিসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা যুক্তি আছিল যে দাসসকলৰ বিনামূলীয়া শ্ৰমৰ অবিহনে চেনী অত্যাধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। <ref name=":0">Mander, Jenny. </ref> তেওঁৰ 'General Theory' ৰ ফৰাচী পাঠকসকলক সম্বোধন কৰোঁতে জন মেইনাৰ্ড কেইনছে মণ্টেস্কুক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল, "আডাম স্মিথৰ প্ৰকৃত ফৰাচী সমকক্ষ, আপোনালোকৰ শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিবিদ, যি গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি, স্পষ্ট চিন্তাধাৰা আৰু সুবুদ্ধিৰ (যিবোৰ এজন অৰ্থনীতিবিদৰ থাকিবলগীয়া গুণ) ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ'ক্ৰেটসকলতকৈ বহুগুণে শ্ৰেষ্ঠ।"<ref>See the [https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money preface] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110212009/https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money|date=10 November 2014}} to the French edition of Keynes' ''General Theory''.<br /><br /></ref> == স্মৃতিচাৰণ == ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনৰ ভিতৰত ২০০ মূল্যৰ ফৰাচী ফ্ৰাংক নোটত মণ্টেস্কুৰ ছবি প্ৰকাশ পাইছিল। <ref>{{Cite web|title=200 Francs Montesquieu {{!}} Grand choix de billets de collection de la BDF|url=https://www.bourseducollectionneur.com/product-category/billets/billet-de-la-banque-de-france/200-francs/200-francs-montesquieu/|work=Bourse du collectionneur|accessdate=1 October 2023|language=fr-FR}}</ref> [[চিত্ৰ:France_200_francs_1983-a.jpg|thumb|২০০ ফৰাচী ফ্ৰাংকৰ নোটত মণ্টেস্কিউ]] ১৯৮৯ চনৰ পৰা, ফৰাচী ৰাজনৈতিক ধাৰণাৰ ইতিহাসবিদ সংস্থাৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ ইতিহাসৰ ওপৰত ফৰাচী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে বাৰ্ষিক মণ্টেস্কু বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে। <ref>{{Cite web|title=Prix Montesquieu – Association Française des Historiens des idées politiques|url=https://univ-droit.fr/recherche/actualites-de-la-recherche/appels/23817-prix-montesquieu-association-francaise-des-historiens-des-idees-politiques|work=univ-droit.fr : Portail Universitaire du droit|accessdate=1 October 2023|language=fr-fr}}</ref> ২০০৭ চনৰ ইউৰোপ দিৱসত, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদীয় ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে নেদাৰলেণ্ডৰ দ্য হেগত মণ্টেস্কু ইনষ্টিটিউট মুকলি কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Start Montesquieu Instituut|url=https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhkk9zuy1xnr/start_montesquieu_instituut|work=www.montesquieu-instituut.nl|accessdate=1 October 2023|language=nl}}</ref> ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ এক সংযোজন হিচাপে ২০০৮ চনত লাক্সেমবাৰ্গৰ মণ্টেস্কু টাৱাৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই অট্টালিকাটোত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বহুতো অনুবাদ সেৱা অৱস্থিত। ২০১৯ চনলৈকে, ইয়াৰ ভগ্নী টাৱাৰ 'কোমেনিয়াছ'ৰ সৈতে এইটো দেশখনৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা আছিল। <ref name="CJEU">{{Cite web|title=Montesquieu Tower|url=https://curia.europa.eu/jcms/jcms/p1_3943798/en/|publisher=Europa (web portal)|accessdate=1 October 2023|language=en}}</ref> == প্ৰধান কৰ্মৰাজিৰ তালিকা == ** Memoirs and discourses at the Academy of Bordeaux (1718–1721): including discourses on echoes, on the renal glands, on weight of bodies, on transparency of bodies and on natural history, collected with introductions and critical apparatus in volumes 8 and 9 of ''Œuvres complètes'', Oxford and Naples, 2003–2006. ** ''Spicilège'' (''Gleanings'', 1715 onward) ** ''[[:en:Persian_Letters|Lettres persanes]]'' (''Persian Letters'', 1721) ** ''Le Temple de Gnide'' (''The Temple of Gnidos'', a prose poem; 1725) ** {{ill|Histoire véritable|fr|Histoire Véritable|italic=yes}} (''True History'', an "Oriental" tale; c.&#x20;1723–c.&#x20;1738) ** ''[[:en:Considerations_on_the_Causes_of_the_Greatness_of_the_Romans_and_their_Decline|Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence]]'' (''Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline'', 1734) at [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8613371v/f7.image.r=.langEN Gallica] ** ''Arsace et Isménie'' (''Arsace and Isménie'', a novel; 1742) ** ''De l'esprit des lois'' (''[[:en:The_Spirit_of_Law|(On) The Spirit of Law]]'', 1748) ([[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_1).pdf|volume 1]] and [[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_2).pdf|volume 2]] from [https://gallica.bnf.fr/ Gallica]) ** ''Défense de "L'Esprit des lois"'' (''Defense of "The Spirit of Law"'', 1750) ** ''Essai sur le goût'' (''Essay on Taste'', published posthumously in 1757) ** ''Mes Pensées'' (''My Thoughts'', 1720–1755) [[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] cvkmrkp9d70h8rz1hyy5krthkweo9nq 611897 611896 2026-06-12T10:07:35Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611897 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[পশ্চিমীয়া দৰ্শন]]|era=[[18th-century philosophy]]|image=Charles Montesquieu.jpg|caption=এজন অজ্ঞাত চিত্ৰকৰে অঁকা ছবি, {{Circa|1753–1794}}|name=মণ্টেস্কু|birth_date={{birth date|1689|1|18|df=y}}|birth_place=[[Château de la Brède]], La Brède, [[Aquitaine]], France|death_date={{death date and age|df=yes|1755|2|10|1689|1|18}}|death_place=[[Paris]], France|school_tradition=[[Age of Enlightenment|Enlightenment]]<br />[[Classical liberalism]]|main_interests=[[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]]|notable_ideas=Separation of state powers: [[Executive (government)|executive]], [[legislative]], [[judicial]]; classification of systems of government based on their principles|signature=Signatur Charles de Secondat, Baron de Montesquieu.PNG}} '''চাৰ্লছ লুই ডি চেকেণ্ডেট, বেৰন ডি লা ব্ৰেড এট ডি মন্টেস্কু''' {{Efn|{{IPAc-en|us|ˈ|m|ɒ|n|t|ə|s|k|j|uː}},<ref>[https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu "Montesquieu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141121202909/https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu |date=21 November 2014}}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPAc-en|uk|ˌ|m|ɒ|n|t|E|ˈ|s|k|j|ɜː}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{IPA|fr|ʃaʁl lwi də səɡɔ̃da baʁɔ̃ də la bʁɛd e də mɔ̃tɛskjø|lang}}.}} (১৮ জানুৱাৰী ১৬৮৯{{Spaced en dash}} ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৭৫৫ চনত), সাধাৰণতে '''মণ্টেস্কু''' বুলি কোৱা হয়, এজন ফৰাচী বিচাৰক, [[বুদ্ধিজীৱী]], ইতিহাসবিদ আৰু ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক আছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহু [[সংবিধান|সংবিধানত]] কাৰ্যকৰী হোৱা ক্ষমতা পৃথকীকৰণ তত্ত্বৰ তেওঁৰ পৰাই আৰম্ভণি হৈছিল। ৰাজনৈতিক শব্দকোষত 'স্বৈৰতন্ত্ৰ' শব্দটোৱে স্থান লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আন যিকোনো লেখকতকৈ তেওঁৰ অৱদান অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত ''দ্য স্পিৰিট অৱ ল'' ( ''De l'esprit des lois'', 1748), গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদৰ বাবে থমাছ নুজেণ্টে (১৭৫০ চনৰ সংস্কৰণ) গ্ৰেট ব্রিটেইন আৰু আমেৰিকা উভয়তে বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাতে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃসকলক ই বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। == ইতিহাসৰ দৰ্শন == মণ্টেস্কুৰ ইতিহাসৰ দৰ্শনে ব্যক্তি আৰু ঘটনাসমূহৰ ভূমিকাক কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline' নামৰ গ্ৰন্থখনত এই দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰতিটো ঐতিহাসিক ঘটনা একোটা প্ৰধান গতিবিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল: {{Blockquote|It is not chance that rules the world. Ask the Romans, who had a continuous sequence of successes when they were guided by a certain plan, and an uninterrupted sequence of reverses when they followed another. There are general causes, moral and physical, which act in every monarchy, elevating it, maintaining it, or hurling it to the ground. All accidents are controlled by these causes. And if the chance of one battle—that is, a particular cause—has brought a state to ruin, some general cause made it necessary for that state to perish from a single battle. In a word, the main trend draws with it all particular accidents.<ref>{{citation|title=Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline|author=Montesquieu|year=1734|publisher=The Free Press|url=http://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|access-date=30 November 2011|archive-date=6 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806091235/https://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|url-status=live}} Ch. XVIII.</ref>}} প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰা সাম্ৰাজ্যলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে তেওঁ এই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে যদি ছিজাৰ আৰু পম্পেই প্ৰজাতন্ত্ৰৰ চৰকাৰখন দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থানত আন লোকৰ উত্থান ঘটিলহেঁতেন। ইয়াৰ কাৰণ ছিজাৰ বা পম্পেৰ উচ্চাকাংক্ষা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহৰ উচ্চাকাংক্ষাহে আছিল। == ৰাজনৈতিক মতামত == মণ্টেস্কুক নৃতত্ত্বৰ অন্যতম জনক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যাৰ ভিতৰত হেৰোডটাছ আৰু টেচিটাছো অন্তৰ্ভুক্ত—তেওঁ মানৱ সমাজৰ ৰাজনৈতিক ৰূপসমূহৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক শ্ৰেণীবিভাজন পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। দৰাচলতে, ফৰাচী ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্ববিদ জৰ্জেছ বেলাণ্ডিয়াৰে মণ্টেস্কুক "এনে এক বৈজ্ঞানিক প্ৰয়াসৰ সূচনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰিছিল যিয়ে কিছু সময়ৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক নৃতত্ত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল"। সামাজিক নৃতত্ত্ববিদ ডি. এফ. প'ককৰ মতে, মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law' আছিল "মানৱ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ জৰীপ কৰা, সেইবোৰক শ্ৰেণীভুক্ত আৰু তুলনা কৰা আৰু সমাজৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পাৰস্পৰিক কাৰ্যপ্ৰণালী অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰথমটো সুসংগত প্ৰচেষ্টা।" ডেভিড ডব্লিউ. কেৰিথাৰ্ছে উল্লেখ কৰিছে যে, "এমিল ডুৰখেইমে আনকি এই পৰ্যন্ত মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সামাজিক পৰিঘটনাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ এই উপলব্ধিৰ বাবেই সমাজ বিজ্ঞানৰ জন্ম হৈছিল।" মণ্টেস্কুৰ ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্বই তেওঁৰ এই প্ৰভাৱশালী দৃষ্টিভংগীৰ জন্ম দিছিল যে চৰকাৰৰ ৰূপসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাসন নীতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হয়: প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বাবে সততা, ৰাজতন্ত্ৰৰ বাবে সন্মান আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰৰ বাবে ভয়। কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক ক্ষমতা পৃথক কৰি ইংৰাজসকলে কেনেদৰে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে মণ্টেস্কুৰ দৃষ্টিভংগী অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, প্ৰচলিত ৰাছিয়ান আইন সংহিতা স্পষ্ট কৰিবলৈ গঠন কৰা বিধায়িনী সভাৰ বাবে যেতিয়া কেথেৰিন দ্য গ্ৰেটে তেওঁৰ 'নাকাজ' (নিৰ্দেশনা) লিখিছিল, তেতিয়া তেওঁ মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law'ৰ পৰা যথেষ্ট সমল গ্ৰহণ কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও ৰাছিয়াৰ নিৰংকুশ আমোলাতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰক সমৰ্থন নকৰা অংশসমূহ তেওঁ বাদ দিছিল বা সলনি কৰিছিল। মণ্টেস্কুৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰচনাই ফৰাচী সমাজক তিনিটা শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছিল (বা ত্ৰিয়াছ পলিটিকা, যিটো শব্দ তেওঁ উদ্ভাৱন কৰিছিল): ৰাজতন্ত্ৰ, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু সাধাৰণ জনতা। মণ্টেস্কুৱে দুই ধৰণৰ চৰকাৰী ক্ষমতাৰ অস্তিত্ব উপলব্ধি কৰিছিল: সাৰ্বভৌম আৰু প্ৰশাসনিক। প্ৰশাসনিক ক্ষমতাসমূহ আছিল কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক। এইবোৰ ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক থকাৰ লগতে পৰস্পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা উচিত, যাতে যিকোনো এটা ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ এককভাৱে বা সন্মিলিতভাৱে আন দুটাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে। এইটো আছিল এক আমূল পৰিৱৰ্তনকামী ধাৰণা কিয়নো ই ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰৰ তিনিটা এষ্টেটৰ গাঁথনিক অনুসৰণ কৰা নাছিল: যাজক শ্ৰেণী, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু এষ্টেটছ-জেনেৰেলৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সাধাৰণ জনতা, যাৰ ফলত সামন্তবাদী গাঁথনিৰ অন্তিম অৱশেষখিনিও বিলুপ্ত হৈছিল। ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ তত্ত্বটো বহুলাংশে ''The Spirit of Law'' ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে : {{Blockquote|In every state there are three kinds of power: the legislative authority, the executive authority for things that stem from the law of nations, and the executive authority for those that stem from civil law. By virtue of the first, the prince or magistrate enacts temporary or perpetual laws, and amends or abrogates those that have been already enacted. By the second, he makes peace or war, sends or receives embassies, establishes the public security, and provides against invasions. By the third, he punishes criminals, or determines the disputes that arise between individuals. The latter we shall call the judiciary power, and the other, simply, the executive power of the state.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে প্ৰত্যেকটো ক্ষমতাই কেৱল নিজৰ কাৰ্যসমূহহে সম্পাদন কৰা উচিত; এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি স্পষ্ট: {{Blockquote|When in the same person or in the same body of magistracy the legislative authority is combined with the executive authority, there is no freedom, because one can fear lest the same monarch or the same senate make tyrannical laws in order to carry them out tyrannically. Again there is no freedom if the authority to judge is not separated from the legislative and executive authorities. If it were combined with the legislative authority, power over the life and liberty of the citizens would be arbitrary, for the judge would be the legislator. If it were combined with the executive authority, the judge could have the strength of an oppressor. All would be lost if the same man or the same body of principals, or of nobles, or of the people, exercised these three powers: that of making laws, that of executing public resolutions, and that of judging crimes or disputes between individuals.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, যদি বিধায়িনী শাখাই কাৰ্যপালিকা আৰু ন্যায়িক ক্ষমতাসমূহক নিযুক্তি দিয়ে, তেন্তে ইয়াৰ ক্ষমতাসমূহৰ কোনো পৃথকীকৰণ বা বিভাজন নাথাকিব, যিহেতু নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতাৰ লগতে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ ক্ষমতাও নিহিত হৈ থাকে। {{Blockquote|The executive authority must be in the hands of a monarch, for this part of the government, which almost always requires immediate action, is better administrated by one than by several, whereas that which depends on the legislative authority is often better organized by several than by one person alone.<br /> If there were no monarch, and the executive authority were entrusted to a certain number of persons chosen from the legislative body, that would be the end of freedom, because the two authorities would be combined, the same persons sometimes having, and always in a position to have, a role in both.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে চৰকাৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰূপ চিহ্নিত কৰিছে, যিবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই একোটা সামাজিক "নীতি"ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত: ৰাজতন্ত্ৰ (বংশানুক্ৰমিক ব্যক্তি, যেনে- ৰজা, ৰাণী বা সম্ৰাটৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সন্মানৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; প্ৰজাতন্ত্ৰ (জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত নেতাসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সততাৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰ (পৰাধীন), যি স্বৈৰাচাৰী শাসকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ভয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্বাধীন চৰকাৰসমূহ এনে সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যিয়ে নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য (checks and balances) স্থাপন কৰে। মণ্টেস্কুৱে তেওঁৰ 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থৰ এটা অধ্যায় ইংলেণ্ডৰ সংবিধানে কেনেদৰে স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল তাৰ আলোচনাৰ বাবে (XI, 6) আৰু আন এটা অধ্যায় ইংৰাজ ৰাজনীতিৰ বাস্তৱতাৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছে (XIX, 27)। আনহাতে ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত, চতুৰ্দশ লুইৰ দ্বাৰা মধ্যৱৰ্তী ক্ষমতাসমূহ (অভিজাত শ্ৰেণীকে ধৰি) আৰু পাৰ্লিয়ামেণ্টসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ১৭১৫ চনত পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ ক্ষমতাৰ সুদৃঢ়কৰণক আদৰণি জনাইছিল। মণ্টেস্কুৱে 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থত দাসপ্ৰথাৰ সংস্কাৰৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে এই যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে দাসপ্ৰথা মূলতঃ ভুল কিয়নো সকলো মানুহ সমান হৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু তীব্ৰ গৰম জলবায়ুৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক হয়তো ন্যায্য বুলি ক'ব পৰা যায়, য'ত শ্ৰমিকসকলে স্বেচ্ছাই কাম কৰিবলৈ কম আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।তেওঁৰ এই পোষকতাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ দাসপ্ৰথাৰ সমৰ্থনত যুক্তিসমূহৰ এখন ব্যংগাত্মক কাল্পনিক তালিকা দাঙি ধৰিছিল। এই কাল্পনিক তালিকাত, তেওঁ কোনো অতিৰিক্ত মন্তব্য নকৰাকৈ শ্লেষাত্মকভাৱে দাসপ্ৰথাৰ সপক্ষে যুক্তিসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা যুক্তি আছিল যে দাসসকলৰ বিনামূলীয়া শ্ৰমৰ অবিহনে চেনী অত্যাধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। <ref name=":0">Mander, Jenny. </ref> তেওঁৰ 'General Theory' ৰ ফৰাচী পাঠকসকলক সম্বোধন কৰোঁতে জন মেইনাৰ্ড কেইনছে মণ্টেস্কুক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল, "আডাম স্মিথৰ প্ৰকৃত ফৰাচী সমকক্ষ, আপোনালোকৰ শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিবিদ, যি গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি, স্পষ্ট চিন্তাধাৰা আৰু সুবুদ্ধিৰ (যিবোৰ এজন অৰ্থনীতিবিদৰ থাকিবলগীয়া গুণ) ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ'ক্ৰেটসকলতকৈ বহুগুণে শ্ৰেষ্ঠ।"<ref>See the [https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money preface] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110212009/https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money|date=10 November 2014}} to the French edition of Keynes' ''General Theory''.<br /><br /></ref> == স্মৃতিচাৰণ == ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনৰ ভিতৰত ২০০ মূল্যৰ ফৰাচী ফ্ৰাংক নোটত মণ্টেস্কুৰ ছবি প্ৰকাশ পাইছিল। <ref>{{Cite web|title=200 Francs Montesquieu {{!}} Grand choix de billets de collection de la BDF|url=https://www.bourseducollectionneur.com/product-category/billets/billet-de-la-banque-de-france/200-francs/200-francs-montesquieu/|work=Bourse du collectionneur|accessdate=1 October 2023|language=fr-FR}}</ref> [[চিত্ৰ:France_200_francs_1983-a.jpg|thumb|২০০ ফৰাচী ফ্ৰাংকৰ নোটত মণ্টেস্কিউ]] ১৯৮৯ চনৰ পৰা, ফৰাচী ৰাজনৈতিক ধাৰণাৰ ইতিহাসবিদ সংস্থাৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ ইতিহাসৰ ওপৰত ফৰাচী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে বাৰ্ষিক মণ্টেস্কু বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে। <ref>{{Cite web|title=Prix Montesquieu – Association Française des Historiens des idées politiques|url=https://univ-droit.fr/recherche/actualites-de-la-recherche/appels/23817-prix-montesquieu-association-francaise-des-historiens-des-idees-politiques|work=univ-droit.fr : Portail Universitaire du droit|accessdate=1 October 2023|language=fr-fr}}</ref> ২০০৭ চনৰ ইউৰোপ দিৱসত, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদীয় ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে নেদাৰলেণ্ডৰ দ্য হেগত মণ্টেস্কু ইনষ্টিটিউট মুকলি কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Start Montesquieu Instituut|url=https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhkk9zuy1xnr/start_montesquieu_instituut|work=www.montesquieu-instituut.nl|accessdate=1 October 2023|language=nl}}</ref> ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ এক সংযোজন হিচাপে ২০০৮ চনত লাক্সেমবাৰ্গৰ মণ্টেস্কু টাৱাৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই অট্টালিকাটোত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বহুতো অনুবাদ সেৱা অৱস্থিত। ২০১৯ চনলৈকে, ইয়াৰ ভগ্নী টাৱাৰ 'কোমেনিয়াছ'ৰ সৈতে এইটো দেশখনৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা আছিল। <ref name="CJEU">{{Cite web|title=Montesquieu Tower|url=https://curia.europa.eu/jcms/jcms/p1_3943798/en/|publisher=Europa (web portal)|accessdate=1 October 2023|language=en}}</ref> == প্ৰধান কৰ্মৰাজিৰ তালিকা == ** Memoirs and discourses at the Academy of Bordeaux (1718–1721): including discourses on echoes, on the renal glands, on weight of bodies, on transparency of bodies and on natural history, collected with introductions and critical apparatus in volumes 8 and 9 of ''Œuvres complètes'', Oxford and Naples, 2003–2006. ** ''Spicilège'' (''Gleanings'', 1715 onward) ** ''[[:en:Persian_Letters|Lettres persanes]]'' (''Persian Letters'', 1721) ** ''Le Temple de Gnide'' (''The Temple of Gnidos'', a prose poem; 1725) ** {{ill|Histoire véritable|fr|Histoire Véritable|italic=yes}} (''True History'', an "Oriental" tale; c.&#x20;1723–c.&#x20;1738) ** ''[[:en:Considerations_on_the_Causes_of_the_Greatness_of_the_Romans_and_their_Decline|Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence]]'' (''Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline'', 1734) at [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8613371v/f7.image.r=.langEN Gallica] ** ''Arsace et Isménie'' (''Arsace and Isménie'', a novel; 1742) ** ''De l'esprit des lois'' (''[[:en:The_Spirit_of_Law|(On) The Spirit of Law]]'', 1748) ([[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_1).pdf|volume 1]] and [[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_2).pdf|volume 2]] from [https://gallica.bnf.fr/ Gallica]) ** ''Défense de "L'Esprit des lois"'' (''Defense of "The Spirit of Law"'', 1750) ** ''Essai sur le goût'' (''Essay on Taste'', published posthumously in 1757) ** ''Mes Pensées'' (''My Thoughts'', 1720–1755) == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] 0y9qif9uxs4dz0mirzgdzlk2a6apm4i 611898 611897 2026-06-12T10:24:24Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 611898 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[পশ্চিমীয়া দৰ্শন]]|era=[[18th-century philosophy]]|image=Charles Montesquieu.jpg|caption=এজন অজ্ঞাত চিত্ৰকৰে অঁকা ছবি, {{Circa|1753–1794}}|name=মণ্টেস্কু|birth_date={{birth date|1689|1|18|df=y}}|birth_place=[[Château de la Brède]], La Brède, [[Aquitaine]], France|death_date={{death date and age|df=yes|1755|2|10|1689|1|18}}|death_place=[[Paris]], France|school_tradition=[[Age of Enlightenment|Enlightenment]]<br />[[Classical liberalism]]|main_interests=[[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]]|notable_ideas=Separation of state powers: [[Executive (government)|executive]], [[legislative]], [[judicial]]; classification of systems of government based on their principles|signature=Signatur Charles de Secondat, Baron de Montesquieu.PNG}} '''চাৰ্লছ লুই ডি চেকেণ্ডেট, বেৰন ডি লা ব্ৰেড এট ডি মন্টেস্কু''' {{Efn|{{IPAc-en|us|ˈ|m|ɒ|n|t|ə|s|k|j|uː}},<ref>[https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu "Montesquieu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141121202909/https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu |date=21 November 2014}}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPAc-en|uk|ˌ|m|ɒ|n|t|E|ˈ|s|k|j|ɜː}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{IPA|fr|ʃaʁl lwi də səɡɔ̃da baʁɔ̃ də la bʁɛd e də mɔ̃tɛskjø|lang}}.}} (১৮ জানুৱাৰী ১৬৮৯{{Spaced en dash}} ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৭৫৫ চনত), সাধাৰণতে '''মণ্টেস্কু''' বুলি কোৱা হয়, এজন ফৰাচী বিচাৰক, [[বুদ্ধিজীৱী]], ইতিহাসবিদ আৰু ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক আছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহু [[সংবিধান|সংবিধানত]] কাৰ্যকৰী হোৱা ক্ষমতা পৃথকীকৰণ তত্ত্বৰ তেওঁৰ পৰাই আৰম্ভণি হৈছিল। ৰাজনৈতিক শব্দকোষত 'স্বৈৰতন্ত্ৰ' শব্দটোৱে স্থান লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আন যিকোনো লেখকতকৈ তেওঁৰ অৱদান অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত ''দ্য স্পিৰিট অৱ ল'' ( ''De l'esprit des lois'', 1748), গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদৰ বাবে থমাছ নুজেণ্টে (১৭৫০ চনৰ সংস্কৰণ) গ্ৰেট ব্রিটেইন আৰু আমেৰিকা উভয়তে বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাতে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃসকলক ই বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। == ইতিহাসৰ দৰ্শন == মণ্টেস্কুৰ ইতিহাসৰ দৰ্শনে ব্যক্তি আৰু ঘটনাসমূহৰ ভূমিকাক কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline' নামৰ গ্ৰন্থখনত এই দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰতিটো ঐতিহাসিক ঘটনা একোটা প্ৰধান গতিবিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল: {{Blockquote|It is not chance that rules the world. Ask the Romans, who had a continuous sequence of successes when they were guided by a certain plan, and an uninterrupted sequence of reverses when they followed another. There are general causes, moral and physical, which act in every monarchy, elevating it, maintaining it, or hurling it to the ground. All accidents are controlled by these causes. And if the chance of one battle—that is, a particular cause—has brought a state to ruin, some general cause made it necessary for that state to perish from a single battle. In a word, the main trend draws with it all particular accidents.<ref>{{citation|title=Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline|author=Montesquieu|year=1734|publisher=The Free Press|url=http://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|access-date=30 November 2011|archive-date=6 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806091235/https://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|url-status=live}} Ch. XVIII.</ref>}} প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰা সাম্ৰাজ্যলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে তেওঁ এই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে যদি ছিজাৰ আৰু পম্পেই প্ৰজাতন্ত্ৰৰ চৰকাৰখন দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থানত আন লোকৰ উত্থান ঘটিলহেঁতেন। ইয়াৰ কাৰণ ছিজাৰ বা পম্পেৰ উচ্চাকাংক্ষা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহৰ উচ্চাকাংক্ষাহে আছিল। == ৰাজনৈতিক মতামত == মণ্টেস্কুক নৃতত্ত্বৰ অন্যতম জনক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যাৰ ভিতৰত হেৰোডটাছ আৰু টেচিটাছো অন্তৰ্ভুক্ত—তেওঁ মানৱ সমাজৰ ৰাজনৈতিক ৰূপসমূহৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক শ্ৰেণীবিভাজন পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। দৰাচলতে, ফৰাচী ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্ববিদ জৰ্জেছ বেলাণ্ডিয়াৰে মণ্টেস্কুক "এনে এক বৈজ্ঞানিক প্ৰয়াসৰ সূচনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰিছিল যিয়ে কিছু সময়ৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক নৃতত্ত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল"। সামাজিক নৃতত্ত্ববিদ ডি. এফ. প'ককৰ মতে, মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law' আছিল "মানৱ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ জৰীপ কৰা, সেইবোৰক শ্ৰেণীভুক্ত আৰু তুলনা কৰা আৰু সমাজৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পাৰস্পৰিক কাৰ্যপ্ৰণালী অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰথমটো সুসংগত প্ৰচেষ্টা।" ডেভিড ডব্লিউ. কেৰিথাৰ্ছে উল্লেখ কৰিছে যে, "এমিল ডুৰখেইমে আনকি এই পৰ্যন্ত মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সামাজিক পৰিঘটনাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ এই উপলব্ধিৰ বাবেই সমাজ বিজ্ঞানৰ জন্ম হৈছিল।" মণ্টেস্কুৰ ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্বই তেওঁৰ এই প্ৰভাৱশালী দৃষ্টিভংগীৰ জন্ম দিছিল যে চৰকাৰৰ ৰূপসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাসন নীতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হয়: প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বাবে সততা, ৰাজতন্ত্ৰৰ বাবে সন্মান আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰৰ বাবে ভয়। কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক ক্ষমতা পৃথক কৰি ইংৰাজসকলে কেনেদৰে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে মণ্টেস্কুৰ দৃষ্টিভংগী অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, প্ৰচলিত ৰাছিয়ান আইন সংহিতা স্পষ্ট কৰিবলৈ গঠন কৰা বিধায়িনী সভাৰ বাবে যেতিয়া কেথেৰিন দ্য গ্ৰেটে তেওঁৰ 'নাকাজ' (নিৰ্দেশনা) লিখিছিল, তেতিয়া তেওঁ মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law'ৰ পৰা যথেষ্ট সমল গ্ৰহণ কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও ৰাছিয়াৰ নিৰংকুশ আমোলাতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰক সমৰ্থন নকৰা অংশসমূহ তেওঁ বাদ দিছিল বা সলনি কৰিছিল। মণ্টেস্কুৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰচনাই ফৰাচী সমাজক তিনিটা শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছিল (বা ত্ৰিয়াছ পলিটিকা, যিটো শব্দ তেওঁ উদ্ভাৱন কৰিছিল): ৰাজতন্ত্ৰ, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু সাধাৰণ জনতা। মণ্টেস্কুৱে দুই ধৰণৰ চৰকাৰী ক্ষমতাৰ অস্তিত্ব উপলব্ধি কৰিছিল: সাৰ্বভৌম আৰু প্ৰশাসনিক। প্ৰশাসনিক ক্ষমতাসমূহ আছিল কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক। এইবোৰ ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক থকাৰ লগতে পৰস্পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা উচিত, যাতে যিকোনো এটা ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ এককভাৱে বা সন্মিলিতভাৱে আন দুটাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে। এইটো আছিল এক আমূল পৰিৱৰ্তনকামী ধাৰণা কিয়নো ই ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰৰ তিনিটা এষ্টেটৰ গাঁথনিক অনুসৰণ কৰা নাছিল: যাজক শ্ৰেণী, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু এষ্টেটছ-জেনেৰেলৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সাধাৰণ জনতা, যাৰ ফলত সামন্তবাদী গাঁথনিৰ অন্তিম অৱশেষখিনিও বিলুপ্ত হৈছিল। ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ তত্ত্বটো বহুলাংশে ''The Spirit of Law'' ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে : {{Blockquote|In every state there are three kinds of power: the legislative authority, the executive authority for things that stem from the law of nations, and the executive authority for those that stem from civil law. By virtue of the first, the prince or magistrate enacts temporary or perpetual laws, and amends or abrogates those that have been already enacted. By the second, he makes peace or war, sends or receives embassies, establishes the public security, and provides against invasions. By the third, he punishes criminals, or determines the disputes that arise between individuals. The latter we shall call the judiciary power, and the other, simply, the executive power of the state.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে প্ৰত্যেকটো ক্ষমতাই কেৱল নিজৰ কাৰ্যসমূহহে সম্পাদন কৰা উচিত; এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি স্পষ্ট: {{Blockquote|When in the same person or in the same body of magistracy the legislative authority is combined with the executive authority, there is no freedom, because one can fear lest the same monarch or the same senate make tyrannical laws in order to carry them out tyrannically. Again there is no freedom if the authority to judge is not separated from the legislative and executive authorities. If it were combined with the legislative authority, power over the life and liberty of the citizens would be arbitrary, for the judge would be the legislator. If it were combined with the executive authority, the judge could have the strength of an oppressor. All would be lost if the same man or the same body of principals, or of nobles, or of the people, exercised these three powers: that of making laws, that of executing public resolutions, and that of judging crimes or disputes between individuals.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, যদি বিধায়িনী শাখাই কাৰ্যপালিকা আৰু ন্যায়িক ক্ষমতাসমূহক নিযুক্তি দিয়ে, তেন্তে ইয়াৰ ক্ষমতাসমূহৰ কোনো পৃথকীকৰণ বা বিভাজন নাথাকিব, যিহেতু নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতাৰ লগতে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ ক্ষমতাও নিহিত হৈ থাকে। {{Blockquote|The executive authority must be in the hands of a monarch, for this part of the government, which almost always requires immediate action, is better administrated by one than by several, whereas that which depends on the legislative authority is often better organized by several than by one person alone.<br /> If there were no monarch, and the executive authority were entrusted to a certain number of persons chosen from the legislative body, that would be the end of freedom, because the two authorities would be combined, the same persons sometimes having, and always in a position to have, a role in both.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে চৰকাৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰূপ চিহ্নিত কৰিছে, যিবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই একোটা সামাজিক "নীতি"ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত: ৰাজতন্ত্ৰ (বংশানুক্ৰমিক ব্যক্তি, যেনে- ৰজা, ৰাণী বা সম্ৰাটৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সন্মানৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; প্ৰজাতন্ত্ৰ (জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত নেতাসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সততাৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰ (পৰাধীন), যি স্বৈৰাচাৰী শাসকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ভয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্বাধীন চৰকাৰসমূহ এনে সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যিয়ে নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য (checks and balances) স্থাপন কৰে। মণ্টেস্কুৱে তেওঁৰ 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থৰ এটা অধ্যায় ইংলেণ্ডৰ সংবিধানে কেনেদৰে স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল তাৰ আলোচনাৰ বাবে (XI, 6) আৰু আন এটা অধ্যায় ইংৰাজ ৰাজনীতিৰ বাস্তৱতাৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছে (XIX, 27)। আনহাতে ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত, চতুৰ্দশ লুইৰ দ্বাৰা মধ্যৱৰ্তী ক্ষমতাসমূহ (অভিজাত শ্ৰেণীকে ধৰি) আৰু পাৰ্লিয়ামেণ্টসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ১৭১৫ চনত পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ ক্ষমতাৰ সুদৃঢ়কৰণক আদৰণি জনাইছিল। মণ্টেস্কুৱে 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থত দাসপ্ৰথাৰ সংস্কাৰৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে এই যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে দাসপ্ৰথা মূলতঃ ভুল কিয়নো সকলো মানুহ সমান হৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু তীব্ৰ গৰম জলবায়ুৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক হয়তো ন্যায্য বুলি ক'ব পৰা যায়, য'ত শ্ৰমিকসকলে স্বেচ্ছাই কাম কৰিবলৈ কম আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।তেওঁৰ এই পোষকতাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ দাসপ্ৰথাৰ সমৰ্থনত যুক্তিসমূহৰ এখন ব্যংগাত্মক কাল্পনিক তালিকা দাঙি ধৰিছিল। এই কাল্পনিক তালিকাত, তেওঁ কোনো অতিৰিক্ত মন্তব্য নকৰাকৈ শ্লেষাত্মকভাৱে দাসপ্ৰথাৰ সপক্ষে যুক্তিসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা যুক্তি আছিল যে দাসসকলৰ বিনামূলীয়া শ্ৰমৰ অবিহনে চেনী অত্যাধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। <ref name=":0">Mander, Jenny. </ref> তেওঁৰ 'General Theory' ৰ ফৰাচী পাঠকসকলক সম্বোধন কৰোঁতে জন মেইনাৰ্ড কেইনছে মণ্টেস্কুক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল, "আডাম স্মিথৰ প্ৰকৃত ফৰাচী সমকক্ষ, আপোনালোকৰ শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিবিদ, যি গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি, স্পষ্ট চিন্তাধাৰা আৰু সুবুদ্ধিৰ (যিবোৰ এজন অৰ্থনীতিবিদৰ থাকিবলগীয়া গুণ) ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ'ক্ৰেটসকলতকৈ বহুগুণে শ্ৰেষ্ঠ।"<ref>See the [https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money preface] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110212009/https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money|date=10 November 2014}} to the French edition of Keynes' ''General Theory''.<br /><br /></ref> == স্মৃতিচাৰণ == ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনৰ ভিতৰত ২০০ মূল্যৰ ফৰাচী ফ্ৰাংক নোটত মণ্টেস্কুৰ ছবি প্ৰকাশ পাইছিল। <ref>{{Cite web|title=200 Francs Montesquieu {{!}} Grand choix de billets de collection de la BDF|url=https://www.bourseducollectionneur.com/product-category/billets/billet-de-la-banque-de-france/200-francs/200-francs-montesquieu/|work=Bourse du collectionneur|accessdate=1 October 2023|language=fr-FR}}</ref> [[চিত্ৰ:France_200_francs_1983-a.jpg|thumb|২০০ ফৰাচী ফ্ৰাংকৰ নোটত মণ্টেস্কিউ]] ১৯৮৯ চনৰ পৰা, ফৰাচী ৰাজনৈতিক ধাৰণাৰ ইতিহাসবিদ সংস্থাৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ ইতিহাসৰ ওপৰত ফৰাচী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে বাৰ্ষিক মণ্টেস্কু বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে। <ref>{{Cite web|title=Prix Montesquieu – Association Française des Historiens des idées politiques|url=https://univ-droit.fr/recherche/actualites-de-la-recherche/appels/23817-prix-montesquieu-association-francaise-des-historiens-des-idees-politiques|work=univ-droit.fr : Portail Universitaire du droit|accessdate=1 October 2023|language=fr-fr}}</ref> ২০০৭ চনৰ ইউৰোপ দিৱসত, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদীয় ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে নেদাৰলেণ্ডৰ দ্য হেগত মণ্টেস্কু ইনষ্টিটিউট মুকলি কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Start Montesquieu Instituut|url=https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhkk9zuy1xnr/start_montesquieu_instituut|work=www.montesquieu-instituut.nl|accessdate=1 October 2023|language=nl}}</ref> ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ এক সংযোজন হিচাপে ২০০৮ চনত লাক্সেমবাৰ্গৰ মণ্টেস্কু টাৱাৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই অট্টালিকাটোত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বহুতো অনুবাদ সেৱা অৱস্থিত। ২০১৯ চনলৈকে, ইয়াৰ ভগ্নী টাৱাৰ 'কোমেনিয়াছ'ৰ সৈতে এইটো দেশখনৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা আছিল। <ref name="CJEU">{{Cite web|title=Montesquieu Tower|url=https://curia.europa.eu/jcms/jcms/p1_3943798/en/|publisher=Europa (web portal)|accessdate=1 October 2023|language=en}}</ref> == প্ৰধান কৰ্মৰাজিৰ তালিকা == ** Memoirs and discourses at the Academy of Bordeaux (1718–1721): including discourses on echoes, on the renal glands, on weight of bodies, on transparency of bodies and on natural history, collected with introductions and critical apparatus in volumes 8 and 9 of ''Œuvres complètes'', Oxford and Naples, 2003–2006. ** ''Spicilège'' (''Gleanings'', 1715 onward) ** ''[[:en:Persian_Letters|Lettres persanes]]'' (''Persian Letters'', 1721) ** ''Le Temple de Gnide'' (''The Temple of Gnidos'', a prose poem; 1725) ** {{ill|Histoire véritable|fr|Histoire Véritable|italic=yes}} (''True History'', an "Oriental" tale; c.&#x20;1723–c.&#x20;1738) ** ''[[:en:Considerations_on_the_Causes_of_the_Greatness_of_the_Romans_and_their_Decline|Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence]]'' (''Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline'', 1734) at [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8613371v/f7.image.r=.langEN Gallica] ** ''Arsace et Isménie'' (''Arsace and Isménie'', a novel; 1742) ** ''De l'esprit des lois'' (''[[:en:The_Spirit_of_Law|(On) The Spirit of Law]]'', 1748) ([[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_1).pdf|volume 1]] and [[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_2).pdf|volume 2]] from [https://gallica.bnf.fr/ Gallica]) ** ''Défense de "L'Esprit des lois"'' (''Defense of "The Spirit of Law"'', 1750) ** ''Essai sur le goût'' (''Essay on Taste'', published posthumously in 1757) ** ''Mes Pensées'' (''My Thoughts'', 1720–1755) == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> [[শ্ৰেণী:ফৰাচী লেখক]] swosn20b2jdhw0v441v37h7vpxwq3sj